Agendabundel

De gemeenteraad heeft vier verschillende rollen 1.

Kaderstellend: geven van kaders met bestaand beleid. Deze kaders kunnen worden aangevuld in het maatwerk-participatiekader met ‘aanvullend bestuurlijk kader’ of door gebruik te maken van het adviesrecht (alleen voor onderwerpen waar het adviesrecht van

2.

toepassing is). Controlerend: toetsen in de besluitvorming of het participatietraject en de opbrengst voldoet aan het beleids- en participatiekader. Voor een onafhankelijke afweging in het algemeen belang, zijn raadsleden (en wethouders) in het goede gesprek enkel toehoorder.

3.

4.

Volksvertegenwoordigend: adviseren over het betrekken van spelers en belanghebbenden op basis van kennis van de lokale situatie. Dit kan vooraf in het participatiekader Bij twijfels over de representativiteit kan dit als aanvullende informatie worden nagevraagd. Verbindend: uitleggen aan de samenleving waarom bepaalde groepen inwoners wel of niet betrokken worden, waarom het proces op deze manier is vormgegeven en hoe de afweging is

Pagina 17 van 35

gemaakt. De gemeenteraad organiseert zelf ook mogelijkheden om in gesprek te zijn met inwoners. Denk daarbij aan rondetafelgesprekken, fractiespreekuur en werkbezoeken. We bewegen ons als gemeente steeds meer naar een ‘ondersteunende en faciliterende rol’. We hechten veel waarde aan burgerinitiatieven en overheidsparticipatie. De balans zal daarmee steeds vaker “in het voordeel” van de ‘participatieve democratie’ uitslaan. De gemeenteraad draagt de verantwoordelijkheid deze ontwikkeling met ‘beleid’; eerlijk en democratisch te laten verlopen . Het college Burgemeester & Wethouders Het college vormt het dagelijks bestuur en is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid en de voorbereiding van de besluitvorming die daar voor nodig is. De exacte taken en bevoegdheden die het college heeft liggen vast in de Gemeentewet. Het college heeft uitvoerende taken en is daarmee de bestuurlijk verantwoordelijke voor het maken en uitvoeren van beleid (projecten). Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van de nota inwonersparticipatie. Het college consulteert de gemeenteraad over het maatwerk-participatiekader wanneer de gemeenteraad bevoegd gezag is, bij projecten met grote impact of wanneer deze politiek of maatschappelijk gevoelig zijn. De gemeenteraad heeft dan mogelijkheid te reageren op het voorgestelde participatiekader en het aan te passen.

Het college is hierna verantwoordelijk voor de verdere invulling en uitvoering; inclusief de keuze van in te zetten communicatie - en participatiemiddelen. Adviesorganen De wetgever heeft ten behoeve van goede democratische besluitvorming een aantal adviesorganen in de wet vastgelegd. Daarnaast heeft het bestuur de mogelijkh eid lokale adviesorganen in te stellen. Deze adviesorganen zijn er om de gemeenteraad en het college onafhankelijk te adviseren (zie voor huidige adviesorganen H6.3). Om dat onafhankelijke advies goed te waarborgen maken we een onderscheid tussen de adviesorganen en de andere spelers (belanghebbenden) in het goede gesprek. In de regel worden adviesorganen gevraagd mee te denken over nieuw beleid of nieuwe plannen aa n bestaand beleid te toetsen. De adviesorganen worden doorgaans om advies gevraagd op een (eind)voorstel of product, vlak voor of tijdens de besluitvormende fase. Daarnaast hebben veel van de adviesorganen de mogelijkheid het bestuur ongevraagd te adviseren. De projectleider en de ambtelijke organisatie De projectleider of beleidsmedewerker is in opdracht van het college ‘initiatiefnemer’ en trekker van het participatieproces. Dit doen we in vier stappen volgens de Noordwijkse aanpak (zie H3). De projectleider is onderdeel van gemeentelijke organisatie en wordt daardoor ondersteun d.

De projectleider is er verantwoordelijk voor dat de processtappen goed worden doorlopen en zoekt daarbij afstemming met de verantwoordelijk bestuurder(s). Het kan voorkomen dat de gemeente niet alle kennis of capaciteit in huis heeft. Of dat een onafhankelijk procesbegeleider wenselijk is. De ambtelijke organisatie heeft mogelijkheden hulp in te schakelen van externe experts.

Pagina 18 van 35

3.

KADER

Kader De Noordwijkse aanpak | 4 stappen Stap 1 | Randvoorwoorden voor het goede gesprek Stap 2 | Participatiekader checklist Stap 3 | Het goede gesprek Stap 4 | De opbrengst

3.1 De Noordwijkse aanpak | 4 Stappen Participeren doen we met een helder doel. We starten het goede gesprek pas na het ‘checken’ van de randvoorwaarden. Eén van de succesfactoren van goede participatie is een duidelijk speelveld en kader. W ie doen er ‘mee’; en hoe doen zij ‘mee’? Wat is de ‘creatieve speelruimte’ waar liggen de grenzen; wat zijn de mogelijkheden en onmogelijkheden? Hoe ziet het proces en planning er op hoofdlijnen uit? Antwoorden op deze vragen vormen samen het participatiekader. De gemeente is de trekker en stelt het participatiekader op. In het ‘het goede gesprek’ kan het participatiekader vervolgens worden gedeeld en toegelicht. We geven daarbij een tijdspad aan wanneer het goede gesprek wordt afgerond en de opbrengsten worden afgewogen in de besluitvorming. De Noordwijkse aanpak in 4 stappen

Randvoorwaarden

Participatiekader

Het goede gesprek

De opbrengst

Participatie dient vele doelen. Al deze doelen zijn belangrijk maar om op alle doelen de maximale meerwaarde te willen bereiken is niet realistisch. Het maken van het participatiekade vraagt om strategische keuzes. Bij de start van een beleids- of projectinitiatief maken we vooraf duidelijk en concreet wat het hoofddoel van het participatieproces is . We maken duidelijke afspraken over de mate van invloed van de spelers. Hoofddoel van de participatie Het goede gesprek voeren dient meerdere doelen, in de Noordwijkse aanpak onderscheiden we drie ‘hoofddoelen’; ▪

Vergroten van steun voor het beleid of project

▪

Verhogen van de kwaliteit van het beleid of project

▪

Inwoners activeren en het eigenaarschap vergroten

Het ene doel sluit het andere doel niet uit. Door vooraf onze participatiedoelen te prioriteren ontstaat er één hoofddoel. Dit hoofddoel helpt bij het maken van de juiste keuzes bij het inrichten van het participatieproces. Het hoofddoel helpt bovendien om de opbrengsten in de besluitvorming op waarde te schatten. Past de participatie opbrengst bij het vooraf gestelde hoofddoel?

Pagina 19 van 35

Vergroten van steun Wanneer de prioriteit ligt bij het vergroten van de steun, dan moeten zo veel mogelijk inwoners (kwantitatief) gehoord worden in het goede gesprek. Denk daarbij aan toegankelijke informatie -, inloop-, of debat avonden. Verhogen van de kwaliteit Wanneer de prioriteit ligt op het verhogen van de kwaliteit, zijn andere participatievormen in doorgaans in kleinere gezelschappen ges chikter. Denk daarbij aan klankbord- en werkgroepen. Deze gespreksvormen zijn er op gericht om inwoners bij elkaar te brengen, van de benodigde informatie te voorzien, waarna we gezamenlijk op inhoud het beleid of plan verbeteren. Inwoners activeren Wanneer het hoofddoel is om inwoners te activeren en het eigenaarschap voor een opgave te vergroten of te delen, vragen we inwoners zelf een inspanning te leveren. Dit hoofddoel past het beste bij concrete projecten in de beleidsfase ‘uitvoering’. Hierbij horen intensieve participatievormen en vergaande samenwerkingen; denk daarbij aan samenwerkingsovereenkomsten of convenanten (bijvoorbeeld het Sportakkoord).

3.2 Stap 1 | Randvoorwaarden voor het goede gesprek Inwoners willen vaak vroegtijdig en meer betrokken worden. Dit kan soms bijten met de wens (ook vanuit inwoners) om snel zaken voor elkaar te krijgen. Het ene initiatief leent zich meer voor participatie dan het andere. Het is daarom belangrijk dat participatie een bewuste keuze is en geric ht wordt ingezet. De eerste stap is een check op de onderstaande randvoorwaarden ✓

Creatieve ruimte: Biedt het beleids- of projectinitiatief voldoende creatieve ruimte voor een goed gesprek? Wanneer inwoners meedoen moeten zij substantiële bijdragen leveren of keuzes kunnen maken. Beperkende factoren kunnen zijn: wet - en regelgeving van hogere overheden, eigen beleid of regelgeving, financiële beperkingen of gebrek aan commitment op onverwachte opbrengsten van het bestuur. Belangrijk is om dit commitment vooraf middels het participatiekader vast te leggen.

