Jaarstukken 2025 Noordwijk (5)
Tekst van het document
Wie waren de verbonden partijen/met wie werkten we samen? Er zijn geen verbonden partijen voor dit programma. Wat waren de risico’s ? Er zijn ten tijde van het opstellen van de jaarrekening geen risico’s die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Programma 6 Sport en Cultuur Naam indicator Eenheid Periode Nw NL Bron Niet-sporters % 2024 39 43 GGD/CBS/RIVM * gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand februari 2026. Pagina 61 van 284 2.1.7 Programma 7: Sociaal Domein en Volksgezondheid We bevorderen een gezonde leefstijl en voorkomen zorg door preventie. Als gemeente met een kuuroordstatus stellen we sporten, bewegen en gezondheid centraal. Onze kinderen groeien gezond en veilig op. Onze focus is primair gericht op preventie. We bewerkstelligen daarom een aanbod gericht op onder meer versterking van weerbaarheid. We bevorderen de samenwerking tussen maatschappelijke partners. Onze inwoners doen mee (naar vermogen). We stimuleren zelfredzaamheid en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen leven. We zorgen voor voorzieningen ten behoeve van inwoners die (tijdelijk) niet kunnen meedoen. We bestrijden eenzaamheid en vergroten de lokale mobiliteit van kwetsbare inwoners.
We verbeteren de aansluiting van zorg en informele zorg door mantelzorgers beter te ondersteunen, ons integrale toegangsteam te versterken, meer welzijnsoplossingen in te zetten en de aansluiting te zoeken met de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord. We bevorderen bestaanszekerheid door onze aanpak van schulden, armoede en kansengelijkheid voort te zetten. De toegang tot advies, ondersteuning en (jeugd)zorg is laagdrempelig, We zorgen voor passende hulp en ondersteuning. Hierbij sturen we op drempelverlaging, kwaliteitsverhoging en kostenbeheersing van jeugdhulp. Zorg voor onze inwoners is van goede kwaliteit en moet in voldoende mate beschikbaar zijn. De wachtlijsten voor (jeugd)zorg zijn zo kort mogelijk. We verbeteren de mentale gezondheid van jongeren door meer aandacht te besteden aan de oorzaken van de verslechtering. Wij verwachten dat dit ook de instroom in de jeugdhulp zal beïnvloeden. In Noordwijk is het goed wonen. Inwoners voelen zich veilig en prettig. Onze buitenruimte en voorzieningen nodigen uit tot ontmoeting en bewegen en zijn toegankelijk voor iedereen. De gezonde en groene leefomgeving versterken de kwaliteit van leven. Grote uitdagingen die binnen dit programma spelen, zijn de houdbaarheid van de zorg en de mentale gezondheid van jongeren.
Binnen de zorg spelen knelpunten als de overbelasting van de geestelijke gezondheidszorg, het dreigend personeelstekort binnen meerdere sectoren van de zorg en de stijgende kosten als gevolg van de groeiende vraag naar jeugdhulp en de vergrijzing van de bevolking. Als basis voor de uitvoering wordt het Maatschappelijk Programma “Floreren in Noordwijk” gevolgd, met de opgaven Gezond leven; Opgroeien en zelfontplooiing; Meedoen; Zorg en ondersteuning; Gezonde en veilige leefomgeving. De beleidsontwikkelingen zoals opgenomen in dit programma refereren deels naar het Collegewerkprogramma 2022-2026. Uiteraard is op dit moment de Uitvoeringsagenda 2024- 2026 Gemeente Noordwijk van kracht (Uitvoeringsagenda | Gemeente Noordwijk). Bij de beleidsontwikkelingen wordt met een ‘stoplichtrapportage’ aangegeven wat de status is van ‘Wat gaan we er voor doen?’. Als deze status op ‘oranje’ of ‘rood’ staat wordt deze onderaan het programma toegelicht. 7.1 Gezond Leven We bevorderen een gezonde leefstijl en voorkomen zorg door preventie. Als gemeente met een kuuroordstatus stellen we sporten, bewegen en gezondheid centraal Portefeuillehouder: Wethouder Salman Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We bevorderen een gezonde leefstijl en voorkomen zorg door preventie.
We hebben uitvoering gegeven aan alle 13 programma’s die in 2025 onder het “Gezond en Actief Leven Akkoord" (GALA) vallen. De 5 lokale ketenaanpakken van het GALA zijn opgezet of doorontwikkeld en worden aan elkaar verbonden. Zo hebben we een leefstijlloket voor
Pagina 62 van 284 7.1 Gezond Leven volwassenen opgezet voor inwoners, zie leefstijlloketnoordwijk.nl. Dit loket is geopend tijdens het eerste Leefstijl Café in de Bibliotheek in Noordwijk op 11 november. We zijn gestart met een pilot Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) om kinderen met overgewicht en hun ouders bij te staan en te ondersteunen door een centraal zorg verlener. Op 26 november is een Leefstijl Bijeenkomst voor inwoners en professionals georganise erd in de Vinkenhof waarbij ook een informatiemarkt was met het aanbod in onze gemeent e op het gebied van gezondere leefstijl. Het Leefstijlakkoord is geactualiseerd als onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), met nieuwe uitdagingen op het gebied van slim gebruik van sportaccommodaties, samen bewegen in de buitenlucht en gezond eten. Diverse initiatieven kregen su bsidie, waaronder leefstijlcafés, kookworkshops voor kinderen, open zaalhockey, beweegroutes, mindfulness - en yogaprogramma’s voor jongeren en volwassenen, en projecten voor kwetsbare groepen. Samenwerkingspartners zoals de buurtsportcoaches, scholen en de JOGG -regisseur hebben bijgedragen aan de uitvoering. Het programma stimuleert beweging, gezonde voeding, sociale ontmoeting en mentale veerkracht voor alle inwoners van Noordwijk. Dankzij deze activiteiten worden inwoners actief ondersteund in een gezonde , zelfstandige en sociale leefstijl.
7.2 Opgroeien en zelfontplooiing Onze kinderen groeien gezond, veilig en kansrijk op. Onze focus is primair gericht op preventie. We maken jongeren meer weerbaar en verbeteren zo de mentale gezondheid. Hiermee beïnvloeden we de instroom op de jeugdhulp. Portefeuillehouder: Wethouder Salman Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We willen dat onze jeugd kansrijk opgroeit. We hebben een netwerkbijeenkomst Kansrijke Start georganiseerd op 22 mei 2025. Onder meer als doel om de samenwerking tussen verloskundigen, huisartsen, kraamzorg en het centrum voor Jeugd en Gezin te versterken.
Pagina 63 van 284 7.2 Opgroeien en zelfontplooiing We maken jongeren meer weerbaar en verbeteren zo de mentale gezondheid. Hiermee beïnvloeden we de instroom op de jeugdhulp. We hebben invulling gegeven aan het tweede jaar van het project “Geluk en Power voor jongeren in Noordwijk ”. Op basis van de behaalde resultaten hebben we het vervolg bepaald. Er is een koppeling gemaakt met de nota “Stevige basis voor de jeugd”. 7.3 Meedoen Onze inwoners doen mee (naar vermogen). We stimuleren zelfredzaamheid en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen leven. We zorgen voor voorzieningen ten behoeve van inwoners die (tijdelijk) niet kunnen meedoen. We bestrijden eenzaamheid en vergro ten de lokale mobiliteit van kwetsbare inwoners. We verbeteren de aansluiting van zorg en informele zorg door mantelzorgers beter te ondersteunen, ons integrale toegangsteam te versterken, meer welzijnsoplossingen in te zetten en de aansluiting te zoeken m et de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord. We bevorderen bestaanszekerheid door onze aanpak van schulden, armoede en kansengelijkheid voort te zetten. Portefeuillehouder: Wethouder Salman / Wethouder Kortleven Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We stimuleren zelfredzaamheid.
