NIEUW zonder amendementen Beleidsplan internationale werknemers versie 17 juli 2025

Beleidsplan internationale werknemers Een integrale aanpak voor het arbeidsmigratiebeleid in de gemeente Noordwijk.

Inhoudsopgave Voorwoord .................................................................................................... 4 1. Inleiding ................................................................................................... 5 1.1 Wie zijn internationale werknemers? .............................................................. 5 1.2 Probleemanalyse ......................................................................................... 6 1.3 Uitgangspunten beleidsplan ......................................................................... 12 1.4 Regiodeal ................................................................................................... 13 1.5 Participatie ................................................................................................. 14 1.6 Leeswijzer .................................................................................................. 15 2. Bestaande regels huisvesting internationale werknemers .............................. 16 2.1 Verordening Beheer Woningvoorraad: kamerverhuur en Short Stay ................... 16 2.2 Regionale beleidsregel ruimtelijke randvoorwaarden logiesgewijze huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten ................................................................................ 18 2.3 Planologische procedure .............................................................................

20 2.4 Toezicht en handhaving ............................................................................... 21 3. Pijlers, doelen en acties voor het nieuwe beleid ........................................... 23 3.1 Actielijn 1: registratie op orde ....................................................................... 23 3.2 Actielijn 2: werken met vergunningen ............................................................ 26 3.3 Actielijn 3: huisvestingsinitiatieven voldoen aan aanvullende lokale voorwaarden ....................................................................................................................... 30 3.4 Actielijn 4: bedrijvigheid en benodigde huisvesting in beeld ............................. 34 3.5 Actielijn 5: informatievoorziening op orde ...................................................... 35 3.6 Actielijn 6: toegang tot een relevant aanbod van ondersteuning ....................... 38 3.7 Actielijn 7: participatie en draagvlak van de omgeving ..................................... 39 3.8 Actielijn 8: regionaal samenwerken aan gezamenlijke opgaven ........................ 41 4. Uitvoering en financiën .............................................................................. 42 2

5. Monitoring en evaluatie ............................................................................. 45 Bijlagen ....................................................................................................... 47 Bijlage 1. Uitvoeringsagenda .............................................................................. 47 Bijlage 2. Toetsingskader nieuwe huisvestingsinitiatieven internationale werknemers gemeente Noordwijk ......................................................................................... 50 Bijlage 3. Samenvattend participatieverslag en reactie gemeente .......................... 52 3.1 Thematafels werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters (25 – 30 partijen) ....... 52 3.2 De internationale werknemer zelf (9 interviews) ............................................. 61 3.3 Inwonersvragenlijst (960 respondenten) ........................................................ 65 3.4 Advies van de Adviesraad Sociaal domein ...................................................... 72

3

Voorwoord Voor u ligt het beleidsplan internationale werknemers. Wij zitten in een tijd waarin migratie een politiek actueel en dynamisch onderwerp is. Het gesprek over arbeidsmigratie komt ook in Noordwijk weer op gang. Daarbij kijkt de landelijke politiek kritisch naar arbeidsmigratie. Onze gemeenteraad heeft gezien de landelijke actualiteiten, de adviezen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten en de uitdagingen in Noordwijk gevraagd om een lokale aanpak. Daarbij wil de gemeenteraad meer grip op arbeidsmigratie. We nemen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid om het beter te gaan regelen voor de internationale werknemers van Noordwijk. Internationale werknemers wonen en werken in onze gemeente. Een deel vestigt zich tijdelijk en een ander deel van hen verblijft hier permanent. Internationale werknemers zijn onderdeel van onze samenleving. Van seizoensarbeid in de bloembollenteelt en de ruimtevaartsector tot aan de horeca, internationale werknemers dragen bij aan onze lokale economie en de internationale allure van Noordwijk als toeristische badplaats. Tegelijkertijd leven er zorgen onder inwoners rondom de huisvesting. We vinden het belangrijk dat het prettig, veilig en gezond wonen is voor onze inwoners. Ook internationale werknemers verdienen een stabiel en menswaardig bestaan waarin zij beschermd worden tegen misstanden.

Internationale werknemers die fatsoenlijk worden gehuisvest, op de hoogte zijn van hun rechten en plichten en ondersteuning krijgen bij hulpvragen zijn zelfredzamer en doen makkelijker mee in onze gemeente. Daar zetten wij ons voor in. Dit plan is het resultaat van een gezamenlijke inspanning. Wij hebben gesproken met de gemeenteraad, de Duin- en Bollenstreek gemeenten (Hillegom, Lisse, Teylingen, Katwijk), bedrijven, huisvesters, uitzendbureaus en de Adviesraad Sociaal Domein. Ook de perspectieven van de inwoners en de internationale werknemers zijn opgehaald. Hartelijk dank dat u met ons meedacht over de Noordwijkse aanpak. Martijn Kortleven, Wethouder Asiel & Migratie, Bouwen, Wonen, Grondbedrijf en Omgevingswe t

4

1. Inleiding 1.1 Wie zijn internationale werknemers? Internationale werknemers zien wij als burgers van een andere lidstaat van de Europese Unie die hun hoofdverblijf niet in Nederland hebben en in Nederland verblijven om tijdelijke werkzaamheden te verrichten, zoals gedefinieerd in artikel 1 van de Wet Goed Verhuurderschap (Wgv). 1 Wij onderscheiden drie soorten groepen: •

Kort verblijvers: deze groep verblijft korter dan 4 maanden en komt hier om kortdurend seizoenswerk te doen, waarbij deze groep mogelijk vaker terugkomt. Uiteindelijk keert deze groep terug naar het land van herkomst (short stay);

•

Lang verblijvers: deze groep verblijft tussen de 4 maanden en 2 jaar en kan mogelijk terugkeren naar het land van herkomst of afhankelijk van het economisch toekomstperspectief zich permanent gaan vestigen (mid stay);

•

Vestigers: deze groep verblijft langer dan 2 jaar en heeft plannen om zich permanent te vestigen (long stay).

De kort verblijvers worden meestal gehuisvest in kamers of short stay woningen. De lang verblijvers verblijven veelal in logies gebouwen en de groep vestigers wonen in logies gebouwen en in reguliere woningen (zie hoofdstuk 2). Verblijfsduur afhankelijk van sectoren De groep kort en lang verblijvers is het grootst in Noordwijk en de subregio Duin- en Bollenstreek. Na 1 jaar is ongeveer 50% van de internationale werknemers nog actief en na 2 jaar is dit 34% gemiddeld gezien in Noordwijk en de sub regio. 2 De gemiddelde verblijfsduur is sterk afhankelijk van de sectoren waarin zij werken. Zo is er sprake van kortdurend seizoenswerk gedurende piekmomenten in de bollenteelt (mei-november) en het oogstseizoen voor de land- en tuinbouw (juni-augustus). In de kennisintensieve sectoren, logistiek, horeca en de zorg werken mensen vrijwel het hele jaar door. Waardoor internationale werknemers uit deze sectoren mogelijk langer verblijven dan 1

1

Artikel 1 Wet Goed Verhuurderschap wetten.nl - Regeling - Wet goed verhuurderschap - BWBR0048028 Decisio onderzoek 2021 https://www.taskforcehuisvesting.nl/images/files/Arbeidsmigranten_in_de_Greenport_Duin -_en_Bollenstreek__definitieve_rapportage_-_30_april_2021.pdf 2

5

jaar. Internationale werknemers die in Noordwijk en de subregio wonen en werken, kunnen enerzijds praktisch geschoolde personen zijn die werken in de sectoren landbouw, tuinbouw en de logistiek. Ook werken zij in de horeca en de zorg. De groep praktisch geschoolde personen is volgens Decisio groter dan het aantal hoogopgeleide internationale kenniswerkers die werken voor kennisintensieve sectoren zoals de ruimtevaart (NL Space Campus). Wij beschouwen internationale werknemers als een groep bestaande uit zowel praktisch geschoolde als hoogopgeleide personen. 1.2 Probleemanalyse In de onderstaande probleemanalyse is beschreven welke voornaamste uitdagingen de gemeente Noordwijk ervaart op het gebied van arbeidsmigratie. De genoemde uitdagingen vormen de basis voor de uitgangspunten in het toekomstig beleid (zie paragraaf 1.3) en de daaruit voortkomende actielijnen, beleidsdoelstellingen en acties zoals geformuleerd in hoofdstuk 3. Internationale werknemers en de verblijfslocaties zijn niet goed in beeld In onze gemeente wonen volgens het Decisio onderzoek uit 2021 verreweg de meeste internationale werknemers van de subregio (48%). Decisio schat in dat er ongeveer 5.000 internationale werknemers zijn die al in onze gemeente wonen en /of werken. Er zijn actuele cijfers nodig om betere voorspellingen te kunnen doen voor de toekomst.

