D26 03 Bijlage bij nota - FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder verantwoording 2020.pdf

Verantwoording en toelichting 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

Inhoudsopgave Directeur bestuurder Jan Gommer

3

Inleiding en focus januari-december 2020

3

Regiomanager Angenita de Jong-Oosterink

6

Lokale programmering en resultaten

6

Aanbod en resultaten dienstverlening tijdens coronacrisis op organisatieniveau en lokaal niveau

7

Lokaal niveau

13

Een greep uit onze activiteiten

14

Netwerk

15

Resultaatafspraken

16

Resultaat 1

16

Resultaat 2

17

Resultaat 3

18

Resultaat 4

20

Resultaat 5

22

Voorschoolse educatie

22

Basisonderwijs

22

Schoolbibliotheek in dorpen

23

Samen voor Lezen!

23

Voortgezet onderwijs

24

Resultaat 6

24

Drie aanvullende lokale projecten

26

Kengetallen

29

Prestatietabel

31

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

2

Directeur bestuurder Jan Gommer Inleiding en focus januari-december 2020 Inleiding Op 16 maart gingen de bibliotheken, de horeca en scholen dicht in de strijd tegen het coronavirus. We konden toen niet vermoeden dat we nu nog steeds te maken hebben met onzekerheid en strenge veiligheidsmaatregelen. Er is sprake van ingrijpende beperkingen op het openbare leven en in de dienstverlening van de bibliotheken. Op dit moment zitten we vanaf 15 december in de derde lockdown. We hebben in maart snel geanticipeerd op de nieuwe situatie door een corona crisisteam in te stellen als schakel tussen de landelijke protocollen en richtlijnen en de aansturing van onze interne processen, in de eerste plaats de communicatie. De bibliotheek bleef open met het digitale aanbod, dat al heel snel sterk is uitgebreid. Op 6 april kwam met de ThuisBieb-app het digitale aanbod ook voor niet-leden binnen handbereik. Alle digitale diensten zijn via de communicatiekanalen van FlevoMeer Bibliotheek in de etalage gezet en met succes. De bekendheid en het gebruik zijn enorm toegenomen. Lokaal relevant We wilden niet alleen verwijzen naar de sterk uitgebreide digitale bibliotheek, we wilden ook relevant blijven in de lokale samenleving. Er zijn nieuwe vormen van dienstverlening ontwikkeld. We zijn in staat gebleken onze maatschappelijke functie, ondanks alle opgelegde beperkingen, in te vullen.

Voorbeelden daarvan zijn de promotie van digitaal lezen en luisteren, e-dienstverlening voor vrijwilligers en deelnemers van Huis voor Taal, de extra aandacht aan kinderen door nieuwsbrieven met tips voor econtent en de leestassen via het onderwijs, Bel de Klant gericht op ouderen en de AfhaalBieb. Zie verder in dit verslag de ‘coronatijdlijn’. De pay-off van ons mission statement is ‘Geluk is het zien van mogelijkheden...’ We zijn er dankzij de geweldige inzet en flexibiliteit van de medewerkers in geslaagd de ‘crisisbieb’ om te vormen tot een ‘kansenbieb’. Je zou kunnen zeggen dat de coronacrisis een versnelling teweeg heeft gebracht in de transformatie van de bibliotheek naar een educatieve en maatschappelijke plek die mensen ondersteunt in een leven lang ontwikkelen. Mission statement FlevoMeer Bibliotheek biedt perspectief en stimuleert mensen het beste uit zichzelf en elkaar te halen. Wij verbinden mensen en kennis. Ieder individu is uniek, en daar houden wij rekening mee. Het is de plek waar je een goed gesprek kunt voeren, kennis haalt, brengt en deelt, elkaar ontmoet en jezelf kunt zijn. FlevoMeer Bibliotheek is de levende kracht voor een leven lang leren, cultuur en informatie waarbij de mens centraal staat. Landelijke ontwikkelingen en wetgevend kader In 2020 is De Wet op het Stelsel van Openbare Bibliotheekvoorzieningen (Wsob) geëvalueerd.

Het algemene beeld uit de Wsob-evaluatie is positief. De openbare bibliotheken bevinden zich in een succesvol proces van transformatie: • Zij geven toegang tot kennis, informatie en cultuur en doen steeds meer aan non-formele educatie, zoals het stimuleren van het lezen, de bestrijding van laaggeletterdheid en verbetering van digitale vaardigheden. • In aanvulling op de fysieke bibliotheek is een relevante digitale bibliotheek met verdere groeipotentie ontstaan. Uiteraard zijn er ook aandachtspunten, waarvan de onvoldoende landelijke spreiding en bereikbaarheid van de openbare bibliotheek de belangrijkste is. De Raad voor Cultuur gaat in zijn advies ‘Een bibliotheek voor iedereen’ vooral op die afkalving in. De Raad adviseert om gemeenten te verplichten een bibliotheekvoorziening binnen de gemeentegrenzen te hebben, inclusief de maatschappelijke functies die de wet aan zo’n voorziening toeschrijft.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

3

Convenant Wsob 1 De minister heeft op basis van de evaluatie van de Wsob de bestuurlijke partijen (OCW, IPO, en VNG) en de netwerkvertegenwoordigers (KB, SPN en VOB) de volgende lijnen voor de toekomst voorgelegd: 2 1. Iedere inwoner van Nederland heeft toegang tot de openbare bibliotheek 2. De jeugd heeft gratis toegang tot de bibliotheek 3. De openbare bibliotheek is een essentiële partner in het Leesoffensief 4. Succesvol samenwerken in het bibliotheeknetwerk. De aanbevelingen uit de evaluatie van de Wsob en het advies van de Raad voor Cultuur hebben geresulteerd in het Bibliotheekconvenant 2020-2023 dat begin oktober 2020 is ondertekend. Met dit convenant leggen de drie overheidslagen en de landelijke bibliotheekpartners vast dat zij zich gezamenlijk gaan inzetten voor de grote maatschappelijke opgaven ‘leesbevordering, digitale inclusie en een leven lang ontwikkelen’. Ook zijn er afspraken gemaakt over de toekomst van de openbare bibliotheek en een sterk netwerk.

Beleidsvisie 2021 – 2024 In december is onze nieuwe beleidsvisie 2021 – 2024 vastgesteld. Er is digitaal input opgehaald, intern en extern bij leden en niet-leden, samenwerkingspartners, wethouders en raadsleden. Relevante trends en ontwikkelingen zijn in beeld gebracht. We sluiten met onze beleidsvisie aan bij de grote maatschappelijke opgaven van het landelijk bibliotheekconvenant en hebben daar De Plek aan toegevoegd. De bibliotheek als de verbindende plek in de lokale samenleving voor een geïnspireerd, geïnformeerd, betrokken en vaardig Flevoland. Innovatie Het in 2018 ingestelde provinciale innovatiefonds bibliotheken heeft een looptijd tot en met 2021. In opdracht van provincie Flevoland heeft de KWINK groep de werking en het resultaat van het innovatiefonds geëvalueerd. Het evaluatierapport wordt in 2021 opgeleverd. In het Innovatieprogramma 2019-2021 van denieuwebibliotheek Almere en FlevoMeer Bibliotheek zijn 4 strategieën gekozen. De uitvoering van het Innovatieplan 2020 heeft vanwege de coronabeperkingen vertraging opgelopen en is zoveel mogelijk met digitale tools opgepakt. Op zichzelf is dat ook weer een innovatie gebleken. De strategieën en de uitvoering daarvan in 2020 ziet er als volgt uit met een korte schets per project: 1. Vernieuwing en ontwikkeling van diensten op het gebied van 21e-eeuwse vaardigheden. a.

dBos 3.0 (BIBI) BIBI is een reserveringsplatform waarin alle educatieve activiteiten en diensten eenvoudig online door scholen afgenomen kunnen worden. BIBI draait nu op een aantal scholen en wordt met ingang van schooljaar 2021-2022 geïmplementeerd.

