D14 01 Bijlage bij Memo - Gezamenlijk onderzoek Triade Vitree Samen naar beter.pdf
Tekst van het document
Samen naar beter Gezamenlijk onderzoek naar de urgente financiële tekorten bij Triade Vitree en verbeteringen voor Triade Vitree, de Aankoopcentrale en de Flevolandse gemeenten.
Datum: 25-04-2022
Dhr. P. van der Linden
Bestuurder Triade Vitree
Mevr. N. van Burgsteden
Bestuurder Triade Vitree
Dhr. P.M. Olde Olthof
Concerncontroller Triade Vitree
Dhr. R. Slagt
Divisiemanager Jeugd Triade Vitree
Dhr. M. Wijma
Projectcoördinator a.i. Doorbraakteam - Gemeente Lelystad
Dhr. R. van Noorlo
Adv. Financiën - Gemeente Almere
Dhr. R. Bosman
Contract en Leveranciersmanager Jeugd - Gemeente Almere
Dhr. F. van Kuijck
Controller a.i. - Gemeente Lelystad
Mevr. D. Pool-Smit
Contract en Leveranciersmanager - Aankoopcentrale
Dhr. M. Bron
Adv. Sociaal Domein - Gemeente Noordoostpolder
Inhoud 1.1 Aanleiding
6
1.2 Leeswijzer
7
1.3 Principiële uitgangspunten
7
1.4 Gezamenlijke bevindingen
8
1.5 Probleemdefinitie & Probleemstelling Samenwerking & Focus Inzicht & Overzicht Bedrijfsvoering & Transformatie Probleem & Verbetercyclus
9 9 9 9 9
1.6 EWS - Early Warning Systematiek Herstelplan
10 11
2 Flevolands Zorglandschap 2.1 Regionale inkoop en contractering Informatievoorziening Bedrijfsvoering Zorgprocessen Governance Resultaten Transformatieopgave Gewenste Transformatieopgave 2.2 Lokale inkoop en contractering Administratieve lasten Tarifering Integrale zorg & Onderaanneming Behandeling LVB in beeld 2.3 Positionering Triade Vitree Zorgaanbod Triade Vitree Transformatieopgave Triade Vitree
12 12 13 13 13 13 14 14 15 15 15 15 16 16 16 17
3 Bedrijfsvoering & Resultaten Triade Vitree 3.1 Toerekening Triade of Vitree 3.2 Vastgoed Vitree 3.3 (Genormaliseerd) resultaat Triade Vitree Pleegzorg Gezinshuizen Ambulant Dagbehandeling (DBH). KinderBehandelCentra (KBC) Residentieel Scholen Overige 3.4 Tarieven en kostprijzen Productiviteit 3.5 Contractering en uitnutting Triade Vitree Uitgangspunten lumpsum Samenstelling budget en discussie over afrekeningen Concept afrekening 2021 Overige opmerkingen wijzigingen - stand van zaken budget Gerealiseerde capaciteitsafbouw door Triade Vitree 2018-2021 Lokale contracten en subsidies Onderaanneming Lokale tariefstelling & kostprijsonderbouwing
19 19 20 22 23 23 23 24 24 24 24 24 26 27 27 28 30 30 30 30 31 31
3.6 Zorg- en administratieproces Triade Vitree 3.7 Aandachtspunten & Verbeterplannen Triade Vitree Verbeterplannen (ICT) “Ondersteuning 2.0” Verbetering operationele resultaten 3.8 Bedrijfsvoering Flevolandse gemeenten Regionale samenwerking Lokale contractering Regionale contractering Informatievoorziening en monitoring Contractmanagement 3.9 Aandachtspunten & Verbeterplannen Flevolandse gemeenten Automatisering Bedrijfsvoering
31 32 32 32 33 33 33 33 34 34 35 35 35 36
4 Samenvatting Constatering & adviezen Samenwerking & Focus Inzicht & Overzicht Bedrijfsvoering & Transformatie Probleem & Verbetercyclus 4.1 EWS - Early Warning Systematiek Herstelplan Constateringen EWS Adviezen EWS 4.2 Beschouwing financiële positie Triade Vitree Vermogenspositie Triade Vitree Ratio’s Triade Vitree Financiën Triade Vitree Constateringen beschouwing Financiële positie Triade Vitree Adviezen beschouwing Financiële positie Triade Vitree 4.3 Regionale Samenwerking Positionering en breedte organisatie Triade Vitree Transformatieopgave (randvoorwaarden) Inkoopstrategie Monitoring Arbeidsmarkt Administratieve lastendruk Contractmanagement Constateringen Regionale Samenwerking Adviezen Regionale Samenwerking 4.4 Contracten en subsidies Samenwerkingsverband Onderaanneming Lokale contracten en subsidies Tarieven Nieuwe inkoop 2023 Constateringen & adviezen Contracten en Subsidies Samenwerkingsverband Onderaanneming Governance Lokale contracten en subsidies Tarieven Inkoop 2023 4.5 Scenario’s Uitgangspunten huidige situatie
37 37 37 37 37 38 38 39 39 39 39 41 41 42 42 43 43 43 44 44 44 44 44 45 45 46 46 46 46 47 47 47 47 47 47 47 48 48 48 48
Scenario 1 - Investeren & Herijking Scenario 2 - Onderaanneming & Herijking Scenario 3 - Zorgoverdracht & Liquidatie Scenario 4 - Faillissement & Zorgoverdracht Advies Doorbraakteam Bijlage 1: Bevindingen
49 50 51 52 53 54
1.1 Aanleiding Dit rapport is geschreven in opdracht van de Flevolandse gemeenten. Dit is een gezamenlijke rapport van zowel de Flevolandse gemeenten als de Aankoopcentrale en Triade Vitree. Dit naar aanleiding van de brief van 7 oktober 2021 van Triade Vitree aan de Flevolandse gemeenten. In deze brief wordt de noodklok geluid over de toekomst van de jeugdzorg van Triade Vitree. Zij doet een appèl op de gemeenten omdat Triade Vitree een groot deel van de Flevolandse zorginfrastructuur voor jeugd voor haar rekening neemt. Triade Vitree is in 2018 ontstaan door een fusie. Triade Vitree is te verdelen in een Wlz gefinancierd deel (Triade) en een gemeentelijk (Jeugdwet en Wmo) gefinancierd deel (Vitree) De jeugdtak Vitree had voorafgaand aan de fusie een redelijke vermogenspositie. De afgelopen jaren is tot en met 2020 een verlies van 5 miljoen geleden op Vitree. In de brief worden meerdere redenen aangegeven voor de verlieslatende resultaten. Vanuit de inkomstenkant lopen de oorzaken uiteen van niet kostendekkende tarieven tot het verlieslatende contract van het samenwerkingsverband. Op het gebied van interne bedrijfsvoering worden er oorzaken geduid in het complexe administratieve proces en op het gebied van focus wordt de grilligheid en onvoorspelbaarheid van de aanbestedingen aangehaald als extra kostenposten.