Ondanks de schattingen zien wij dat niet alle internationale werknemers zich tijdig inen uitschrijven in de BRP (Basisregistratie Personen). Bij een verblijf van langer dan 4 maanden zijn internationale werknemers verplicht om zich in te schrijven in de BRP. Omdat dit niet altijd consequent gebeurt, hebben wij beperkt zicht op de internationale werknemers, hun leefsituatie, eventuele hulpvragen, aantallen, verblijfsduur en de locaties waar zij wonen. Dit maakt dat wij minder goed kunnen handelen als er sprake is van calamiteiten of als er misstanden zijn in de woon- en werksituatie zoals beschreven in het Roemerrapport. 3 4 We kunnen internationale werknemers ook niet goed ondersteunen en bereiken met informatie over wonen, werken en meedoen.

3

Roemerrapport 2020: Geen tweederangsburgers. Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan Geen tweederangsburgers 4 Drie jaar na Roemer: Jaarrapportage arbeidsmigranten 2023 Drie jaar na Roemer: Jaarrapportage arbeidsmigranten 2023 | Rapport | Rijksoverheid.nl

6

De woonomstandigheden zijn niet overal van goede kwaliteit Internationale werknemers wonen vaak in (verkamerde) eengezinswoningen . De kwaliteit van deze huisvesting laat vaak te wensen over. H et voor dat de kwaliteit van de woningen niet overal voldoet aan de landelijke kwaliteitsnormen zoals gesteld in de Stichting Normering Flexwonen (SNF). 5 Naast overtreding van de wettelijke voorschriften die door de gemeente zijn vastgesteld 6 leidt dit ook zoals door het Roemerrapport beschreven is tot risicovolle uitbuitingsomstandigheden voor de werknemers, zoals een ongewenste afhankelijkheid tussen bed en brood. Ongewenst gebruik van woningen De bestaande regels (zie hoofdstuk 2) zijn bedoeld om ongewenst gebruik van woningen tegen te gaan. Door het tekort aan geschikte woningen voor internationale werknemers, komt het soms voor dat woningen alsnog gebruikt worden om deze doelgroep te huisvesten waar het volgens de regels niet is toegestaan. Hierbij vindt veel buiten het zicht plaats van de gemeente en is het moeilijk om te handhaven. Praktisch geschoolde internationale werknemers zijn het meest kwetsbaar Bovendien zijn praktisch geschoolde internationale werknemers vaker afhankel ijk van hun werkgever voor de huisvesting. Als het werk eindigt, dan stopt vaak ook de huisvesting.

De mogelijkheid om op eigen kracht huisvesting en nieuw werk te vinden en een sociaal netwerk om op terug te vallen is vaak beperkt, ook gezien de aanwezige taalvaardigheden. Dit maakt praktisch geschoolde internationale werknemers kwetsbaar. Daarom adviseert het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten 7 om beleid te ontwikkelen voor de meest kwetsbare doelgroep internationale werknemers. Wij richten ons daarom op de praktisch geschoolde internationale werknemers, dit zijn groepen die zowel kort als langdurig verblijven in onze gemeente. Hoogopgeleide kenniswerkers zijn vaker in staat om zich op eigen kracht te redden. Wij koesteren het

5

SNF-keurmerk De norm | Stichting Normering Flexwonen Artikel 5.1 Algemene Wet Bestuursrecht wetten.nl - Regeling - Algemene wet bestuursrecht - BWBR0005537 7 Het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten is een landelijk adviescommissie onder leiding van Emile Roemer en heeft in 2020 middels het ‘Roemerrapport’ aanbevelingen gedaan om de positie van internationale werknemers te verbeteren 6

7

zelfredzame vermogen van de hoogopgeleide kenniswerkers. Internationale werknemers concurreren met lokale woningzoekenden De woonruimte in Noordwijk is schaars. Starters en gezinnen hebben ook een woning nodig. Doordat internationale werknemers veelal in verkamerde eengezinswoningen wonen in de kernen van onze gemeente, neemt de drukt op de lokale woningmarkt en de buurten toe mede vanwege de intensieve bewoning van deze panden. Deze woningen zijn dan niet beschikbaar voor lokale woningzoekenden. Ook zorgt de komst en vestiging van internationale werknemers voor meer parkeerdruk. Dit vermindert het draagvlak en de acceptatie voor de huisvesting van internationale werknemers.

Onvoldoende geschikte locaties voor huisvesting van internationale werknemers Gezien de veelheid aan functies van onze gemeente zoals de horeca en de bollenteelt, heeft onze gemeente verreweg de grootste huisvestingsopgave van de Duin - en Bollenstreek. In Noordwijk zijn er niet genoeg geschikte locaties om deze internationale werknemers te kunnen huisvesten. Zonder goede woonvoorzieningen wordt het voor werkgevers die kampen met personeelstekorten steeds moeilijker om internationale werknemers aan te trekken en te behouden. De behoefte aan het faciliteren van fatsoenlijke, voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor internationale werknemers, komt ook terug in de Woonvisie 2020 -2030 8 en ‘zorg voor wonen’ is een focuspunt in de uitvoeringsagenda van de gemeenteraad 2024 -2026. 9 Dit ligt in lijn met de aankomende Wet Versterking regie volkshuisvesting, waarin het Rijk de gemeente in de toekomst meer regie geeft om huisvesting te realiseren voor aandachtsgroepen zoals internationale werknemers. 10 Verzoeken voor nieuwe huisvesting van internationale werknemers Als onderdeel van hun programma huisvesting internationale werknemers is er door de provincie Zuid-Holland toestemming gegeven om in de randen van het Bestaand Stads-

8

Woonvisie 2020-2030 Noordwijk https://www.noordwijk.nl/wp-content/uploads/2025/03/Woonvisie-Alle-zeilenbij-voor-voldoende-en-juiste-woningen-2020-2030.pdf 9 Uitvoeringsagenda Zorg voor wonen | Gemeente Noordwijk 10 Wet versterking regie volkshuisvesting Wet Versterking regie volkshuisvesting | Home | Volkshuisvesting Nederland

8

en Dorpsgebied (BSD) tijdelijke huisvesting te realiseren voor maximaal 15 jaar. Dit in de vorm van pilotlocaties, die gezamenlijk 500 bedden moet en opleveren. Momenteel zijn er 3 pilotlocaties in ontwikkeling: Maandagsewetering 80, Schippersvaartweg 44 en Gerleeweg 10. 11 Huisvestingsinitiatieven worden nu alleen ruimtelijk en planologisch beoordeeld Verzoeken om nieuwe huisvesting van internationale werknemers toetsen wij aan het bestaand beleid: de regionale beleidsregel “ruimtelijke randvoorwaarden logiesgewijze huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten Duin- en Bollenstreek”. 12 (zie hoofdstuk 2). Daarnaast is er een Verordening Beheer Woningvoorraad, die voorschrijft hoe woningen gebruikt mogen worden. 13 In aanvulling op het bestaand beleid adviseert het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten gemeenten om een integrale aanpak te hebben voor het verbeteren van de maatschappelijke positie van deze doelgroep.

