Coalitieakkoord 2026-2030 De regie terug!

Coalitieakkoord 2026-2030

Wonen en Ruimte Pagina 48

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

9. Wonen en Ruimte Hoofdpunten – wat we willen bereiken Het is prettig wonen in Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk. Jongeren die hier zijn geboren en getogen, willen hier dan ook graag blijven wonen. Door een combinatie van een groot aantal factoren zijn er te weinig woningen gebouwd in de afgelopen decennia . Men heeft de groei van de bevolking onderschat evenals het aantal eenpersoonshuishoudens dat door vergrijzing en echtscheidingen explosief is gestegen. De stikstofcrisis en de doorlooptijden van vergunningstrajecten vertragen de woningbouw. Nieuwkomers, zoals arbeidsmigranten, expats, statushouders en Oekraïense ontheemden, doen ook een beroep op de bestaande woningvoorraad. Uit deze oorzaken blijkt dat ook de oplossing uit meerdere componenten moet bestaan. We zetten in op een gestage bouwstroom, op voorrang voor onze inwoners en op kleinschalige, betaalbare (flex )woningen. Woningbouw moet passen bij onze identiteit. Dat betekent dat we het landschap tussen de kernen openhouden. Wij bouwen niet voor heel Nederland, maar zorgen met een gestage bouwstroom voor een passend aanbod voor onze eigen inwoners. Dit doen we aan de hand van de volgende speerpunten: 1. 2. 3. 4.

Speerpunt: Een gestage bouwstroom Speerpunt: Voor onze inwoners en specifieke doelgroepen Speerpunt: Gedifferentieerd bouwen en wonen Speerpunt: Goede huisvesting arbeidsmigranten en statushouders

Realisatie – waar we aan werken 1. Speerpunt: Een gestage bouwstroom De kern In onze gemeente staan momenteel 21.625 woningen. Tot 2034 staat de bouw van 2.300 woningen op de planning, waarvan we er 1.000 realiseren in deze periode. Dit betekent systematisch doorwerken aan de hand van de woningbouwplanlijst. Ons bestuur gaat daadkr achtig het gesprek aan met zowel ontwikkelaars als de provincie om woningbouw te versnellen, nieuwe locaties aan te dragen en belemmeringen weg te nemen. Daarnaast maken we in samenspraak met de Duin - en Bollengemeenten en de provincie een plan voor de inv ulling van de maximaal 50 hectare bouwgrond in het buitengebied. Nieuwe woningen wijzen we maximaal toe aan de eigen inwoners. Daarvoor sturen we op een passend aanbod van woningtypen, prijsklassen en fasering. Zo ontstaat een beheerste bouwstroom die aansluit bij de lokale behoefte en de kans vergroot dat onze inwoners een woning in hun eigen dorp kunnen vinden.

Concrete acties •

•

Woningbouwplanlijst De woningbouwplanlijst is onze agenda. We volgen de uitvoering van de bouwplannen, lossen knelpunten direct op en actualiseren de planlijst regelmatig. Zo voeren we de regie op het realiseren van onze woningbouwambitie. Deze wordt gepubliceerd op de gemeen telijke website, zodat inwoners weten hoeveel en waar er gebouwd wordt. Bronsgeest 1 en 2 Wij vinden zowel bebouwing van Bronsgeest als het behoud van de open entree van Noordwijk belangrijk. Daarnaast constateren wij dat er voor de komende jaren diverse locaties voor de bouw van woningen voorhanden zijn, en willen wij in een zodanig tempo bouwen dat de woningen kunnen worden toegewezen aan de eigen inwoners. Daarom zijn we tot de volgende oplossing gekomen om aan al deze aspecten recht te doen.

Pagina 49

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

Tekening 1: Weergave gefaseerde ontwikkeling Bronsgeest We realiseren Bronsgeest 1 met circa 350 woningen zoals gepland. Daarnaast willen wij per direct ook starten met alle noodzakelijke voorbereidingen (opstellen stedenbouwkundig plan etc.) om te komen tot het bebouwen van ‘Bronsgeest 2a’, het deel ten westen van de Nieuwe Vaart ter grootte van ca 1,8 ha, dat al planologisch is veiliggesteld. Daarbij stellen wij tevens een stedenbouwkundige variant op waarbij ook enkele aangrenzende percelen richting de gasleiding (‘Bronsgeest 2b’) ter grootte van ca 1,6 ha én de beoogde waterberging van Bronsgeest 1 worden betrokken. Deze genoemde percelen zijn gelegen ten noorden van Bronsgeest 1 en 2a, in het gebied ten westen van de Nieuwe Vaart tot aan de gasleiding. Hiermee willen wij een deel van de (ten oosten van de Nieuwe Vaart gelegen) toegestan e locatie ‘Bronsgeest 2c’ verplaatsen om te komen tot een efficiëntere invulling wat betreft infrastructuur, behoud open landschap, etc. Wij treden daarover in overleg met de provincie om dit planologisch mogelijk te maken. In deze raadsperiode wordt er ten oosten van de Nieuwe Vaart niet gebouwd (of voorbereid) en blijft het landschap open. Op de gebieden Bronsgeest 2a, 2b en de waterberging (totaal bruto ca 4 ha) kunnen we naar verwachting circa 150 woningen bouwen.

Dit doen we door de bebouwing in deze gebieden te verdichten, meer kleinere woningen te bouwen voor starters en de waterberging en voorzieningen zoals groen en parkeren zoveel mogelijk te verplaatsen richting het tracé van de gasleiding. Door deze functies te verplaatsen richting de gasleiding vergroten we de bebouwbare ruimte van Bronsgeest. Met deze aanpak maken we optimaal gebruik van de beschikbare oppervlakte voor de bouw van circa 500 woningen in Bronsgeest ten westen van de Nieuwe Vaart, hetgeen ruim voldoende is voor deze collegeperiode en enkele jaren daarna. Dit biedt ons ruimte voor onze strategie van een beheerste, gefaseerde bouwstroom waarbij onze inwoners de meeste kans maken op een woning in eigen dorp. Het ontwerp van Bronsgeest 2a en 2b zal een mogelijk toekomstige ontwikkeling aan de oostkant van de Nieuwe Vaart (Bronsgeest 2c) niet blokkeren.