Op het gebied van de continuïteit is er krapte op de arbeidsmarkt en heeft Triade Vitree onvoldoende vermogen om noodzakelijke investeringen in haar vastgoed te realiseren. Bij ongewijzigde omstandigheden kan Triade Vitree gedwongen worden haar gemeentelijke activiteiten te staken, wat grote consequenties heeft voor de zorginfrastructuur in Flevoland, maar ook voor de continuïteit van Triade Vitree als geheel. In het verleden zijn er meerdere incidenten en zorgelijke ontwikkelingen geweest waardoor het vertrouwen en de samenwerking tussen de partijen Triade Vitree, de Aankoopcentrale en de regiogemeenten, onder druk is komen te staan. De brief vanuit Triade Vitree was de directe aanleiding maar niet de enige reden van de partijen voor het opstarten van het Doorbraakteam. In de periode voor de oprichting van het Doorbraakteam zijn meerdere gesprekken gevoerd met Triade Vitree. Op hoofdlijnen worden de onderstaande problemen geconstateerd. 1. Triade Vitree staat er financieel slecht voor. Vermogen is rond de nullijn. Er is geen enkele buffer meer. 2. Over het contract Jeugdhulp met Verblijf wordt geconstateerd dat: a. De gewenste transformatie onvoldoende is gerealiseerd; b. De samenwerking tussen de regio en het Samenwerkingsverband (SWV) stroef verloopt; c. De regiogemeenten verrast worden door de eindafrekeningen en verzoeken van het SWV om extra financiële middelen. 3.
Vanuit beide partijen is de wens om de administratieve organisatie te versimpelen. Aan het Doorbraakteam en Triade Vitree is de opdracht gegeven om op basis van een herkende en erkende probleemdefinitie oplossingen voor te stellen voor de korte en lange termijn. Voor de uitwerking wordt de werkwijze rondom de Early Warning Systematiek gehanteerd vanuit het convenant: Bevorderen continuïteit Jeugdhulp van 01-07-2021.
1.2 Leeswijzer Dit rapport is opgedeeld in de volgende vier hoofdstukken; Hoofdstuk 1: Beschrijving van het werkproces van het Doorbraakteam en totstandkoming van de probleemdefinitie en probleemstelling. Hoofdstuk 2: Beschrijving van het Flevolandse Zorglandschap opgedeeld in regionaal- en lokaal gecontracteerde zorg en de positioneren van Triade Vitree. Hoofdstuk 3: Onderzoek naar de bedrijfsvoering van Triade Vitree. Hoofdstuk 4: Samenvatting van alle constateringen en adviezen.
1.3 Principiële uitgangspunten Op 10 maart 2022 is een start gemaakt met het gezamenlijke Doorbraakteam. Het Doorbraakteam bestaat uit drie partijen, dit zijn Triade Vitree, de Aankoopcentrale en de afzonderlijke regiogemeenten. Daar waar de term “regio” wordt gehanteerd betreft het de gezamenlijke gemeenten van Flevoland en de Aankoopcentrale. In het Doorbraakteam hebben de volgende leden zitting: Dhr. P. van der Linden Bestuurder Triade Vitree Mevr. N. van Burgsteden Bestuurder Triade Vitree Dhr. P.M. Olde Olthof Controller Triade Vitree Dhr. R. Slagt Divisiemanager Jeugd Triade Vitree Dhr. M. Wijma Projectcoördinator a.i. Doorbraakteam - Gemeente Lelystad Dhr. R. van Noorlo Adv. Financiën - Gemeente Almere Dhr. R. Bosman Contract en Leveranciersmanager Jeugd - Gemeente Almere Dhr. F. van Kuijck Controller a.i. - Gemeente Lelystad Mevr. D. Pool-Smit Contract en Leveranciersmanager - Aankoopcentrale Dhr. M. Bron Adv. Sociaal Domein - Gemeente Noordoostpolder Tijdens de eerste kennismaking zijn er principiële uitgangspunten geformuleerd over de wijze van samenwerking. Alle leden van het Doorbraakteam hebben zich gecommitteerd aan de onderstaande principiële uitgangspunten. ● Zelfreflectie; ● Transparantie en flexibiliteit; ● Luisteren en verduidelijken; ● Veilig in de omgang; ● Geheimhouding en secure omgang met informatie.
Wat betreft de geheimhouding is afgesproken dat dit rapport enkel in vertrouwen wordt verstrekt aan de deelnemers. Mocht deze rapportage extern worden opgevraagd dan kan dit via de Aankoopcentrale en enkel na goedkeuring van Triade Vitree over welke informatie moet worden geanonimiseerd ten behoeve van bedrijfsgevoelige informatie. Voor de uitwerking zijn de volgende afspraken gemaakt. ● Het doel van dit rapport is te komen tot gezamenlijke inzichten en adviezen met als concreet resultaat een korte termijn oplossing voor de financiële situatie van Triade Vitree en adviezen voor een duurzame samenwerking tussen de partijen. ● De beoogde oplossingen moeten effect hebben bij alle partijen (Triade Vitree, de Aankoopcentrale en de regiogemeenten). ● Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen de Wlz of de jeugdtak van Triade Vitree. De organisatie wordt als één geheel gezien. ● Het eindrapport is een gezamenlijk document waaraan alle partijen (de Aankoopcentrale, Triade Vitree en de regiogemeenten) zich committeren. Indien partijen andere inzichten hebben over hetgeen is opgeschreven, dan is een nuancering van de betreffende partij mogelijk. Van de mogelijkheid tot nuancering is geen gebruik gemaakt. Alle regiogemeenten zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het Doorbraakteam waarbij niet alle gemeenten ervoor hebben gekozen om zitting te nemen.
