Bijlage bij beantwoording Puur - Waikiki_2018 Omgevingsvisie (RSV) Noordwijk 2030

Tevens willen we onderzoeken of (semipermanente) plaatsing van enkele kleinschalige sfeervolle ‘boulevard-paviljoens’ met verhoogde terrassen en zeezicht, ruimtelijk op een goede manier zijn in te passen en te exploiteren. Stapsgewijs willen we toegroeien naar een autoluwe inrichting van de Koningin Wilhelmina Boulevard. Dit betekent geen ruimte meer voor parkeren, maar wel toegankelijk houden voor de auto. Dit kan in combinatie met de realisatie van een toereikende nieuwe parkeervoorzieningen in de directe omgeving. Hierdoor is het ook mogelijk per seizoen of evenement de boulevard af te sluiten. In de toekomst willen we tevens een strandgevoel creëren op strategische plekken van de Koningin Wilhelmina Boulevard door meer duinbeplanting en strandbeleving toe te voegen. Er is ook aandacht nodig voor het fietsstallingsprobleem bij de strandopgangen en het Palaceplein en het Gat van Palace. We willen de haalbaarheid onderzoeken van een combinatie met een parkeergarage of de aanleg van een fiets–in-duinconstructie.

24

Op de Koningin Wilhelmina Boulevard tussen het Palaceplein en het Vuurtorenplein zien we graag een route van kunst in de openbare ruimte, met eens per twee jaar nieuwe werken, waarbij kan worden ingespeeld op een themaprogrammering. Noordwijk kent al een groot aantal beelden in de buitenruimte. Op prominente, goed herkenbare plekken in elke kern willen we toewerken naar nieuwe kunstwerken.

Winkelgebied Hoofdstraat en omgeving Ondanks dat het winkellandschap onder andere door de opkomst van het internetwinkelen enorm is veranderd, blijven er goede kansen voor succesvolle winkelgebieden. Het vraagt innovatieve en creatieve ondernemers die snel weten in te spelen op nieuwe trends bij consumenten. Zij komen met nieuwe verrassende formules, meer beleving en een slimme integratie met online-winkelen. Het vraagt ook om flexibele overheidsregels, een aantrekkelijke openbare ruimte en een scherpe positionering van het winkelgebied. Om de Hoofdstraat en omgeving aantrekkelijker te maken willen wij met kracht doorgaan met de gestarte samenwerking met onze winkeliers. De focus moet steeds meer op topkwaliteit en ‘fun’ komen te liggen. Daardoor komen meer mensen uit Noordwijk zelf hier winkelen en zullen ook toeristen en congresgangers meer besteden. De straat moet meer een duinuitstraling krijgen, die we waar mogelijk willen doortrekken naar zee. Ook willen we bevorderen dat het winkelend publiek ‘een rondje kan maken’. De Hoofdstraat wordt dan een belangrijke schakel tussen het Palaceplein, het vernieuwde Jan Kroonsplein, De Grent en de vernieuwde Maarten Kruytstraat, met aan de Huis Ter Duinstraat een nieuwe verblijfsplek, bijvoorbeeld een waterplein. Daarbij zou tevens overtollig regenwater vanuit de Hoofdstraat kunnen worden afgevoerd en opgevangen.

Parallel Boulevard Om de kwaliteit van de Parallel Boulevard te verbeteren, willen we deze herinrichten. Vanwege een goede verkeersdoorstroming en veiligheid kiezen we voor een profiel waarbij een rijsnelheid van 50 km/u mogelijk is met aanliggende fietspaden en zebrapaden voor overstekende voetgangers. Aan de schaduw(zee-)zijde van de Parallelboulevard willen we meer (groene) duinbeplanting aanbrengen die tevens de blinde muren van de parkeergarages en souterrains verzachten. Enkele strategische locaties op de Parallel Boulevard worden nieuwe verblijfsplekken met verbindingen tussen zee en achterland. Dit zijn plekken waar men ook kan oversteken en de gebruikte materialen voor eenheid zorgen. Hier komen ook solitaire bomen die goed gedijen in dit zeeklimaat. Voor de gewenste uitstraling van de gebouwen handhaven we de richtlijnen uit het Beeldkwaliteitsplan Noordwijk aan Zee. Daarbij stimuleren we een meer levendig gebruik en uitstraling van de begane grond van de gebouwen. Overige gebieden Het Oude Vissersdorp heeft een waardevolle authentieke sfeer die we willen behouden. Uitgangspunt is en blijft een mix van kleinschalige woningbouw en bedrijvigheid. Villawijk De Zuid ligt in een open duinlandschap vrijwel direct grenzend aan zee. Op deze schaal is de wijk uniek in Nederland.

Het behoud en waar mogelijk versterken van de unieke kenmerken van villawijk De Zuid en de Koningin Astrid Boulevard blijven als beleid ongewijzigd. Voor het behoud van het karakter van deze wijk is het essentieel dat er geen medewerking zal worden verleend aan het uitbreiden van bouwmassa’s ten opzichte van de bouwmogelijkheden uit de bestaande bestemmingsplannen. De met de Wijkvereniging gemaakte afspraken uit 2013 gelden als uitgangspunt voor een op te stellen bestemmings- of omgevingsplan.

25

Daarom gelden in De Zuid de volgende drie beleidsregels: 





Het principe dat er geen bouwmogelijkheden vergund worden die het toegestane volume in het bestemmingsplan met de binnenplanse vrijstellingsmogelijkheid van 10% overstijgen. Voor hotels in de wijk slechts meegewerkt zal worden in een bestemmingswijziging naar wonen indien het volume wordt beperkt in de richting van het volume wat er oorspronkelijk – voor de eventuele uitbreidingen van het hotel – was. Op de Astrid Boulevard het bouwvlak niet mag toenemen wanneer doorzichten daardoor negatief worden beïnvloed. Volumes die nog gevuld kunnen worden zonder doorzichtverlies mogen worden gevuld. In beperkte mate mag breedte wel uitgeruild worden met diepte, waar dit de doorzichten ten goede komt.

Uitzondering op de bovenstaande criteria zijn de volgende ontwikkellocaties: 



Koningin Astrid Boulevard 5: het vervangen van de oude hotelvleugel (Grand Hotel van Huis ter Duin) door een nieuwe vleugel. De maximale hoogte en het volume van de hotelvleugel bedraagt 42 meter. Dit komt overeen met de hoogte en volume van het hotel gebouwd na 1990. Uitgegaan wordt van de Noordwijkse Stijl. Appartementencomplexen Seehorst, Residence Astrid en Residence Rembrandt: Bij eventuele herontwikkeling van deze complexen geldt de maximum bouwhoogte uit het bestemmingsplan als maximumgoothoogte. Hierboven mag een kap worden gerealiseerd, waardoor de maximum bouwhoogte 2,5 meter boven de goothoogte ligt. Deze kap mag worden bewoond. Het geheel dient in Noordwijkse Stijl te worden uitgevoerd. Bij herontwikkeling is uitbreiding van het bouwvlak toegestaan mits de bestaande doorzichten niet negatief worden beïnvloed.

Het Wantveld willen we transformeren van straatparkeerterrein naar een multifunctioneel gebied met woningbouw en andere functies zoals onderwijs, zorgvoorzieningen, wellness of leisure. Mogelijk is dit ook een ontwikkellocatie voor een zorghotel, dat de ‘Bad en kuuroord gedachte’ versterkt. Gezien de vergrijzing is er een toenemende behoefte aan ouderenwoningen en zorgwoningen. Groot Hoogwaak kan daarom behalve verdichten op eigen terrein, ook deels op het Wantveld uitbreiden. Het parkeren dient hoofdzakelijk ondergronds opgelost te worden. De bebouwing zal vooral moeten aansluiten bij de richtlijnen uit het Beeldkwaliteitplan Noordwijk aan Zee. Een gerichte beplantingskeuze moet de verbinding met de omgeving versterken.

NOORDWIJK BINNEN Historisch centrum Het waardevolle historische karakter van de oude lintbebouwing en centrumgebied met kerken en pleinen in Noordwijk Binnen draagt sterk bij aan onze aantrekkelijkheid als zeven sterren kustplaats. Vooral de Voorstraat en het Lindenplein zijn juweeltjes van Noordwijk Binnen met prachtige historische panden, een goed uitgewerkte openbare ruimte en aan beide zijden lindebomen. Beleid is dan ook om het beschermd dorpsgezicht te behouden, evenals het huidige karakter van de historische panden en het groen. Daarnaast willen we de culturele kwaliteiten en kansen van Noordwijk Binnen versterken en beter promoten. Op de pleinen willen we komen tot een onderscheidende programmering, passend bij het karakter van de dorpskern en de mogelijkheden van het plein. Waar nodig verbeteren we de openbare ruimte van het plein.