Pagina 50

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

•

•

•

•

•

•

•

•

•

Achterweg-Vinkeveld Zuid Er wordt met kracht ingezet op het ruimtelijk mogelijk maken van met name sociale en betaalbare woningbouw aan de Achterweg en in Vinkeveld Zuid. Daarover gaan we in gesprek met de provincie. Dit gebied vormt een logische afronding van de bebouwing aan de zuidkant van de kern Noordwijk en een natuurlijke aanvulling op de bestaande woonwijken Offem -Zuid en Vinkeveld. De eerder aangepaste rotondes aan de Beeklaan bieden daarbij een passende verkeersontsluiting. Bovendien heeft de gemeente grondposities in beide gebieden. Pilarenlaan In de Omgevingsvisie 1.2 is als denkrichting het gebied in Noordwijkerhout van de Pilarenlaan tot de Leidsevaart genoemd als zoekgebied voor woningbouw. Dit gebied sluit aan op de Victorwijk en de voorziene uitbreiding van bedrijventerrein Gravendam. Molenweg We willen zowel recht doen aan de woningbehoefte van Noordwijkse inwoners als aan de zorgen die door omwonenden uit de Victorwijk en andere inwoners zijn geuit. Het huisvesten van arbeidsmigranten is een voorwaarde voor het doorgaan van het gehele project. We gaan, binnen de kaders van de bestaande afspraken met de provincie, in overleg met als doel om te komen tot een vermindering van het aantal huisvestingsplaatsen dan wel door te zoeken naar een alternatieve locatie voor (een deel van) deze huisvesting.

Woningbouwontwikkeling De Zilk In De Zilk wordt ruimte gezocht voor woningbouwontwikkeling passend bij de schaal van De Zilk. Daarbij zijn we zuinig op de waardevolle bollengrond. Dit is goed voor de voorzieningen en de levendigheid van deze kern. Vuurtorenplein en omgeving Het Vuurtorenplein is één van de laatste ontwikkellocaties aan de boulevard die nog niet definitief is ingevuld. Daarom moeten we hier zorgvuldig mee omspringen. We analyseren de juridische ruimte die de samenwerkingsovereenkomst en het bestemmingsplan bie den. Onze visie is een bouwontwikkeling in de Noordwijkse Stijl die past binnen de omgeving en in harmonie is met de vuurtoren, het plein en de duinen. De vuurtoren is een landmark van ons dorp, die moet in zijn kracht blijven. Een plein, waarop cultuuractivite iten en evenementen kunnen plaatsvinden onder de schaduw van Janus, omringt de vuurtoren als het centrale punt. Hiervoor is een integraal plan voor het gehele ontwikkelgebied noodzakelijk. Hieronder verstaan wij, het Vuurtorenplein samen met de bouwlocatie op de Zeereep-Bosweg, waar vroeger het Zinger Hotel stond en het gebied ten noorden daarvan tot de bestaande bebouwing. We zien hier graag een hotelfunctie terugkomen in combinatie met wonen. Op het Vuurtorenplein zelf willen we geen massale woontorens.

D aarbij moet het parkeren goed geregeld zijn, bij voorkeur ondergronds of in combinatie met het Wantveld en/of Groot Hoogwaak. Om deze visie te realiseren houden we maximale regie op de planvorming. Inwoners en de gemeenteraad worden goed betrokken bij de verdere ontwikkeling aan de hand van een aantal scenariostudies waarin rekening wordt gehouden met onze visie op het gebied. Koningin Wilhelmina Boulevard De boulevard moet een plek zijn waar mensen graag flaneren en komen eten. Door aan beide zijden een kwalitatieve ruimte te creëren – van Palaceplein tot Vuurtoren – nodigt de boulevard uit tot verkennen en beleven. Het Vuurtorenplein, de boulevard, de Hotels van Oranje, de horeca in de plint, de Hoofdstraat en De Grent vormen zo samen een aantrekkelijke looproute. Shame-plekken Shameplekken zijn verwaarloosde, leegstaande of verloederde panden en braakliggende terreinen. Deze plekken doen afbreuk aan de uitstraling van het dorp en bovendien blijft schaarse ruimte onbenut. We zetten de al bestaande aanpak van de shame -plekken onverminderd voort. Verdichting binnen de kernen We willen efficiënt omgaan met de schaarse beschikbare ruimte binnen onze kernen. Waar mogelijk verdichten we de bebouwing binnen de bebouwde kom. Op locaties waar dit passend is, kijken we naar de mogelijkheden om op te toppen of hoger te bouwen dan nu gebruikelijk is.

Daarnaast denken we aan kleinschalige woningen voor senioren in - en rondom de (winkel)centra. Waar nodig gaan we flexibel om met de parkeernorm. Projecten afronden We zorgen dat de projecten bij het Gruenepad, de Schoolstraat, de Hoogwakers-bosstraat, de herontwikkeling van de Viaductweg in Noordwijkerhout en het Zalt in De Zilk voortvarend worden gerealiseerd.

