Bijlage A Tussen zoet en zout - Gebiedsvisie noordelijk gemeente Noordwijk

Tussen zoet en zout Gebiedsvisie voor het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk

Zaaknummer Onderwerp

Visie voor een duurzaam en aantrekkelijk noordelijk gedeelte van de gemeente Noordwijk

Datum

22-08-2025

Steller

Stad & Co // Sweco

Voorwoord Met trots presenteer ik de gebiedsvisie voor een aantrekkelijk noordelijk deel van de gemeente Noordwijk. Dit document vormt een belangrijke stap in het versterken van de identiteit en toegankelijkheid van dit gebied. De unieke balans tussen natuur, recreatie en rust, biedt ongekende kansen om duurzaam toerisme te ontwikkelen en bezoekersstromen beter te spreiden. Dit bereiken we door de vindbaarheid en zichtbaarheid van het gebied te vergroten. Deze visie is het resultaat van een proces waarbij diverse stakeholders waardevolle input leverden. Niet alleen bewoners en bezoekers dachten mee, maar ook verschillende organisaties uit de gemeente. Denk aan ondernemers, Noordwijk Marketing, Staatsbosbeheer, Waternet, bewonersorganisaties, KHN, NOV en diverse ambtenaren van de gemeente Noordwijk. Samen bogen zij zich over de relevante (beleids)vraagstukken. Met deze visie geven we richting aan concrete acties die aansluiten bij de kernthema’s van de gemeente Noordwijk: een heilzame badplaats, een ruimtevaartcentrum van betekenis, en een gebied met rijke tradities in de sierbollenteelt. Dit document dient als inspiratie en leidraad om het noordelijke gedeelte van de gemeente Noordwijk verder te ontwikkelen als een bestemming die bewoners en bezoekers uitnodigt om te genieten van de prachtige natuur, vitaliteit en rust.

Ook benadrukken we hiermee trots onderdeel te zijn van het Nationaal Park Hollands Duinen. Ik ben ervan overtuigd dat deze visie bijdraagt aan een gezamenlijke inzet voor een toekomstbestendig en aantrekkelijk noordelijk deel van de gemeente Noordwijk. Wethouder P.J.T. van Strien

Foto: Noordwijk Marketing

Samenvatting 1/2 Het doel van de gebiedsvisie is het versterken van de vindbaarheid, zichtbaarheid, toegankelijkheid, aantrekkelijkheid en identiteit van het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk. Kernwaarden Het noordelijke deel van de gemeente staat symbool voor een unieke combinatie van rust, natuur en vitaliteit. De regio, met haar kenmerkende duinen, stranden en agrarische achterland, biedt een balans tussen natuurbehoud en recreatie. Dit past ook bij onze gemeente als onderdeel van het Nationaal Park Hollandse Duinen. Gemeente Noordwijk is in essentie een plek van gezondheid en is een heilzame badplaats. Deze kernwaarde wordt verder versterkt door historische elementen zoals de sierbollenteelt en innovatieve ontwikkelingen in de ruimtevaart. Toekomstbeeld In 2040 is het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk een oase van rust en vitaliteit. Het gebied fungeert als tegenhanger van de drukke boulevards, met focus op duurzame recreatie, ecotoerisme en natuurbehoud. Bewoners en bezoekers ervaren een gebied waarin beweging, ontspanning en natuur hand in hand gaan. Inclusieve toegang en hoogwaardige faciliteiten nodigen uit tot wandelen, fietsen, watersport en andere activiteiten die welzijn bevorderen. Het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk wordt daarmee een voorbeeld van hoe ecologie en recreatie in harmonie kunnen samengaan.

Samenvatting 2/2 Strategie - randvoorwaarden: 1. Natuurbehoud en ecologische versterking: beschermen van flora en fauna, aanpak van blauwalg in het Oosterduinsemeer en uitbreiding van biodiversiteitszones. 2. Duurzame mobiliteitsoplossingen: versterken van fietsinfrastructuur, stimuleren van openbaar vervoer en deelmobiliteitsystemen, en betere aansluiting op regionale netwerken zoals de N206. 3. Strategische samenwerking: samenwerking met natuurorganisaties, lokale ondernemers en marketingorganisaties om de visie te realiseren. Strategie - pijlers: 1. Bezoekersmanagement en spreiding: creëer parkeervoorzieningen buiten het gebied voor deelmobiliteit, en stimuleer seizoensgebonden activiteiten voor spreiding. 2. Versterking van recreatieve voorzieningen: stimuleer duurzame verblijfsaccommodaties, verbeter wandel- en fietsroutes, en verhoog de kwaliteit van openbare ruimtes. 3. Identiteitsversterking door promotie: benadruk het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk als heilzame badplaats door storytelling en gerichte marketingcampagnes. Het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk heeft de potentie om uit te groeien tot een toonaangevende bestemming waar natuur, rust en vitaliteit centraal staan.

Door duurzame initiatieven en strategische samenwerkingen biedt het gebied ruimte voor zowel bewoners als bezoekers om te genieten van een unieke balans tussen recreatie en natuur. De gebiedsvisie vormt een solide kader om deze ambities te verwezenlijken, met respect voor de ecologische waarden en de identiteit van de regio. Foto: Noordwijk Marketing

Inhoudsopgave 1. Inleiding

1

2. Uitgangspunten

2

3. Karakter van het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk

4

4. Noordelijk deel van de gemeente Noordwijk in 2040

12

5. Strategie: de weg naar een vitaal en groen noordelijk gebied

14

6. Ambities en kansen

24

Bijlagen

26

Participatieproces en aanpak

27

Definities

29

Leefstijlen

30

1. Inleiding Aanleiding De gemeente Noordwijk is een geliefde plek om te wonen en te recreëren, bekend om haar prachtige kust, duinen en veelzijdige landschappen. Het noordelijk deel, waaronder het Oosterduinsemeer en de Duindamseslag, blijft relatief onontdekt. Hoe kan de vindbaarheid, zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van dit uniek stukje in de gemeente Noordwijk worden vergroot? Welke programmering en voorzieningen sluiten aan bij de identiteit van het gebied en de behoeften van de bezoekers? En wat is er nodig om het gebied goed toegankelijk te maken, terwijl de rust tegelijkertijd wordt bewaard? De toeristische druk concentreert zich voornamelijk op de centrale en zuidelijke gebieden van de gemeente, zeker tijdens de zomermaanden. Dit leidt niet alleen tot piekbelasting in deze gebieden, maar laat ook kansen liggen om de noordelijke regio van de gemeente Noordwijk beter te ontsluiten en te profileren als onderdeel van het toeristische aanbod. Door te investeren in de toeristische en recreatieve kansen van het noordelijke deel kan gemeente Noordwijk de druk op de bestaande toeristische hotspots verlichten en tegelijkertijd haar toeristisch aanbod verbreden. Investeren in het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk is dus niet alleen kansrijk maar ook nodig. Het noordelijke deel waar deze visie betrekking op heeft, is gebaseerd op de concentratie van natuurgebieden.

De afbakening is geen bestaande gemeentelijke grens. 1

Doel De gebiedsvisie voor een aantrekkelijk noordelijk deel van de gemeente Noordwijk heeft als primair doel de vindbaarheid, zichtbaarheid, toegankelijkheid en aantrekkelijkheid te vergroten en de identiteit te versterken. Deze visie sluit aan bij de bestemming van de gemeente Noordwijk als heilzame badplaats, waar rust, natuur en welzijn centraal staan. De gemeente combineert deze unieke focus met een rijke historie en innovatie, waaronder de (sier)bollenteelt en ruimtevaartactiviteiten, die de veelzijdigheid van de regio onderstrepen. Het belang van de inwoners wordt hierin altijd meegenomen. De gebiedsvisie richt zich op: 1.

2.

3. 4. 5.

Het ontwikkelen van een unieke en onderscheidende bezoekerservaring, waarbij de nadruk ligt op natuurbehoud, vitaliteit en duurzaam verblijven in combinatie met de status van de gemeente Noordwijk als heilzame badplaats. De ontwikkeling van nieuwe of verbeterde recreatieve voorzieningen, horeca-aanbod en kleinschalige activiteiten voor een waardevol toeristisch aanbod en betere bezoekersspreiding over de gemeente Noordwijk; Mobiliteitsoplossingen die de toegankelijkheid van het gebied waarborgen; Effectieve communicatie voor een sterke positionering; Strategische samenwerkingen die bijdragen aan bovenstaande punten.