Convenant houdende afspraken over de bijdrage van de bibliotheekvoorziening in Nederland aan maatschappelijke opgaven 2 Beleidsreactie minister op evaluatie Wsob (Kamerbrief 2 april 2020) 1

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

4

b. Biblio-/Medialabs De labs worden gebruikt voor educatieve programmering op het gebied van computervaardigheden, mediawijsheid, en nieuwe (media) technologie. De programmering wordt samen met scholen en andere educatieve organisaties ontwikkeld. Dit project kent een doorloop in 2021. We verwachten oplevering en implementatie medio 2021. 2. Inzet van sociale media voor communicatie en marketing van de bibliotheek. a. CRM systeem Door de koppeling aan de leners-, uitleen- en ticketadministratie is het mogelijk bibliotheekleden en andere klanten gericht te benaderen met suggesties en aanbiedingen via mail en sociale media. Het project omvat de implementatie van een CRM systeem en de scholing en begeleiding van medewerkers. Het project wordt in 2021 afgerond. 3. Versterking van de innovatiekracht van de organisatie. a. Design Thinking Om de innovatiekracht van de bibliotheken te versterken is gekozen voor een kennismaking met en trainingen in Design Thinking voor medewerkers. Medewerkers van beide bibliotheken volgen in (gemengde) groepen workshops om van thema naar uitdaging en evt. prototype te werken. 40% van de medewerkers heeft deelgenomen. De werkwijze van Design Thinking heeft al lerende 8 voorstellen opgeleverd. Daar zijn 2 uitgekozen die als open project zijn opgenomen in het Innovatieplan 2021: • Beter bereiken van laaggeletterden • Ouderen mediawijzer maken.

Marktonderzoek BiebPanel In 2020 sloot FlevoMeer Bibliotheek zich aan bij het vernieuwde BiebPanel. BiebPanel is een onderzoeksplatform dat speciaal ontwikkeld is voor de bibliotheekbranche en vier keer per jaar onderzoek doet. Naast onderzoek onder leden, voert BiebPanel op lokaal en landelijk niveau onderzoek uit onder bezoekers die geen lid zijn van de bibliotheek. Daarnaast doet het onderzoek naar hoe erop sociale mediakanalen wordt gepraat over bibliotheken. De resultaten van het onderzoek naar de dienstverlening van de bibliotheek in coronatijd staan in deze verantwoording. De uitwerking van het algemene ledenonderzoek over klanttevredenheid, medewerkers, bekendheid & diensten en maatschappelijke waarde komt in de verantwoording over 2021 te staan. Met de resultaten van het BiebPanel krijgen we nog beter inzicht in de verschuivende voorkeuren en veranderende verwachtingspatronen van leden, bezoekers en inwoners. Mosaic In 2019 is er een vernieuwde klantsegmentatie van Mosaic uitgebracht. De Koninklijke Bibliotheek heeft de licentiekosten voor alle bibliotheken in Nederland afgekocht voor de periode 2019 en 2020. Voor FlevoMeer Bibliotheek zijn analyses gemaakt op huishoudniveau van het inwonergebied versus de leden uit de verschillende klantsegmenten.

Als onderdeel van de voorbereiding van de beleidsvisie 2021-2024, is de vernieuwde Mosaic gebruikt om een beeld te krijgen van de inwoners van ons werkgebied. Daarnaast is Mosaic ingezet om onze dienstverlening, programmering en communicatie nog beter bij de inwoners en leden te laten aansluiten. Vanuit provinciale innovatiegelden is bovendien het ledenbestand van FlevoMeer Bibliotheek verrijkt met de nieuwe klantsegmentatie. Dit gaan we inzetten bij het communiceren en mogelijk ook collectioneren.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

5

Regiomanager Angenita de Jong-Oosterink Lokale programmering en resultaten

Het jaar 2020 werd ingeluid met een flink aantal mooie activiteiten in onze programmeringsagenda. Zo vierden we de Nationale Voorleesdagen, genoten we van Nico Dijkshoorn bij de Poëzielunch, Klik&Tikten we in de bibliotheek en de Markehof in Marknesse, namen we deel aan het traditionele Emelwerda dictee en de boekenweekavond, hadden we de primeur van de eerste lezing van haar nieuwste boek door Eva Vriend, genoten kinderen van de Vrijdag Blijdagen, waren er basisschool introducties en leenden veel inwoners van de Noordoostpolder boeken, tijdschriften en dvd’s. Ook verwelkomden we de raadscommissie samenlevingszaken en met elkaar spraken we over de bibliotheek van toen, nu en in de toekomst. En toen werd alles anders en was vanaf 16 maart de bibliotheek in Emmeloord gesloten. Het werd stil en donker in de altijd bedrijvige en levendige vestiging. Gelukkig viel FMB niet stil en werd er achter de schermen, vanuit huis- en werkkamers, ja zelfs vanuit keukens intensief en enthousiast gewerkt aan onze dienstverlening en werden nieuwe en andere vormen van dienstverlening ontwikkeld en uitgevoerd. De band met onze leden, bezoekers en samenwerkingspartners is nooit stil en donker geweest. Met elkaar hebben we in coronatijd lichtpuntjes in onze dienstverlening gezocht en gevonden.

Medewerkers hebben online workshops, cursussen en webinars gevolgd ter verbreding en ontwikkeling De bibliotheek ging weer open op 18 mei, wel onder strikte overheidsrichtlijnen en brancheprotocol. We verwelkomden onze inwoners, in eerste instantie alleen voor het lenen van boeken en later ook voor kleine activiteiten en de leestafel, natuurlijk wel met 1,5 meter afstand. In de zomer en herfst zag de bibliotheek er bijna weer als vanouds uit. De spreekuren, workshops digitale vaardigheden, Huis voor Taal activiteiten, Kinderboekenweekfeest Vrijdag Blijdag en lezingen werden Coronaproof gehouden. Helaas namen het aantal besmettingen weer toe en kwamen we voor een tweede sluitingsperiode te staan van 5 tot en met 19 november. De AfhaalBieb en Bel de Bieb werden gelijk geactiveerd en gebruikt door onze klanten. We pakten de dienstverlening per 20 november weer op en onze vrees werd waarheid toen we hoorden dat bibliotheken met ingang van 15 december moesten sluiten. De 14e december zijn onze leden massaal gekomen om leesvoer in te slaan en de dag erna draaiden onze online dienstverlening en AfhaalBieb weer op volle toeren. Op moment van het schrijven van deze verantwoording is nog niet bekend wanneer we in 2021 de deuren van onze mooie bibliotheek weer mogen openen.

De weken die de bibliotheek fysiek gesloten was in verband met corona heeft een grote invloed gehad op “Ook voor de bibliotheek was het in 2020 een het aantal bezoekers, uitleningen en activiteiten. aanpassen op alle fronten. Ik wil jullie daarbij veel succes wensen voor 2021 én ook complimenteren Een compliment aan de medewerkers en vrijwilligers is met de grote flexibiliteit in dienstbaarheid aan mij zeker op z’n plaats, door hun inzet en enthousiasme als lezer en voorlezer. De bibliotheek is en blijft ook hebben we, ook in coronatijd, ervoor gezorgd dat in de in 2021 voor mij belangrijk!!” Noordoostpolder de bibliotheek midden in de samenleving staat, ja zelfs met een schepje erbij want corona heeft ons creatief en innovatief gemaakt.

In het kader van de resultaatgerichte subsidiëring van de gemeente Noordoostpolder zijn voor 2020 zes resultaatafspraken gemaakt tussen gemeente Noordoostpolder en FMB. Daarnaast is er een aanvullende, incidentele, subsidie toegekend voor drie projecten, zodat vernieuwing en versterking van de bibliotheek in Noordoostpolder gewaarborgd blijft en de dienstverlening niet verschraalt. Onze programmering, diensten en producten dragen bij aan de doelstelling uit het gemeentelijk Cultuurbeleid om het bibliotheekwerk in Noordoostpolder in stand te houden. Het maatschappelijk effect dat we hiermee beogen is dat meer inwoners zelfstandig hun weg kunnen vinden in de maatschappij en eraan deel kunnen nemen: de participatiegraad, zelfredzaamheid en de mate van zelfontplooiing worden verhoogd, doordat men onafhankelijke en betrouwbare informatie kan vinden, beter leert lezen en digitaalvaardiger wordt. In de volgende hoofdstukken een toelichting op de dienstverlening, de resultaatafspraken 2020 en de drie aanvullende projecten.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

6

Aanbod en resultaten dienstverlening tijdens coronacrisis op organisatieniveau en lokaal niveau

