Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Bestuur Middelen en Economie van 11 januari 2022
1 2
Opening Vaststelling van de agenda d.d. 11 januari 2022 Concept agenda commissie BME 11 januari 2022
3.a
Vaststelling van de besluitenlijst d.d. 7 december 2021 Ter vaststelling. Concept Besluitenlijst BME 7 december 2021
3.b
Vaststelling motie- en toezeggingenlijsten Ter vaststelling. Moties voor commissie BME januari 2022 Toezeggingen voor commissie BME januari 2022
4 5
6
Inventarisatie insprekers Gemeenschappelijke Regelingen 20:15 uur - 20:30 uur Dit is een standaard onderdeel van de commissieagenda. De raadsdelegatie van Holland Rijnland en het college kunnen hier kort onderwerpen inbrengen/terugkoppelen over aangelegenheden uit de Gemeenschappelijke Regelingen die de commissie aangaan. Raadsvoorstel Nota inwonersparticipatie (beeldvormend) 20:30 uur - 21:30 uur De nota inwonersparticipatie bevat een heldere visie met uitgangspunten hoe wij als gemeente Noordwijk participeren met inwoners. Het biedt de gemeentelijke organisatie praktische handvatten om doelmatiger te participeren bij het maken, uitvoeren of evalueren van gemeentelijk beleid. De nota inwonersparticipatie bevat een verbeterde werkwijze voor het vormgeven en uitvoeren van participatietrajecten. Hierbij worden de verschillende rollen en verantwoordelijkheden met behulp van een participatieladder verduidelijkt. De nota inwonersparticipatie benadrukt de meerwaarde van participatie en de goede balans tussen participatieve en representatieve democratie. Om de werkwijze te implementeren is er een aantal organisatorische aanbevelingen opgenomen. Na afloop wordt de commissie gevraagd of het voorstel doorgeleid kan worden voor de meningsvormende fase in de raadscommissie van februari. De portefeuillehouder is voor de behandeling uitgenodigd.
Raadsvoorstel Nota inwonersparticipatie Raadsbesluit Nota inwonersparticipatie Bijlage Nota Inwonersparticipatie Noordwijk Presentatie Nota inwonersparticipatie Cie BME 11-01-2022
7
Raadsvoorstel Kuuroordvisie Noordwijk (beeldvormend) 21:30 uur - 22:30 uur Sinds 2016 is door meerdere partijen gewerkt aan het voorbereiden van de aanvraag van de gemeente Noordwijk voor het behalen van de officiële kuuroordstatus. Na een intensief traject van vier jaar in nauwe samenwerking met de NOV’s. KHN, retail, vrijwilligers, Noordwijk Marketing en de gemeente Noordwijk heeft de gemeente Noordwijk op 7 oktober 2020 het predicaat heilzame zeebadplaats ontvangen van de ESPA (European Spas Association). Belangrijke volgende stap die gezet wordt is het vaststellen van de Kuuroordvisie met het uitvoeringsprogramma waardoor komende jaren verder invulling gegeven kan worden aan Kuuroord Noordwijk. Na afloop wordt de commissie gevraagd of het voorstel doorgeleid kan worden voor de meningsvormende fase in de raadscommissie van februari. Wethouder Ter Hark is voor de behandeling uitgenodigd. Raadsvoorstel Kuuroordvisie Noordwijk Raadsbesluit Kuuroordvisie Noordwijk Bijlage Kuuroordvisie Noordwijk Bijlage Kuuroordvisie Noordwijk Uitvoeringsprogramma Presentatie Kuuroordvisie Cie BME 11-01-2022
8
9
Rondvraag 22:30 uur Commissieleden kunnen vragen voor de rondvraag voorafgaand aan de commissievergadering BME tot maandag 16.00 uur naar griffie@noordwijk.nl sturen. Sluiting
2 Vaststelling van de agenda d.d. 11 januari 2022 1 Concept agenda commissie BME 11 januari 2022
Agenda van de openbare commissievergadering van de
commissie Bestuur, Middelen en Economie Dinsdag 11 januari 2022 aanvang 20.00 uur digitaal1
De besluitvorming kent drie fases: beeldvorming, meningsvorming en besluitvorming. De commissie bespreekt onderwerpen in de beeldvormende of meningsvormende fase. Besluitvorming vindt plaats in de gemeenteraadsvergadering. Bij beeldvorming halen de leden informatie op en vormen zich een beeld van een onderwerp, bijvoorbeeld aan de hand van een presentatie. Het verzamelen van informatie en het vormen van een beeld staan centraal. Als een onderwerp voor meningsvorming voorligt, dan bereiden de leden de besluitvorming in de raad voor en komen zij tot een politiek standpunt. De fracties gaan met elkaar in debat en het college beantwoordt politieke vragen en legt verantwoording af over het voorstel dat voorligt.
1
1
Opening
2
Vaststelling van de agenda d.d. 11 januari 2022
3.a
Vaststelling van de besluitenlijst d.d. 7 december 2021 Ter vaststelling.
3.b
Vaststelling motie- en toezeggingenlijsten Ter vaststelling.
4
Inventarisatie insprekers
5
Gemeenschappelijke Regelingen 20:15 uur – 20:30 uur Dit is een standaard onderdeel van de commissieagenda. De raadsdelegatie van Holland Rijnland en het college kunnen hier kort onderwerpen inbrengen/terugkoppelen over aangelegenheden uit de Gemeenschappelijke Regelingen die de commissie aangaan.
De vergadering is te volgen via https://channel.royalcast.com/noordwijk/#!/upcoming. De stukken zijn digitaal te raadplegen via het Raadsinformatiesysteem (www.noordwijk.nl/gemeenteraad). Eenieder heeft het recht tijdens de commissievergadering in te spreken. Indien u van het spreekrecht gebruik maakt, dan wordt u verzocht zich voor 12.00 uur aan te melden. Voor nadere informatie en aanmeldingen kunt u zich wenden tot de griffie, telefoon 071 36 60 429 of griffie@noordwijk.nl.
6
Raadsvoorstel Nota Inwonersparticipatie (beeldvormend) 20:30 uur - 21:30 uur De nota inwonersparticipatie bevat een visie met uitgangspunten hoe de gemeente Noordwijk participeert met inwoners. Het biedt de gemeentelijke organisatie praktische handvatten om doelmatiger te participeren bij het maken, uitvoeren of evalueren van gemeentelijk beleid. De nota inwonersparticipatie bevat een verbeterde werkwijze voor het vormgeven en uitvoeren van participatietrajecten. Hierbij worden de verschillende rollen en verantwoordelijkheden met behulp van een participatieladder verduidelijkt. De gemeenteraad wordt gevraagd de uitgangspunten en rollen zoals beschreven in de nota vast te stellen. Na afloop wordt de commissie gevraagd of het voorstel doorgeleid kan worden voor de meningsvormende fase in de raadscommissie van februari. De portefeuillehouder is voor de behandeling uitgenodigd.
7
Raadsvoorstel vaststellen Kuuroordvisie Noordwijk (beeldvormend) 21:30 uur - 22:30 uur Sinds 2016 is door meerdere partijen gewerkt aan het voorbereiden van de aanvraag van de gemeente Noordwijk voor het behalen van de officiële kuuroordstatus. In samenwerking met de NOV’s. KHN, retail, vrijwilligers, Noordwijk Marketing en de gemeente Noordwijk heeft de gemeente Noordwijk op 7 oktober 2020 het predicaat heilzame zeebadplaats ontvangen van de ESPA (European Spas Association). Belangrijke volgende stap die gezet wordt is het vaststellen van de Kuuroordvisie waardoor komende jaren verder invulling gegeven kan worden aan kuuroord Noordwijk. De raad wordt gevraagd de kuuroordvisie vast te stellen. Na afloop wordt de commissie gevraagd of het voorstel doorgeleid kan worden voor de meningsvormende fase in de raadscommissie van februari. Wethouder Ter Hark is voor de behandeling uitgenodigd.
8
Rondvraag 22:30 uur Commissieleden kunnen vragen voor de rondvraag voorafgaand aan de commissievergadering Bestuur, Middelen en Economie tot maandag 16.00 uur naar griffie@noordwijk.nl sturen.
