CConstaterende datNoordwijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 Noordwijk (5)

Commissie Bestuur Middelen en Economie 30 juni 2026, gemeente NoordwijkBij agendapunt: Jaarstukken 2025 gemeente Noordwijk98.111 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 11

De systematiek van de RZB sluit aan bij die van de OZB. Belastingplichtig zijn de eigenaren van de roerende ruimten en bij niet | -woningen ook de gebruikers. De tarieven zijn gelijk aan die van de OZB. Toeristenbelasting Doel van het instrument toeristenbelasting is om niet-ingezetenen van de gemeente (waaronder toeristen) mee te laten betalen aan de kwaliteit van de voorzieningen in de gemeente Noordwijk. Er gelden 2 verschillende tarieven, een laag tarief voor toeristische plaatsen (kampeerplaats voor steeds wisselende mobiele kampeeronderkomens) en | een hoger tarief voor overige accommodaties (b.v. hotels). | De tarieven zijn voor 2025 verhoogd met 2,6%. De opbrengst van toeristenbelasting is afhankelijk van het aantal overnachtingen, en die zijn afhankelijk van weersomstandigheden en economische ontwikkelingen. Toeristenbelasting wordt pas na voltooiing van het kalenderjaar en accountantsverklaringen van de hotels opgelegd. De aangiften over kalenderjaar 2025 worden vanaf januari | 2026 ontvangen en verwerkt. Rekening houdend met indientermijnen, herinneringen, aanpassingen en verwerkingstijd is pas medio maart in het opvolgende jaar een overzicht bekend. Einde maart 2026 worden de aanslagen samengesteld en worden definitieve gegevens vastgelegd. Rekeningresultaat toeristenbelasting Er zijn geen definitieve gegevens voorhanden.

Er is een inschatting gemaakt op basis van tot 18 februari 2026 ontvangen gegevens wat de opbrengst zal zijn. Op grond daarvan heeft een bijstelling van de opbrengst plaatsgevonden. Ten opzichte van de oorspronkelijke raming wordt voor belastingjaar in 2025 naar verwachting € 179.220,- minder aan toeristenbelasting opgelegd. Dat is een afwijking van 5%. Vanaf mei 2025 is een voorschot betaald, op basis van het aantal overnachtingen in 2024. Toeristenbelasting is afhankelijk van het aantal toeristische overnachtingen. Een grote invloed op het aantal overnachtingen is het weer. In 2025 is een NAVO-Top geweest waarvoor veel toeristische overnachtingen geboekt zijn. Maar in dezelfde periode waren wegens veiligheidsredenen veel delen van Noordwijk afgesloten. Eerste inzicht is dat de grote hotels veel NAVO-Top overnachtingen hebben kunnen boeken. Maar andere aanbieders in dezelfde periode juist minder. Door een juridische ontwikkeling vallen enkele soorten objecten die onder forensenbelasting vielen, nu onder toeristenbelasting. Dat levert een geringe meeropbrengst op. Uit verwerking van ca 80% van de aanlagen blijkt dat er ca 4,5% minder overnachtingen zijn dan vorig jaar.

Forensenbelasting De forensenbelasting dient ertoe om mensen die geen ingezetene van de gemeente Noordwijk zijn, maar er wel vaak verblijven, mee te laten betalen aan het algemene voorzieningenniveau in de gemeente. Om mensen met een tweede woning meer te laten bijdragen aan het voorzieningenniveau in de gemeente Noordwijk is de forensenbelasting voor 2025 gestegen met 2,6%. Rekeningresultaat | forensenbelasting Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is in 2025 € | 8.763,- meer aan | forensenbelasting opgelegd. Ten tijde van de Voorjaarsnota | 2025 is deze bijgesteld met € 100.000,- op basis van opbrengsten uit 2024. De invloed van een hogere WOZ | -waarde was onjuist verwerkt. Het uiteindelijke resultaat | is € 108.763,- lager dan de bijgestelde begroting. Dat is een afwijking van 6,75%. De onderschrijding van € | 108.763,- wordt veroorzaakt door juridische ontwikkelingen waardoor sommige objecten niet meer in deze heffing kunnen worden Pagina 89 van 284 Pagina 90 van 284 betrokken Dat effect blijkt toevalligerwijs de meeropbrengsten en gevolgen van de WOZ- waardeontwikkeling teniet te doen. Precariobelasting De tarieven precariobelasting voor standplaatsen, terrassen, uitstallingen enzovoort zijn voor 2025 met 2,6% gestegen. Rekeningresultaat precariobelasting Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is in 2025 € 49.873,- minder aan Precariobelasting opgelegd.

Dat is een afwijking van 9%. Door het beleid en bijbehorende handhaving op reclame-uitingen zijn er uitstallingen en reclame-uitingen verdwenen wat leidt tot minder precario-opbrengsten in o.a. de winkelgebieden. Parkeerbelasting In de Programmabegroting 2025 is rekening gehouden met een opbrengststijging van 2,6%. Deze is gerealiseerd door verbetering van de handhaving. De tarieven parkeerbelasting zijn voor 2025 niet gestegen. Het bedrag aan kosten dat bij het opleggen van een naheffingsaanslag wordt opgelegd is verlaagd van € 76,70 in 2024 naar € 52,75 in 2025. Dit op basis van de geraamde kosten en het aantal geraamde naheffingsaanslagen 2025. Door gebruik van de scanauto voor de handhaving op betaald parkeren werd een stijging verwacht van het aantal naheffingsaanslagen. Dat heeft een neerwaarts effect op de kosten van de naheffingsaanslagen. Rekeningresultaat parkeerbelasting Voor 2025 hebben we € 5.247.445,- aan opbrengsten uit parkeergelden begroot. De werkelijke parkeergelden zijn dit jaar net iets lager (2%) uitgekomen met een opbrengst van € 5.140.079,-. Voor de handhavingscontroles voor betaald parkeren was voor de begroting 2025 nog uitgegaan van 20.291 invorderbare naheffingsaanslagen. Met de Voorjaarsnota 2025 zouden dat er naar verwachting bijna 27.000 gaan worden (peildatum maart 2025).

De oorspronkelijke raming van € 638.947,- is ten tijde van de Voorjaarsnota bijgesteld met € 800.000,- naar € 1.438.947,-. Uiteindelijk is gebleken dat er 28.198 invorderbare naheffingen zijn opgelegd, hetgeen nog een extra opbrengst opleverde van € 132.418,-. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven voor het ophalen van huishoudelijke afvalstoffen. Er is een tarief voor een eenpersoonshuishouden en een tarief voor een meerpersoonshuishouden. De heffing stijgt in 2025 met 10%. De stijging wordt veroorzaakt door de toenemende inzamelings- en verwerkingskosten van het huishoudelijk afval. Rekeningresultaat afvalstoffenheffing Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is in 2025 € 29.685,- meer aan afvalstoffenheffing opgelegd. Dat is een afwijking van 0,33%, oftewel een minimale hogere opbrengst. Rioolheffing Rioolheffing wordt sinds 2024 in rekening gebracht bij de eigenaar van elk perceel (vrijstellingen daargelaten), ongeacht of er een aansluiting is op het gemeenteriool. Voor percelen met een wateraansluiting geldt een hoger tarief dan voor percelen zonder wateraansluiting. Een gebruiker betaalt alleen als hij meer dan 300 m³ afvalwater op het riool afvoert. De totale opbrengst rioolheffing is in 2025 met 4% gestegen.