✓

Is het relevant | Is er aanleiding voor een goed gesprek? Het onderwerp moet van belang en begrijpelijk zijn , de meerwaarde en relevantie van het goede gesprek is begrijpelijk.

✓

Tijd | Is er voldoende tijd voor een goed gesprek? Een goed gesprek neemt tijd in beslag, is deze tijd er ook? Mogelijk ligt er zoveel druk op de besluitvorming dat er geen tijd is voor het goede gesprek .

✓

Capaciteit | Is er voldoende capaciteit? Het organiseren en begeleiden van het goede gesprek is arbeidsintensief. Er moet voldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar zijn .

✓

Budget | Is er voldoende budget? Er moet voldoende budget beschikbaar zijn voor het voorgestelde participatieproces.

Pagina 20 van 35

3.3 Stap 2 | Participatiekader Checklist Bezint eer ge begint De participatiekader-check doen we altijd voordat we het goede gesprek voeren. De check bestaat uit een vast aantal vragen (zie bijlage H6.1). Met het beantwoorden van deze vragen wordt het participatiekader opgesteld. Indien gewenst kan worden besloten dit uit te breiden met een communicatie- en participatieplan. Voordat we het goede gesprek starten (stap 3), stellen we het participatiekader bestuurlijk vast in een bestuursopdracht.

3.4 Stap 3 | Het goede gesprek De uitnodiging Na het opstellen van het participatiekader is het tijd om alle spelers uit te nodigen. In de uitnodiging is duidelijk verwoord waarom het gesprek relevant is. Wanneer het participatietraject bestaat uit meerdere ‘gesprekken’, geven we prioriteit om eerst het gesprek te voeren met direct omwonenden of belanghebbenden. We vinden het belangrijk dat zij de informatie van de initiatiefnemer uit eerste hand krijgen. Vervolgens gaan we in gesprek met alle anderen. Het kan zijn dat er meer dere gespreksmomenten nodig zijn, afhankelijk van de omvang en impact van het beleid of plan. De duur en de gevraagde inspanning worden vooraf duidelijk en tijdig gecommuniceerd. We communiceren inclusief en via meerdere (online en offline) kanalen. We doen dit volgens ons communicatiebeleid en maken daarbij gebruik van de communicatiemiddelenmix. Het gesprek We voeren het gesprek zo mogelijk op de locatie waar het plan of beleid over gaat. We gebruiken duidelijk beeldmateriaal om het verhaal en vraagstuk over te brengen. De deelnemers krijgen de ruimte om hierop te reageren. We zoeken in het goede gesprek naar de belangen, bezwaren, zorgen of ideeën. We gaan daarbij ook op zoek naar gezamenlijke belangen. Met behulp van het participatiekader geven we zo direct als mogelijk aan wat we kunnen doen met de opbrengsten, hoe kansrijk die zijn en waarom.

Zo ligt bijvoorbeeld vaak het budgettair kader vast, zijn er al eerdere besluiten genomen of is er wet- en regelgeving waar we ons aan moeten houden. Het verslag Om ervoor te zorgen dat de participatie onze democratische besluitvorming versterkt moet het proces voor deelnemers én niet deelnemers van het goede gesprek transparant en navolgbaar zijn . We maken daarom van het goede gesprek altijd een participatieverslag. Het vervolg We blijven communiceren in het vervolgproces. We delen het

Participatie verslag □

Waar en wanneer het gesprek

□

heeft plaatsgevonden. De genodigden, aanwezigen en

□

afmeldingen. Een samenvatting van het vraagstuk (o.b.v. presentatie of uitnodiging)

participatieverslag met de deelnemers van het goede gesprek en geven uitleg over het (bestuurlijke) vervolg.

□

De inbreng van de deelnemers en de opbrengst van het gesprek.

Pagina 21 van 35

3.5 Stap 4 | De opbrengst De opbrengst van het goede gesprek word t meegewogen in de besluitvorming en ingebracht via de college- of raadsvoorstellen. De opbrengst is daarin terug te vinden in de participatieparagraaf. Hierin staat onderbouwd wat de opbrengst was van participatie en wat daarmee is gedaan in het voorliggende besluit. De participatieparagraaf bevat een korte samenvatting van het participatieverslag en toelichting op het participatiekader. Indien het een uitgebreid participatietraject betreft kunnen het participatiekader en het participatieverslag als bijlage worden toegevoegd., Het kan voorkomen dat het bestuur (gemeenteraad en/of college) een andere richting kiest. Er is altijd een kans dat het besluit le idt tot teleurstelling bij deelnemers van het goede gesprek. Dat wil niet zeggen dat het participatietraject niet zinvol of goed is geweest. Dat het bestuur de mogelijkheid heeft een andere keuze te maken, moet vooraf duidelijk zijn. Door de participatiela dder zou dit geen verrassing mogen zijn. Via de reguliere procedures in de besluitvorming is het overigens altijd mogelijk zienswijzen kenbaar te maken (dit is geen onderdeel van de nota inwonersparticipatie).

Pagina 22 van 35

4.

ORGANISATIE

Organisatie Anders werken | Houding en gedrag Evaluaren | Leren in de praktijk Benodigdheden en aanbevelingen | Kennis en middelen

4.1 ‘Anders’ werken Participatie vraagt wendbaarheid en verbinding om integraal ‘van buiten naar binnen’ te denken en werken. Participatie en de goede gesprekken gaan ons daarbij helpen want inwoners denken niet sectoraal. Dit vraagt om een open blik en open houding. Het vraagt bepaalde kwaliteiten en vaardigheden om het ‘goede gesprek’ te begeleiden en voeren. Participeren doen we als projectleider of beleidsadviseur niet alleen, we zoeken daarbij samenwerking op met collega’s. Het goede gesprek kan soms ook een lastig gesprek zijn, hiervoor moet je veerkrachtig zijn en sterk in je schoenen staan. Veerkrachtig zijn want incasseren hoort daar soms bij. De vier kernwaarden uit de strategische organisatie visie (2018) zijn voor ons leidend.

4 kernwaarden strategische organisatie visie Noordwijk Betrouwbaarheid “We zeggen wat we doen en doen wat we zeggen. Ons handelen is uitlegbaar. Hoewel de verschillen in opgaven vragen om maatwerk zorgen we er in de basis voor dat gelijke situaties altijd gelijk behandeld worden.” Wendbaarheid “Dit is het vermogen om snel en adequaat te anticiperen en reageren op ontwikkelingen die zich voordoen. Noordwijk blijft zich aanpassen aan veranderende omstandigheden. We geven ruimte aan en maken actief gebruik van maatwerk door betrokkenheid van vele actoren en lokale verschillen.” Veerkracht “Door de veerkracht te vergroten kunnen we onverwachte zaken opvangen. Belangrijk hierin is het verminderen van afhankelijkheid. Dat we onszelf als samenleving kunnen redden, dat medewerkers als zelfstandige professionals kunnen handelen en dat inwoners niet onnodig afhankelijk zijn van bijvoorbeeld een uitkering. Hierbij hoort ook dat we een duidelijk kaderstellende rol behouden (op hoofdlijnen/spelregelniveau en het niveau van principes).” Verbinden “We verbinden mensen, kennis, krachten en belangen vanuit de opgave met het doel voor ogen. Dit kan omdat we midden in de samenleving staan en onze organisatie goed kennen. De manier waarop we verbinden hangt af van de taak en rol die het best passend is.”

Pagina 23 van 35

4.2 Evalueren Zoals eerder benoemd is participatie niet goed te vatten in één theorie of vaste aanpak. Het is maatwerk en dat vereist vakmanschap. Dit vakmanschap ontwikkelen we in de praktijk door het veel te doen en te leren van successen en fouten. In de waan van de dag moeten we niet vergeten om te evalueren, dat doen we op drie verschillende manieren ; Traject evaluatie (intern) Ieder participatietraject heeft een duidelijke start en einde. Het traject wordt afgesloten met een participatieverslag. Na afloop van ieder traject vindt er een interne evaluatie plaats met behulp een standaard intern evaluatie formulier (zie H6.2). De resultaten van de evaluatie worden voorgelegd aan het college en aan de gemeenteraad, waarbij eventuele aandachts- en leerpunten vanuit de verschillende rollen worden benoemd.