26

Voor een aantal binnengebieden zijn ideeën en plannen voor herontwikkeling: Losplaatsweg, terrein Van Eeden/Buijze Pers en het terrein Pickéstraat-Ruijgenhoek-Kerkhofpad. Nieuwe bebouwing moet aansluiten bij de maat en schaal van de aangrenzende bebouwing. Het is ook mogelijk om deze projecten een eigen karakter mee te geven, bijvoorbeeld in de vorm van hofjes, een landgoed, ouderenwoningen, kleinschalige dienstverlening. Daarbij zal bijzondere aandacht moeten zijn voor groen, cultuurhistorie en parkeren. De Woensdagse Watering willen we als voormalige en gedempte waterloop weer hernieuwde aandacht geven om zo ook bij te dragen aan de klimaatbestendigheid van Noordwijk Binnen. Bij de herontwikkeling van de Losplaatsweg zal opnieuw open water gerealiseerd worden. Waar geen open water mogelijk is, willen we bevorderen dat dit cultuurhistorisch waardevolle tracé op een andere manier in de belangstelling komt. Winkelgebied Kerkstraat en omgeving Als bijdrage aan een sfeervolle dorpskern willen we de bereikbaarheid verbeteren van de Kerkstraat en omgeving en het Kloosterplein. Om een levensvatbaar winkelcentrum voor de dagelijkse boodschappen te creëren, zal de focus op dagelijkse boodschappen liggen en zal het centrum compacter moeten worden, waardoor je een rondje kunt lopen.

De herinrichting van het Kloosterplein voor hervestiging van de weekmarkt willen we dezelfde kwaliteit geven als het Lindenplein. Overige gebieden Het overige deel van Noordwijk Binnen telt een aantal grotere locaties waar herontwikkeling kan gaan plaatsvinden: het Rederijkersplein tot aan de Van de Mortelstraat, het terrein van de Northgo-hal en de voormalige locatie van het Zilveren Kruis. De nieuwe bebouwing moet aansluiten bij de maat en schaal van de omliggende bebouwing. De ligging nabij voorzieningen biedt de mogelijkheid om voor ouderen en starters woningen te bouwen in een groene setting, waarbij voor cultuurhistorie een belangrijke rol kan spelen (met name bij de voormalige locatie van het Zilveren Kruis). Bij herinrichting van de openbare ruimte dient meer rekening te worden gehouden met minder validen, met name bij het Sint Jeroensplein.

Beleidsaccenten voor duurzame gebiedsontwikkelingen: o energiebesparing en duurzame energievoorziening o verbetering verblijfsklimaat voor de voetganger o stimulering fietsgebruik en duurzame mobiliteit (waaronder collectief vervoer, elektrisch rijden/laadinfrastructuur) o hoge kwaliteit openbare ruimte o bij herontwikkelingslocaties aandacht voor groen, cultuurhistorie en parkeren o daar waar milieutechnisch mogelijk, meer kansen benutten voor functiemenging van bedrijfsmatige activiteiten in de woonomgeving o dichter bij elkaar brengen van wonen en werken, met minder vervoersbewegingen.

27

7

Aantrekkelijke leefomgeving



Aantrekkelijke onderscheidende leefomgeving met een overwegend dorps karakter: versterkt Noordwijkse DNA en biedt ruimte voor vernieuwende woon-, werk-, vrijetijd-, en zorg/gezondheidsconcepten voor een grote diversiteit aan doelgroepen.

Noordwijk is een gewilde plaats om te wonen, te ondernemen en te bezoeken. Dat komt vooral omdat we ons kleinstedelijk-dorps karakter hebben weten te behouden. Daar ligt ook onze onderscheidende kwaliteit voor toekomstige ontwikkelingen. Toch is er nog veel werk aan de winkel. Zeker als we willen uitgroeien tot zeven sterren kustplaats. Daarom willen we ook ruimte bieden voor vernieuwende concepten op het gebied van wonen, werken, vrijetijd en gezondheid voor diverse doelgroepen. Dit is vooral een ambitie en uitnodiging om met alle betrokken partijen in de toekomst vorm te geven. Daarbij willen we tevens een aantal combinaties maken met opgaven en ambities uit andere thema’s, zoals water, cultuurhistorie en cultuur. Hiermee maken we onze leefomgeving aantrekkelijker en duurzamer. Wonen Om in te spelen op de verwachte vraag van een grote diversiteit aan doelgroepen hebben we een ambitieus woningbouwprogramma. De Noordwijkse woningmarkt is onderdeel van de regionale woningmarkt. Tot 2030 willen we gemiddeld ruim 200 woningen per jaar bouwen in een aantrekkelijke woonomgeving. We zullen daarom onderscheidende woongebieden ontwikkelen die voorzien in de woningbehoefte van de Noordwijkers, maar ook inspelen op een regionale en zelfs bovenregionale vraag. Aandachtspunt bij deze groei is het bereikbaar houden van Noordwijk.

Wij zetten ons hierbij in het bijzonder in op de bouw van woningen voor starters, senioren en mensen met een beperking. Voor hen is er een gebrek aan mogelijkheden om door te stromen naar een andere woning. Bij nieuwbouw is ons uitgangspunt: minimaal 30% bouwen in de sociale sector, zowel bij binnenstedelijke ontwikkelingen als in uitleggebieden. Voor situaties waarin dit door aantoonbare redenen niet realiseerbaar is, moet de ontwikkelaar/initiatiefnemer storten in de bestemmingsreserve Sociale Woningbouw. Hiervoor wordt een ‘Verordening Bestemmingsreserve Sociale Woningbouw 2017’ ingesteld. Om de doorstroming te bevorderen willen wij dat initiatiefnemers ook 20% van het woningbouwprogramma realiseren in het segment ‘middelduur’. Ook voor gezinnen die toe zijn aan een volgende stap in hun wooncarrière willen we de doorstroming bevorderen. Daartoe is de toevoeging van vooral betaalbare vrijesectorhuurwoningen noodzakelijk. Samenhang en variatie in de bouwprogramma’s is noodzakelijk om de gewenste diversiteit voor alle doelgroepen te realiseren. Uitwerking van onze visie en woningbouwprogrammering is opgenomen in de Noordwijkse Woonagenda (vastgesteld op 25 augustus 2016). De hoofdlijnen hieruit zijn overgenomen in deze Omgevingsvisie.

Belangrijk uitgangspunt is de realisatie van een aantal grotere nieuwbouwlocaties, waar we in Noordwijk aan werken: Offem Zuid, Bronsgeest en Duineveld. Hier spelen omvangrijke investeringen, diverse contracten en uitgegeven ‘bouwclaims’ aan private ontwikkelaars.

Daarom zullen we deze locaties ontwikkelen in goede afstemming met nieuwbouw- en revitaliseringslocaties in de dorpskernen. Een aparte opgave is verduurzaming en levensloopbestendiger maken van onze bestaande en nieuwe woningvoorraad en de woonomgeving. Verduurzaming van de sociale voorraad is onderdeel van de ‘prestatieafspraken’ die wij overeenkomen met de Noordwijkse Woningstichting. De samenleving verandert. Meer nadruk op zelfredzaamheid, flexibiliteit en diversiteit van samenlevingsvormen vragen om meer flexibiliteit in wonen en werken en een diversiteit van functies. Dit moet in een samenhangende mix per wijk een plek krijgen. Kleinschalige bedrijvigheid in combinatie met het wonen en zorgen moet zoveel mogelijk meegenomen worden bij de ontwikkeling van nieuwbouwlocaties. Hiervoor komen vooral herontwikkelingslocaties binnen de kernen in aanmerking, waardoor al deze functies meer van elkaar kunnen profiteren. Bij een aantrekkelijke leefomgeving hoort uiteraard ook ruimte voor jeugd en jongeren met starterswoningen, sport- en uitgaansmogelijkheden, voldoende speelgelegenheid en basisscholen in de wijken. Uitgangspunt blijft dat de nabijheid van scholen in alle woonwijken. Hierdoor kunnen jonge kinderen vanaf hun huis zelf snel en veilig naar school gaan en is er minder autoverkeer voor het wegbrengen.