Van crisisteam naar coronateam Begin maart is het coronacrisisteam ingesteld. Het crisisteam heeft een besluitvormend mandaat gekregen om snel en slagvaardig op te treden in het belang van de veiligheid en gezondheid van onze medewerkers en de bezoekers. Het crisisteam schakelde tussen de brancheprotocollen en de richtlijnen van de overheid en de organisatie. Het crisisteam heeft gezorgd voor eenduidige en snelle acties die noodzakelijk waren toen Nederland en de bibliotheken op slot gingen. Eind mei is het crisisteam opgeheven en heeft het managementteam de besluitvorming weer overgenomen. Er is een coronateam, met medewerkers vanuit verschillende disciplines, geformeerd die over corona-onderwerpen adviseert aan het managementteam. Het coronateam houdt zicht op de ontwikkelingen van corona, de persconferenties, overheidsmaatregelen en brancheprotocollen en vertaalt deze naar adviezen en werkwijzen. De preventiemedewerker maakt deel uit van het coronateam en heeft een extra vizier op ‘veilig werken’. Met alle coronamaatregelen speelde de communicatie dit jaar een cruciale rol, zowel intern via ons intranet als extern. Online bibliotheek De corona-uitbraak heeft grote gevolgen gehad op het gebruik van de online bibliotheek. Deze bevat 33.000 e-books en 4.400 (streaming) luisterboeken, leden kunnen hiervan gebruik maken.

Het aantal gedownloade e-books is in 2020 gestegen met 38% t.o.v. 2019, FlevoMeer Bibliotheek heeft zelfs een stijging van 51%. Per 1 september is gestart met een nieuwe online bibliotheek app, de twee verschillende apps voor luisterboeken en e-books zijn samengevoegd in één app. Dit is een groot voordeel voor het gebruik door klanten. Daarnaast kunnen cijfers per onderdeel, per bibliotheekorganisatie geleverd worden. Van de luisterboeken zijn over 2020 alleen landelijke cijfers bekend, de uitleencijfers zijn 44% gestegen t.o.v. 2019. In de maanden april t/m juni is de app ThuisBieb gelanceerd, beschikbaar voor leden en niet-leden. De ThuisBieb bevatte 100 e-books en 100 luisterboeken die men gratis kon downloaden. In het werkgebied van FlevoMeer Bibliotheek waren 2.181 actieve gebruikers, waarvan 40% geen lid was van de bibliotheek. Jaarlijks is de VakantieBieb beschikbaar, van 1 juli t/m 31 augustus. Ook de VakantieBieb is beschikbaar voor leden en niet-leden, volwassenen en jeugd. Zij kunnen kiezen uit 70 e-books. Hier waren 1.303 gebruikers, waarvan 58% geen lid was. In november is in een pilot de Tijdschriften Bieb gelanceerd. Dit is een landelijk initiatief van de Koninklijke Bibliotheek, waar 16 titels gelezen kunnen worden door leden van de bibliotheek. Er is voor elk wat wils, van Story, Eigen Huis & Interieur naar Autoweek en Vrij Nederland.

Er zijn enthousiaste reacties, gebruikscijfers zijn nog niet bekend.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

7

Bel de Bieb Vanwege de coronamaatregelen zijn de vestigingen van FlevoMeer Bibliotheek in 2020 in totaal 10 weken dicht geweest verdeeld over drie periodes. De eerste periode van 16 maart t/m 16 mei, de tweede van 5 t/m 18 november en de derde van 15 t/m 31 december. In bovengenoemde periodes is volop ingezet op de online dienstverlening. Om ook zo goed mogelijk bereikbaar en ondersteunend te zijn voor de klant werd een telefonisch spreekuur in het leven geroepen. Klanten kregen op werkdagen van 09.00 tot 13.00 uur, via het algemene telefoonnummer contact met een collega die de klant te woord stond en antwoord gaf op de gestelde vraag. In totaal werd in die 10 weken waarin de vestigingen gesloten waren 750 vragen gesteld. De meeste vragen gingen over: 1. Het retourneren van materialen en het daaraan gerelateerde telaatgeld. 2. Hulp bij het inloggen t.b.v. het lenen van e-books. 3. Hulp bij het resetten van het wachtwoord. 4. Vragen over de AfhaalBieb. Het telefonisch spreekuur is door de klant als een erg positieve, extra service ervaren. Bel de Klant Van 15 t/m 17 april startten FlevoMeer Bibliotheek Lelystad en Noordoostpolder de pilot Bel de Klant. Medewerkers belden met klanten tussen de 65 en 75 jaar oud.

Dit om in contact te blijven ten tijde van corona, maar ook om de digitale vaardigheden van deze doelgroep te inventariseren en te peilen hoe het zit met het gebruik van onze onlinediensten. Deze pilot werd als erg positief ervaren door zowel medewerkers als klanten en daarom sloten vanaf 23 april ook Dronten, Zeewolde en Urk aan. In totaal zijn er 658 klanten gebeld en heeft bijna 90% het als positief ervaren om door ons gebeld te worden. Woonplaats gebelde klanten: Lelystad 191, Noordoostpolder 186, Dronten 126, Zeewolde 87 en Urk 68. Andere resultaten: • Bijna 51% geeft aan een beetje of niet digitaal te zijn. • 46% geeft aan goed op de hoogte te zijn van ons digitale aanbod, 24% matig, 7% niet, 8% n.v.t. en 15% anders. Voornamelijk de e-books zijn bekend en het aanbod wordt als ‘goed’ ervaren. • Met 84% van de klanten is gewoon een praatje gemaakt, bij 52% is iets over e-books verteld en bij 34% is iets over de LuisterBieb verteld.

7. Hoe heb je de klant geholpen? 100,00%

84,19%

80,00% 60,00%

34,19%34,19% 29,33%

40,00% 20,00% 0,00%

6,53%

12,31%

1,06%

15,05%

0,61% 1,06%

12,61%

4,26% 2,13% 2,28%

10,49%

%aantal

AfhaalBieb Vanaf 16 maart was de bibliotheek gesloten. Vanaf 1 mei werd de AfhaalBieb ingericht. Via onze website konden klanten vanaf 1 mei boeken aanvragen in alle vestigingen van FlevoMeer Bibliotheek. Het afhalen van de boeken startte op woensdag 6 mei tijdens van tevoren afgesproken tijdsblokken. De klant kon kiezen voor een leespakket van vier titels voor volwassenen en drie voor jeugd, 8 Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

waarbij de klant een voorkeur voor leesgenre en drie specifieke titels kon doorgeven. Klanten konden een voorkeur voor een tijdslot aangeven. De aanvragen kwamen daarna binnen per vestiging en na het samenstellen van de tas, kreeg de klant een mailtje of telefoontje met het toegewezen tijdslot. Op deze manier werd de dienstverlening van FlevoMeer Bibliotheek op een klantvriendelijke en veilige manier opgestart, zodat de bibliotheek weer invulling kon geven aan een van haar kernfuncties: bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur. Veel klanten waren blij met de AfhaalBieb. Er zijn in deze periode 1635 tassen aangevraagd. 41 Klanten hebben de enquête over de AfhaalBieb ingevuld, zij gaven de AfhaalBieb gemiddeld een 9,2 als cijfer. Op 18 mei ging de bibliotheek weer open en stopte de AfhaalBieb. Inleveren was ook mogelijk tijdens de AfhaalBieb door de leden die materialen afhaalden. In eerste instantie werden de ingeleverde boeken 72 uur in quarantaine gehouden, daarna 36 uur en per 13 juli verviel de quarantaine regeling. Vanaf 12 oktober werd de AfhaalBieb ingezet naast de fysieke dienstverlening om volwassen leden die de drukte willen vermijden of bij een risicogroep horen toch van dienst te kunnen zijn. De klanten konden via het aanvraagformulier geen titels meer opvragen. Wel kon de klant de favoriete genres doorgeven.