Pagina 91 van 284 Rekeningresultaat rioolheffing Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is in 2025 € 2.167,- minder aan rioolheffing opgelegd. Dat is een afwijking van 0,04%, oftewel een minimale hogere opbrengst. Leges De tarieven voor reisdocumenten, Nederlandse identiteitskaarten en rijbewijzen zijn voor 2025 aangepast aan de wettelijk maximumtarieven. De overige legestarieven zijn verhoogd met 2,6%. Rekeningresultaat leges Voor de meeste leges zijn geen grote afwijkingen. Voor opbrengsten reisdocumenten stond oorspronkelijk € 279.103,- geraamd. Dit is met € 444.809,- opgehoogd bij de Voorjaarsnota 2025 tot € 723.912,- vanwege de ‘paspoortpiek’. De werkelijke opbrengsten komen uit op € 656.676,-, oftewel een verschil van € 67.236,-. Marktgelden Voor 2025 zijn de tarieven verhoogd met 2,6%. Rekeningresultaat marktgelden Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is in 2025 € 9,627,- meer aan marktgelden opgelegd. Dat is een afwijking van 25%. De bezetting is iet iets toegenomen. Lijkbezorgingsrechten De lijkbezorgingsrechten zijn met ingang van 2025 verhoogd met 2,6%. Rekeningresultaat lijkbezorgingsrechten Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is in 2025 € 4.258,- meer aan Lijkbezorgingsrechten opgelegd. Dat is een afwijking van 2,2%. Rioolaansluitrecht Het rioolaansluitrecht is met ingang van 2025 verhoogd met 2,6%.

Rekeningresultaat rioolaansluitrecht Het rekeningresultaat wijkt nauwelijks af van de begrote bedragen. Lokale lasten In onderstaande tabel is de lastendruk in Noordwijk met betrekking tot het belastingjaar 2025 opgenomen voor zowel een eigenaar/gebruiker van een woning als voor een huurder. Zoals gebruikelijk zijn in het woonlastenoverzicht betrokken de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor de afvalstoffenheffing is uitgegaan van een meerpersoonshuishouden en voor de rioolheffing van alleen een aanslag voor de eigenaar van een perceel met een wateraansluiting. De gebruiker betaalt alleen rioolheffing als hij meer dan 300 m³ afvoert. Dat komt bij een gemiddeld huishouden niet vaak voor. Voor de berekening van de OZB wordt uitgegaan van een woning met een WOZ-waarde van € 516.000,- (gemiddelde WOZ-waarde van woningen in Noordwijk voor 2025, berekend naar het prijsniveau op 1 januari 2024). Pagina 92 van 284 Omschrijving 2025 Eigenaar/gebruiker Huurder Gemiddelde woningwaarde € 516.000,00 OZB € 478,33 Afvalstoffenheffing € 493,56 € 493,56 Rioolheffing € 209,38 Af: Compensatie lastenverlichting € 50,05 Totaal € 1.131,22 € 493,56 Kwijtscheldingsbeleid Voor mensen met een laag inkomen bestaat de mogelijkheid te verzoeken om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van belasting.

In de gemeente Noordwijk is kwijtschelding alleen mogelijk voor de OZB, het eigenarendeel van de rioolheffing en de jaarlijkse afvalstoffenheffing. Om voor kwijtschelding in aanmerking te komen mag de aanvrager niet over veel vermogen beschikken of over een zo hoge betalingscapaciteit, dat daarmee de aanslag kan worden voldaan. De betalingscapaciteit wordt beoordeeld door het netto besteedbaar inkomen te toetsen aan de kosten van bestaan. In de gemeente Noordwijk zijn de kosten van bestaan gesteld op 100% van de toepasselijke bijstandsnormen en bij AOW-gerechtigden op 100% van de toepasselijke AOW-bedragen. Aan de hand van de toetsing wordt bepaald of de aanvrager in aanmerking komt voor kwijtschelding. Als belastingschuldigen hiervoor toestemming hebben gegeven, levert de gemeente Noordwijk hun gegevens aan het BIDN (Bureau InformatieDiensten Nederland). Dit is een centraal punt voor gemeenten ingesteld door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het BIDN voert op basis van de wettelijke normen een controle uit op de inkomsten en levert het bestand vervolgens terug aan de gemeente. Na het controleren van de gegevens zijn de belastingschuldigen in beeld die voor automatische kwijtschelding in aanmerking komen. Sinds medio 2025 maakt gemeente Noordwijk gebruik van een nieuwe uitgebreide geautomatiseerde toets voor kwijtschelding, namelijk Kwijtschelding 3.0.

Ten opzichte van de vorige versie (Kwijtschelding 2.0) leidt Kwijtschelding 3.0 tot een betere berekening van inkomsten, extra informatie over voertuigen en een verbeterde toetsing op bijvoorbeeld alimentatie en ondernemersstatus. In 2025 zijn 657 huishoudens in aanmerking gekomen voor (gedeeltelijke) kwijtschelding. Er is voor een bedrag van € 258.962,32 kwijtgescholden. Pagina 93 van 284 2.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Bestuursdienst Deze paragraaf behandelt, conform artikel 11 van het BBV, een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; een inventarisatie van de risico’s, het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s; de verplichte financiële kengetallen en een beoordeling van de onderlinge verhoudingen tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De risico’s zijn verdeeld in risico’s voor de Bestuursdienst en risico’s die zich in het Grondbedrijf voordoen. Daarover melden wij u in deel 2 van deze paragraaf. Inventarisatie van de risico’s Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin de gemeente in staat is de middelen vrij te maken om de risico’s, die zich in de praktijk voordoen, op te vangen zonder dat dit betekent, dat het beleid veranderd/ingekrompen moet worden.

Het vermogen om beleid door te zetten, is afhankelijk van de omvang van de weerstandscapaciteit. Risicodekking Sociaal Domein De decentralisaties van taken van het rijk naar de gemeente – Wmo, Jeugdzorg en Participatie kent uiteraard risico’s. Noordwijk heeft een reserve Sociaal Domein die als achtervang dient voor eventuele ontstane tekorten die niet werden voorzien. Hiervoor hoeven wij geen beroep te doen op de reserve Weerstandsvermogen zolang de reserve Sociaal Domein nog toereikend is. De stand van de reserve Sociaal Domein begin 2026 is € 4.710.000,-. Daarmee zijn de risico’s de komende jaren afgedekt. Benodigde weerstandscapaciteit De in kaart gebrachte risico’s geven het volgende financiële totaalbeeld: • Totaal bruto risico’s : € 8.835.000,- • Totaal netto risico’s : € 1.809.000,- Voor Noordwijk is bepaald dat de ratio van het weerstandsvermogen, dit is de verhouding tussen de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit, tenminste 1,75 moet zijn. In deze situatie betekent dit dat de reserve weerstandvermogen 1,75 x € 1.809.000,- = € 3.166.000,- moet zijn. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit voor de gemeente Noordwijk bestaat uit de reserve weerstandsvermogen. De stand van de reserve weerstandsvermogen begin 2026 is € 6.425.000,-.

Posten als “onbenutte belastingcapaciteit” en “verkoop gebouwen” zijn niet direct aanwendbaar en worden ook niet meegenomen in de weerstandscapaciteit. Daarnaast zijn er reserves waar geen bestemming aan toegekend is. Te denken valt hierbij aan de Reserve Verkoop Nuon aandelen. Deze reserves worden ook buiten de weerstandscapaciteit gehouden. Het meenemen van de Reserve Verkoop Nuon aandelen is onwenselijk, dit zou een vertekend beeld kunnen geven van de weerstandsratio. Pagina 94 van 284 Relatie benodigde en beschikbare weerstandcapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Actuele weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het actuele weerstandsvermogen. Beoordeling weerstandsvermogen Om de ratio voor het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen, maken wij gebruik van de onderstaande tabel. Onze ratio valt in klasse A. Een ratio van het weerstandsvermogen in deze Jaarrekening voor de algemene dienst is 3.6: “Uitstekend”. Binnen de kaders van gezond financieel beleid is opgetekend dat het weerstandsvermogen moet liggen tussen 1.4 en 2.0.