Toegenomen vraag naar arbeidsmigratie en de groei van bedrijven staat niet in verhouding tot wat de omgeving aan kan De Adviesraad Migratie voorspelt een groei in het aantal internationale werknemers (van 800.000 naar 1 miljoen in 2030). Volgens het Decisio onderzoek is ook in Noordwijk en de Duin- en Bollenstreek de laatste jaren de vraag naar internationale werknemers in de sectoren landbouw, tuinbouw, logistiek, horeca en de zorg toegenomen, vanwege het personeelstekort en de vergrijzing. De verwachting is dat deze trend zich tot 2030 blijft voortzetten. Na 2040 neemt volgens de Adviesraad Migratie de noodzaak aan het aantal internationale werknemers mogelijkerwijs af, doordat de vergrijzing over het hoogtepunt zou zijn. Ook kan er een stijging zijn in de welvaart van landen waar veel internationale werknemers vandaan komen ( zoals Polen en Bulgarije) en zullen er ontwikkelingen plaatsvinden zoals innovatie. 14

11

Het college heeft voor alle 3 de locaties een positieve grondhouding aangenomen. Voor de Maandagsewetering 80 is er door de initiatiefnemer een definitieve aanvraag Omgevingsvergunning ingediend en voor de Schippersvaartweg 44 en Gerleeweg 10 dien en de definitieve aanvragen nog ingediend te worden door de initiatiefnemers. 12 Regionale beleidsregel Beleidsregel Ruimtelijke randvoorwaarden logiesgewijze huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten 2022 Duin- en Bollenstreek 13 Verordening Beheer Woningvoorraad Noordwijk 2024 Verordening beheer woningvoorraad Noordwijk 2024 | Lokale wet- en regelgeving 14 Verkenning: Arbeidsmigratie: Oplossing voor economie en demografie? Verkenning: Arbeidsmigratie: Oplossing voor economie en demografie?' | Publicatie | Adviesraad Migratie

9

Tegelijkertijd blijft de vraag naar internationale werknemers ook na 2040 naar verwachting groot. Bedrijven en ondernemers die veel met internationale werknemers werken moeten in het licht van de genoemde ontwikkelingen nadenken over hoe zij het werk in de verschillende sectoren dusdanig innoveren, dat zij minder afhankelijk worden van internationale werknemers in de toekomst. Innovatie en verduurzaming van de sierteelt is een van de pijlers van de Human Capital Agenda van de Greenport Duin- en Bollenstreek. 15 Dit ligt in lijn met het Advies van de Adviesraad Migratie, waarin wordt voorgesteld dat het Rijk inzet op meer selectieve arbeidsmigratie . Hierbij wordt ingezet op het aantrekken van hoogopgeleide kenniswerkers , waarbij arbeidsmigratie ook bijdraagt aan de brede welvaart. 16 Noordwijk moet in de toekomst een gemeente worden waar sprake is van een hoogwaardige kenniseconomie. Intussen blijven vooral praktisch geschoolde internationale werknemers hard nodig om het huidige werk te kunnen blijven doen en de sectoren die van belang zijn voor de Noordwijkse economie draaiend te houden. De toegenomen vraag naar arbeidsmigratie zorgt echter ook voor meer druk op de huisvesting, de leefomgeving en de beschikbare voorzieningen.

De verhouding van economische groei en voordelen voor bedrijven die in Noordwijk met internationale werknemers werken, staat niet altijd in verhouding tot wat onze lokale samenleving kan dragen. Om te zorgen dat de balans tussen de economie, de leefbaarheid en de mogelijke gevolgen voor de maatschappij in evenwicht is, dient onze gemeente grenzen te stellen aan het aantal internationale werknemers dat in Noordwijk woont en werkt.

Beperkt op de hoogte van hun rechten, plichten en beschikbare ondersteuning Doordat internationale werknemers zich niet altijd inschrijven in onze gemeente, kan het voorkomen dat onafhankelijke informatie over rechten, plichten op het gebied van wonen, werken en voorzieningen in Noordwijk niet altijd bekend is bij internationale werknemers. Dit geldt ook voor informatie over afval scheiden, belasting betalen en de

15

Human Capital Agenda Sierteeltcluster Human-Capital-Agenda-Greenports-Boskoop-en-Duin-en-Bollen-verkort27_3_2025.pdf 16 Adviesraad Migratie, Adviesrapport afgewogen arbeidsmigratie https://www.adviesraadmigratie.nl/binaries/adviesraadmigratie/documenten/publicaties/2024/09/10/adviesrappor t-afgewogen-arbeidsmigratie/Afgewogen_arbeidsmigratie_Adviesrapport_Adviesraad_Migratie_10092024.pdf

10

mogelijkheden om mee te doen aan het verenigingsleven. Vaak zijn de werknemers voor informatie afhankelijk van de werkgever en het uitzendbureau. Dit kan betekenen dat internationale werknemers zich onvoldoende bewust zijn van gemeentelijke informatie over hun rechten en plichten en op welke ondersteuning zij recht hebben.

Het aanbod en toegang tot ondersteuning is beperkt georganiseerd Internationale werknemers kunnen een beroep doen op beschikbare voorzieningen waar alle andere inwoners gebruik van kunnen maken, hoewel deze door vestiging van deze doelgroep mogelijk onder druk komt te staan. Er is in Noordwijk onvoldoende samenhangend aanbod en toegang georganiseerd tot voorzieningen waar internationale werknemers behoefte aan hebben, zoals taalles en ondersteuning op de woon- en arbeidsmarkt. Dit geldt ook voor ondersteuning bij zorgvragen. Dit terwijl de Adviesraad Migratie voorziet dat internationale werknemers in de toekomst steeds langer gaan verblijven in Nederland. 17 De lang verblijvers en vestigers willen naarmate zij langer blijven, graag meedoen en onderdeel worden van de lokale gemeenschap.

Zorgen onder inwoners over huisvesting internationale werknemers De inwoners van Noordwijk hebben zorgen over de locaties waar internationale werknemers worden gehuisvest. De zorgen gaan onder andere over aantallen en de sociale veiligheid als gevolg van de komst en vestiging van internationale werknemers in wijken en buurten. Daarnaast zijn inwoners bezorgd over de integratie van internationale werknemers. Op sommige plekken ervaren inwoners overlast en onveiligheid. Daardoor kan de leefbaarheid onder druk komen te staan.

Regionaal convenant heeft niet geleid tot naleving en regionale samenhang aanpak arbeidsmigratie ontbreekt De genoemde uitdagingen zijn ook bekend in de subregio. Om de uitdagingen gezamenlijk aan te pakken, is er in 2014 een regionaal convenant getekend met coördinerende partij Holland Rijnland waarbij afspraken zijn gemaakt tussen

17

Investeren in samenleven https://www.adviesraadmigratie.nl/binaries/adviesraadmigratie/documenten/adviezen/2025/04/08/investeren -insamenleven/Advies_Investeren+in+Samenleven_Adviesraad_Migratie_040825.pdf

11

gemeenten en partijen zoals uitzendbureaus, werkgevers en huisvesters. De partijen hebben afgesproken dat zij internationale werknemers correct gaan registeren, de gemeenten informeren over aantallen en verblijfsplaatsen en dat zij voldoende legale huisvestingslocaties realiseren van goede kwaliteit. 18 19 Het convenant was echter juridisch niet bindend en heeft vooralsnog niet geleid tot sterkere regionale samenwerking, een betere registratie en meer vergunde woningen. De betrokken partijen hebben aangegeven nu toe te willen werken naar een vernieuwde regionale samenwerking, met aanvullende juridisch afdwingbare afspraken. 1.3 Uitgangspunten beleidsplan De gemeente Noordwijk wil als aanvulling op het bestaand beleid, een brede aanpak voor arbeidsmigratie waarbij er aandacht is voor de lokale economie, het verbeteren van de kwaliteit van de huisvesting en het meedoen van internationale werknemers, met daarbij oog voor de inwoners. Dit beleidsplan is gebaseerd op de vastgestelde startnotitie. 20 De voorgestelde aanpak ligt ook in lijn met de aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten. Samen met de Regiodeal (paragraaf 1.4) leverde dit mede bouwstenen op voor het nieuwe beleid. De uitgangspunten zijn:

1. Een beter inzicht in aantallen en verblijfslocaties door verplichte registratie, waarbij wij misstanden eerder signaleren, gemakkelijker kunnen handhaven en passende hulp kunnen bieden. Daarbij werken wij toe naar een quotum voor het maximaal aantal internationale werknemers dat onze gemeente aankan;

2. Het verbeteren van de kwaliteit van bestaande en nieuwe woningen waar internationale werknemers worden gehuisvest met intensief toezicht, controle en handhaving op basis van huidig beleid en een nieuwe verplichte vergunning;

3. Een duidelijk en juridisch afdwingbaar toetsingskader voor uitzendbureaus, bedrijven en huisvesters met daarin opgenomen de voorwaarden voor de realisatie van nieuwe huisvestingsinitiatieven;

18

Regionaal convenant huisvesting arbeidsmigranten Holland Rijnland convenant-huisvesting-arbeidsmigrantenHolland-Rijnland.pdf 19 Samenvatting regionaal convenant 20141001-10a-Uitvoering-Convenant-Huisvesting-Arbeidsmigranten-Bijlage-1Handreiking-Uitwerking-Convenant-Holland-Rijnland-2014-2018.pdf 20 Startnotitie arbeidsmigranten https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/4a59518d -c4b64b7c-b762-41ca73ccbf12?documentId=b727be90-3260-45e6-86ff-457fc1b16418&agendaItemId=c5568ddc-77af4ac9-8f8f-798e58d6aef9

12

4. Een betere balans tussen economie, leefbaarheid en maatschappelijke gevolgen, waarbij wij bedrijven economisch toetsen en ook oog hebben voor innovatie en verduurzaming van de sierteeltsector. Wij streven tevens naar een hoogwaardige kenniseconomie;

5. Een effectief georganiseerde informatievoorziening die de internationale werknemers op weg helpt om mee te doen;

6. Meer samenhangend aanbod voor en een verbeterde toegang tot ondersteuning voor internationale werknemers;

7. Meer draagvlak en acceptatie van internationale werknemers, door inwoners blijvend te betrekken.

8. Lokale uitdagingen pakken wij gezamenlijk aan met de subregio; In hoofdstuk 3 zijn de genoemde uitgangspunten verder uitgewerkt in actielijnen, beleidsdoelstellingen en acties. In hoofdstuk 5 beschrijven wij hoe wij de genoemde uitgangspunten gaan monitoren en evalueren. 1.4 Regiodeal De sierteeltregio (Duin- en Bollenstreek, Boskoop en Aalsmeer) heeft in januari 2025 de regiodeal door het Rijk toegekend gekregen.21 Hierin is onder andere opgenomen om als (sub) regio meer samen te werken aan het verbeteren van de weerbaarheid, zelfredzaamheid en kwaliteit van het leven van internationale werknemers . De regiodeal beoogt met de actielijn ‘grip op betere kwaliteit van leven voor arbeidsmigranten’ dat gemeenten in de Duin- en Bollenstreek, Boskoop en Aalsmeer de volgende acties samen met elkaar gaan realiseren: •

Een betere registratie en inzicht, met daarbij het in beeld krijgen van de aantallen internationale werknemers en waar zij wonen;

•

Meer sociale binding en integratie, met daarbij aandacht voor het meedoen van internationale werknemers;

•

Afspraken over kwalitatief goede huisvesting, met duidelijke kaders en afdwingbare afspraken;

21

Regiodeal sierteeltregio geselecteerd https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Document/cabc466c b3d2-40a5-a950-c5837c94d204?documentId=3c213faf-d3f6-4be8-bb54-d68efdc95310

13

•

Meer controle en handhaving, met oog op het nakomen van de afspraken.

De bovenstaande acties sluiten aan op de genoemde lokale uitgangspunten (zie paragraaf 1.3). Als gemeente Noordwijk hechten wij veel waarde aan de acties van de Regiodeal en een toekomstige regionale samenwerking omtrent arbeidsmigratie. In hoofdstuk 3 actielijn 3.8 (regionale samenwerking) beschrijven wij hoe wij gezamenlijke uitdagingen rondom arbeidsmigratie in regionaal verband gaan aanpakken. Tegelijkertijd gaan wij alvast aan de slag gezien de urgentie, de lokale uitdagingen en de behoefte van de gemeenteraad om op korte termijn een aanpak te hebben voor onze eigen gemeente. 1.5 Participatie Wij voeren in Noordwijk het goede gesprek met betrokkenen over de vorming, uitvoering en evaluatie van beleid. Hierdoor vergroten wij het draagvlak en acceptatie rondom arbeidsmigratie. Wij zien een steeds intensievere samenwerking in de Noordwijkse netwerksamenleving. Dit past bij onze hechte gemeenschap. Meer directe betrokkenheid bij het maken van beleid en het uitvoeren vergroot de gezamenlijke verantwoordelijkheid, dat hebben wij hard nodig en dat geldt ook voor de uitdagingen rondom arbeidsmigratie. Alleen ga je sneller, samen kom je verder. Iedereen heeft een belangrijke mening en iedere stem telt. Wij zoeken als gemeente samen naar de best werkbare oplossingen.

Wij vinden het belangrijk dat de standpunten en perspectieven van betrokken partijen zoals uitzendbureaus, bedrijven, huisvesters, inwoners en internationale werknemers meegenomen zijn in de totstandkoming van het beleidsplan en dat zij erover hebben meegedacht. De participatie hebben wij vorm gegeven in geest van de nota Inwonersparticipatie Noordwijk 22, waarbij wij: •

3 thematafels hebben georganiseerd met uitzendbureaus, bedrijven en huisvesters;

•

Onafhankelijk onderzoeksbureau Open Embassy interviews hebben laten afnemen bij 9 internationale werknemers die in Noordwijk wonen en werken;

•

Een inwoners vragenlijst hebben afgenomen bij 960 inwoners;

22

Nota Inwonersparticipatie Noordwijk Document Noordwijk - Bijlage Nota Inwonersparticipatie Noordwijk - iBabs Publieksportaal

14

•

De Adviesraad Sociaal Domein om een advies hebben gevraagd;

Een samenvatting van de uitkomsten van de bovenstaande participatietrajecten is opgenomen in bijlage 3. In het participatieverslag is de reactie van de gemeente op de uitkomsten van het participatietraject verwerkt. Hierin staat wat wel en niet is meegenomen in de uitwerking van het beleid en welke afwegingen daarbij gemaakt zijn. 1.6 Leeswijzer •

In het eerste hoofdstuk hebben wij toegelicht wat wij verstaan onder internationale werknemers. Daarnaast hebben wij de lokale uitdagingen beschreven, de daaruit volgende uitgangspunten en de Regiodeal. Ook zijn wij ingegaan op het participatieproces.

•

In het tweede hoofdstuk gaan wij in op de lokale en regionale regels die wij al hebben voor het huisvesten van internationale werknemers in onze gemeente. Wij gaan daarbij in op regels over Kamerverhuur en Short Stay vanuit de Verordening Beheer Woningvoorraad en de regels over de logiesgewijze huisvesting vanuit de beleidsregel Ruimtelijke randvoorwaarden logiesgewijze huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten Duin- en Bollenstreek. Daarbij schetsen wij wat wel en niet is toegestaan bij het huisvesten van internationale werknemers en wij lichten het adviesrecht van de gemeenteraad toe. Ook beschrijven wij toe hoe wij het toezicht en de handhaving organiseren. En wij laten zien wat de planologische procedure is van een aanvraag voor een nieuw huisvestingsinitiatief;

•

In het derde hoofdstuk beschrijven wij de actielijnen voor de komende jaren, de bijbehorende doelen en de acties;

•

Vervolgens is in het vierde hoofdstuk weergegeven wat het beschikbare budget is voor de uitvoering van de genoemde acties;

•

In het vijfde hoofdstuk leggen wij uit hoe wij het beleid gaan monitoren en evalueren;

•

In bijlage 1 is de uitvoeringsagenda opgenomen. In bijlage 2 is een overzicht gegeven van het toetsingskader met daarin de voorwaarden voor nieuwe huisvestingsinitiatieven. In bijlage 3 volgt het samenvattend participatieverslag met de belangrijkste uitkomsten van de thematafels, de inwoners enquête, de 15

interviews met de internationale werknemers en het Advies van de Adviesraad Sociaal Domein.