Inwoner evaluatie (extern) Het evalueren van het participatieproces doen we zo veel mogelijk al tijdens het goede gesprek. We willen de inwoners niet overvragen d oor hen na het participatieproces nog meer te vragen in een evaluatie. Wanneer er in een traject veel leerpunten zijn kan ervoor gekozen worden toch een aanvullende evaluatie te doen en de spelers te bevragen naar hun ervaringen.

Beleidsevaluatie Minimaal één keer per bestuursperiode wordt het participatiebeleid in zijn geheel geëvalueerd. Dit doen we samen met de inwoners van Noordwijk en op basis van een analyse van de traject- en inwoner evaluaties. Op basis van de gemeentelijke evaluatie kan worden besloten het beleid aan te passen op onderdelen.

Pagina 24 van 35

4.3 Benodigdheden en aanbevelingen

Benodigd: participatieleergang De Noordwijk Academie is het platform waar trainingen, opleidingen en cursussen worden aangeboden. Het aanbod van de Noordwijk Academie past zich aan op de behoeften van de medewerkers en de organisatie. Om de ‘andere’ manier van werken eigen te maken is er naast praktijkervaring een leergang participatie nodig. Dee Noordwijk Academie biedt hiervoor al een aantal passende trainingen zoals de trainingen; ‘Het goede gesprek’ en ‘Gastvrij Communiceren’. Aanbevelingen: ▪

Onderzoek tijdens het evalueren van participatietrajecten de leerbehoefte van medewerkers.

▪

Ontwikkel het vakmanschap participatie met een participatieleergang in de Noordwijk Academie.

Benodigd: één digitaal platform (samen.noordwijk.nl) We willen onze inwoners op een eenduidige en laagdrempelige manier betrekken. Dit platform is het online voorkeurskanaal en helpt daarbij. Digitale participatie helpt om het ‘meedoen’ laagdrempelig en behapbaar te maken. De digitale mogelijkheden zijn eindeloos. Om herkenbaar, vindbaar en voorspelbaar te zijn is er één digitaal platform; samen.noordwijk.nl Het platform is voor en door inwoners, het is volledig transparant en werkt niet anoniem. Meekijk en kan altijd zonder registratie, mee doen kan met een account; e nkel voornaam en achternaam zijn zichtbaar voor andere bezoekers van het platform. De kracht van het platform is dat inwoner - en overheidsparticipatie (fysiek en sociaal) er digitaal samenkomen. Doordat de ‘goede gesprekken’ gemakkelijk op één digitale plek te vinden zijn kunnen inwoners zelf kiezen aan welke goede gesprekken zij online deel willen nemen. Aanbevelingen ▪

Doorontwikkeling van het participatieplatform s amen.Noordwijk.nl tot dé plek waar we digitaal participeren.

▪

Borg het beheer en eigenaarschap van het platform in de organisatie.

▪

Neem uitleg en trainingen over het gebruik van samen.noordwijk.nl op in de Noordwijk Academie.

▪

Promoot het platform via de diverse communicatiekana len.

Benodigd: Inwonerpanel in plaats van burgerpanel Via het platform samen.noordwijk.nl wordt inwoners gevraagd deel te nemen aan het inwonerpanel, voorheen burgerpanel. Dit inwonerpanel kan een aantal keer per jaar geheel transparant worden bevraagd op diverse thema’s en opgaven. Voormalig e deelnemers aan het burgerpanel wordt het eerste jaar individueel gevraagd deel te nemen aan het inwonerpanel op samen.noordwijk.nl Aanbevelingen Verplaats het burgerplatform naar samen.noordwijk.nl, maak deelname door vaste panelleden mogelijk voor alle inwoners.

Pagina 25 van 35

5. Bronnenlijst

Gemeente Noordijk | Coalitieakkoord 2019 – 2022: BETROKKEN, HELDER EN DAADKRACHTIG Gemeente Noordwijk | Communicatiebeleidsplan Van ambitie naar doen 2013 - 2018 Gemeente Noordwijk | Concept Omgevingsvisie Samen maken we de toekomst voor Noordwijk! Gemeente Noordwijk | Strategische visie organisatie Noordwijk (2018) Vereniging Nederlandse Gemeenten | Quick Scan Lokale Democratie 2020

Pagina 26 van 35

6. Bijlagen 6.1 Participatiekader Checklist

Inwonersparticipatiekader

Voor de leesbaarheid worden verschillende participanten zoals; bewoners, belanghebbenden, ondernemers, bedrijven, vertegenwoordigers, ketenpartners, wijk -, sport-, belangenverenigingen en ervaringsdeskundigen benoemd als inwoners. Iedere keer als u inwoners leest betreft dat alle mogelijke participanten en gesprekspartners van de gemeente Noordwijk.

De Noordwijkse Aanpak

1. Rand voorwaarden

2. Participatie check

3. Participatie uitvoering

4. Participatie Uitkomst

STAP 1: Randvoorwaarden Randvoorwaarden: is het goede gesprek wel mogelijk? □ Er is voldoende creatieve ruimte voor het goede gesprek □ Het belang om te participeren is duidelijk, een goed gesprek is relevant □ Er is voldoende tijd □ Er is voldoende capaciteit □ Er is voldoende budget We voldoen aan de randvoorwaarden, ga door naar stap 2: de participatie check. Indien we niet kunnen voldoen aan alle randvoorwaarden, organiseer deze eerst óf stel het bestuur voor te participeren op een lage(re) trede.

Pagina 27 van 35

STAP 2: Participatiekader checklist

1. Wat is het hoofddoel? Prioriteer in participatie de participatie hoofddoelen. Nummer van 1 tot 3 □ Vergroten van steun voor het beleid of project □ Verhogen van de kwaliteit van het beleid of project □ Inwoners activeren en het eigenaarschap vergroten 2. In welke beleidsfase* voeren we het goede gesprek met inwoners? □ Visievorming □ Beleidsvorming □ Uitvoering (projecten) * De beleidsfase waarin we ons bevinden zegt niets over de inhoud van het goede gesprek. Het kan verstandig zijn bij de overgang naar een volgende fase een nieuw participatiekader op te stellen.

3. Binnen welke beleidskaders (bestaand beleid) voeren we het goede gesprek?

…………………………………………………………… 4. Is het budgettair kader bekend? □ NEE*, het beleid of project doet aanvullend beroep op budgettaire kaders, het budget moet in de besluitvorming nog worden vastgesteld □ JA, het beleid of project moet plaatsvinden binnen reeds vastgestelde budgettaire kaders.

* Belangrijk om wel zicht te hebben op budgettaire kader voordat wordt gestart met stap 3: Participatie uitvoering

Pagina 28 van 35

5. Bepaal de betrokkenheid van het beleid of project. Wat is de kring van betrokkenheid bij het beleid of project? □ Regio □ Gemeente □ Kern □ Wijk □ Straat □ Perceel 6. Hoe groot is de impact van het beleid of project op de gezondheid en omgevingskwaliteit? □ Klein, beleid of project heeft geringe positieve of negatieve impact op gezondheid en/of omgevingskwaliteit □ Groot*, beleid of project heeft grote positieve of negatieve impact op de gezondheid en/of omgevingskwaliteit 7. Is het onderwerp politiek of maatschappelijk gevoelig □ Nee □ Ja*

* Wanneer de raad het bevoegd gezag is, het project grote impact heeft of het onderwerp politiek of maatschappelijk gevoelig is consulteert het college de raad over het participatiekader.

8. Wat is de duur van het participatietraject? Wanneer is de geplande besluitvorming? Het participatietraject loop van …………… tot………...

Pagina 29 van 35

9. Aanvullend bestuurlijke kader Vraag bij de bespreking van de participatiecheck met de Wethouder(s) of het college of de raad (na consultatie) nog aanvullende kaders wil meegeven

………………………………………………………………….. 10. Hoe? Maak hierbij gebruik van de Noordwijkse communicatie – middelenmix. Vraag hierbij tijdig advies aan een communicatieadviseur over de communicatie- en participatieaanpak. □ JA, er is advies vanuit communicatie □ NEE*, er is (nog) geen advies vanuit communicatie gegeven/noodzakelijk Eventuele toelichting gebruik communicatie- middelenmix:

……………………………………………………………………

Pagina 30 van 35

11. Het speelveld, de spelers en de participatielader Welke speler worden uitgenodigd om mee te doen? Bepaal de rol, plaats de spelers in het onderstaand figuur.

Maak gebruik van de kracht van het Noordwijkse netwerk. Denk aan ‘’de vaste gesprekspartners’, belangen- en wijkverenigingen en adviesraden (zie nota inwonersparticipatie bijlage H6.3). Plaats ook de beslissers; het college én de raad op het speelveld.