Het is van belang te melden dat de raad in februari 2026 heeft besloten een bedrag van € 3 miljoen uit deze reserve te onttrekken ter dekking van de frictie- en desintegratiekosten verbonden aan de terugkeer van de VTH-Bouwtaken. Hierdoor neemt de beschikbare weerstandscapaciteit af tot € 3.425.000,- en komt de weerstandsratio uit op 1.9. Het waarderingscijfer voor het weerstandsvermogen valt hiermee binnen klasse B, wat als "ruim voldoende" wordt gekwalificeerd. Het weerstandsvermogen grondbedrijf Voor het bepalen van de netto-risico’s in het grondbedrijf zijn die risico’s meegenomen die daadwerkelijk moeten worden afgedekt in het weerstandsvermogen. Dat betekent dus dat de risico’s in complexen/grondexploitaties, waarvan het saldo van de grondexploitatie voldoende is om de risico’s in de exploitatie zelf op te vangen, én waarvan het bedoelde exploitatieresultaat geen directe bestemming heeft gekregen, niet langer in het netto-risico worden betrokken. Daar is immers al een dekking voor in het resultaat van het complex zelf. Over deze methodiek van behandeling van risico’s is overleg gevoerd met en overeenstemming verkregen van de accountant. De ‘post onvoorzien’ in elk van de grondexploitaties is niet aan de beschikbare weerstandscapaciteit toegevoegd.

De reden daarvan is dat we die ruimte in de grondexploitatie specifiek beschikbaar willen houden als opvang van de onvoorziene omstandigheden in de uitvoering van de grondexploitaties zelf. Beschikbare weerstandscapaciteit € 6.425.000,- Benodigde € 1.809.000,- weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = = = 3,6 A > 2.0 Uitstekend B 1.4 - 2.0 Ruim voldoende C 1.0 - 1.4 Voldoende D 0.8 - 1.0 Matig E 0.6 - 0.8 Onvoldoende F < 0.6 Ruim onvoldoende Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio Betekenis Pagina 95 van 284 De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de som van de reserve grondbedrijf + alle voorziene exploitatiewinsten -/- de resultaten die worden ingezet voor de dekking van investeringslasten. In het grondbedrijf is de behoefte aan dekkingsmiddelen voor de geïnventariseerde netto risico’s voor de jaarrekening 2025 berekend op € 2.991.000-. Volgens de 1,25-norm voor het grondbedrijf moet de beschikbare weerstandscapaciteit dan minimaal € 3.739.000,- zijn. De weerstandscapaciteit van het grondbedrijf is berekend op circa € 5.204.000,- en is daarmee toereikend binnen de gestelde norm. De ratio van het weerstandsvermogen van de Jaarrekening voor het grondbedrijf is 1.7: “Ruim Voldoende”.

De risico-inventarisaties De benodigde weerstandscapaciteit komt uit de inventarisatie / kwantificering van de risico’s in de BIE’s, de ’BIE’s zonder grondexploitatie’ en de Voorraden grond. Voor wat betreft de BIE’s geldt dat alleen voor die exploitaties waarbinnen de risico’s niet kunnen worden gedekt door het resultaat van de grondexploitatie. Dat kan zijn omdat het resultaat niet toereikend is of omdat het resultaat (deels) is bestemd voor andere doeleinden. Samengevat geeft dat een beeld zoals in onderstaand overzicht is gezet. De cijfers in onderstaand overzicht onder het kopje beoogde investeringen hebben op een enkel punt enige toelichting nodig: • Door het bijstellen van de regels van het BBV wordt de overhead grondbedrijf en projecten niet meer ten laste van de verschillende projecten gebracht middels een verdeelsleutel maar komen direct ten laste van de Reserve winst uit Grondbedrijf. Grondexploitatie A Gepr. B Risico Wel/niet C Weerstands- D.

Beoogde E Risico resultaat meenemen* capaciteit investeringen Space Business Park 2.754.000 770.039 niet 1.983.961 0 Bronsgeest 0 2.273.599 wel 0 2.273.599 Maarten Kruytstraat 0 84.356 wel 0 84.356 DPO-terrein 0 87.437 wel 0 87.437 Viaductweg 0 105.729 wel 0 105.729 Beoogde investeringen (D) Investeringen (2026-2029) 1.844.000 Afboeking IVA (2026 -2029) -400.000 Overhead grondbedrijf en projecten 2026-2029 -2.752.000 Risico's Voorraden Grond en overige risico's Risico's NIEGG's 439.916 439.916 Risico's voorraden grond 0 0 Totaal 2.754.000 3.761.075 1.983.961 -1.308.000 2.991.036 Stand van zaken Reserve per 1-1-2026 4.527.980 C Weerstandscapaciteit (vanuit resultaten grondexploitaties -/- risico's) 1.983.961 D Beoogde investeringen -1.308.000 Beschikbare weerstandscapaciteit 5.203.941 E Benodigd weerstandsvermogen (risico's, niet gedekt door eigen grondexploitatie) 2.991.036 Weerstandsratio 1,7 Financiële kengetallen De financiële kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente. De belangrijkste conclusie is dat de financiële positie van de gemeente solide is | met positieve resultaten de afgelopen jaren, | voornamelijk veroorzaakt door eenmalige voordelige financiële meevallers en baten. De kengetallen vallen in de laagste risicocategorie.

Een nadere toelichting op de kengetallen afzonderlijk is als volgt: Netto-schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen (baten). Ten opzichte van de begroting is de financieringsbehoefte en daarmee de schuldquote aanzienlijk minder gestegen vanwege de uitgestelde investeringen. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Noordwijk valt nog ruim onder die norm. Daar | entegen is het ook weer niet de bedoeling voor een gemeente om zo veel mogelijk eigen vermogen dan wel middelen aa | n te houden en daar rendementen uit te halen, maar veel meer om de inkomsten optimaal in te zetten ten behoeve van betere voorzieningen voor de inwoners. Voor de komende jaren zal de gemeente ook meer gaan investeringen in grote projecten. Gezien de huidig | e stand van de schuldquote is dat voor de gemeente aanvaardbaar. 1a. Netto schuldquote | 1b.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor 180% | 180% | alle verstrekte leningen 160% | 160% 140% | 140% 120% | 120% 100% | 100% 80% | 85% | 80% 60% | 60% | 74% 40% | 40% 20% | 40% | 39% | 20% | 30% | 29% 0% | 0% Realisatie | Begroting | Realisatie | Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 | 2024 | 2025 | 2025 Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol | Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol Uit bovenstaande grafiek blijkt dat de netto schuldquote valt in de categorie gezond (groen). Pagina 96 van 284 Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin | de bezittingen gefinancierd zijn door het eigen vermogen. Het geeft aan de mate waarin de gemeente de schulden kan terugbetalen. Dus hoe meer eigen vermogen, des te hoger de solvabiliteit. Met een solvabiliteit van de gemeente van 50% is de financiële positie robuust te noemen. Door een toename van de investeringen de afgelopen jaren en daarmee de schulden is de solvabiliteit van de gemeente gedaald. De signaleringswaarde daarvan is weliswaar neutraal te noemen. 2. Solvabiliteitsratio 80% 70% 60% 50% 40% | 50% | 46% | 52% 30% 20% 10% 0% Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 Meest risicovol | Neutraal | Minst risicovol Uit bovenstaande grafiek blijkt dat de | solvabiliteit valt in de categorie gezond (groen).

Grondexploitatie Dit financiële kengetal geeft aan hoe groot de waarde van de grond is ten opzichte van de baten. Hoe minder grond een gemeente verkoopt, hoe hoger de grondpositie en hoe hoger de boekwaarde. Er is geen VNG-norm voor de hoogte van deze ratio. In de regel ge | ldt: hoe lager de ratio, des te lager het risico dat investeringen in grondexploitaties niet zullen worden terugverdiend. We hebben een kengetal grondexploitatie van | rond de 12% wat beschouwd kan worden als minst risicovol (hoger dan 10% wordt wel kwetsbaarder en hoger dan 35% meest risicovol). 3. Grondexploitatie 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% | 11% | 10% | 9% 0% Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol Uit bovenstaande grafiek blijkt dat de waarde van de grond ten opzichte van de baten valt in de categorie gezond (groen). Pagina 97 van 284 Structurele exploitatieruimte Dit financiële kengetal helpt mee om te beoordelen welke ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Door het positieve structurele rekeningresultaat komt de structurele exploitatieruimte in 2025 uit op 6,6% wat als minst risicovol is aan te merken. 4.