2. Bestaande regels huisvesting internationale werknemers 2.1 Verordening Beheer Woningvoorraad: kamerverhuur en Short Stay Wij vinden het belangrijk om de bestaande woningen te behouden voor de lokale woningzoekenden. En dat wij duidelijke regels hebben over het juiste gebruik van woningen. Woningen met de bestemming ‘’wonen’’ moeten beschikbaar zijn voor permanent wonen. De Verordening Beheer Woningvoorraad 23 heeft als doel om oneigenlijk gebruik van woningen tegen te gaan en de leefbaarheid van de wijken te behouden. Het bevat de bestaande regels over onder andere Kamerverhuur en Short Stay. 24 Wij zien bij Kamerverhuur en Short Stay dat internationale werknemers relatief vaker worden gehuisvest in deze verblijfstypes. Daarom beschrijven wij de regels van Kamerverhuur en Short Stay in de tabel op de volgende pagina. Door het college van B&W is aanvullend op de Verordening Beheer Woningvoorraad een nieuwe beleidsregel Short Stay vastgesteld. 25 26 Hierin is aangegeven dat er indien wordt voldaan aan de regels zoals beschreven in de tabel, een tijdelijke vergunning kan worden verleend voor de duur van maximaal 2 jaar bij locaties waar de bestemming ‘’wonen’’ is. Na 2 jaar komt de woning terug op de lokale woningmarkt en kan deze niet opnieuw vergund worden voor Short Stay doeleinden.

Hiermee borgen w ij dat de woningen niet onttrokken worden van de lokale woningvoorraad en minimaliseren wij overlast in wijken. Ook mag een Short Stay woning niet worden verkamerd. Daarnaast vallen speciaal bestemde woonvoorzieningen op bedrijventerreinen niet onder de werking van de beleidsregel Short Stay.

23

Verordening Beheer Woningvoorraad 2024 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR710191/1 Infographic gebruik woningen infographic-gebruik-woningen-645de290d696b175361434.pdf 25 Raadsbrief Short Stay Beleidsregel Document Noordwijk - 250415 - 248727 - B&W - 2 Raadsbrief Beleidsregels Short Stay AVG - iBabs Publieksportaal 26 Short Stay Beleidsregel Beleidsregels ‘short stay’ gemeente Noordwijk | Lokale wet - en regelgeving 24

16

Bestaande regels

Kamerverhuur Gemeente Noordwijk

Short Stay beleidsregel Gemeente Noordwijk

Zelfbewoning

•

•

De eigenaar heeft elders het hoofdverblijf

•

De eigenaar heeft een Omgevings - en

De hoofdbewoner woont permanent in de woning

Vergunning

•

De hoofdbewoner heeft een omzettingsvergunning nodig om de

onttrekkingsvergunning nodig om de woning te

woning te mogen omzetten in kamers

verhuren, indien deze binnen de schaarse categorie valt 27 28 29

Aantal personen

•

Maximaal 2 internationale

•

werknemers én in een onzelfstandig

Maximaal 1 duurzaam huishouden in de gehele woning

deel van de woning

•

Tijdsduur

Niet gebonden aan een tijdsduur

•

Minimaal 7 dagen en maximaal 6 maanden. Vergunning voor maximaal 2 jaar.

Voorwaarden

•

Er is een gedeelde voorziening

•

(keuken, douche en/ of toilet) in het gemeenschappelijke deel van de

Maximaal 2 woningen in een straat en niet op naastgelegen percelen

•

woning

Het huurcontract mag niet gekoppeld zijn aan de arbeidsovereenkomst

•

Het verblijf is werk gerelateerd

•

Er moet een werkgeversverklaring worden overhandigd

•

De verhuurder zorgt voor een duidelijk aanspreekpunt voor omwonenden

•

27

De short stay is geregistreerd

Een omgevingsvergunning is toestemming om een woning te gebruiken, waarbij voldaan wordt aan verschillend e eisen op het gebied van groen, geluid, verkeer en bouwtechnische normen. 28 Een onttrekkingsvergunning is toestemming om de woning te gebruiken die de bestemming ‘wonen’ heeft, maar waar in feite logies plaatsvind van arbeidsmigranten. Logies betekent tijdelijk nachtverblijf, waarbij de huurder alleen betaalt voor het nachtverblijf 29 Schaarse categorie: €425.000 voor Noordwijkerhout en De Zilk en €450.000 voor Noordwijk aan Zee en Noordwijk Binnen: peildatum 1 januari 2020.

17

2.2 Regionale beleidsregel ruimtelijke randvoorwaarden logiesgewijze huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten Er komen verzoeken van uitzendbureaus, bedrijven en huisvesters voor medewerking aan logiesgewijze huisvesting van tijdelijke internationale werknemers in de Duin- en Bollenstreek (de kort en lang verblijvers). Om hier subregionaal dezelfde lijn te trekken voor wat betreft de beoordeling van deze huisvestingsinitiatieven, heeft onze gemeente daarom met Hillegom, Lisse en Teylingen in 2022 een regionale beleidsregel laten vaststellen. Deze regionale beleidsregel komt voort uit het regionale convenant van 2014 en is bedoeld om ruimtelijke voorwaarden te stellen aan de realisatie van tijdelijke logiesgebouwen. 30 Ieder initiatief voor een nieuw logiesgebouw toetsen wij aan de hand van de regels (zie de tabel op de volgende pagina). In bijzondere gevallen mag het college van B&W afwijken van de regionale beleidsregel, middels de hardheidsclausule. Dit gebeurt alleen wanneer het college van B&W van mening is dat het toepassen van de regels tot een ongewenste of onredelijke situatie leidt . Bindend adviesrecht gemeenteraad Sinds de Omgevingswet die per 1 januari 2024 is ingegaan, heeft de gemeenteraad een nieuwe kaderstellende rol gekregen bij aanvragen Omgevingsvergunningen. De gemeenteraad adviseert hierover het college van B&W.

In het initiatiefvoorstel dat is aangenomen op 20 maart 2025, heeft de gemeenteraad verzocht om de v olgende doelgroepen op te nemen in de Adviesrechtlijst: 31 - Tijdelijke huisvesting van asielzoekers; - Tijdelijke huisvesting van statushouders; - Tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten (internationale werknemers). Dit betekent dat als er voor de genoemde doelgroepen initiatieven zijn voor tijdelijke huisvesting met een aanzienlijke impact op de leefomgeving en waarvoor een aanvraag Omgevingsvergunning benodigd is, dat het college het initiatief voorlegt aan de raad.