Verbetering ruimtelijke kwaliteit Algeheel uitgangspunt voor onze leefomgeving is ons streven naar hoge ruimtelijke kwaliteit, beeldkwaliteit en hoogwaardige openbare ruimte, in beide dorpskernen en het buitengebied. Waar mogelijk moeten we daar kansen voor benutten. Veel daarvoor hebben wij in al diverse bruikbare rapporten vastgelegd, zoals het Beeldkwaliteitsplan Noordwijk aan Zee en de Uitwerking Visie Openbare Ruimte (UVOR). Deze blijven uitgangspunt voor ons beleid voor openbare ruimte en groen. Het gaat er nu om dit verder in concrete projecten te vertalen. Spelen in de openbare ruimte Noordwijk erkent het belang van een speelruimte in de leefomgeving. Door te spelen ontwikkelen kinderen zich op diverse onderdelen. Daarnaast versterkt spelen in de buitenruimte ook de sociale cohesie. Speeltoestellen moeten voor alle kinderen toegankelijk zijn. Een gevarieerd aanbod is van belang om alle leeftijdsgroepen te bedienen en verschillende ontwikkelingsmogelijkheden te bieden. Hierbij kunnen ook relaties gelegd worden met andere beleidsvelden zoals sport, gezondheid, kunst of groen. Een concreet voorbeeld is de ontwikkeling van het speeleiland in het Middengebied. Openbare ruimte en groen Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor een goede inrichting en beheer van de openbare ruimte. Algemene uitgangspunten daarvoor zijn duurzaam, schoon, heel en veilig.

Per gebied zorgen we ook voor bloemrijke beplanting en boomsoorten die daar goed in passen en gedijen. Op deze wijze versterken we onze identiteit als geheel en een aantrekkelijke leefomgeving in het bijzonder. Het groen versterkt ook de ecologische kwaliteit van Noordwijk. De biodiversiteit is in de afgelopen decennia afgenomen, in het bijzonder van bijen en andere insecten. Om deze trend te keren gaat Noordwijk de natuur in de buitengebieden versterken (zie ster Rijke Natuur), maar ook de mogelijkheden benutten die de groenvoorziening in de bebouwde omgeving biedt. Natuur en groen zijn nadrukkelijk met elkaar verbonden. Het groen in de openbare ruimte versterkt de natuur, en een rijke natuur en mooi landschap dragen bij aan een groene leefomgeving. In de bebouwde kom zijn al waardevolle bomenrijen, bermen en oevers langs

29

waterlopen aanwezig. Deze willen we beschermen. De aanwezige groenstructuren in de woonomgeving willen we uitbreiden en verbinden met de natuurgebieden en ecologische verbindingszones in en rondom Noordwijk (zie ster Rijke Natuur). Zodoende maken we gebruik van de kansen die het groen in de woonomgeving biedt om de biodiversiteit te versterken. Door woonwijken en bedrijventerreinen te dooraderen met groene zones of stepping stones, die goed aansluiten op het natuurnetwerk in het buitengebied, wordt de natuur als het ware de bebouwde omgeving ingetrokken. Bij het groenbeheer nemen we ecologische processen als uitgangspunt. Ook water kan als dragende structuur dienen voor groene verbindingszones. Waterlopen met natuurlijke oevers en een goede waterkwaliteit maken dan onderdeel uit van de ecologische verbindingen. Door de aanleg van deze groenvoorzieningen wordt ook de natuurbeleving in de directe woonomgeving mogelijk en waardering voor de natuur bevorderd Een voorbeeld van een bebouwde omgeving die deel uit kan maken van een ecologische verbinding is villawijk de Zuid. De bermen van villawijk De Zuid kunnen bijvoorbeeld deel uitmaken van de ecologische verbinding tussen de duinen ten noorden en zuiden van Noordwijk als de vegetatie in de bermen beter aansluit op die van de open duingebieden.

Een bloemrijke bermvegetatie met typische duinplanten kan ervoor zorgen dat bijzondere duinbijen het stedelijk gebied van Noordwijk intrekken. Zo kan de bebouwde kom deel uitmaken van de ecologische verbinding tussen de duinen ten noorden en ten zuiden van Noordwijk. De aanleg van groen hoeft niet beperkt te blijven tot de openbare ruimte. Groen bij woningen, groene schoolpleinen, groen bij bedrijven en stadslandbouw dragen bij aan een aantrekkelijke leefomgeving en ondersteunen het omliggende Natuurnetwerk. Zo wordt een gezonde groene leefomgeving gecreëerd, die ruimte biedt voor ontspanning, uitnodigt tot gezond gedrag, sport en spel in de buitenruimte voor alle leeftijdscategorieën, bijdraagt aan sociale cohesie, duurzaamheid en die tegelijkertijd ook de natuur en biodiversiteit ten goede komt. De natuurfunctie wordt hier gecombineerd met andere functies: spelen, sporten, wonen en werken. Biodiversiteit kan nog versterkt worden door natuur-inclusief te bouwen. Binnen de bebouwde kom van Noordwijk zijn huismus-, gierzwaluw- en vleermuispopulaties aanwezig. De gemeente wil voorkomen dat door klimaatregelen, zoals renovatie en isolatie van woningen, de verblijfplaatsen van deze populaties verdwijnen. Bij de bouw van woningen of bedrijfsgebouwen wordt daarom rekening worden gehouden met deze soorten door ‘natuurinclusief’ te bouwen.

Natuur-inclusief bouwen omvat meer dan de aanleg van verblijfplaatsen voor vogels en vleermuizen, ook de aanleg (waar mogelijk) van groene daken en muren die geschikt zijn voor muurplanten valt eronder. Op deze wijze is niet alleen aandacht voor natuur en biodiversiteit in de natuurgebieden rondom Noordwijk, maar ook binnen de dorpskernen. Landschap en ecologie staan onder druk van (toekomstige) woningbouwprojecten, sportvoorzieningen, recreatie en andere ontwikkelingen. Deze belangen stemmen wij zorgvuldig af op het thema groen. Groen kan het imago van Noordwijk versterken. Met het leveren van extra inspanningen voor groen kunnen economische structuren versterkt worden. Het groen laat zien dat Noordwijk meer is dan alleen strand en duinen. Het is daarmee een uitnodiging voor toeristen, bezoekers en bewoners om dit samen met ons op te pakken. Woningbouw in het buitengebied Woningbouw in het Greenportgebied is niet toegestaan met uitzondering van Bronsgeest, ‘Greenportwoningen’ (in het bijzonder op de locatie Vinkeveld Zuid) en zogenaamde ‘Ruimte voor Ruimte-woningen’.

30

De locatie Sancta Maria wordt herontwikkeld met landgoedwonen en mogelijkheden tot zelfbouw op vrije kavels. Op het terrein van Willem van den Bergh streven we naar gedeeltelijke omvorming tot een uniek woongebied dat bijdraagt aan de vergroting van de diversiteit aan woonmilieus in Noordwijk. Te denken valt aan bijzondere woonvormen en experimentele woningbouw. Hier zien we een kans voor welstandsvrij bouwen met aandacht voor een goede landschappelijke inpassing. Goede borging van archeologie, erfgoed en cultuurhistorie Cultuurhistorie leeft in Noordwijk. Veel particulieren en verenigingen zijn op dit gebied actief, zoals de Noordwijkse musea. Daarbij gaat het niet alleen om monumenten, musea en archieven, maar ook over cultuurlandschap, verhalen, gewoontes, rituelen en tradities. Noordwijk heeft 74 Rijksmonumenten, waaronder enkele complexen, zoals het Van Eedencomplex in de Voorstraat, de Algemene Begraafplaats en de landgoederen Offem, Calorama en Goohorst. Sinds 1990 is de historische kern van Noordwijk Binnen aangewezen als beschermd dorpsgezicht met aandacht voor sfeerbepalende elementen en kwaliteiten. Tevens heeft Noordwijk bijna 60 gemeentelijke monumenten en beschikt de gemeente over een stimuleringsregeling om waardvolle panden beter te beschermen en in stand te houden.