Pagina 51

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

•

•

•

•

•

•

Nieuwe woningbouwlocaties Naast de huidige woningbouwlocaties zoeken we aanvullende locaties in het buitengebied. Hiermee geven we invulling aan de mogelijkheid om maximaal 50 hectare aan woningbouw in het buitengebied van de Duin- en Bollenstreek-gemeenten toe te voegen. Deze locaties stemmen we af met de Duin- en Bollenstreek- gemeenten en dragen we aan bij de provincie. Versterken expertise Ter versterking van de huidige expertise op ruimte werven we een ervaren senior onderhandelaar ter ondersteuning van alle woningbouwprojecten. Dit is iemand met ervaring als projectontwikkelaar die de onderhandelingspositie van de gemeente kan versterken. Noordwijkse Stijl De ‘Noordwijkse Stijl’ is een klassieke en romantische badplaatsarchitectuur, gecreëerd om de historische sfeer van Noordwijk terug te brengen en stedenbouwkundige verrommeling tegen te gaan. De stijl combineert nostalgische charme met moderne kwaliteit. Vooral in het toeristisch kerngebied zien we erop toe dat deze bouwstijl consequent wordt toegepast bij beeldbepalende bebouwing. In de andere gebieden bouwen we in een stijl die recht doet aan het karakter van die kern en aansluit bij de historisch gegroeide bebouwing. Centrum van Noordwijkerhout In aansluiting op het aantrekkelijker maken van het winkelgebied in het centrum van Noordwijkerhout onderzoeken we ook waar woningen kunnen worden toegevoegd.

We stellen hiervoor één stedenbouwkundige visie op, als basis voor een Omgevingsplan dat een samenhangende ontwikkeling mogelijk maakt. Als volledige uitvoering in één keer niet haalbaar is, werken we met deelontwikkelingen, zodat eigenaren die willen meewerken alvast kunnen aansluiten. Verplaatsing Meeuwenoord Transport Vervoersbedrijf Meeuwenoord ligt in het centrum van Noordwijkerhout. Het vrachtverkeer door het dorp is niet bevorderlijk voor de verkeersveiligheid en luchtkwaliteit. In aansluiting op de ontwikkeling van het winkelcentrum van Noordwijkerhout, doen we ond erzoek naar een mogelijke verplaatsing van dit bedrijf met als doel ruimte vrij te maken voor woningbouw. Hiermee krijgt het centrum van Noordwijkerhout een kwaliteitsimpuls. Gemeentehuis Noordwijkerhout De raad heeft besloten om het gemeentehuis in Noordwijkerhout af te stoten als kantoorlocatie. Daarbij wordt het monumentale deel van het voormalige gemeentehuis behouden en behoudt zo mogelijk een publieke functie. Het nieuwe gedeelte (inclusief de bibliotheek) herbestemmen we voor betaalbare appartementen voor starters en senioren. De bibliotheek krijgt een andere locatie in Noordwijkerhout.

2. Speerpunt: Voor onze inwoners en specifieke doelgroepen De kern We bouwen gericht naar de behoefte van onze inwoners. Het onlangs uitgevoerde woningbehoefteonderzoek geeft richting aan het op te stellen programma Volkshuisvesting. Daarin leggen we vast hoe het woningaanbod beter kan aansluiten op de woonbehoefte, zodat onze inwoners daar optimaal van profiteren.

Concrete acties •

•

•

Voorrang Wij vinden dat de gemeente in de eerste plaats bouwt voor eigen inwoners. Door woningen met voorrang aan hen aan te bieden, behouden we de sociale samenhang. In de nieuwe lokale huisvestingsverordening regelen we dat onze inwoners maximaal voorrang krijgen bij de toewijzing van woningen. Bij nieuwbouw maken we ook in anterieure overeenkomsten afspraken over de voorrang voor bestaande huurders en inwoners. Aanschrijven jongeren Hoe eerder je je inschrijft, hoe sneller je in aanmerking komt voor een huurwoning. Jongeren ontvangen daarom bij hun achttiende verjaardag automatisch een brief met de oproep zich in te schrijven bij de woningstichting. Starterslening We gaan door met de starterslening die jongeren de kans geeft een eerste woning te kopen.

Pagina 52

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

•

•

•

•

•

•

•

Segmentering Voor elk bouwplan gaan we uit van 30% sociale huur, 15% middenhuur , 25% betaalbare koop en 30% vrije sector. Er zijn veel mensen die net boven de sociale huurgrens verdienen. Voor hen willen we meer mogelijkheden creëren door het segment betaalbare middenhuur en koop te vergroten. We onderzoeken deze wens bij het in 2027 op te stellen programma Volkshuisvesting (woonvisie). Sociale woningbouw Voor meerdere locaties is afgesproken om 100% sociale huurwoningen te realiseren en we houden zo veel mogelijk vast aan deze afspraak. Tegelijkertijd zien we een grote behoefte aan middenhuurwoningen en betaalbare koop. Daarom overwegen we om deze segmenten aan de afgesproken projecten toe te voegen. Afkoop sociale woningbouw Ons uitgangspunt is dat bij nieuwbouw minimaal 30% van de woningen sociaal is. Afkoop van sociaal en middenhuur vinden wij niet wenselijk. Tegelijk zien we dat de huidige regels bij kleinschalige ontwikkelingen en op sommige locaties te knellend zijn. Voor die gevallen willen we een realistische afkoopwaarde waarbij de opbrengst ten goede komt aan woningbouw voor onze woningzoekenden. Daarom onderzoeken we hoe de huidige voorwaarden voor afkoop van sociale woningbouw moeten worden aangepast. Compacte koopwoningen Onder een betaalbare koopwoning verstaat de Nederlandse overheid een woning met een maximale koopprijs op € 420.000.

Het enkel benoemen van een maximum leidt tot het ongewenste effect dat ontwikkelaars bouwen voor een maximale koopprijs. Dit maakt het voor starters en eenpersoonshuishoudens alsnog moeilijk om de financiering rond te krijgen. In het programma Volkshuisvesting nemen we een aanvullende categorie op voor kleinere koopwoningen. Hierbij verlagen we de oppervlaktenorm en daarmee introduceren we ee n nieuwe categorie met een lagere verkoopprijs. Dit woningtype sluit aan bij het grote aantal eenpersoonshuishoudens. Doorstroming bevorderen Met doorstroom op de woningmarkt kunnen schaarste, vastzittende verhuisketens, scheefhuur en hoge woonkosten worden opgelost. Doorstroming zorgt ervoor dat huizen beter aansluiten bij de levensfase van bewoners. We nemen in ons programma Volkshuisvesting maatregelen op om doorstroming te stimuleren. Scheefhuur In het regeerakkoord is opgenomen dat voor nieuwe instroom in de sociale huursector een vermogenstoets wordt ingevoerd. Samen met de woningcorporaties monitoren we de uitvoering hiervan en leggen deze afspraken vast in de prestatieafspraken. Filiaal woningcorporatie Woningcorporatie Stek blijft zich houden aan de afspraken uit de fusieovereenkomst met de gemeente Noordwijk, zodat de verbinding met de gemeente behouden blijft.

