D21 01 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Noordoostpolder 2026.pdf

No. 25.0002254 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Noordoostpolder 2026 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Noordoostpolder; gelet op: - titel 4:3 van de Algemene wet bestuursrecht; - de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 - de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Noordoostpolder 2026; - het Besluit maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Noordoostpolder 2026; overwegende dat het college het voor de beoordelingsvrijheid bij de uitvoering van de wet noodzakelijk vindt om aan te geven op welke wijze daar mee wordt omgegaan en daartoe beleidsregels wenst vast te stellen; besluit de volgende beleidsregels vast te stellen Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Noordoostpolder 2026

1

Inhoudsopgave

Hoofdstuk 1 Algemene uitgangspunten.............................................................................. 11 1.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 11 1.2 Begripsbepalingen ................................................................................................................................... 11 1.3 Goed samenhangend stelsel ................................................................................................................. 11

Hoofdstuk 2 Procedure.......................................................................................................... 12 2.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 12 2.2 Spoedeisende gevallen........................................................................................................................... 12 2.3 Ondersteuningsvraag gericht op beschermd wonen .......................................................................... 13 2.3 1 Hybride toegangsteam Beschermd wonen ..................................................................................................... 13 2.3.2 Maatschappelijke opvang .................................................................................................................................. 14

2.4 Persoonlijk plan en cliëntondersteuning ............................................................................................... 14 2.5 Cliëntondersteuning................................................................................................................................. 14 2.6 Signaleringsfunctie aanbieder................................................................................................................ 14 2.7 Onderwerpen van het onderzoek .......................................................................................................... 15 2.8 Stappenplan voor het onderzoek .......................................................................................................... 15 2.9 Ondersteuning vragen............................................................................................................................. 16 2.10 Inlichtingen- en medewerkingsplicht ................................................................................................... 16 2.10.1 Inlichtingenplicht ............................................................................................................................................... 16 2.10.2 Medewerkingsplicht .......................................................................................................................................... 16

2.11 Beperking, chronisch psychisch probleem en psychosociaal probleem ....................................... 17 2.12 Bevorderen gezondheid ....................................................................................................................... 17 2.13 De aanvraag ........................................................................................................................................... 18 2.13.1 Schriftelijke aanvraag ....................................................................................................................................... 18 2.13.2 Mondelinge aanvraag....................................................................................................................................... 18

2.14 Advisering ............................................................................................................................................... 18 2.15 Maatwerk ................................................................................................................................................ 19 2.16 Weigeren aanvraag maatwerkvoorziening (Wet langdurige zorg) ................................................. 20 2.16.1 Toegang Wlz verruimd ..................................................................................................................................... 20 2.16.2 Verblijf in een Wlz-instelling ............................................................................................................................ 20 2.16.3 Uitzondering weigeringsgrond bij thuis wonen ............................................................................................. 21 2.16.4 Wat is thuis wonen ........................................................................................................................................... 21 2.16.5 Subsidie of natura-verstrekking woonvorm ...................................................................................................

21 2.16.6 Samenloop Wlz en Wmo ................................................................................................................................. 22 2.16.7 Toepassingsvoorwaarden ............................................................................................................................... 22 2.16.8 Motivatie weigeren maatwerkvoorziening ..................................................................................................... 22

2

No. 25.0002254

Hoofdstuk 3 Beoordeling van de aanspraak ...................................................................... 22 3.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 22 3.2 Algemene criteria ..................................................................................................................................... 22 3.2.1 Geen tekort in de zelfredzaamheid of participatie .......................................................................................... 23 3.2.2 Bevorderen gezondheid ..................................................................................................................................... 23 3.2.3 Eigen kracht ......................................................................................................................................................... 23 3.2.4 Eigen verantwoordelijkheid is ook eigen kracht.............................................................................................. 23 3.2.5 Feitelijk eigen kracht ........................................................................................................................................... 24 3.2.6 Gebruik maken van een andere wet (voorliggende voorziening) .................................................................

24 3.2.7 Gebruik maken van ergotherapie ..................................................................................................................... 25 3.2.8 Algemeen gebruikelijke voorziening ................................................................................................................. 25 3.2.9 Gebruikelijke hulp ............................................................................................................................................... 27 3.2.10 Mantelzorg en hulp van personen uit het sociale netwerk .......................................................................... 27 3.2.11 Gebruikmaking algemene voorzieningen ...................................................................................................... 27 3.2.12 Overige voorliggende oplossingen ................................................................................................................. 28

3.3 Uitgangspunten maatwerkvoorziening en persoonsgebonden budget ............................................ 28 3.3.1 Maatwerkvoorziening gerealiseerd vóór de melding ..................................................................................... 28 3.3.2 Maatwerkvoorziening gerealiseerd vóór besluitname ................................................................................... 28 3.3.3 Niet gerealiseerd, noodzaak achteraf vaststellen .......................................................................................... 28 3.3.4 Aanpassing zelf aangeschaft hulpmiddel ........................................................................................................ 29 3.3.5 Nieuwe pgb-aanvraag binnen budgetperiode ................................................................................................. 29 3.3.6 Ingangsdatum diensten ...................................................................................................................................... 29 3.3.7 Technisch geschikte maatwerkvoorziening..................................................................................................... 29 3.3.8 Afdoende verzekeren .........................................................................................................................................