Structurele exploitatieruimte 9% 8% 7% 6% | 6,6% 5% | 5,5% 4% 3% 2% 1% | 0,2% 0% | Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 Meest risicovol | Neutraal | Minst risicovol Uit bovenstaande grafiek blijkt dat de | structurele exploitatieruimte | valt in de categorie gezond (groen). Woonlasten meerpersoonshuishouden De indicator 'woonlasten meerpersoonshuishouden' drukt uit hoe de woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) zich verhouden tot het gewogen landelijk gemiddelde. Hoge woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde drukken uit in hoeverre d | e gemeente al de eigen inkomsten aanspreekt en dus ook beperkt is in het verkrijgen van extra inkomsten. Woonlasten onder het landelijk gemiddelde waardeert VNG als 'voldoende', woonlasten tussen het landelijk gemiddelde en 120% hiervan als 'gemiddeld' en | woonlasten hoger dan 120% als 'onvoldoende'. De woonlasten in Noordwijk bevinden zich | rond het landelijk gemiddelde en scoren binnen de normering van VNG 'gemiddeld'. 5. Gemeentelijke belastingcapaciteit 140% 120% 100% | 110% | 112% | 112% 80% 60% 40% 20% 0% Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol Pagina 98 van 284 Pagina 99 van 284 2.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente Noordwijk is verantwoordelijk voor de inrichting en beheer van de openbare ruimte binnen haar gemeentegrenzen.

De samenhang en structuur in het ontwerpproces en de randvoorwaarden voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte zijn vastgelegd in landelijke CROW-richtlijnen, de Uitwerking Visie Openbare Ruimte (UVOR) en de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). Onder beheer van kapitaalgoederen wordt het reguliere- en periodieke onderhoud en vervanging verstaan van onder andere wegen, civiele kunstwerken, riolering, openbare verlichting, groen, water en gemeentelijke gebouwen. Het beheer wordt uitgevoerd op basis van vastgestelde beheerplannen. Het doel van deze beheerplannen is het adequaat en op het gewenst niveau onderhouden én in stand houden van alle kapitaalgoederen. De financiële gevolgen voortkomend uit de beheerplannen zijn verwerkt in de begroting. Naast het reguliere beheer worden grootschalige reconstructies uitgevoerd. Deze worden afzonderlijk voor besluitvorming aan de raad aangeboden en worden als investering los van het reguliere beheer gefinancierd en staan opgenomen in het investeringsplan. Met het opstellen van de beleidsplannen voor de openbare ruimte is er het streven om een integraal beleidsplan op te gaan stellen met richtlijnen en kaders voor de gewenste kwaliteit, het onderhoud en de inrichting van de gehele openbare ruimte.

Voor de komende periode worden eerst de beleidsplannen voor de afzonderlijke beleidskaders (wegen, groen, riolering, water, etc.) opgesteld. Die geven de beleidsmatige uitgangspunten en ambities aan, inzicht in de omvang en kwaliteit van het te beheren areaal, de onderhoudsstrategie en inzicht in de beschikbare en de benodigde financiële middelen. De geactualiseerde beleids- en beheerplannen van de gemeente Noordwijk worden in onderstaand overzicht weergegeven. In 2026 wordt er gewerkt aan een Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR). Die gaat over de kapitaalgoederen wegen, bruggen, groenvoorziening, speelvoorziening, baggeren, oeverbeheer en watertappunten. Omdat enkele afzonderlijke beleids- en beheerplannen aflopend waren, zijn deze verlengd tot en met 2026. Overzicht beleidsplannen We streven naar passende kwaliteitsniveaus, waarbij differentiatie mogelijk is. Hierbij besteden we ook aandacht aan eventuele achterstanden, wat is meegenomen bij de actualisatie en harmonisatie van de beleids- en beheerplannen. Zo hebben we in voorgaande jaren een extra budget opgenomen voor inhaalslag voor groot onderhoud groen en voor het herstellen van verharding hetgeen uit de weginspectie naar voren was gekomen.

Beleidskader Looptijd plan geharmoniseerd Onderhouds- niveau plan Wegen 2021-2024 28-9-2021 vastgesteld18-12-2025 verlengd t/m 2026 Kwaliteitsniveau B Civiele kunstwerken 2021-2024 28-9-2021 vastgesteld18-12-2025 verlengd t/m 2026 Kwaliteitsniveau B Riolering 2022-2026 28-3-2023 vastgesteld Niet van toepassing Openbare Verlichting 2021-2025 16-3-2021 vastgesteld18-12-2025 verlengd t/m 2026Niet van toepassing Groen 2023-2027 28-3-2023 vastgesteld Kwaliteitsniveau B Speelvoorzieningen 2021-2025 28-9-2021 vastgesteld18-12-2025 verlengd t/m 2026Niet van toepassing Baggeren 2020-2030 08-6-2021 vastgesteld Niet van toepassing Oeverbescherming 2022-2026 16-8-2022 vastgesteld Basis Afval en grondstoffen 2021-2025 21-4-2020 vastgesteld Niet van toepassing Gebouwen 2025-2028 3-12-2024 vastgesteld Niet van toepassing Actualisatie/vaststelling Pagina 100 van 284 Kapitaalgoederen Wegen en civiele kunstwerken De kwaliteit van de verhardingen binnen de gemeente Noordwijk is over het algemeen goed. Waar kwaliteit onvoldoende was heeft herstel- of vervangingsonderhoud plaatsgevonden. Dit geldt ook voor de staat van de kunstwerken. Voor het onderhoud is er een onderhoudsstrategie opgesteld met daarbij de benodigde onderhouds- en vervangingsbudgetten.

Voor deze beleidsperiode geldt voor beide kapitaalgoederen een te handhaven kwaliteitsambitieniveau B (Basis), Doordat er beter inzicht is op de langetermijnplanning, is er beter zicht op de te verwachten vervangingsopgave en kunnen vervangingsprojecten beter op elkaar afgestemd worden. De onderhoudsstrategie ziet erop toe dat de juiste afwegingen worden gemaakt voor het onderhoud in het kader van de veiligheid en de risico’s en om de achteruitgang van de verhardingen te temporiseren. Om fluctuaties in de kosten per jaar op te vangen wordt er gebruik gemaakt van een egalisatiereserve. De beheerplannen geven een reëel en actueel inzicht in de daaruit voortvloeiende financiële consequenties, die telkens zullen worden meegenomen bij het actualiseren van het investeringsplan. In 2025 is groot onderhoud uitgevoerd aan onder andere diverse fietspaden (tegelverhardingen), de Northgodreef, de Van Berckelweg, het fietspad Langevelderweg, het fietspad Zilkerduinweg, de Beethovenweg, de Binnenweg en de Noordzeestraat. Voor de uitvoering van reconstructies liepen in 2025 de volgende voorbereidingswerkzaamheden: • voorbereiding Reconstructie Gieterij, Maandagse Wetering en Wildlaan; • voorbereiding wijkvernieuwing Julianastraat e.o. Noordwijkerhout; • voorbereiding wijkvernieuwing Duinpark. Bruggen, damwanden, kademuren en duikers zijn civiele kunstwerken.

De grotere kunstwerken zijn begin 2025 geïnspecteerd en uit de inspectie zijn geen onverwachte gebreken tevoorschijn gekomen. In 2025 is onderhoud gepleegd aan diverse bruggen, het uitkijkpunt Tespelduyn, diverse meerpalen en een aantal leuningen, onder andere aan de Losplaatsweg. Riolering Het onderhoud en beheer van de riolering is een wettelijke taak. De gemeente heeft een zorgplicht voor een doelmatige inzameling en transport van het afvalwater binnen haar gemeentegrenzen. Ook het voorkomen van wateroverlast door zowel hemelwater als grondwater en het verminderen van vervuiling van het oppervlaktewater, bodem en grondwater behoort tot deze zorgplicht. Het operationele onderhoud aan het rioolstelsel is vastgelegd in het Integraal Waterketenplan. Het onderhoud omvat het reinigen, inspecteren en herstellen van de vrijvervalriolering, pompinstallaties en kolken. De inspectie geeft ons kennis over de levensduur van de riolering en de noodzakelijke reparaties, renovaties en vervangingen. In 2025 is de riolering vervangen in de Duindamsweg/De Witte Raaflaan, Herenweg/Voorstraat, Northgodreef en Koninginneweg. Verder zijn de elektromechanische installaties van vijf rioolgemalen en bergbezinkvoorzieningen gerenoveerd. Bij de herinrichting van de wijk Zeeburg in Noordwijkerhout is extra regenwaterriolering aangelegd.