Dat betekent onder meer dat er weer een lokaal filiaal komt, met een balie voor persoonlijk contact en meer ruimte om reparaties te melden en vragen te stellen.

3. Speerpunt: Gedifferentieerd bouwen en wonen De kern Het aantal alleenstaanden en ouderen groeit hard. Senioren blijven vaak in hun grote woning wonen door een gebrek aan geschikte, kleinere alternatieven. Hierdoor wordt in de toekomst een overschot verwacht van eengezinswoningen. Dit kan leiden tot leegstan d en waardedaling. Wij spelen hierop in met kleinere koopwoningen, alternatieve woningvormen en woningdelen.

Concrete acties •

•

Woningdelen Het splitsen van eengezinswoningen, hospitaverhuur, friendscontracten en kamergewijze verhuur kunnen snel voor extra woonruimte zorgen. We verkennen de mogelijkheden hiertoe samen met de woningbouwcorporaties. Daarbij willen we zorgen dat bij woningdelen de inschrijftijd behouden blijft. Dit maakt deze vorm van wonen aantrekkelijker. Clustercomplexen Een (knarren)hofje of appartementencomplex met meerdere zelfstandige woningen en gedeelde voorzieningen, kan ruimte en kosten besparen én tegelijkertijd het gemeenschapsgevoel vergroten. Voor ouderen, speciale doelgroepen en jongeren kan dit een oplossing zijn. We bieden hier in het beleid meer ruimte voor.

Pagina 53

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

•

•

•

•

Mantelzorgwoningen Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte op het erf van een hoofdwoning, bedoeld om zorg dichtbij mogelijk te maken. Omdat deze woonvorm de druk op de zorg kan verlichten, stimuleren we het gebruik ervan actief. Leegstand Gemiddeld stonden de afgelopen 3 jaar 470 woningen leeg. Eén derde daarvan staat langer dan een jaar leeg. In een periode van grote woningnood is langdurige leegstand van panden onwenselijk. We onderzoeken wat we kunnen doen om deze woningen zo snel mogeli jk beschikbaar te maken voor de woningmarkt. Flexwoningen Een flexwoning is een verplaatsbare woning die tijdelijk (meestal 10 tot 15 jaar) op één locatie staat. Ze zijn speciaal ontworpen om snel in te spelen op de woningnood. We starten met een haalbaarheidsstudie voor een flexwoningproject en dringen er bij de provincie op aan om hiervoor plekken aan te wijzen. De realisatie hiervan verkennen we met de woningbouwcorporaties of een andere geschikte partner. De flexwoningen kunnen een tijdelijke oplossing bieden voor de verplichte huisvesting van statushouders en voor urgente doelgroepen. Recreatiewoningen Het is niet de bedoeling dat permanent gewoond wordt op recreatieparken. Hierop blijven we handhaven, waarbij we oog hebben voor de duur van de bewoning en de menselijke maat.

4. Speerpunt: Goede huisvesting arbeidsmigranten en statushouders De kern De prognose is dat het aantal arbeidsmigranten de komende jaren verder zal stijgen. Woningen in de kernen moeten zo veel mogelijk op de markt komen voor onze inwoners. De huisvesting van arbeidsmigranten moet plaatsvinden op basis van logies, dat wil zegge n een tijdelijk verblijfsadres. Het voeren van het constructieve gesprek met werkgevers en huisvesters is hiervoor cruciaal. Daarbij hanteren we twee uitgangspunten. De huisvesting is primair de verantwoordelijkheid van de werkgever. Daarnaast moet de huisvesting van arbeidsmigranten in Noordwijk meer in evenwicht worden gebracht met het aantal banen voor arbeidsmigranten bij Noordwijkse werkgevers. Statushouders krijgen al jaren voorrang bij de toewijzing van (sociale) huurwoningen. Dit is niet wettelijk verplicht en gaat ten koste van onze eigen Noordwijkse woningzoekenden die vaak vele jaren moeten wachten op een betaalbare woning; dat is niet eerl ijk. Wij behandelen onze woningzoekenden en statushouders gelijk.

Concrete acties •

•

• •

Stimuleren verantwoordelijkheid werkgevers We stimuleren werkgevers om arbeidsmigranten te huisvesten op eigen terrein. Hiertoe werken we aan goede verhoudingen met huisvesters en voeren eens per kwartaal het gesprek met hen. Geclusterde woningen en woningen op fietsafstand hebben de voorkeur. Hiermee geven we invulling aan het beleid ‘een illegaal bed voor een legaal bed’. Daarbij handhaven we consequent op strijdige bewoning, dat wil zeggen: geen huisvesting van arbeidsmigranten in reguliere woningen. Dit doen we o.a. door middel van dwangsommen. Erkenning druk op de woningmarkt De huisvesting van arbeidsmigranten en van Oekraïense ontheemden drukt op de toch al krappe woningmarkt. Uit recent onderzoek blijkt dat het aantal arbeidsmigranten de komende jaren gaat groeien. Wij dringen er bij het Rijk en de omliggende gemeenten op aa n om deze druk op de woningmarkt te erkennen. Dit vinden wij relevant voor de taakstelling in het kader van de Spreidingswet. Langetermijnvisie We stellen een langetermijnvisie op arbeidsmigratie op. Dit benaderen we integraal en betrekken dit onderwerp in de Omgevingsvisie. Geen voorrang statushouders sociale woningen De verantwoordelijkheid voor de huisvesting van statushouders wordt genomen zonder hen voorrang te geven op sociale huurwoningen.