30 3.3.9 Afsluiten opstalverzekering................................................................................................................................ 30 3.3.10 Risicosfeer ......................................................................................................................................................... 30

3.4 Primaat collectieve maatwerkvoorziening ............................................................................................ 30 3.5 Kortdurende maatwerkvoorziening ....................................................................................................... 30 3.6 Geheel aan maatregelen ........................................................................................................................ 30 3.7 Eigen bijdrage .......................................................................................................................................... 31 3.7.1 Beleidsuitgangspunten tijdelijk niet gebruik .................................................................................................... 31 3.7.2 Bijdrage niet verschuldigd.................................................................................................................................. 31

3.8 Regresrecht .............................................................................................................................................. 32

Hoofdstuk 4 Gebruikelijke hulp ............................................................................................ 32 4.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 32 4.2 Beleidsuitgangspunten ............................................................................................................................ 33 4.3 Objectief afwegingskader ....................................................................................................................... 33 4.4 Algemeen aanvaardbare opvattingen ................................................................................................... 34

3

4.5 In redelijkheid te verwachten van huisgenoten ................................................................................... 34 4.5.1 Aard van de ondersteuningsbehoefte .............................................................................................................. 34 4.5.2 Omvang van de ondersteuningsbehoefte ....................................................................................................... 35 4.5.3 Leerbaarheid cliënt of huisgenoot .................................................................................................................... 35 4.5.4 Overname van huishoudelijke taken ................................................................................................................ 35 4.5.5 Jonge mantelzorgers .......................................................................................................................................... 36 4.5.6 Overname van of hulp bij de thuisadministratie.............................................................................................. 36 4.5.7 Hulp gericht op zelfzorg .....................................................................................................................................

36 4.5.8 Hulp bij het doen van aankopen ....................................................................................................................... 36 4.5.9 Ouders en meerderjarige kinderen ................................................................................................................... 37 4.5.10 Hulp bij structureren van de dag/week .......................................................................................................... 37 4.5.11 Hulp bij participatie ........................................................................................................................................... 37 4.5.12 Legen en reinigen van de toiletemmer .......................................................................................................... 38 4.5.13 Zorg voor minderjarige inwonende kinderen ................................................................................................ 38

4.6 Overbelasting of dreigende overbelasting ........................................................................................... 38 4.7 Geen gebruikelijk hulp............................................................................................................................. 39 4.8 Boven-gebruikelijke hulp......................................................................................................................... 39

Hoofdstuk 5 Mantelzorg ........................................................................................................ 40 5.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 40 5.2 Wettelijk begrip ......................................................................................................................................... 40 5.2.1 Niet verzilveren van een aanspraak ................................................................................................................. 40 5.2.2 Maatwerk als aanvulling op mantelzorg........................................................................................................... 40

5.3 Ondersteuning mantelzorg ..................................................................................................................... 40 5.3.1 Hulpmiddelen....................................................................................................................................................... 40 5.3.2 Overbelasting van de mantelzorger ................................................................................................................. 41 5.3.3 Wet langdurige zorg ........................................................................................................................................... 41

5.4 Respijtzorg ................................................................................................................................................ 41 5.5 Kortdurend verblijf.................................................................................................................................... 41 5.5.1 Accommodatie en vervoer ................................................................................................................................. 42 5.5.2 Omvang en duur ................................................................................................................................................. 42

5.6 Mantelzorgwoning .................................................................................................................................... 42

Hoofdstuk 6 Begeleiding ....................................................................................................... 42 6.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 42 6.2 Algemene uitgangspunten ...................................................................................................................... 42 6.3 Zelfredzaamheid en participatie ............................................................................................................ 43 6.3.1 Mate van compensatie ....................................................................................................................................... 43

6.4 Afbakening Zorgverzekeringswet en Wmo 2015 ................................................................................ 43 6.4.1 Afbakening begeleiding en behandeling .......................................................................................................... 43

4

No. 25.0002254 6.5 Bereiken van een resultaat ..................................................................................................................... 43 6.5.1 Reikwijdte en integraal werken ......................................................................................................................... 44 6.5.2 Aandachtspunten ................................................................................................................................................ 44 6.5.3 Resultaat .............................................................................................................................................................. 44 6.5.4 Intensiteit waakvlamcontact .............................................................................................................................. 45

Hoofdstuk 7 Dagactiviteiten.................................................................................................. 46 7.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 46 7.2 Algemene uitgangspunten ...................................................................................................................... 46 7.2.1 Voorliggende oplossing ...................................................................................................................................... 46 7.2.2 Maatwerkvoorziening op locatie of thuis .......................................................................................................... 47