De gemeente Urk is via Noordoostpolder betrokken. Alle gemeenten inclusief de gemeente Dronten en Zeewolde zijn geïnformeerd via de regiodagen over de voortgang van het Doorbraakteam.
De gemeente Dronten heeft de gevraagde gegevens aangeleverd. Vanuit de gemeente Zeewolde is geen terugkoppeling ontvangen over het leveren van de benodigde gegevens. Als opdrachtgevers namens de regio zijn Dhr. A. van Dijk - Manager en Mevr. G. Dekker-Goorman - Manager Bedrijfsvoering, vanuit de Aankoopcentrale betrokken.
1.4 Gezamenlijke bevindingen Het is de beleving vanuit alle deelnemers dat er sprake is van een cyclus waarin problemen worden geuit en deze voor de korte termijn worden opgelost, maar dat er geen structurele verbeteringen plaatsvinden. Vanuit alle deelnemers is geuit dat er een trendbreuk moet plaatsvinden met het verleden en dat moet worden ingezet op een constructieve en professionele samenwerking. Om te komen tot een gezamenlijk vertrekpunt en probleemdefinitie, hebben alle deelnemers hun bevindingen gedeeld. In totaal zijn er 74 bevindingen genoteerd. Alle bevindingen zijn terug te lezen in Bijlage 1. Met het delen van de bevindingen is het doel bereikt dat alle deelnemers zich herkennen in de bevindingen en dat deze volgens de deelnemers een waarheidsgetrouw beeld geven van de situatie. Samengevat zijn er twee hoofdbevindingen. 1. De regio en Triade Vitree zijn vanaf 2018 niet gezamenlijk opgetrokken in visie, uitwerking en verwachtingen. 2. De contracten zijn vanaf 2019 door de regio en Triade Vitree niet doorontwikkeld in bedrijfsvoering (tarifering, administratie, berichtenverkeer) en monitoring (data en contractmanagement). De bevindingen geven voor dit rapport sturing aan de inhoud en informatiebehoefte. Zo zijn er meerdere bevindingen waarover de partijen het eens zijn dat deze dieper moeten worden onderzocht.
Deze bevindingen zijn dan ook breder uitgeschreven in Bijlage 1.
1.5 Probleemdefinitie & Probleemstelling Om te komen tot een herkende, erkende en afgebakende probleemdefinitie is er teruggekeken in de afgelopen jaren en zijn de ontwikkelingen op hoofdlijnen samengevat in vier cruciale observaties. De vier cruciale observaties hebben als doel de omvang van het probleem te duiden en daar waar mogelijk af te bakenen tot een Probleemdefinitie en vervolgens een Probleemstelling.
Samenwerking & Focus Het huidige probleem is begonnen bij het onvoldoende gezamenlijk uitwerken van de inkoop voor verblijf in 2018 tussen de regio en Triade Vitree. Dit op zowel de visie als de vertaling naar de inhoudelijk gronden van verwachte kwaliteit van dienstverlening als onderbouwing van tarieven en omvang van de productie. Tegelijk speelde er bij Vitree een fusie met Triade waarbij onvoldoende focus was op de inkoop.
Inzicht & Overzicht Voor een correcte contractering van Triade Vitree had de regio onvoldoende overzicht als het gaat om het aantal jongeren in zorg, de benodigde zorg en de kosten hiervan. Met het afsluiten van het contract met acceptatieplicht in combinatie met een lumpsum bekostiging zijn er voor Triade Vitree niet te overziene bedrijfsrisico’s ontstaan met voor de gemeenten naijlende afrekeningen als gevolg. Immers, het vertrekpunt was voor partijen onduidelijk met als gevolg herhaaldelijk achteraf discussie over de realisatie en stand van zaken. Het gebrek aan inzicht vanuit de regio en bewustwording van de financiële- en bedrijfsvoeringrisico's bij Triade Vitree zorgden voor een moeizame start van een moeizame samenwerking.
Bedrijfsvoering & Transformatie Wat betreft de bedrijfsvoering en met name de zorgadministratie heeft de regio geen eenduidige afspraken en monitoring opgezet. De afgelopen jaren is er geen toezicht en handhaving uitgevoerd door zowel de regiogemeenten als de Aankoopcentrale. Vanuit de Aankoopcentrale en Triade Vitree is de bedrijfsvoering en monitoring van onvoldoende kwaliteit om vroegtijdig risico’s te duiden dan wel hier vroegtijdig op te acteren. Triade Vitree heeft de consequenties van het contract rondom verblijf, in combinatie met het Samenwerkingsverband (SWV), het hoofdaannemerschap en de transformatieopdracht, te licht ingeschat. De beoogde transformatie-doelstellingen zijn zowel vanuit de Aankoopcentrale als vanuit Triade Vitree niet vertaald naar concrete doelen en stappen op zowel zorginhoudelijke processen als de ombouw van huisvesting. De situatie rondom de arbeidsmarkt heeft geleid tot hogere personeelskosten bij Triade Vitree.