We hebben de actualisatie van ons Welzijnsbeleid ’Gelukkig Leven ’ uitgesteld, omdat we dit willen afstemmen met het nieuwe Maatschappelijk Programma. Het nieuwe Maatschappelijk Programma is voorzien in het vierde kwartaal van 2026 en moet aansluiten op de nieuwe omgevingsvisie en de laatste onderzoekscijfers. We zorgen dat onze inwoners met beperkte financiële middelen volwaardig mee kunnen doen. We bevorderen bestaanszekerheid. We hebben besloten om het beleid voor de ”Tegenprestatie naar vermogen” niet meer te evalueren. Met de komst van de Participatiewet in balans vervalt de tegenprestatie naar vermogen per 1 -1-2027. In 2026 kijken we samen met de ISD en Provalu hoe we de maa tschappelijke participatie vormgeven. Dit begrip vervangt zowel de tegenprestatie als sociale activering. Dit kan betekenen dat we in 2026 een vorm van maatschappelijke participatie gaan inzetten, waardoor we feitelijk ook geen uitvoering meer zullen geven aan de tegenprestatie naar vermogen. Dit wordt gedoogd met het oog op de inwerkingtreding van de verschillende onderdelen van de Participatiewet in balans. We actualiseren het Maatschappelijk Programma Floreren in Noordwijk in aansluiting op de nieuwe omgevingsvisie en laatste onderzoekscijfers. Dit zal in 2026 plaatsvinden. Onderdeel hiervan zal een actualisatie van het minimabeleid zijn.
We hebben op basis van de evaluatie van de Gelijke Kansen Agenda met samenwerkingspartners besloten een nieuwe subsidieaanvraag bij het Rijk in te dienen. De subsidie is toegekend voor de schooljaren 2025 –2026 en 2026 –2027.
Pagina 64 van 284 7.3 Meedoen We hebben aan een onderzoeksbureau opdracht gegeven om een armoedemonitor uit te voeren. Dit onderzoek geeft het aantal inwoners in de gemeente weer die op of net boven het sociaal minimum zitten. Daarnaast laat het onderzoek meer zien over hoe deze popula tie eruit ziet, alsmede het bereik van de minimaregelingen. De resultaten van de armoedemonitor komen in 2026 beschikbaar en verwerken we in de actualisatie van het minimabeleid. We helpen inwoners (preventief) bij schuldsituaties. We hebben in overleg met de HLT gemeenten en Geldfit de organisatie voor een activiteit ter bevordering van schuldenpreventie doorgeschoven naar het tweede kwartaal van 2026. We meten in het tweede kwartaal van 2026 de effectiviteit van Geldfit en de deelname aan de Nederlandse Schuldhulproute . We continueren de saneringskredieten in het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening 2026 -2029. We leggen dit beleidsplan halverwege 2026 voor aan de gemeenteraad. We zijn in samenwerking met Humanitas het schuldenpreventieproject voor jongeren van 16 tot 27 jaar Get a Grip gestart. Deze pilot duurt 2 jaar. Voor het einde van 2026 evalueren wij de pilot en besluiten we over een eventuele voortzetting. We helpen inwoners naar werk en/of scholing. We hebben het Regionaal Werkcentrum (RWC) opgestart op verschillende plekken in de arbeidsmarktregio Holland Rijnland.
Het RWC is één toegangsloket voor inwoners met vragen over leren, werken of hun loopbaan en is een onderdeel van de hervorming van de arb eidsmarktinfrastructuur Holland Rijnland. We werken hierin samen met gemeenten, UWV, werkgeversorganisaties, onderwijs en vakbonden. We monitoren samen met de partners de voortgang. We zijn samen met Provalu en Regionaal Bureau Leerrecht (RBL) een jongerenpunt Kust -, Duin - en Bollenstreek (KDB) gestart. Het jongerenpunt richt zich vooral op de begeleiding van jongeren zonder uitkering of startkwalificatie. Met maatwerk worden jongeren geholpen om stappen te zetten op de arbeidsmarkt of naar een opleiding.
Pagina 65 van 284 7.3 Meedoen In december 2024 is het implementatieplan 2025 -2030 voor Provalu goedgekeurd. Doelgroepers in dienst zijn een belangrijk onderdeel van dit plan. Provalu ziet namelijk dat het tijdelijk in dienst nemen van mensen met een doelgroepindicatie de kansen op duur zaam werk buiten Provalu vergroot. We bestrijden eenzaamheid. We doen continu onderzoek hoe mensen informatie zoeken over sociale voorzieningen, zodat we deze informatie beter, toegankelijker en veiliger kunnen ontsluiten voor onze inwoners. Ook de rol van de wegwijzer “Leef Mee” wordt hierin meegenomen. Een verbeterplan wordt uitgewerkt in 2026 en is naar verwacht gereed in het derde kwartaal. We hebben in overleg met Welzijn Noordwijk afgesproken dat de cursus gastheerschap voor de vrijwilligers verplaatst wordt naar het begin van 2026. We hebben Stichting Wassenaar ondersteunt bij de implementatie van het participatieplan. Vanaf oktober ligt de verdere uitrol in handen van het bestuur van de Stichting Wassenaar. Vanaf dat moment is er ook een nieuwe beheerder van de Duinpan gestart die b ekend is met de uitkomsten uit het participatietraject. We vergroten de lokale mobiliteit van onze kwetsbare inwoners. We hebben in november een tussenevaluatie gehad van het TukTuk vervoer.
Deze was op het gebied van gebruikerservaring positief, de dienstverlening wordt hoog gewaardeerd op vriendelijkheid en betrouwbaarheid. De eindevaluatie van deze pilot zal in het twee de kwartaal van 2026 plaats gaan vinden. We ondersteunen, naast opvang en huisvesting (programma 9), alle groepen nieuwkomers te participeren in de samenleving. De uitvoering van de Wet inburgering 2021 door HLTN is geëvalueerd door onderzoeksinstituut Verwey -Jonker. We hebben enkele aanbevelingen uit het rapport doorgevoerd en een aantal werkprocessen aangescherpt. We stellen op basis van het definitieve verslag een plan van aanpak op met daarin verbeter punten voor de Wet inburgering en de al doorgevoerde aanbevelingen. We hebben enkele aanbevelingen uit het concept verslag doorgevoerd en een aantal werkprocessen aangescherpt. We stellen op basis van het definitieve verslag een plan van aanpak op met daarin verbeterpunten voor de Wet inburgering en de al doorgevoerde aanb evelingen. De vervolgstap op de strategisch beleidskader Asiel en Migratie heeft de vorm gekregen van de Integrale aanpak Asiel & Migratie. De nadruk ligt op het versterken en uitbreiden van de samenwerking, zowel binnen de
Pagina 66 van 284 7.3 Meedoen organisatie als met externe partners. De gezamenlijke koers op het gebied van Asiel & Migratie wordt voortgezet. Daarnaast werken we aan sterke relaties met inwoners, ondernemers, partners en andere betrokkenen, en aan een goede samenwerking onderling. 7.4 Zorg en ondersteuning De toegang tot advies, ondersteuning en (jeugd)zorg is laagdrempelig, We zorgen voor passende hulp en ondersteuning waarbij we sturen op drempelverlaging, kwaliteitsverhoging en kostenbeheersing van jeugdhulp. Zorg voor onze inwoners is van goede kwaliteit en moet in voldoende mate beschikbaar zijn. De wachtlijsten voor (jeugd)zorg zijn zo kort mogelijk. Portefeuillehouder: Wethouder Salman Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We zorgen voor laagdrempelige toegang tot advies, ondersteuning en zorg. We hebben een nieuwe uitvoeringsovereenkomst voor de periode 2025 t/m 2031 afgesloten met de stichting Voor ieder 1. Het personeel is in dienst gekomen van de stichting en er zijn ondersteunende functies ingevuld om de organisatie goed te kunnen neerzetten . Voor ieder 1, de ISD Bollenstreek en Welzijn Noordwijk hebben oriënterende gesprekken gevoerd om meer zicht te krijgen op hoe de samenwerking verder versterkt kan worden. De partijen willen komen tot een strategisch partnerschap. Voor ieder 1 neemt hier he t voortouw in. Dit zal nog doorlopen in 2026.