2. Uitgangspunten 2.1 Waardevol toerisme als vertrekpunt voor verdere groei De geldende beleidskaders en input van diverse stakeholders vormen het vertrekpunt voor de gebiedsvisie voor het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk. De gemeente Noordwijk profileert zich als heilzame badplaats, centrum van de ruimtevaart en zakelijke congressen, met een rijke traditie in de sierbollenteelt. Dit zijn de kernthema’s. Elk jaar overnachten ruim één miljoen mensen in de gemeente Noordwijk, komen miljoenen dagjesbezoekers naar de gemeente en worden meer dan 300 evenementen georganiseerd. Dit zorgt voor een levendige en florerende gemeente, waar bewoners trots op zijn, bezoekers graag komen en ondernemerschap loont. In het verleden stond groei van de (toeristische) economie voorop. Het huidig gemeentebestuur kiest meer nadrukkelijk voor waardevol of duurzaam toerisme, waarbij ook de inwoners en de natuur baat hebben bij verdere ontwikkeling van recreatie en toerisme in de gemeente. Concreet betekent dit een meer gedoseerde groei, gericht op seizoensverbreding en specifieke doelgroepen (zoals inzichtzoekers, stijlzoekers en verbindingszoekers; zij genieten actief van lekker eten en drinken, strand en natuur en kunst en cultuur).

Deze doelen zijn te bereiken met gerichte investeringen in het toeristische aanbod, infrastructuur en mobiliteit (schoner, slimmer en anders), die nadrukkelijk ook bijdragen aan de lokale gemeenschap en de leefbaarheid. Denk aan verbeterde wandel- en fietsroutes, buitenfitnessfaciliteiten en educatieve natuurspeelplaatsen en sportieve evenementen, waar ook bewoners gebruik van kunnen maken. 2

Plannen om recreatieve voorzieningen rondom de trekpleisters te verbeteren dragen bij aan seizoensverbreding en versterken de ervaring van bezoekers, terwijl ook lokale bewoners gebruikmaken van de faciliteiten. Duurzame mobiliteitsoplossingen en betere fiets- en wandelverbindingen helpen de bereikbaarheid te vergroten én minimaliseren de impact op de natuur. Samenvattend vormen waardevol toerisme, de kernthema’s van de gemeente Noordwijk, seizoensverbreding en de doelgroepenbenadering het vertrekpunt voor verdere toeristische (beleids)ontwikkeling. Het is ook belangrijk dat deze visie mee wordt opgenomen in de omgevingsvisie. Bronnen Input van diverse stakeholders, waaronder: bewoners, ondernemers, bezoekers, Noordwijk Marketing en ambtenaren en bestuurders van de gemeente Noordwijk (opgehaald tijdens participatie van de visies op evenementen en verblijfsrecreatie en de gebiedsvisie voor het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk). Zie voor het participatieproces pagina 30 en 31. Beleidskaders •

Bewuste bestemmingen, Kadernota Toerisme provincie Zuid-Holland

•

Uitvoeringsagenda 2024 – 2026

•

Recht zo die gaat – Collegewerkprogramma 2022 – 2026

•

Samen maken we de toekomstvisie voor Noordwijk, Omgevingsvisie 1.0 gemeente Noordwijk

•

Position paper Bereikbaarheid Duin- en Bollenstreek, samenwerkende gemeenten Duin- en Bollenstreek

2. Uitgangspunten 2.2 Duurzame mobiliteitsoplossingen Een verdere toeristische groei vraagt een andere kijk op autobereikbaarheid, verkeersafwikkeling en autoparkeren. Nog meer auto- en vrachtverkeer leidt tot verslechterde luchtkwaliteit, leefbaarheid, verkeersveiligheid en meer CO2-uitstoot. Terwijl een verbetering nodig is. Dit kan door toeristische bestemmingen bereikbaar te maken met verschillende vervoersvormen en in te zetten op schonere, slimmere en andere mobiliteit.* • •

•

Schoner = minder CO2-uitstoot en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Dit kan bijvoorbeeld door in te zetten op zero-emissievervoer. Maar schoner is ook meer focus op de fiets en lopen. Slimmer = slimmere mobiliteitsconcepten (ook de last mile) en minder verplaatsingen per auto, door bijvoorbeeld een ruim aanbod aan (elektrische) fietsen aan te bieden bij vakantieparken, hotels, attracties en overstappunten. Anders = verminderen van gebruik van de auto door meer in te zetten op de fiets of het openbaar vervoer, met een belangrijke rol voor de treinstations in de regio. Waarbij ook extra aandacht is voor gelijkwaardig gebruik voor mensen met een mobiliteitsbeperking.

De gemeente werkt ook aan de uitwerking van een nieuwe Mobiliteitsagenda om invulling te geven aan meer passende mobiliteitsoplossingen. Denk bijvoorbeeld aan snelheidssturing op de Zilkerduinweg en betere fietservaringen. De Mobiliteitsagenda onderzoekt ook welke mogelijkheden er zijn voor de N206 in noordelijke richting om het dorp te ontlasten en wordt bereikbaarheid met het openbaar vervoer ook een aandachtspunt.

3

* zie ook Position paper Bereikbaarheid Duin- en Bollenstreek

De Mobiliteitsagenda heeft als doel om een integrale aanpak te ontwikkelen die aansluit bij de behoefte aan duurzame bereikbaarheid en leefbare wijken. Hierin wordt gekeken naar multimodale verbindingen, de rol van openbaar vervoer en innovatieve mobiliteitsoplossingen die de afhankelijkheid van de auto verminderen. Daarbij komt dat het huidig verkeers- en parkeerbeleid van de gemeente Noordwijk verdere toeristische ontwikkeling belemmert. Denk bijvoorbeeld aan de parkeernorm bij ontwikkelingen. Het ruimtebeslag is groot en een complexe gebouwde parkeervoorziening is duur, hetgeen investeerders afschrikt. Dit nog afgezien van de vraag of het extra autoverkeer adequaat kan worden afgehandeld en of de boulevards primair op autobereikbaarheid en autoparkeren, in plaats van langzaam verkeer, ingericht dienen te zijn. Ook is er een ruimhartig parkeerbeleid voor bewoners. Zo kunnen bewoners met een inwonersparkeervergunning die buiten het betaald parkeren gebied wonen tegen een gereduceerd tarief parkeren in het betaald parkeren gebied. Dit kan ervoor zorgen dat inwoners sneller de auto pakken. Een van de gevolgen is dat parkeergelegenheid voor bezoekers van buiten de gemeente afneemt.

3. Karakter van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk In het noordelijk gebied van de gemeente Noordwijk gaan natuur, natuurbeheer en recreatie hand in hand samen. Als poort tot het Nationaal Park Hollandse Duinen biedt deze regio een mix van duinen, bossen, stranden en een meer. Afgewisseld met rustige kernen, vakantieparken en kleinschalige recreatieve voorzieningen. Hier ligt de kracht van het gebied: een balans tussen het behoud van unieke natuurlijke ecosystemen en de mogelijkheid voor bewoners en bezoekers om te genieten van de prachtige omgeving. Als overgangsgebied tussen de kust en het agrarische land achter de duinen vervult dit gebied een bijzondere rol. Het dient als voorbeeld van duurzaam natuurbeheer, waarbij flora en fauna worden beschermd en bezoekers worden uitgenodigd om op een respectvolle manier van de natuur te genieten. In dit hoofdstuk zoomen we nader in op feiten en cijfers, resultaten van een uitgevoerde bezoekers- en bewonersenquête, leefstijlen, trekpleisters en kenmerken van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk.