Probleem & Verbetercyclus In de afgelopen jaren zijn er naar aanleiding van onduidelijkheden, discussies en afrekeningen meerdere rapporten, onderzoeken en analyses uitgevoerd. Deze hebben niet geleid tot structurele verbeteringen in de wijze van contractering en bedrijfsvoering vanuit de Aankoopcentrale, Triade Vitree en de regio als geheel. Er is op dit moment geen sprake van een constructieve ontwikkel- en verbetercyclus op basis van een gezamenlijke agenda. Op basis van de vier cruciale observaties zijn deze samengevat in de onderstaande probleemdefinitie. Probleemdefinitie: “De Flevolandse gemeenten, de Aankoopcentrale en Triade Vitree zijn diverse lokale en regionale contracten aangegaan rondom verblijf en jeugdhulp zonder verblijf. Bij de uitvoering en evaluatie zijn diverse knelpunten gerezen op het terrein van financiën, bedrijfsvoering en de consequenties voor de uitvoering. Het voorgaande heeft geresulteerd in een uitholling van de financiële positie van Triade Vitree.” Als vraagstelling aan het Doorbraakteam is de onderstaande probleemstelling geformuleerd.
Probleemstelling: “Welke maatregelen kunnen er gezamenlijk getroffen worden om de financiële gezondheid van Triade Vitree op korte termijn op peil te brengen en continuïteit voor de lange termijn te realiseren en welke randvoorwaarden zijn nodig voor een succesvolle en duurzame samenwerking tussen de Flevolandse gemeenten, de Aankoopcentrale en Triade Vitree.”
1.6 EWS - Early Warning Systematiek Op grond van de Jeugdwet is er sprake van account houdende regio’s voor Cruciale Jeugdzorgaanbieders. Triade Vitree is aangemerkt als zo’n cruciale Jeugdzorgaanbieder omdat in de definitie hiervan wordt verwezen naar onder meer Pleegzorg. De regio Flevoland en meer specifiek de gemeente Almere zijn aangewezen als account houdende regio en account houdende gemeente voor Triade Vitree. In dat kader is een regio verantwoordelijk voor het voorzien van een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod van jeugdhulp. Hierover staat onder meer opgenomen:
Daarbij is de accounthoudende regio verantwoordelijk voor het bewaken van de continuïteit en het treffen van maatregelen bij dreigende discontinuïteit door de accounthouder. Deze rol is het uitvloeisel van het opgezette Early Warning Systeem (EWS) zoals dat door de Jeugdautoriteit (JA) is opgezet. Het EWS bevat in principe aandacht voor inkoopbeleid, bedrijfsvoering en actualiteit. Het is aan de JA samen met de accounthouder om hierop te monitoren, en als er sprake is van signalen dat hierop ook geacteerd wordt. De accounthouder en de zorgaanbieder zijn hierover verantwoording verschuldigd aan de JA. Uitvloeisel hiervan is het Convenant “Bevorderen Continuïteit Jeugdhulp” wat tussen “alle partijen” is afgesloten. Vanuit de EWS systematiek en het convenant is de onderstaande Escalatieladder afgesproken.
De huidige trede waarop Triade Vitree wordt ingeschat is trede 3 en 4. Enkelvoudig begeeft Vitree zich onder de grenzen van trede 4. Hoe hoger de trede, hoe groter de urgentie en de dreiging voor de continuïteit: ● Trede 1 – generiek: de aanbieder wordt gemonitord op solvabiliteit, rentabiliteit en liquiditeit, waarbij geen risico’s worden gezien. ● Trede 2 – risicovol: de solvabiliteit, rentabiliteit en/of liquiditeit van de aanbieder zijn afnemend. ● Trede 3 – zorgelijk: de solvabiliteit van de aanbieder komt onder de 20% en/of de rentabiliteit is circa break-even en/of er bestaat een lichte druk op de liquiditeit.
● ● ●
Trede 4 – problematisch: de solvabiliteit van de aanbieder komt onder de 10% en/of de rentabiliteit is verlieslatend en/of er ontstaan achterstanden op de liquiditeit. Trede 5 – zeer problematisch: de aanbieder heeft een negatief eigen vermogen en/of is al langer dan een jaar verlieslatend en/of heeft een structurele liquiditeits achterstand. Trede 6 – faillissement: de aanbieder dreigt acuut failliet te gaan.
Hoe te acteren op de verschillende treden is afgesproken in het landelijk vastgestelde draaiboek: Draaiboek Continuïteit Jeugdhulp. Het draaiboek treedt in werking zodra bij partijen gerede twijfels ontstaan over de continuïteit van jeugdhulp op de middellange termijn (één à twee jaar). Dit heeft potentieel grote gevolgen voor de betrokken jongeren en hun ouders. Hierbij geldt in ieder geval dat de financiële parameters wijzen op verslechtering van de situatie en onder de normen die gelden voor de branche komen te liggen.
Herstelplan Om groeiende continuïteit risico's te voorkomen en de continuïteit van zorg voor betrokken jongeren te herstellen, heeft het Doorbraakteam met haar constatering en adviezen een start gemaakt met het formuleren van een herstelplan. Een compleet herstelplan richt zich op een gecontroleerde bijsturing naar een herstel binnen zes maanden door oplossingen in de brede bedrijfsvoering en contractering. Het plan is gebaseerd op een gedegen analyse van de oorzaken van de (financiële) problematiek. Een belangrijke randvoorwaarde is dat het herstelplan gezamenlijk wordt opgesteld en uitgevoerd. De JA wordt -bij voorkeur in gezamenlijkheid- geïnformeerd over de inwerkingtreding van het draaiboek. Het complete herstelplan bevat in ieder geval de volgende elementen: 1. Heldere gedeelde analyse van de problemen. 2. Duidelijk en haalbaar zorginhoudelijk en bedrijfsmatig plan met oplossingen voor de toekomst. 3. Exploitatie met een duidelijk financieel herstel in de (nabije) toekomst. 4. Gevalideerde ( = onderschreven door partijen) robuuste exploitatiebegroting. 5. Gevalideerde ( = onderschreven door partijen) robuuste liquiditeits- en balansprognose. 6. Realistische financiering(svraag). 7. Risicoparagraaf met alternatieve scenario’s en/of adequate maatregelen ter mitigatie. 8. Heldere meetbare planning en mijlpalen.