Pagina 31 van 35

6.2 Participatie Evaluatie Formulier (intern)

Participatie Intern Evaluatie Formulier Wat

Evaluatie vragen

Antwoorden

Stap 1 en 2 Randvoorwaarden en participatiekader

a) Is er voldaan aan de randvoorwaarden (stap 1) b) Is er participatiekader check gemaakt en is deze opgenomen in de bestuursopdracht? (stap 2) c) Was het hoofddoel van de participatie duidelijk en passend bij de opgave? d) Zijn genodigde van het goede gesprek tijdig en duidelijk geïnformeerd over a t/m c?

a) b) c) d)

Stap 3 Het goede gesprek

a) Is voldoende moeite gedaan om belanghebbenden (ook die niet uit zichzelf participeren) erbij te betrekken? b) Hadden deelnemers, ambtenaren, bestuurders, raadsleden een open houding en oprechte interesse in de inbreng van participanten? c) Was voor iedereen de rolverdeling duidelijk tussen belanghebbende, ambtenaren en bestuurders? d) Was de werkwijze hoe verschillende belangen en ideeën zijn gewogen voor iedereen helder? e) Zijn deelnemers tijdig en duidelijk geïnformeerd over a t/m d?

a) b) c) d) e)

Stap 4 De opbrengst

a) Is de inbreng van (herkenbaar) terug te vinden in (project of beleid) in de besluitvorming? b) Is onderbouwd waarom (een deel van) de opbrengst niet in het projectresultaat terug te vinden is? c) Zijn de deelnemers van het gesprek tijdig en duidelijk geïnformeerd over a en b?

a) b) c)

Uitvoering Besluit

a) Is er een duidelijke planning voor de uitvoering b) Wordt de er voldaan aan de vastgestelde opbrengst in de uitvoering van het besluit? c) Zijn de deelnemers tijdig en duidelijk geïnformeerd over a en b?

a) b) c)

Pagina 32 van 35

6.3 Adviesraden en wijkverenigingen

ADVIESRADEN / COMMISSIES GEMEENTE NOORDWIJK d.d. 30 november 2021 Op grondslag van Adviesraad Sociaal Domein Noordwijk Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Wmo-verordening 2020 (Artikel 16 lid 1) Rekenkamer Verordening op de rekenkamer (2020) Cliëntenraad ISD Participatiewet (Artikel 47) en de verordening cliëntenparticipatie ISD Bollenstreek (2019) Nationale ombudsman Wet Nationale ombudsman Commissie Erfgoed Noordwijk Gemeentewet Artikel 84 en de Verordening commissie Erfgoed Noordwijk (2019) Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (welstandscommissie) Bouwverordening (Artikel 9.1) Sportraad Gemeentewet Artikel 84 Werkgroep straatnamen Verordening naamgeving en nummering (Artikel 2 lid 4) Commissie bezwaarschriften Verordening commissie bezwaar- en klaagschriften (2019) Adviesraad Natuur, Milieu en Natuurlijke Hulpbronnen Gemeentewet Artikel 84 Cultuurraad (in oprichting) Gemeentewet Artikel 84

Pagina 33 van 35

WIJKVERENIGINGEN GEMEENTE NOORDWIJK d.d. 30 november 2021 Wijkvereniging Calorama Wijkvereniging Binnenhof Binnen Wijkvereniging Boechorst Wijkvereniging Boerenburg Wijkvereniging De Boekhorst Noordwijkerhout Wijkvereniging de Grashoek Wijkvereniging De Zuid Wijkvereniging Groot Dobbelmannduin Wijkvereniging Het Oude Zeedorp Wijkvereniging Noord Noortuk Duinpark, Auteurswijk, Prinsessenbuurt en Willem Alexanderpark Wijkvereniging Vinkeveld

Pagina 34 van 35

Pagina 35 van 35

1 Presentatie Nota inwonersparticipatie Cie BME 11-01-2022

Scope van de Nota inwonersparticipatie ¯ De Noordwijkse Aanpak en de rol van de gemeenteraad ¯ Participatie vóór de besluitvorming ¯ Aandachtspunten ¯

Ç.:':.

De scope van het participatiebeleïd

Initiatief van de gemeente

Initiatief van inwoner(s)

Inwoners doen mee

Overheid (gemeente) doet mee

Gedacht vanuit beleid

Gedacht vanuit kansen en wensen

Plan van de initiatiefnemer Gemeente als adviseur

Gedacht vanuit concreet plan/realisatie "Inwonersparticipatie is het goede gesprek met inwoners * over

de vorming, uitvoering of evaluatie van

beIeid'

"0 verheidsparticipatie is de manier waarop de gemeente samenwerkt met inwoners of ondernemers met een

initiatief"

"Dit gaat over de participatie en de .

.

..

motivering daarvan bij

vergunningaanvragen en wijzigingen van

ruimtelijke plannen."

41

De Noordwijkse Aanpak en de rol van de Raad

Pa rticipatiekader

Het goede gesprek

Participatieparagraaf / -verslag

'I,-

De Noordwijkse aanpak 4 stappen

I, -

Procesontwerper

Opstellen en vaststellen Gesprekskader Koersbepaler Vaststellen van visie en beleid

Colleg

Verbi n der Belangen

Vaststellen Gesprekskader Raad; 1. bevoegd gezag

betrekken en horen

Afweger inzichten, adviezen en belangen afwegen

2. grote impact nniitik nf mitcrhinnliik

yp,nçIicï

-

Participatie vóór de besluitvorming w Waarom de 'knip' tussen participatie in de voorfase en de besluitvorming

Omdat de raad er is voor de lastige democratische besluiten. ¯ Voorkom dat be/an genstrijd de boventoon voert in participatie. ¯ Participeer niet onnodig lang, er zijn goed werkende geformaliseerde prc

Omdat participatie geen garantie is voor (meer) draagvlak. ¯ Let op de rol van de deelnemers (mee- weten, denken, werken, bepalen, ¯ Voorkom het gevoel bij inwoners dat ze enkel meedoen voor draagvlak. ¯ Past de participatie uitkomst bi] het gestelde hoofddoel; 1. vergroten steun en begrip, 2. verbeteren kwaliteit of ¯

3. activeren inwoners. Houd oog voor minderheden, de stille minderheid en het algemeen belang.

Omdat de deelnemers 'creatieve ruimte' willen in het goede gesprek. ¯ Blijf verbinder en toehoorder in het goede gesprek, beïnvloed de 'creatieve ruimte' in het goede gesprek niet met eigen standpunten. ¯ Focus in de besluitvorming op belangen en kaders, niet te veel op inhoud (details).

:I!A

Aandachtspunten

¯

¯

¯ ¯

Bezint eer ge begint; participeer bewust. Een tree omhoog kan altijd, een tree omlaag beschadigt het vertrouwen en de relatie. Gebruik en communiceer altijd de juiste naam van de participatietrede. Deelnemers aan het goede gesprek verwachten snel co-creatie (invloed). Wees zuinig op de relatie met inwoners en hun tijd. Verlies het algemeen belang niet uit het Oog.

7 Raadsvoorstel Kuuroordvisie Noordwijk (beeldvormend) 1 Raadsvoorstel Kuuroordvisie Noordwijk

Raadsvoorstel

Kuuroordvisie Noordwijk Aan Van Datum Portefeuillehouder: Programma Zaaknummer

: de gemeenteraad : College van B&W : 14 december 2021 : R. ter Hark : Economie : 179459

Voorgesteld besluit

I) II)

De Kuuroordvisie Noordwijk vast te stellen Het uitvoeringsprogramma bij de Kuuroordvisie Noordwijk voor kennisgeving aan te nemen

Kern van het voorstel Sinds 2016 is door meerdere partijen gewerkt aan het voorbereiden van de aanvraag van de gemeente Noordwijk voor het behalen van de officiële kuuroordstatus. Na een intensief traject van vier jaar in nauwe samenwerking met de NOV’s. KHN, retail, vrijwilligers, Noordwijk Marketing en de gemeente Noordwijk heeft de gemeente Noordwijk op 7 oktober 2020 het predicaat heilzame zeebadplaats ontvangen van de ESPA (European Spas Association). Belangrijke volgende stap die gezet wordt is het vaststellen van de Kuuroordvisie waardoor komende jaren verder invulling gegeven kan worden aan kuuroord Noordwijk.

Aanleiding Het in ontvangst mogen nemen van het predicaat heilzame zeebadplaats voor de gemeente Noordwijk is de directe aanleiding om te komen tot de Kuuroordvisie.