In de toekomst willen we de herkenbaarheid van de Noordwijkse cultuurhistorisch waardevolle kwaliteiten en archeologie vergroten. Daarmee worden zij een hechter onderdeel van het profiel van Noordwijk en dragen ze bij aan versterking van de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van onze gemeente. Dit kan vooral zijn beslag krijgen in de verdere ontwikkeling van nieuwe woongebieden, cultuur en toerisme. Ook kan het daarbij als belangrijke inspiratiebron dienen. We sluiten daar in eerste instantie aan bij de geldende gemeentelijke Erfgoednota en de provinciale erfgoedlijnen. Aan de hand van waardevolle gebieden, structuren en objecten in de te ontwikkelen cultuurhistorische waardenkaart zullen we cultuurhistorische waarden adequaat in bestemmingsplannen en later het omgevingsplan verankeren. Daarnaast willen we ook andere aspecten van de rijke cultuurhistorische diversiteit in Noordwijk meer aandacht geven, om tot een compleet verhaal voor heel Noordwijk te komen. Interessante thema’s zijn: de bollenteelt, graven en begraafplaatsen, de badplaats, de kruidenteelt en het vissersdorp. Bij de doelstelling Noordwijk verder te ontwikkelen als topkwaliteitskustplaats past ook een versterking van het erfgoedaanbod.

Hierbij is het zaak te komen tot een focus op een paar hoofdthema’s; zoals de maritieme geschiedenis (visserij, reddingswezen), de ruimtevaart, de bloembollen- en kruidenteelt, de opkomst van het toerisme, WOII, en Noordwijk als kunstenaarsdorp. We willen met onze museale initiatieven en evenementen komen tot een sterkere publiekspresentatie. Daarmee kan ‘het verhaal van Noordwijk’ worden verteld aan een breed publiek. Hiervoor versterken we de museale infrastructuur, wat betreft digitalisering, presentatie en toegankelijkheid. De herpositionering van Museum Noordwijk kan hierbij als impuls dienen. Ook zien we mogelijkheden tot thematische erfgoedroutes. Tevens stimuleren we een versterking van de onderlinge samenwerking en afstemming tussen de erfgoedpartners en andere partners.

Klimaatbestendige leefomgeving Klimaatverandering vraagt wereldwijd en in Noordwijk om actie. Daarom zetten wij ons in om Noordwijk ‘klimaatbestendig’ te maken. Dat vraagt maatregelen om hittestress tegen te gaan en om wateroverlast en overstromingen door extreme neerslag nu en op de lange termijn te voorkomen. In Noordwijk zullen we dat vooral moeten bereiken door het ‘waterrobuust’ en

31

‘klimaatbestendig’ bouwen en herinrichten van onze dorpsgebieden, nieuwbouwlocaties en het buitengebied. In het bijzonder moet de regenval in het hogere deel van Noordwijk beter worden afgevoerd. Daarom zoeken we naar oplossingen in het Middengebied en mogelijkheden voor waterberging. Door die te koppelen met bestaande watergangen, in combinatie met enkele technische maatregelen, ontstaat een goed werkend watersysteem. Het openbaar groen, zowel het openbaar groen als het groen in privé-tuinen en op daken (waar dat mogelijk is) vervult hier ook een rol in. Bomen en planten houden neerslagoverschotten na extreme buien vast in de grond en stellen dit water weer beschikbaar tijdens droge perioden. Daarnaast hebben bomen en planten een verkoelend effect in een gebouwde omgeving (afname hittestress). Behalve de eerder geschetste functie van de groenvoorziening voor de biodiversiteit heeft groen in de bebouwde dus ook belangrijke voordelen voor de gezondheid en klimaatbestendigheid.

De waterkerende ‘dijk in duin-constructie’ langs de Koningin Wilhelmina Boulevard is ontworpen voor minimaal 50 jaar. Maar we moeten er rekening mee houden dat er vóór 2050 nieuwe investeringen nodig zijn in waterkeringen vanwege de verwachte aanhoudende zeespiegelstijging en bodemdaling. Ook zal de waterkwaliteit nog moeten verbeteren om te voldoen aan Europese richtlijnen. Bij al deze maatregelen gaan we proberen de waterkringloop van grondwater, oppervlaktewater, hemelwater, afvalwater en drinkwater steeds hechter te sluiten. Waar mogelijk willen we meer water als belevings- en omgevingskwaliteit creëren. Dat dient meerdere doelen: we dragen bij aan het klimaatbestendig maken van onze gemeente en we maken onze gemeente aantrekkelijker voor onze bewoners en toeristen. Daarnaast moeten we ons langdurig inspannen voor voldoende zoet water van voldoende kwaliteit en het tegengaan van droogte. Dat is vooral een probleem in het buitengebied. Bij dit alles zoeken we nadrukkelijk de samenwerking met onze regionale partners en het bedrijfsleven: het Hoogheemraadschap van Rijnland, de gemeenten in de Duin- en Bollenstreek, de provincie Zuid-Holland, het Rijk en de bloembollensector. Het is de uitdaging om samen te werken aan een duurzaam watersysteem, ieder vanuit zijn eigen taak en doelstellingen.

Omdat onze belangrijkste nieuwbouwlocaties grote kansen bieden voor versterking van Noordwijk als zeven sterren kustplaats met een aantrekkelijke leefomgeving, gaan we hierna kort in op enkele ambities voor Offem Zuid, Bronsgeest en het Middengebied. Offem Zuid Wij gaan uit van de bouw van maximaal 750 woningen in alle segmenten, waaronder 30% in de sociale sector. Binnen het gebied willen we een zonering aanbrengen met een landgoederenzone, een ‘dorpshart’ (met het karakter van de Voorstraat) en een deel met ‘waterwonen’. We onderzoeken de mogelijkheden om actieve beweging te stimuleren, bijvoorbeeld met natuurlijke sporttoestellen en ruimte voor ‘free running’. Daarnaast willen we eventueel kruidenplaatsen opnemen in groengebieden, als verwijzing naar de historie van Noordwijk Binnen. Er zijn drie langzaamverkeer routes gepland. Deze kruisen de Herenweg: nabij de rotonde Beeklaan/Herenweg, doorgang Herenweg 21/23 en Hogeweg, waarvan de functie wijzigt in bestemmingsverkeer. Gezien het natuurlijke hoogteverloop willen we de watergang langs de N206 verbreden (ter hoogte van landgoed Offem). Hierdoor kun je via De Schie op de Kagerplassen en in Leiden komen.

32

Bronsgeest We willen Bronsgeest ontwikkelen met 400 tot 600 woningen op basis van een sterk stedenbouwkundig raamwerk. Door ‘landgoedwonen in boskamers’ gaan we de herkenbaarheid vergroten van het landgoederen-landschap. Ook hier willen we optimaal de kansen benutten voor realisatie van sociale woningbouw. Daarnaast willen we naar behoefte mogelijkheden bieden voor zelfbouwkavels, groepswonen en grondgebonden woningen voor ouderen die ook voor elkaar zorgen, activiteiten organiseren en zelfvoorzienend zijn. Hiermee levert deze locatie een bijdrage aan een grotere variatie van de woningvoorraad van heel Noordwijk. In het hart van Bronsgeest streven we naar realisatie van een (groen) plein met speelvoorzieningen, waarin tevens mogelijke maatschappelijke en commerciële voorzieningen (geen detailhandel) alsmede woningen een plaats kunnen krijgen. Langs de Van Berckelweg is de aanleg voorzien van een robuuste boszone. Tevens willen we een vrijliggend fietspad realiseren naar Noordwijk Binnen langs de voormalige ZilverenKruislocatie. De ambitie is om Bronsgeest als energieneutrale wijk te ontwikkelen. Middengebied Voor Duineveld gaan we uit van realisatie van het huidige woningbouwplan in een groenblauwe setting. In De Nes 1 (het noordwestelijk deel richting de Duinweg) komen vrijstaande woningen in een landschappelijke setting.

Het oostelijk gedeelte gaan we ontwikkelen als groene zone met natuur- en landschappelijke waarden. Hier reserveren we ook een veld voor v.v. Noordwijk. Alle aanwezige sportvoorzieningen willen we hier in de toekomst behouden. Waar mogelijk moet het gebied nog bijdragen aan een herkenbare overgang tussen ‘Zee’ en ‘Binnen’. Daartoe is het behoud van een aantal duidelijke zichtlijnen essentieel, bijvoorbeeld naar de watertoren en landschappelijke open vensters richting de bollengebieden. Het bollengebied willen we behouden, evenals de steilrand. Die moet een belangrijke overgang blijven tussen het hogere duingebied en het lager gelegen open middengebied. Wel is een verbetering van het watersysteem noodzakelijk, om bij te dragen aan de oplossing van het waterprobleem van Noordwijk aan Zee.