Dit onderzoek levert een heldere en gedeelde analyse van de problemen. Het bevat daarnaast een realistische financiële vraag en een exploitatie op hoofdlijnen voor financieel herstel. Voor het vaststellen van een haalbaar zorginhoudelijk en bedrijfsmatig Herstelplan met oplossingen voor de toekomst, zal eerst informatie moeten worden verzameld rondom de instroom, doorstroom en uitstroom van cliënten en een diepere analyse op de bedrijfsvoering van Triade Vitree. Voor een gevalideerde en robuuste exploitatiebegroting, liquiditeits- en balanspositie ligt er op dit moment een te grote onzekerheid rondom de afrekening van 2021. Bovenal zullen de regiogemeenten een keuze moeten maken uit de betreffende scenario’s zoals deze zijn beschreven in hoofdstuk 4. De adviezen om te komen tot een compleet herstelplan (4.5 voor dit specifieke punt) zijn opgenomen in hoofdstuk 4. Ten behoeve van een Herstelplan is nadere en aanvullende informatie noodzakelijk om tot een robuust Herstelplan en duurzame positie te komen.
2 Flevolands Zorglandschap De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van alle vormen van jeugdhulp. Bijvoorbeeld hulp aan huis bij problemen in het gezin, maar ook bij psychische en gedragsproblemen van kinderen en jongeren. In de Jeugdwet staan de taken van gemeenten. Vanuit de wettelijke verplichtingen hebben de Flevolandse gemeenten de keuze gemaakt om de vormen van verblijf, Veilig Thuis, essentiële Jeugd GGZ en gecertificeerde Instellingen gezamenlijk regionaal in te kopen. Deze opdracht is ondergebracht bij de Aankoopcentrale c.q. gemeente Almere. De meeste ambulante vormen van hulp worden lokaal ingekocht door de afzonderlijke gemeenten.
2.1 Regionale inkoop en contractering Door de Aankoopcentrale is namens de Flevolandse gemeenten de Jeugdhulp met Verblijf regionaal ingekocht met een forse transformatieopgave: de afbouw van verblijfslocaties; de ombouw van verblijfszorg naar ambulante alternatieven en waar mogelijk het bieden van verblijfszorg dicht bij de gezinnen van herkomst in pleeggezinnen of gezinshuizen. De gewenste om- en afbouw is daarbij al verdisconteerd in het beschikbare budget. Triade Vitree treedt op als penvoerder en budgethouder van het samenwerkingsverband Jeugdhulp met Verblijf. Triade Vitree heeft zich ingeschreven op dit contract vanuit de noodzaak om haar positie ten aanzien van de verblijfszorg en de Pleegzorg te behouden. Voorafgaand aan de inschrijving op het contract had Triade Vitree echter grote bedenkingen bij het contract. Dit leidde tot een inschrijving met een alternatief om- en afbouwschema. Een voorlopige gunning was het resultaat. Pas nadat Triade Vitree zich conformeerde aan om- en afbouwschema uit de aanbestedingsdocumenten volgde een definitieve gunning. Er bleven echter grote bedenkingen bij Triade Vitree met betrekking tot de haalbaarheid van de transformatieopgave en het tempo waarin om- en afbouw gerealiseerd moet worden en de wijze waarop dit in het budget verdisconteerd is.
De in 2017 bestuurlijk vastgestelde visie op het toekomstige zorglandschap is onvoldoende gevolgd door een gezamenlijke uitwerking en concretisering van de hiermee samenhangende ambitieuze transformatieagenda. Triade Vitree voelde zich hierdoor voor het blok gezet en mistte het partnerschap. Als gevolg van het ontbreken van een gezamenlijke uitwerking en concretisering mistte bij de start van het contract overeenstemming over: ● ● ● ● ● ● ● ●
een gezamenlijke uitvoeringsagenda; overeenstemming over het noodzakelijke budget; duidelijkheid over de ratio’s achter tarieven en budget; overeenstemming over noodzakelijke sturingsinformatie; overeenstemming over haalbaarheid van de transformatieopdracht; overeenstemming over noodzakelijke afbouw van locaties en de daarmee gemoeide frictiekosten; overeenstemming over de risicotoedeling; een heldere governance structuur.
Informatievoorziening Hoewel het een regionaal contract betreft is er een knip m.b.t. de bedrijfsvoering en het berichtenverkeer, deze zijn lokaal belegd bij de verschillende Flevolandse gemeenten. Als gevolg hiervan is het noodzakelijk dat ten behoeve van regionale sturingsinformatie de lokale sturingsinformatie van 6 Flevolandse gemeenten wordt samengebracht. In de praktijk blijkt dit tot op de dag van vandaag een grote uitdaging. Dit uit zich in een aantal knelpunten: ● ●
De lokale sturingsinformatie en het berichtenverkeer zijn niet met elkaar samengebracht tot regionale sturingsinformatie. Het gebrek aan regionale sturingsinformatie wordt nog versterkt doordat het voor Triade Vitree een grote uitdaging bleek om de noodzakelijke sturingsinformatie van ‘s Heeren Loo, Pluryn en onderaannemers samen te brengen.
Als gevolg hiervan waren en zijn er onvoldoende sturingsgegevens beschikbaar. Dit beperkt de mogelijkheden tot gezamenlijke monitoring en (bij)sturing op het contract en de transformatiedoelen. Er is gezamenlijk hierin het nodige blijven liggen. Gemeenten moeten hierbij ook met elkaar één set aan informatieverzameling willen afspreken. Triade Vitree heeft als gevolg van problemen met de overstap naar een nieuw cliënt registratie systeem (ECD) in 2021, tijdelijk onvoldoende beschikking over actuele en accurate sturingsinformatie. Het ECD is bedoeld om te komen tot een accuratere en betere informatievoorziening. Bedrijfsvoering Door de knip in de bedrijfsvoering bleek het niet goed mogelijk in Flevoland te komen tot een voor de gegevensuitwisseling noodzakelijk administratie protocol. Bij het begin van het contract is er vanuit de regio eenzijdig een administratie protocol opgesteld dat in de praktijk niet houdbaar blijkt te zijn. Het is tot op heden nog niet gelukt te komen tot een gezamenlijk en voor beide partijen uitvoerbaar administratie protocol. Dit heeft geleid tot een grote diversiteit aan administratieve afspraken en daarbij behorende administratieve lasten.