9
Sluiting
Pagina 2
3.a Vaststelling van de besluitenlijst d.d. 7 december 2021 1 Concept Besluitenlijst BME 7 december 2021
Voorzitter: Mw. Warmerdam Griffier: Dhr. Jaspers
Besluitenlijst van de commissie Bestuur, Middelen en Economie 7 december 2021
Leden: Mw. Dol Dhr. de Moor Dhr. de Jong Dhr. J. Van Hameren Dhr. J.T. Van Hameren Dhr. Zwart Dhr. Vissers Dhr. Van Tol Dhr. Caspers Mw. Van der Vossen
Dhr. Rodenburg Dhr. Brouwer Dhr. Van Haaster Dhr. Beugelsdijk Mw. W.J.M. Meiland Dhr. Van Dormolen Mw. Leeffers Dhr. Van Herwaarden Dhr. Vermeulen Dhr. Koppel Portefeuillehouders Dhr. Ter Hark Mw. Verkleij
Nr.
Onderwerp
Advies/opmerkingen
1
Opening
2
Vastelling van de agenda
-De Heer van Tol (PUUR) uit zijn ongenoegen over het samenvoegen van de beeldvormende en meningsvormende fase bij het Raadsvoorstel Economische Samenwerking Duin- en Bollenstreek.
3a.
Besluitenlijst commissie BME 16 november 2021.
De besluitenlijst wordt conform vastgesteld.
3b.
Motie- en toezeggingenlijsten
De commissie stelt de motie- en toezeggingenlijsten vast.
4.
Inventarisatie spreekrecht
Er hebben zich geen insprekers gemeld.
5.
Gemeenschappelijke regelingen
-Oproep van de voorzitter aan de fracties om zich aan te melden voor de werkgroep verlengd bestuur Holland Rijnland. -De Heer Beugelsdijk (CDA) blik vooruit op de vergadering van het algemeen bestuur van Holland Rijnland.
6.
Meningsvormend Raadsvoorstel Cultuurbeleid 20222026
De leden hebben onder andere opmerkingen en vragen over: -Het opgeheven poppodium. -De samenstelling en rol van de cultuurraad. -Het participatietraject.
Toezeggingen
De heer Beugelsdijk (CDA) zal via de griffie extra informatie verstrekken over de onderwerpen die aan de orde zullen komen in de vergadering van het algemeen bestuur van Holland Rijnland.
Advies: Hamerstuk voor de raad van 21 december.
Pagina 1 van 2
Nr.
Onderwerp
Advies/opmerkingen
7.
Beeld- en meningsvormend Raadsvoorstel Economische samenwerking Duinen Bollenstreek 2022 en verder
De leden hebben onder andere opmerkingen en vragen over: -Het bijhouden van de economische groei van de regio. -De rol van geothermie.
Beeld- en meningsvormend Raadsvoorstel Najaarsnota 2021
De leden hebben onder andere opmerkingen en vragen over: -De kosten van parkeerkaarten voor inwoners. -De stand van de algemene reserve. -De wachtlijsten in de jeugdzorg.
8.
Advies: Hamerstuk voor de raad van 21 december.
Advies: Hamerstuk voor de raad van 21 december. 9.
Meningsvormend Raadsvoorstel Rekenkamerrapport Bescherming Persoonsgegevens Noordwijk
Toezeggingen
De leden hebben onder andere opmerkingen en vragen over: -De actuele status van de aanbevelingen uit het rapport. -De vacature van privacy officer. Advies: Hamerstuk voor de raad van 21 december.
10.
Rondvraag
Er zijn geen rondvragen ingediend.
11.
Sluiting
Sluiting om 22:57.
Wethouder Ter Hark zegt toe schriftelijk terug te komen op de vraag of de huur die de gemeente binnenhaalt niet te laag is in vergelijking met de waarde van de woningen (Product 33: volkshuisvestingsbeleid). Burgemeester Verkleij zegt toe terug te komen op de vraag wanneer, hoe en waarom er namen weggelakt worden in stukken en waarom de namen in deze stukken zijn weggelakt.
Gewijzigd / ongewijzigd vastgesteld op 11 januari 2022
griffier,
voorzitter,
Pagina 2 van 2
3.b Vaststelling motie- en toezeggingenlijsten 1 Moties voor commissie BME januari 2022
Commissie Bestuur, Middelen en Economie Openstaande moties Noordwijk vanaf 1 januari 2019 bijgewerkt tot 10 januari 2022 Onderwerp motie Motie Toegang tot de vloedlijn voor mindervaliden
Datum Termijn motie 5-11-2019 Q4 2021
Stand van Zaken 26-8-2021: De strandnota zal eind Q4 2021 aan de raad worden voorgelegd. Hierin zal de afdoening van de motie toegang tot de vloedlijn voor mindervaliden worden meegenomen.
Portefeuillehouder(s) Van den Berg
Link
31-01-2021: Dit wordt onderzocht en opgenomen in de nieuwe Strandnota die in voorbereiding is. 09-08-2020: onderdeel van de retail- en horecavisie is de Strandvisie (Q4 2020). Hieruit volgt de Strandnota met uitvoeringsprogramma waarin de motie wordt meegenomen.
Motie behoeften ondernemers
8-7-2020 Q1 2022
28-10-2021 In Q1 2022 wordt de raad geïnformeerd
Ter Hark
23-07-2021: Hierover wordt de raad in Q3 2021 geinformeerd. Motie Initiatief stichting Duinpaviljoen Cultureel Noortwyck
Commissie BME - Openstaande moties
14-7-2020 Q2 2022
22-09-2020: Er is overleg geweest met Stichting Duinpaviljoen Cultureel Ter Hark Noortwyck. De stichting is aan zet door middel van het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie. Als er verder nog informatie van de gemeente benodigd is, zullen wij die verstrekken. Een vervolgafspraak met de Stichting wordt gepland zodra de haalbaarheidsstudie afgerond is. Zodra haalbaarheidsstudie wordt ingediend zal ook de gemeenteraad worden geinformeerd.
1
Datum Termijn motie Actuele motie lid Duivenvoorde (CDA) 27-10-2020 Q4 2021 en Meiland (NZLokaal) over het behoud publieksbalie Noordwijkerhout Onderwerp motie
Stand van Zaken 25-11-2021 Omdat de regels nu weer strenger worden is het helaas weer onduidelijk wanneer de pilot uitgevoerd kan worden. Openen vanwege de servicebalie is namelijk o.a. niet mogelijk omdat er geen 1,5 meter kan worden gehouden, de hygiëneregels niet op de juiste wijze in acht genomen kunnen worden en de ruimte niet goed geventileerd kan worden. Het advies is om het weer even uit te stellen totdat duidelijk is dat de coronaregels weer worden afgeschaald.
Portefeuillehouder(s) Verkleij
Link
23-09-2021: De landelijke coronamaatregelen worden afgeschaald. Mogelijk kan hierdoor binnenkort uitvoering worden gegeven aan de motie. In het 4e kwartaal 2021 bepalen we hoe en wanneer we de toegezegde tijdelijke opening (voor 6 maanden) van de balie bij Via Antiqua in Noordwijkerhout kunnen realiseren. En hoe we de evaluatie hiervan kunnen vormgeven. Raadsbrief (ID 1808) is als tussenbericht verzonden naar de raad 5-11-2020. Behoud publieksbalie is in onderzoek, mede gelet op de corona maatregelen/veiligheid.
Communicatie doelstellingen en uitvoering beleid
Commissie BME - Openstaande moties
10-11-2020 Q3 2021
Raadsbrief (ID 2424) AFDOEN
Verkleij
Raadsbrief (ID 2424)
2
Datum Termijn motie Motie lid J.B. Knapp (VVD) over Plan 10-11-2020 Q4 2021 impuls De Zilk Onderwerp motie
Stand van Zaken 04-10-2021: Raadsvoorstel Retail- en horecavisie 2021-2023 ID 2237 AFDOEN
Portefeuillehouder(s) Alkemade
Link
14-07-2021: Op 28 september 2021 zal de gemeenteraad een besluit nemen over de Retail- en Horecavisie. Daarin heeft het voorzieningenniveau een plek gekregen. In deze motie wordt het college gevraagd te komen met een plan van aanpak om een impuls te geven aan De Zilk, waarin woningbouw en het voorzieningenniveau een plek hebben. Dit is reeds met de beantwoording van de artikel 39 vragen van Bruisend Noordwijk van 5 oktober 2020 beantwoord. De motie is op 10 november 2020 aangenomen. Er is een directe relatie met een beantwoordingsbrief artikel 39 vragen die op 9 november 2020 naar de griffie is gestuurd (ID 1584 ingekomen stukken van de raad). De motie en de beantwoordingsbrief die feitelijk over hetzelfde thema gaan hebben elkaar gekruist. De informatie in de art 39 brief is nog steeds actueel. Dat betekent dat de aspecten genoemd in de motie alsmede die genoemd in de beantwoordingsbrief aan de orde worden gesteld met de behandeling van de retail-horecavisie die binnenkort aan de raad wordt aangeboden.