4

Gebiedsafbakening noordelijk deel gemeente Noordwijk Strandreservaat Noordvoort

Amsterdamse Waterleidingduinen

Langevelderslag

Tespellaan Nationaal Park Hollandse Duinen Oosterduinsemeer

Duindamseslag

5

Muziekevenementen en festivals

3. Karakter van het noordelijk deel

Meest bezochte evenementen

Feiten en cijfers noordelijk gebied gemeente Noordwijk Landelijke en regionale data laten een groei in inwonersaantal en toerisme zien. Tegelijkertijd zien we dat de kracht van de combinatie tussen natuur en recreatie een sterk kenmerk van het Noordwijkse karakter is. Bezoekers en bewoners laten ook zien dat de gemeente Noordwijk voor ieder wat wils heeft, ook op het gebied van evenementen. Inwoners: gemeente Noordwijk heeft 45.732 inwoners (1-1-2024 CBS), met een groei van 546 inwoners t.o.v. 2023. Landelijke trends wijzen op een toenemende behoefte aan recreatieruimte. Het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) ziet een aanhoudende groei van het toerisme in Nederland. In 2023 werden ruim 20 miljoen internationale bezoekers verwacht, een stijging van 30% ten opzichte van het voorgaande jaar. Hoewel het aantal Nederlanders dat in eigen land op vakantie gaat stabiel blijft, blijft de totale recreatiedruk toenemen. Accommodaties: het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk heeft 14 accommodaties, variërend van (mini)campings, vakantieparken, vakantiewoningen/appartementen tot hotels. Ecologische kenmerken: de gemeente Noordwijk herbergt unieke natuurgebieden zoals het Hollandse Duin, de Noordduinen en het Strandreservaat Noordvoort. Deze gebieden bieden een rijke biodiversiteit en vormen rustplekken voor vogels en zeehonden.

Het Strandreservaat Noordvoort, geopend in 2019, is een bijzonder strandstuk waar natuur voorrang krijgt. De Vereniging voor Natuur- en Vogelbescherming Noordwijk (VNVN) speelt een cruciale rol in het behoud van deze natuurgebieden.

Sportevenementen Evenementen voor kinderen

9% 1%

Toeristenmarkt

14%

15% 14%

Bloemencorso Kermis

6%

21%

5% 15%

Carnaval Overig

Een of meerdere evenementen bezocht in gemeente Noordwijk Evenementen: uit de bewoners- en bezoekersenquête blijkt dat 86% van de inwoners en bezoekers meer dan één evenement per jaar bijwoont, wat de sterke betrokkenheid bij lokale activiteiten onderstreept. Het Bloemencorso, de Toeristenmarkt en de Kermis trekken de meeste bezoekers, terwijl ook Carnaval, sportieve en culturele evenementen een waardevolle bijdrage leveren. Het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk biedt bovendien unieke kansen voor sportieve evenementen zoals hardloopevenementen en triatlons, dankzij het gevarieerde landschap van strand, duinen en polders. Het benutten van deze mogelijkheden kan het evenementaanbod en de aantrekkingskracht van de gemeente verder versterken. *Meer informatie over de bewoners- en bezoekersenquête vindt u in de bijlage.

6

Cultuurevenementen

Nee 17%

Ja 83%

Ja Nee

3. Karakter van het noordelijk deel De noordelijke bezoeker Leefstijlen* geven inzicht in de motivatie en behoeften van bezoekers. Het afstemmen van het aanbod, in de breedste zin, op leefstijlen biedt kansen voor de versterking van een gebied. Voor het inschatten van welke leefstijlen bij de gemeente Noordwijk passen, gebruikten we de data van het platform Perfect Place**. In de gemeente Noordwijk zijn twee dominante leefstijlen bij de verblijfsrecreant te herkennen, de stijlzoeker en de plezierzoeker. Noordwijk Marketing richt zich in haar marketingplan ook op de inzichtzoeker en de verbindingszoeker. Voor de stijlzoeker is luxe en comfort van belang. Zij vinden het niet erg om iets meer te betalen, als het dan écht goed is. De stijlzoekers zijn met name mannen (65%) en er is sprake van een evenwichtige spreiding qua leeftijd, waarbij de groep van 18 tot en met 29 jaar iets groter is dan gemiddeld. Stijlzoekers zijn vaak huishoudens met kinderen en relatief weinig alleenstaanden. Zij verdienen relatief vaak modaal of hoger en hebben een bovengemiddeld hoge opleiding. Plezierzoekers vormen een belangrijke groep verblijfsrecreanten, met een sterke vertegenwoordiging van jongeren (18-34 jaar), waarvan 38% gezinnen met kinderen zijn. Deze groep kiest vaak voor zon-, zee-, strandvakanties en avontuurlijke vakanties, en reist graag in groepen.

Hoewel natuur niet per se een prioriteit is, speelt de groepsactiviteit een centrale rol in hun keuzes. Inzichtzoekers houden van rust, natuur en culturele activiteiten en hechten veel waarde aan comfort en goed georganiseerde voorzieningen. Ze zijn kritisch en bereid meer te betalen voor kwaliteit en betrouwbaarheid. Hun voorkeur gaat uit naar hotels, kleinschalige B&B’s met goede recensies of privéaccommodaties. Voor hen staat verdieping en beleving centraal in een rustige omgeving.

7

*In de bijlage vindt u toelichting en een totaaloverzicht van alle leefstijlen **In de bijlage 3 vindt u meer informatie over het platform Perfect Place

15%

4% 3% 13% 1%

16%

16%

13%

13%

17%

17%

13% 12%

11% 11%

18%

20%

11%

13%

21% 18% 14% 12% 10% 15% 10%

29%

30%

32%

35%

11%

11%

9% 6% 10%

9% 6% 10%

12% 7% 7% 11%

12% 7% 6% 10%

22%

23%

19%

20%

13%

12%

12%

10%

29%

31%

11%

11%

9% 6% 10%

9% 5% 9%

12% 7% 5% 10%

22%

21%

20%

21%

13%

13%

12%

13%

34%

31% 11% 8% 6% 9%

Ne de r la Z ui No nd d -H or ol dw lan i jk NT d i O n NT w :D o O: ag ne Ve be rs zo rb lij f ek sr er ec s Oo r st ea er nt Cl du en us in te s L e rv an M ak ge an ve e er ti ld La er nd epa sl r go ag ke ed n D & NT Go ui nd O am lf b aa se St n ra sla Te nd g s en p D u e ldu yn in en No or d

100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

15% 25% 24%

Leeftijd bezoekers

<20 21-30 31-40 41-50 51-60 61-70 71-80 81+

Avontuurzoekers Plezierzoekers Harmoniezoekers Verbindingzoekers Rustzoekers Inzichtzoekers Stijlzoekers

Verbindingszoekers genieten van natuur, gezelligheid en actief bezig zijn, zoals wandelen, fietsen en culturele uitstapjes. Ze hebben oog voor duurzaamheid, lokaal leven en lekker eten, en combineren ontspanning graag met sociale verbinding. Hun voorkeur gaat uit naar campings, hotels of huisjes die comfort en een lokale sfeer bieden. Authenticiteit en samenzijn staan voorop.

3. Karakter van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk Eigenschappen van het gebied • •

•

•

.

8

Rust en recreatie: het westelijke deel is gericht op recreatie, terwijl het oostelijke deel uitnodigt tot rust en natuurbeleving. Groene verbindingen: groenstroken langs de Haarlemmertrekvaart versterken de ecologische verbindingszone. De groenblauwe dooradering draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Gebiedsuitdagingen: Hoewel de gebiedsvisie een positief, toekomstgericht verhaal laat zien, is het belangrijk ook aandacht te hebben voor de huidige knelpunten. Er is sprake van overlast door zwerfafval en loslopende honden, wat ten koste gaat van de natuurbeleving en de kwaliteit van het gebied. Deze uitdagingen vragen om gerichte maatregelen en gedragsverandering bij bezoekers om het gebied aantrekkelijk en leefbaar te houden. Toekomstige ontwikkelingen: als strategisch partner van het Nationaal Park Hollandse Duinen onderschrijft de gemeente Noordwijk de landschapsstrategie, die inzet op een duurzame balans tussen natuur, recreatie en leefomgeving. Verder wordt in het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk groei in woningbouw verwacht, met projecten nabij de Langevelderweg zoals De Lanen 5 en Paviljoen in den Houte. Dit gaat samen met verbeteringen in de verkeersinfrastructuur om de toestroom van bewoners en recreanten te ondersteunen.