We bieden passende hulp en ondersteuning. We hebben de inzet en samenwerking met bemoeizorgpartners en lokale zorgnetwerkpartners geëvalueerd. In september is er een bijeenkomst georganiseerd met 1 e lijns, welzijn en bemoeizorgpartners om signalering en ondersteuning te verbreden. Voor lokale partners in het voorveld is een training Mental Health First Aid beschikbaar gesteld. We sturen op drempelverlaging, kwaliteitsverhoging en kostenbeheersing van jeugdhulp. We hebben het advies uit het onderzoeksrapport ‘Jeugdhulp op School (JOS) in Holland Rijnland onder de loep’ (DSP -groep en Oberon; mei 2024) opgevolgd door prioriteit te geven aan het versterken van de verbinding tussen basisondersteuning en jeugdhulp op d e huidige JOS -scholen, voordat wordt overgegaan tot verdere uitrol binnen het primair onderwijs We hebben in september het lokale beleidsplan Stevige basis voor de jeugd vastgesteld. De komende jaren geven we gefaseerd uitvoering aan vier actielijnen: zelfhulp jeugd, versterken ouders, samenwerken met onderwijs en versterken van sociale wijkteams. Hi ermee versterken we
Pagina 67 van 284 7.4 Zorg en ondersteuning de sociaal pedagogische basis voor jeugd en ouders en sluiten we stevig aan bij regionale maatregelen om het gebruik van gespecialiseerde jeugdhulp tegen te gaan. We hebben als één van de samenwerkende gemeenten in de jeugdregio en onder andere met Voorieder1 in verschillende werkgroepen bijgedragen aan de uitwerking van de regionale bestuurlijke Taskforce Jeugdhulp . Eind december is er regionaal bestuurlijk besluit genomen over de herijking van de Regiovisie, de afbakening en reikwijdte als kader voor aanpassing van de lokale verordening jeugd en de vervolgafspraken over de implementatie van werkprocessen ’het invoere n van beschikkingen’ en ‘regievoering’. De komende periode wordt dit in samenhang met de lokale actielijnen verder uitgewerkt.
Pagina 68 van 284 7.5 Gezonde en veilige leefomgeving In Noordwijk is het goed wonen. Inwoners voelen zich veilig en prettig. Onze buitenruimte en voorzieningen nodigen uit tot ontmoeting en bewegen en zijn toegankelijk voor iedereen. De gezonde en groene leefomgeving versterken de kwaliteit van leven. Portefeuillehouder: Wethouders Salman / Wethouder Kortleven Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We zorgen dat onze inwoners prettig wonen. Het uitvoeringsprogramma van de woonvisie is geactualiseerd. Het uitvoeringsprogramma van de visie op wonen, welzijn en zorg maakt hier deel van uit. We hebben een uitvoeringsplan GALA Wijkaanpak opgesteld en zijn van start gegaan met de uitvoering. Samen met woningcorporatie Stek, Welzijn Noordwijk, ’s Heerenloo en Raamwerk wordt er gewerkt aan de pilot Zorgzame Buurt Boerenburg. In de maand september is door een gemengd wijkteam 4 kee r een ‘buurtbakkie’ georganiseerd om te vragen hoe men prettig oud kan worden in de wijk. We zijn gestart met de opzet van een pilot Achter de Voordeur om gezondheidsverschillen terug te dringen. We hebben bijgedragen aan het sociaal fonds van Ouderenbond 55+ voor sociale cohesie en deelname aan activiteiten. Er is een bijdrage geleverd aan het bevorderen van de sociale cohesie en leefbaarheid in buurten door extra buurtbemiddelingstrajecten in te zetten.
Wat doen we doorlopend? Gezond leven • Versterking ketensamenwerking ISD/ Provalu/Welzijn Noordwijk met project Lekker Fit. Opgroeien en zelfontplooiing • We faciliteren schooljudo en weerbaarheidstrainingen in het onderwijs. Meedoen • We versterken de zelfredzaamheid van onze inwoners door algemene voorzieningen met inzet van welzijnswerk en de geestelijke gezondheidszorg. • We geven uitvoering aan het project “Geldzorgen de Baas’. • Prestatieafspraken met Voor Ieder 1 -jaarlijks actualiseren. • We begeleiden de transformatie van het bestaande stelsel van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. • We geven uitvoering aan de nieuwe Wet Inburgering. Dit doen we samen met onze partners. • We intensiveren ons aanpak voor vroegsignalering. • We zorgen voor begrijpelijke informatie over minimaondersteuning en schuldhulpverlening (voor jongeren) op de gemeentelijke website. • We verwachten een tegenprestatie naar vermogen van inwoners met een uitkering. • We voeren het jaarplan ‘sociaal return on investment’ uit.
Pagina 69 van 284 Wat doen we doorlopend? • We gaan door met het verstrekken van saneringskredieten Zorg en ondersteuning • We versterken de kwaliteit en vindbaarheid van onafhankelijke cliëntondersteuning door inzet van het Meedenkersnetwerk. • In het kader van Maatschappelijke zorg geven we uitvoering aan lokale acceptatie van zorg door zorgmijders en monitoren de resultaten. • We voeren structureel overleg met onze huisartsen en andere eerste -lijns -zorgverleners. • We zorgen voor samenhang tussen de uitvoering van het “ Gezond en Actief Leven Akkoord en het “Integraal Zorgakkoord" . • We vergroten de bekendheid van het on - en offline aanbod van advies, ondersteuning en zorg bij onze inwoners op het domein van mentale gezondheid. Gezonde en veilige leefomgeving • We organiseren zorg effectief en nabij de inwoners. We sluiten hierbij aan op het Rijksprogramma langer zelfstandig thuis wonen . • We bouwen levensloopbestendig en zorgen voor huisvesting voor specifieke doelgroepen, met onder meer beschermd wonen en verpleeghuiswoningen Wat heeft het gekost? Voor een analyse van de afwijkingen tussen begroting (na wijziging) en rekening wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten.
Welke beleidsindicatoren waren hierbij relevant? In de programmaverantwoording dienen de beleidsindicatoren worden vermeld van de bijlage behorende bij artikel 1 van de Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 maart 2016, nr. 2016-0000177572, tot vaststelling van de beleidsindicatoren die door gemeenten in de programma’s en programmaverantwoording worden opgenomen. Voor dit programma zijn die in onderstaande tabel weergegeven. Pagina 70 van 284 Wie waren de verbonden partijen/met wie werkten we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma. Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Wat waren de risico’s ? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma.
Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Naam indicator Eenheid Periode Nw NL Bron Banen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar 2024 844 850 CBS/LISA Jongeren met delict voor rechter % 2023 1 1 CBS Kinderen in uitkeringsgezin % 2024 3 6 CBS Netto arbeidsparticipatie % 2024 75 73 CBS Werkloze jongeren % 2024 1 2 CBS Personen met een bijstandsuitkering Aantal per 10.000 inwoners 2025 144 281 CBS Lopende re- integratievoorzieningen Aantal per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar 2024 84 203 CBS Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar 2024 17 14 CBS Jongeren met jeugdbescherming % 2024 1 1 CBS Jongeren met jeugdreclassering % 2024 0 0 CBS Clienten met een maat- werkvoorziening Wmo Aantal per 10.000 inwoners 2025 550 660 CBS/MSD WMO * gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand februari 2026. Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Naam verbonden partij Service Organisatie Zorg (SOZ) GR Kust-, Duin- en Bollenstreek (KDB) Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Hecht Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Onderwerp risico Omschrijving risico Algemene uitkering Onzekerheden bestaan uit de mogelijke kortingen vanuit het Rijk. Pagina 71 van 284 2.1.8 Programma 8: Duurzaamheid en Leefomgeving We behouden onze prachtige dorpen en ons open landschap voor toekomstige generaties en bezoekers.