Motie (aangenomen) leden Gutlich (D66) e.a. inzake Beperking woonlasten
29-6-2021 Q4 2021
GEWIJZIGDE Motie (aangenomen) lid Gutlich (D66) Ruimte voor de nieuwe Raad
10-11-2021 Q1 2022
27-10-2021 Motie is verwerkt in de Begroting 2022 AFDOEN
Ter Hark
Ter Hark
NB: Als een motie is doorgestreept, dan wordt voorgesteld om deze als afgehandeld te beschouwen en af te voeren. Bij (ongewijzigde) vaststelling van de motie- en toezeggingenlijst wordt de betreffende motie afgevoerd. Gewijzigd / ongewijzigd vastgesteld 11 januari 2022 Commissie BME - Openstaande moties
3
Onderwerp motie
Datum motie
griffier,
Commissie BME - Openstaande moties
Termijn
Stand van Zaken
Portefeuillehouder(s)
Link
voorzitter,
4
Commissie Bestuur, Middelen en Economie 1 Toezeggingen voor commissie BME januari 2022
Openstaande toezeggingen Noordwijk vanaf 1 januari 2019 bijgewerkt tot 10 januari 2022 Datum
Orgaan
Onderwerp
Toezegging
Termijn Stand van Zaken
Portefeuillehouder(s) Ter Hark
2-03-21 CIE
Raadsvoorstel Portefeuillehouder Ter Hark zegt toe de vragen over Nota Lokale het mandaat van de parkeerpolitie en het aantal Heffingen wielklemmen te beantwoorden.
Q4 2021 09-03-2021 Brief college over afdoening toezegging over mandaat. Antwoord op de vraag over wielklemmen volgt later.
1-6-2021 CIE
Wethouder Alkemade zegt toe als DB lid van de ODWH het Raadsvoorstel punt over de Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI's) in te Zienswijze brengen in het Dagelijks Bestuur van de ODWH conceptbegroting ODWH Raadsvoorstel Toegezegd wordt om in het Boek Grondbedrijf van Boek volgend jaar de volgende punten op te nemen: Grondbedrijf - Een totaal conclusie van het jaar - Een apart overzicht van alle winstnemingen
Q3 2021 15-11-2021 Punt over de KPI's is door wethouder Alkemade ingebracht in het DB. AFDOEN
Alkemade
Q2 2022
Van den Berg
Q4 2021 Raadsvoorstel Wethouder Van den Berg zegt toe de vraag over de stand van zaken over de Zilt door wethouder Ter Hark Boek te laten beantwoorden Grondbedrijf Raadsvoorstel Wethouder Van den Berg zegt toe de vraag waarom de Q4 2021 RIF bijdrage niet bij de Schippersweg is ingezet. Boek Grondbedrijf Raadsvoorstel Burgemeester Verkleij zegt toe de vraag over de Q3 2021 zienswijze hoogte van de legeskosten bij Holland Rijnland Begroting schriftelijk te beantwoorden. Holland Rijnland Raadsvoorstel De griffie zoekt uit waarom er gekozen is om met Q3 2021
Ter Hark
1-6-2021 CIE
1-6-2021 CIE
1-6-2021 CIE
1-6-2021 CIE
22-6-2021 Raad
6-7-2021 CIE
benoeming lid terugwerkende kracht het lid te benoemen. Auditcommissi e Raadsvoorstel Wethouder Ter Hark zegt toe de raad een antwoord te Jaarrekening sturen op de vraag wat de risico's zijn als er gebruik 2020 wordt gemaakt van het weerstandsvermogen in 2021,
Van den Berg Verkleij
Griffie
Q4 2021
Ter Hark
6-7-2021 CIE
Raadsvoorstel Wethouder Ter Hark zegt toe de raad een antwoord te Q4 2021 Jaarrekening sturen op de vraag welke percelen onder de Groninger 2020 akte vallen.
Ter Hark
14-9-2021 CIE
Toezeggingen- Wethouder Van den Berg zegt toe uit te zoeken Q3 2021 lijst waarom de raad geen verslagen van adviesraden meer krijgt.
Van den Berg
Commissie BME - Openstaande toezeggingen
1
Datum
Orgaan
Onderwerp
Toezegging
Termijn Stand van Zaken
Portefeuillehouder(s) Ter Hark
28-9-2021 Raad
Raadsvoorstel Wethouder Ter Hark zegt toe om ten aanzien van het Retail- & uitvoeringsprogramma de gemeenteraad een keer per Horecavisie jaar van een terugkoppeling te voorzien
Q4 2022
28-9-2021 CIE
Programmabegr Bij programma 2 Veiligheid en 9 Wonen en Ruimte staat er oting 2022 een post dubbel vermeld (pag. 8 & 9). Wethouder Ter Hark gaat ernaar kijken en zegt toe erop terug te komen. Programmabegr Wethouder Ter Hark zegt toe om een overzicht/tabel te oting 2022 verstrekken over de bedragen die gemoeid gaan met ‘Noordwijkmarketing’ ten opzichte van het nieuwe beleid. Begrotingsraad Burgemeester Verkleij zegt een bijeenkomst/gesprek met de raad toe over organisatieontwikkeling en alles wat daarbij komt kijken.
Q4 2021 Beantwoording heeft plaatsgevonden per brief bij de beantwoording van de technische vragen bij de programmabegroting 2022
Ter Hark
Q4 2021 Beantwoording heeft plaatsgevonden per brief bij de beantwoording van de technische vragen bij de programmabegroting 2022
Ter Hark
######## CIE
Raadsvoorstel Wethouder Ter Hark zegt toe terug te komen op de BIZ vraag hoe de staffel in elkaar zit. bedrijventerrein Gravendam
Q4 2021
Ter Hark
######## CIE
Raadsvoorstel Wethouder Ter Hark zegt toe terug te komen op de BIZ vraag of er ook camera’s gericht zijn op openbaar bedrijventerrein gebied op het bedrijventerrein en zo ja, of dat ook Gravendam juridisch geborgd is.
Q4 2021
Terk Hark
7-12-2021 CIE
Raadsvoorstel Wethouder Ter Hark zegt toe schriftelijk terug te komen Q4 2021 Najaarsnota op de vraag of de huur die de gemeente binnenhaalt 2021 niet te laag is in vergelijking met de waarde van de woningen 33: volkshuisvestingsbeleid). Raadsvoorstel (Product Burgemeester Verkleij zegt toe terug te komen op de Q4 2021
Ter Hark
28-9-2021 CIE
######## Raad
7-12-2021 CIE
Verkleij
Verkleij
Rekenkamerra vraag wanneer, hoe en waarom er namen weggelakt pport worden in stukken en waarom de namen in deze Bescherming stukken zijn weggelakt. Persoonsgegev ens Noordwijk
NB: Als een toezegging is doorgestreept, dan wordt voorgesteld om deze als afgehandeld te beschouwen en af te voeren. Bij (ongewijzigde) vaststelling van de motie- en toezeggingenlijst wordt de betreffende toezegging afgevoerd. Commissie BME - Openstaande toezeggingen
2
Datum
Orgaan
Onderwerp
Toezegging
Termijn Stand van Zaken
Portefeuillehouder(s)
Gewijzigd / ongewijzigd vastgesteld 11 januari 2022 griffier,
voorzitter,
Commissie BME - Openstaande toezeggingen
3
6 Raadsvoorstel Nota inwonersparticipatie (beeldvormend) 1 Raadsvoorstel Nota inwonersparticipatie
Raadsvoorstel
Nota inwonersparticipatie Aan Van Datum Portefeuillehouder: Programma Zaaknummer
: de gemeenteraad : College van B&W : 14 december 2021 : Sjaak van den Berg : Bestuur en dienstverlening : 178206
Voorgesteld besluit I. II.