7.3 Vormen van dagactiviteiten .................................................................................................................... 47 7.3.1 Doelgroep en scheidslijn dagactiviteiten ......................................................................................................... 47

7.4 Dagactiviteiten niet aangeboren hersenletsel (NAH) ......................................................................... 47 7.5 Dagactiviteiten belevingsgericht ............................................................................................................ 47 7.6 Dagactiviteiten arbeidsmatig .................................................................................................................. 48 7.6.1 Doelgroep en beoordelen problematiek .......................................................................................................... 48

7.7 Mogelijkheden tot arbeidsparticipatie ................................................................................................... 49

Hoofdstuk 8 Huishoudelijke ondersteuning ....................................................................... 50 8.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 50 8.2 Maatwerkvoorziening schoonmaakondersteuning .............................................................................. 51 8.2.1 Resultaat een schoon en leefbaar huis ........................................................................................................... 51 8.2.2 Resultaat schone en draagbare kleding en ander linnengoed ..................................................................... 51 8.2.3 Resultaat boodschappen voor het dagelijks leven ......................................................................................... 52

8.3 Maatwerkvoorziening ondersteuning: regie/ zorg over het huishouden .......................................... 52 8.3.1 Resultaat een gestructureerde organisatie van het huishouden .................................................................. 52 8.3.2 Resultaat bevorderen zelfredzaamheid door advies, instructie, voorlichting (AIV) ................................... 53 8.3.3 Resultaat maaltijden: broodmaaltijd en/of warme maaltijd ............................................................................ 54 8.3.4 Resultaat thuis zorgen voor minderjarige kinderen die tot het gezin behoren ........................................... 55

8.4 Wet langdurige zorg en huishoudelijke ondersteuning ...................................................................... 55 8.5 Uitstelbare en niet-uitstelbare taken ..................................................................................................... 55 8.6 Beleidsuitgangspunten huishoudelijke ondersteuning ....................................................................... 56 8.7 Eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid ........................................................................................ 56 8.8 Huisdieren en de gesaneerde woning .................................................................................................. 57 8.9 Algemeen gebruikelijke voorzieningen ................................................................................................. 57 8.10 Gebruikelijke hulp .................................................................................................................................. 58 8.11 Hulp van personen uit het sociaal netwerk en mantelzorg .............................................................. 58 18.11.1 Onderzoek .......................................................................................................................................................

58 18.11.2 Rol aanbieder .................................................................................................................................................. 58

5

8.12 Algemene voorziening .......................................................................................................................... 58 8.12.1 Wasservice ........................................................................................................................................................ 59 8.12.2 Wasservice als passende oplossing .............................................................................................................. 59

8.13 Normenkader huishoudelijke ondersteuning HHM 2025 ................................................................. 60 8.13.1 Basisnorm .......................................................................................................................................................... 60 8.13.2 Gemiddelde cliëntsituatie ................................................................................................................................ 60 8.13.3 Individuele situaties op basis van kenmerken .............................................................................................. 61 8.13.4 Middeling van tijden .......................................................................................................................................... 62 8.13.5 Een keer per twee weken schoonmaakondersteuning................................................................................ 62

8.14 Werkwijze selectie van een aanbieder ............................................................................................... 62

Hoofdstuk 9 Beschermd wonen ........................................................................................... 63 9.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 63 9.2 Doelgroep Beschermd Wonen ............................................................................................................... 63 9.3 Doelstelling Beschermd Wonen ............................................................................................................ 63 9.4 Indicatiebesluit Beschermd Wonen ....................................................................................................... 63 9.4.1 Beschermd Wonen Profiel Beschut Wonen .................................................................................................... 63 9.4.2 Beschermd Wonen Midden ............................................................................................................................... 65 9.4.3 Beschermd Wonen Hoog ................................................................................................................................... 67 9.4.5 Gewoon Thuis ..................................................................................................................................................... 69

9.5 PGB Beschermd Wonen......................................................................................................................... 70

Hoofdstuk 10 Hulp voor wonen en in en om de woning verplaatsen .............................. 70 10.1 Inleiding ................................................................................................................................................... 70 10.2 Elementaire woonfuncties .................................................................................................................... 70 10.2.1 Beperkende voorwaarden ............................................................................................................................... 70

10.3 Aanbrengen woningaanpassingen ...................................................................................................... 70 10.4 Hoofdverblijf............................................................................................................................................ 71 10.4.1 Uitzondering hoofdverblijf ................................................................................................................................ 71

10.5 Primaat van verhuizen .......................................................................................................................... 71 10.5.1 Kosten ................................................................................................................................................................ 71 10.5.2 Afwegingsfactoren primaat van verhuizen .................................................................................................... 72