We stellen een lange termijnvisie voor verduurzaming op. We geven uitvoering aan doordachte, effectieve en efficiënte maatregelen ter bevordering van energiebesparing en klimaatadaptatie. Ons uitgangspunt is dat verduurzaming betaalbaar blijft voor iedereen. We koesteren onze prachtige bollenvelden, de kuststrook, de zee en onze natuurgebieden. We prefereren zonne-energie boven windenergie en gaan plaatsing van windturbines in ons buitengebied daarom tegen. We plaatsen zonnepanelen bij voorkeur op grote daken. Natuur en landschap vormen de basis voor fijn wonen, recreëren en een gezonde economie. De duinen en landgoederen worden waar mogelijk verbonden door (ecologische) verbindingen die doorlopen tot in de dorpen. Onze leefomgeving is schoon, gezond, groen en toegankelijk. We beheren de openbare ruimte op uniforme wijze. In de dorpscentra zetten we onze buitendienst zichtbaar in. De gemeente is verantwoordelijk voor de openbare ruimte en die moet dus ook goed worden bijgehouden. Dat betekent dus ook een nette en ordelijke afvalinzameling. De beleidsontwikkelingen zoals opgenomen in dit programma refereren deels naar het Collegewerkprogramma 2022-2026. Uiteraard is op dit moment de Uitvoeringsagenda 2024- 2026 Gemeente Noordwijk van kracht (Uitvoeringsagenda | Gemeente Noordwijk).
Bij de beleidsontwikkelingen wordt met een ‘stoplichtrapportage’ aangegeven wat de status is van ‘Wat gaan we er voor doen?’. Als deze status op ‘oranje’ of ‘rood’ staat wordt deze onderaan het programma toegelicht. 8.1 Duurzaamheid We behouden onze prachtige dorpen en ons open landschap voor toekomstige generaties en bezoekers. We stellen een lange termijnvisie voor verduurzaming op. We geven uitvoering aan doordachte, effectieve en efficiënte maatregelen ter bevordering van energieb esparing en klimaatadaptatie. Ons uitgangspunt is dat verduurzaming betaalbaar blijft voor iedereen. Portefeuillehouder: Wethouder Alkemade Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We verminderen ons energieverbruik. We hebben in 2025 meerdere informatiesessies voor ondernemers over de Sustainable Development Goals (SDG’s) georganiseerd. We hebben een SDG -monitor laten maken om een goed beeld te krijgen van de invloed van gemeentelijk beleid op de SDG’s. We hebben in 2025 geen inwonersgerichte acties rondom de SDG’s vorm kunnen geven. In 2026 blijven we hier wel op inzetten. We hebben gesprekken gevoerd over het onder de aandacht brengen van de SDG ’s samen met het onderwijs. Deze hebben nog niet tot concrete acties geleid. Het investeringsplan van het wagenpark is geactualiseerd. Er zijn twee elektrische bedrijfswagens aangeschaft (levering maart 2026). Voor kleinere
Pagina 72 van 284 8.1 Duurzaamheid bedrijfswagens, vooral voor toezichthouders, is een leaseovereenkomst afgesloten. Ook deze wagens zijn elektrisch (levering 1 e kwartaal 2026). Aan de Duinpoort worden hiervoor in 2026 laadvoorzieningen aangelegd. We werken aan een duurzame leefomgeving. We hebben een visiedocument over duurzame ontwikkeling gemaakt, dit stuk is een belangrijke basis om duurzame ontwikkeling door de hele organisatie verder vorm te geven. Dit stuk vormt samen met de later genoemde Lokale Energie Aanpak Noordwijk (LEAN) de l ange termijnvisie op verduurzaming voor Noordwijk. De startnotitie voor de UVOR is opgesteld en er zijn gesprekken geweest met verschillende bureaus die de werkzaamheden voor de UVOR op kunnen pakken. Omdat de UVOR een uitwerking van de Omgevingsvisie 2.0 wordt wachten we nog even met de aanbesteding totda t er meer duidelijkheid is over de richting van de Omgevingsvisie 2.0. Wij verwachten in Q3 2026 met de werkzaamheden voor de UVOR van start te kunnen. De LIOR is een uitwerking van de UVOR en kan dus pas gewijzigd worden wanneer de UVOR is aangepast. Voor het Programma Omgevingskwaliteit (was: NOK) is eerder al een startnotitie geschreven. Onderdeel van het Programma Omgevingskwaliteit zijn de UVOR, de (voormalige) Welstandsnota, de (voormalige) Erfgoednota en het reclame - en uitstallingenbeleid.
De status van de UVOR is hierboven beschreven, het onderdeel erfgoed is grotendeels gereed, voor het reclame - en uitstallingenbeleid is offerte opgevraagd en de werkzaamheden hiervoor zullen binnenkort aanvangen. Voor een deel van de welstandsparagraaf is tevens offerte opgevraagd en ook hiervoor zullen de werkzaamheden binnenkort aanvangen. Het Programma Omgevingskwaliteit wordt een uitwerking van de Omgevingsvisie 2.0. Daarom zullen veel werkzaamheden pas kunnen aanvangen wanneer de Omgevingsvisie 2.0 (grotendeels) is vastgesteld. Waar wij mogelijkheden zien zullen wij een deel van de werkza amheden naar voren halen.
Pagina 73 van 284 8.2 Energietransitie We koesteren onze prachtige bollenvelden, de kuststrook, de zee en onze natuurgebieden. We prefereren zonne -energie boven windenergie en gaan plaatsing van windturbines in ons buitengebied daarom tegen. We plaatsen zonnepanelen bij voorkeur op grote daken. Portefeuillehouder: Wethouder Alkemade Wat willen we bereiken? Wat hebben we er voor gedaan? Status? We verduurzamen onze energievoorziening. We hebben de onderzoeksvragen beantwoord en de resultaten vastgelegd in een Haalbaarheidsstudie. Deze wordt in Q12026 vastgesteld door de Stuurgroep waarna de Haalbaarheidsstudie wordt gedeeld met de gemeenteraden van Noordwijk, Hillegom, Lisse en Teylinge n, zoals vermeld in de eind 2025 vastgestelde Startnotitie Warmtenet Bollenstreek. Het uitwerken van de intentiefase is in 2025 afgerond. De onderwerpen voor de Samenwerkingsovereenkomst zijn in kaart gebracht. Hier wordt in 2026 verder aan gewerkt onder een andere naam: Convenant. Na onderzoek is vastgesteld dat de Leeweg niet geschikt is als bronlocatie. Het traject met het ministerie is beëindigd. Uit het onderzoek blijkt ook dat Noordwijk betere locaties heeft: er wordt ingezet op een locatie ten noorden van de Leeweg en een locatie in het zuiden van de gemeente (naast enkele andere locaties elders in de Bollenstreek).
We hebben concrete maatregelen uitgevoerd om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. Daarbij is met name onderhoud benut om energiebesparende maatregelen door te voeren, zoals verbeterde isolatie en vervanging van installaties door energiezuinigere alte rnatieven en de toepassing van duurzame energieopwekking waar mogelijk. Diverse gebouwen zijn gasloos gemaakt en of voorbereid. Hiermee is een belangrijke stap gezet richting een energiezuiniger en toekomstbestendig gemeentelijk vastgoedbestand. In 2025 is een ecologisch adviesbureau gestart met het uitvoeren van de onderzoeken voor het Soortenmanagementplan voor de bescherming van onder andere vleermuizen in spouwmuren van woningen. Dit zal worden vervolgd met verdere onderzoeken in het voorjaar van 2026. Het Soortenmanagementplan wordt medio 2026 afgerond om begin 2027 over te gaan op vergunningsverlening voor de verduurzaming van woningen in de gemeente.