De uitgangspunten en rollen zoals beschreven in de nota inwonersparticipatie vast te stellen De uitwerking van de uitgangspunten en rollen in de nota inwonersparticipatie voor kennisgeving aan te nemen
Kern van het voorstel De nota inwonersparticipatie bevat een heldere visie met uitgangspunten hoe wij als gemeente Noordwijk participeren met inwoners. Het biedt de gemeentelijke organisatie praktische handvatten om doelmatiger te participeren bij het maken, uitvoeren of evalueren van gemeentelijk beleid. De nota inwonersparticipatie bevat een verbeterde werkwijze voor het vormgeven en uitvoeren van participatietrajecten. Hierbij worden de verschillende rollen en verantwoordelijkheden met behulp van een participatieladder verduidelijkt. Het betreft daarbij niet alleen de rol van de ambtelijke organisatie maar juist ook die van het college en de gemeenteraad De nota inwonersparticipatie benadrukt de meerwaarde van participatie en de goede balans tussen participatieve en representatieve democratie. Het is de rol en de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad om deze balans te bewaken. Om de werkwijze te implementeren is er een aantal organisatorische aanbevelingen opgenomen. De gemeenteraad wordt gevraagd de uitgangspunten en rollen zoals beschreven in de nota vast te stellen.
Aanleiding Het voorbereiden en uitvoeren van een goed participatietraject vraagt om duidelijke richtlijnen. Er is op initiatief van de gemeente de afgelopen jaren veel geparticipeerd en maatwerk geleverd. Er is behoefte aan een daadkrachtige Noordwijkse werkwijze en een helder kader om participatie aan te toetsen.
Wat willen we bereiken? (Beoogd effect) De nota inwonersparticipatie heeft als doel om participatie te structureren en hierbij helderheid te geven over taken en rollen zowel intern als extern.
Wat gaan we daarvoor doen? (Oplossingsrichtingen/maatregelen/onderbouw per oplossingsrichting met argumenten) In de nota inwonersparticipatie zijn de volgende uitgangspunten vastgelegd; I.
Bezint eer ge begint | “We bereiden het goede gesprek voor, we maken hier vooraf bewuste en transparante keuzes over; het gesprekdoel, wie we uitnodigen, wat de mogelijkheden en onmogelijkheden (participatiekader) zijn.”
II.
Maatwerk | “Participatie is maatwerk, en het speelveld is daarmee altijd anders. Voor iedereen is vanaf de start het participatiekader helder.” Creatieve ruimte | “Er moet voor een goed gesprek creatieve ruimte zijn voor alternatieven of ‘accentverschillen’.”
III. IV. V.
VI.
VII.
VIII.
IX.
Gelijkwaardigheid | “Alle gesprekspartners zijn gelijkwaardig. We sluiten geen inwoners uit, iedere stem telt.” Diversiteit | “We zoeken een diversiteit in belangen en standpunten aan tafel. We streven een representatieve groep deelnemers na, maar dit is niet altijd nodig of mogelijk. Niet meedoen is ook oké.” Participeren versterkt de democratie | “Het participatietraject en de ‘opbrengst‘ moet voor het bestuur en inwoners navolgbaar zijn. We zijn in het goede gesprek open over de dillema’s en afwegingen van ons bestuur.” Heldere communicatie | “De communicatie is helder, tijdig en concreet. We kiezen uit onze ‘communicatie middelen mix’ voor een combinatie van online en offline methoden. Digitaal participeren we op een herkenbaar platform; samen.noordwijk.nl. Wanneer we enkel informeren blijven we goed luisteren, we staan altijd open voor reacties en ideeën.” Agree to disagree | “Wanneer we gezamenlijk inzien dat we er niet uit komen benoemen we dat. We zijn helder over de vervolgstappen die men nog kan nemen in het vervolg besluitvormingsproces.” Praktiseren en leren | “Participatie is maatwerk en vraagt om vakmanschap. Dit doen we daadkrachtig en met durf. We blijven in de praktijk met en van elkaar leren.”
De gemeenteraad kan in een participatietraject vier verschillende rollen hebben; I.
II.
III.
IV.
Kaderstellend: geven van kaders met bestaand beleid. Deze kaders kunnen worden aangevuld in het maatwerk-participatiekader met ‘aanvullend bestuurlijk kader’ of door gebruik te maken van het adviesrecht (alleen voor onderwerpen waar het adviesrecht van toepassing is). Controlerend: toetsen in de besluitvorming of het participatietraject en de opbrengst voldoet aan het beleids- en participatiekader. Voor een onafhankelijke afweging in het algemeen belang, zijn raadsleden (en wethouders) in het goede gesprek enkel toehoorder. Volksvertegenwoordigend: adviseren over het betrekken van spelers en belanghebbenden op basis van kennis van de lokale situatie. Dit kan vooraf in het participatiekader Bij twijfels over de representativiteit kan dit als aanvullende informatie worden nagevraagd. Verbindend: uitleggen aan de samenleving waarom bepaalde groepen inwoners wel of niet betrokken worden, waarom het proces op deze manier is vormgegeven en hoe de afweging is gemaakt. De gemeenteraad organiseert zelf ook mogelijkheden om in gesprek te gaan met inwoners. Denk daarbij aan rondetafelgesprekken, fractiespreekuur en werkbezoeken.
Pagina 2 van 3
Het college is als dagelijks bestuur verantwoordelijk voor de uitvoering van de nota inwonersparticipatie. Het college consulteert de gemeenteraad over het maatwerk-participatiekader indien het beleid/project aan een of meer voorwaarden voldoet; I. II. III.
Het beleid/project valt onder de bevoegdheid van de gemeenteraad; Het beleid/project heeft een grote impact op de levens of leefomgeving van inwoners; Het beleid/project is naar verwachting politiek of maatschappelijk gevoelig.
Wat zijn de risico’s en kanttekeningen Geen
Wat mag het kosten? (Financiële paragraaf) Niet, er zijn geen additionele kosten
Betrokken partijen/participatie Afstemming heeft plaatsgevonden met; Team Economie Toerisme Participatie, Team Ruimtelijke Ontwikkeling, Team Maatschappij, Team Communicatie, de strategisch partners en verantwoordelijk wethouder Van den Berg. Er is gebruik gemaakt van de enquête resultaten Quick Scan Lokale Democratie (2020)
Communicatie Presentatie in de beeldvormende commissie met een toelichting op de nota, de werking van het participatiekader en rol van de raad daarin.
Verdere procedure en planning n.v.t.
Bestuurlijk kader De nota inwonersparticipatie vormt een nieuw bestuurlijk kader voor alle participatietrajecten van de gemeente Noordwijk.
Bijlage(n) Nota inwonersparticipatie Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Noordwijk
F.G. Mencke secretaris
Pagina 3 van 3
Mw. W.J.A. Verkleij burgemeester
1 Raadsbesluit Nota inwonersparticipatie
Raadsbesluit
Nota inwonersparticipatie Datum raadsvergadering Zaaknummer Griffienummer
: 22 februari 2022 : 178206 :
De raad van de gemeente Noordwijk, gelezen het voorstel van het college van, gelet op, BESLUIT: I. II.
De uitgangspunten en rollen zoals beschreven in de nota inwonersparticipatie vast te stellen De uitwerking van de uitgangspunten en rollen in de nota inwonersparticipatie voor kennisgeving aan te nemen
dat vorenstaande wijziging in werking treedt per Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van.
Hoogachtend, De gemeenteraad van Noordwijk
J. Jaspers plv griffier
Mw. W.J.A. Verkleij voorzitter raad
1 Bijlage Nota Inwonersparticipatie Noordwijk
Nota Inwonersparticipatie
Zaaknummer
: 178206
Onderwerp
: Nota Inwonersparticipatie
Datum
: 13 december 2021
Steller
: Rens Raats
Pagina 2 van 35
Inhoudsopgave Voorwoord .................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .................................................................................................................................... 5 Inleiding ....................................................................................................................................... 7 1.
VISIE .................................................................................................................................... 9 1.1 Vertrekpunt | Hoe we nu participeren ................................................................................... 9 1.2 Perspectief | Hoe we gaan participeren............................................................................... 10 1.3 Uitgangspunten | Wat we belangrijk vinden ......................................................................... 12
2.
BELEID ............................................................................................................................... 13 2.1 Context | Meedoen en afbakening ...................................................................................... 13 2.2 De participatieladder | De 5 treden van ‘mee’ doen ............................................................. 14 2.3 De spelers | De rollen en verantwoordelijkheden ................................................................. 16
3.