Doelgroepen Bij de doelgroepen voor woningbouw richten we ons niet alleen op starters en ouderen maar juist ook op een grote diversiteit in doelgroepen (zoals gezinnen). Dit mede met het oog op doorstroming en het mogelijk maken van een wooncarrière in Noordwijk. Ontmoetingsplek Voor het versterken van de levendigheid en identiteit van de Noordwijkse samenleving wordt is het wenselijk een prominente ontmoetingsplek voor Noordwijkers te creëren. Hierbij wordt gedacht aan een plein of een park in het Middengebied. Dit idee werd op de avonden met betrokkenen vaak genoemd. Beleidsaccenten voor duurzame gebiedsontwikkelingen: o energiebesparing en duurzame energievoorziening o duurzaam bouwen en natuur-inclusief bouwen o vergroenen van de openbare ruimte en aansluiten op ecologische verbindingszones o ecologisch maaibeheer o stimulering fietsgebruik en duurzame mobiliteit (waaronder collectief vervoer, elektrisch rijden/laadinfrastructuur) o energiezuinige straatverlichting o gescheiden stelsel riool en hemelwaterafvoer o hoge kwaliteit openbare ruimte met voldoende water, groen en speelgelegenheid o inspirerende duurzaamheidsmaatregelen zichtbaar maken in de wijk.

33

Beleidsaccenten voor duurzame woningbouwontwikkelingen: o stimulering betere isolatie van bestaande woningvoorraad o voor verwarming van gebouwen steeds minder gebruik maken van gasgestookte installaties o gebruik en/of opwekking duurzame energie o natuur-inclusief bouwen o vergroenen van tuinen o realisatie van zoveel mogelijk energieneutrale gebiedsontwikkelingen (wijken/projecten) o bij het ontwerp van nieuwe gebiedsontwikkelingen fietsgebruik stimuleren en autogebruik beperken. Beleidsaccenten voor duurzame waterontwikkelingen: o verbetering waterkwaliteit in stedelijk en landelijk gebied, bijv. door zuivering, filtering, vermindering (diffuse) verontreinigingen o gescheiden stelsel riool en hemelwaterafvoer realiseren bij gebiedsontwikkelingen o gebruik warmtenetten (lage temperatuur) mogelijk maken o optimaliseren van de afvalwaterketen, ook door benutting van restwarmte en hergebruik grondstoffen o voorkomen wateroverlast door klimaatbestendig bouwen en (her-)inrichten van gebieden. o Aanleg natuurlijke oevers Beleidsaccenten voor duurzame ontwikkelingen op het gebied van cultuurhistorie: o besparen op energie en verwarming door isolatie van gebouwen. o ‘De verhalen van Noordwijk’ door mensen, bedrijven en organisaties meer zichtbaar en beleefbaar maken.

34

8

Rijke natuur, mooi landschap en vitale Greenport



Rijke natuur, mooi landschap en vitale Greenport: genieten van rust en reuring, routes, omgeving, biodiversiteit en ontwikkeling van duurzame agrarische sector.

Noordwijk is bevoorrecht met zoveel hoge natuur- en landschapskwaliteiten dichtbij huis. Ruim driekwart van ons kust- en strandgebied is aan te merken als natuurlijk bos- en duinengebied. Het overgrote deel heeft dusdanige topkwaliteit dat het als ‘Natura 2000 gebied’ bijdraagt aan het natuurraamwerk in Europa. Om de biodiversiteit te behouden en te vergroten is een goede verbinding tussen de Natura 2000-gebieden De Coepelduynen en ZuidKennemerland nodig Rondom de beschermde natuurgebieden zijn natuurnetwerken in aanleg. Deze maken deel uit van het Natuurnetwerk Nederland en door de provincie aangewezen belangrijke weidevogelgebieden. De verbindingen vormen belangrijke schakels tussen grotere natuurgebieden, waardoor planten, insecten en dieren zich beter verspreiden en ontwikkelen. Om het netwerk te versterken voegen we aan het provinciale netwerk extra natuurgebieden en extra gemeentelijke ecologische verbindingszones toe om de verbindingen tussen de Natura 2000-gebieden te versterken en hiaten in de ecologische verbindingszones van het Natuurnetwerk Nederland te vullen.

Versterken van het natuurnetwerk is hoogstnoodzakelijk, omdat de biodiversiteit in de afgelopen decennia achteruit is gegaan. Met name de afname van bijen en andere insecten heeft de laatste jaren veel publiciteit gekregen. In de periode tot 2030 ronden we daarom de realisatie van de ecologische verbindingszones af. Dit zijn de verbindingszones uit het Natuurnetwerk Nederland: Coepelduynen – Landgoed Offem - Landgoed Leeuwenhorst – Kennemerland Zuid/Noordduinen, en de gemeentelijke zones langs de zeereep en langs de binnenduinrand. Om het netwerk nog verder te versterken zoeken we naar mogelijkheden om nieuwe natuurgebieden en ecologische verbindingszones te realiseren. Daarbij kijken we ook naar de aanleg van natuurlijke bermen langs verbindingswegen, natuurlijke oevers van waterlopen en natuurlijke akkerranden, waardevolle graslanden en weidevogel gebieden. Natuur heeft een sterk verband met de groenvoorziening in de woonomgeving. In de ster ‘Aantrekkelijke leefomgeving’ is aangegeven hoe de haarvaten en groenstructuren het natuurnetwerk ondersteunen. Deze haarvaten worden aangesloten op het natuurnetwerk. Om het open zeelandschap te behouden is ons beleid gericht op het voorkomen van ontwikkelingen die daar inbreuk op maken zoals windmolenparken op zee, binnen zichtafstand van de kustlijn.

Recreatie en toerisme in balans met natuur We willen dat iedereen van de natuur kan blijven genieten en ook ruimte geven voor passende commerciële, recreatieve en culturele activiteiten en voorzieningen, maar met alle betrokkenen zullen we een goede balans moeten blijven vinden tussen het behoud en versterking van de waardevolle natuur- en landschapskwaliteiten enerzijds en het benutten anderzijds. De kwetsbare onderdelen van de natuur worden afgeschermd, zodat geen overbelasting ontstaat, en we gaan onderzoeken waar ruimte is voor evenementen en reuring. Het strand en het open zeelandschap zijn heel belangrijk voor het toerisme, de economie en het beeld van Noordwijk als energieke kustplaats. Maar ook als gebied om even tot rust te komen, te wandelen of een paardentocht te maken. Waarna we ontspannen en geïnspireerd huiswaarts keren of teruggaan naar het congres. Vele routes doorkruizen onze bos- en duingebieden, met fraaie uitzichtpunten als tussenstop. Dit maakt je van bezoeker een liefhebber. Hier en daar kunnen de veiligheid van de routes en de entrees nog verbeteren. De huidige overige functies, zoals het zweefvliegterrein, het militair terrein met de zendmast en de golfbaan kunnen daar blijven. Recreëren op het strand Voor het strand is een balans gevonden door het strand in zones te verdelen in twee zones: intensieve en extensieve strandrecreatie.

In de extensieve zone krijgt de natuur voorrang. Daar zijn alleen rustige vormen van recreatie mogelijk. Het intensieve strand bevindt zich globaal voor de Koningin Astrid Boulevard, Koningin Wilhelmina Boulevard en Zeereep, bij de Duindamseslag en de Langevelderslag. Op het strand staan in totaal 22 paviljoens: commerciële paviljoens (15, waarvan 8 jaarrond), voor watersportverenigingen (3), watersportcentrum (1) en reddingsposten (3). Daar komen nog twee paviljoens bij, een voor de reddingsbrigade en zeilvereniging en een voor de surfvereniging. We zijn als Noordwijk trots op ons strand en de kwaliteit van onze prijswinnende paviljoens. De vrije ruimte tussen de paviljoens vormen daarbij een belangrijke waarde die we willen behouden. Daarom blijft het huidige aantal gebouwen en het aantal jaarrond paviljoens op het strand ongewijzigd. Ook is verdere uitbreiding c.q. vergroting van de paviljoens niet mogelijk, behoudens voor wat opslag en de mogelijkheid om een ongebouwd strandterras in gebruik te nemen.Bij de paviljoens aan de Duindamseslag en Langevelderslag is wel een mogelijkheid tot de plaatsing van strandhuisjes, in totaal vijf, voor toeristische overnachtingen. Bij Langevelderslag overwegen we het toestaan van de mogelijkheid voor enkele kleinschalige ontwikkelingen voor de watersport en strandmeubelverhuur.