Pagina 74 van 284 8.2 Energietransitie We zijn begonnen met het ontwikkelen van een pagina op de vernieuwde website voor inwoners en ondernemers met tips voor zelf te nemen energiemaatregelen. Dit blijven we doorzetten in de aanloop naar de livegang van deze pagina in het tweede kwartaal in sam enwerking met communicatie. De Lokale Energie Strategie (LES) is hernoemd naar de Lokale Energie Aanpak Noordwijk (LEAN). Deze is eind 2025 door de raad vastgesteld. Er is intensief samengewerkt met Liander voor de ontwikkeling van nieuwe onderstations die nodig zijn voor de energievoorziening van de gemeente Noordwijk. Doordat er nog geen locatie is vastgesteld , blijft het risico van netcongestie en de gevolgen daarvan bestaan . In 2026 , naar verwachting weer tot 4 e kwartaal, zullen we dit verder vervolgen. Elektrische laadpunten voor busvervoer zijn door Qbuzz gerealiseerd, onder andere op het bedrijventerrein Klei - Oost. We hebben het Midden Klein Bedrijf (MKB) de quickscan doorlopend aangeboden. Deze helpt met het realiseren van simpele besparingsmaatregelen. In totaal hebben we daarmee het afgelopen jaar 62 bedrijven geholpen met verduurzamen.
Daarnaast hadden we een aan bod van maatwerk scans voor grotere vragen, hiermee hebben we 12 bedrijven geholpen Ook zijn we in gesprek met 3 bedrijventerreinen om deze te ondersteunen bij het ontwikkelen van energiehubs, een samenwerking tussen partijen om slim met energie om te gaan . We willen lokaal eigenaarschap van energiebronnen. We hebben meerdere bijeenkomsten georganiseerd met inwoners over de mogelijkheden tot het oprichten van energiegemeenschappen. Via energiegemeenschappen kunnen burgers, lokale overheden en kleine ondernemingen samen energie opwekken, delen en verkopen. De bevindingen hieruit zullen naar 2026 worden meegenomen om verder uit te werken.
Pagina 75 van 284 8.3 Natuur en groen Natuur en landschap vormen de basis voor fijn wonen, recreëren en een gezonde economie. De duinen en landgoederen worden waar mogelijk verbonden door (ecologische) verbindingen die doorlopen tot in de dorpen. Portefeuillehouder: Wethouder Alkemade Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We willen een meer groene leefomgeving. We hebben diverse locaties in de gemeente Noordwijk groener gemaakt zoals aan de Schoolstraat, de Schans, Beatrixstraat, Schiestraat, Circus, Beltmolen, Wantveld en Weteringkade. De eerste fase (De Zilk) van het bomenplan is afgerond. Daarnaast zijn de voorbereidingen gedaan voor de tweede fase (Noordwijkerhout) waarvan het planten van de bomen in 2026 zal plaatsvinden. Rondom de beweegtuin in de Zilk zal eind 2026 nog groen aangebracht worden om het beter te laten passen in de omgeving en het geheel een groenere uitstraling te geven . Bij de inrichting van parkeervakken wordt bestrating gebruikt die water doorlaat. In Zeeburg en Offem -Zuid worden Solidrainplaten aangebracht ter bevordering van de waterdoorlaatbaarheid. Dit is verwerkt in de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) . Er zijn en worden op meerdere speelplekken bomen geplant, waaronder Miles, Park Zeeburg, Parnassialaan en Watermolen in Noordwijkerhout.
Het Klimaatadaptatiebeleid is gemaakt en behandeld tijdens commissievergaderingen. De vaststelling van het raadsvoorstel is verplaatst naar een gemeenteraadsvergadering na de gemeenteraadsverkiezingen 2026 . We willen meer biodiversiteit. Op verschillende locaties zijn gerichte aanpassingen doorgevoerd in het beheer van bermen om de biodiversiteit te versterken. Deze maatregelen zijn uitgevoerd aan onder andere de Delfweg, Oosterduinen ter hoogte van Dunimar, Herenweg nabij het Abeelenpark, Tespellaan, Bronsgeesterweg en de Achterweg/Verlengde Beeklaan. De opgedane ervaringen vormen waardevolle input voor verdere optimalisatie. Vanaf 2026 wordt samen met de aannemer gekeken naar aanvullende mogelijkheden om de biodiversiteit verder te vergro ten, waarbij ook structurele communicatie met bewoners wordt meegenomen.
Pagina 76 van 284 8.3 Natuur en groen We vergroten de identiteit, beleving en de natuurwaarde van ons landschap. In samenspraak met de provincie gaan we de Ecologische Verbindings Zones (EVZ) in de wijk Boechorst verbinden met de Gooweg, om de ecologische samenhang en biodiversiteit verder te versterken. Binnen dit plan krijgt Bronsgeest een belangrijke rol, in samenhang met het versterken van de bestaande EVZ Boechorst. Dit traject is gestart in samenwerking met de provincie, waarbij wordt ingezet op het verbeteren van groene verbindingen en het vergroten van de biodiversiteit in het gebied. De financiële middelen voor EVZ Watersnip nabij Klei - Oost komen vanuit het Hoogheemraadschap en de Provincie Zuid -Holland. Het vroeg meer afstemming tussen genoemde partijen en de gemeente om te zorgen tot een ontwerp dat leidt tot een goede leefomgeving voor met name weidevogels. Vanwege het komende broedseizoen zal de uitvoering in het najaar 2026 plaatsvinden. In 2025 hebben we in samenwerking met de Greenportgemeenten, medeoverheden en overige belanghebbenden gewerkt aan het PLGDG (Programma Landelijk Gebied & Duurzame Greenport). Het Programma is in het kader van het Zuid Hollands Programma Landelijk Gebied (Z H PLG) tevens ingediend als gebiedsbod namens de Duin - en Bollenstreek bij de provincie.
In het Programma werken we toe naar een toekomstbestendig en vitaler landelijk gebied met een duurzame greenport, op basis van een integrale aanpak. Hierbij hanteren w e een water en bodemgestuurde insteek, passend bij de provinciale en regionale opgaven. De vaststelling van het Programma is beoogd voor maart 2026, nadat de gemeenteraad in februari 2026 de relevante passages uit het Programma heeft opgenomen in Omgevings visie 1.2. We hebben een pilot gedraaid voor het bestrijden van blauwalg. In het eerste kwartaal van 2026 verwachten het Hoogheemraadschap en de gemeente Noordwijk een rapportage. In afwachting van de resultaten van de pilot van de boeien die in het Oosterduinsemeer hebben gelegen gaan we verder met Hoogheemraadschap de bestrijding aan. De omliggende belanghebbenden zijn van dit proces op de hoogte gesteld.
8.4 Woon- en leefomgeving Onze leefomgeving is schoon, gezond, groen en toegankelijk. We beheren de openbare ruimte op uniforme wijze. In de dorpscentra zetten we onze buitendienst zichtbaar in. Portefeuillehouder: | Wethouder Salman | / Wethouder Alkemade Wat willen we bereiken? | Wat hebben we ervoor gedaan? | Status? We zorgen voor een | De looptijden van enkele beheerplannen zijn aangepast uniforme beheerwijze van | naar eind 2026 tijdens de gemeenteraadsvergadering van onze leefomgeving. | 18 december 2025. Aan- en inbesteding van het groenonderhoud is afgerond met een verdeling in drie percelen. Onze buitendienst onderhoudt één perceel wat het overgrote deel van Noordwijk omvat. We zijn gestart met het opstellen van normen voor straatreiniging en zwerfafval op basis van beeldkwaliteit. Deze vertaling, die in samenwerking met de Meerlanden wordt gedaan, heeft meer tijd gevraagd dan vooraf ingeschat werd. Dit wordt in 2026 verder af | gerond en is als beleidsontwikkeling opgenomen in programmabegroting 2026 | -2029. Gebaseerd op de Visie op Inwonersparticipatie is er voor de inrichting van de openbare ruimte per project een participatieplan opgesteld. Ook is de nota Overheidsparticipatie en de Participatieverordening vastgesteld in de gemeenteraadsvergadering van 5 juni. We vergroten de aandacht | De nota dierenwelzijn is vastgesteld in de rondom Dierenwelzijn.