10.6 Bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid .......................................................................... 73 10.7 Specifieke criteria .................................................................................................................................. 74 10.8 Uitraasruimte .......................................................................................................................................... 74 10.9 Hulpmiddelen ......................................................................................................................................... 74 10.9.1 Wettelijke afbakening hulpmiddelen .............................................................................................................. 75 10.9.2 Eenvoudige mobiliteitshulpmiddelen.............................................................................................................. 75 10.9.3 Patiëntliften ........................................................................................................................................................ 75 10.8.4 Douchehulpmiddelen, toilethulpmiddelen ..................................................................................................... 75

6

No. 25.0002254 10.10 Kindvoorzieningen ............................................................................................................................... 75 10.11 Woningaanpassing .............................................................................................................................. 76 10.12 Zich verplaatsen in en om de woning ............................................................................................... 76 10.13 Rolstoelen ............................................................................................................................................. 77 10.13.1 Handbewogen rolstoelen ............................................................................................................................... 77 10.13.2 Elektrische rolstoelen ..................................................................................................................................... 77 10.13.3 Kinderrolstoelen .............................................................................................................................................. 77 10.13.4 Stoelen op wielen ...........................................................................................................................................

78 10.13.5 Aanpassingen aan rolstoelen ....................................................................................................................... 78 10.13.6 Rolstoelaccessoires ....................................................................................................................................... 78 10.13.7 Kosten rolstoeltraining ................................................................................................................................... 79

Hoofdstuk 11 Hulp voor meedoen aan de samenleving (vervoer) ................................... 79 11.1 Inleiding ................................................................................................................................................... 79 11.2 Beoordelingskader vervoersbehoeften en vervoersmogelijkheden ............................................... 79 11.3 Het verplaatsingsmotief en de verplaatsingsbestemming ............................................................... 80 11.4 Bovenlokaal vervoer .............................................................................................................................. 80 11.5 Primaat Regiotaxi .................................................................................................................................. 80 11.6 Beleidsuitgangspunten ......................................................................................................................... 81 11.6.1 Reikwijdte........................................................................................................................................................... 83

11.7 Omvang lokale vervoersbehoefte ....................................................................................................... 83 11.8 Soorten vervoersvoorzieningen ........................................................................................................... 84 11.8.1 Individuele omstandigheden en mogelijkheden ........................................................................................... 84 11.8.2 Scootmobiel ....................................................................................................................................................... 84 11.8.3 Driewielfietsen en andere bijzondere fietsen ................................................................................................ 85 11.8.4 Adequate stalling .............................................................................................................................................. 85 11.8.5 Autoaanpassingen ............................................................................................................................................ 86

11.9 Een gehandicaptenvoertuig ................................................................................................................. 87 11.9.1 Voorwaarden verstrekken gehandicaptenvoertuig....................................................................................... 87 11.9.2 Brommobiel ....................................................................................................................................................... 87

11.10 Incidenteel rolstoelgebruik ................................................................................................................. 87 11.11 Een sportvoorziening .......................................................................................................................... 87 11.11.1 Participatie in de Wmo 2015 ......................................................................................................................... 87 11.11.2 Medemensen ontmoeten en sociale contacten onderhouden ................................................................. 88

Hoofdstuk 12 Financiële tegemoetkoming ......................................................................... 88 12.1 Inleiding ................................................................................................................................................... 88 12.2 Vervoer .................................................................................................................................................... 88 12.3 Verhuiskosten ........................................................................................................................................ 89 12.4 Kosten overig ......................................................................................................................................... 89

7

12.5 Geen dubbele vergoeding .................................................................................................................... 89

Hoofdstuk 13 Persoonsgebonden budget .......................................................................... 89 13.1 Inleiding ................................................................................................................................................... 89 13.2 Geen pgb ................................................................................................................................................ 90 13.3 Spoedeisende situatie: geen pgb ........................................................................................................ 90 13.4 Geen terugwerkende kracht ................................................................................................................. 90 13.5 Verplichting Budgetplan diensten ........................................................................................................ 90 13.6 Bewust keuzegesprek ........................................................................................................................... 90 13.7 Beoordelen voorwaarden recht op pgb .............................................................................................. 90 13.8 Pgb-vaardigheid .....................................................................................................................................

90 13.8.1 Vaststellen pgb-vaardigheid ............................................................................................................................ 90 13.8.2 Hulp bij pgb-vaardigheid .................................................................................................................................. 91 13.8.3 Wettelijk vertegenwoordiger ............................................................................................................................ 91 13.8.4 Vertegenwoordiger ........................................................................................................................................... 92 13.8.5 Rolvermenging professional ............................................................................................................................ 92 13.8.6 Persoon sociaal netwerk.................................................................................................................................. 92

13.9 Motivatie-eis wens pgb ......................................................................................................................... 93 13.10 Kwaliteit ................................................................................................................................................. 93 13.11 Kwaliteit en veiligheid ......................................................................................................................... 93 13.11.1 VOG bij diensten............................................................................................................................................. 93 13.11.2 Signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling (diensten) ............................................................. 93 13.11.3 Melding calamiteiten of geweld (maatwerkvoorzieningen en diensten) ................................................. 93 13.11.4 Professionals (diensten) ................................................................................................................................ 94 13.11.5 Praktische en specialistische begeleiding................................................................................................... 94 13.11.6 Niet-professional (diensten) ..........................................................................................................................