Wat willen we bereiken? (Beoogd effect) Met het vaststellen van de kuuroordvisie maakt de gemeente Noordwijk de keuze wat voor badplaats ze wil zijn. Het vastgestelde keuzeprofiel met daarbij een concrete uitwerking in het uitvoeringsprogramma heeft richting en focus om ons nationaal en internationaal te positioneren als een volwaardige en gekwalificeerde “health destination”.

Wat gaan we daarvoor doen? (Oplossingsrichtingen/maatregelen/onderbouw per oplossingsrichting met argumenten) Met het vaststellen van de kuuroordvisie maakt de gemeente Noordwijk de keuze wat voor badplaats ze wil zijn. Het vastgestelde keuzeprofiel met daarbij een concrete uitwerking in het uitvoeringsprogramma geeft richting en brengt focus aan om ons nationaal en internationaal te positioneren als een volwaardige en gekwalificeerde “health destination”.

De Kuuroordvisie geeft een helder beeld van de taken en rollen. De gemeente Noordwijk heeft, als eigenaar van het predicaat heilzame zeebadplaats, de regie. Verdere uitwerking en invulling van het kuuroord Noordwijk gaat niet zonder nauwe samenwerking met de betrokken stakeholders.

Wat zijn de risico’s en kanttekeningen geen

Wat mag het kosten? (Financiële paragraaf) In de perspectiefnota 2021 is voor de uitvoering van de kuuroordstatus voor de komende drie jaar budget beschikbaar gesteld: 2022: €400.000,2023: €200.000,2024: €100.000,-

Betrokken partijen/participatie De inhoudelijke input voor de Kuuroordvisie is opgehaald in de afgelopen vijf jaar; eerst in het traject om te komen tot de kuuroordstatus met het behalen van het predicaat heilzame zeebadplaats. Vervolgens het afgelopen jaar in meerdere overleggen met externe stakeholders namens onder meer de NOV en de KHN waarin de gemeente Noordwijk samen op trok met Noordwijk Marketing. Marlies Sobczak is als extern deskundige vanaf het begin van het traject betrokken geweest en heeft vanaf augustus 2021 uit naam van de gemeente Noordwijk geschreven aan de Kuuroordvisie.

Communicatie Presentatie in de beeldvormende commissie met een toelichting op de Kuuroordvisie.

Verdere procedure en planning n.v.t.

Bestuurlijk kader Het proces rondom de kuuroordvisie is toegelicht in de raadsbrief d.d. 27 oktober 2021.

Bijlage(n) AB-

Kuuroordvisie Noordwijk Uitvoeringsprogramma

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Noordwijk

F.G. Mencke secretaris

Pagina 2 van 2

Mw. W.J.A. Verkleij burgemeester

1 Raadsbesluit Kuuroordvisie Noordwijk

Raadsbesluit

Kuuroordvisie Noordwijk Datum raadsvergadering Zaaknummer Griffienummer

: 22 februari 2021 : 179459 :

De raad van de gemeente Noordwijk, gelezen het voorstel van het college van, gelet op, BESLUIT: I. De Kuuroordvisie Noordwijk vast te stellen II. Het uitvoeringsprogramma bij de Kuuroordvisie Noordwijk voor kennisgeving aan te nemen

dat vorenstaande wijziging in werking treedt per Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van.

Hoogachtend, De gemeenteraad van Noordwijk

J. Jaspers plv.griffier

Mw. W.J.A. Verkleij voorzitter raad

1 Bijlage Kuuroordvisie Noordwijk

KUUROORDVISIE NOORDWIJK

INHOUD Voorwoord wethouder Roberto ter Hark

1.

2.

3.

2

INHOUD GEVEN AAN EEN NIEUWE KOERS

• • • • • • •

Inleiding Samenvatting en aanbevelingen Doelstelling kuuroordvisie Doorgroeien naar kuuroord Ambitie gemeente Noordwijk Aanleiding nieuwe koers Gezonde toekomst voor het bedrijfsleven

• •

5

7

4.

7

10 10 12 14

DOORONTWIKKELEN NAAR KUUROORD

• Badstatus: wat zijn de voorwaarden? • Badstatus: criteria en betekenis voor Noordwijk • Thalasso als fundament • Kuuroord Noordwijk: doorontwikkeling vraagt om een gezamenlijke aanpak • Infrastructuur in een kuuroord • Doelgroepen

16 18 21

24 25

KUUROORD GOED VOOR IEDEREEN • • • • •

Marktpotentie Beleidskaders medebepalend ontwikkeling kuuroord Missie: kuuroord is ván en voor iedereen Samenspel dat leidt tot een sterke positie Kuuroord goed voor Noordwijk

28

•

•

23

5.

34 37

KANSEN VOOR DE TOEKOMST • • • • • • • • •

11

Rol van de gemeente en partners Onderwerpen en instanties met elkaar verbinden

Omgevingsvisie 2020 versterkt samenhang economie en welbevinden Samenwerking met de regio Kustgebied in verbinding met achterland Relatie met het maatschappelijk programma Sport brengt inwoners en gasten samen De kracht van Noordwijk zichtbaar maken Een verbintenis van cultuur en kuur Kuuroord met kansen voor retail Heilzame kruiden integreren concept Gedachtengoed “positieve gezondheid” past bij kuuroord Effecten verblijf aan zee

38 38 38 40 40 42 43 44

45 46 47

NOORDWIJK VERRIJKEN MET NIEUW AANBOD • • •

Van ambitie naar concreet aanbod 48 In samenwerking met de erkende Thalasso-kuuroorden 48 Kansen en aandachtspunten 49

29 30

Bijlage Uitvoeringsplan Kuuroordvisie

31 33

3

VOORWOORD Sinds 2016 is door vele betrokkenen hard gewerkt aan de

Van een Thalasso-wandeling tot een compleet 5-sterren

ambitie om de kuuroordstatus te behalen voor de gemeente

arrangement. Er zijn kansen voor ondernemers en inwoners,

Noordwijk. Het ontvangen van de kuuroordstatus was een

voor gasten en werknemers. We moeten het met elkaar

belangrijk doel. Woensdag 7 oktober 2020 was het einde-

verder vormgeven. Dit als onderdeel van de gezonde en

lijke zover: de gemeente Noordwijk ontving het predicaat

energieke regio waar Kuuroord Noordwijk een icoon van is.

heilzame zeebadplaats. Een mijlpaal. Tegelijkertijd is

Een oord waar je tot rust kan komen. Waar je natuur, recrea-

iedereen zich ervan bewust dat het een startpunt was voor

tie, sport, cultuur, horeca en retail voor handen hebt.

de doorontwikkeling. Lopende projecten in het kader van de “gezonde en energieke regio” hebben voortgang gekregen.

Met het vaststellen van deze visie start het traject om te ko-

Tevens is gewerkt aan het opstellen van de gemeentelijke

men tot een uitvoeringsprogramma. De raad heeft hiervoor

visie op Noordwijk als kuuroord. Met als basis de input die is

reeds budget beschikbaar gesteld voor de komende drie

opgehaald bij vele stakeholders in het voortraject.

jaar. De gemeente heeft de regie voor het uitvoeringsprogramma echter, kan dit alleen samen met de stakeholders

Het vaststellen van de kuuroordvisie is het startpunt van een

vormgeven. We zullen hierin gezamenlijk blijven optrekken

brede ontwikkeling met een helder toekomstbeeld voor onze

om kansen te onderzoeken en initiatieven verder te brengen.

gezonde en energieke gemeente. De gemeente waar haar

Ik wens ons een energiek vervolg op deze mooie, inspireren-

inwoners zich ten opzichte van alle inwoners van Nederland

de en heilzame reis!

zich het meest positief voelen over hun eigen gezondheid. Dat is een resultaat om trots op te zijn. Om vast te houden.

Namens het college van Burgemeester en Wethouders,

En om te verbeteren. Het is ook een resultaat om te delen met anderen. Met nationale en internationale bezoekers. Hen laten ervaren wat Noordwijk te bieden heeft. Zo houden we niet alleen onze inwoners, maar ook onze economie, onze ondernemers, energiek en gezond.

Roberto ter Hark Wethouder Economie en Toerisme 14 december 2021

Noordwijk ademt de heilzame lucht uit voor iedereen. Het kuuroordcertificaat is uitgereikt aan de gemeente Noordwijk. Kuuroord Noordwijk is van én voor iedereen.

4

5

1. INHOUD GEVEN AAN EEN NIEUWE KOERS Inleiding:

inspanning, maar ook ruimte voor totale ontspanning, verfrissing van ideeën en herstel. De

De voorliggende kuuroordvisie is geschreven om richting te geven aan de doorontwikkeling

natuurlijke elementen en de diversiteit aan belevingsmogelijkheden in Noordwijk dragen bij

van de kuuroordstatus. Het in het jaar 2020 behalen van de kuuroordstatus laat zien dat

aan balans tussen lichaam en geest”.

de gemeente Noordwijk voldoet aan de vereiste basiscriteria. De ligging aan zee met een natuurlijke omgeving, de kwaliteit van het zeewater, de klimatologische omstandigheden en de aanwezige voorzieningen vormen hiervoor de basis.