| gemeenteraadsvergadering van 25 september 2025. 8.5 Afval en grondstoffen De gemeente is verantwoordelijk voor de openbare ruimte en die moet dus ook goed worden bijgehouden. Dat betekent dus ook een nette en ordelijke afvalinzameling. Portefeuillehouder: | Wethouder Alkemade Wat willen we bereiken? | Wat hebben we ervoor gedaan? | Wanneer? We verminderen de | De evaluatie van het grondstoffenbeleid heeft hoeveelheid (rest)afval dat plaatsgevonden en heeft geresulteerd in de uitrol van verbrand wordt en | minicontainers voor plastic, blik en drinkpakken (PBD). optimaliseren hergebruik van grondstoffen. | De containers voor groente-, fruit- en tuinafval en etensresten (Gft), te openen met een milieupas, zijn bij de hoogbouwlocaties geplaatst. Pagina 77 van 284 Pagina 78 van 284 8.5 Afval en grondstoffen We houden onze milieuparkjes netjes . Het afval wat naast de containers is geplaatst hebben we standaard opgeruimd. Bij probleemlocaties is er inzet vanuit handhaving. Verdere uitrol van miniperscontainers heeft plaatsgevonden met plaatsingen op onder andere de Zeereep. Wat doen we doorlopend? Natuur en groen • We geven uitvoering aan onze geactualiseerde beheerplannen groen, wegen en civiele kunstwerken. • We zorgen voor een netter straatbeeld door de strook langs wegen frequenter te maaien. In het buitengebied passen we minder arbeidsintensieve beplanting toe.
Woon - en leefomgeving • We maken onze speelplekken toegankelijk voor minder valide gebruikers op basis van de input van de participatie. • We renoveren speelplekken zodat deze schoon, veilig en heel zijn. • We maken openbare toiletten nog beter vindbaar door optimalisatie van het gebruik van de HogeNood -app en, indien mogelijk, het gebruik van voordeurstickers. • We faciliteren waar mogelijk de verbinding van onze duinen en landgoederen door middel van ecologische zones. • We willen geen windturbines in ons buitengebied. We starten een lobby voor windturbines op zee • We reageren snel op (fixi)meldingen en signalen uit de openbare ruimte. We zetten onze medewerkers uit de buitendienst hierbij in. • We schouwen de kwaliteit van de door derden te verrichten werkzaamheden. • We hebben aandacht aan grondverbetering bij nieuwe aanplant. • We schouwen onze wijken en brengen afwijkingen op de vastgestelde kwaliteit in beeld en verrichten verbetermaatregelen. • Vanuit raamovereenkomsten worden werkzaamheden aan asfalt en bestrating verricht. Afval en grondstoffen • We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan Afval en Grondstoffen . • We werken samen met onze partner Meerlanden voor de afvalinzameling vanuit lopende dienstverleningsovereenkomsten • We volgen het Vuilafvoerbedrijf (VAB) bij de bouw van de op - en overslaglocatie van afval.
- Regelmatig delen wij informatie over afvalinzameling in lokale nieuwsbladen om onze inwoners zo goed mogelijk te informeren.
Pagina 79 van 284 Wat heeft het gekost? Voor een analyse van de afwijkingen tussen begroting (na wijziging) en rekening wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Welke beleidsindicatoren waren hierbij relevant? In de programmaverantwoording dienen de beleidsindicatoren worden vermeld van de bijlage behorende bij artikel 1 van de Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 maart 2016, nr. 2016-0000177572, tot vaststelling van de beleidsindicatoren die door gemeenten in de programma’s en programmaverantwoording worden opgenomen. Voor dit programma zijn die in onderstaande tabel weergegeven. Wie waren de verbonden partijen/met wie werkten we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma. Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Wat waren de risico’s ? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Naam indicator Eenheid Periode Nw NL Bron Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner 2024 164 148 CBS Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit % 2022 16 33 Bron * gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand februari 2026.
Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Naam verbonden partij De Meerlanden Holding NV Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek (VAB) Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Onderwerp risico Omschrijving risico Beheerplannen De actualisaties van de beheerplannen kan leiden tot veranderende uitgaven, welke afwijken van de uitgaven in de Begroting. In de Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen staat aangegeven welke beheerplannen aanwezig zijn en wanneer actualisatie nodig is. Pagina 80 van 284 2.1.9 Programma 9: Wonen en Ruimte We bouwen volgens de natuurlijke groei van Noordwijk. Daarbij geldt dat grootschalige regionale woningbouw enkel plaats vindt langs de as Alphen-Leiden-Katwijk. We bouwen, afgestemd op de behoefte, woningen in alle prijsklassen (huur en koop) in een veilige en prettige omgeving. Daarbij hoort ook voldoende ruimte om te parkeren en te recreëren. Wij hechten aan kleinschaligheid en open karakter van de leefomgeving. De open ruimte bestaat bij de gratie van agrarisch landschap. We versterken de identiteit en openheid van landschap door in te zetten op een vitale en duurzame bollenteelt. Daarmee zorgen we tevens dat de dorpen niet aan elkaar gebouwd worden. Het openlandschap tussen de dorpen in de Bollenstreek weerspiegelt onze identiteit. De beleidsontwikkelingen zoals opgenomen in dit programma refereren deels naar het Collegewerkprogramma 2022-2026.
Uiteraard is op dit moment de Uitvoeringsagenda 2024- 2026 Gemeente Noordwijk van kracht (Uitvoeringsagenda | Gemeente Noordwijk). Bij de beleidsontwikkelingen wordt met een ‘stoplichtrapportage’ aangegeven wat de status is van ‘Wat gaan we ervoor doen?’. Als deze status op ‘oranje’ of ‘rood’ staat wordt deze onderaan het programma toegelicht. 9.1 Bouwen voor de lokale bevolkingsgroei Wij bouwen volgens de natuurlijke groei van Noordwijk. Daarbij geldt dat grootschalige regionale woningbouw enkel plaats vindt langs de as Alphen -Leiden -Katwijk. Portefeuillehouder: Wethouder Kortleven Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? Een woningbouw - voorraad die aansluit op de lokale bevolkingsgroei. De actualisatie van het uitvoeringsprogramma van de Visie Wonen, Welzijn en Zorg is op 1 september 2025 vastgesteld door het college. Op 9 september 2025 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Het woningbouwprogramma is geactualiseerd met prestatieafspraken met de woningcorporaties voor jaarschijf 2025 en 2026 . De meerjarenafspraken zijn verlengd tot en met 2026 . Woningdelen en friends -contracten (samen huren) worden actief onderzocht om de bestaande woningvoorraad beter te benutten. De Doelgroepenverordening 2024 is nog geldig.
In de nieuwe Wet regie op de volkshuisvesting is bepaald dat de gemeente de bestaande doelgroepenverordening niet meer mag aanpassen en verplicht een nieuwe huisvestingsverordening moet hebben. Deze zal in 2026 de doelgroepenverordening vervangen. De voorgenomen ontwikkeling aan de Achterweg wordt verder onderzocht. In het programma Landelijk Gebied, Duurzame Greenport is de locatie Achterweg aangewezen als zoekgebied voor nieuwe woningbouwontwikkelingen.
Pagina 81 van 284 9.1 Bouwen voor de lokale bevolkingsgroei Op 25 september 2025 is de motie ‘Geen AZC in de gemeente Noordwijk’ door de gemeenteraad aangenomen. Het college respecteert deze uitkomst en heeft besloten uitvoering te geven aan de aangenomen motie. 9.2 Bouwen op basis van de lokale behoefte We bouwen, afgestemd op de behoefte, woningen in alle prijsklassen (huur en koop) in een veilige en prettige omgeving. Daarbij hoort ook voldoende ruimte om te parkeren en te recreëren. Portefeuillehouder(s): Wethouder Kortleven Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We realiseren een woningbouwvoorraad die past bij de behoefte en extra kansen biedt voor de doelgroepen uit de visie op wonen, welzijn en zorg In 2025 is er gestart met de bouw van 302 woningen. Daarvan zijn er 140 betaalbaar. Er zijn 267 woningen opgeleverd waarvan 125 betaalbaar. De dynamische woningbouwplanlijst is volledig bijgewerkt. Hieruit blijkt dat er voldoende geschikte woningen gepland staan voor alle doelgroepen tot en met 2030. De meerjarenafspraken met de corporaties zijn met een jaar verlengd op basis van Visie wonen, welzijn en zorg. In 2026 worden nieuwe meerjarenafspraken opgesteld. Hiervoor wordt een woonbehoefteonderzoek gedaan waarmee de behoefte voor specifieke doelgroep en nader wordt gekwantificeerd. We zorgen voor een rechtvaardige verdeling van betaalbare woningen.