•

•

•

Parkeren en bereikbaarheid: ontwikkelingen gericht op het verbeteren van de bereikbaarheid, het optimaliseren van de infrastructuur en het accommoderen van de groeiende stroom bezoekers en bewoners kunnen een positieve invloed hebben op zowel de bereikbaarheid als de parkeermogelijkheden. Denk aan het stimuleren van de fiets, zodat bestaande parkeergelegenheid minder onder drukt komt te staan. Verblijfsrecreatie en recreëren: de vraag naar vakantiewoningen groeit, met een toenemende belangstelling van gezinnen en families die op zoek zijn naar gezinsvriendelijke accommodaties en activiteiten. Het gebied trekt zowel bewoners als terugkerende bezoekers uit de regio aan. Evenementen vormen een waardevolle aanvulling op de recreatiemogelijkheden, met een divers aanbod dat varieert van sportieve activiteiten tot culturele festiviteiten. Op een schaalniveau dat past bij het karakter van het gebied. (Kleinschalige) evenementen missen nog vaak de bekendheid die ze verdienen. Horeca: de horeca rondom het Oosterduinsemeer is kleinschalig en verspreid aanwezig. Deze voorziening speelt een belangrijke rol in het versterken van de aantrekkelijkheid van de locatie als recreatie- en verblijfsgebied. Er is ruimte voor uitbreiding of verbetering, mits deze aansluit op de behoeften van bezoekers en het natuurlijke karakter van de omgeving respecteert.

3. Karakter van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk Wensen van bezoekers Om een goed beeld te krijgen van de kansen die het noordelijke gedeelte van de gemeente Noordwijk biedt, dachten verschillende betrokkenen mee. Bewoners en bezoekers participeerden via een enquête en ondernemers en vertegenwoordigers van verschillende organisaties dachten mee tijdens een rondetafelgesprek. Wat zijn de kwaliteiten van het gebied en welke verbetermogelijkheden zien zij? Versterk wat er al is: een aanzienlijk deel van de bewoners en bezoekers vindt dat het gebied in veel opzichten voldoet aan de verwachtingen, met name wat betreft het behoud en de bescherming van de natuur. Zij zien kansen voor impact, niet in grote veranderingen, maar in het versterken van wat er al is. Behoud en onderhoud: het meest genoemde aandachtspunt is het behoud en onderhoud van schone en goed onderhouden openbare ruimtes. Dit benadrukt hoe belangrijk een nette en verzorgde uitstraling is voor de waardering van het gebied. Ook wordt de promotie van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk als een verbeterpunt genoemd, wat wijst op de behoefte aan meer zichtbaarheid en communicatie over wat het gebied te bieden heeft. Daarnaast bestaat er een duidelijke wens voor goed onderhouden fiets- en wandelroutes en meer plekken voor sport, spel en ontspanning.

Evenementen en activiteiten: hoewel evenementen en educatieve activiteiten minder vaak worden genoemd, blijven deze aspecten belangrijke kansen om de aantrekkingskracht van het gebied te vergroten. Deze resultaten tonen aan dat, hoewel de tevredenheid hoog is, gerichte inspanningen kunnen bijdragen aan een nog sterkere positie van het noordelijke deel van de gemeente als leef- en recreatiegebied.

Verbetermogelijkheden voor noordelijk deel van de gemeente Noordwijk

Leerzame rondleidingen/activiteiten Evenementen Plekken voor sport, spel en ontspanning Fiets- en wandelroutes De promotie van het gebied Schoon, goed onderhouden openbare ruimte Het gebied hoeft niet aantrekkelijker te worden voor… 0%

5%

10%

15%

*Meer informatie over de bewoners- en bezoekersenquête vindt u in de bijlage.

9

20%

3. Karakter van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk Noordelijke trekpleisters In het diverse noordelijke landschap vinden we verschillende trekpleisters die elk hun eigen charme hebben. Van de serene bossen en duinen van de Duindamseslag tot het dynamische Langevelderslag als toegangspoort tot de Noordzee. Het noordelijke gedeelte van de gemeente Noordwijk maakt bovendien deel uit van het Nationaal Park Hollandse Duinen, een uniek natuurgebied dat de kust, duinen, bossen en landgoederen omvat. Uiteraard kent het noordelijke gedeelte van de gemeente meer trekpleisters.

Langevelderslag Als belangrijke toegangspoort tot Nationaal Park Hollandse Duinen biedt Langevelderslag een breed strand en uitgestrekte duingebieden. Het gebied wordt momenteel duurzaam ontwikkeld, met nieuwe wandelroutes en inclusieve voorzieningen. Daarmee biedt het gebied een unieke combinatie van natuur en recreatie. Vanaf 2026 zal de herinrichting van de Langevelderweg de bereikbaarheid verder verbeteren. Duindamseslag Hier komen bos, duin en strand samen, wat zorgt voor een serene omgeving. Deze plek is vooral geliefd bij inwoners van Noordwijkerhout vanwege de rustige sfeer. Amsterdamse Waterleidingduinen Dit uitgestrekte natuurgebied tussen Zandvoort en Langevelderslag is populair onder natuurliefhebbers. Met 3.400 hectare aan wandelpaden en de mogelijkheid om damherten te spotten, biedt het een unieke natuurervaring.

10

Oosterduinsemeer Dit gebied heeft potentie voor waterrecreatie zoals watersport en zwemmen. Momenteel wordt de ontwikkeling echter beperkt door uitdagingen zoals blauwalg en complexe eigendomssituaties. Verbeteringen in de fiets- en wandelpaden kunnen de recreatieve waarde verder vergroten. Naast de Langevelderslag vormt ook het Oosterduinsemeer een belangrijke poort tot Nationaal Park Hollandse Duinen. Bezoekers van het Oosterduinsemeer vormen hierbij een waardevolle nieuwe doelgroep. Noordvoort Strandreservaat Noordvoort is een uniek strandreservaat midden in de Randstad. Het natuurproject richt zich op het behoud van een kwetsbare kuststrook en biedt mogelijkheden voor rustige natuurbeleving en ecotoerisme. Hier krijgen wind, zand en water vrij spel, en het dient als rustplaats voor vele vogels en zeehonden. Tespellaan De Tespellaan bevindt zich in een gebied dat een mix biedt van residentiële en recreatieve voorzieningen. Denk aan het landelijk gelegen landgoed met golfbaan. Dit gebied draagt bij aan de recreatieve voorzieningen in de regio. Daarnaast is het een populaire locatie voor evenementen en bruiloften.

3. Karakter van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk Bezoekfrequentie Trekpleisters De enquêteresultaten laten zien dat de Langevelderslag en Duindamseslag de meest populaire locaties zijn, met frequente bezoeken variërend van wekelijks tot jaarlijks. Andere natuurgebieden, zoals de Amsterdamse Waterleidingduinen en het Oosterduinsemeer, worden minder vaak bezocht. Meestal op maandelijkse of jaarlijkse basis.

Bezoekfrequentie van locaties in noordelijk deel gemeente Noordwijk 450 400 350 300 250 200

Dagelijks

150

1x per jaar lf c lu b Go

No or dw

ijk se

Ex lft er re in

Tu l ip

lft er re in

*Meer informatie over de bewoners- en bezoekersenquête vindt u in de bijlage.

Go

oo rt rd v Go

aa tN oo

St ra nd re se rv

Oo

st er du in se

m

uin en

at er le id in gd

m se

W

Du in da m Am st er da

11

pe ri e nc e

0 Te sp eld uy n

Maandelijks ee r

50 se sl ag

Wekelijks

La ng ev el de rs la g

100

Nooit

4. Noordelijk deel van de gemeente Noordwijk in 2040 Een oase van rust, natuur en vitaliteit “Het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk is een unieke bestemming waar rust, natuur en ruimte voor beweging centraal staan. Hier komen zoet en zout bij elkaar. Dit gebied, met authentieke Noordwijkse charme, biedt een tegenhanger aan de drukte van de boulevards tijdens mooie voorjaars- en zomerdagen. Het noorden is een onontdekte parel, geliefd bij zowel verblijfstoeristen als bewoners, en staat voor kwaliteit boven kwantiteit. Hier kunnen mensen genieten van wandelingen met de hond, tot rust komen in de natuur, en werken aan hun vitaliteit in een omgeving die de balans tussen mens en omgeving respecteert. Het noordelijke deel van de gemeente verdient een podium als dé plek waar rust, beweging en natuur samensmelten. Met een focus op toegankelijkheid en vitaliteit wordt dit gebied niet alleen een toevluchtsoord voor ontspanning, maar ook een inspirerend voorbeeld van duurzaam recreëren. Bezoekers en bewoners worden uitgenodigd om te genieten van de omgeving op manieren die bijdragen aan welzijn, zoals fietsen, wandelen, steppen of zelfs met de riksja, huifkar of pendelbus. Het ultieme doel is het behouden en versterken van de status als heilzame badplaats, waarbij de unieke combinatie van natuur en vitaliteit een centrale rol speelt.