95 13.11.7 Woningaanpassing en hulpmiddel ............................................................................................................... 96 13.11.8 Kwaliteit (doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht) .................................................................................... 96

13.12 Besteding pgb ...................................................................................................................................... 96 13.12.1 Besteding pgb geschikt voor het doel .......................................................................................................... 96 13.12.2 Geen doorkruising wettelijke systematiek ................................................................................................... 97 13.12.3 Beperking bestedingsvrijheid ........................................................................................................................ 97 13.12.4 Kostensoorten en declareren ........................................................................................................................ 97 13.12.5 Termijn besteding pgb ................................................................................................................................... 97

13.13 Overige weigeringsgronden pgb ....................................................................................................... 97 13.14 Hoogte pgb ........................................................................................................................................... 98 13.14.1 Diensten ........................................................................................................................................................... 98 13.14.2 Hulpmiddelen .................................................................................................................................................. 99 13.14.3 Woningaanpassing ......................................................................................................................................... 99

8

No. 25.0002254 13.15 Verlenging indicatie ........................................................................................................................... 100 13.16 Pgb en verblijf buiten Noordoostpolder of in het buitenland ....................................................... 100

Hoofdstuk 14 Tegemoetkoming meerkosten..................................................................... 100 14.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 101 14.2 Op aanvraag ......................................................................................................................................... 101

Hoofdstuk 15 Regels misbruik en oneigenlijk gebruik van de Wmo 2015 ..................... 101 15.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 101 15.2 Onderzoeksbevoegdheid college ...................................................................................................... 101 15.2.1 Rapport van bevindingen ............................................................................................................................... 102

15.3 Weigering pgb ...................................................................................................................................... 102 15.4 Tijdelijk stoppen betaling pgb en inzet maatwerkvoorziening ....................................................... 103 15.5 Tijdelijk stoppen betaling pgb aan de Svb ....................................................................................... 103 15.6 Verzoek aan SVB betaling tijdelijk stoppen ..................................................................................... 104 15.7 Tijdelijk stopzetten inzet maatwerkvoorziening ............................................................................... 105

Hoofdstuk 16 Heroverweging, beëindiging, herziening of intrekking, terug- en invordering ............................................................................................................................. 105 16.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 105 16.2 Beleidsuitgangspunt ............................................................................................................................ 105 16.3 Heroverweging besluit ........................................................................................................................ 106 16.4 Stopzetten maatwerkvoorziening of pgb .......................................................................................... 107 16.5 Herziening of intrekking ...................................................................................................................... 107 16.6 Terugvordering van geld ..................................................................................................................... 108 16.7 Terugvordering van geld in andere situaties ...................................................................................

109 16.8 Invordering ............................................................................................................................................ 110 16.9 Kwijtschelding ...................................................................................................................................... 110

Hoofdstuk 17 Advisering ...................................................................................................... 110 17.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 110 17.2 Beoordeling advies .............................................................................................................................. 110

Hoofdstuk 18 Slotbepalingen .............................................................................................. 112 18.1 Inwerkingtreding en citeertitel ............................................................................................................ 112

Bijlage 1 Onderzoek naar (dreigende) overbelasting ....................................................... 113 Bijlage 2 Richtlijn gebruikelijke hulp van ouder(s) voor minderjarige kinderen ........... 115 Bijlage 3 Aandachtspunten resultaatgebieden begeleiding ............................................ 116 Bijlage 4 Huishoudelijke ondersteuning (normtijden activiteiten en frequentie per week) ....................................................................................................................................... 118

9

10

No. 25.0002254

Hoofdstuk 1 Algemene uitgangspunten 1.1 Inleiding Beleidsregels ontlenen hun status aan artikel 4.81 lid 1 Algemene wet bestuursrecht (Awb): "Een bestuursorgaan kan beleidsregels vaststellen met betrekking tot een hem toekomende of onder zijn verantwoordelijkheid uitgeoefende, dan wel door hem gedelegeerde bevoegdheid." Bij beleidsregels gaat het om een bij besluit vastgestelde algemene regel niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift zoals de Verordening maatschappelijke ondersteuning. Beleidsregels gaan over de vaststelling van feiten, wetsinterpreterend beleid of over hoe bepalingen in de Verordening door het college worden toegepast. Concreet betekent dit voor de uitvoeringspraktijk dat alle (min of meer) gelijke gevallen op een gelijke manier worden afgehandeld volgens het door het college vastgestelde beleid dat als zodanig ook is bekendgemaakt middels publicatie. 1.2 Begripsbepalingen 1.