Hiermee zijn de geplande verbetermaatregelen aan de riolering in deze wijk nagenoeg afgerond. Daarnaast zijn de gebruikelijke onderhouds- en inspectiewerkzaamheden uitgevoerd aan de riolen, drainages, pompgemalen en kolken. Pagina 101 van 284 Projecten in voorbereiding waarbij ook de riolering grootschalig wordt verbeterd zijn de wijkvernieuwing Duinpark, de herinrichting parkeerterrein Wantveld en het groot onderhoud Abraham van Rooyenstraat en de Maarten Kruytstraat in Noordwijk. Op deze locaties wordt extra regenwaterriolering voor de afvoer van het hemelwater aangelegd welke is afgestemd op de klimaatproblematiek in de omgeving. Voor het Wantveld wordt hierbij vooral ingezet op het direct infiltreren van het hemelwater in de bodem. Openbare verlichting De kwaliteit van de openbare verlichting is over het algemeen goed. Inspectie, onderhoud en vervanging gebeuren om de vastgestelde kwaliteit te behouden. De leeftijdsopbouw van lichtmasten en armaturen is daarbij evenwichtig verdeeld. Door jaarlijks een deel te vervangen blijft de kwaliteit op niveau, wat bijdraagt aan sociale veiligheid, verkeersveiligheid, minder storingen en onderhoudskosten. Ondanks de groei van het areaal door nieuwbouw blijft het energieverbruik vrijwel gelijk. Dit komt doordat Noordwijk bij nieuwbouw en vervanging kiest voor duurzame, energiezuinige ledverlichting.

Deze levert met minder energie een vergelijkbare of betere lichtkwaliteit. Daarnaast wordt ’s nachts gedimd en in parken detectie toegepast, wat extra energiebesparing oplevert. Momenteel bestaat ruim 65% van de verlichting uit led; naar verwachting is dit in 2029 bijna 100%. Groen Een kwalitatief hoogwaardige groene leefomgeving is essentieel voor een gezond en toekomstbestendig Noordwijk. Openbaar groen draagt bij aan een prettig woon- en werkklimaat, verbetert de luchtkwaliteit, vermindert hittestress en versterkt biodiversiteit en klimaatadaptatie. Daarmee is groen een onmisbare pijler binnen de openbare ruimte. De uitgangspunten voor beheer en onderhoud zijn vastgelegd in het Beheerplan Groen 2023–2027. Inmiddels is het niveau op een aantal onderhoudstype (woonwijken buitengebied) bijgesteld naar C, waarmee wordt afgeweken van de oorspronkelijke ambitie. Desondanks blijft de inzet gericht op een duurzame en robuuste groenstructuur. In 2025 zijn 140 bomen vervangen, onder meer in het Mossennest, de Oosterduinen en Beeklaan. Met gerichte nazorg, zoals watergeven wordt een gezonde groei geborgd. Daarnaast is het 800-bomenplan gefaseerd in uitvoering. Kern De Zilk is afgerond en Kern Noordwijkerhout is in de uitvoering. Biodiversiteit is versterkt door extensiever maaibeheer.

Door het maaibeheer van verschillende bermen aan te passen van regulier beheer (2 tot 4 keer per jaar) naar extensiever beheer (1 keer per jaar), ontstaat meer ruimte voor bloemrijke vegetatie en insecten. Waar mogelijk worden bermen biodivers ingericht. Met deze inzet op aanplant, kwaliteitsverbetering en biodiversiteit investeren we in een veerkrachtige en toekomstbestendige leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties. Speelvoorzieningen De gemeente Noordwijk streeft naar een veilig, toegankelijk en gevarieerd aanbod aan speelvoorzieningen. Speelplekken zijn een belangrijk kapitaalgoed binnen de openbare ruimte en dragen bij aan bewegen, ontmoeten en ontwikkelen. Waar mogelijk stimuleert de gemeente inclusief spelen, zodat ook kinderen met een beperking gebruik kunnen maken van de speelvoorzieningen. De gemeente beheert circa 125 speelplekken. Het beheer vindt plaats conform het Uitvoeringsplan Speelruimte 2021–2025. Jaarlijks worden inspecties uitgevoerd om de veiligheid en kwaliteit te waarborgen. De herijkingsinspectie vormt de basis voor de planning van renovaties, waarbij zoveel mogelijk wordt aangesloten op geplande wijkvernieuwingen. In 2025 zijn zeven speelplekken gerenoveerd. Zes locaties conform planning en één locatie als gevolg van onverwachte vuurwerkschade.

Daarnaast zijn in samenwerking met Pagina 102 van 284 handhaving nieuwe borden met openingstijden en reglementen geplaatst bij openbare schoolpleinen, ter bevordering van duidelijkheid en het beperken van overlast. Verder zijn voorbereidingen gestart voor een inclusieve speelplek bij kinderboerderij De Dierenhoeve in Noordwijkerhout. Water Voor een goed functionerend watersysteem zijn regelmatig baggeren en goed oeverbeheer noodzakelijk. Op basis van de keur en de legger van het Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR) is de gemeente verantwoordelijk voor het baggeren van watergangen binnen het eigen beheergebied en voor de verwerking van de vrijkomende bagger. De primaire watergangen worden onderhouden door het HHR. De gemeente heeft hiervoor een ontvangstplicht: zij moet de vrijkomende bagger in ontvangst nemen en zorgdragen voor verwerking of afvoer. Het huidige beleid is erop gericht om de bagger structureel te verwijderen. De geplande onderhoudswerkzaamheden zijn opgenomen in het Baggerplan 2020–2030. In 2025 is de achterstand die in voorgaande jaren is ontstaan grotendeels weggewerkt. Voor de baggerwerkzaamheden en het vervangen van oevers hebben wij momenteel twee raamovereenkomsten afgesloten, elk met een doorlooptijd van vier jaar. Daarnaast zijn we gestart met een beheersysteem waarin zowel de baggerplanning als de oeverplanning wordt opgenomen.

Eind 2025 is er gestart met een algehele areaalstudie en het inspecteren van alle oevers binnen eigen beheergebied. Gemeentelijke gebouwen en accommodaties Voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen is het Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) 2025 Gemeente Noordwijk door het college op 3 december 2024 vastgesteld. Dit plan geeft inzicht in de geplande onderhoudswerkzaamheden met de daarbij behorende financiële consequenties voor de gemeentelijke gebouwen. In duurzaamheid, milieu- en energiebeheer van de gemeentelijke gebouwen is in de voorbije jaren geïnvesteerd. Dit krijgt ook de komende jaren aandacht en is van invloed op onderhouds- en beheerkosten. Met de uitvoering van verduurzamingsmaatregelen is rekening gehouden in het MJOP voor wat betreft de duurzame maatregelen die op een natuurlijk moment bij vervangingsonderhoud worden ingepland. Met het plan ‘Aanpak duurzaam gemeentelijk vastgoed 2021’ van 13 juli 2021 is aangegeven hoe het gemeentelijk vastgoed verder verduurzaamd kan worden. Hiermee worden aanvullende duurzame maatregelen genomen die niet voortvloeien uit het reguliere MJOP. Hierbij gaat het om het doen van investeringen die niet voortvloeien uit een natuurlijk moment of in nieuwe voorzieningen die momenteel helemaal nog niet aanwezig zijn.