Het noordelijke gebied in de gemeente Noordwijk draagt bij aan deze status, geeft er invulling aan en is er exemplarisch voor. Hier komt de essentie van heilzame badplaats tot uiting. Dit vraagt om een zorgvuldige balans tussen recreatie en natuur, en tussen bezoeker en bewoner. Er wordt gewerkt aan een nog betere basis voor een duurzaam en toekomstbestendige gemeente Noordwijk, waar welzijn en authenticiteit hand in hand gaan.’’ 12

Randvoorwaarden – strategische samenwerkingen: ontwikkelen van ecotoerisme met natuurorganisaties om bewustwording te vergroten.

Strandreservaat Noordvoort

Randvoorwaarden – bereikbaarheid en mobiliteit: verbeter N206-aansluiting, met balans tussen natuur en recreatie. Pijler – versterking van recreatieve voorzieningen: plaats afvalbakken op drukke plekken en werk samen met initiatieven.

Randvoorwaarden - natuurbehoud en ecologische versterking: samen met Waternet regie op bezoekersaantallen Amsterdamse Waterleidingduinen.

Amsterdamse Waterleidingduinen Pijler – bezoekersmanagement en spreiding: stimuleer seizoens-evenementen en workshops met lokale ondernemers.

Langevelderslag

Pijler – versterking van recreatieve voorzieningen: plaats buitenfitness e/o natuurspeeltuin aan de rand van het duinlandschap.

Tespellaan

Oosterduinsemeer Pijler – identiteitsversterking door promotie en storytelling: promoot Duindamseslag voor rustige recreatie met natuurbehoud.

13

Duindamseslag

Randvoorwaarden natuurbehoud en ecologische versterking: aanpak blauwalg en verbeteren waterkwaliteit. Pijler – versterking van recreatieve voorzieningen: bevorder het gebruik van bestaande camperplaatsen in de omgeving en ontwikkel gezinsvriendelijke accommodaties voor langer toeristenverblijf. Pijler – versterking van recreatieve voorzieningen: plaats buitenfitness langs wandel- en fietsroutes en combineer dit met kinderfaciliteiten, zoals een natuurspeeltuin. Pijler – versterking van recreatieve voorzieningen: breid recreatieve voorzieningen uit, zoals zwemsteigers, watersportcentrum en picknickplaatsen. Verhoog stroomcapaciteit voor (sport)evenementen en voorzieningen.

5. Strategie: de weg naar een vitaal en groen noordelijk gebied 5.1 Randvoorwaarden Om de gebiedsvisie voor het noordelijke deel van gemeente Noordwijk te realiseren, worden de volgende randvoorwaarden benadrukt:

1. Natuurbehoud en ecologische versterking Het behoud en de versterking van de natuurlijke omgeving staan centraal in de visie. Dit omvat de bescherming van kwetsbare ecosystemen, het vergroten van biodiversiteit en het aanpakken van uitdagingen zoals blauwalg in het Oosterduinsemeer. De Uitvoeringsagenda 2024 – 2026 en het Collegewerkprogramma ‘Recht zo die gaat’ onderstrepen het belang van het unieke landschap, waar ondernemen, recreëren en natuurbeleving in balans blijven. Daarnaast streeft het ’Programma Landelijk Gebied & Duurzame Greenport’ ook voor de gehele Duin- en Bollenstreek naar drie principes in dit kader: 1) water en bodem zijn sturend in de ruimtelijke ordening, 2) openhouden cultuurlandschap en 3) fijnmazige groenblauwe dooradering van het landschap. Ecologisch behoud vormt hiermee een fundamentele randvoorwaarde voor de uitvoering van deze visie. Daarnaast biedt het Natura 2000-netwerk en Natuurnetwerk Nederland waar we onderdeel van zijn goede kaders voor het natuurbehoud. Kansen De volgende kansen sluiten direct aan bij de Uitvoeringsagenda 2024 – 2026 van de gemeenteraad, het collegewerkprogramma ‘Recht zo die gaat’ en de gebiedsvisie voor het noordelijke deel van gemeente Noordwijk, die gericht is op het behouden en versterken van de unieke identiteit van het gebied als een oase van rust en natuur.

Natuurbehoud vormt hierbij de kern van duurzaam toerisme en de balans tussen ecologie en recreatie. 14

• Uitbreiden van natuurlijke buffers Verdere versterking van de biodiversiteitszones rondom de duinen biedt bescherming aan flora en fauna en verrijkt de natuurbeleving. De voortzetting van het huidige beheer van deze zones is een startpunt voor waar mogelijk uitbreiding van aanvullende maatregelen, zoals gerichte aanplanting van inheemse soorten en ecologische verbindingen creëren. • Blauwalgproblematiek structureel aanpakken De samenwerking met waterschappen en experts is cruciaal voor het verbeteren van de waterkwaliteit van het Oosterduinsemeer. Met het Hoogheemraadschap van Rijnland is reeds in beeld gebracht dat een luchtmenginstallatie mogelijkheden kan bieden, maar door de lopende concessie voor zandwinning is installatie op korte termijn lastiger te realiseren. Een andere kans ligt in samenwerking met de bollensector en de Hoogheemraadschap om het fosfaatgehalte in het huidige water te verlagen, wat de groei van blauwalg deels beperkt. Gedurende de uitwerking van concrete maatregelen, is het belangrijk bezoekers gericht te informeren over milieuvriendelijke omgang met het gebied. • Ecotoerisme stimuleren Om bewustwording over ecologische waarden te vergroten blijft het ontwikkelen van natuureducatieprogramma’s en informatiepunten een belangrijke pijler.

Hierbij kan bijvoorbeeld worden voortgebouwd op bestaande initiatieven, zoals het Noordvoort Strandreservaat, door interactieve programma’s te organiseren, gidsen en vrijwilligers in te zetten, en digitale tools te ontwikkelen die bezoekers informeren over de unieke natuur van het gebied.

2. Bereikbaarheid en mobiliteit

Inspiratie - Natuureducatieprogramma’s Veluwe De Veluwe biedt een inspirerend voorbeeld van natuureducatie dat bewustwording en ecotoerisme versterkt. Met excursies, workshops en interactieve informatiepunten langs wandelroutes leren bezoekers over biodiversiteit, klimaatverandering en de rol van de mens in het ecosysteem. Gidsen leiden safaritochten en vogelspotexcursies, terwijl QR-codes en Augmented Reality de beleving verdiepen. Samenwerking met scholen betrekt ook jonge generaties bij natuurbehoud. Bron: visitveluwe.nl

Bezoekkersstromen effectief reguleren en bereikbaarheid van het gebied waarborgen moet hand in hand gaan met het behoud van de ecologische balans. De nadruk ligt hierbij op een transitie naar duurzame vervoersmiddelen, zoals fietsen, lopen en het openbaar vervoer, in lijn met de ambities uit de Uitvoeringsagenda 2024 – 2026, het Collegewerkprogramma ‘Recht zo die gaat’ en de mobiliteitsagenda 2040 die nog in ontwikkeling is. De gebiedsvisie voor het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk richt zich op het verbeteren van fietsinfrastructuur, het creëren van voetgangersvriendelijke gebieden, en het versterken van openbaar vervoer. Daarnaast wordt elektrisch vervoer gestimuleerd door laadpunten en deelinitiatieven, met blijvende aandacht voor verkeersveiligheid en leefbaarheid. Duurzame mobiliteit vormt zo een randvoorwaarde voor de uitvoering van de visie. Daarnaast past dit ook bij de pijler heilzame badplaats. Kansen Duurzame mobiliteit, zoals fietsen, wandelen en openbaar vervoer, vermindert de druk op kwetsbare natuur en versterkt leefbaarheid en recreatie. Deze maatregelen zorgen ervoor dat natuurbehoud en bereikbaarheid hand in hand gaan. • Verbeterde verbindingen Het verder versterken van verbindingen tussen de gemeente Noordwijk en treinstations in Lisse, Sassenheim, Hillegom en Voorhout draagt bij aan betere bereikbaarheid en duurzame mobiliteit.