De gemeente stopt (zo mogelijk) per direct met het verlenen van voorrang aan statushouders en zorgt dat daartoe zo nodig de Huisvestingsverordening Holland Rijnland en de afspraken met de woningcorporaties hierop worden aangepast.

Pagina 54

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

•

Alternatieve flexibele woonvormen Tegelijk zal de gemeente een veel grotere inspanning leveren dan tot nu toe om meer en ook andere huisvestingsmogelijkheden dan sociale huurwoningen te realiseren, zo mogelijk in samenhang met andere te huisvesten doelgroepen, zoals starters en spoedzoeker s. Opvang van statushouders vindt onder andere plaats in flexwoningen, onder voorwaarde dat statushouders zich gelijktijdig inschrijven bij de woningstichting. Het college zal de gemeenteraad voor 1 december 2026 informeren over concrete alternatieven.

Pagina 55

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

Coalitieakkoord 2026-2030

Financiën Pagina 56

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

10. Financiën Hoofdpunten – wat we willen bereiken Gemeenschapsgeld zetten we in voor maatschappelijke doelen. Daarom gaan we zorgvuldig om met publieke middelen. De lasten voor inwoners en ondernemers houden we zo laag mogelijk. Bezuinigen is geen doel op zich, maar waar dat kan, besparen we op uitgaven. Zo houden we het huishoudboekje op orde. We leggen transparant uit waar de belastinggelden naar toe gaan en maken de financiële afwegingen voor grote projecten inzichtelijk. Dit doen we aan de hand van de volgende speerpunten: 1. 2. 3. 4.

Speerpunt: Zorgvuldig besteden publieke middelen Speerpunt: Geen lastenverhoging Speerpunt: Waar mogelijk kosten schrappen Speerpunt: Duidelijke verantwoording

Realisatie – waar we aan werken 1. Speerpunt: Zorgvuldig besteden publieke middelen De kern Geld van de gemeente is geld van de inwoners. We zorgen ervoor dat elke euro zinnig en zuinig wordt besteed. De uitgaven van de gemeente worden degelijk en verantwoord beheerd.

Concrete acties •

•

•

• • •

• •

Goed financieel beleid De begroting is sluitend, de reserves zijn op peil en de solvabiliteit blijft binnen verantwoorde grenzen. De huidige weerstandsratio bedraagt 1.9, hetgeen als ruim voldoende wordt gekwalificeerd. De weerstandsratio houden we op niveau waarbij we streven n aar een 2.0. Doelmatigheid We evalueren beleid en uitvoering regelmatig. Hierbij maken we gebruik van de indicatoren zoals voorgeschreven door het Rijk. Waar nuttig stellen we aanvullende Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI’s) vast. We vergelijken deze waar mogelijk met andere gemeenten, zodat doeltreffendheid, doelmatigheid en efficiëntie voor de raad inzichtelijk worden. Gemeenschappelijke regelingen Een fors deel van de gemeentelijke taken wordt uitgevoerd in gemeenschappelijk verband met gemeenten in de regio. In deze regionale samenwerkingsverbanden gaan grote bedragen om. Wij willen de financiële regie op de gemeenschappelijke regelingen versterken en daarom de monitoring en sturing verstevigen. Als de gemeente moet bezuinigen verwachten wij dat de gemeenschappelijke regelingen in principe evenredig bijdragen aan de bezuinigingsopgave. Risicovolle garantstellingen De gemeente geeft geen garantstellingen als deze als risicovol worden gezien. Leges Leges zijn kostendekkend en staan in verhouding tot de werkelijke kosten.

Aansluiting N206 Uit de reserves wordt budget gereserveerd voor de alzijdige aansluiting van de N206. Hiermee stimuleren we dat de provincie en Holland Rijnland dit ook doen voor hun bijdragen aan dit regionale project. Budget wijkverenigingen We verhogen het budget voor wijkverenigingen. Hiermee creëren we financiële ruimte voor initiatieven die direct bijdragen aan de leefbaarheid in hun eigen wijk. Lokaal aanbesteden Inkoop gebeurt in concurrentie, maar bij gelijke prijzen en kwaliteit krijgen lokale ondernemers de voorkeur, zodat gemeenschapsgeld ook de lokale economie versterkt.

Pagina 57

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

2. Speerpunt: Geen lastenverhoging De kern De inwoner moet niet meer betalen aan belastingen en heffingen dan nodig is. Lastenverhoging is dan ook het laatste redmiddel.

Concrete acties • •

•

•

Alleen inflatiecorrectie Gemeentelijke belastingen stijgen alleen mee met de inflatie (consumentenprijsindexcijfer). Geen knaken geen taken Gemeenten krijgen steeds meer taken vanuit het Rijk, maar ontvangen hier onvoldoende budget voor. Dit zorgt al jaren voor druk op onze begroting. Wij verzetten ons samen met andere gemeenten en de VNG tegen dit Rijksbeleid. Korting OZB Wij voeren in de komende jaren een korting van 10% door op de onroerendezaakbelasting voor woningen (OZB). We zien dit als een inspanningsverplichting voor het college om in de begroting op te nemen. Als dit niet volledig lukt, dan wordt bij de jaarrekenin g een eventueel overschot benut als dekking voor de OZB-verlaging. Deze verlaging wordt verrekend in de aanslag van het daaropvolgende jaar. Hondenbelasting Ook de komende raadsperiode heffen we geen hondenbelasting.

3. Speerpunt: Waar mogelijk kosten schrappen De kern Het huidige meerjarenperspectief van de gemeentelijke financiën laat rode cijfers zien. Dit komt door wijzigingen in het geld dat de gemeente van het Rijk ontvangt. Als we hierop gaan bijsturen kijken we eerst naar besparingen die de gemeente zelf kan real iseren.