In 2025 is er een aangescherpte regionale huisvestingsverordening Holland Rijnland opgesteld. Deze bevat nieuwe regels voor het verdelen van woningen in Holland Rijnland. We realiseren sociale woningbouwlocaties. Alle gemeentelijke grondposities die geschikt zijn voor sociale woningbouw zijn opgenomen op de dynamische woningbouwplanlijst . Deze locaties worden in samenwerking met de woningbouwcorporaties ontwikkeld. We zorgen voor continuïteit in bouwplanning. De bekende particuliere ontwikkelingen zijn opgenomen op de dynamische woningbouwplanlijst . Ontwikkelaars worden in een vroeg stadium op de hoogte gebracht van de segmentering in de woonvisie. We sturen op een passend aanbod van woningen in het betaalbare segment. De meerjarenafspraken met de woningcorporaties en de huurdersvertegenwoordigers zijn met een jaar verlengd. In 2026 worden nieuwe meerjarenafspraken opgesteld.
Pagina 82 van 284 9.2 Bouwen op basis van de lokale behoefte We facilite ren opvang en passende huisvesting voor alle groepen nieuwkomers. De vraag hoe de gemeente omgaat met huisvesting en opvang van asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden heeft de vorm gekregen van een Integrale maatschappelijke aanpak. De nadruk ligt op het versterken en uitbreiden van de samenwerking, zowel b innen de organisatie als met externe partners. De gezamenlijke koers op het gebied van Asiel & Migratie wordt voortgezet. Daarnaast werken we aan sterke relaties met inwoners, ondernemers, partners en andere betrokkenen, en aan een goede samenwerking onder ling De raad heeft op 17 juli 2025 het beleidsplan internationale werknemers vastgesteld. Dit is een integrale aanpak voor het bevorderen van de registratie, de kwaliteit van huisvesting, informatievoorziening en het meedoen van de internationale werknemers. In het Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport (PLGDG) is het Achterweggebied opgenomen als zoeklocatie voor alleen reguliere woningbouw zonder de combinatie met asielopvang. In 2026 neemt de gemeenteraad een besluit over dit programma. Hierna worden de beschikbare hectares verdeeld over de zoekgebieden. In 2025 is de taakstelling voor het huisvesten van statushouders behaald en zijn alle achterstanden van afgelopen jaren ingehaald.
Gemeente Noordwijk is hierdoor weer teruggezet op trede 0 van de interventieladder. Er is een vergunning verkregen om in de toekomst Trampoline 2 te gebruiken als doorstroomlocatie voor het huisvesten van maximaal 10 statushouders. In 2026 wordt opnieuw beoordeeld hoe met deze opvanglocatie om te gaan, mede in het licht van nieuwe landeli jke ontwikkelingen. 9.3 Kleinschaligheid en open karakter van de leefomgeving We versterken de identiteit en openheid van onze leefomgeving door in te zetten op een vitale en duurzame bollenteelt. Daarmee zorgen we tevens dat de dorpen niet aan elkaar gebouwd worden. Het open landschap tussen de dorpen in de Bollenstreek weerspiegel t onze identiteit. Portefeuillehouder: Wethouder Alkemade / Wethouder Kortleven Wat willen we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Status? We versterken de identiteit en het open karakter van onze leefomgeving. De Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin en Bollenstreek (ISG) is in 2025 herijkt naar een Programma onder de Omgevingswet: het Programma Landelijk Gebied en Duurzame Greenport Duin - en Bollenstreek. Vaststelling door de gemeenteraad is gepland voor februari 2026.
Pagina 83 van 284 9.3 Kleinschaligheid en open karakter van de leefomgeving We gaan werken met de Omgevingswet. We zijn in september 2025 begonnen met het project Omgevingsvisie 2.0. Vaststelling door de gemeenteraad is gepland voor het vierde kwartaal van 2026. Het Programma Omgevingskwaliteit en de Uitvoeringsvisie Openbare Ruimte (UVOR) zijn een uitwerking van de Omgevingsvisie 2.0. In 2025 is de Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM) ingezet voor het vaststellen van het omgevingsplan Correctie Zeewaardig, fase 4. Op 19 juni 2025 heeft de gemeenteraad het gewijzigde ‘TAM -omgevingsplan Hoofdstuk 22A Correctie Zeewaardig, fase 4’ vastg esteld. Alle andere gebiedsontwikkelingen zijn in 2025 mogelijk gemaakt via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). We hebben in 2025 gewerkt aan de beleidsregel buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Noordwijk 2026. Deze wordt in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld. Daarnaast zijn we gestart met het opstellen van een uitvoerings - en handhavingsstrategie (U&H). Dez e zal in de loop van 2026 worden vastgesteld. Wat doen we doorlopend? Bouwen voor de lokale bevolkingsgroei • We zetten in op het middensegment en kansrijke plannen uit de woningbouwplanlijst. • In nauwe samenwerking met de woningbouwcorporaties, ontwikkelaars en projectleiders zetten we in op sociale woningbouw.
• We hebben continu integrale afstemming over mogelijke ontwikkellocaties. De Bouwtafel is hier een goed instrument om alle partijen snel te informeren. • We stimuleren de woningbouwcorporaties om hun huidige - en toekomstige sociale woningbouwvoorraad zo lang mogelijk op peil te houden. • We toetsen afwijkingsverzoeken strikt aan de bepalingen van de bestemmingsplannen in het buitengebied. • We zetten onverminderd in om woningbouw te realiseren in het Achterweggebied. • We verstrekken startersleningen. • Handhaven op antispeculatiebeding en zelfbewoningsplicht voor woningen. • We realiseren sociale woningbouwlocaties, met aandacht voor de realisatie van betaalbare koopwoningen. De geplande locaties staan opgenomen in de woningbouwplanlijst 2025 . Bouwen op basis van de lokale behoefte • We bouwen (levensloop - en) toekomstbestendig voor een mix van doelgroepen. Verdere uitwerking van de gewenste basiskwaliteit is opgenomen in het geactualiseerde uitvoeringsprogramma van de woonvisie. Sociaal domein en volkshuisvesting trekken hierbij samen op. • We continueren onze inzet op passende huisvesting van één -of tweepersoonshuishoudens waarbij een woonoppervlakte met volwaardige voorzieningen van minimaal 40 à 50 m² uitgangspunt is. • Op grond van de Retail - en Horecavisie bieden we ruimte om leegstaande gebouwen buiten de winkelkernen te transformeren naar woningen.
• We continueren de inzet van de projectleider internationale arbeidsmigranten.
Pagina 84 van 284 Wat doen we doorlopend? • Binnen de huidige en nieuwe mogelijkheden passen we lokaal maatwerk toe. • We voeren de taakstellingen op statushouders/ asielzoekers/ Oekraïense vluchtelingen en inburgering uit. Kleinschaligheid en open karakter van de leefomgeving • We maken ons bij de provincie sterk voor de uitvoering van het herziene Regionale beleid (module ruimte en wonen). • We toetsen afwijkingsverzoeken strikt aan de bepalingen van de omgevingsplannen in het buitengebied. • We zetten onverminderd in op oneigenlijk gebruik van ons buitengebied op basis van vigerende omgevingsplannen. We hanteren hierbij de uitgangspunten van de vastgestelde beleidsnota niet meer doelmatig te gebruiken bollengrond. • We zetten in op de strandbeleving van inwoners en bezoekers. Daarom toetsen we afwijkingen op het strand aan geldende wet - en regelgeving (APV, Omgevingswet, Omgevingsplan). We handhaven hierbij doelgericht, efficiënt en effectief. Hierbij trekken we op me t de ODWH. Pagina 85 van 284 Wat heeft het gekost? Voor een analyse van de afwijkingen tussen begroting (na wijziging) en rekening wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten.