In deze beleidsregels en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: • Bewust-keuzegesprek: een gesprek waarin de vaardigheden van de cliënt worden getoetst rondom het beheren en uitgeven van het persoonsgebonden budget (pgb), • Budgethouder: degene aan wie het pgb is toegekend (de cliënt), • Budgetperiode: de periode waar een pgb betrekking op heeft, • Besluit: Besluit maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Noordoostpolder 2026, • Derde: degene aan wie het pgb wordt besteed, • Ondersteuningsplan: een plan dat is opgesteld door de aanbieder in samenspraak met de cliënt, en indien aanwezig de mantelzorger en andere personen uit het sociale netwerk. In het ondersteuningsplan staan begrijpelijke doelen die samen met de cliënt zijn opgesteld om de resultaten te behalen. De doelen in het ondersteuningsplan zijn SMART geformuleerd. Bij de doelen horen ook activiteiten. Bij een doel kunnen meerdere activiteiten horen, • Verordening: Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Noordoostpolder 2026, • Wet: Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. 2. Begrippen die in deze Beleidsregels worden gebruikt en niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de wet en de daarop gebaseerde lagere regelgeving, de Verordening, het Besluit en de Awb.

1.3 Goed samenhangend stelsel De beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Noordoostpolder strekken ertoe tot een goed samenhangend stelsel over de beoordeling van maatwerkvoorzieningen te komen voor inwoners van de gemeente die niet of nog niet zelf of met hulp van anderen in staat zijn tot zelfredzaamheid en/of participatie. De beleidsregels volgen in principe zoveel mogelijk de opbouw van de Verordening en zijn ook gebaseerd op de jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Er zijn dus hoofdstukken over de verschillende terreinen waarop maatwerkvoorzieningen kunnen worden verstrekt en hoe de aanspraak daarop wordt beoordeeld. Kernbegrippen zijn: • eigen verantwoordelijkheid; • uitgaan van te bereiken resultaten; en • het leveren van maatwerk.

11

Hoofdstuk 2 Procedure Artikel 2.3.2 Wmo 2015 Artikel 2.3.3 Wmo 2015 Hoofdstuk 2 Verordening 2.1 Inleiding De Wmo 2015 schrijft voor dat de burger met een behoefte aan maatschappelijke ondersteuning zijn ondersteuningsvraag eerst moet melden bij het college. Dan bestaat er recht op een onderzoek. Het college kan op deze manier in samenspraak met de cliënt, zijn eventuele mantelzorger of andere personen uit het sociale netwerk eerst zorgvuldig de ondersteuningsbehoefte en de mogelijke oplossingen in kaart brengen. De Wmo 2015 voorziet in voorwaarden waaraan een goed onderzoek ten minste moet voldoen en bepaalt welke onderwerpen in ieder geval in het onderzoek (na de melding van de ondersteuningsvraag) moeten worden meegenomen. De CRvB heeft een zogeheten stappenplan opgesteld waarin staat hoe het college bij het onderzoek te werk moet gaan. Pas na het verstrekken van het onderzoeksverslag met de onderzoeksresultaten kan een aanvraag worden gedaan. De regels van de Awb zijn niet van toepassing op de procedure van de melding en het onderzoek. Het onderzoek valt wel onder de voorbereiding van het besluit als de aanvraag wordt ingediend (art. 3:2 Awb).

Verordening De Verordening is voor wat betreft de toegang tot maatschappelijke ondersteuning procedureel ingericht zodat het voor de inwoners van de gemeente Noordoostpolder duidelijk is hoe het college te werk gaat nadat zij hun ondersteuningsvraag hebben gemeld. Daarbij kan de cliënt gebruik maken van cliëntondersteuning. De Wmo 2015 schrijft voor dat het college een onderzoeksverslag aan de cliënt verstrekt met daarin de resultaten van het onderzoek. Daaruit kan de cliënt afleiden of hij in aanmerking komt voor ondersteuning. Na de melding van de ondersteuningsvraag wordt de cliënt in de gelegenheid gesteld zijn eigen persoonlijk plan in te dienen. Daaruit kan het college afleiden waarom de cliënt van mening is dat hij ondersteuning van de gemeente nodig heeft. Verder heeft het college een voorlichtingsplicht. Die bestaat uit het informeren van de cliënt onder welke voorwaarden hij in aanmerking kan komen voor een persoonsgebonden budget (pgb) en wat de eventuele hoogte is van de bijdrage in de kosten voor voorzieningen. Nadat het onderzoek is afgerond kan de cliënt een aanvraag indienen. Daarvoor kan het verslag van het onderzoek worden gebruikt. Bij de beslissing op de aanvraag vormt het onderzoeksverslag en het eventueel ingediende persoonlijk plan van de cliënt het uitgangspunt. Criteria in de Verordening In de Verordening zijn diverse criteria vastgesteld.