Concrete acties •

•

•

Bezuinigingen Als er bezuinigd moet worden, starten we met het afstoten van minder belangrijke zaken. Daarna volgt het principe dat geld voor nieuw beleid wordt gedekt uit budget van bestaand beleid. Daarna komt de optie van bezuinigen op zaken die het minst pijn doen v oor de inwoners en ondernemers. Pas in allerlaatste instantie verhogen we belastingen. Subsidiebeleid We willen de regie op het verstrekken van subsidies versterken. Bij het verlenen van subsidies hanteren we daarom de volgende uitgangspunten om deze doelgerichter in te zetten. We passen hierop de Subsidieverordening aan. o Verenigingen en stichtingen zijn in beginsel verantwoordelijk voor hun eigen activiteiten en draaien zoveel mogelijk op eigen kracht. o Activiteiten die bijdragen aan de sociale cohesie en de Noordwijkse identiteit vinden wij maatschappelijk waardevol. Als er financiële belemmeringen zijn voor de uitvoering van deze activiteiten, kan de gemeente hiervoor subsidie verstrekken. o We waken ervoor dat kleine verenigingen niet worden benadeeld doordat grotere organisaties zowel structurele subsidie als projectsubsidie ontvangen. Daarom toetsen we standaard of projectsubsidies niet feitelijk worden ingezet voor reguliere exploitatie. o Bij evenementen heeft spreiding over het jaar en economische meerwaarde voor lokale ondernemers de voorkeur.

o De subsidie moet in verhouding staan tot het aantal bezoekers van de activiteiten. o Van organisaties wordt altijd een eigen financiële bijdrage verwacht. Specifieke bezuinigingen In 2025 zijn alle subsidies die de gemeente verleent in beeld gebracht en zijn maatregelen genomen om € 600.000 te besparen op subsidies. Wij willen niet verder bezuinigen, maar wel de verdeling heroverwegen. Daarbij vragen wij het college onder andere de subsidies aan de Stichting Thuishuis (Thuisbus), Stichting Inclusie en Discriminatiebestrijding, Stichting Fein, Stichting Bloem en Zee, Kunstklank en Omroep Bo opnieuw te bekijken.

Pagina 58

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

•

Innovatie Investeren in innovaties kan op langere termijn kosten besparen. Daarom stimuleren we de organisatie om de inzet van AI en andere digitale hulpmiddelen te verkennen, met een kritisch oog voor zowel de tekortkomingen en risico’s als de meerwaarde en het terugverdienpotentieel.

4. Speerpunt: Duidelijke verantwoording De kern Inwoners moeten goed kunnen volgen waar hun geld naartoe gaat. De gemeente moet hier transparant over zijn en de geldstromen helder uitleggen.

Concrete acties •

•

Inzicht in de begroting Om op een laagdrempelige manier uit te leggen waar de gemeente het geld aan uitgeeft, maken we ook de komende jaren gebruik van de infographic ‘De begroting in één oogopslag’. In aanvulling daarop bieden wij nader inzicht in een korte publieksversie van de begroting. Grote projecten Inwoners moeten kunnen zien wat grote projecten en maatschappelijke voorzieningen kosten. Zo wordt duidelijk welke financiële keuzes worden gemaakt en hoe die tot stand komen. Dat versterkt het vertrouwen in de lokale democratie. Bij belangrijke investerin gen lichten we in onze communicatie zowel de financiële gevolgen als de onderbouwing van die keuzes toe.

Financiële effecten op hoofdlijnen van het coalitieakkoord De in dit akkoord opgenomen ambities brengen financiële consequenties met zich mee. Daarbij geldt als uitgangspunt dat incidentele lasten worden gedekt uit incidentele middelen, waaronder reserves, en structurele lasten uit structureel beschikbare middelen . Ambtelijk is hiertoe een eerste financiële duiding opgesteld. Op basis daarvan kan worden geconcludeerd dat de financiële effecten zich op hoofdlijnen verhouden tot de door de raad vastgestelde financiële ruimte voor de nieuwe bestuursperiode. Na behandeling in de gemeenteraad wordt het akkoord nader uitgewerkt in concrete doelen en acties ten behoeve van het collegewerkprogramma. Deze uitwerking vormt tevens input voor de meerjarenbegroting 2027-2030. Omdat de financiële effecten op dit moment nog niet op alle onderdelen volledig kunnen worden overzien, blijft nadere afweging en, waar nodig, heroverweging onderdeel van het verdere proces.

Pagina 59

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

Coalitieakkoord 2026-2030

Asiel Pagina 60

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

11. Asiel Hoofdpunten – wat we willen bereiken De gemeenteraad van Noordwijk heeft op 25 september 2025 de motie “Geen AZC in de Gemeente Noordwijk” aangenomen. Deze motie is bepalend en leidend voor het beleid ter zake in deze bestuursperiode. De gemeente Noordwijk acht de opvang van asielzoekers c.q. vestiging van een asielzoekerscentrum (AZC) – tijdelijk of permanent – niet mogelijk en passend binnen de gemeente. Daarvoor zijn diverse redenen: •

• • •

•

Opvang van asielzoekers heeft een grote impact op cruciale maatschappelijke en sociale voorzieningen van onze inwoners, die reeds onder grote druk staan: het onderwijs kampt met capaciteitstekorten, er is toenemende druk op huisartsen en de gezondheidszorg met soms lange wachttijden voor onze inwoners tot gevolg, het elektriciteitsnet nadert zijn grenzen waardoor woningbouw geregeld nu al stagneert en bedrijven niet meer kunnen uitbreiden, de politie het werk nu al niet meer goed aankan waardoor met veel aa ngiftes niets gebeurt, er lange wachttijden zijn voor sociale huurwoningen, etc. Er zijn in onze gemeente geen locaties welke ruimtelijk en planologisch verantwoord zijn. Een AZC heeft een grote impact op het veiligheidsgevoel van onze inwoners, het leefklimaat in de gemeente en de sociale cohesie van onze gemeenschap. Noordwijk draagt regionaal reeds substantieel en disproportioneel bij aan migratie gerelateerde opgaven, onder meer via de huisvesting van duizenden arbeidsmigranten (welke bovendien ook grotendeels buiten Noordwijk hun werkzaamheden verrichten), de opvang van honderden Oekraïense vluchtelingen, de huisvesting van statushouders, werknemers van ESTEC, en de extra druk op de woningmarkt welke door het zijn van een toeristische badplaats wordt veroorzaakt.