Verder was de aanvraag van dvd’s mogelijk. Helaas namen het aantal besmettingen weer toe en kwamen we voor een tweede sluitingsperiode te staan van 5 tot en met 18 november. De AfhaalBieb werd aangepast. Alle klanten konden een tas aanvragen. Deze tas kon na twee werkdagen tijdens de openingsuren van de AfhaalBieb in de gekozen vestiging opgehaald worden. Ook konden de klanten hun reserveringen tijdens de tijden van de AfhaalBieb ophalen. Naast de AfhaalBieb pakten we de gewone dienstverlening per 20 november weer op, maar helaas moesten de bibliotheken met ingang van 15 december wederom sluiten en draaide de AfhaalBieb weer. Vanaf 12 oktober t/m 31 december zijn 1.269 tassen aangevraagd. Vestiging Noordoostpolder Dronten Lelystad Zeewolde Biddinghuizen Swifterbant Urk Totaal

1 t/m 18 mei 425 332 414 197 50 58 159 1653

Van 12-10 t/m 31-12-2020 332 218 332 175 35 45 132 1269

UitleenBieb Na 9 weken gesloten te zijn geweest, ging 18 mei FlevoMeer Bibliotheek open voor een kort bezoek met aangepaste openingstijden (10-17 uur). De weken ervoor is hard gewerkt om de vestigingen klaar te maken voor een veilig bibliotheekbezoek. Het ging om een kort bezoek, dat wil zeggen geleende bibliotheekmaterialen inleveren (boetevrij) en nieuwe boeken, tijdschriften, dvd’s lenen, waarbij het ook weer mogelijk was om boeken te reserveren. Stapsgewijs en veilig voor bezoeker en medewerker is de dienstverlening uitgebreid per 2 juni naar gebruik van internetpc’s en werkplekken en het ontvangen van groepen tot 30 personen. Ook Huis voor Taal en een aantal spreekuren/loketten startten weer. De reguliere openingstijden werden per 15 juni weer opgepakt. Verdere verruiming kwam er per 1 juli waarbij de leestafels in gebruik genomen werden door kranten- en tijdschrift lezende bezoekers, er activiteiten tot 100 personen mogelijk zijn en de bibliotheek er bijna als vanouds uitzag. In oktober werd de AfhaalBieb ingezet naast de fysieke dienstverlening om leden die de drukte willen vermijden, of bij een risicogroep horen, toch van dienst te kunnen zijn. Ook werden klanten geattendeerd op de uren waarop het minder druk is in de bibliotheek zodat er in alle rust gebruik gemaakt kan worden van de collectie en computers.

De deuren van de bibliotheken werden in verband met de tweede lockdown gesloten van 5 t/m 18 november, daarna kon de dienstverlening opgepakt worden in de vorm van vóór 5 november en maakten onze inwoners weer gretig gebruik van onze fysieke dienstverlening. Helaas werd er een derde lockdown afgekondigd en gingen de deuren opnieuw dicht per 15 december. Tijdens de tweede en derde lockdown werd gelijk de AfhaalBieb ingezet. Alle dienstverlening vanaf 18 mei kwam tot stand met inachtneming van 1,5 m afstand, desinfectiemogelijkheden en volgens richtlijnen van de overheid en brancheprotocollen. Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

9

Pioniersteam

Het Pioniersteam bestaat uit 5 personen

De projectleider stemt af met de opdrachtgever en projectleider van het Pioniersteam en zo nodig met MT, het scenarioteam en Crisisteam

De projectleider stelt in overleg met de opdrachtgever het projectteam samen. De projectleider schrijft met projectteam het projectplan

Het Pioniersteam verzamelt ideeën haalt ideeën op en maakt een overzicht van de ideeën

Het Pioniersteam stelt een top 3 samen, en werkt drie ideeën uit en stelt een projectleider en opdrachtgever aan en draagt dan deze ideeën over

Het Pioniersteam “learning by doing” Het Pioniersteam ontwikkelt 3 thema’s: 1-Hybride programmeren 2-Hybride werken 3-Hybride ontwikkelen Hybride programmeren Hybride betekent volgens Van Dale ‘iets dat uit heterogene elementen bestaat’, oftewel een kruising van twee verschillende componenten. Met programmeren bedoelen we alle activiteiten die door medewerkers van FlevoMeer Bibliotheek georganiseerd worden voor een bepaalde doelgroep. Dat kan dus programmering in een vestiging zijn, maar ook een informatiebijeenkomst voor leesconsulenten of leerkrachten. Onder hybride programmeren verstaan we dan ook activiteiten die FlevoMeer Bibliotheek intern of extern voor een bepaalde doelgroep organiseert en die naast offline onderdelen op locatie ook online componenten hebben. Tijdens corona ontdekten we dat er ook veel online mogelijkheden zijn en dat die ook waardevolle toevoeging bieden voor offline programmering. Een mooi voorbeeld hiervan is de onlangs gehouden gedichtenwedstijd in het kader van de landelijke Poëzieweek. Hybride werken Voor corona werkten we vooral op locatie en waren overleggen vooral fysiek. Tijdens corona werden we gedwongen om op een andere manier te werken en te overleggen en ontdekten we dat veel dingen ook online kunnen.

Wel is gebleken, dat het niet voor iedereen vanzelfsprekend is om goed online te kunnen werken met gebruik van de juiste tools en apparatuur en om de juiste vorm voor een overleg te vinden. Binnen hybride werken ontwikkelen we online tools en verschillende werkvormen die bijdragen aan een hybride werkwijze. Het eindresultaat van hybride werken is een toolkit waarin verschillende tools en werkvormen worden aangedragen die inzetbaar zijn bij werkzaamheden en projecten. De toolkit bevat handleidingen, suggesties en eventuele inloggegevens voor gebruik van de tools. Daarnaast worden er Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

10

momenten gepland, wanneer mogelijk fysiek en op dit moment online, voor de benodigde uitleg van de toolkit. De toolkit houdt rekening met de verschillende beginsituaties, zij die al veel kunnen en weten en zij die nog niet veel of niets kunnen en weten. Zij die al veel weten kunnen ingezet worden bij de begeleiding van collega’s die nog niet veel weten. Hybride ontwikkelen Er wordt doorontwikkeld op het online leer- en ontwikkelplatform www.flevowijzer.info. Het online en ontwikkelplatform wordt bruikbaar gemaakt voor meerdere doelgroepen, en blijft wel heel toegankelijk (makkelijk taalgebruik). De inhoud (content) wordt op de gebruiker aangepast. Bruikbare producten uit hybride werken en hybride programmeren worden ondergebracht in de Flevowijzer. Verhalen in Virustijd Maandag 6 april was de eerste online, live lezing van de schrijfsters Eva Vriend en Suzanna Jansen via het Facebookkanaal van FlevoMeer Bibliotheek. Verhalen in Virustijd is een initiatief van Suzanna Jansen. In de maand april hebben de schrijfsters iedere maandag voorgelezen uit eigen werk en kijkers konden live vragen stellen. De berichten over Verhalen in Virustijd werden met een gemiddeld bereik van 6.207, goed ontvangen. De video’s hadden een gemiddeld bereik van 6.705. Hoe gaat het met ons? Flevolanders in coronatijd We leven in een zeer bijzondere periode. Het coronavirus heeft iedereen in zijn greep.

Deze periode is een historische markering die de geschiedenisboeken in zal gaan. Hoe kunnen we, nu we er allemaal middenin zitten, onze ervaringen vastleggen voor de toekomst? In samenwerking met Omroep Flevoland, Batavialand, De Nieuwe Bibliotheek en Bibliotheeknetwerk Flevoland zijn er twaalf persoonlijke verhalen van Flevolanders verzameld. De portretten zijn zowel via Omroep Flevoland als de sociale mediapagina’s van betrokken organisaties getoond. De portretten hadden gemiddeld een bereik van 5.001 op de diverse sociale mediakanalen. Ledencompensatie Voor de periode in maart en april dat leden geen gebruik konden maken van de bibliotheek zoals zij gewend waren en er nog geen AfhaalBieb was, bood FlevoMeer Bibliotheek een financiële compensatie. Om gebruik te maken van deze compensatiemaatregel konden leden van 14 mei tot 1 juli een formulier invullen op de website van de bibliotheek. Het doel was uitdrukkelijk om klanten aan ons te binden door op een transparante manier hierover te communiceren. In de communicatie werd benadrukt welke diensten van FlevoMeer Bibliotheek doorgingen in de coronatijd en werd het verzoek gedaan om de bibliotheek te blijven steunen. Voor de leden die het toch wilden of financieel nodig hadden, was er de mogelijkheid om compensatie aan te vragen.