Samenvatting Deze kuuroordvisie geeft inzicht in de opdracht waar de gemeente Noordwijk voorstaat. Dit

Deze kuuroordvisie is bedoeld als startpunt om ons als gemeente door te ontwikkelen tot

in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, aanverwante sectoren en inwoners. Na goed-

een volwaardig “kuuroord Noordwijk”. Met kansen voor ondernemers en gasten. Een proces

keuring van de kuuroordvisie door de raad wordt het uitvoeringsprogramma samengesteld.

van jaren dat inzet en betrokkenheid vraagt. Een doorontwikkeling die grote kansen biedt

Samenvattende conclusies uit deze kuuroordvisie:

voor heel Noordwijk. De ambities zijn groot. De brede verbinding naar meerdere sectoren

•

Gemeente is drager van de erkenning “heilzame zeebadplaats”

is gewenst en noodzakelijk. Het thema kuuroord raakt immers vele beleidsterreinen en

•

Badstatus biedt kansen voor inwoners, gasten en bedrijfsleven

uitvoerende partijen. Een gemeenschappelijke benadering met een dynamische aanpak

•

Gemeente is accounthouder en voert regie op basis van samenwerking

vanuit verschillende invalshoeken is van groot belang. Deze is de basis om de vertaalslag

•

Doorontwikkeling vereist een gezamenlijke aanpak met sectoren als sport, cultuur en het

te kunnen maken van ambitie naar aanbod. Zeker omdat “kuuroord Noordwijk” zich richt op

sociale domein

zowel de inwoners als op de verblijfsgasten. Zowel van de gemeente Noordwijk alsook van

•

Doorontwikkeling is een meerjarig proces

de omliggende gemeenten. Daarnaast is een belangrijke rol en kans weggelegd voor het

•

Investeringen voor de ontwikkeling van het concept zijn vereist

bedrijfsleven.

•

Productontwikkeling en investeringsprojecten: waar mogelijk in aansluiting op de bad-

•

Richting geven aan doorontwikkeling

•

Thalasso-filosofie en local remedy gelden als fundamenten

•

Een proces dat vraagt om inzet en betrokkenheid van veel partijen

•

Inrichting publieke ruimten in overeenstemming thema kuuroord

•

Kuuroord raakt vele beleidsterreinen

•

Ontwikkeling kuurprogramma’s met toepassingen door erkende therapeuten. Op basis

status

van medisch advies en begeleiding “De zee, de lucht, de stranden, uitgestrekte duinen, bossen en cultureel erfgoed zijn de ideale

•

Aansluiting met Omgevingsvisie Noordwijk

plekken om rust, ruimte en ontspanning te vinden. Met volop ruimte voor beweging en

•

Verbinding met de regio biedt kansen voor kennisontwikkeling en uitbreiding van het aanbod

6

7

Actieplan 2022 algemeen Start doorontwikkeling en eigen maken

Aanbevelingen toekomstige voorzieningen

•

Structuur doorontwikkeling stuurgroep/werkgroep formeren

•

Actieplan met de domeinen cultuur, sport en sociaal

Om de stappen van ambitie naar concreet aanbod te zetten moet de realisatie van een

•

Verbinding beleidssectoren: doorgroeien kuuroord op basis kuuroordvisie, afspraken

aantal gewenste voorzieningen extra aandacht krijgen:

en actieplan •

Vertaalslag en acties voor inwoners

•

Doorontwikkeling naar bedrijven

•

Aansluiting ontwikkeling ruimtelijke ordening

•

Start delen en aftrap met de regio

•

Realisatie laagdrempelige wellness en Thalasso-faciliteiten

•

Toetsen haalbaarheid gewenste voorzieningen voor de toekomst. Zie volgend over-

•

Inrichting kuuroordloket voor inwoners, organisaties en ondernemers. Praktische ondersteuning kennis-vraagbaak en doorgeefluik in aansluiting op het concept kuuroord

•

Ontmoetingsplek “Welkomhuis” (Haus des Gastes) waar cultuur en gepast vertier bij elkaar komen. Gasten en inwoners ontmoeten elkaar en leggen sociaal contact. Centraal startpunt activiteiten

•

Een gezondheids- wellnesscentrum t.b.v. kuurarrangementen en gezondheidspro-

zicht

gramma’s. Faciliteiten: zwemvoorzieningen met beweegbare bodem, bij voorkeur met

Aanzet vertaalslag naar medische wereld

bassin zeezoutbaden, uitgebreid met behandelkamers voor bijvoorbeeld fysiothera-

2023 doorontwikkeling •

Gewenste voorzieningen voorwaarden en beleidskaders

•

Investerings- en uitvoeringsplan plan gewenste voorzieningen. Zie totaaloverzicht

•

Kuurarrangementen

•

Kuurarts

•

Gezondheidsprogramma’s in aansluiting 1e en 2e lijn

•

Uitvoer actieplan regio

2024 doorontwikkeling

8

•

peuten. Een centrum waar iedereen in Noordwijk gebruik van kan maken •

Een Thalasso-centrum met baden, sauna’s enz. De zee en toepassingen met zeewater gelden als centraal thema

•

Ontspannings- en wellness-accenten in drukbezochte delen van duinlandschap. Bijvoorbeeld een blotevoeten-pad of labyrint

•

Ontwikkeling van een eigen wellness-product op basis van USP (unique selling point). Bijvoorbeeld voor toepassingen voor wellness-inpakkingen. Mogelijke ingrediënten: heilzame kruiden, duinzand (psammo-therapie), zeezout, bron of duinwater…

•

Eigen vitaliteitslijn voor de detailhandel met kuuroord Noordwijk als thema. Handdoe-

•

-Realisatie

•

-Concrete plannen “Welkomhuis”

•

-Concrete plannen gezondheids- wellnesscentrum

•

-Concrete plannen Thalasso-centrum

•

Bronboringen met wateranalyses. Eigen bronwater als uniek aanbod aan de kust

•

-Thalasso activiteiten en faciliteiten

•

Communicatiemiddelen in verbinding met gasten en inwoners: inzet meetbaarheid en

•

-Uitvoer actieplan regio

ken, badslippers, mutsen voor aan het strand zijn voorbeelden •

Therapeutische toepassingen op basis van medisch advies en begeleiding. Door een kuurarts en andere erkende therapeuten

monitoring effecten verblijf

9

Doelstelling kuuroordvisie

Doorgroeien naar kuuroord

Deze kuuroordvisie is een inspiratiedocument en eerste

De gemeente Noordwijk heeft de ambitie om zich internatio-

toetsingskader voor kansrijke projecten. Het doel is een

naal te positioneren als gekwalificeerd kuuroord of aange-

praktisch instrument te bieden dat sturing biedt bij het

duid met de internationale term “Health Destination”. De

maken van de vertaalslag naar kuuroord, tegenwoordig ook

onderbouwing “Heilzame Zeebadplaats” (badstatus) is hier-

aangeduid met “Health Destination”. Met voor ieder de mo-

voor het fundament. Uitgangspunt is dat in 2020 is voldaan

gelijkheid aansluiting te zoeken vanuit het eigen werkveld.

aan de criteria “Heilzame Zeebadplaats”. Als basis hiervoor

In de doelstelling van de kuuroordvisie ligt de ambitie van

gelden de internationale criteria zoals deze o.m. gehanteerd

de gemeente Noordwijk verankerd om, in de meest brede

worden door Europese landen met een kuuroordtraditie

zin, kansen te bieden voor nú en de toekomst. Noordwijk op

zoals Duitsland en Frankrijk.

zoek naar balans tussen welzijn en economisch belang.

Kuurgeschiedenis Noordwijk De geschiedenis toont dat Noordwijk ooit al een echt kuuroord was. Begonnen voor mensen die voor hun gezondheid een zeebad wilden nemen en zeelucht wilden inademen. De Noordwijkse dorpshistoricus Jan Kloos schreef in zijn boek uit 1928 ‘Noordwijk in der loop der eeuwen’ dat de eerste fase van badplaatsontwikkeling begonnen is in 1886 toen lieden uit binnen- en buitenland zeer geïnteresseerd waren in een bezoek aan zee en het nemen van een zeebad; de ‘gezondheidsvakantie’ voor de Europese elite.