De gemeente heeft verder sporthallen op sportcomplexen Duinwetering, Lageweg, De Boekhorst, Wassenaar en de tijdelijke sporthal De Schelft. Vanwege het afgebrande sport- en evenementencomplex De Schelft is er met de vaststelling van de Perspectiefnota 2024- 2027 besloten om alleen een zwembad te bouwen, het gebruik van de tijdelijke hal te continueren en tijdelijke huisvesting op de resterende gronden van de voormalige locatie De Schelft te onderzoeken. Bij de Programmabegroting 2026-2029 is er via een amendement besloten om ook een permanente multifunctionele hal De Schelft te realiseren. Onderwijshuisvesting Schoolgebouwen worden onderhouden door het betreffende schoolbestuur. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor voldoende ruimte. Afspraken over de gebouwen worden geregeld via het Integraal Huisvestingplan Onderwijs. Pas als een schoolgebouw terugvalt aan de gemeente, komt dit pand weer onder eigen beheer. Dit is op dit moment van toepassing op de panden aan Uitvaltij 2 en Julianastraat 11 te Noordwijk. Pagina 103 van 284 De gemeente heeft een achttal gymnastieklocaties ten behoeve van het onderwijs. Deze zalen worden verhuurd aan het Sportbedrijf Noordwijk. In de huurovereenkomsten zijn de demarcatielijsten inzake het onderhoud opgenomen.

Onderhoudskosten kapitaalgoederen In het hierna opgenomen overzicht staat het verband tussen het beleidskader (de begrote kosten om het vastgestelde kwaliteitsniveau voor de kapitaalgoederen te handhaven) en de werkelijke kosten. De voornaamste reden van de afwijkingen oftewel het verschil Begroting-Rekening, die nader toegelicht zijn in paragraaf 3.1.5 Toelichting op overzicht van baten en lasten, zijn de volgende: Openbare verlichting: Door een terugbetaling van Alliander aan de gemeente voor vastrechtkosten voor de openbare verlichting over de periode 2018 tot en met 2025 is er een incidenteel voordeel behaald. De dubbele in rekening gebrachte vastrechtkosten waren ontstaan bij de fusie van de gemeente Noordwijk en Noordwijkerhout. Gebouwen: De eerder verwachte toename van de energielasten van de gemeentelijke gebouwen (OVH) heeft niet plaatsgevonden. De daarvoor geraamde bijdrage uit de Algemene Reserve is dus ook niet nodig gebleken. In 2025 is er meer bouwkundig planmatig onderhoud conform de beheerplannen uitgevoerd voor de overige gebouwen (huisvesting extern, programma 1). Het betreft onder andere: klimaatinstallaties vervangen en verduurzaamd, te denken valt aan warmtepompen, luchtbehandelingskasten en regeltechniek. Verlichting vervangen naar LED. Schilderwerk, dakbedekking vervangen en PV-panelen geplaatst, vervangen lekke ramen en houtrot in kozijnen hersteld.

Het surplus aan kosten is onttrokken aan de Egalisatiereserve overige gebouwen. Begroting Begroting Rekening Verschil Voor/ (bedragen in €) voor wijz. na wijz. Begroting- nadeel Beleidskader Progr. Rekening Wegen 3 5.574.799€ 4.534.874€ 4.475.518€ 59.356€ V Openbare verlichting 3 1.422.659€ 1.241.091€ 1.038.615€ 202.476€ V Water 8 975.806€ 1.122.940€ 1.072.815€ 50.125€ V Riolering 8 4.141.078€ 3.818.306€ 3.900.897€ -82.591€ N Groen 8 4.558.717€ 4.783.142€ 4.718.204€ 64.938€ V Sportaccommodaties 6 2.970.639€ 2.498.957€ 2.513.088€ -14.131€ N Onderwijshuisvesting 5 3.387.085€ 2.800.273€ 2.878.086€ -77.813€ N OVH 1.276.900€ 1.188.794€ 724.115€ 464.679€ V 1 1.629.235€ 1.612.782€ 1.797.992€ -185.210€ N 25.936.918€ 23.601.159€ 23.119.332€ 481.827€ V Gebouwen Pagina 104 van 284 2.2.4 Financiering De financieringsparagraaf geeft, conform artikel 13 van het BBV, inzicht in het risicobeheer van de financieringsportefeuille, de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. De kaders voor financiering zijn weergegeven in: • Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido, 2000, laatstelijk gewijzigd in 2008) • Wet houdbaarheid overheidsfinanciën (Wet Hof, 2013) • Regeling schatkistbankieren decentrale overheden • Treasurystatuut • Financiële verordening De Regeling schatkistbankieren decentrale overheden heeft tot gevolg dat o.a.

gemeenten hun overtollige liquide middelen en beleggingen moeten aanhouden bij het Rijk. Deze middelen mogen niet langer worden uitgezet bij private partijen buiten de schatkist. Het schatkistbankieren dient twee doelen. Ten eerste levert het een bijdrage aan de EMU- schuldverlaging. Daarnaast vermindert schatkistbankieren het financieel risico voor decentrale overheden. Risicobeheer Een van de doelstellingen is het beperken van risico’s die de gemeente loopt op het gebied van financiering en liquiditeit. Risico’s zijn in te delen naar rente en krediet. Renterisico Het renterisico is de mate waarin het saldo van de rentelasten en -baten verandert door wijzigingen in het rentepercentage. Het renterisico wordt bepaald door de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Het doel van beide normen is de budgettaire risico’s als gevolg van een rentestijging te beperken. Gezien de lage stand van de rente is er sprake van een laag risico. De kasgeldlimiet is het maximumbedrag waarmee de gemeente haar uitgaven mag financieren met kortlopende financieringsmiddelen met een looptijd < 1 jaar. De kasgeldlimiet is gesteld op 8,5% van het begrotingstotaal van de lasten bij aanvang van het verslagjaar. In de onderstaande tabel is de ruimte onder de kasgeldlimiet weergegeven.

Het laat zien dat de netto vlottende schuld in geen van de afzonderlijke kwartalen de kasgeldlimiet in 2025 heeft overschreden. Doordat er in 2024 een langlopende geldlening is aangetrokken, werd voorkomen dat de gemeente de volgende achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet zou overschrijden. Liquiditeitspositie in relatie tot kasgeldlimiet 2025 Kwartaal Kwartaal Kwartaal Kwartaal 1 2 3 4 Netto vlottende schuld Vlottende schulden Vlottende middelen 37.566.000€ 38.382.000€ 50.250.000€ 48.296.000€ Netto vlottende schuld (+) of overschot middelen (-) -37.566.000€ -38.382.000€ -50.250.000€ -48.296.000€ Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal 165.698.000€ 165.698.000€ 165.698.000€ 165.698.000€ Kasgeldlimiet (in % van de grondslag) 8,5% 8,5% 8,5% 8,5% Minimum bedrag 300.000€ 300.000€ 300.000€ 300.000€ Toegestane kasgeldlimiet 14.084.330 14.084.330 14.084.330 14.084.330 Toets kasgeldlimiet Ruimte onder kasgeldlimiet 51.650.330€ 52.466.330€ 64.334.330€ 62.380.330€ Overschrijding van de kasgeldlimiet Pagina 105 van 284 De wens om te financieren met kort of lang geld is afhankelijk van de rentestand. Als de rente op kort geld lager is zal, zo lang als de kasgeldlimiet dit toestaat, met kort geld gefinancierd worden. De renterisiconorm geeft een weergave van de spreiding van de renterisico’s in de huidige leningenportefeuille over de komende jaren.

Door deze spreiding werkt een verandering in de rente vertraagd door op de totale rentelasten. Het renterisico op de vaste leningen wordt bepaald door: • het deel van de vaste leningen dat geherfinancierd moet worden door nieuwe vaste leningen; • het deel van de vaste leningen waarvan de gemeente een wijziging van de rente niet kan beïnvloeden (renteherziening op basis van leningsvoorwaarden). Het renterisico heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar (vaste schuld). Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de aflossingen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. Voorkomen moet worden dat er in enig jaar een te grote concentratie plaatsvindt van aflossingen en renteherzieningen op lopende leningen. Het renterisicobedrag wordt volgens de Wet financiering decentrale overheden (Fido) berekend als de som van de renteherzieningen en de aflossingen. De renterisiconorm is volgens ministeriële regelingen voor gemeenten bepaald op 20% van het totale bedrag van de begroting met een minimumbedrag van € 2.500.000,-. In de onderstaande tabel is de ruimte onder de renterisiconorm weergegeven. Hieruit blijkt dat de renterisiconorm niet is of zal worden overschreden. Het renterisico van de leningenportefeuille is goed gespreid en er blijft de komende jaren sprake van voldoende ruimte onder de renterisiconorm.