Welke beleidsindicatoren waren hierbij relevant? In de programmaverantwoording dienen de beleidsindicatoren worden vermeld van de bijlage behorende bij artikel 1 van de Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 maart 2016, nr. 2016-0000177572, tot vaststelling van de beleidsindicatoren die door gemeenten in de programma’s en programmaverantwoording worden opgenomen. Voor dit programma zijn die in onderstaande tabel weergegeven. Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma. Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Wat zijn de risico’s ? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Programma 9 Wonen en Ruimte Naam indicator Eenheid Periode Nw NL Bron Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000 2025 516 398 CBS Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen 2024 10 8 ABF Demografische druk % 2025 76 71 CBS Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden In euro's 2025 1032 957 COELO Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden In euro's 2025 1208 1050 COELO * gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand februari 2026.
Programma 9 Wonen en Ruimte Naam verbonden partij Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) Holland Rijnland Programma 9 Wonen en Ruimte Onderwerp risico Omschrijving risico Omgevingswet De Omgevingswet komt eraan en de financiële gevolgen hiervan zijn nog onduidelijk. Stikstof Projecten kunnen door de ontwikkelingen omtrent de stikstofkwestie vertraging oplopen waardoor de bouwkosten stijgen. Capaciteitstekort bij Nutsbedrijven Het niet kunnen leveren van Nutsvoorzieningen door de Nutsbedrijven kan leiden tot vertraging of uitstel van werkzaameheden. Pagina 86 van 284 2.2 Paragrafen Artikel 9 lid 2 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) noemt de paragrafen die gemeenten verplicht moeten opnemen in het jaarverslag. In de paragrafen staat belangrijke informatie waarmee inzicht kan worden verkregen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het gaat hier om de volgende paragrafen: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Wet open overheid Pagina 87 van 284 2.2.1 Lokale heffingen Deze paragraaf bevat, conform artikel 10 van het BBV, informatie over de lokale heffingen van de gemeente Noordwijk.
De volgende onderwerpen komen aan de orde: • Algemene ontwikkelingen in 2025; • De kaders; • De gerealiseerde opbrengsten en verantwoording op het gebied van lokale heffingen; • De lastendruk; • Het kwijtscheldingsbeleid. Algemene ontwikkelingen in 2025 Waardering onroerende zaken (WOZ) Er is een wetswijziging in het vergoedingenstelsel voor No Cure No Pay bureaus in werking getreden. Hierover werd opnieuw geprocedeerd. Naar aanleiding daarvan is de wet opnieuw gewijzigd. De wet gaat uit van een standaard vergoeding, maar geeft tegelijkertijd aan dat die niet van toepassing is als er sprake is van bijzondere omstandigheden. Hierover wordt landelijk volop geprocedeerd. Het is afwachten wat de rode lijn in de jurisprudentie gaat worden. Compensatie onroerende-zaakbelastingen (OZB) en roerende-zaakbelastingen (RZB) In de afgelopen jaren zijn de coronacrisis, de oorlog in Oekraïne, stijgende energieprijzen, rentestijgingen, hoge inflatie en stijgende bouw- en grondstofkosten voorbijgekomen. De financiële gevolgen zijn nog steeds zichtbaar. De Gemeenteraad heeft dan ook gemeend om drie jaar lang een teruggave aan de eigenaren van woningen te geven ter hoogte van € 1.125.000,- per jaar, in totaal € 3.375.000,- om enigszins de woonlasten te verlichten. In 2025 is deze teruggave opnieuw verleend, een totaalbedrag van € 1.125.000.
2025 is het laatste jaar waarin de teruggave wordt verleend. Bedrijveninvesteringszones (BIZ) De BIZ Winkelgebied Noordwijk Binnen en de BIZ Winkelgebied Noordwijk aan Zee zijn met 5 jaar verlengd. Na een draagvlakmeting bleken hiervoor voldoende voorstanders te zijn. Hiertoe zijn opnieuw verordeningen vastgesteld. Kaders De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente Noordwijk. De Gemeenteraad is bevoegd te beslissen tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting. De Gemeenteraad heeft een grote mate van vrijheid bij het vaststellen van de belastingtarieven en stelt deze jaarlijks vast door middel van een nieuwe verordening of een wijziging op een bestaande verordening. De belastingverordeningen bevatten verder bepalingen over onder meer het belastbare feit, de belastingplichtige, eventuele vrijstellingen en ontheffingen en de betaaltermijnen. Bij de gemeentelijke belastingen zijn drie typen belastingen te onderscheiden: Algemene belastingen De opbrengsten hiervan komen ten goede aan de algemene middelen en er geldt geen opbrengstlimiet. De gemeente Noordwijk kent de volgende algemene belastingen: • Onroerendezaakbelastingen (OZB); • Roerende-zaakbelastingen (RZB); • Toeristenbelasting; • Forensenbelasting; Pagina 88 van 284 • Precariobelasting; • Parkeerbelasting.
Bestemmingsheffingen De opbrengsten zijn bestemd ter dekking van de kosten van specifieke taken zoals huisvuilinzameling, onderhoud van het gemeenteriool en de zorg voor afvoer van hemelwater en het op peil houden van de grondwaterstand. Er geldt een opbrengstlimiet van 100%, wat wil zeggen dat de opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de kosten van de specifieke taak. De BIZ is ook een bestemmingsheffing. De opbrengst wordt namelijk in zijn geheel in de vorm van een subsidie uitgekeerd aan de BIZ-stichting of vereniging. De gemeente Noordwijk kent de volgende bestemmingsbelastingen: • Afvalstoffenheffing; • Rioolheffing; • 4 BIZ’en. Rechten De gemeente verleent een specifieke dienst en hiervoor wordt een recht in rekening gebracht. De specifieke dienst bestaat bijvoorbeeld uit het verstrekken van een paspoort of het verlenen van een grafrecht. Er geldt een opbrengstlimiet van 100%, wat wil zeggen dat de opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de kosten. Deze maximale kostendekking wordt beoordeeld op de gehele verordening en niet per dienst. De gemeente Noordwijk kent de volgende rechten: • Leges; • Marktgelden; • Lijkbezorgingsrechten; • Rioolaansluitrecht. Gerealiseerde opbrengsten en verantwoording op het gebied van lokale heffingen Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de OZB. De hertaxatie van de objecten vindt jaarlijks plaats.
Voor 2025 gold de waarde naar het prijsniveau op 1 januari 2024 (waardepeildatum). Bij de berekening van de OZB-tarieven is rekening gehouden met de gemiddelde waardestijging van de woningen en de niet-woningen. Als een WOZ-waarde gemiddeld stijgt wordt de aanslag OZB, afgezien van de inflatiecorrectie, niet beïnvloed. Uitgangspunt is immers de begrote opbrengst OZB 2025. Rekeningresultaat Onroerende-zaakbelastingen (OZB) Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is in 2025 € 219.000,- meer aan OZB opgelegd. De afwijking is eerder geconstateerd en in de Najaarsnota 2025 is de begroting bijgesteld met een bedrag van € 244.000,-. Het uiteindelijke resultaat € 24.899,- lager dan de bijgestelde begroting. Dat is een afwijking van 0,16%. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat de geschatte waardestijging iets hoger is geweest dan aanvankelijk werd gedacht. Belastingjaar 2025 wordt gewaardeerd naar waardepeildatum 1 januari 2024. Bj de tariefberekening was rekening gehouden met een verlaging van de opbrengst als gevolg van procedures en proceskostenvergoeding. De wetgever heeft de proceskostenvergoeding minder gunstig gemaakt waardoor er minder procedures zijn geweest en minder verlagingen zijn toegekend dan aanvankelijk werd gedacht. Roerende-zaakbelastingen (RZB) Roerende zaken kunnen niet in de heffing van de OZB worden betrokken. Daarom heft de gemeente Noordwijk RZB.