Daarnaast zien wij binnen het huidige gebouwencomplex aan de Langevelderslag de opzet van een interactief natuurbelevingscentrum als interessante kans. We zetten dus in de intensieve strandzone vooral in op verdere topkwaliteit en diversiteit van de paviljoens binnen de huidige bebouwing. Strandreservaat Noordvoort Het strandreservaat Noordvoort is voorbeeld van een project waarin natuur voorrang krijgt. Het strand en de duinen tussen Katwijk en Zandvoort hebben veel natuur en landschappelijke waarden. Om die te versterken hebben Waternet, het Hoogheemraadschap van Rijnland, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en de gemeenten Zandvoort en Noordwijk de handen ineen geslagen voor de uitvoering van een bijzonder project: Noordvoort. Ter hoogte van de gemeentegrens met Zandvoort hebben we een stuk zeereep laten uitgroeien tot een hoogwaardig natuurgebied.

36

Dit is straks aantrekkelijk voor zowel vogels en andere dieren als wandelaars. Met de realisatie van dit eerste strandreservaat aan de Hollandse kust voegen we een zeer onderscheidend element toe aan de belevingsmogelijkheden op het Noordwijkse strand met onder andere stuifkuilen, slufter en een uitkijkpunt. De verdere ontwikkelingen van dit natuurgebied zijn nog onderwerp van studie. Bebouwing en horecafaciliteiten of anderszins in dit kwetsbare gebied zijn niet toegestaan. Buitengebied: vitale Greenport in een mooi landschap Noordwijk heeft een omvangrijk buitengebied tussen Zandvoort, Katwijk en Teylingen. Dit maakt deel uit van de Greenport Duin- en Bollenstreek. Daarin liggen diverse bollengronden, zoals in de polder Het Langeveld, de Noordzijderpolder, de Vinkeveldpolder, Bronsgeest en de Zwetterpolder. Daarnaast zijn diverse waardevolle graslanden (met name de Hoogewegpolder), een vrij grote zone met recreatieparken (Duinrand), Landgoed Sancta Maria, het terrein van Willem van den Bergh, ESA-ESTEC en het Beukterrein aan de Van Berckelweg. De hoofdlijnen van het beleid voor het buitengebied zijn vastgelegd in de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek 2016 (ISG2016). Noordwijk maakt daar onderdeel van uit.

We blijven het beleid en bijbehorend instrumentarium steunen voor herstructurering en innovatie van het bollen- en bloemencomplex in combinatie met verbetering van het landschap, het watersysteem, natuurlijke en toeristisch-recreatieve kwaliteiten. Voor dit laatste functioneert een regionaal landschapsperspectief. De vooral door Noordwijk bepleite heterogene landschappen waarin naast bollenvelden plaats is voor weiden met blaarkoppen en paarden, kruidenvelden, wandelpaden en natuur vormen een waardevol onderdeel van de Duin- en Bollenstreek. Nadrukkelijker dienen we oog te hebben voor kwetsbare waarden, met name in het buitengebied en deze te borgen in het spanningsveld met gewenste ontwikkelingen. Dit mag echter niet ten koste gaan van het areaal eerste klas bollengrond. Verdere differentiatie van het landschap is mogelijk mits voldaan wordt aan de bollencompensatie en als het passend is in het Landschapsperspectief. Belangrijk punt bij dit alles is het behoud van het totaal eerste klas bollenareaal van 2625 hectare en het systeem van de bollengrondcompensatie. De GreenportOntwikkelingsmaatschappij (GOM) is hiervoor de uitvoeringsorganisatie. Het gebied rond Beuk De kwaliteit van de zone langs de Van Berckelweg ter hoogte van Beuk zou kunnen verbeteren door het verder te ontwikkelen met leisure-functies. Dit gebied ligt echter in het buitengebied van Noordwijk.

Dit stelt beperkingen aan de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden. We zien dit daarom als kansenzone voor leisure.

Beleidsaccenten voor duurzame ontwikkelingen: o o o o o o

Natuur- en groengebieden zijn ecologisch verbonden (NNN en gemeentelijke zones en haarvaten). Vergroten groen- en natuurareaal. Verbetering ecologische kwaliteit in de Natura 2000-gebieden volgens natuurbeheerplan Verbetering biologische kwaliteit water In 2030 zijn watergangen ecologisch ingericht waardoor ecologische kansen ontstaan op de oever en in het water In 2025 wordt in het gehele gebied van Noordwijk ecologisch (maai)beheer toegepast en vanaf medio 2018 wordt het gehanteerd als uitgangspunt bij (het

37

o o o o

ontwerpen van uitvoeringsbeleid) het groen- en natuurbeheer van bermen en oevers realisatie natuurbelevingscentrum voormalige manage Noordduinen en/of Langevelderslag afbouw gebruik gewasbeschermingsmiddelen en verontreiniging bodem en water bredere inzet door de agrarische sector op duurzame teelt en marketing van ‘ecobol’, en creëren van toegevoegde waarde stimuleren intensiever gebruik van duurzame energie en warmte opzetten van een proeftuin door de agrarische sector voor ‘biobased economy’ (restproducten hergebruiken).

38

9

Uitstekende bereikbaarheid



Uitstekend bereikbaar vanuit de hele Randstad, in het bijzonder de kustzone.

Een goed bereikbaar Noordwijk is van groot belang voor zowel de inwoners en bedrijven als voor de Noordwijkse bezoekers. In Noordwijk is sprake van veel woon- en werkverkeer. Daarnaast zet het extra verkeer op zomerse stranddagen de bereikbaarheid extra onder druk. Een groot deel van de Noordwijkse bezoekers (dagtoeristen, koopcentrumbezoekers, verblijfstoeristen, congresgangers) komt op dit moment met de auto. Fietsen gebeurt steeds meer. Het openbaar vervoer wordt hoofdzakelijk gebruikt voor het woon-werkverkeer.. Noordwijk is meer dan een badplaats voor dagbezoekers, vanwege onze veelzijdige economie, congresfunctie, culturele evenementen en woonambities. Ons streven naar een zeven sterren kustplaats vraagt daarom extra inspanningen om de bereikbaarheid binnen Noordwijk en vanuit de Randstad te verbeteren. Bovendien neemt de concurrentie vanuit andere kustplaatsen toe, met comfortabele parkeervoorzieningen aan hun boulevards. Vandaar dat ons doel niet is een goede, maar uitstekende bereikbaarheid voor alle doelgroepen. Dat vraagt een ‘meersporenaanpak’: aanleg van nieuwe wegen om de Bollenstreek beter te verbinden met de Randstad, verbetering van de doorstroming voor auto’s binnen en buiten Noordwijk, een hoogwaardiger regionaal openbaar vervoersnetwerk, betere fiets,- en wandelverbindingen en voldoende parkeervoorzieningen voor bewoners en bezoekers.

Een bijzonder project dat we willen uitwerken is de aanleg van een transferium om de grote vraag aan parkeerplaatsen op zomerse dagen te faciliteren. Vanuit onze duurzaamheidsambities willen we alternatieven voor het gebruik van de auto voor de verschillende doelgroepen stimuleren. In de verdere toekomst zijn schone zelfsturende auto’s en nieuwe vervoersvormen te verwachten. Daar zullen we steeds tijdig op moeten inspelen. Beter bereikbare Bollenstreek en doorstroming Van groot belang voor de hele Bollenstreek is de aanleg van de Rijnlandroute, een nieuwe verbindingsweg tussen de A44 en de A4 tussen Leiden en Voorschoten. Daar zal ook Noordwijk van profiteren. Daarnaast pleiten we voor een nieuwe weg tussen de N206 en de A4 in het noordelijk deel van de Bollenstreek (de zogenaamde Duinpolderweg). In het zuidelijk deel pleiten wij samen met de gemeente Katwijk voor een verbinding tussen de A44 en de N206 ten noorden van Katwijk (de zogenaamde Pioniersbaan). Om de doorstroming tussen Noordwijk en de A44 te verbeteren zijn vooral de aanpassingen op de N444 langs Voorhout van grote betekenis: de kruising op de Nagelbrug in Voorhout is inmiddels gerealiseerd, de wegverbreding van de N444 en de aanleg van de Noordelijke Randweg rond Voorhout worden binnenkort gerealiseerd. Tevens is een betere doorstroming op de N443 langs Sassenheim voor ons van belang.