Die criteria verschillen naar gelang de aard van de ondersteuning waarop de cliënt is aangewezen. Het college baseert de beslissing op de aanvraag mede op basis van de Verordening. 2.2 Spoedeisende gevallen Voor spoedeisende gevallen is in de Wmo 2015 een procedure opgenomen die los staat van het onderzoek ná de melding van de ondersteuningsvraag en de beslissing op de aanvraag. Het gaat om situaties waarin de cliënt het onderzoek niet kan afwachten. Daar mag het college immers zes weken over doen. Er kan één dag na de melding van de ondersteuningsvraag sprake zijn van “spoed” maar dat zou ook één week kunnen zijn. Eenvoudig gezegd: “zo spoedig als nodig en mogelijk”. Daarover moet een (tijdelijk) besluit worden genomen. Onverwijld inzetten Het college moet in spoedeisende situaties onverwijld een geschikte tijdelijke maatregel nemen in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek en de aanvraag van betrokkene (art. 2.3.3 Wmo 2015). De noodzaak om een tijdelijke maatwerkvoorziening te verstrekken, zal slechts in bijzondere gevallen aanwezig zijn. Onder een spoedeisende situatie kan ook een tijdelijke indicatie vallen gedurende de periode van de beslissing op de aanvraag om een indicatie voor de Wet langdurige zorg (EK 2013/14,

12

No. 25.0002254 33 841, G, p. 24). Het Centrum Indicatiestelling zorg (CIZ) kent ook een spoedprocedure: beslissen binnen twee weken. In geval van bijzondere omstandigheden bestaat de mogelijkheid om snel over een Wlz-indicatiebesluit te moeten beschikken. Dit ter beoordeling aan het CIZ. Denk ook aan plotselinge wijzigingen in de situatie van een cliënt zoals aangewezen op zorg aansluitend aan geriatrische revalidatie (Zvw) en eerstelijns verblijf (Zvw). Het ligt bij een tijdelijke Wmo-indicatie voor de hand dat ook een tijdelijke indicatie wordt afgegeven voor persoonlijke verzorging en/of verpleging op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw). Die indicatie wordt door de wijkverpleegkundige gesteld. Geen maatwerkoplossing Bij zo’n tijdelijke inzet van een maatwerkvoorziening met een spoedeisend karakter geldt niet het criterium van wat de (goedkoopst) passende bijdrage is. Artikel 2.3.3 Wmo 2015 kent een dergelijke voorwaarde niet. Bij het toekennen van een maatwerkvoorziening via de reguliere procedure geldt een oordeel over de (goedkoopst) passende bijdrage wel (art. 2.3.5 lid 3 en 4 Wmo 2015). Daarom kan bij de tijdelijke inzet in een spoedprocedure ook nog niet gesproken worden van een te behalen resultaat want het onderzoek heeft nog niet plaatsgevonden.

Afronden onderzoek Het college zal het onderzoek (naar aanleiding van de melding) afronden volgens de reguliere procedure. De cliënt ontvangt daarvan een onderzoeksverslag. Dat wil zeggen: pas dan is het resultaat vastgesteld. Spoed tijdens toegekende maatwerkvoorziening Een spoedeisende situatie kan ook ontstaan tijdens een lopende indicatie. Strikt genomen moet de cliënt dan een nieuwe melding doen van een gewijzigde ondersteuningsbehoefte. Volgens de Verordening kan het college afspraken maken met aanbieders op welke wijze zij, namens de cliënt, met (een gewijzigde) behoefte aan maatschappelijke ondersteuning, een ondersteuningsvraag kunnen indienen (art. 2.1 lid 6 Verordening). In die gevallen kan de aanbieder dus (met toestemming van de cliënt natuurlijk) een melding van een (gewijzigde) ondersteuningsbehoefte doen. Het college beoordeelt vervolgens of er sprake is van een spoedeisend geval en zo ja, of er tijdelijk meer ondersteuning moet worden ingezet. Nadat de tijdelijke is ingezet wordt de reguliere procedure gevolgd: het college doet onderzoek en stelt een onderzoeksverslag op. De cliënt kan dan een aanvraag indienen waarop het college beslist. 2.3 Ondersteuningsvraag gericht op beschermd wonen De toegang tot Beschermd Wonen wordt gedaan door de lokale gemeenten; zij voeren het onderzoek uit.