Zorgprocessen Bij de uitvoering van het contract Jeugdhulp met Verblijf is ten behoeve van afschaling en voor de verwijsfunctie, een grote samenhang met de lokaal ingekochte ambulante jeugdhulp en de lokale toegangen. Er zijn echter grote verschillen bij de lokale gemeenten. Dit leidt tot misverstanden en knelpunten in de uitvoering. In de waarneming van Triade Vitree zijn lokale belangen daarbij vaak leidend. In de beleving van gemeenten is er regelmatig sprake van onduidelijke inzet van lokaal ingekochte ambulante jeugdhulp en of deze passend is binnen het contract. Voor het contract Jeugdhulp met Verblijf geldt namelijk dat alle noodzakelijke hulp voor een jeugdige geboden dient te worden. Uitzonderingen hierop worden gevormd door ambulante hulp aanvullend op pleegzorg en crisisopvang en jeugdhulp tijdens schooltijd, deze vallen onder verantwoordelijkheid van de lokaal ingekochte ambulante jeugdhulp. In de uitvoeringspraktijk blijkt het door het ontbreken van actuele en volledige sturingsinformatie lastig te sturen op de inzet van jeugdhulp vanuit het juiste contract. In het Programma van Eisen is een heldere productdefinitie op het niveau van hoofdgroepen. (Behandeld Wonen, Begeleid Wonen, Pleegzorg etc.). Gezien de transformatie kreeg SWV vrijheid mee om op productniveau opnieuw in te richten.
Ten behoeve van zorgcontinuïteit zijn ook op productniveau productbeschrijvingen meegegeven Dit om te borgen dat zorgcontinuïteit door niet gecontracteerde partijen in onderaanneming op de oude beschikkingen en voorwaarden konden blijven doorlopen. Governance Door deze knelpunten komt het regelmatig voor dat het wederzijds vertrouwen tussen de regio en het samenwerkingsverband op de proef wordt gesteld en er belangentegenstellingen ontstaan. Dit met grote (financiële) impact voor alle partijen. De vertrouwensbreuken en conflicten laten zich tot op heden slechts moeizaam oplossen. Wat hierbij onder andere gemist wordt is een heldere governance structuur. Als er geëscaleerd wordt is onvoldoende helder wat de juiste en passende communicatielijnen zijn. Daarnaast vindt de aansturing vanuit gemeenten op de verschillende contracten regelmatig op casusniveau plaats, waarbij het financiële dispuut vaak leidend wordt boven de inhoudelijke vraag. Er wordt onvoldoende regionaal opdrachtgeverschap ervaren. Dat geldt ook voor de positionering en taakuitvoering zoals deze door de Aankoopcentrale wordt uitgevoerd. Er moet sprake zijn van een gezamenlijke, haalbare en uitvoerbare opdracht. Hierbij conflicteren regelmatig de belangen tussen de regionale en lokale contracten. Er moet een duidelijke visie, mandaat en opdracht zijn om te komen tot de uitvoering van contracten.
Door Triade Vitree wordt onvoldoende aanhaking ervaren op het bestuurlijk vlak. Dit geldt zowel voor het proces rond de regiovisie als voor het proces rond de nieuwe aanbesteding. Het risico bestaat hierdoor dat bij de aanbesteding per 2023 wederom te weinig wordt geïnvesteerd in de gezamenlijke uitwerking en concretisering van de transformatiedoelen en de daarbij behorende overeenstemming over een haalbare uitvoeringsagenda en passende tarieven en budgetten.
Resultaten Transformatieopgave In het huidige contract met het samenwerkingsverband is een transformatieopgave opgenomen om het aantal plekken jeugdhulp met verblijf af te bouwen en te vervangen door pleegzorg en intensief ambulante zorg. Triade Vitree geeft aan dat er sinds 2014 130 bedden zijn afgebouwd en wil die ook (verder) afbouwen. Keerzijde hiervan is dat er druk is geweest op de lokale ambulante zorg. Het complete beeld is niet direct aanwezig of hier sprake is geweest van vervanging door inkoop bij andere aanbieders. De uitwerking van de transformatieopgave kent enkele knelpunten: ●
Bij de start van het contract waren de uitgangspunten, zoals het aantal jeugdigen die onder het contract vielen niet conform de informatie uit de aanbestedingsdocumenten. Er bleek sprake van lokaal ingekochte verblijfszorg die door betreffende gemeenten niet was gemeld bij de Aankoopcentrale dan wel niet volledig in beeld was.. Het aanvangsbudget was hierdoor niet correct. Dit heeft na een grote gezamenlijke inspanning tussen regio en geleid tot een correctie in 2019/2020. De aandacht die uitging naar het corrigeren van het aanvangsbudget maakte dat er nog weinig ruimte was voor het gesprek over inhoud en transformatie.
●
De afbakening tussen lokale producten en regionale producten was onvoldoende scherp. Inmiddels is deze afbakening aangescherpt, maar de sturing op de juiste inzet van jeugdhulp blijft ingewikkeld door het ontbreken van actuele en volledige sturingsinformatie.
●
Corona heeft forse impact gehad op de inzet van pleeggezinnen. Hierdoor waren er minder pleeggezinnen beschikbaar en was dit als voorliggende oplossing of als afschalingsmogelijkheid beperkt beschikbaar.
●
Triade Vitree is er onvoldoende in geslaagd intensief ambulante teams te vormen en in te zetten als vervolg/alternatief voor verblijf. Hierdoor is ook de noodzakelijke uitstroom van jongeren naar de thuissituatie gestagneerd.