We zijn daarbij wel voor een groot deel afhankelijk van andere overheden. Binnen Noordwijk gaan we de doorstroming van het autoverkeer richting het strand verbeteren door de realisatie van eenparkeerverwijssysteem. Daarbij past ook een herinrichting van de Parallel Boulevard met een rijsnelheid van 50 km/u met fietsstroken.

39

Hoogwaardig Openbaar Vervoer Noordwijk heeft behoorlijk veel openbaar vervoersverbindingen met omliggende dorpen/steden en treinstations. De meest gebruikte verbinding is die tussen Noordwijk en Leiden Centraal. We streven naar de instandhouding van dit goede OV-netwerk en stimuleren een beter gebruik hiervan. Het komende jaar werken we verder aan de totstandkoming van Hoogwaardig Openbaar (bus-)Vervoer op de route Noordwijk-Schiphol. Hierdoor verbetert de verbinding met de treinstations Voorhout en Sassenheim. Alle betrokken gemeenten treffen daartoe de nodige maatregelen. In Noordwijk verbeteren we verkeersdoorstroming op de route Van de Mortelstraat, Van Panhuysstraat en Quarles van Uffordstraat door de realisatie van een parkeerverwijssysteem.. Dit maakt de gewenste parkeerroute voor bezoekers van de kust via de Northgodreef en de Beeklaan/Oude Zeeweg beter zichtbaar, waardoor automobilisten vaker voor deze alternatieve routes zullen kiezen. Betere fiets- en wandel- en waterverbindingen Fietsen is steeds populairder geworden en aan deze trend lijkt voorlopig nog geen einde te komen. Dat vinden we een positieve ontwikkeling, die aansluit bij ons streven naar gezondheid en een schone leefomgeving. De ‘e-bike’, de fiets met trapondersteuning, maakt het fietsen voor meer mensen mogelijk en vergroot de actieradius.

We zullen daarop inspelen door in de toekomst bepaalde routes breder, comfortabeler en veiliger te maken. Ook zullen we kansen benutten om het fietsnetwerk uit te breiden, in samenwerking met de omliggende regiogemeenten. Dat is aantrekkelijk voor onze inwoners en toeristen. In het bijzonder willen we een betere fietsverbinding met de stations Sassenheim en Voorhout om het fietsgebruik naar en van de trein te stimuleren. Binnen onze gemeente willen we in ieder geval goede fietsroutes realiseren tussen onze grootste nieuwbouwlocaties Offem Zuid en Bronsgeest en het centrum van Noordwijk Binnen. Ook de belangstelling voor recreatief wandelen neemt nog steeds toe. In Noordwijk zijn vooral de wandelpaden in de kust- en duinstrook in trek. Daarbuiten wordt veel gebruik gemaakt van fietspaden en wegen, bij gebrek aan aparte wandelpaden. Sommige paden in en buiten de kust- en duinstrook zijn soms onveilig. Daarom willen we op bepaalde plaatsen het netwerk van wandelpaden uitbreiden. Ook in andere situaties willen we nieuwe, liefst vrijliggende wandelroutes realiseren die de beleving van het landschap en de dorpen vergroot. Deze moeten dan zoveel mogelijk aansluiten bij het wandelnetwerk in de Bollenstreek. Tot slot willen we Noordwijk met kleine pleziervaartuigen toegankelijker maken door betere waterverbindingen tussen kust en Kaag.

De Schie wordt zo de waterentree tot Noordwijk Binnen. Voldoende parkeervoorzieningen voor bewoners en bezoekers Voldoende parkeergelegenheid op de juiste plek is belangrijk als zeven sterren kustplaats. Waar de wegen in Noordwijk op een reguliere dag het verkeer goed aankunnen, is er in het Oude Zeedorp en het centrum van Noordwijk binnen nu niet altijd voldoende parkeergelegenheid voor alle bewoners en bezoekers. Op zomerse dagen is er in Noordwijk aan Zee een tekort aan parkeerplaatsen. Het strandverkeer veroorzaakt dan ook files op de routes van/naar het strand. Het aantal parkeerplaatsen in Noordwijk is al lange tijd hetzelfde en de inrichting van een aantal parkeerterreinen is verouderd. Het autobezit is in onze gemeente wel gestegen. De relatieve bereikbaarheid is daarmee afgenomen. Om de beschikbare parkeergelegenheid op locaties met frictie tussen beschikbare parkeerplaatsen en de parkeervraag zo goed mogelijk te verdelen, is in een deel van Noordwijk betaald parkeren ingevoerd. Daarnaast zullen in Noordwijk aan Zee enkele parkeerterreinen plaatsmaken voor nieuwe gebiedsontwikkelingen. Hoewel kostbaar, streven we ernaar daar voldoende (ondergrondse) parkeervoorzieningen terug te brengen. Dat is van groot belang voor ons winkelgebied, horeca, congresbezoek en strand.

40

We zoeken ook een antwoord op het regelmatige tekort aan parkeerplaatsen aan de kuststrook in het zomerseizoen. Hier moet een nieuw transferium in combinatie met de nieuwe HOV-verbinding ook een belangrijke rol spelen. Nieuw transferium met HOV halte en strandpendel Ter ondersteuning van een uitstekend bereikbaar Noordwijk willen we een nieuw transferium realiseren. Dat is een groot parkeerterrein waarbij autoreizigers op het OV, elektrische voertuigen of fietsen kunnen overstappen. Ook kan het als startpunt functioneren voor een wandeling. We onderzoeken hoe en waar we dit transferium kunnen realiseren. Beleidsaccenten voor duurzame ontwikkelingen: o in het algemeen, stimuleren van minder vervoersbewegingen o bevorderen collectief vervoer, elektrisch rijden, fietsen en wandelen o realiseren van een transferium.

41

10



Veelzijdige economie en toerisme

Veelzijdige economie en toerisme met innovatief ondernemersklimaat: sterke clusters (zorg, space en toerisme), participatie in Greenport, ontwikkelde wijkeconomie, succesvolle starters en kennis/onderwijs

Werkgelegenheid Noordwijk telt ongeveer 11.600 arbeidsplaatsen, zowel vol- als deeltijd. We hebben eigenlijk drie sterke economische clusters. Met 28% van onze totale werkgelegenheid is het zorgcluster de grootste werkgever. Daarna komt het cluster van de ruimtevaarttechnologie met 23%. Het aandeel van het toeristisch cluster in de werkgelegenheid bedraagt circa 14% direct en circa 8% indirect. Het is bijzonder dat een kustplaats zo’n sterke en veelzijdige economie kent als Noordwijk. We willen dan ook deze kracht koesteren en uitbouwen. Daarbij zullen we als gemeente meer dan ooit intensief moeten samenwerken met het bedrijfsleven aan een innovatief ondernemersklimaat. Niet afwachten, maar tijdig inspelen op nieuwe trends en technologieën. En daarbij ook meer verbindingen maken met de samenleving, organisaties en de leefomgeving. Duurzaamheid is voor bedrijven een ‘license to operate’ geworden. Ook daar moeten we in Noordwijk aan werken. Samen, maar ook ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid. Toch kan onze werkgelegenheid nog beter aansluiten op onze beroepsbevolking. Dat geeft ook minder drukte op onze wegen. Ongeveer 73% (9.500 personen) heeft namelijk een baan buiten Noordwijk. Ongeveer 89% (10.400 banen) van de werkgelegenheid in Noordwijk wordt ingevuld door werknemers die in de Duin- en Bollenstreek (73%) en elders in de provincie wonen.

Dit toont ook hoe hecht onze economie is verbonden met de regio Duin- en Bollenstreek. Daarom zetten wij de regionale samenwerking op dit gebied met kracht voort. In tegenstelling tot de meeste buurgemeenten neemt de Greenport geen dominante positie in binnen de Noordwijkse economie. Ongeveer 85 agrarische bedrijven zijn met circa 120 vaste arbeidsplaatsen goed voor 1% van onze werkgelegenheid. De bloemen- en bollenteelt zijn wel de grootste grondgebruiker in onze gemeente. Samen met de vijf andere bollengemeenten Hillegom, Lisse, Katwijk, Noordwijkerhout en Teylingen vormen we een economisch kerngebied van wereldformaat en zijn we één van de belangrijke Greenports in Nederland. Er werken in de regio ongeveer 6.000 mensen in deze agrarische sector, dat is 9% van de regio Duin- en Bollenstreek. Circa 70 % van de toegevoegde waarde van de Greenport (€ 450 miljoen per jaar) wordt gegenereerd door de handel in bollen en sierteelt-producten. Maar de impact is veel groter. Bloeiende bollen in onze streek zorgen voor een stabiele verlenging van het toeristenseizoen in Nederland en onze regio en zijn langzamerhand een icoon geworden voor ons land in de wereld. Ook onze horeca en winkels profiteren van de extra toeristen die hier op af komen.