Het merendeel van de leden is FlevoMeer Bibliotheek blijven steunen, in totaal zijn er 73 aanvragen ingediend en is er € 636,29 uitbetaald. Aanvragen per vestiging: Biddinghuizen 1, Dronten 12, Lelystad 19, Noordoostpolder 24, Swifterbant 3, Urk 4 en Zeewolde 10. Leestassen Omdat de bibliotheek gesloten was vanaf 16 maart en alle scholen hun leerlingen opdracht gaven om minimaal 20 minuten per dag te lezen, merkten we dat sommige scholen behoefte hadden aan boeken voor hun leerlingen. Na een korte enquête onder alle scholen in ons werkgebied besloten wij om leestassen te gaan maken voor kinderen van 4 tot 12 jaar. De levering liep via de school. Scholen konden opgeven voor hoeveel kinderen zij een leestas wilden bestellen. Uiteindelijk maakten 27 scholen gebruik van het aanbod. Een aantal scholen was te laat met bestellen en heeft een leestas samengesteld vanuit hun eigen schoolbibliotheek. In die gevallen heeft de bibliotheek alleen de tas en een nieuwsbrief met de offline tips geleverd. In zeer korte tijd heeft FlevoMeer Bibliotheek 2.441 leestassen gemaakt voor 27 scholen. In totaal een kleine 15.000 boeken. In iedere tas zaten 4 tot 6 boeken en een nieuwsbrief met tips voor ouders hoe zij met hun kinderen offline met taal en lezen aan de slag konden gaan.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

11

Zomerabonnement Vanaf 15 juni tot en met 14 september 2020 bood FlevoMeer Bibliotheek volwassen niet-leden de mogelijkheid om een zomerabonnement voor drie maanden voor € 12,50 af te sluiten. Het doel van deze actie was om nieuwe leden te werven in coronatijd. Het zomerabonnement werd gepromoot via een grote advertentie in de lokale krant, via sociale media en nieuwsbrief. Na afloop van het zomerabonnement werden de klanten gebeld met een eenmalige aanbieding om een basis- of sterabonnement met 10% korting af te sluiten. In totaal zijn er 164 zomerabonnementen afgenomen, ruim 25% van de zomerabonnees heeft hun abonnement omgezet naar een regulier lidmaatschap.

zomerabonnementen 50 32

16

33

27

3

Verkochte zomerabonnementen per vestiging

3

Tevreden klanten Om te weten hoe de bibliotheekleden de dienstverlening tijdens de coronacrisis hebben ervaren is in juli onderzoek gedaan naar de dienstverlening en het aanbod van de bibliotheek en de behoeften van de klant. 70% van de ondervraagden is (zeer) tevreden over de dienstverlening tijdens de sluitingsperiode, zoals de communicatie en diensten als de AfhaalBieb, Online Bibliotheek, Bel de Bieb en Bel de Klant. Over de dienstverlening na heropening is 91% (zeer) tevreden. Leden zijn vooral tevreden over de goede communicatie, de klantvriendelijkheid en behulpzaamheid van de medewerkers en de duidelijke coronamaatregelen. Met alle reacties werken wij verder aan een dienstverlening vanuit de behoefte van de klant. Verder kunnen we het volgende uit het ledenonderzoek halen: - In de sluitingsperiode misten de leden vooral het lenen van papieren boeken, struinen en rondsnuffelen in de bibliotheek, contact en ontmoeting met andere mensen, de leestafel en kunnen reserveren. - 40% van de leden maakte gebruik van de online bibliotheek. - De communicatie tijdens de coronacrisis is als goed beoordeeld, vooral de nieuwsbrief werd als informatiebron genoemd. - De maatregelen in de bibliotheek na de heropening geven de meeste leden een veilig gevoel.

De sfeer in de bibliotheek werd als verbeterpunt genoemd, het is belangrijk dat de bibliotheek voldoende sfeer blijft uitstralen binnen de coronabeperkingen. Hier is een team mee aan de slag gegaan die een actielijst, binnen de maatregelen, heeft ontwikkeld voor alle vestigingen. Enkele voorbeelden van de verbeteringen zijn: • Looprichtingen d.m.v. van kasten en bloembakken i.p.v. afzetlint Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

12

• • • •

Zitbanken te gebruiken Aantrekkelijke displays Extra tijd en aandacht aan de bezoeker. Regels worden niet altijd goed gelezen, extra uitleg hoe iedereen veilig in de bibliotheek kan verblijven. Coulance naar de klant. Regels zijn regels maar in deze tijd kan de klant wel wat coulance gebruiken.

Beleid 2021-2024 Begin januari 2021 is de nieuwe beleidsvisie van FlevoMeer Bibliotheek gedeeld met een breed publiek. FlevoMeer Bibliotheek is een vrijplaats, een plek voor iedereen. We dragen bij aan een sterke samenleving, in een tijd waarin veel van onze inwoners wordt gevraagd. Er wordt in de komende jaren verder gewerkt aan een sterk educatief en maatschappelijk profiel. Als leidraad gelden de drie maatschappelijke opgaven zoals vastgelegd in het landelijke bibliotheekconvenant, in nauwe samenwerking met de vijf gemeenten in het werkgebied. Er wordt aangesloten bij het beleid dat is vastgesteld en bij lokale ontwikkelingen; in een gemeentelijk bibliotheekconvenant zijn de betreffende intenties en afspraken gezamenlijk vastgelegd. FlevoMeer Bibliotheek wil komen tot een geletterde samenleving met taalvaardige en zelfstandige inwoners, met inbegrip van digitale vaardigheden en aandacht voor de maatschappelijke opgave van een leven lang leren. Daar is een vierde pijler aan toegevoegd: De Plek. FlevoMeer Bibliotheek wil zowel fysiek als digitaal voor iedereen bereikbaar zijn: niet alleen in de bibliotheek maar ook online en op plekken buiten de bibliotheek, om daar met kennis, informatie, inspiratie of een gesprek mensen verder te brengen en een verbindende schakel te zijn in het lokale netwerk van publieke voorzieningen.

De input is heel breed en op verschillende manieren opgehaald, dit was een waardevol en intensief proces. Medewerkers, samenwerkingspartners, stakeholders, leden en inwoners die de bibliotheek niet bezoeken zijn bevraagd, de resultaten zijn vertaald naar de beleidsvisie en een mooie animatie.

naar beleidsvisie

naar animatie

Lokaal niveau Het BiblioLab komt naar je toe! Tijdens de drie periodes van sluiting van de bibliotheek was ook het BiblioLab in Emmeloord gesloten. De enthousiaste vrijwilligers van het BiblioLab maakten het mogelijk dat kinderen thuis met het 3Dtekenprogramma Tinkercad aan de slag gingen via de website van FMB. Deelnemers die hulp nodig hadden kregen dat digitaal van de vrijwilliger, toen de bibliotheek weer open ging werd voor iedere deelnemer het favoriete ontwerp 3d-uitgeprint. Deze online activiteit is blijvend geopend. Er deden 16 kinderen mee met het digitale BiblioLab. Boeken voor ouderen in woonzorgcentra van Zorggroep Oude en Nieuwe Land In de coronatijd kreeg FMB van de Rotary Noordoostpolder-Urk de vraag om mee te werken aan de actie om woonzorgcentra in Noordoostpolder en Urk te voorzien van boeken. FMB kon ruim 200 afgeschreven grootletterboeken en romans doneren. Met name de grootletterboeken werden met vreugde ontvangen.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

13

Een greep uit onze activiteiten Haal het beste uit jezelf. FlevoMeer Bibliotheek is de plek in de samenleving voor iedereen. Wij zetten ons elke dag in voor plezier in lezen, leren en meedoen voor jong en oud. In januari-december 2020 zijn in FlevoMeer Bibliotheek 323 activiteiten georganiseerd met 5.448 bezoekers! Inwoners weten FlevoMeer Bibliotheek te vinden voor persoonlijke ontwikkeling en actief . meedoen. Zij gebruiken de bibliotheek ook heel graag om anderen te ontmoeten. De programmering van FlevoMeer Bibliotheek draagt bij aan de opdracht uit de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (WSOB) beschreven kernfuncties nl: 1. 2. 3. 4. 5.

warenhuis van kennis en informatie centrum voor ontwikkeling en educatie encyclopedie van kunst en cultuur inspiratiebron van lezen en literatuur podium van ontmoeting en debat