KADER ............................................................................................................................... 19 3.1 De Noordwijkse aanpak | 4 Stappen ................................................................................... 19 3.2 Stap 1 | Randvoorwaarden voor het goede gesprek ............................................................. 20 3.3 Stap 2 | Participatiekader Checklist ................................................................................... 21 3.4 Stap 3 | Het goede gesprek ................................................................................................ 21 3.5 Stap 4 | De opbrengst ........................................................................................................ 22
4.
ORGANISATIE .................................................................................................................... 23 4.1 ‘Anders’ werken ................................................................................................................. 23 4.2 Evalueren.......................................................................................................................... 24 4.3 Benodigdheden en aanbevelingen ...................................................................................... 25
5. Bronnenlijst ............................................................................................................................ 26 6. Bijlagen .................................................................................................................................. 27 6.1 Participatiekader Checklist ................................................................................................. 27 6.2 Participatie Evaluatie Formulier (intern) .............................................................................. 32 6.3 Adviesraden en wijkverenigingen ....................................................................................... 33
Voorwoord Voor u ligt de nota inwonersparticipatie Noordwijk. Het voeren van het goede gesprek over de zaken die we belangrijk vinden, hoe doen we dat? Afgelopen tijd was een bijzondere tijd. De COVID maatregelen zorgden ervoor dat de manieren waarop we met elkaar in gesprek gingen soms op een andere manier moesten. Het was een tijd van improviseren én leren. Digitale participatie ontwikkelde zich in rap tempo. We kijken met trots naar de flexibiliteit en creativiteit van alle Noordwijkers en onze collega’s. De nota inwonersparticipatie ademt ook flexibiliteit en dat is geen toeval. Voor participatie bestaat er geen blauwdruk. Toch moeten we er tegelijk voor waken dat we niet iedere keer het wiel opnieuw proberen uit te vinden. Participatie is natuurlijk niet nieuw, we kijken naar wat goed gaat en we verzilveren geleerde lessen. Naast een visie is het van belang om handvatten te hebben om de meerwaarde van participatie beter te benutten. Het college is BETROKKEN en we zijn altijd op zoek naar het goede gesprek . Voor een goed gesprek is een HELDER doel van dat gesprek onmisbaar. Een goed gesprek vraagt om een duidelijk kader. De Noordwijkse aanpak voor participatie is praktisch ingestoken en helpt ons als organisatie om het goede gesprek goed voor te bereiden. Het is belangrijk om vooraf te bedenken wie er mee doen en welke rol iedereen daarbij heeft.
Waar het gesprek wel en niet over gaat en wat er met de opbrengsten wordt gedaan. De gevraagde inspanningen moeten in verhouding staan tot het effect dat het onderwerp van participatie op de omgeving kan hebben. Hoe groter het effect op het leven en de leefomgeving van onze inwoners, hoe belangrijker wij het vinden hierover met elkaar in gesprek te gaan. Participatie laat zich moeilijk vatten in één theorie . Nogmaals, participatie is altijd maatwerk en dat vraagt om DAADKRACHTIG vakmanschap en flexibiliteit. De nota inwonersparticipatie is een belangrijke stap om ‘participatie’ nog meer onderdeel te laten zijn van ons DNA. De opgaven van vandaag en morgen zijn groot, wij als gemeente k unnen dat niet alleen.
Het college van Burgemeester en Wethouders namens dezen,
Sjaak van den Berg, Wethouder participatie
Pagina 4 van 35
Leeswijzer
Inwoners Voor de leesbaarheid worden in de nota inwonersparticipatie verschillende participanten zoals; bewoners, belanghebbenden, ondernemers, bedrijven, vertegenwoordigers, ketenpartners, wijk-, sport-, belangenverenigingen en ervaringsdeskundige n benoemd als inwoners. Iedere keer als u inwoners leest betreft dat alle mogelijke participanten en gesprekspartners van de gemeente Noordwijk.
De nota inwonersparticipatie is geschreven om als gemeentelijke organisatie doelmatiger te kunnen participeren met inwoners. De nota en in het bijzonder de bijlagen zullen intensief gebruikt worden door medewerkers van de gemeente Noordwijk. Het is mogelijk dat onderdelen voor de lezer als vanzelfsprekendheid overkomen. Toch zijn alle onderdelen belangrijk. In alle gesprekken die zijn gevoerd blijkt dat ‘participatie’ op vele verschillende manieren kan worden gezien . In de nota inwonersparticipatie wordt daarom een aantal definities vastgelegd en rollen verduidelijkt. De nota is in de we-vorm geschreven. Wanneer u we leest betreft dat de gemeente Noordwijk. De nota is opgebouwd uit vier hoofdonderdelen: Visie Het vertrekpunt begint met de vraag; hoe participeren we nu in Noordwijk? Wat is ons perspectief op hoe we willen participeren en wat willen we daarmee bereiken? Wat vinden we belangrijk ? Wat zijn daarbij onze uitgangspunten? Beleid Participatie is een containerbegrip en vraagt om een duidelijke context. Wat is het speelveld waarin we participeren, welke rol hebben de spelers? Voor effectief beleid is het cruciaal dat de (veranderende) rollen voor alle spelers duidelijk zijn. De participatieladder helpt ons verwachtingen en afspraken inzichtelijk te maken. Dit doen we voordat we met elkaar het goede gesprek voeren.
Op die manier weten vanaf de start wat we wel en niet kunnen verwachten. Kader De Noordwijkse aanpak bestaat uit 4 stappen om te kom en tot opbrengst die van meerwaarde is voor de besluitvorming. Belangrijk onderdeel hiervan is het maken van een weloverwogen participatiekader. Met hulp van een participatie checklist wordt dit kader op maat gemaakt. Dit kader is de basis voor het goede gesprek, en geeft alle ‘spelers’ een duidelijk een eerlijk ‘speelveld’. De participatieladder helpt ons heldere afspraken te maken. Organisatie Het goede gesprek met inwoners gaat de komende jaren steeds nadrukkelijker onderdeel uitmaken van ons werk als organisatie. In de nota zijn hiervoor een aantal benodigdheden en aanbevelingen opgenomen. We zullen de komende jaren moeten investeren in onszelf en in elkaar. We doen dat stap voor stap. We maken gebruik van lessen uit het verleden, we maken afspraken over de huidige werkwijze en we passen de werkwijze op onderdelen aan als blijk t dat het beter kan.
Pagina 5 van 35
Visie Vetrekpunt | Hoe we nu participeren Perspectief | Hoe we gaan participeren Uitgangspunten | Wat we belangrijk vinden
Beleid Context | Meedoen en afbakening Participatieladder | De 5 treden van 'mee'doen Rollen | De rollen en verantwoordelijkheden
Kader De Noordwijkse aanpak | 4 stappen Stap 1 | Randvoorwaarden voor het goede gesprek Stap 2 | Participatiekader checklist Stap 3 | Het goede gesprek Stap 4 | De opbrengst
Organisatie Anders werken | Houding en gedrag Evaluaren | Leren in de praktijk Benodigdheden en aanbevelingen | Kennis en middelen
Pagina 6 van 35
Inleiding We gaan graag met betrokken inwoners in gesprek over de opgaven van vandaag en morgen. Maar hoe doen we dat? De nota inwonersparticipatie geeft praktische handvatten om deze vraag te beantwoorden. Participatie is niets nieuws, toch zoeken we altijd naar verbetering. Eén van de ambities is dat we participatie beter en transparanter willen laten aansluiten op de besluitvormingsprocessen. In de gesprekken met inwoners horen we dat de uitkomsten van participatietrajecten niet altijd worden teruggegeven of gezien. De uitleg over de afwegingen en d e manier waarop de opbrengsten zijn meegewogen kan beter. We zoeken in participatie naar het ‘goede gesprek’. Een goed gesprek vraagt iets van iedereen die deelneemt. Het vraagt om een open houding met oprechte interesse in het onbekende. Wanneer we participeren doen we dat bewust omdat we de meerwaarde zien van het goede gesprek. Hieronder zijn vier redenen benoemd waarom we de nota inwonersparticipatie nodig hebben. Meer zeggenschap We willen dat inwoners zeggenschap hebben over hun eigen leefomgeving. We gaan daarom graag met inwoners in gesprek. Dit doen we constant en inclusief, we spannen ons in om specifieke doelgroepen (bijv. jongeren, ervaringsdeskundige, laaggeletterden) mee te laten doen. Niet iedereen heeft hiervoor tijd of interesse, meedoen is gewenst maar zeker niet verplicht.