Dit kan bijvoorbeeld door de huidige inzet van (buurt)bussen voort te zetten en waar nodig uit te breiden. Samenwerking met vervoersmaatschappijen en lokale partijen kan zorgen voor een regelmatige en betrouwbare dienstregeling die ook toeristische trekpleisters optimaal bedient.

15

• Duurzame deelmobiliteit Het stimuleren van duurzame deelmobiliteit en deelfietssystemen biedt een aantrekkelijk alternatief voor autoverkeer en verbetert de bereikbaarheid van het gebied. Vakantieparken en grote parkeerlocaties, zoals de Keukenhof, kunnen dienen als knooppunten waar bezoekers eenvoudig gebruik kunnen maken van elektrische shuttles of huur/deelfietsen. Dit vraagt om samenwerking met aanbieders van mobiliteitsdiensten en een heldere communicatie richting bezoekers. • Betere aansluiting N206 – N208 Het verbeteren van de aansluiting vanaf de N206 naar N208 kan de bereikbaarheid vergroten zonder afbreuk te doen aan natuurbehoud en recreatieve functies. Dit kan bijvoorbeeld door zorgvuldig af te stemmen met betrekking tot ecologische waarden en recreatieve behoeften, bijvoorbeeld door het toepassen van groeninclusieve infrastructuur en gerichte verkeersmaatregelen. • Infrastructuurverbetering Oosterduinsemeer De toegankelijkheid van het Oosterduinsemeer kan worden vergroot door voort te bouwen op bestaande initiatieven, zoals het aanleggen van extra wandel- en fietspaden en het verbeteren van parkeerplaatsen. Door samen te werken met lokale partijen en gebruikersgroepen kunnen voorzieningen worden afgestemd op de behoeften van bezoekers, terwijl de natuurlijke omgeving behouden blijft.

16

Inspiratie – Duurzame pendeldiensten: Baden-Baden, Duitsland In Baden-Baden, Duitsland, wordt de bereikbaarheid van kuuroordfaciliteiten verbeterd door een uitgebreid netwerk van duurzame pendeldiensten. Elektrische minibussen en deelfietsen verbinden kuuroorden, natuurgebieden en parkeerlocaties, waardoor bezoekers eenvoudig en milieuvriendelijk door de regio kunnen reizen. Real-time informatie via bushaltes en een mobiele app helpt bij het reguleren van bezoekersstromen en zorgt voor een soepele ervaring. Om het gebruik van deze diensten te stimuleren, worden bezoekers aangemoedigd door kortingen op parkeertarieven en toegang tot lokale attracties. Bron: baden-baden.com

3. Strategische samenwerkingen De uitvoering van deze visie vereist een sterke en doelgerichte samenwerking tussen omliggende gemeenten, natuurorganisaties, lokale ondernemers en bewonerscollectieven. Essentieel hierbij is dat partijen elkaar actief op de hoogte houden, kennis en aanpakken delen, en samenhangende strategieën ontwikkelen die aansluiten bij regionale en lokale doelen. Door kennisuitwisseling, gezamenlijke visievorming en integrale benaderingen kunnen synergiën worden benut en versnippering worden voorkomen. Gezamenlijke inspanningen vergroten de impact van de initiatieven. Cruciale partners zijn onder meer Staatsbosbeheer, natuurparken, toeristische en recreatieve organisaties, lokale verenigingen, Holland Rijnland, Economic Board Duin- En Bollenstreek (EBDB), Noordwijk Marketing, bewonerscollectieven en natuurverenigingen. Transparante communicatie, gelijkwaardige participatie en regelmatige evaluaties vormen de basis voor duurzame en effectieve samenwerking.

17

• Versterking van samenwerking voor natuur en recreatie Bouw voort op de samenwerking met omliggende gemeenten, Staatsbosbeheer, het Nationaal Park Hollandse Duinen, Holland Rijnland en andere natuurorganisaties om natuur, recreatie en vitaliteit verder te versterken. Bijvoorbeeld door gezamenlijke projecten en activiteiten te ontwikkelen, kan het gebied beter worden geïntegreerd in omliggende natuuren recreatiegebieden en ontstaat een samenhangend netwerk van waardevolle groene ruimtes. • Samenwerking met Noordwijk Marketing versterken Zet de samenwerking met Noordwijk Marketing voort en richt deze op het ontwikkelen van een samenhangende strategie die het noordelijke deel van de gemeente Noordwijk duidelijk positioneert als een aantrekkelijke bestemming voor een breed publiek. Dit kan bijvoorbeeld door promotiecampagnes, gerichte evenementen en storytelling rond het unieke karakter van het gebied.

Kansen Het is belangrijk de krachten te bundelen met de mensen en organisaties die dicht bij het gebied staan. Zij zijn immers de kenners en de verbindende schakel. Samenwerken betekent ook dat elke organisatie vanuit haar kracht werkt. De ene doet dat wellicht met sportactiviteiten of gezinsarrangementen, terwijl de andere strategisch aan de positionering werkt.

• Lokale ondernemers en vakantieparken betrekken Vergroot de betrokkenheid van lokale ondernemers en vakantieparken bij de promotie van het gebied. Bijvoorbeeld door hen actief te betrekken bij marketingactiviteiten, arrangementen en toeristische initiatieven, en aan te haken bij de projecten van EBDB. Lokale ondernemers kunnen een sleutelrol spelen in het versterken van de aantrekkingskracht en het draagvlak voor het gebied.

• Participatie als leidraad voor gebiedsontwikkeling Gebruik de participatieaanpak van Langevelderslag als voorbeeld voor het verder uitrollen van de gebiedsvisie. Deze aanpak, die zich kenmerkt door actieve betrokkenheid van belanghebbenden en effectieve afstemming, kan dienen als model om draagvlak te vergroten en plannen efficiënt en breed gedragen uit te voeren.

• Samenwerking met sportverenigingen en collectieven stimuleren Stimuleer samenwerking met lokale sportverenigingen, natuurverenigingen en bewonerscollectieven om activiteiten en evenementen in het gebied te organiseren en te promoten. Denk hierbij aan sporttoernooien, natuurworkshops en community-events, die zowel de binding met het gebied vergroten als bezoekers aantrekken.

5. Strategie: de weg naar een vitaal en groen Noordelijk gebied 5.1 Pijler: bezoekersmanagement en spreiding De drukte op centrale locaties in de gemeente Noordwijk vraagt om een doordachte aanpak om de balans tussen natuurbehoud, recreatie en bezoekersmanagement te waarborgen. De Uitvoeringsagenda 2024 – 2026 en het Collegewerkprogramma stellen de ambitie om bezoekersstromen beter te spreiden, met oog voor het behoud van de unieke natuurwaarden van het gebied en het creëren van een aangename bezoekerservaring. De strategie focust op duurzame oplossingen, waarbij recreatie en natuur in harmonie worden gebracht. Hieronder worden diverse initiatieven toegelicht die bijdragen aan een toekomstbestendige gemeente Noordwijk, waar natuurbehoud en recreatie hand in hand gaan. We zien hiervoor de volgende kansen:

• Regie op bezoekersaantallen in de Amsterdamse Waterleidingduinen Het reguleren van bezoekersdruk in samenwerking met Waternet en de gemeente Amsterdam is essentieel om de balans tussen recreatie en natuurbehoud te behouden. Dit kan bijvoorbeeld door middel van gerichte afspraken, zoals beperking van bezoekerscapaciteit op piekmomenten, communicatiecampagnes over duurzame recreatie, en het ontwikkelen van alternatieve recreatiemogelijkheden in minder kwetsbare gebieden. • Bevorderen van duurzame bezoekersbewegingen Stimuleer wandelen, fietsen en gedeeld vervoer niet alleen als duurzaam alternatief, maar ook als middel om bezoekersstromen te spreiden en de beleving van het gebied te versterken. Dit kan bijvoorbeeld door arrangementen aan te bieden, zoals fiets- of wandelpakketten met routes langs minder drukbezochte plekken, gecombineerd met informatie over de natuur en cultuur van het gebied. Door deze alternatieve vervoersopties aantrekkelijk en toegankelijk te maken, wordt bezoekersmanagement geïntegreerd in de reiservaring.