30

Regionale beleidsregel Beleidsregel Ruimtelijke randvoorwaarden logiesgewijze huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten 2022 Duin- en Bollenstreek 31 Initiatiefvoorstel toevoeging categorieën aan adviesrechtlijst https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/71ca1bd8 -10b0-456d-958f8b9f3ac6cde4?documentId=a64e01b5-c1d3-4b58-83d8-3214d5d10b64&agendaItemId=37e84170 -86ca-4ca1-a894427c82bb892a

18

Bestaande regels logiesgewijze huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten Duin - en Bollenstreek gemeenten •

Het gebouw bevindt zich binnen de bestaande bebouwing

•

Maximaal 10% van de percelen en/ of woningen in dezelfde straat mogen gebruikt worden voor de huisvesting van internationale werknemers

•

Bestemmingen kantoor, maatschappelijke bestemming en solitaire bedrijfspanden zijn toegestaan

•

Bestemmingen wonen, bedrijventerrein, recreatiepark en hotel zijn niet toegestaan * 32

•

Het gebouw voldoet aan de normen van de SNF, deze gelden ook voor Kamerverhuur en Short Stay 33: - Slaapruimte: maximaal 2 internationale werknemers per slaapkamer , waarbij iedere persoon minimaal 3.5m2 aan vloeroppervlak in de slaapruimte heeft - Gemeenschappelijke ruimte: daarnaast heeft een internationale werknemer minimaal 10. 0m2 aan vloeroppervlak in een logieswoning en in een verkamerde of short stay woning is dat 12.0m2. De slaapruimte is meegerekend met de gemeenschappelijke ruimte. - Sanitair: minimaal 1 toilet en 1 douche per 8 internationale werknemers - Keuken: minimaal 30 liter koel- en vriesruimte per internationale werknemer en 4 kookpitten per 8 internationale werknemers - Beheer: een periodieke controle van en onderhoud aan het gebouw en de directe omgeving op staat van onderhoud, gedurende het hele jaar door. Daarnaast is er bij omwonenden een aanspreekpunt bekend voor het geval van vragen of klachten. Ook moet er ee n mogelijkheid zijn om op een laagdrempelige manier klachten van bewoners te behandelen. Er moet bovendien een beheerder zijn waar 24/7 beroep op kan worden gedaan in geval van calamitei ten. Alle voorzieningen dienen onder een dak en inpandig bereikbaar te zijn.

•

In (vrijkomende) agrarische woningen mogen er maximaal 15 internationale werknemers gehuisvest worden

•

Voor karakteristieke of voormalige agrarische bebouwing geldt dat er maximaal 30 internationale werknemers gehuisvest mogen worden

•

De initiatiefnemer dient de omgeving te betrekken bij het initiatief, middels een participatietraject

•

De verhuurder is verantwoordelijk voor de relatie met de omwonenden en zorgt dat er geen onaanvaardbare overlast is voor omwonenden

•

Een beheerplan met daarin een protocol hoe overlastsituaties worden voorkomen en meertalige huisregels

•

Het gebouw is verkeerstechnisch goed te bereiken

•

Voldoende parkeergelegenheid op het eigen terrein volgens de nota Parkeernormen

32

* Voor het logiesgebouw aan de Huygensstraat 40 (Space Campus) wordt een beroep gedaan op de hardheidsclausule om hier onderbouwd van af te wijken 33 SNF-normen, een kader met kwaliteitseisen van waar een woning voor internationale werknemers aan moet voldoen Norm voor huisvesting arbeidsmigranten

19

2.3 Planologische procedure Initiatiefnemers die huisvesting willen realiseren doorlopen de volgende stappen: I.

De initiatiefnemer dient een conceptaanvraag in bij de gemeente. Dit wordt het vooroverleg genoemd. In deze fase beoordeelt de gemeente of het initiatief wenselijk is en of er wordt voldaan aan de eisen van het bestaand beleid;

II.

Tijdens het vooroverleg onderbouwt de initiatiefnemer hoe de aanvraag voldoet aan relevante aspecten zoals het bestaand beleid. Wanneer een (her)ontwikkeling niet past binnen het omgevingsplan, kan de benodigde toestemming voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) mogelijk alsnog worden vergund met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (EFTAL). Aan het besluit om een omgevingsvergunning te verlenen voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit moet een deugdelijke motivering ten grondslag worden gelegd. De initiatiefnemer dient deze motivering in bij de aanvraag om een omgevingsplanactiviteit. De Omgevingsdienst (ODWH) is gemandateerd deze aanvragen in behandeling te nemen 34;

III.

De gemeente neemt op basis van de conceptaanvraag en de beoordeling van de aangeleverde motivering door onder andere de ODWH een principebesluit en informeert de initiatiefnemer hierover. Als uit het principebesluit een positieve grondhouding volgt, dan heeft de initiatiefnemer 1 jaar de tijd om de definitieve aanvraag Omgevingsvergunning in te dienen. De initiatiefnemer heeft de mogelijkheid om de aanvraagtermijn met 1 jaar te verlengen;

IV.

De initiatiefnemer start het participatietraject op, waarbij de initiatiefnemer de omwonenden informeert over het initiatief. De initiatiefnemer is niet verplicht is om een paticipatietraject te organiseren;

V.

De gemeente neemt een definitief besluit wat betreft wenselijkheid en haalbaarheid van de aanvraag.

34

Vanaf 1 januari 2027 worden de bouwtaken van de ODWH weer belegd bij de gemeente Noordwijk https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/4a59518d -c4b6-4b7c-b76241ca73ccbf12?documentId=28164819-f352-4b20-b3fb-005110d70aa0&agendaItemId=9e8d306c-8fb2-4849-96e2fba1ef026df0

20

2.4 Toezicht en handhaving De naleving van de bestaande regels inzake huisvesting internationale werknemers bevorderen wij via verschillende vormen van toezicht en handhaving, samen met de ODWH. Belangrijke gronden om te handhaven zijn het Omgevingsplan Noordwijk 35 36, de geldende bestemmingsplannen, de Verordening Beheer Woningvoorraad, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Regionale Beleidsregel. Het toezicht vindt regulier plaats naar aanleiding van bijvoorbeeld klachten en signalen, handhavingsverzoeken en binnen vastgestelde programmeringen. Afhankelijk van de bevindingen wordt een passend handhavingsvervolg ingezet. Dit kan een last onder dwangsom betreffen maar ook bijvoorbeeld bestuursdwang, in gevallen van acute onveiligheid. Het toezicht op de naleving van de Basisregistratie personen (BRP) ofwel de correcte inschrijving van in Noordwijk woonachtige personen, loopt via verschillende reguliere processen, waaronder klantcontacten aan de balie (Klantcontactcentrum) bij inschrijvingen in de BRP en controles conform de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Bij incorrectheden worden betreffende personen gesommeerd zich conform de regels in te schrijven. Als zij hieraan geen gehoor geven, kan uiteindelijk een bestuurlijke boete worden opgelegd.

Naast deze reguliere controles worden periodiek multidisciplinaire controles uitgevoerd vanuit het domein Veiligheid en Ondermijning. Het thema arbeidsuitbuiting in relatie tot huisvesting en inzet van internationale werknemers is namelijk geprioriteerd in het veiligheidsbeleid van Noordwijk, als onderdeel van het bredere thema Ondermijning. Deze controles worden uitgevoerd in samenwerking met de ODWH, politie en verschillende interne disciplines.

35

Het Omgevingsplan bevat de regels van de gemeente over de fysieke leefomgeving. De op dit moment geldende omgevingsplannen zijn vanaf 1 januari 2024 van rechtswege omgezet in het Omgevingsplan. De gemeente heeft tot uiterlijk 31 december 2031 om een nieuw omgevingsplan vast te stellen. Tot er een nieuw omgevingsplan is vastgesteld, maken (onder meer) de nog geldende bestemmingsplannen deel uit van het omgevingsplan. Daarom moeten ook deze kaders geraadpleegd worden als ze nog op de betreffende locatie van toepassing zijn. 36 Omgevingsplan gemeente Noordwijk Omgevingsplan gemeente Noordwijk | Lokale wet - en regelgeving

21

De controles richten zich op de naleving van omgevingsplan/bestemmingsplannen, Verordening Beheer Woningvoorraad, BRP, Besluit Bouwwerken Leefomgeving (bbl), Wet Goed Verhuurderschap, Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en het Strafrecht. Daarnaast is er stevige aandacht voor signalen van arbeidsuitbuiting. Bij overtredingen van de genoemde regels volgt handhaving door gemeente en partners. Signalen van uitbuiting worden verwerkt conform de afspraken binnen de aanpak mensenhandel. Partners binnen deze aanpak zijn onder meer het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), SHOP (Stichting Hulpverlening en Opvang Prostitutie en Mensenhandel) en Goodwill Leger des Heils (LDH). Voor de doorontwikkeling van de integrale aanpak van misstanden en ondermijning bij de huisvesting van internationale werknemers werkt de gemeente Noordwijk samen met de partners binnen het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Den Haag. Het RIEC faciliteert en ondersteunt de gemeente Noordwijk bij de aanpak van ondermijning.