We vragen inwoners daarom niet zomaar of altijd te participeren. We denken hier goed over na, en zorgen ervoor dat een goed gesprek mogelijk is. Participatie is een weloverwogen keuze, het goede gesprek versterkt onze lokale democratie. Wetgeving Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De grote wetswijziging komt niet als een verrassing, we werken daarom al langer ‘in de geest van de Omgevingswet’. De gedachte is dat de initiatiefnemer (zowel gemeente als particulier) de omgeving en belanghebbenden vroegtijdig betrekt. Hoe de initiatiefnemer dat moet doen is niet vastgelegd in de wet. Participatie is ‘vormvrij’. Wel moet de initiatiefnemer kunnen motiveren; of en hoe er is geparticipeerd, wat is ‘opgehaald ’ en hoe dat is meegenomen in het voorstel. Om te komen tot eenduidige motivaties is er beleid en een werkwijze nodig. Op die manier wordt participatie een herkenbaar onderdeel van de afweging in de besluitvorming. Verbeteren van participatietrajecten Participatietrajecten pakken we als organisatie nog verschillend aan. Dat is ook niet gek, ieder participatieproces is maatwerk en vraagt om een eigen aanpak. Toch is er ook een behoefte aan een vaste structuur en werkwijze. Met de nota inwonersparticipatie o ntwikkelen we een gemeenschappelijke taal en wordt het makkelijker afspraken te maken.
Door een eenduidige werkwijze kunnen we participatietrajecten beter evalueren. Zo stellen we onszelf in staat sneller van elkaar te leren. Daarmee worden we voorspelbaarder en zijn we beter in staat duidelijk te communiceren en terug te koppelen. Maatwerk betekent ook vakmanschap. Dit vakmanschap ontwikkelen we met opleidingen en trainingen en vooral door het veel te doen in de praktijk en hierbij van elkaar te leren.
Pagina 7 van 35
Verduidelijken rol van het bestuur De verhouding tussen de directe participatieve democratie en de representatieve democratie vraagt om een goede balans. We zijn graag daadkrachtig, er moeten ook knopen worden doorgehakt. Het bestuur is als volksvertegenwoordiging gekozen om dit te doen. Hoe meer nadruk wordt gelegd op participatie, hoe groter de inspanning en invloed van inwoners op het besluit. Er ligt een belangrijke rol voor het bestuur om tegelijkertijd creatieve ruimte te bieden én helder te zijn waar de grenzen liggen. Hiervoor zijn heldere afspraken en kaders nodig. Daarbij is een goede samenwerking en rolverdeling tussen het dagelijks (college) en het algemeen bestuur (de raad) cruciaal.
Pagina 8 van 35
1.
VISIE Visie Vetrekpunt | Hoe we nu participeren Perspectief | Hoe we gaan participeren Uitgangspunten | Wat we belangrijk vinden
1.1 Vertrekpunt | Hoe we nu participeren Noordwijkers zijn energiek en assertief. Noordwijk heeft een rijk en levendig sport-, cultuur- en verenigingsleven. Met die energieke inzet gaan we voor topkwaliteit en diversiteit, onderscheiden we ons van andere kustplaatsen en werken we samen aan een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. We hebben de afgelopen jaren ervaring opgedaan met participatie bij het maken van nieuw beleid, zoals bijvoorbeeld bij de omgevingsvisie, de woonvisie, en de Retail- en Horecavisie. Voor de uitvoering van beleid zoeken we naar het goede gesprek. Zo wordt er bijvoorbeeld door inwoners meegedacht over de (her)inrichting van de openbare ruimte van de wijk Zeeburg. We make daarbij steeds vaker gebruik van digitale middelen. We zien dit als een positieve ontwikkeling met veel potentie die we gaan doorzetten. In Noordwijk weten we elkaar goed te vinden en gaan we graag open en snel het gesprek in wanneer we starten aan nieuwe beleid of een project . Die houding levert ons veel op en is goed vertrekpunt voor de doorontwikkeling van inwonersparticipatie in Noordwijk. Deze directe aanpak heeft echter ook een keerzijde. Wanneer we vooraf onvoldoende scherp hebben gemaakt waar het gesprek wel en waar het ook niet over gaat, lijkt alles mogelijk. De creativiteit van inwoners kan ons dan overvallen.
Gedurende het gesprek kan blijken dat het vraagstuk meer nodig heeft , of dat er juist minder mogelijk is dan wat er in het goede gesprek op tafel komt. Quick Scan Lokale Democratie Met de Quick Scan Lokale Democratie is er eind 2020 onderzoek gedaan naar het democratische samenspel tussen inwoners, bestuurders en ambtenaren. Daarin zijn vragen gesteld zoals; Hoe worden besluiten genomen en uitgevoerd? Luistert de gemeente goed naar de mening van inwoners? Hebben inwoners voldoende invloed op hun leefomgeving? Vanuit het onderzoek zijn drie aandachtspunten benoemd. De nota inwonersparticipatie biedt structuur en handvatten om samen aan deze aandachtspunten te werken.
Aandachtspunten Participatie Quick Scan Lokale Democratie 1.
Inwoners meer kans geven om zélf te werken aan de leefbaarheid van hun buurt of wijk
2.
Inwoners meer laten meebeslissen over wat de gemeente doet in hun buurt of wijk
3.
Meer doen om speciale doelgroepen (zoals jongeren, ouderen, laaggeletterden) te motiveren om mee te praten over lokale kwesties
Pagina 9 van 35
1.2 Perspectief | Hoe we gaan participeren Het goede gesprek De gemeente Noordwijk wil inwoners uitnodigen om mee te doen; dit doen we door met elkaar het goede gesprek te voeren. Inwonersparticipatie is geen doel, maar de manier waarop we samenwerken. Dat is hard nodig want we staan ook voor last ige en complexe opgaven, als gemeente willen en kunnen we daar niet alleen beleid op maken. In het goede gesprek zoeken we naar win-win situaties. We zoeken daarbij naar een diverse vertegenwoordiging en ook naar de stem van een mogelijke ‘stille meerderheid’. Inwonersparticipatie is als volgt gedefinieerd :
Inwonersparticipatie is het goede gesprek met inwoners over de vorming, uitvoering of evaluatie van beleid
Waarom het goede gesprek? We zien steeds intensievere samenwerkingen in de Noordwijkse netwerksamenleving. Een mooie ontwikkeling die past bij onze hechte gemeenschap en verenigingsleven. Meer directe betrokkenheid bij het maken van beleid en het uitvoeren vergroot de gedeelde ambitie en eigenaarschap, dat hebben we hard nodig voor de opgaven van vandaag en morgen. Alleen ga je sneller, samen kom je verder. Participatie gaat in essentie over samenwerking . Dit past in de Nederlandse democratie en traditie van ‘polderen’. Iedereen heeft een belangrijke mening en iedere stem telt. Inwoners zijn de expert van hun eigen leven en leefomgeving. We zoeken als netwerk samen naar oplossingen. Duurzaamheid is de rode draad bij alles wat wij in onze leefomgeving gaan doen , en wordt steeds vaker onderdeel van het goede gesprek . De kennis en betrokkenheid van het netwerk is erg waardevol om de menselijke maat te behouden en te versterken. Door met elkaar het goede gesprek te voeren, komen we tot beleid en plannen met h ogere kwaliteit die beter aansluiten bij wat de Noordwijkers willen en wat goed is voor Noordwijk. Het mes snijdt aan twee kanten. Naast het beter benutten van de kracht van het Noordwijkse netwerk, hebben de goede gesprekken en samenwerkingen ook een positief effect op de mens en het netwerk zelf. Wat goed is voor de sociaal economisc he vitaliteit van onze samenleving.
Hoe voeren we het goede gesprek? Dat doen we door inwoners laagdrempelig en vroegtijdig te betrekken in het (maak)proces. We combineren online- en offline, we spannen ons in om alle genodigden te bereiken en de mogelij kheid te bieden deel te nemen. Tijd is kostbaar, we bereiden ons goed voor, we zoeken balans tussen inhoud en het proces. De inhoud en kaders moeten helder zijn. . We gaan voor een praktische insteek en voeren het gesprek langs logische én overzichtelijke stappen. De aanpak is flexibel en geen blauwdruk, er moet altijd ruimte zijn om bij te kunnen sturen.