18

• Parkeren op afstand als onderdeel van bezoekersbeleving Parkeerlocaties buiten het gebied in combinatie met bijvoorbeeld deelmobiliteit biedt niet alleen vervoer, maar draagt ook bij aan een positieve bezoekerservaring. Denk aan het aanbieden van thematische arrangementen waarbij bezoekers vanaf de parkeerlocatie met shuttles naar specifieke natuur- of recreatiegebieden worden gebracht, eventueel met gidsen of informatievoorziening over het gebied. Deze aanpak draagt bij aan een betere spreiding van bezoekers, ontlast de meest drukbezochte locaties en verrijkt de totale beleving van het gebied. • Kleinschalige evenementen voor bezoekersbeheer Organiseer kleinschalige activiteiten, zoals natuureducatie, sportieve evenementen of culturele workshops, om bezoekers te spreiden over minder drukbezochte gebieden en periodes. Dit kan bijvoorbeeld door samen te werken met lokale verenigingen en ondernemers om aantrekkelijke programma's te ontwikkelen die de unieke aspecten van het gebied benadrukken, zoals natuur, cultuur en recreatie. Bestaande grootschalige evenementen blijven onderdeel van het gebied en dragen bij aan de levendigheid. Nieuwe grootschalige initiatieven worden overwogen als ze passen binnen het karakter en de visie van het gebied.

• Seizoensgebonden initiatieven voor spreiding Ontwikkel flexibele horeca-initiatieven die inspelen op seizoensgebonden activiteiten. Pop-up cafés tijdens drukke periodes of markten met lokale producten kunnen bijvoorbeeld bezoekers aantrekken naar specifieke tijden en locaties, terwijl ze de verbinding met de streek versterken. Deze initiatieven worden bij voorkeur georganiseerd door lokale ondernemers, wat de regionale betrokkenheid en identiteit versterkt. Samenwerking met lokale producenten en recreatieondernemers kan deze initiatieven succesvol maken. • Verbreding van activiteiten Breid het recreatieve en zakelijke aanbod uit door activiteiten te ontwikkelen die specifiek inspelen op de behoeften van zakelijke bezoekers, zoals teambuilding-evenementen, bedrijfstrainingen, en vergaderlocaties in een inspirerende omgeving. In samenwerking met partners zoals Landgoed en Golfbaan Tespelduyn en andere lokale ondernemers, kunnen zakelijke arrangementen aangeboden worden. Denk aan netwerkbijeenkomsten, golfclinics, en workshops gecombineerd met culinaire ervaringen. Door deze activiteiten strategisch te positioneren op rustige momenten en locaties, worden niet alleen bezoekersstromen gespreid, maar ook de aantrekkingskracht van het gebied voor de zakelijke markt vergroot. Ook op momenten in het jaar die doorgaans minder bezoekers trekken.

19

Inspiratie – Pop-up horeca: Biesbosch MuseumEiland Het Biesbosch MuseumEiland organiseert seizoensgebonden horeca-initiatieven, zoals pop-up cafés en streekmarkten. Deze concepten vergroten de aantrekkelijkheid van het gebied en verbinden bezoekers met lokale producten en tradities. Bron: biesboschmuseumeiland.nl

5. Strategie: de weg naar een vitaal en groen Noordelijk gebied 5.2 Pijler: versterking van recreatieve voorzieningen

Een aantrekkelijke en goed uitgeruste recreatieve omgeving is essentieel voor het versterken van de gemeente Noordwijk als bestemming waar natuur, rust en vitaliteit samenkomen. Onder de pijler Versterking van recreatieve voorzieningen ligt de nadruk op het verbeteren van infrastructuur, toegankelijkheid en activiteitenaanbod, met respect voor de unieke kwaliteiten van het gebied. Het doel is om een breed scala aan bezoekers aan te spreken, van gezinnen en sportievelingen tot natuurliefhebbers en toeristen. De onderstaande strategieën zijn gericht op het creëren van een uitnodigende, duurzame en inspirerende recreatieve ervaring, terwijl de identiteit van de gemeente Noordwijk wordt versterkt. Kansen • Afvalbeheer en goed onderhouden paden voor een aantrekkelijke omgeving Versterk recreatieve voorzieningen door voldoende afvalbakken te plaatsen op drukbezochte locaties, zoals de Langevelderslag en wandelroutes, en een regelmatig onderhoudsschema in te voeren voor fiets- en wandelpaden. Dit draagt bij aan een schone, veilige en comfortabele omgeving voor bezoekers. Samenwerking met initiatieven zoals Schone Stranden kan zorgen voor bewustwording en gezamenlijke opruimacties, terwijl regelmatige inspecties en reparaties de kwaliteit van paden waarborgen.

Door deze inspanningen te combineren, wordt zowel de fysieke infrastructuur als de esthetische aantrekkingskracht van het gebied verbeterd. • Duidelijke bewegwijzering en digitale ondersteuning Verbeter de toegankelijkheid en ervaring voor bezoekers door uniforme bewegwijzeringsborden op strategische locaties, zoals parkeerterreinen en toegangspunten. Door aan deze borden QR-codes toe te voegen, waarmee bezoekers toegang krijgen tot meertalige informatie, routebeschrijvingen en achtergrondinformatie over het gebied, wordt de gebruiksvriendelijkheid vergroot. Dit zorgt voor een consistente en informatieve ervaring voor zowel lokale als internationale bezoekers. 20

Inspiratie - IJzeren Man Vught

De IJzeren Man in Vught is een inspirerend voorbeeld van hoe recreatie en natuurbehoud hand in hand kunnen gaan. Het gebied biedt een divers aanbod aan wandel- en fietsroutes, zwemzones, een natuurspeelplaats voor kinderen, en buitenfitnessfaciliteiten. Allemaal duurzaam geïntegreerd in de natuurlijke omgeving. Recreatieve zones zijn zorgvuldig gescheiden van kwetsbare natuurgebieden om verstoring te minimaliseren. Informatieborden langs wandelroutes bieden bezoekers inzichten in de lokale flora en fauna, waardoor het educatieve aspect wordt versterkt. Daarnaast wordt duurzaamheid actief bevorderd door het gebruik van natuurlijke materialen voor speeltoestellen en het vermijden van plastic afval via herbruikbare alternatieven in de horeca. Bron: ijzerenman.nl

• Uitbreiding van recreatieve mogelijkheden bij het Oosterduinsemeer en Langevelderslag Vergroot de aantrekkingskracht van het Oosterduinsemeer door nieuwe recreatieve voorzieningen te stimuleren, zoals zwemsteigers, watersportfaciliteiten, een natuurspeeltuin en picknickplaatsen. Deze voorzieningen bieden bezoekers een gevarieerd aanbod aan activiteiten en maken het gebied aantrekkelijker voor gezinnen en recreanten. • Verbetering van stroomvoorziening voor activiteiten en evenementen Versterk de stroomcapaciteit rondom het Oosterduinsemeer om het organiseren van sportevenementen, festivals en andere tijdelijke voorzieningen mogelijk te maken. Bijvoorbeeld door samen te werken met energieleveranciers en lokale partners om infrastructuur te ontwikkelen die aansluit bij de behoeften van het gebied. • Toegankelijkheid voor een breder publiek Maak wandelroutes inclusiever door ze kindvriendelijk en toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. Dit kan bijvoorbeeld door obstakelvrije paden, extra rustpunten en passende informatievoorzieningen te creëren, waardoor het gebied aantrekkelijker wordt voor families, ouderen en mensen met mobiliteitsbeperkingen.

• Verbinden van iconische plekken met fietsroutes Ontwikkel aantrekkelijke fietsroutes die de duinen verbinden met iconische locaties zoals de Keukenhof en Leeuwenhorst, en promoot deze als de ‘Noordwijkse Vitaliteitsdriehoek’. Deze routes kunnen bijvoorbeeld worden voorzien van rustplekken en informatiepanelen om zowel lokale recreanten als toeristen aan te trekken, wat bijdraagt aan een unieke en samenhangende recreatieve ervaring.