Ambitie gemeente Noordwijk De ambitie van de gemeente Noordwijk is om een serieuze speler te zijn op de internationale wellness-markt. De keuze om te

Deze kuuroordvisie is bedoeld om handen en voeten te

Deze kuuroordvisie is bedoeld om zichtbaar te maken welke

willen doorgroeien naar een internationaal hoogwaardige locatie waar welzijn en gezondheid alle aandacht krijgen, sluit aan

geven aan de doorontwikkeling tot kuuroord. Na vaststelling

richting de gemeente Noordwijk wil opgaan. Om door te

op het DNA van Noordwijk.

van de kuuroordvisie door de gemeenteraad zal het uitvoe-

groeien naar kuuroord moet er focus zijn en keuzes worden

De richting van de gemeente als fundament voor en aansluitend op de kuuroordgedachte kan als volgt worden verwoord:

ringsprogramma samengesteld worden.

gemaakt.

•

Stimuleren van een bewuste levensstijl

De realisatie van faciliteiten op korte termijn die voor ieder-

•

Bijdragen aan welzijn van inwoners en gasten

•

Inspiratiedocument

een te gebruiken zijn helpen bij het herkenbaar maken en

•

Draagvlak creëren bij en verbindingen leggen met meerdere sectoren

•

Vertaalslag naar “Health Destination”

zichtbaar worden van de ingezette koers. Het Thalasso-plat-

•

Natuurlandschap als belangrijke aanvulling op het gezondheids-aanbod

•

Aansluiting vanuit eigen werkveld

form aan de boulevard bij afrit 10 is daar een voorbeeld van.

•

Doorgroeien naar een kuuroord dat voldoet aan het internationale verwachtingspatroon van gasten

•

Kansen bieden

•

Duurzaam ondernemerschap geldt als voorwaarde. Ondernemerschap gericht op een profiel van gasten die tijd en geld

•

Balans tussen welzijn inwoners en economische

•

In 2020 erkenning ontvangen Heilzame Zeebadplaats

belangen

•

Internationale criteria als fundament

•

Aantrekken van de juiste doelgroepen. Met als resultaat een verhoging van de bezettingsgraad in het voor- en naseizoen

Uitvoeringsprogramma volgende stap

•

Koers voor de toekomst

•

Toename van het bestedingspatroon in alle kernen

•

Focus leggen en keuzes maken.

•

•

Faciliteiten op korte termijn

•

10

willen investeren in persoonlijk welbevinden

Infrastructurele voorzieningen (zoals vernieuwing accommodaties), toekomstige investeringen (uitbreidingsplannen) en toekomstige ruimtelijke invulling en omgevingsplannen die aansluiten op de uitgangspunten van de kuuroordvisie

•

Voor bestaande faciliteiten en activiteiten waar mogelijk de link naar kuuroord leggen. Kuuroord zichtbaar maken

•

Samenwerking met de regio wordt gezien als een verrijking

•

Verbinding van het kustgebied met het achterland geeft inhoud aan “meest gezonde regio van Nederland”.

11

Belang van gezondheid “Baden in zee, oefeningen doen in zeewater, de zilte lucht inademen. Bij eb en vloed

-De afgelopen heftige COVID-periode heeft meer dan ooit het belang van preventie aange-

wandelen langs het strand, bij voorkeur in de branding en vooral luisteren naar het

toond. Zeker waar het gaat om de zorg voor de eigen inwoners. Het stimuleren van een ver-

rustgevende geluid van de zee. Het beste medicijn om je immuunsysteem op peil te

antwoorde leefstijl krijgt in toenemende mate aandacht. De noodzaak voor aangepast beleid

houden”, aldus Dr. Janka Zalesakova. Vooral het zeewater met het hoge zoutgehalte

groeit in snel tempo. Noordwijk, zo dicht bij zee omgeven door een natuurlandschap, verkeert

(3%) met een magnesiumaandeel van 15% heeft volgens de medicus een heel gunstig

daarbij in een uitzonderlijke positie. Werken aan het afweersysteem krijgt hier meer moge-

effect op de gezondheid. Dank zij de positieve elementen heeft Noordwijk voldaan aan

lijkheden. Daarbij verandert het zorglandschap sterk. Een trend die steeds meer zichtbaar

de internationale criteria “Heilzame Zeebadplaats”. ‘

wordt. Het toepassen van positieve gezondheid is één van de antwoorden op de vraag hoe kuuroord Noordwijk als regio en maatschappij kan inspelen op deze veranderingen. Hiermee is ook de rol aangegeven die inwoners hebben in het proces om door te groeien naar kuur-

Aanleiding nieuwe koers Er zijn meerdere redenen waarom Noordwijk juist nú kiest voor een nieuwe koers. Er is in de huidige tijd een nieuwe dynamiek ontstaan. De markt verandert, waarden krijgen een andere invulling. De tijd vraagt erom, zowel vanuit welzijnsoogpunt als vanuit economisch oogpunt, te kijken naar lokale, nationale en internationale ontwikkelingen. Het gastenprofiel wijzigt. Een gezonde manier van leven en denken past bij het profiel van Noordwijkers. Noordwijk

oord Noordwijk. Gastvrijheid combineren met een zorgaanbod kan inspelen op toekomstige ontwikkelingen. Welzijn en economie in verbinding met elkaar. •

Belang van preventie

•

Zorglandschap verandert sterk

•

Welzijn en economie gekoppeld

heeft de positie om, vanuit de bestaande situatie, economische drijfkracht en welzijn te combineren met de vitaliteitsgedachte. Kuuroord past bij Noordwijk!

Noordwijk verkeert in een uitzonderlijke positie. Werken aan het immuunsysteem onder invloed van het klimaat en de lucht krijgt hier extra betekenis. 12

13

Gezonde toekomst voor het bedrijfsleven

Daarnaast wordt het steeds belangrijker om het onderscheidende vermogen ten opzichte van

-Naast het welzijn aspect is het belangrijk dat er voor het gevestigde bedrijfsleven een gezon-

andere kustgemeenten te ontwikkelen en zichtbaar te maken. Noordwijk herbergt voldoen-

de toekomst is. Herpositionering van de gefuseerde gemeente Noordwijk komt daarmee op

de kwaliteiten, basisvoorzieningen, infrastructuur en vernieuwingsdrang om hoogwaardige

het goede moment. Noordwijk beschikt over een aantal hoogkwalificeerde accommodaties

ambities waar te maken.

met eigentijdse (wellness)voorzieningen. Gedreven ondernemerschap heeft geleid tot succesvol zakendoen. Een deel van het bedrijfsleven ziet al kansen om in de nabije toekomst te

•

Gezonde toekomst

investeren en zich daarmee aan te sluiten bij het kuuroordconcept.

•

Nieuwe doelgroepen met extra uitgaven

•

Onderscheidend vermogen kustgemeenten

In de ZKA-rapportage, in oktober 2018 uitgevoerd in opdracht van de Provincie Zuid-Holland, zijn signalen afgegeven dat het functioneren en de kwaliteit van het toeristisch aanbod voor een belangrijk deel onder druk staan. Een flink aantal kleinschalige accommodaties biedt weinig kwaliteit. Noodzaak om te investeren en te vernieuwen wordt vaak onderkend. In genoemde rapportage geeft ruim de helft van de respondenten aan mogelijkheden te zien in de ontwikkeling tot kuuroord.

Noordwijk: een heilzame zeebadplaats in balans Inwoners, bezoekers en bedrijvigheid in verbinding met elkaar

“Aansluiting bij de gast van morgen” Ook de NOV (Noordwijkse Ondernemers Vereniging) en de Noordwijkse afdeling KHN (Koninklijke Horeca Nederland) hebben vanaf de verkennende periode marktkansen gezien in Noordwijk als kuuroord. Zij herkennen in toenemende mate de belangstelling voor gezondheid, vitaliteit, kwaliteit van leven. En dat in relatie tot al wat Noordwijk te bieden heeft. Spreiding van de seizoenen, het aanboren van nieuwe doelgroepen en de kenmerken die bij het profiel van de gewenste doelgroep horen zullen het gevolg zijn van de gewenste nieuwe richting voor Noordwijk. De doelgroepen waarop de kuursector zich richt, zijn doorgaans hoger opgeleid, kennen een goed bestedingsniveau en een verhoogd herhalingsbezoek. De extra uitgaven dragen er toe bij dat alle sectoren, dus ook de detailhandel, kunnen profiteren van deze nieuwe markt. Het versterken en behouden van de omgevingskwaliteiten is een grote uitdaging waar de gemeente Noordwijk voor staat.