22

3. Pijlers, doelen en acties voor het nieuwe beleid Wij hebben als gemeente op basis van de lokale uitdagingen zoals beschreven in paragraaf 1.2 en de uitgangspunten in paragraaf 1.3, keuzes gemaakt waar wij de komende jaren mee aan de slag gaan. Daarnaast hebben wij ons gebaseerd op enkele aanbevelingen van het Roemmerraport, de Regiodeal en de startnotitie. Hierdoor komen wij tot 8 actielijnen voor het nieuwe beleid. In dit hoofdstuk beschrijven wij waarom de actielijnen van belang zijn en wij koppelen de actielijnen aan doelstellingen, die wij realiseren aan de hand van acties. 3.1 Actielijn 1: registratie op orde Beleidsdoel 1: wij hebben zoveel mogelijk arbeidsmigranten in beeld Onze aanpak begint bij een goed inzicht. Daarom vinden wij het van belang dat wij weten waar internationale werknemers wonen en werken. Door inzicht in de aantallen en verblijfslocaties, worden de internationale werknemers zichtbaarder . Wij kunnen hierdoor gerichte hulp en ondersteuning bieden. Daarnaast kunnen wij handhavend optreden bij calamiteiten en misstanden. En wij houden gerichter toezicht op overlast en leefbaarheid. Daarom vinden wij het van belang dat internationale werknemers zich zowel bij kortdurend als langdurig verblijf tijdig inschrijven bij de gemeente en zich bij vertrek ook weer uitschrijven.

Een samenwerking op het gebied van registratie met partijen die huisvestingslocaties in beeld hebben, draagt mede bij aan een vergroot inzicht en betere controle. Inzicht in aantallen en verblijfslocaties kan betekenen dat wij in de toekomst mogelijk een quotum vast kunnen stellen voor het aantal internationale werknemers dat in Noordwijk woont en werkt. Dit doen wij om de balans tussen leefbaarheid, beschikbare huisvesting, sociale voorzieningen en economische belangen gezond te houden. Wat gaan wij daarvoor doen?

•

Actualiseren Decisio onderzoek: wij zullen het onderzoeksbureau Decisio vragen om het rapport uit 2021 te actualiseren voor Noordwijk en de andere gemeenten in de Duin- en Bollenstreek en dit iedere 2 jaar te doen voor Noordwijk, om structureel

23

actuele cijfers te hebben waarop wij kunnen sturen. 37 Daarbij beogen wij een beter beeld te krijgen van het aantal werkende en (geregistreerd) wonende internationale werknemers in onze gemeente. Ook kan de actualisatie ons een voorspelling geven van het aantal internationale werknemers die in Noordwijk zulle n wonen en werken en een prognose van het aantal benodigde internationale werknemers voor de verschillende sectoren in de toekomst. In de actualisatie zal ook naar voren komen wat de komst van internationale werknemers voor gevolgen heeft voor de beschikbare huisvesting en de sociale voorzieningen.

•

Opzetten verplichte nachtregistratie RNI: wij gaan alle ondernemers (inclusief hotels) die in onze gemeente tegen betaling nachtverblijf aanbieden voor korter dan 4 maanden (short stay), verplichten om mee te werken aan een door de gemeente op te stellen digitaal nachtregister, waarbij wij aansluiten op een bestaand platform. 38 Dit is bedoeld voor de RNI (Registratie van Niet-Ingezetenen). De wettelijke basis die wij hiervoor hebben is artikel 2:37 van de Algemene Plaatselijke Verordening, waarin is bepaald dat alle ondernemers die tegen betaling nachtverblijf aanbieden verplicht zijn om een register bij te houden. 39 Het registratiesysteem zullen wij bijhouden en op basis van de verstrekte gegevens zetten wij indien noodzakelijk in op adrescontroles.

•

Organiseren groepsgewijze inschrijving in de BRP: wij gaan uitzendbureaus, bedrijven en huisvesters stimuleren om zich actief in te zetten voor het tijdig in - en uitschrijven van de internationale werknemers bij een verblijf van langer dan 4 maanden. Wij gaan hiervoor groepsgewijze inschrijfavonden organiseren waarbij wij werkgevers uitnodigen om internationale werknemers die langer dan 4 maanden in Noordwijk verblijven, in te schrijven in de BRP. Bij wie niet meewerkt aan de groepsgewijze inschrijving, wo rdt ervanuit gegaan dat

37

Wij geven Decisio de opdracht om een actualisatie uit te voeren, waarbij wij gaan kijken naar de gewenste uitgangspunten en onderzoeksmethoden van de actualisatie 38 Digitaal nachtregister Digitaal Nachtregister | Digitaal Nachtregister voor Gemeentes en verblijfsaanbieders 39 Algemene Plaatselijke Verordening Noordwijk: Verordening van de gemeenteraad van de gemeente Noordwijk houdende regels omtrent openbare orde en veiligheid (Algemene plaatselijke verordening Noordwijk 2021) | Lokale wet- en regelgeving

24

de internationale werknemers korter dan 4 maanden verblijven waardoor de verblijfsbieders verplicht zijn om de verblijfsgegevens door te geven in het nachtregister. Als hier niet aan wordt meegewerkt, volgt handhaving. •

Handhaving BRP: wij geven nader invulling aan de handhaving van incorrecte inschrijving ofwel het vervolg op aanschrijving/sommering van personen. Het opleggen van bestuurlijke boetes is hierbij een van de mogelijkheden. Het te volgen proces daarbij en de voorwaarden daarover worden in 2025 nader geconcretiseerd.

•

Communicatie en voorlichting verplicht registratiesysteem en groepsgewijze inschrijving: wij gaan uitzendbureaus, bedrijven en huisvesters informeren over het gebruik van het registratiesysteem en de groepsgewijze inschrijving, door middel van voorlichting. Daarnaast gaan wij ook internationale werknemers en maatschappelijke organisaties die werken met internationale werknemers informeren over de inschrijfprocedure van de gemeente en het belang van in - en uitschrijven, door middel van voorlichting. Ook geven wij tijdens adrescontroles informatie aan verblijfsaanbieders en internationale werknemers over het registratiesysteem en de groepsgewijze inschrijfavonden.

•

Wij gaan samenwerken met partijen die zicht hebben op huisvestingslocaties: de SNF 40 en de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) 41 gaat met ons gegevens uitwisselen over huisvestingslocaties. Met de SNF sluiten wij een convenant af, waarin wij vastleggen dat de SNF periodiek een overzicht deelt met locaties, hoeveel personen zich op die locaties bevinden en welke onderneming betrokken is bij de betreffende locaties. De RvIG verschaft ons de gegevens van in de RNI geregistreerde tijdelijke verblijfsadressen.

40

De SNF heeft een register met SNF-gecertificeerde verblijfslocaties Het RNI-loket wordt beheerd door Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) en de gemeente kan gegevens opvragen van internationale werknemers die zich hebben ingeschreven in de RNI 41

25

•

Onderzoek doen naar instellen quotum: wij gaan onderzoek doen naar de mogelijkheden om een quotum in te stellen voor een maximum aantal internationale werknemers dat in Noordwijk woont en werkt.

3.2 Actielijn 2: werken met vergunningen Beleidsdoel 2: internationale werknemers worden fatsoenlijk gehuisvest Fatsoenlijke huisvesting kan bijdragen aan een betere kwaliteit van het leven van internationale werknemers, die net als iedere andere inwoner recht hebben op een kwalitatief goede woning en prettig woongenot. Ook zorgen internationale werknemers die fatsoenlijk wonen, mogelijk voor minder overlast. Dit is goed voor het draagvlak en de acceptatie van huisvesting voor internationale werknemers. Noordwijk is een gemeente waarin uitzendbureaus, werkgevers en huisvesters zich gezamenlijk verantwoordelijk voelen om fatsoenlijke huisvesting voor internationale werknemers te bevorderen. In Noordwijk omarmen wij partijen die zich gedragen als een goede verhuurder. Er is geen ruimte voor malafide partijen. De gemeente bepaalt de regels en de kwaliteit van de huisvesting van internationale werknemers en ziet erop toe dat partijen zich hieraan houden. De Wet Goed Verhuurderschap geeft ons als gemeente de wettelijke bevoegdheid om dit te kunnen doen.