21

• Ruimte voor sportieve evenementen Faciliteer sportieve evenementen zoals hardloopwedstrijden, triatlons en fietstochten om het vitaliteitsimago van de gemeente Noordwijk te versterken. Bijvoorbeeld door samen te werken met sportverenigingen en evenementenorganisatoren kunnen deze activiteiten worden afgestemd op de natuurlijke omgeving en recreatieve behoeften, terwijl ze bezoekers naar specifieke locaties en tijdstippen leiden.

Inspiratie – De Duin en Bollenvierdaagse De Duin- en Bollenstreek Vierdaagse inspireert met een combinatie van natuur, sport en gemeenschap. Het evenement promoot lokale cultuur en natuur via toegankelijke, goed georganiseerde routes. Met aandacht voor duurzaamheid en betrokkenheid creëert het een motiverende en verbindende ervaring. Deze balans tussen uitdaging en toegankelijkheid maakt het een voorbeeld voor sportieve evenementen die beweging en regio samenbrengen. Bron: db4daagse.nl

Inspiratie - Landal Marker Wadden

Landal Marker Wadden toont hoe duurzaamheid en recreatie samenkomen. Gelegen op een natuureiland in het Markermeer, bieden energieneutrale huisjes, gebouwd met duurzame materialen, een unieke verblijfservaring. Bezoekers genieten van wandelpaden, vogelspotplekken en educatieve activiteiten met focus op natuurbehoud. Het eiland is alleen per boot bereikbaar, waardoor de impact op de natuur beperkt blijft. Lokale horeca werkt zonder wegwerpplastic en biedt duurzame producten. Landal Marker Wadden combineert ontspanning met bewustwording in een unieke natuurlijke omgeving. Bron: landal.nl

22

• Ontwikkeling van duurzame accommodaties Stimuleer de ontwikkeling van duurzame verblijfsaccommodaties die de kernwaarden van rust, natuur en vitaliteit benadrukken. Dit kan bijvoorbeeld door samenwerking met lokale ondernemers en investeerders om innovatieve concepten zoals eco-lodges of natuurvriendelijke verblijfsruimtes te realiseren. Door deze accommodaties te promoten als onderdeel van het unieke aanbod in het gebied, wordt de aantrekkingskracht voor toeristen versterkt. • Gebruik van omliggende camperplaatsen Bevorder het gebruik van bestaande camperparkeerplaatsen in de omgeving om toeristen aan te trekken en hun verblijf in het gebied te verlengen. Naar het vergroten van de zichtbaarheid van deze plekken, kan dit bijvoorbeeld ook worden ondersteund door het aanbieden van arrangementen, zoals toegang tot lokale attracties, fietsverhuur of culinaire ervaringen.

5. Strategie: de weg naar een vitaal en groen Noordelijk gebied 5.3 Pijler identiteitsversterking door promotie en storytelling Het versterken van de identiteit van het noordelijk gedeelte van de gemeente Noordwijk is essentieel om het gebied te positioneren als een bestemming waar rust, natuur en vitaliteit centraal staan. Onder de pijler Identiteitsversterking door promotie en storytelling ligt de focus op het delen van verhalen en het benadrukken van unieke kenmerken zoals rustrecreatie en ecotoerisme. Met een samenhangende promotiestrategie, authentieke content en nauwe samenwerking met lokale ondernemers en natuurorganisaties, wordt een sterk en herkenbaar imago neergezet. De hieronder beschreven initiatieven dragen bij aan een inspirerende en onderscheidende beleving van het gebied, die bezoekers aantrekt en verbindt met de kernwaarden van het noordelijke gebied. Kansen • Online platform als etalage voor rust en vitaliteit Ontwikkel een digitaal platform dat de unieke trekpleisters, activiteiten en verhalen van het noordelijke gedeelte van de gemeente Noordwijk overzichtelijk presenteert, met een focus op rust, natuur en vitaliteit. Dit platform kan worden ontwikkeld in samenwerking met Noordwijk Marketing om een samenhangende en herkenbare promotiestrategie te realiseren.

Door het platform te koppelen aan marketingcampagnes en evenementen, en door verhalen en ervaringen te delen die de identiteit van het noordelijke gebied onderstrepen, wordt het gebied sterker gepositioneerd als een bestemming waar rust en natuur centraal staan. Lokale ondernemers en organisaties kunnen bijdragen aan een rijk en authentiek aanbod dat bezoekers inspireert en verbindt.• Storytelling als middel om de identiteit te versterken Gebruik storytelling en sociale media om de ervaringen van bezoekers te delen en de unieke identiteit van het noordelijk deel van de gemeente Noordwijk als heilzame badplaats te benadrukken. Verhalen over de natuur, cultuur en rustgevende recreatie in het gebied kunnen het imago versterken en een breed publiek aanspreken. Door het creëren van authentieke content wordt het gebied persoonlijk en herkenbaar. 23

• Rustrecreatie als onderscheidend kenmerk van Duindamseslag Positioneer de Duindamseslag als een ideale bestemming voor rustige recreatie, zoals wandelen en fietsen, waarbij de balans tussen natuurbehoud en bezoekersdruk wordt gewaarborgd. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door het aanbieden van wandel- en fietsroutes, informatiepunten en arrangementen die de natuurlijke schoonheid van het gebied onderstrepen. • Ecotoerisme als onderdeel van de identiteit Werk samen met natuurorganisaties om educatieve programma’s en informatiepunten te ontwikkelen die bezoekers bewust maken van de ecologische waarde van het Noordvoort Strandreservaat. Dit versterkt niet alleen de focus op natuurbehoud, maar benadrukt ook de unieke relatie tussen het noordelijk gedeelte van de gemeente Noordwijk en de omliggende natuur. Door ecotoerisme te promoten, wordt het gebied aantrekkelijker voor milieubewuste bezoekers.

6. Overzicht ambitie en kansen Met deze visie komen meerdere opgaven in het noordelijke gedeelte van de gemeente Noordwijk bij elkaar. In dit hoofdstuk lichten we per ambitie concrete kansen uit die bijdragen aan een goede balans tussen natuur en recreatie. Voor de vertaalslag van deze visie naar praktische uitvoering is het belangrijk dat verschillende beleidsterreinen met elkaar een concrete aanpak uitwerken waarbij integraal wordt gekeken naar welke acties nodig zijn en welke begrotingen hiervoor van pas kunnen komen. Dit kan in kleine gebiedsvisies met uitwerkingsprogramma. De ontwikkelde plannen voor Langevelderslag zijn voorbeelden van hoe niet alleen verschillende beleidsterreinen met elkaar aan de slag kunnen, maar ook diverse partners in de gemeente en omstreken. Bij het Oosterduinsemeer zijn de eerste stappen gezet, maar kan met de kansen uit deze visie verder uitgewerkt worden.

24

Ambitie 2: Bereikbaarheid en mobiliteit

Ambitie 3: Strategische samenwerkingen

Kansen 1. Ga in gesprek met de gemeenten Lisse, Sassenheim, Hillegom en Voorhout over verbeterde verbindingen tussen elkaars gemeenten. Betrek hierbij ook de actieve vervoersmaatschappijen 2. Breng samen met vakantieparken en toeristische trekpleisters in beeld welke kansen er zijn voor gedeelde duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld deelfietsen. 3. Maak inzichtelijk wat er nodig is voor een betere aansluiting N206-N208. Bouw hiermee voort of combineer dit samen met de mobiliteitsagenda. 4. Inventariseer welke wandel- en fietspaden rondom het Oosterduinsemeer verbeterd kunnen worden om de toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van het gebied te vergroten

Kansen 1. Borg goede participatie in de actieplannen en gebruik de Langevelderslag-aanpak als leidraad 2. Breng in beeld hoe samenwerkingen tussen de gemeente en natuurorganisaties verder versterkt kunnen worden 3. Positioneer het noordelijke deel van de gemeente in samenwerking met Noordwijk Marketing ook vanuit strategisch oogpunt 4. Inventariseer bij lokale ondernemers en vakantieparken welke kansen zij zien voor de marketing van het gebied 5. Onderzoek hoe in samenwerking met sport-, natuur- en bewonersverenigingen evenementen op de kaart gezet kunnen worden.