Er zijn de komende jaren geen geldleningen met een (tussentijdse) renteherziening. Kredietrisico Een kredietrisico is het risico dat de tegenpartij (geldnemers) haar verplichtingen niet kan nakomen. Overigens moet hierbij opgemerkt worden dat de gemeente verplicht is om uitzettingen te doen bij de schatkist of bij andere lichamen die geen toezichtrelatie hebben met de gemeente. Slechts 0,75% van het begrotingstotaal met een minimum van € 250.000,- is uitgezonderd van het schatkistbankieren. Het kredietrisico doet zich dan ook in hoofdzaak voor bij het verstrekken van geldleningen en garanties uit hoofde van de publieke taak. Toets renterisiconorm Realisatie Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 Variabelen Renterisico(norm) Renteherziening -€ -€ -€ -€ -€ Herfinanciering 4.477.000€ 4.506.000€ 4.537.000€ 2.823.000€ -€ Renterisico 4.477.000€ 4.506.000€ 4.537.000€ 2.823.000€ -€ Renterisiconorm Begrotingstotaal 165.698.000€ 191.513.000€ 170.513.000€ 179.054.000€ 178.321.000€ Kasgeldlimiet (in % van de grondslag) 20,0% 20,0% 20,0% 20,0% 20,0% Renterisiconorm 33.139.600€ 38.302.600€ 34.102.600€ 35.810.800€ 35.664.200€ Toets renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm 28.662.600€ 33.796.600€ 29.565.600€ 32.987.800€ 35.664.200€ Overschrijding van de renterisiconorm Pagina 106 van 284 Het is niet de taak van de gemeente om gelden aan verenigingen of instellingen uit te lenen.

Als toch wordt besloten een geldlening uit hoofde van de publieke taak te verstrekken, dan worden, op basis van het huidige Treasurystatuut, zekerheden of garanties geëist. Het kunnen aantrekken van voordelige geldleningen door verenigingen of instellingen uit hoofde van de publieke taak kan bereikt worden door garantstelling van leningen, te verstrekken aan reguliere banken. Het verstrekken van geldleningen en garanties uit hoofde van de publieke taak kan niet zonder toestemming van de gemeenteraad. In het verleden zijn geldleningen verstrekt aan de Woningstichting Sint Antonius van Padua. Op 31 december 2025 betreft dit nog een bedrag van € 3.596.772,-. De gemeente kon destijds onder gunstiger leningsvoorwaarden geld aantrekken dan de woningstichting. In beginsel worden nu geen nieuwe geldleningen meer verstrekt. De verstrekte geldleningen aan de woningstichting zijn geborgd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. De gemeente treedt hierbij overigens weer op als achtervang. Gelet op de financiële situatie bij de woningstichting is dit verantwoord. De gemeente Noordwijk staat garant voor een kredietfaciliteit die de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij Duin- en Bollenstreek (GOM) heeft bij de BNG van in totaal € 35 miljoen. Als zekerheid hebben de vijf aandeelhouders ieder daarvoor een bankgarantie ad € 7 miljoen gesteld.

Hier is sprake van de uitoefening van de publieke taak. Ten slotte worden, vanuit de publieke taak volkshuisvesting, sinds 2010 aan starters, zogenoemde startersleningen verstrekt om het kopen van een bestaande woning mogelijk te maken. De gemeente heeft hiervoor een geldlening verstrekt aan de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVN), die de middelen beheert ten behoeve van het verstrekken van startersleningen. De starterslening overbrugt het verschil tussen de verwervingskosten van de woning en het bedrag dat de starter maximaal kan lenen volgens de normen van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). De starterslening is een lening waarover de eerste drie jaar geen rente en aflossing betaald wordt. Om bewoners van Noordwijk te helpen om te verduurzamen zoals het isoleren van hun woningen verstrekt de gemeente Noordwijk ook via de SVN sinds 2017 een duurzaamheidslening. Omdat dit een lening betreft komt - op den duur - het geleende bedrag weer terug in het fonds (revolverend fonds). Rente Rente speelt een belangrijke rol in de begroting. Door de omvang van deze bedragen is het wenselijk dit onderdeel inzichtelijk te maken. Daarbij gaat het zowel om de factoren die invloed op de rente hebben als het in beeld brengen van de keuzemogelijkheden die aanwezig zijn. Onderscheid kan worden gemaakt tussen korte rente en lange rente.

Korte rente geldt voor kort geld (leningen met looptijd korter dan een jaar) en lange rente voor lang geld (leningen met looptijd langer dan een jaar). Renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt worden nauwlettend gevolgd. Dit gebeurt onder andere door gebruik te maken van de informatie van banken (in hoofdzaak de BNG) en andere bemiddelaars op de geld - en kapitaalmarkt. Daardoor blijft de gemeente op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen. Heel lang was er sprake van een lage rente. Op een bepaald moment was de rente zelfs negatief. Vooral in 2022 was de inflatie enorm gestegen. De ECB verwachtte dat de inflatie ook op de middellange termijn boven 2% uit zal komen. Door de hoge inflatie, besloot de ECB daarop de rente te verhogen. In ongeveer een jaar wist de ECB de rente in negen significante stappen te verhogen van 0% tot 4,00% in september 2023. Deze rente bleef maandenlang gelden, tot begin juni 2024. Op 6 juni 2024 kondigde de ECB de eerste rentedaling in vijf jaar Pagina 107 van 284 aan. Daarop volgden meerdere stapsgewijze renteverlagingen. De ECB verlaagde de rente 5 juni 2025 voor het laatst naar uiteindelijk 2%. Als er sprake is van een liquiditeitstekort wordt er zoveel mogelijk gebruik gemaakt van kasgeldleningen (kort geld).

Wordt de kasgeldnorm gedurende drie kwartalen overschreden dan dient volgens de voorschriften een langlopende geldlening te worden aangetrokken. Voor de hoogte van een aan te trekken langlopende geldlening wordt gekeken naar de geldbehoefte voor de korte én middellange termijn (te verwachten grote projecten) en de hoogte van de rente. De gemeente heeft in 2025 geen langlopende geldlening aangetrokken. Rentevisie De rente voor de korte termijn (kasgeldlening voor 1 maand) is voor de gemeente 2% (februari 2026). Het rentepercentage voor een aan te trekken langlopende geldlening (10 jaar vast) is ten tijde van het opmaken van de Jaarrekening (februari 2026) voor de gemeente 3,05%. In 2025 was de rente van de leningportefeuille en kasgeldleningen voor de gemeente gemiddeld 2,6%. Financiering Uit de financieringsplanning blijkt dat de gemeente een financieringsbehoefte heeft. De financieringsbehoefte ontstaat wanneer de gemeente meer uitgeeft dan ontvangt waardoor de schuld toeneemt. Ontwikkeling investeringen De onderstaande tabel laat de realisatie zien van de gemeentelijke investeringen. Het gaat hierbij zowel om de lopende als de nieuwe investeringen in (im)materiële vaste activa en financiële vaste activa van het verslagjaar. Onder de immateriële activa worden gerekend de kosten van onderzoek van niet exploitatie genomen bouwgronden.

Tot de materiële vaste activa behoren onder andere de terreinen, gebouwen en vervoermiddelen van de gemeente. De financiële vaste activa bestaan uit gestort aandelenkapitaal en verstrekte geldleningen. Boekwaarde vaste activa per 31 december: De materiële vaste activa stijgen ten opzichte van het voorafgaande jaar, maar aanzienlijk minder dan was begroot voor 2025. De toename komt onder andere door de investeringen in de nieuwbouw van het zwembad De Schelft die in 2026 officieel is geopend, huisvesting Duinpieper en Noordwijkse School, wijkrenovatie Zeeburg, de reconstructie van de Parallel Boulevard en verbouwing van de Duinwetering. De financiële vaste activa stijgen door een aan Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting verstrekte lening voor startersleningen van € 2.000.000,-. Realisatie Begroting Realisatie 2024 2025 2025 Activa Vaste activa Immateriële vaste activa 629.000€ 647.000€ 618.000€ Materiële vaste activa 210.175.000€ 264.370.000€ 217.233.000€ Financiële vaste activa 27.409.000€ 27.409.000€ 29.225.000€ Totaal vaste activa 238.213.000€ 292.426.000€ 247.076.000€ Pagina 108 van 284 Ontwikkeling externe financieringsmiddelen Tegenover de gemeentelijke investeringen staan de benodigde externe financieringsmiddelen. De financieringsmiddelen bestaan uit de financiële tegoeden en de kortlopende en langlopende leningen.