●
Door beperkte sturing op vervolg perspectief, beperkte plaatsingsmogelijkheden en gescheiden toegangen heeft doorstroom naar Wmo en BW onvoldoende plaatsgevonden. Hierdoor blijven jongeren te lang in de jeugdhulp hangen.
●
Onvoldoende invloed van het samenwerkingsverband op de instroom.
Gewenste Transformatieopgave De nieuwe inkoop vanaf 2023 richt zich met name op de afbouw van het aantal verblijfsplekken in de regio. Deze afbouw moet grotendeels worden gerealiseerd door een bredere inzet van intensief ambulante zorg in de thuissituatie ter voorkoming van uithuisplaatsing. Daarnaast wordt ingezet op intensievere zorg op kleinere woongroepen om tot kwalitatief betere en effectievere zorg te komen. Deze ambitie moet de komende jaren (vanaf 2023) worden gerealiseerd met de (nieuwe) contractpartners. De ambities bevatten een aantal grote risico’s: ●
De startsituatie van het nieuwe contract is nog niet bekend, immers door het woonplaatsbeginsel vinden er forse verschuivingen plaats tussen gemeenten.
●
Op dit moment hebben niet alle regiogemeenten het nieuwe woonplaatsbeginsel op orde en met name de gemeenten Almere loopt hierin achter. Hierdoor is onduidelijkheid over de omvang van het aantal cliënten en de kosten hiervan.
●
De transformatie is gebaseerd op aannames. Er zal een intensief traject doorlopen moeten worden om de aannames te toetsen en bij te sturen als deze niet realistisch blijken te zijn. Dit vraagt om een stevig regionaal platform (met mandaat) dat samen met de aanbieders de transformatie vormgeeft.
●
Er ontstaan frictiekosten bij de afbouw van vastgoed bij aanbieders door de beoogde afname van verblijfsplekken. Dit kan ook kansen bieden voor aanbieders en gemeenten indien hier gezamenlijk in wordt opgetrokken (bijvoorbeeld woonzorg behoefte bij BW, MO/VO, COA).
●
Gedurende de afbouw ontstaan ook frictiekosten op personeel.
●
De afbakening tussen lokale producten en regionale producten is niet altijd scherp. Dit kan problemen geven in de uitvoering.
●
Voor intensief ambulante zorg moeten de juiste medewerkers worden gevonden. Dit vereist een ander type zorgmedewerker dan nu voorhanden is bij de aanbieders. De vraag is of de markt hierin kan voorzien. En wat te doen met de andere medewerkers?
2.2 Lokale inkoop en contractering Triade Vitree is bij het jeugdhulp segment, naast het regionale contract, voor een groot deel aangewezen op lokale contracten met de 6 Flevolandse gemeenten. De verdeling is 65% regionaal contract (verblijf), 35% lokaal (ambulant) en 10% buiten de regio. Triade Vitree heeft contracten en subsidies met 45 gemeenten. Dit aantal zal vermoedelijk nog verder toenemen als gevolg van de wet wijziging woonplaatsbeginsel (per 1-1-2022). De lokale contracten worden niet regionaal ingekocht zoals bij diverse andere regio’s. Hierdoor zijn er forse verschillen in de voorwaarden, tarieven en kwaliteitseisen waaraan Triade Vitree moet voldoen. In algemene zin kan worden opgemerkt dat de transitie Triade Vitree in de positie heeft gebracht dat zij (pro)actief moet acteren op meerdere regionale en lokale aanbestedingen. Dit vraagt (financieel) veel van de organisatie en brengt ook de nodige onzekerheden met zich mee. Het sturen op de langere termijn wordt hierdoor bemoeilijkt. Administratieve lasten De meeste regiogemeenten in Flevoland hanteren hun eigen productcodes, tarieven, administratie protocollen, verantwoordingseisen en uitvoeringseisen. Per saldo gaat het bij de dienstverlening bij Triade Vitree om duizenden verschillende tarieven die de aanbieder moet verwerken om declaraties te kunnen verwerken.
Dat geldt dus voor alle activiteiten binnen het sociaal domein. Dit stelt hoge eisen aan de bedrijfsvoering en de zorgadministratie en leidt dientengevolge tot hoge kosten. Uitvoerings- en declaratievoorwaarden waartoe Vitree zich moet verhouden hebben onder andere betrekking op: ● regels ten aanzien van declaratie No Show; ● regels ten aanzien van reistijd van de hulpverleners; ● regels ten aanzien van declaratie indirecte tijd; ● regels ten aanzien van declaratie niet cliëntgebonden tijd. Dit maakt dat hulpverleners afhankelijk van de casus met andere tijdschrijfregels te maken hebben. Het blijkt in de praktijk dat hier slecht op gestuurd kan worden met productie uitval tot gevolg. Daarnaast levert niet elke prestatie eenzelfde vergoeding op. Bijvoorbeeld verschillen in vergoeding van trajectprijs, indirecte tijd en reistijd. Door gemeenten worden bij contractering diverse normenkaders meegegeven over product inzet en de maximale duur en intensiteit van gecontracteerde producten. Deze normen sluiten onvoldoende aan op de uitvoeringspraktijk. Dientengevolge is er een grote administratieve lastendruk ontstaan. Vaak al voorafgaand aan de start van de jeugdhulp, maar zeker ten behoeve van verlenging is het noodzakelijk geworden dat er tijdig hulpverleningsplannen worden opgesteld en (verlenging van) de juiste verwijzing en zorgtoewijzing wordt aangevraagd.