De transformatie van de programmering naar een lokale behoeftegestuurde invulling is in 2020 gecontinueerd. De gemeente Noordoostpolder heeft een eigen ‘kleur’. Inwoners hebben hun eigen behoeften en wensen. Met een Mosaicscan is de samenstelling van de bevolking en het profiel van de lokale gemeenschap verzameld. Campagnes, projecten en activiteiten worden ontwikkeld met aandacht voor specifieke doelgroepen: gezinnen met kinderen van 0-12 jaar en ouderen. Aan de hand van de kenmerken van deze doelgroepen en klantgesprekken sluit het aanbod steeds meer aan bij de wensen van de klant. Medewerkers hebben een proactieve rol en zien kansen voor nieuwe ontwikkelingen m.b.t. de publieksprogrammering. Wij werken zo veel mogelijk samen met (lokale) partners, bedrijven en instellingen en bij onze activiteiten is altijd aandacht voor lokale accenten. De bibliotheek heeft een verbindende rol in de samenleving. De coronamaatregelen en de drie periodes van lockdown in 2020 hebben grote invloed gehad op onze programmering, het aantal activiteiten en bezoekers. Een groot aantal geplande activiteiten en workshops konden geen doorgang vinden. We hebben alles in het werk gesteld om binnen de maatregelen een divers en aantrekkelijke programmering te realiseren. Er waren in 2020 323 activiteiten met 5.448 bezoekers.

Hieronder een greep uit onze programmering: • In februari gaf Eva Vriend een lezing over haar nieuwste boek ‘Eens ging de zee hier tekeer’. Deze lezing in kader van het Verhaal van de Polder werd georganiseerd in samenwerking met de Vrienden van Schokland, Canon de Noordoostpolder en Cultuur Historisch Centrum Noordoostpolder. • Eens in de vijf jaar wordt, in het kader van het herdenken van de Tweede Wereldoorlog en het vieren van onze vrijheid, in samenwerking met het Comité 4 en 5 mei (bestaande uit Raad van Kerken Emmeloord, Oranjevereniging Emmeloord en Veteranen Emmeloord), The Read Shop Marsman, Cultuurbedrijf Noordoostpolder en ROC Friese Poort een gedichtenwedstrijd georganiseerd. Het thema ‘Verhalen om nooit te vergeten’ is afgeleid van het jaarthema van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De aftrap van deze wedstrijd vond plaats tijdens een Poëzielunch, waar de jury werd voorgesteld en Nico Dijkshoorn voordroeg uit eigen werk. De heerlijke lunch werd verzorgd door het Vrouwencentrum. Er werden 38 gedichten ingezonden, de winnaars zijn in mei bekend gemaakt en in het najaar werden de prijzen uitgereikt door wethouder en jurylid Wiemer Haagsma. • In het kader van de Vrijdag Blijdag organiseren wij elke laatste vrijdag van de maand op een vast tijdstip een activiteit in de bibliotheek.

Het programma gaat wisselend over kunst, natuur, digitale techniek, theater, cultuur, muziek, enz. en richt zich op verschillende leeftijdsgroepen (0-4 jaar, 4-8 jaar en 8-12 jaar). Er was dit jaar ook een Zomereditie Vrijdag Blijdag om kinderen in de zomervakantie een extraatje aan te bieden omdat het op vakantie gaan dit jaar anders is dan

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

14

voorgaande jaren. Iedere vrijdagmiddag was er een activiteit; van een voorleesvoorstelling tot een workshop djembé, van technische proefjes doen tot een prinsessen party. • In samenwerking met het Cultuurbedrijf Noordoostpolder maandelijks op woensdagmiddag: Muziekcafé: de eerste podiumervaring doe je op in de bibliotheek. Daarnaast is er samenwerking met betrekking tot het literair café en de zomerweek voor kinderen. • De Schrijfcursus ‘Verhalend schrijven’ werd acht avonden gegeven door historica en schrijfster Eva Vriend. • In oktober was schrijver Murat Isik te gast in het literair café, “Wat is het enorm fijn om na een samenwerking van het Cultuurbedrijf en FMB. lange tijd weer naar een literaire • De Kinderboekenweek stond dit jaar in het teken van de lezing te kunnen gaan en wat kan geschiedenis en had als thema ‘En toen?’. Door corona was Murat boeiend vertellen!” het traditionele kinderboekenweekfeest niet mogelijk, het aangepast programma met een speurtocht in de bibliotheek en een vossenjacht buiten, georganiseerd door studenten van “Mijn kind heeft genoten van ROC Friese Poort, werd erg gewaardeerd door de deelnemende kinderen. de speurtocht en de opdrachten zijn echt leuk!””

Netwerk Wij werken graag samen voor een optimaal resultaat. Op scholen en instellingen werken wij mee aan lees- en digitale vaardigheden. In het sociaal en cultureel domein werken we samen met partners aan het ultieme doel; gelukkige inwoners van Flevoland. In 2020 heeft de bibliotheek, daar waar mogelijk en passend binnen het beleid van FMB, samenwerking gezocht met lokale culturele, educatieve en maatschappelijke instellingen.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

15

Resultaatafspraken Resultaat 1 De bibliotheek weet steeds beter wat de behoeften van haar volwassen gebruikers en potentiële volwassen gebruikers zijn en richt haar programmering daar op. De uitkomsten van wat de klantbehoeften zijn en hoe de programmering daarop aansluit, worden door de bibliotheek schriftelijk (beschrijvend) verantwoord. De werkwijze lokaal behoeftegestuurd programmeren op basis van behoeften van de inwoners van de gemeente Noordoostpolder wordt steeds meer uitgewerkt en verfijnd. Met behulp van kennis over het profiel van de lokale gemeenschap, maatschappelijke en gemeentelijke thema’s en dialoog met inwoners en stakeholders komt een betekenisvolle programmering tot stand. Waar mogelijk doen we dit met samenwerkingspartners, elke partner blijft bij de eigen rol en ambitie, aanvullend aan elkaar, maar gericht op krachtenbundeling en het aanpakken van de lokale thema’s en vraagstukken. Het ledenbestand van FMB is verrijkt met de vernieuwde Mosaic klantsegmentatie vanuit de provinciale innovatiegelden.

FMB richt zich naast de algemene dienstverlening en programmering op twee speerpunt doelgroepen: • Gezinnen met kinderen van 8 - 12 jaar (Mosaïc: Samen Starten, Vrijheid en ruimte) • Volwassenen van 60-75 jaar (Mosaïc: Rijpe Middenklasse en Vergrijsde Eenvoud) Na afloop van activiteiten worden evaluaties gedaan en behoeften opgehaald door middel van interviews en enquêtes (Survey Monkey, smiley). De uitkomsten vormen de input voor de nieuwe programmering en of onderwerpen voor activiteiten etc. Informatie halen en ontmoeten zijn daarbij veel genoemd om voor naar de bibliotheek te gaan. Tijdens de ‘Uit-de-brand-dag’ in december 2019 is een behoeftepeiling gedaan in de vorm van een prijsvraag “Als jij de directeur van de bibliotheek was, wat zou jij veranderen of organiseren?”. De onderwerpen voor activiteiten en de collectie zijn uitgewerkt. Tijdens de coronasluiting zijn volwassen leden van 65-75 jaar gebeld door medewerkers, voor meer hierover zie het item Bel de Klant in het hoofdstuk dienstverlening tijdens coronacrisis. In 2020 sloot FMB zich aan bij het vernieuwde BiebPanel, dit is een onderzoeksplatform dat speciaal is ontwikkeld voor de bibliotheekbranche en 4x per jaar onderzoek doet. Met de resultaten van het BiebPanel krijgen we nog beter inzicht in de verschuivende voorkeuren en veranderende verwachtingspatronen van leden, bezoekers en inwoners.