Pagina 10 van 35
Alleen ga je sneller, samen kom je verder. Maar hoe voorkomen we dat we onnodig veel of lang participeren? Dit doen we door onszelf vooraf een aantal kritische checkvragen te stellen. Participeren kan in allerlei vormen en gradaties. ‘Meer’ participatie levert niet altijd automatisch ‘meer’waarde op. Door vooraf een duidelijk participatiekader stellen, waarbij de relevantie en de beoogde meerwaarde van het gesprek centraal staan, zijn we in staat kansen te benutten en verwachtingen naar elkaar uit te spreken. Participatie versterkt de democratie Participatie moet ons bestaande democratische systeem versterken. De rol van de volksvertegenwoordigers is daarbij onmisbaar voor goede en eerlijke participatie. Voordat we het goede gesprek voeren geeft het bestuur het kader mee. Dit doet het bestuur met het beleid of aanvullend in het participatiekader. Gedurende het goede gesprek hebben het college en de raad een ‘waarnemende’ rol. Zij kunnen het kader toelichten maar ‘doen’ zelf niet inhoudelijk mee aan het goede gesprek. Dit doen zij bewust niet omdat zij goed en neutraal luisteren naar alle belangen aan tafel. Na het goede gesprek moeten zij als ‘beslissers’ in de besluitvorming een goede afweging kunnen maken. Daarom is het belangrijk dat alle belangen en opbrengsten transparant en navolgbaar zijn.
In het bijzonder voor de inwoners en bestuurders die geen onderdeel zijn geweest van het goede gesprek. De opbrengsten van de participatie kunnen leiden tot geheel nieuwe inzichten en verassingen. Het is de uitdaging voor het bestuur om goed blijven luisteren naar diverse belangen, standpunten en twijfels. Dit vraagt om een open houd ing en lef om te experimenteren met het onbekende.
Pagina 11 van 35
1.3 Uitgangspunten | Wat we belangrijk vinden
De uitgangspunten voor het voeren van het goede gesprek hebben we opgesteld vanuit onze eigen praktijk ervaringen. Hiermee worden geleerde lessen verzilverd. We zullen in de toekomst nog veel meer lessen gaan leren. De genoemde uitgangspunten zijn daarom niet uitputtend. Wat we belangrijk vinden moeten we daarom blijven evalueren en actualiseren.
Bezint eer ge begint “We bereiden het goede gesprek voor, we maken hier vooraf bewuste en transparante keuzes over; het gesprekdoel, wie we uitnodigen, wat de mogelijkheden en onmogelijkheden ( participatiekader) zijn.” Maatwerk “Participatie is maatwerk, en het speelveld is daarmee altijd anders. Voor iedereen is vanaf de start het participatiekader helder.” Creatieve ruimte “Er moet voor het goede gesprek creatieve ruimte zijn voor alternatieven of ‘accentverschillen’.” Gelijkwaardigheid “Alle gesprekspartners zijn gelijkwaardig. We sluiten geen inwoners uit, iedere stem telt.” Diversiteit “We zoeken een diversiteit in belangen en standpunten aan tafel. We streven een representatieve groep deelnemers na, maar dit is niet altijd nodig of mogelijk. Niet meedoen is ook oké.” Participeren versterkt de democratie “Het participatietraject en de ‘opbrengst‘ moet voor het bestuur en inwoners navolgbaar zijn. We zijn in het goede gesprek open over de dillema’s en afwegingen van ons bestuur. ” Heldere communicatie “De communicatie is helder, tijdig en concreet. We kiezen uit onze ‘communicatie middelen mix’ voor een combinatie van online en offline methoden. Digitaal participeren we op een herkenbaar platform; samen.noordwijk.nl.
Wanneer we enkel informeren blijven we goed luisteren, we staan altijd open voor reacties en ideeën.” Agree to disagree “Wanneer we gezamenlijk inzien dat we er niet uit komen benoemen we dat. We zijn helder over de vervolgstappen die men nog kan nemen in het vervolg besluitvormingsproces.” Praktiseren en leren “Participatie is maatwerk en vraagt om vakmanschap. Dit doen we daadkrachtig en met durf. We blijven in de praktijk met en van elkaar leren.”
Pagina 12 van 35
2.
BELEID
Beleid Context | Meedoen en afbakening Participatieladder | De 5 treden van 'mee'doen Rollen | De rollen en verantwoordelijkheden
2.1 Context | Meedoen en afbakening ‘Mee’ doen als inwoner Participatie kan op vele manieren worden opgevat en gebruikt. In de breedste zin van het woord gaat het over ‘meedoen’. Wanneer je als individu participeert dan doe je mee. Meedoen vinden we belangrijk om vele redenen, deze redenen sluiten elka ar niet uit. De motivaties om mee te doen verschillen per individu en per onderwerp. Zo kan meedoen een goed gevoel geven omdat je bijdraagt aan gemeenschappelijke doelen. Meedoen kan het gevoel geven er bij te horen. Meedoen kan uit interesse en zorg voor de omgeving en elkaar. Het helpt elkaar beter te begrijpen. En zo zijn er nog veel meer redenen te noemen. Om bewuster te participeren hebben we een scherpe afbakening, definities en een gemeenschappelijke taal nodig. Ten eerste maken we een onderscheid tussen inwonersparticipatie en overheidsparticipatie. Het vertrekpunt en de verantwoordelijkheden met betrekking tot participatie tussen beide vormen van participatie zijn wezenlijk verschillend. Inwonersparticipatie
Overheidsparticipatie
Initiatief van de gemeente Inwoners doen mee
Initiatief van inwoner(s) Overheid (gemeente) doet mee
Gedacht vanuit beleid
Gedacht vanuit kansen en wensen
Afbakening Er bewust voor gekozen ons in deze nota te focussen op inwonersparticipatie. Dat wil niet zeggen dat er in Noordwijk geen sprake is van overheidsparticipatie of dat we dat niet belangrijk vinden. Integendeel, de Noordwijkse visie en ambitie met betrekking tot overheidsparticipatie is duidelijk geformuleerd in de strategische organisatie visie organisatie. Een visie en werkwijze voor inwonersparticipatie is noodzakelijk, omdat wij als gemeente graag het goed e voorbeeld geven in hoe we met elkaar het goede gesprek voeren. Hoewel we ons willen ontwikkelen richting meer overheidsparticipatie, zullen we als gemeente altijd taken en verantwoordelijkheden hebben waarvoor beleid nodig is. Beleid is er voor ons allemaal en noodzakelijk voor onze opgaven en om te kunnen sturen op ambities en doelen. Beleid kan een grote impact hebben op de levens en leefomgeving van de Noordwijkers. We zijn als gemeente daarom continu in gesprek met onze inwoners. De nota inwonersparticipatie is om het ‘meedoen’ van inwoners structureel te borgen in onze werkwijze.
Pagina 13 van 35
2.2 De participatieladder | De 5 treden van ‘mee’ doen De participatieladder is er om het gespreksdoel en de rollen vroegtijdig vast te leggen. De participatieladder helpt ons om hier op duidelijke en eenduidige over te communiceren. De vraag hoe je een ‘participatietrede’ kiest wordt beantwoord in het Kader (hoofdstuk 3). De participatieladder richt zich primair op de rollen in het participatieproces voor besluitvorming. Participatie is een aanvulling op ons democratisch systeem. De ‘opbrengst’ van he t goede gesprek moet op democratische wijze door het bestuur (college of raad) worden vastgesteld. Het bestuur staat altijd op de trede ‘beslissen’. Het participatieproces en de participatieladder hebben invloed op het besluitvormingsproces. In de regel; hoe hoger de participatietrede, hoe groter de invloed van inwoners op de opbrengst; en daarmee op het besluit. Voor het bestuur is het daarom belangrijk vooraf een kader te stellen. Op die manier kan het bestuur verwachtingen en richting meegeven. Wanneer het participatieproces heeft geresulteerd in een breed gedragen plan, wordt de bewegingsvrijheid van de ‘beslissers’ kleiner. Meedoen schept verwachtingen. Het voorgestelde beleid of plan sluit beter aan bij de leefwereld van de participanten, en dat is precies de bedoeling. Het bestuur moet in de besluitvorming altijd het algemeen belang bewaken.