14

“Noordwijk herbergt voldoende kwaliteiten, basisvoorzieningen, infrastructuur en vernieuwingsdrang om hoogwaardige verwachtingen waar te maken”. 15

2. DOORONTWIKKELEN NAAR KUUROORD Badstatus: wat zijn de voorwaarden? Toonaangevende landen met een kuurcultuur hebben de voorwaarden voor het dragen van het label “kuuroord” nationaal geregeld. Noordwijk voldoet aan de voorwaarden zoals deze voor Thalasso heilzame zeebadplaats zijn vastgesteld door het DHV (Deutscher Heilbaeder Verband) en de ESPA (European Spas Assocation). De belangrijkste onderbouwingen zijn de door gerenommeerde bureaus uitgevoerde wetenschappelijke onderzoeken van de waterkwaliteit en klimatologische omstandigheden. Naar aanleiding van de resultaten heeft mevrouw dr.med. Janka Zalesakova analyses uitgevoerd en deze vastgelegd in een zogenaamd “Medizinisches Gutachten”. De criteria voor de badstatus hebben betrekking op een tiental onderwerpen:

Proces Badstatus Het proces dat geleid heeft tot het verkrijgen van de erkenning “Heilzame zeebadplaats” bestond uit de volgende fasen: 1. Verkenning: 2017 Uitvoeringsprogramma Economische Agenda Duin- en Bollenstreek 2. Uitvoer stappenplan: Wateranalyses Dr. Kurt von Storch en Medizinisches Gutachten Dr. med. Janka Zalesakova 3. Oplevering erkenning heilzame zeebadplaats: bidbook maart 2020, erkenning ESPA oktober 2020 4. Doorontwikkeling en eigen maken. De kuuroordvisie is voornamelijk gericht op onderdeel 4 van het proces.

1.Landschap, klimaat 2. ‘Heilmittel’ 3. Omgeving 4. Therapie 5.Infrastructuur vitaliteit 6. Thalasso 7. Kwaliteit service 8. Positief leven/life style 9. Holistische (lichaam en geest als eenheid) benadering 10. Ontspanning/sociale contacten.

Noordwijk een heilzame zeebadplaats Zee en strand : heilzame kwaliteiten zeewater, gezonde lucht, eb en vloed Natuur: duinen, strand, bosgebied om in te bewegen en in balans te komen. In 2020 heeft de gemeente Noordwijk het predicaat heilzame zeebadplaats ontvangen van de ESPA. Aan de verleende erkenning ging een zorgvuldig proces vooraf. De ESPA (European Spas Association) is een overkoepelende organisatie van Europese landen met een kuurtraditie. Totaal 20 landen zijn aangesloten. Binnen de ESPA wordt veel waarde gehecht aan professionaliteit. Er zijn hechte verbindingen met kennisinstellingen zoals universiteiten en medische instituten. De ESPA bestaat 25 jaar, er is een president en er zijn vicepresidenten. Ieder land kent één vertegenwoordiging in de board. De gemeente Noordwijk is sinds 2020 via een nationale vertegenwoordiging eveneens aangesloten bij de Europese organisatie, net als Cadzand, Domburg en de Hogeschool in Vlissingen.

16

Bodem : kruiden voor kuurbehandeling en gezonde voeding Kunst en Cultuur: cultureel erfgoed, kunst, culturele evenementen, literatuur Sport: uitgebreide mogelijkheden voor binnen en buitensport Gastvrijheid: verscheidenheid in aanbod, kwaliteit in ondernemerschap, service, verenigingsleven.

17

Badstatus criteria en betekenis voor Noordwijk 1.

Landschap, klimaat

2.

“Heilmittel”

3.

Omgeving

4.

Therapie

5.

Infrastructuur vitaliteit

6.

Thalasso

7.

Kwaliteit service

8.

Positief leven/lifestyle

9.

Holistische benadering

10.

Ontspanning/sociaal

De badstatus wordt in het buitenland door de nationale overheid verleend aan oorden die vasthouden en voldoen aan criteria gericht op de holistische benadering (lichaam en geest als eenheid), kwaliteit aan voorzieningen en een aanbod gericht op preventie en medische behandeling. De inzet van lokaal aanwezig “local remedy” of met de Duitse term “Ortsgebundenes Heilmittel” is een voorwaarde. Thalasso gekoppeld aan de directe ligging aan zee wordt internationaal erkend als een plaatsgebonden Heilmittel.

Onderstaand zijn de criteria voor de badstatus weergegeven met een korte vertaalslag naar Noordwijk.

1.

Landschap

Het betreft gebruik van natuurlijke middelen van het landschap en het klimaat, bijvoorbeeld bronwater. Zeewater met gunstige klimaatomstandigheden valt ook onder deze categorie. Voor Noordwijk is o.m. het zoutgehalte (meer dan 3%) in de zee en in de lucht (aërosolen) , alsook de invloed van weer (aanmaak vitamine D) en getij (eb en vloed -“reizklima”) van toepassing. * De omstandigheden in Noordwijk zorgen voor ideale condities voor helio(zon)- en luchttherapie. Zonder de natuur te verstoren zou in Noordwijk bekeken moeten worden of voorzieningen in het landschap kunnen aansluiten bij de kuuroordgedachte. Een kuurpark, een blotevoetenpad, een labyrint met opdrachten of toepassingen van de elementenleer (gericht op 4 seizoenen en persoonlijkheidsbeelden) zijn voorbeelden.

2.

“Heilmittel”

Natuurlijke middelen voor heilzame toepassingen: zeewater om in te baden (bewegings- en huidtherapie), zeewater als basis voor een drinkkuur en zeewater als inhalatie en spoel-

18

middel gericht op de huid, de slijmhuid en bij verwondingen.

*De invulling van dit onderwerp is nog een grote uitdaging voor Noordwijk. Een kuurarts, dan wel een arts waar

* Voor Noordwijk gelden toepassingen met zeewater

kuurgasten kunnen rekenen op professionele begeleiding

(Thalasso). Voorbeelden van faciliteiten zijn zoutbaden

zal voor de toekomst nodig zijn om inhoud te geven aan het

en zout-inhalatie in rustruimtes. Maar ook tijdens een

verwachtingspatroon van kuurgasten.

wandeling, bij voorkeur dicht bij de branding, is sprake van heilzame werking. Ook de rijke kruidengeschiedenis en ont-

5.

wikkeling van toepassingen met heilzame kruiden zijn van

Infrastructuur vitaliteit

Een kuuroord beschikt altijd over voorzieningen afgestemd

aanvullende waarde op dit criterium.

op de kuurgast. Deze voorzieningen kunnen gericht zijn op inspanningen (fitnesstoestellen, bootcamp). Zwembaden

3.

Omgeving

met voorzieningen voor therapieën (beweegbare bodem)

Beleving van de natuur, geen verstorende elementen zoals

zijn gewenst. Er is een grote patiëntengroep die door deelna-

lawaaioverlast en de natuur als vitamine g (gezondheid) zijn

me aan speciale preventieve of therapeutische activiteiten

voorwaarden voor de badstatus. Buiten kom je in balans.

daar veel profijt van kan hebben. Voorbeelden zijn patiënten met reuma of de ziekte van Parkinson.

*De natuurlijke omgeving (zee- en duinlandschap) in Noordwijk kunnen actief ingezet worden voor Thalas-

*Deze baden kunnen ook gebruikt worden voor het bevorde-

so-activiteiten. Individueel (wandelen, hardlopen) alsook in

ren van de algemene gezondheid. Aquafit is een voorbeeld.

groepsverband (teambuilding, beach-sport, groepsgym) zijn

Indien deze faciliteiten uitgebreid worden met behandel-

voorbeelden. Vanuit de holistische benadering (lichaam en

kamers voor bijvoorbeeld fysiotherapeuten ontstaat een

geest als eenheid) kan in het natuurgebied bewust gewerkt

“gezondheids-wellnesscentrum” waar iedereen in Noordwijk

worden aan het vinden van persoonlijke balans. Meditatie en

gebruik van kan maken.

yoga zijn voorbeelden.

4.

Therapie

6.

Thalasso

Beproefde concepten van de badcultuur zoals Kneippthera-

Een wetenschappelijke benadering en therapie liggen aan de

pie, therapie in thermaal (warme bron) water worden hiertoe

basis. Met een holistische aanpak. Behandelingen worden

gerekend. Noordwijk heeft de badstatus ontvangen op basis

uitgevoerd door erkende therapeuten.

van de Thalasso-mogelijkheden.

19

Thalasso gewenste paraplu voor doorontwikkeling De samenstelling van het zeewater heeft een preventief

communicatiemiddelen onderstreept het onderscheidende

alle kuuroordpraktijken zijn afgestemd. Het ene kuuroord

effect op gezondheidsklachten, maar kan ook voor thera-