FMB neemt deel aan het project The Third Space en dit wordt gefinancierd met subsidie van Pica. Het project is een samenwerking tussen verschillende bibliotheken in Nederland, waarbij onderzocht wordt wat mensen verwachten van de bibliotheek en welke behoeften en wensen zij hebben op het gebied van social learning, online community en online dienstverlening. Binnen dit project werken we met drie doelgroepen: Jongeren (18-24 jaar), Mediors (30-45 jaar) en Senioren (65-75 jaar). FMB gaat aan de slag met de derde groep, de Senioren (65-75 jaar) en heeft in december een digitale focusgroep georganiseerd. De inzichten waren dat de doelgroep senioren vaak niet of onvoldoende digitaalvaardig is: de meerderheid lukte het niet om mee te doen met de digitale focusgroep via Zoom, het aanbieden van een handleiding en telefonisch hulp zorgde er niet voor dat iedereen kon aanhaken. Er is behoefte aan hulp op het digitale vak, maar die hulp moet fysiek aangeboden worden en niet digitaal of op afstand. In 2021 krijgt dit project een vervolg. Kerngroep Ken je inwoner Deelnemende organisaties aan deze in 2018 gevormde kerngroep zijn: Zorggroep Oude en Nieuwe Land, Carrefour, Mercatus, GGD Flevoland, Cultuurbedrijf, gemeente Noordoostpolder en FMB.

Met de kerngroep, die allen vanuit een ander perspectief de inwoners van de Noordoostpolder (be)dienen, onderzoeken we de mogelijkheid van samenwerking ten aanzien van programmering. De kerngroep heeft gekozen voor de doelgroep 65-75 jaar. Met deelnemers aan de zomerontmoetingen 2019 zijn de voorbereidingen getroffen voor zomerontmoetingen in 2020. Er zijn werkgroepen geformeerd tijdens de startbijeenkomst in Het Hof van Smeden en in deze groepjes zijn activiteiten voor de zomer voorbereid. En toen kwam corona en is in overleg met de deelnemende organisaties besloten om de ontmoetingen voor deze zomer te annuleren. De doelgroep behoort tot de kwetsbaren en we willen geen onnodig risico creëren voor de deelnemers en 16 Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

de organiserende werkgroepjes. De kerngroep pakt de voorbereidingen te zijner tijd weer op voor activiteiten in de zomer van 2021. Gezien de corona-ontwikkelingen heeft de werkgroep in de wintermaanden een drietal digitale ontmoetingen georganiseerd; creatieve workshop, gesprek met de burgemeester en een leesgespreksgroep over het NL leest boek ‘Het zwijgen van Maria Zachea’ van Judith Koelemeijer. Een aantal leden van de kerngroep zijn een klankbord voor de GGD ten behoeve van het Positief Preventief Gezondheidsonderzoek onder ouderen in Flevoland. Voor het onderwerp mobiliteit en vervoer wordt aangesloten bij een werkgroep van Carrefour door twee vertegenwoordigers van de kerngroep. Bewustwording van het ouder worden is een onderwerp dat dit jaar uitgewerkt werd in de bewustwordingscampagne ‘Prettig ouder worden’. In het vaktijdschrift voor bibliotheken stond een mooi artikel over deze samenwerking: ‘Ken je inwoner: ontdekkingsreis in Noordoostpolder’.

Resultaat 2 De bibliotheek houdt de eigen inkomsten uit gebruikersopbrengsten én uit dienstverlening op het niveau van 2019. Daling van gebruikersopbrengsten uit contributies wordt gecompenseerd met opbrengsten uit dienstverlening. De bibliotheek spant zich ervoor in dat de daling van het aantal volwassen (betalende) leden minder is dan de (hardnekkige) landelijke trend. De bibliotheek verantwoordt beschrijvend de ontwikkelingen op dit vlak en verantwoordt het in haar jaarverslag voor Noordoostpolder. De jaarrekening 2020 geeft inzicht in de gezamenlijke eigen inkomsten uit gebruikersopbrengsten en dienstverlening. De landelijke trend laat een lichte daling zien van het aantal volwassen betalende leden. FMB wijkt daar niet van af. Hieronder een tabel met een interne FMB-benchmark van betalende volwassen leden (18 jaar en ouder) per 31 december: leden vanaf 18 jaar 2017

2018

2019

2020

% 2017-2018

% 2018-2019

%2019- 2020

Lelystad

6.088

5.741

5.525

5.204

5,70

3,76

5,81

NOP

5.206

5.047

4.867

4.703

3,05

3,57

3,37

Dronten

4.373

4.153

3.989

3.815

5,03

3,95

4,36

Zeewolde

2.105

1.977

1.880

1.799

6,08

4,91

4,31

Urk

2.077

2.040

1.961

1.856

1,78

3,87

5,35

De afgelopen jaren hebben we meerdere acties ondernomen om de daling af te vlakken: imagocampagnes door in te zetten op de digitale marketing, onderzoek via BiebPanel, ledenwerfacties, loyaliteitscampagne en door gebruik te maken van de Bicat marketingmodule om leden op basis van profielkenmerken en gebruikspatronen te benaderen. Er werd gewerkt aan een marketingplan en de uitvoering van dit plan. Vanaf 15 juni tot en met 14 september 2020 bood FlevoMeer Bibliotheek volwassen niet-leden de mogelijkheid om een zomerabonnement voor drie maanden voor € 12,50 af te sluiten. Het doel van deze actie was om nieuwe leden te werven in coronatijd. Na afloop van het zomerabonnement werden de klanten gebeld met een eenmalige aanbieding om een basis- of sterabonnement met 10% korting af te sluiten. Bij FMB Noordoostpolder zijn 50 zomerabonnementen afgesloten. Hiervan zijn 13 (26%) omgezet naar een regulier lidmaatschap. Dit is meer dan in de andere vestigingen van FMB. Zie ook paragraaf evaluatie zomerabonnement. Het tarievenonderzoek is in het najaar van 2020 afgerond en per 1 januari 2021 zijn er een aantal nieuwe abonnement mogelijkheden voor volwassen leners: • Digital only, dit abonnement is voor klanten die alleen digitaal lezen van boeken en tijdschriften en/of de LuisterBieb gebruiken. Klanten kunnen dit abonnement landelijk voor € 42,00 afsluiten via de onlinebibliotheek.

Door dit abonnement ook lokaal aan te bieden, houden we deze klanten als lid van FMB. Vermoedelijk hebben we al een aantal klanten die alleen digitaal lenen en nu bij ons bekend Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

17

staan als nul lener. Er is geen inschatting te maken om hoeveel leners het gaat, op dit moment is er nog geen koppeling tussen het systeem van de onlinebibliotheek en onze ledenadministratie. • Abonnement met maandbetaling, het (jong) volwassen basis- en sterabonnement kan per maand worden betaald. De leenvoorwaarden zijn hetzelfde als de leenvoorwaarden van een jaarabonnement. De maandbetaling is alleen mogelijk met automatische incasso en een lidmaatschap voor een jaar. Op de website staat een overzicht van onze tarieven Een grote wens van FMB is, om een flexabonnement te kunnen aanbieden. Een flexabonnement is een maandabonnement voor volwassenen dat een klant flexibel kan gebruiken, wanneer het de klant uitkomt. De klant kan dit abonnement gemakkelijk zelf aan en uit zetten. De beoogde doelgroep is: de flexibele klant die nergens aan vast wil zitten, de incidentele lezer die slechts af en toe leest, de klant die het gewoon een maandje wil proberen, de klant die het druk heeft, en daardoor niet altijd tijd heeft om te lezen en de vakantielezer. Helaas is deze wens systeemtechnisch nog niet mogelijk binnen ons leden- en uitleensysteem. De wens is neergelegd bij de leverancier en wordt bij collega bibliotheken herkend.

Resultaat 3 De bibliotheek zet haar media- en communicatiekanalen sociale media specifiek in voor de inwoners van de Noordoostpolder om al haar activiteiten gericht onder de aandacht te brengen van de inwoners van de Noordoostpolder. De bibliotheek rapporteert welke mediakanalen zijn ingezet en wat het bereikte effect daarvan is geweest. Om onze dienstverlening en activiteiten gericht onder de aandacht te brengen van de inwoners van de Noordoostpolder zijn de volgende digitale/sociale mediakanalen ingezet. Facebook In de vestiging Lelystad werd in 2019/2020 een pilot gehouden met een eigen Facebook- en Instagramaccount. Deze pilot lokale sociale media geeft inzicht in de kosten en de effecten van de lokale sociale media. Op basis van de pilot is besloten dat er een vervolgplan marketing en communicatie 20212024 komt, waarin we breder kijken naar alle communicatiekanalen en nieuwe ontwikkelingen, zowel lokaal als bovenlokaal. Per 1 november* is gestart met een pilot voor lokale sociale media pagina’s in alle gemeentes. Een redactieteam dat eigen content op sociale media plaatst.