Hiervoor moet de opbrengst van het goede gesprek helder en transparant zijn. Om als beslisser te kunnen ‘meedoen’ moet de opbrengst en het proces navolgb aar zijn; wie hebben deelgenomen en welke belangen en tegenstrijdigheden zijn er besproken? Het bestuur heeft altijd daarbij altijd de mogelijkheid om door te vragen naar meer informatie. Dit kan zij doen om bijvoorbeeld het uitgangspunt van een diverse en representatieve afspiegeling te toetsen. Meebeslissen is de meest vergaande vorm en daarmee de hoogste trede op de participatieladder. De gemeente laat de ontwikkeling over aan de inwoners. De opbrengsten uit het participatieproces zijn bindend: de gemeente neemt de opbrengst rechtstreeks over. Denk bijvoorbeeld meebeslissen over een speelvoorziening en de inzet van subsidies voor het organiseren van wijkactiviteiten. Meebepalen de inwoners werken samen in co-creatie aan het beleid of (project)plan. De deelnemers bepalen binnen de kaders de inhoud en zijn bepalend voor de gezamenlijke opbrengst en het voorstel. Meewerken de gemeente vraagt inwoners om mee te werken en zoekt daarbij verdieping in het goede gesprek. De dialoog helpt met name bij het k walitatief beter maken van de plannen maken en uitvoeren van de plannen. Meedenken de inwoners worden gevraagd mee te denken over problemen en oplossingen. De gemeente inventariseert meningen, ervaringen , ideeën en belangen.
Meeweten hierbij worden inwoners enkel geïnformeerd en is er geen sprake van het goede gesprek. Het beleid of de plannen worden opgesteld zonder dat inwoners daar aan meedoen. Dat wil overigens niet zeggen dat zij bij deze participatietrede geen invloed kunnen hebben . Inwoners kunnen altijd reageren. De gemeente staat altijd open voor de ideeën of wensen van inwoners. Dit kan via reguliere communicatiekanalen (telefoon, brief, mail) of de reguliere procedures (inspraak of zienswijze).
Pagina 14 van 35
PARTICIPATIELADDER De rol van inwoner Doel van het gesprek MEEBESLISSEN | GEZAMENLIJK BESLUITEN ROL: SAMENWERKINGSPARTNER
KANTELPUNT OVERHEIDSPARTICIPATIE
DOEL: EIGENAARSCHAP VEGROTEN EN VERANTWOORDELIJKHEID DELEN
MEEBEPALEN | COCREATIE ROL: CO-CREATOR VANAF DE START VAN HET PROCES DOEL: SAMEN DOEN DOOR CO-CREATIE
MEEWERKEN | ADVISEREN ROL: ADVISEUR (MEERDERE MOMENTEN) IN HET PROCES DOEL: VERDIEPEN IN GESPREK
MEEDENKEN | RAADPLEGEN ROL: RESPONDENT DOEL: INVENTARISEREN DOOR VRAAG EN ANTWOORD
MEEWETEN | INFORMEREN GEMEENTE
ROL: TOESCHOUWER, INFORMANT DOEL: INFORMEN MET EENZIJDIGE COMMUNICATIE
NOORDWIJK IS INITIATOR & PROCESTREKKER
Pagina 15 van 35
2.3 De spelers | De rollen en verantwoordelijkheden In een participatieproces zijn er verschillende ‘spelers’ met ieder een eigen rol. Zoals beschreven in de vijf treden van ‘mee’ van de participatieladder verschillen de rollen en verantwoordelijkheden per trede. In deze paragraaf definiëren we de spelers die (bijna) altijd meedoen. We streven altijd naar een divers speelveld. Omdat we zo goed mogelijk de verschillende perspectieven en belangen in kaart willen brengen. Dit is nodig om een goede afweging te kunnen maken voor het algemeen belang. Inwonersparticipatie doen we dus op een duidelijk afgebakend speelveld met diverse spelers. Het goede gesprek over beleid is er op drie niveaus of beleidsfases; visie, beleid en uitvoering. We zijn ons bewust dat voor spelers de interesse en relevantie per niveau kan verschillen. Hoewel we vaak werken aan een plan of product dat thuis hoort in een van de fases, schakelen we tijdens het goede gesprek tussen de verschillende niveaus. Abstracte inhoud maken we concreet, concrete projecten koppelen we aan onze visie en beleid. De inwoners De inwoners zijn met elkaar de belangrijkste speler, de groep waar het om draait.
In de nota inwonersparticipatie is gekozen deze diverse groep spelers van; bewoners, belanghebbenden, ondernemers, bedrijven, vertegenwoordig ers, ketenpartners, verenigingen, ervaringsdeskundige , af te korten als ‘inwoners’. Uitganspunt is dat wij alle inwoners zien als gelijkwaardige gesprekspartners. In de noordwijkse aanpak en het maatwerk particip atiekader worden de verschillende spelers als aparte spelers benoemd en geplaatst op de participatieladder. Daarom vraagt deze diverse groep speler toch een verduidelijking. Onder de inwoners verstaan we dus ook onze ‘vaste gesprekspartners’. Hiermee worden op reguliere basis overlegd over zaken die niet direct zijn te koppelen aan nieuw beleid of een project. De gemeente Noordwijk kent een rijk verenigingsleven en heeft een groot netwerk van vaste gesprekspartners. De wijkverenigingen zijn er voor en door de Noordwijkers . De activiteiten en doelen kunnen per wijkvereniging verschillen. Voor de gemeente zijn de wijkverenigingen belangrijke knooppunten in het netwerk, ze zijn de ogen en oren van de wijk. Als belangrijke knooppunten in het Noordwijkse netwerk voeren we als gemeente buiten de participatietrajecten op reguliere basis gesprekken met wijkverenigingen. De belangenverenigingen zijn of worden opgericht om bepaalde belangen of waarden te behartigen en te vertegenwoordigen.
Denk daarbij bijvoorbeeld aan Vereniging De Oude Dorpskern, Vereniging Dorpsbehoud Noordwijkerhout en de Noordwijkse Ondernemers Vereniging (NOV). Deze overleggen kennen niet altijd een vaste agenda en worden in overleg ambtelijk dan wel bestuurlijk ingepland. Zo hebben bijvoorbeeld de Covid-maatregelen tijdelijk geleid tot een intensivering van het vaste overleg tussen de gemeente en de NOV. Omdat we streven naar een divers speelveld en we alle inwoners als gelijkwaardige gesprekspartners zien, voeren we nooit ‘het goede gesprek’ ten behoeve van participatie met maar
Pagina 16 van 35
één ‘vaste gesprekspartner’. Natuurlijk kan nieuwe beleid of een project wel ter sprake worden gebracht (geagendeerd) in een overleg met een vaste gesprekspartner . De Noordwijkse aanpak wordt gebruikt om het goede gesprek vorm te geven en ook de vaste gesprekspartners een positie te geven op het ‘speelveld’ (zie H3). Wanneer we alle inwoners van Noordwijk willen vragen om over een thema mee te denken scha kelen we de hulp in van het inwonerpanel. Dit is geen ‘vast panel’ en iedere inwoner is welkom om mee te doen. Dit doen wij op eenduidige en laagdrempelige wijze op het digitale participatieplatform samen.noordwijk.nl (zie H4).
De gemeenteraad De gemeenteraad is als algemeen bestuur het hoogste beslissende orgaan. Het is de gekozen volksvertegenwoordiging. De representatieve democratie is en blijft beslissend. De participatieve democratie en de opbrengsten van het goede gesprek zijn een belangrijke aanvulling. De participatieve democratie moet zich op de juiste manier ver houden tot de representatieve volksvertegenwoordiging en andersom. De vraag die dan opkomt is; wat is de juiste verhouding en de rol van de gemeenteraad ten opzichte van de inwoners en deelnemers aan het goede gesprek? Deze verhouding en rol is niet statisch en kan per situatie verschillen. De gemeenteraad stelt met de nota inwonersparticipatie een algemeen participatiekader. De gemeenteraad stuurt en controleert met dit algemene kader op democratische kwaliteit van inwonersparticipatie. Echter omdat participatie altijd maatwerk is maken we per beleids- of project initiatief een op maat gemaakt ‘participatiekader’. Het college heeft als dagelijks bestuur de bevoegdheid dit maatwerk participatiekader vast te stellen. Indien het gaat om het maken van nieuwe beleidskaders waarvoor de gemeenteraad bevoegd gezag is, projecten met een ‘grote impact’, of die politiek of maatschappelijk gevoelig zijn, consulteert het college de raad over het maatwerk-participatiekader, eventueel aangevuld met een participatie - en communicatieplan.