Met een verplichte vergunning maken wij iedereen die nu al woonruimte verhuurt aan internationale werknemers en toekomstige verhuurders gedeeld verantwoordelijk voor fatsoenlijke huisvesting, krijgen wij inzicht in de verblijfslocaties, beschermen w ij de internationale werknemers tegen onwenselijke woonsituaties en zorgen we voor een aanzienlijke kwaliteitsverbetering van de woningen. Dit kan zorgen dat internationale werknemers prettig kunnen wonen in Noordwijk. Wat gaan wij daarvoor doen? •

Wij stellen een ‘’verhuurverordening verblijfsruimten internationale werknemers ’’ op en laten deze vaststellen door de gemeenteraad: iedere verhuurder die in onze gemeente woon- en verblijfsruimte wil verhuren aan internationale werknemers, zullen wij verplichten om in het bezit te zijn van een vergunning op grond van de 26

Verhuurverordening verblijfsruimten internationale werknemers. We stellen daarvoor een lokale Verhuurverordening op, volgens model van de VNG. 42 In de verordening staan de volgende voorwaarden waar iedere verhuurder aan moet voldoen: Voorwaarden verhuurverordening verblijfsruimten internationale werknemers Gemeente Noordwijk Landelijke spelregels: 43 - Maximale borg van twee maanden huur - Geen dubbele bemiddelingskosten - Schriftelijke huurovereenkomst (niet mondeling) - Informatieverstrekkingsplicht: rechten en plichten van de huurder staan op schrift - Verbod op intimidatie en discriminatie en een werkwijze om woondiscriminatie te voorkomen - Informatieverstrekking over de woonruimte in de taal die de internationale werknemers begrijpen - De huurovereenkomst moet los van de arbeidsovereenkomst worden aangeboden Lokale spelregels: - Maximaal 2 personen in 1 slaapkamer per woning bij Kamerverhuur en maximaal een duurzaam huishouden bij Short Stay volgens de regels van de Verordening Beheer Woningvoorraad en de Beleidsregel Short Stay - Indien bestaande locatie die al vergund is: SNF -normen die op moment van vergunningsverlening geldig waren* 44 - Indien nieuwe of onvergunde locatie: SNF+ normen van maximaal 1 persoon per slaapkamer, minimaal 15m2 aan GBO (gebruiksoppervlakte) per persoon en maximaal 4 personen per 1 badkamer en toilet - Indien nieuwe of onvergunde locatie:

er wordt voldaan aan alle voorwaarden van het toetsingskader (zie bijlage 2) - Een Bibob-toets 45

42

Model verhuurverordening Wet Goed Verhuurderschap https://vng.nl/sites/default/files/2023 07/nieuwe_ledenbrief_bijlage_1._modelverhuurverordening_def.docx 43 Landelijke spelregels Wet Goed Verhuurderschap Landelijke regels van goed verhuurderschap | Wet goed verhuurderschap | Home | Volkshuisvesting Nederland 44 Locaties die al vergund zijn voor invoering van het vergunningsstelsel, worden getoetst aan de hand van de oude SNF-normen 45 De wet Bibob staat voor ‘’Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur’’ en geeft de gemeente de mogelijkheid om verhuurders te screenen Wat is een Bibob-onderzoek? | Justis

27

•

Communicatie en voorlichting verhuurverordening: wij gaan in gesprek met bestaande verhuurders over de aankomende verhuurvergunning door voorlichting te geven en hen daarmee voor te bereiden om vóór inwerkingtreding en de vergunningsaanvraag alvast te voldoen aan de voorwaarden. Daarnaast gaan wij voorlichting geven aan internationale werknemers over de zeven spelregels, door informatiesessies te organiseren en bij inschrijving fysieke folders te verstrekken. Daarnaast informeren wij internationale werknemers over de mogelijkheid om melding te doen van misstanden in hun woonsituatie.

•

Toezicht, controle en handhaving: wij bevorderen de naleving van vergunningsvoorwaarden en andere regels door te intensiveren op toezicht en handhaving. Hiertoe stellen wij een handhavingsprogramma op met een handhavingsstrategie. Verhuurders van woonruimte aan internationale werknemers krijgen na invoering van het vergunningsstelsel (streefdatum 1 juli 2026) een overgangsperiode van 1 jaar om bestaande locaties te laten voldoen aan de eisen van het vergunningsstelsel. Per 1 januari 2027 starten wij met het behandelen van de vergunningsaanvragen en vanaf 1 juli 2027 gaan wij actief handhaven op het vergunningsstelsel. Naast regulier/ geprogrammeerd toezicht op de naleving van regels, blijven wij uitvoering geven aan gerichte handhavingsacties op mogelijke misstanden en ondermijning als onderdeel van het integraal vei ligheidsbeleid van Noordwijk. 46

46

Integraal Veiligheidsplan 2025-2028 Noordwijk https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/af39accb -04aa-458f-bbd3345e25174687?documentId=6807cbee-b13c-4f7a-89b2-ee879acbd8b6&agendaItemId=8f13b727 -6666-42e3-ace1c07275787ca8

28

•

Aanpak arbeidsuitbuiting: wij verstevigen en bestendigen de aanpak van arbeidsuitbuiting rond huisvesting via de vaststelling en uitvoering van de Sluitende Aanpak Mensenhandel in 2025. Deze aanpak omvat zowel preventieve als repressieve elementen en richt zich naast arbeidsuitbuit ing ook op seksuele uitbuiting en criminele uitbuiting. Belangrijke onderdelen zijn herkenning en follow up van signalen, hulp en opvang bieden aan slachtoffers, handhaving en vervolging van daders en versteviging van de weerbaarheid van de werknemers zelf.

•

Aanvullende barrières tegen ondermijning: wij hebben blijvende aandacht voor ondermijnings- en uitbuitingsrisico’s in relatie tot huisvesting en inzet van internationale werknemers. Waar nodig zetten wij nieuwe preventieve en repressieve acties in voor het arbeidsmigratiebeleid en de al beschreven actielijnen van het veiligheidsbeleid. Hierbij werken wij samen met partners binnen het RIEC Den Haag.

•

Bibob-beleid: De verhuurvergunning nemen wij op in het Bibob-beleid. Verhuurders van woonruimte aan internationale werknemers zullen een Bibob -toets moeten doorlopen, als onderdeel van de vergunningsaanvraag.

29

3.3 Actielijn 3: huisvestingsinitiatieven voldoen aan aanvullende lokale voorwaarden Beleidsdoel 3: internationale werknemers die in onze gemeente wonen, hebben economische binding met Noordwijk of de Duin- en Bollenstreek gemeenten Wij vinden het belangrijk dat internationale werknemers die hier wonen, ook daadwerkelijk werken in onze gemeente of in de Duin- en Bollenstreek gemeenten (Hillegom, Lisse, Teylingen en Katwijk) en bijdragen aan onze economie of die van de buurgemeenten. Internationale werknemers worden vaak ingezet bij verschillende bedrijven in de Duin- en Bollenstreek, afhankelijk van het seizoen. De bedrijven hebben elkaar nodig en de onderlinge verbondenheid die de subregio sterk maakt, willen wij als gemeente behouden. Bij nieuwe initiatieven voor huisvesting van internationale werknemers, tonen initiatiefnemers aan dat de internationale werknemers aantoonbaar een economische binding hebben met een bedrijf uit Noordwijk en de Duin- en Bollenstreek gemeenten (Hillegom, Lisse, Teylingen en Katwijk). 47 Hierdoor worden toekomstige woningen bewoond door internationale werknemers die in onze gemeente of de subregio hoofdzakelijk voor hun werk moeten verblijven. Daarnaast zorgen wij dat internationale werknemers niet te ver van hun werk wonen en wordt de reisafstand gunstiger. Bovendien verminderen wij het aantal verkeersbewegingen. Wat gaan wij daarvoor doen? •