Cijfers FlevoMeer Bibliotheek sociale media 2019 2019 Facebook Vind-ik-leuks 5.602 Facebook 2.828 Gemiddeld bereik per bericht Facebook 2.830 Gemiddeld bereik pagina Twitter volgers 2.217 LinkedIn 529 Instagram 756 Resultaten FlevoMeer Bibliotheek sociale media 2020* Bovenlokaal Lelystad Noordoostpolder /Urk Facebook Vindik-leuks Gemiddeld bereik per bericht Gemiddeld bereik pagina Twitter volgers LinkedIn Instagram

5.816

1.223

Zeewolde

335

Dronten, Biddinghuizen, Swifterbant 247

820

3.379

1.126

824

890

3.407

1.252

825

896

2.197 636 -

-

1.043

-

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

-

188

820 -

18

*Het aantal vind-ik-leuks is op alle pagina’s meer gestegen dan verwacht. Lokale sociale media wordt ingezet om de lokale samenwerkingspartners en alle lokale activiteiten meer onder de aandacht te brengen. Zo krijgt de sociale media gebruiker meer informatie op maat. Website De website werd in 2020 292.400 keer bezocht. In 2019 was dit 279.168 keer. De stijging van het aantal websitebezoekers in 2019 zet ook in 2020 door. Er is een toename van 13.232 bezoekers dat is bijna 5%. In 2020 zijn alle pagina’s op onze website met betrekking tot het onderwijs vernieuwd. Hiervoor is de nieuwe pagina-indeling van de WaaS gebruikt. Deze pagina-indeling sluit meer aan de bij de hedendaagse websitestijl en de verwachtingen van de websitebezoekers. Nieuwsbrief Het aantal abonnees is in 2020 gedaald, wel is het gemiddelde openingspercentage met bijna 2 procent gestegen evenals het gemiddelde klikpercentage. Nieuwsbrief Aantal abonnees Gemiddelde openingspercentage Gemiddelde klikpercentage

2019 20.519 37,44% 4,80%

2020 19.831 39,09% 6,1%

De reguliere nieuwsbrief wordt twee keer per maand verstuurd. Iedere vestiging heeft een eigen lokale nieuwsbrief. De nieuwsbrieven worden verstuurd naar: • Algemene nieuwsbriefleden bestaande uit anonieme klanten (niet-leden en geïmporteerde emailadressen) • Nieuwsbriefleden Lelystad • Nieuwsbriefleden Noordoostpolder • Nieuwsbriefleden Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant • Nieuwsbriefleden Urk • Nieuwsbriefleden Zeewolde Nieuwsbrief 2020 Aantal abonnees Gemiddelde openingspercentage Gemiddelde klikpercentage

algemeen 87 36,7%

Lelystad 6.517 36,2%

Noordoostpolder 4.782 40,4%

Dronten 4.278 40,9%

Zeewolde 2.214 41,2%

Urk 2.357 31,1%

12,8%

5,3%

7,7%

7%

5,7%

3,6%

De lokale nieuwsbrieven zorgen niet voor een hoger gemiddeld openingspercentage of een hoger gemiddeld klikpercentage. Wel kunnen we op deze manier de lokale activiteiten meer onder de aandacht brengen en krijgt de klant meer informatie op maat. Direct mail Het versturen van direct mail is een middel om gerichte informatie direct bij de klant te brengen. Als een volwassene zich inschrijft als nieuw lid, dan ontvangt hij/zij automatisch de welkomstmailing met tips en trucs over het nieuwe lidmaatschap bij de bibliotheek. De welkomstmailing bestaat uit 3 e-mails die met tussenpozen van twee weken worden verstuurd. De onderwerpen van deze mailing zijn onder andere online bibliotheek, activiteiten in de bibliotheek, de inleverattentie en de Wise App. Ook het zomerprogramma voor kinderen die niet met vakantie gaan, is via direct mail onder de aandacht gebracht bij onze leden van 7 tot 13 jaar, (die hebben aangegeven dat ze benaderd willen worden via mail). Het aantal verzonden mails is 1.895, waarvan 668 mails geopend zijn, dat is een openingspercentage van 35,25 %. Bij collega bibliotheken ligt het gemiddelde openingspercentage voor direct mail op 33%.

Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder

19

Resultaat 4 De bibliotheek richt zich op laaggeletterden en anderstaligen met dienstverlening op maat en in samenwerking met partners. Van het aantal deelnemers meet en weet de bibliotheek wat de ontwikkeling is op het gebied van taalvaardigheid en zelfredzaamheid. De bibliotheek rapporteert binnen de context van het Plan van Aanpak Huis voor Taal 2020 over de ontwikkeling van de deelnemers op het gebied van taalvaardigheid en zelfredzaamheid en doet dat op basis van een beproefd instrument. Huis voor Taal Noordoostpolder is een samenwerkingsverband tussen welzijnsorganisatie Carrefour, ROC Friese Poort, Gemeente Noordoostpolder en FMB. Het doel van Huis voor Taal is om alle inwoners in staat te stellen zelfredzaam te zijn of te worden, te participeren en indien mogelijk deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Dit gaat via het principe van een ‘Leven Lang Leren’ en de werkwijze ‘Doen Durven en Prettig voelen’. Huis voor Taal-activiteiten dragen bij aan het verwerven, het vergroten en het onderhouden van taal- en andere basisvaardigheden én het terugdringen van laaggeletterdheid. Dagelijks komen taalgroepjes samen in de bibliotheek om te werken aan taalvaardigheid en zelfredzaamheid. Samen met taalvrijwilligers oefenen deelnemers in eigen tempo en op eigen niveau, waarbij hun leerwens centraal staat.

Specifieke materialen, waaronder de Huis voor Taal-collectie, taalspelletjes en kranten zijn hierbij ondersteunend. De overheid vraagt steeds meer digitale vaardigheden van haar burgers. Deze vaardigheden zijn echter niet voor iedereen vanzelfsprekend. De bibliotheek biedt alle inwoners de mogelijkheid in eigen tempo deze vaardigheden op te doen. Lockdown Tijdens de lockdown perioden is contact gehouden met vrijwilligers en deelnemers via Facebook en mail. In de tweede en derde lockdown is er door de overheid gevraagd aan bibliotheken om ruimte te bieden aan kwetsbare groepen en is het op afspraak mogelijk om als taalvrijwilliger met één taalmaatje in de bibliotheek te oefenen. Digitale oefenprogramma’s in allerlei vormen en ook de mogelijkheden van het, speciaal voor de lockdown-periode, opgerichte Digi-Taalhuis zijn onder de aandacht gebracht. Het Digi-Taalhuis is geschikt voor anderstaligen en laaggeletterden. Tijdens deze periode is ook een platformgroep tot stand gekomen op initiatief van een Huis voor Taalvrijwilliger. Dit platform heeft als doel: beter inspelen op de wensen en behoeften van deelnemers en vrijwilligers en de onderlinge band te versterken. Deze groep richt zich, samen met de Huis voor Taaluitvoeringsgroep, op de uitvoering en verbetering van de dienstverlening.

Resultaten 2020 Deelnemers: • Actieve deelnemers: 45, waarvan 20 mannen en 25 vrouwen • Doorstroom uit 2019: 30 • Instroom 2020: 25 • Uitstroom: 13 • Wachtlijst: 14 Taalvrijwilligers: • 28 actief en 7 tijdelijk niet actief Taalgroepen: • Taalgroepen in de bibliotheek: 18 • Groepen buiten de bibliotheek: 3 • Taalgroep in ontwikkeling: 3 Monitoring In 2020 is gestart met de implementatie van ToTa, de Tool voor Taalcoaching van Het Begint met Taal. Alle deelnemers en vrijwilligers zijn inmiddels geregistreerd. Het ROC verzorgt de intake van deelnemers en Carrefour de intake van vrijwilligers. Ervaringen met dit nieuwe instrument zijn gedeeld en informatie is verstrekt aan de taalvrijwilligers. Netwerk Huis voor Taal maakt deel uit van het lokale netwerk en is vertegenwoordigd in het Platform Nieuwe Nederlanders. Daarnaast is de bibliotheek en ook Huis voor Taal gevraagd mee te denken over de ‘invulling’ van de Nieuwe Inburgeringswet. De Huis voor Taal-partners hebben zich gericht op de Verantwoording 2020 FlevoMeer Bibliotheek Noordoostpolder