Er ontbreekt voldoende maatschappelijk draagvlak: er is grote maatschappelijke onrust ontstaan, met duizenden handtekeningen onder petities, protestacties en tal van signalen van inwoners die hun terechte zorgen uiten.

Een belangrijke oorzaak van het tekort aan opvangplekken landelijk is het onvoldoende doorstromen van statushouders vanuit de AZC’s naar de gemeenten. De gemeente Noordwijk voldeed in het verleden en per 1 januari 2026 wel aan de taakstelling en heeft daarmee niet bijgedragen aan dit doorstroomprobleem. Op basis hiervan en in lijn met de aangenomen motie zal de gemeente Noordwijk geen medewerking verlenen aan de opvang van asielzoekers / vestiging van een AZC binnen de gemeentegrenzen. In geen enkele kern, tijdelijk noch permanent, en in geen enkele vorm. Dit doen we aan de hand van de volgende speerpunten: 1. 2.

Speerpunt: Benutten van alle mogelijkheden tot verzet Speerpunt: Verenigen van gelijkgestemde gemeenten en organisaties

Pagina 61

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

Realisatie – waar we aan werken 1. Speerpunt: Benutten van alle mogelijkheden tot verzet De kern Indien de gemeente geconfronteerd wordt met een aanwijzing of andere vorm van verplichting, zal zij zich hiertegen verzetten met alle beschikbare middelen, binnen de kaders van het recht. Het bovenstaande vormt de basis en is feitelijk met het aannemen van de mo tie (en overnemen hiervan door het college) al staand beleid van de gemeente Noordwijk. Wij voegen daar enkele nieuwe elementen aan toe. Naast het in lijn handelen met de aangenomen motie zal de gemeente, en met name het college, zich ook actief en preventief inzetten op het voorkomen van de realisatie van een AZC en de opvang van asielzoeker s. Onder een actieve en preventieve opstelling wordt verstaan dat de gemeente, binnen de kaders van het recht en met een respectvolle en zorgvuldige communicatie, gebruikmaakt van een breed palet aan bestuurlijke, politieke en juridische instrumenten. Dit palet omvat onder meer: • • • • •

Inzet op diplomatie en bestuurlijke afstemming; Actieve lobby richting VNG, Rijk en andere overheden; Samenwerking met gelijkgestemde gemeenten; Inzet van formele instrumenten zoals petities; Het benutten van juridische procedures, waaronder bezwaar en beroep.

De inzet van deze instrumenten is niet volgtijdelijk of limitatief. De gemeente communiceert over dit alles eenduidig, respectvol, feitelijk, met oog voor maatschappelijke verhoudingen en binnen de grenzen van de rechtsstaat.

Concrete acties •

•

•

• •

Taskforce We richten een ‘taskforce Asiel’ in om deze opdracht in nauw overleg met de wethouder met de portefeuille Asiel uit te voeren. In deze taskforce zijn in ieder geval de rollen van projectleider, jurist, bestuurlijk liaison en strateeg belegd. Het team wordt ondersteund vanuit onder andere communicatie, juridische zaken, ruimte en asiel en migratie. Zo nodig worden gespecialiseerde (externe) deskundigen ingeschakeld. Om slagkracht te organiseren, verankeren we zowel de opdracht als de uitvoering stevig in de organisatie. De wethouder Asiel is namens het college bestuurlijk opdrachtgever; de gemeentesecretaris zorgt voor snelle uitvoering van de besluiten van de portefeuillehouder binnen de ambtelijke organisatie. De taskforce krijgt de beschikking over het ben odigde uitvoeringsbudget om direct aan de slag te kunnen gaan. Verkennen van de mogelijkheden We doen eerst grondig ons huiswerk en brengen in kaart welke mogelijkheden er zijn om de vestiging van een AZC en de opvang van asielzoekers tegen te gaan. Daarvoor doen we juridisch onderzoek en onderbouwen we de onder de hoofdpunten genoemde redenen met een feitelijke en juridisch houdbare basis. Zo mogelijk wordt het aantal argumenten nog verder vergroot. Wij bezien tevens of er door toepassing van de Spreidingswet mogelijk strijd met andere wet- en regelgeving ontstaat.

Wij zoeken de randen van de mogelijkheden op om onze doelen te realiseren, maar handelen daarbij uiteraard altijd binnen de kaders van het recht. Een krachtig verhaal Deze basis werken we uit in een begrijpelijk, aanvaardbaar en krachtig verhaal. Dit verhaal is de lijn die we uitdragen naar inwoners, publiek, media en medeoverheden. De samenvatting hiervan vormt onze position-paper waarmee we onze lobby voeren. Lobby richting het Rijk De Spreidingswet is in Den Haag opgesteld en wordt daar gehandhaafd. We blijven in gesprek met de verantwoordelijke bestuurders en ambtenaren. Publieke opinie We dragen ons verhaal op een respectvolle en zorgvuldige manier uit naar onze inwoners zodat iedereen goed begrijpt waarvoor we ons hard maken.