Een melding van een behoefte aan beschermd wonen wordt wel gedaan via de website van de gemeente Almere. 2.3 1 Hybride toegangsteam Beschermd wonen Regionaal wordt door de 5 gemeenten samengewerkt in een hybride toegangsteam Beschermd Wonen. Het toegangsteam bestaat uit Wmo consulenten/klantmanagers Beschermd Wonen van elke gemeente. • De Wmo consulenten/klantmanagers pakken de meldingen van een behoefte aan Beschermd Wonen vanuit de eigen gemeente op. • Deze Wmo consulenten/klantmanagers kijken breder naar de hulpvraag en kunnen ook andere vormen van ondersteuning bieden. Bijvoorbeeld individuele begeleiding of dagactiviteiten (dagbesteding). Dit zijn voorliggende oplossingen voor beschermd wonen. Dat wil zeggen dat het passende oplossingen zijn voor de cliënt; Beschermd Wonen is daarom niet nodig. • Is Beschermd Wonen wel nodig, dan wordt beoordeeld op basis van welk profiel. De profielen staan in hoofdstuk 9 Beschermd wonen van deze beleidsregels. • De beslissing op de aanvraag om Beschermd Wonen blijft bij centrumgemeente Almere.

13

2.3.2 Maatschappelijke opvang De maatschappelijke opvang in de regio Flevoland biedt onderdak en ondersteuning aan personen, die de thuissituatie hebben verlaten, al dan niet in verband met risico’s voor zijn veiligheid als gevolg van huiselijk geweld, en niet in staat zijn zich op eigen kracht of met hulp van anderen te handhaven in de samenleving. Vaak is er sprake van meerdere problemen, zoals een combinatie van dak- en thuisloosheid, schulden, psychiatrische, somatische en/of verslavingsproblemen en/of werkloosheid of het ontbreken van een zinvolle dagbesteding. De begeleiding bij opvang bestaat uit een integrale aanpak gericht op het zich weer kunnen handhaven in de samenleving waarbij aangewezen hulp en bestaande hulp zo veel mogelijk wordt gebundeld. Die is gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie. Opvang wordt bij voorkeur gerealiseerd door het college van de gemeente waar een opvangtraject voor de cliënt de meeste kans van slagen heeft. De Wmo 2015 is overigens niet bedoeld om een oplossing te bieden voor de schaarste op de woningmarkt (CRVB:2020:1651, CRVB:2022:1181-VV). De gemeente Almere voert het onderzoek uit na de melding en beslist op de aanvraag als die wordt ingediend. 2.4 Persoonlijk plan en cliëntondersteuning Nadat de cliënt zich heeft gemeld wijst het college op de mogelijkheid om een persoonlijk plan in te dienen.

De Wmo 2015 bepaalt dat een persoonlijk plan zeven dagen na de melding bij het college kan worden ingediend. Er kunnen zich individuele omstandigheden voordoen waardoor het college van deze termijn afwijkt. Zowel het college als de cliënt is er namelijk bij gebaat dat een persoonlijk plan voldoende inzichtelijk maakt op welke maatschappelijke ondersteuning de cliënt is aangewezen. Met het indienen van een persoonlijk plan is overigens niet gezegd dat het college gehouden is, als een aanvraag wordt ingediend, (volledig) tegemoet te komen aan de wensen zoals die in dat plan zijn beschreven. Dat zal het college wel nader moeten motiveren bij de besluitvorming. De cliënt kan voor het opstellen van een persoonlijk plan gebruik maken van onafhankelijke cliëntondersteuning. 2.5 Cliëntondersteuning Cliëntondersteuning is onafhankelijke ondersteuning van de cliënt met informatie, advies en algemene ondersteuning die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen (art. 1.1.1 lid 1 Wmo 2015). Onafhankelijk Een cliëntondersteuner kan de cliënt tijdens het onderzoek helpen zijn ondersteuningsvraag te verwoorden en keuzes te maken.

Een cliëntondersteuner is geen vertegenwoordiger die namens de cliënt kan optreden. Het college moet ervoor zorgen dat deze cliëntondersteuning beschikbaar is voor hen die maatschappelijke ondersteuning nodig hebben of problemen hebben op andere terreinen binnen het sociale domein. Bij de melding van de ondersteuningsvraag wijst het college erop dat gebruik kan worden gemaakt van cliëntondersteuning. Verder moet het college er zorg voor dragen dat cliëntondersteuning en het beslissen op een aanvraag niet in één hand kunnen liggen. De cliëntondersteuner moet immers onpartijdig zijn en alleen in het belang van de cliënt handelen. De cliëntondersteuner kan ook iemand uit het netwerk van cliënt of vanuit een belangenorganisatie of een professional in dienst van een welzijnsorganisatie zijn, bijvoorbeeld een ouderenadviseur of een maatschappelijk werker. 2.6 Signaleringsfunctie aanbieder Artikel 2.1 lid 6 Verordening Zoals hiervoor al is gezegd kan het college met aanbieders afspraken maken over het melden van een ondersteuningsvraag namens cliënten. Het is logisch dat aanbieders snel kunnen constateren dat de behoefte aan ondersteuning van een cliënt toeneemt, of daar tenminste aanleiding voor is dat aan te nemen (signaleringsfunctie). Ook kan er natuurlijk sprake zijn van een afname aan de behoefte aan ondersteuning.