De grens tussen kort en lang ligt voor de leningen op één jaar. De externe financieringsmiddelen zijn met € 118 miljoen ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van vorig jaar. Vanwege uitgestelde investeringen is het overschot van de opgenomen geldleningen uitgezet in ’s Rijks schatkist. De externe financiering kan als volgt grafisch worden weergegeven: Het financiële tegoed wordt overeenkomstig de bepalingen voor schatkistbankieren uitgezet in 's Rijks schatkist. Voor de financiële schuld wordt door de kasgeldlimiet bepaald welk deel kort en welk deel lang wordt gefinancierd. In het onderstaande overzicht zijn de kasgeldleningen kortlopend en de opgenomen leningen langlopend.

Realisatie Begroting Realisatie 2024 2025 2025 Financiële tegoeden Liquide middelen 474.000€ -€ 447.000€ Uitzettingen in 's Rijks schatkist 44.147.000€ -€ 33.169.000€ Financiële schulden Opgenomen leningen -122.487.000€ -122.145.245€ -118.011.000€ Opgenomen kasgeldleningen -€ -18.061.000€ -€ Bankschulden -€ -250.000€ -€ Totaal -77.866.000€ -140.456.245€ -84.395.000€ -160.000 -140.000 -120.000 -100.000 -80.000 -60.000 -40.000 -20.000 0 Realisatie 2024 Begroting 2025 Realisatie 2025 Financiële schulden Bankschulden Opgenomen kasgeldleningen Opgenomen leningen 0 10.000 20.000 30.000 40.000 50.000 Realisatie 2024 Begroting 2025 Realisatie 2025 Financiële tegoeden Uitzettingen in 's Rijks schatkist Liquide middelen Pagina 109 van 284 Renteomslag De renteomslag is het rentepercentage dat aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. Dit rentepercentage is als volgt opgebouwd voor begrotingsjaar 2025: a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering 3.215.070,00€ b. De externe rentebaten -/- 1.453.611,00€ Totaal door te rekenen externe rente 1.761.459,00€ c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/- 281.372,35€ De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/- -€ -/- 281.372,35€ Aan taakvelden toe te rekenen externe rente 1.480.086,65€ d1. Rente over eigen vermogen d2.

Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) 0 Totaal werkelijk aan taakvelden toe te rekenen rente 1.480.086,65€ e. De aan taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag) -/- 1.513.316,19€ f. Renteresultaat op het taakveld Treasury 33.229,54€ Externe rente (afgerond op 0,5 %) 3,00% Rente % maximaal te berekenen over eigen vermogen (afgerond op 0,5 %) 3,00% Rente % maximaal toe te rekenen aan BIE (afgerond op 0,5 %) 1,22710% Rente % maximaal toe te rekenen aan taakvelden 0,72000% Gegevens Leningbedrag Rentelast Leningenportefeuille 122.487.747€ 3.207.082€ Nieuwe leningen 2017 -€ Financieringstekort -€ 7.988€ Voorzieningen 23.205.753€ Totale Vreemd Vermogen 145.693.500€ 3.215.070€ Bedrag Rekeningresultaat 3.964.000€ Algemene Reserve 51.511.000€ Bestemmingsreserves 110.674.000€ Overige reserves Totale Eigen Vermogen 166.149.000€ werkelijk Bedrag Toegerekende rente Boekwaarde BIE's 22.929.863€ 281.372€ Boekwaarde BIE's zonder GREX -€ Totale Boekwaarde Grondexploitaties 22.929.863€ 281.372€ Bedrag Toegerekende rente Boekwaarde activa integraal gefinancierd 210.182.805€ 1.513.316€ Boekwaarde waar geen rente over wordt gerekend 28.436.987€ Boekwaarde nieuwe investeringen (IP 2017-2020) -€ Investeringsambities -€ Totale boekwaarde activa 238.619.791€ Pagina 110 van 284 2.2.5 Bedrijfsvoering We bouwen verder aan goede

dienstverlening, robuuste, effectieve en efficiënte organisatie, een goede partner in de regio zijn én we werken aan goed werkgeverschap. Dit zijn de doelen zoals opgenomen in het strategiehuis Samen Noordwijk. Samen Noordwijk geeft richting aan de organisatie. Goede dienstverlening In 2025 zaten we midden in de uitvoering van de Uitvoeringsagenda Dienstverlening 2024– 2026. We werkten aan een prettige ervaring voor onze inwoners. Daarbij gingen we uit van onze visie op dienstverlening: positief meedenken, effectief werken en vooruitkijken. De uitvoeringsagenda was flexibel en pasten we aan op basis van nieuwe ontwikkelingen, inzichten en ervaringen van inwoners. In 2025 voerden we de volgende activiteiten uit: • Goede telefonische bereikbaarheid bleef een belangrijk aandachtspunt. We hebben de contacten met de afdelingen verbeterd om ervoor te zorgen dat we vragen goed konden beantwoorden en de afhandeltijd van terugbelverzoeken zo kort mogelijk te houden. • We hebben ingezet op het zorgvuldig en snel afhandelen van vragen over al onze social media kanalen, waarbij we dit jaar zijn gestart met live-chat. Daarnaast zijn we aan de slag gegaan met de webfeedbackformulieren waarbij inwoners kunnen aangeven of ze de gezochte informatie konden vinden. Dit zorgt voor een verbetering van onze website.

Doorontwikkeling digitale werkwijze De gemeentelijke website is technisch en redactioneel verder verbeterd. Binnen bedrijfsvoering lag de nadruk op het optimaliseren van processen en het werken op basis van data. We analyseren zoekgedrag en gebruikscijfers om content beter te organiseren en te verbeteren. Ook houden we rekening met nieuwe ontwikkelingen, zoals het toenemende gebruik van AI bij online zoekopdrachten. De bestaande toegankelijkheidscertificering (niveau B) is behouden. Dit bevestigt dat de website voldoet aan de geldende eisen.

Pagina 111 van 284 Interne kennis en vaardigheden Om kwaliteit structureel te borgen, is gestart met de voorbereiding van een interne trainingsaanpak. Medewerkers worden beter ondersteund bij: • schrijven op B1-niveau • digitaal toegankelijke content maken • het correct toepassen van richtlijnen en huisstijl • effectief gebruik van online kanalen. Hiermee versterken we de digitale en communicatieve vaardigheden binnen de organisatie en verkleinen we de afhankelijkheid van individuele kennis. Klantcontactcentrum In 2025 hebben we een 8.178 aanvragen voor reisdocumenten verwerkt. Sinds 2024 zitten we in de reisdocumentenpiek. We hebben live-chat toegevoegd aan de kanalen waarop we bereikbaar zijn om onze inwoners op zoveel mogelijk manieren van dienst te kunnen zijn. Hier zijn we in oktober mee gestart en hebben sindsdien 200 conversaties gevoerd via dit kanaal. Daarnaast hebben we ook tijd gemaakt om opleidingen te volgen waarmee we onze inwoners sneller en beter van dienst kunnen zijn. Dit hebben we zowel via externe partijen als met de kennis van onze eigen collega’s gedaan. Tegelijkertijd hebben we een aantal processen geoptimaliseerd. Partner in de regio In 2025 hebben we in verschillende samenwerkingsverbanden gewerkt aan gezamenlijke opgaven en uitdagingen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan mobiliteit, economie, duurzaamheid, het landelijk gebied en welzijn.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1ff60aff-4df0-41ed-ba8f-1d9780f10b90?agendaItemId=855dd38a-0f3a-45ac-9930-4c03eb5c7828