Pagina 62

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

•

•

•

Bezwaar en beroep Zodra hogere overheden besluiten nemen over de vestiging van een AZC in onze gemeente, willen wij direct een onderbouwd bezwaar- en beroepsproces kunnen starten. We werken hiervoor meerdere scenario’s uit, toetsen die juridisch en bereiden de benodigde stu kken tijdig voor. Zo zijn we goed voorbereid en laten ons daarmee niet verrassen. Wij zullen daarbij altijd handelen binnen de kaders van het recht en kunnen ons daarbij onder meer beroepen op artikel 8 van de Spreidingswet. AZC direct over gemeentegrens Er zijn plannen voor de opvang van asielzoekers in de directe nabijheid van onze gemeente. Wij zullen hierover in overleg blijven met de buurgemeente. Indien de gevolgen hiervan de belangen van onze inwoners in de nabijgelegen kern schaden, zullen wij ons tegen deze (nood)opvang verzetten. Verkennen van alternatieven De gemeente verkent actief alternatieve oplossingen, zoals uitruilopties (bijvoorbeeld de opvang van Oekraïners) of afkoopconstructies, die de druk op de lokale woningmarkt en voorzieningen niet verder vergroten. Het opnemen van meer statushouders dan wett elijk verplicht is daarbij nadrukkelijk geen optie.

2. Speerpunt: Verenigen van gelijkgestemde gemeenten en organisaties De kern Wij staan hierin niet alleen. In heel Nederland groeit het verzet tegen het spreidingsbeleid. Wij zien een trend onder gemeenten om overeenkomsten met het COA voor asielopvang niet te verlengen of in omvang te verminderen. Daarom bundelen we de krachten me t gemeenten en organisaties die dezelfde lijn kiezen, zodat we onze invloed vergroten en sterker staan.

Concrete acties •

•

•

•

Tijdelijke Commissie Asiel & Migratie van de VNG De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft voor asiel en migratie een commissie ingesteld om over belangen en knelpunten op het gebied van migratie direct te kunnen overleggen. In deze commissie wordt gesproken over vraagstukken op dit vlak waaronder de Spreidingswet. We zoeken lidmaatschap en/of vertegenwoordiging door een andere gemeente in deze commissie om ook daar ons geluid te laten doorklinken. Samenwerking met gemeenten We zoeken samenwerking met gemeenten die een vergelijkbaar standpunt innemen. Door kennis, capaciteit en middelen te bundelen, versterken we onze juridische voorbereiding, communicatie en lobby. Zo staan we gezamenlijk sterker richting het Rijk en andere overheden. We maken afspraken over taakverdeling, stemmen onze woordvoering af en trekken waar mogelijk gezamenlijk op in juridische procedures, bestuurlijke overleggen en lobbytrajecten. Maatschappelijke organisaties We zoeken de verbinding met maatschappelijke organisaties met samenvallende belangen. Waar passend werken we met hen samen om ons standpunt meer gewicht en bereik te geven. Evenwichtige verdeling In regionale overleggen brengen we in dat Noordwijk al een substantiële bijdrage levert aan opvang- en huisvestingsopgaven, waaronder voor statushouders, Oekraïners en arbeidsmigranten.

Vanuit dat vertrekpunt zetten we in op een evenwichtige verdeling van opgaven, bestuurlijke samenwerking en het verkennen van alternatieven die de druk op onze lokale voorzieningen en woningmarkt beperken.

Pagina 63

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

Coalitieakkoord 2026-2030

Portefeuilleverdeling Pagina 64

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

12. Portefeuilleverdeling Waarnemend Burgemeester • • • • • • • • • • •

Algemene bestuurlijke aangelegenheden Integraal veiligheidsbeleid inclusief ondermijning Openbare orde en rampenbestrijding Integriteit Nationale en internationale betrekkingen Evenementen (vergunningen) Dienstverlening Informatieveiligheid en technologie Personeel en Organisatie (Met de komst van de nieuwe burgemeester eventueel naar één van de wethouders) Juridische zaken Regionale samenwerking

Wethouder Partij voor de Inwoners – 1ste locoburgemeester (3e periode) Wethouder Samenleving, Sport en Cultuur • • • • • • • • • •

Sport Cultuur en erfgoed (monumenten) Bibliotheek Project De Schelft Vrijwilligersbeleid & wijkverenigingen Participatiebeleid Communicatie Grondbedrijf Project Bronsgeest Asiel

Wethouder VVD – 2e locoburgemeester Wethouder Economie, Financiën, Mobiliteit en Ruimtevaart • • • • • • • • • •

Financiën Economie en ondernemen inclusief horeca en strand Noordwijk Marketing Landschap, natuur, recreatie en toerisme Strand Heilzame badplaats Ruimtevaart en NL Space Campus Maatschappelijk vastgoed (Beheer en exploitatie) Project Langevelderslag Regionale mobiliteit (inclusief Schiphol)

Pagina 65

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

Wethouder CDA – 1ste locoburgemeester (2e periode) Wethouder Leefomgeving, Duurzaamheid en Lokale bereikbaarheid • • • • • • •

Duurzaamheid en energietransitie Bodem en milieu Openbare ruimte, groen en spelen Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport Dierenwelzijn Lokale bereikbaarheid, inclusief parkeren en verkeersveiligheid Grondstoffen

Wethouder Lijst Salman Noordwijk – 1ste locoburgemeester (1ste periode) Wethouder Sociale Zaken, Welzijn, Volksgezondheid en Onderwijs • • • • • • •

Onderwijs en ontwikkeling Sociaal domein – toegang en ondersteuning Werk, inkomen en bestaanszekerheid Jeugd en gezin Gezondheid en preventie Zorg en veiligheid Maatschappelijk Programma

Wethouder onafhankelijk Wethouder Bouwen, Wonen en Omgevingswet • • • • • •

Bouwen, handhaving en toezicht Omgevingswet en omgevingsvisie Migratie (Statushouders, Arbeidsmigranten en Oekraïners) Ontwikkeling bedrijventerrein Gravendam II Onderwijshuisvesting Volkshuisvesting & Wonen

Pagina 66

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk

Voorstraat 42 2201 HW Noordwijk +31 (0)71 36 60 000 gemeente@noordwijk.nl noordwijk.nl

Pagina 67

Gemeent e Noordwijk, N oordwijk, N oordwijkerhout & De Zilk