Wij blijven daarom participeren in de GOM om samen met de regio met kracht verder te gaan met de herstructurering van de sector, landschapsverbetering, innovatie en verdere ontwikkelingen die nodig zijn voor een vitale Greenport.

Zorg Binnen ons zorgcluster zijn meer dan honderd organisaties actief. Variërend van allerlei medische praktijken, thuiszorg, verpleeg- en verzorgingshuis, woonzorgcentrum, instituut voor verstandelijk gehandicapten tot een zorghotel (het enige aan zee in Nederland). Meer samenwerking kan dit cluster versterken. Veel mensen doen moeite om vitaal te blijven en gezond oud te worden. In Noordwijk zijn de condities daarvoor uitstekend. We hebben altijd frisse zeelucht, een uitgestrekt strand-duinbosgebied waarin je dagelijks kunt bewegen en ontspannen, hoog niveau zorgdiensten en een betrokken samenleving. Initiatieven om bepaalde gezondheidsconcepten in Noordwijk op te zetten, uit te werken en daarin te investeren, passen goed in onze visie en juichen wij toe. Het versterkt de diversiteit en kracht van onze energieke samenleving. Space De ruimtevaartsector vervult een prominente rol in Noordwijk. In de vestiging van ESA-ESTEC en het Space Business Park (het enige ruimtevaartbedrijvenpark in Nederland) werken meer dan 2800 mensen aan wetenschappelijke missies, bemande ruimtevaart, aardobservatie-, telecommunicatie- en navigatiesatellieten en het gebruik van aardobservatiedata. ESTEC Noordwijk is de grootste locatie in Europa op dit gebied en het technisch hart van ESA. In het naastgelegen Space Expo kan iedereen zelf een reis langs de planeten en sterren beleven.

Het mag duidelijk zijn dat we zo’n sterk innovatief kenniscluster zo veel mogelijk faciliteren in zijn verdere ontwikkeling. Het draagt bij aan de diversiteit van onze economie en kustplaats. Wij willen de verbinding tussen het space cluster en de samenleving, organisaties en bedrijven in Noordwijk en de regio versterken. Daarbij valt te denken aan het gebruiken en doorontwikkelen van bepaalde innovaties en technieken (zoals aardobservatiedata) door het onderwijs, wetenschappelijke instellingen en (startende) bedrijven in Noordwijk. Wij zouden ook als testgemeente (living lab) kunnen fungeren voor de toepassing van allerlei technieken, zoals het verbeteren van teamprestaties van Noordwijkse sportclubs, zelfrijdende supermarktkarren en ouderen die gebruik maken van domotica. We vinden dat het Space Cluster een prominentere rol moet krijgen bij het ‘in de markt zetten’ van Noordwijk. Ook zou dit verder zichtbaar en beleefbaar moeten zijn aan de boulevard. De Walk of Space is een goede eerste stap. Wij zetten ons in voor het vormen van een space campus aangevuld met high tech bedrijven uit bijvoorbeeld de luchtvaart of milieu en duurzaamheid. Wij werven actief hoogwaardige technische bedrijven op het Space Business Park, die voortbouwen op de ruimtevaartkennis.

Daarnaast ondersteunen en initiëren we, samen met andere overheden, onderwijsinstellingen en ondernemers, nieuwe initiatieven die bijdragen tot de vorming van een space campus. Met het faciliteren van de transformatie van het huidige Space Expo naar een ‘Space Experience Center, kan Noordwijk letterlijk de ‘space to be’ worden. Uiteraard willen we als Noordwijk aangesloten blijven bij regionale ontwikkelingsinitiatieven zoals de Economische Agenda Zuidvleugel, de Leidse regio en de metropoolregio’s Den Haag, Rotterdam en Amsterdam. Met het oog op het versterken van het netwerk, het uitwisselen van informatie en het verkrijgen van subsidies willen we samenwerken met andere kennis-clusters in Nederland, bijvoorbeeld Brainport Eindhoven.

43

Toerisme Toerisme zit diep in ons DNA. Vanaf 1860 kwam het ‘badtoerisme’ op gang en heeft Noordwijk zich ontwikkeld tot een badplaats met allure. Gastvrijheid staat daarbij hoog in ons vaandel. Nog steeds trekt Noordwijk veel dagjesmensen en vakantievierders en is in de loop der jaren een volwaardige speler geworden op de congresmarkt. Met hun bestedingen en één miljoen overnachtingen zorgen ze voor veel werkgelegenheid. Wij hebben voor een kustgemeente van deze grootte een zeer omvangrijk hotelaanbod, met name in het midden en hoog segment. Het aantal kamers in onze vijf sterrenhotels komt bijna overeen met steden als Rotterdam en Den Haag. Dat is uniek voor een Nederlandse kustplaats. Hoewel in de loop der jaren afgenomen, hebben we nog steeds een redelijk breed aanbod met ruim veertig hotels, pensions, hostels, bed & breakfast en appartementencomplexen. Deze zijn goed voor ruim 1.500 kamers. Het overige segment, de bungalowparken en campings, zijn goed voor zo’n 5.100 slaapplaatsen. Voor een deel van de hotellerie in Noordwijk zijn de zakelijke bijeenkomsten en overnachtingen van grote betekenis, variërend van 20 tot 60% van de overnachtingen. De locatie en omgeving moeten dan bij voorkeur wel een bijzonder karakter hebben. Met een standaardzaal in een standaardgebouw kom je er dus niet meer.

Gezien de inspirerende ligging van Noordwijk aan zee, strand en duinen biedt deze trend veel perspectief voor het opwaarderen van de accommodaties voor conferenties, meetings en beurzen. Verreweg de meest bezoekers die in Noordwijk overnachten, komen uit Duitsland. In mindere mate, maar nog steeds een aanzienlijk percentage, komt uit Engeland en België. Daarna volgen overige herkomstlanden binnen Europa. Een klein percentage komt uit China. De toeristische voorzieningen hebben een grote waarde voor zowel bezoekers als onze inwoners. Zowel aantal als kwaliteit van de voorzieningen bepalen in grote mate de aantrekkingskracht van de badplaats. Het behalen van een ‘Blauwe Vlag’ status, een tweede plaats in de top 100 van Europese kustplaatsen en een gouden Quality Coast-waardering zijn kwaliteitskeurmerken, die niet alleen bezoekers maar ook bewoners en bedrijven aanspreken. Daarmee leveren toerisme en de bijbehorende voorzieningen een belangrijke bijdrage aan een prettig en hoogwaardig woonklimaat voor alle Noordwijkers. Een goed functionerend toerisme vraagt veel van ondernemers, overheid en bewoners. In samenwerking moeten we steeds de juiste balans blijven zoeken in de afweging van soms strijdig lijkende belangen.

Als zeven sterren kustplaats streven we naar toeristische voorzieningen van topniveau, met een grote diversiteit aan uitstekende accommodaties voor een brede doelgroep, een sterkere positie op de congresmarkt en een goede bereikbaarheid. Daarbij horen bijzondere evenementen, een hoge kwaliteit van de openbare ruimte, een hoog niveau van gastvrijheid, een gezellige sfeer en een effectieve marketing (in het bijzonder gericht op de Duitse markt). We zullen tevens meer verbindingen leggen met ons DNA, zoals strand, duinen, zee, Greenport, het space-cluster en ons authentieke dorpse karakter. Hoewel groei van het hotelaanbod in Noordwijk geen doel op zich is, kunnen groeiplannen wel worden ingezet om de diversiteit van het aanbod te vergroten. Bij nieuwbouw van verblijfsaccommodaties zetten we in op ‘A-locaties’ met een duidelijke verbinding naar strand, zee en duinen. Dit kunnen zowel de beide boulevards zijn alsmede het Vuurtorenplein, Palaceplein en De Grent. Het toeristisch kerngebied van Noordwijk aan Zee is onze belangrijkste visitekaart. Daarom zal de uitstraling gericht zijn op topkwaliteit, allure en afwisseling.