In combinatie met de overstap naar een nieuw cliënt registratiesysteem in 2021 staat Triade Vitree voor een forse uitdaging om in 2022 weer over betrouwbare sturings- en verantwoordingsinformatie te beschikken. Tarifering Door Triade Vitree wordt gemeld dat zij als systeeminstelling hogere organisatiekosten heeft dan kleinere organisaties. Bij tarifering wordt hier onvoldoende rekening mee gehouden. Tarieven, met name voor de begeleidingsfuncties, zijn over het algemeen onvoldoende kostendekkend. Dat geldt zeker voor MBO inzet. Hierbij moet ook rekening worden gehouden met wettelijke kaders (verantwoorde werktoedeling). Er is behoefte aan een meer eenduidig regionaal tarievenbeleid. Integrale zorg & Onderaanneming Triade Vitree ziet als langetermijnperspectief een doorontwikkeling als de systeeminstelling die zich richt op de meer specialistische vormen van jeugdhulp (medium en high care) in beperkte volumes. Deze visie sluit onvoldoende aan op de eis die gemeenten veelal stellen aan gecontracteerde partijen tot het integraal leveren van alle noodzakelijke jeugdhulp. Triade Vitree komt hierdoor in de knel omdat zij onvoldoende in staat is tot het leveren van begeleidingsfuncties. Door de lage tarifering is zij ook niet in staat zich hier kostendekkend op in te richten.
Als gevolg hiervan ziet Triade Vitree zich genoodzaakt voor integrale zorglevering ten behoeve van de begeleidingsfuncties gebruik te maken van onderaannemers. Dit leidt tot grote vraagstukken met betrekking tot bedrijfsvoering, kwaliteitsborging en financiën. Bij uitvoering in onderaanneming blijft Triade Vitree inhoudelijk en financieel verantwoordelijk. Om redenen van AGV is gegevensuitwisseling met onderaannemers slechts beperkt mogelijk. Als gevolg van alle kosten die zijn verbonden aan onderaanneming heeft Triade Vitree zich genoodzaakt gezien een afslag van 15% op de tarieven van de onderaannemers toe te passen met de nodige disputen als gevolg.
Voor het afsluiten en onderhouden van de contracten met onderaannemers heeft Triade Vitree inmiddels een afdeling ingericht. De zorgcoördinatie en het sturen op de kwalitatieve uitvoering van de jeugdhulp bij onderaannemers is een forse inhoudelijke opgave voor betrokken behandelcoördinatoren. Een gedeelde visie op de wenselijkheid en haalbaarheid van integrale zorglevering door een systeeminstelling wordt gemist. Het werken met onderaannemers heeft in de huidige aanbesteding onvoldoende aandacht gehad. Gemeenten moeten óf meer aanbieders toelaten op de markt om tot een dekkend zorglandschap te komen, óf duidelijke afspraken maken over de rol van hoofdaannemer in relatie tot onderaannemers en de daarbij behorende regierol (zorg coördinatie) en regiekosten. Behandeling LVB in beeld Een gedeelde zorg betreft de jeugdigen met een Licht Verstandelijke Beperking. Deze lijken steeds meer uit beeld te raken. Jaar over jaar is een afname zichtbaar in de inzet van behandeling LVB. De doelgroep lijkt bij verwijzers onvoldoende in beeld te zijn. Door de verschuiving van Behandeling LVB naar begeleidingsprojecten (bijv. in Almere) is deze doelgroep binnen Triade Vitree ook steeds minder in beeld.
2.3 Positionering Triade Vitree Triade Vitree ziet zichzelf als de cruciale jeugdzorgaanbieder binnen de provincie Flevoland. Cruciale jeugdzorgaanbieders worden ook wel systeeminstellingen genoemd. Als systeeminstelling draag je bepaalde verantwoordelijkheid voor het zorgaanbod in de regio. Voor Triade Vitree betekent dit dat zij zich richt op het hele palet aan jeugdzorg van preventie tot aan curatie, waarbij er voor heel veel verschillende soorten hulpvragen een antwoord voorhanden is binnen het zorgaanbod van Triade Vitree. Triade Vitree richt zich niet op de gesloten jeugdzorg / jeugdzorgPlus. De grote verscheidenheid aan zorg die geboden wordt impliceert niet dat Triade Vitree alles kan. Andere zorgaanbieders zijn nadrukkelijk nodig om te komen tot een sluitend zorgaanbod waarbij er voor elke jeugdige die een beroep doet op jeugdhulp en zijn systeem een passend hulpaanbod geboden kan worden. Er is geen duidelijke definitie voor een systeeminstelling, maar algemeen genomen worden grote regionale jeugdzorgaanbieders gezien als een systeeminstelling. Deze aanbieders kenmerken zich doordat zij een breed zorgaanbod hebben, waarbij zij zich nadrukkelijk ook richten op de complexe doelgroep. Kenmerk van een systeeminstelling is dat ook hulpvragen waarvan nog niet duidelijk is wat er nu precies aan de hand is, aangemeld kunnen worden.
Observatie, diagnostiek en vraagverheldering ziet Triade Vitree als noodzakelijke onderdelen van de jeugdhulp. Het onderscheid tussen Triade Vitree en de veelal kleinere aanbieders van jeugdzorg heeft betrekking op: ●
Zorg te bieden waar schaalgrootte voor nodig is, zoals bijvoorbeeld de pleegzorg, gezinshuizen, kinderbehandelcentra, verblijf op de groep waarbij ook de kwaliteit van zorg moet worden geborgd.
●
Verantwoordelijkheid voor crisisopnames zoals in de pleegzorg en de crisisgroep.
●
Voldoen aan de kwaliteitseisen die door NJI, VOBC en inspectie worden gesteld.
●
Vanwege schaalgrootte bij te dragen aan de transformatieopdracht van de regio.
●
Het vervullen van een opleidingsfunctie door haar personeel verder te scholen (EVC trajecten, HBO+opleidingen, en doorontwikkeling van gedragsdeskundigen).
Ook vanuit het convenant voor de continuïteit voor de Jeugdzorg hebben partners in de “Jeugdketen” hier verplichtingen met elkaar afgesproken. Zie later de EWS methodiek.
Zorgaanbod Triade Vitree Onderstaand plaatje geeft het zorgaanbod en de aantallen cliënten van Triade Vitree op hoofdlijnen weer. De hulp wordt over het algemeen geboden binnen geheel Flevoland, echter op het gebied van onderwijs-jeugdhulp (oa. Oké op School & Sterk in de Klas) is er een concentratie van de hulp in Almere. In andere gemeenten binnen Flevoland wordt wel wat hulp geboden binnen het onderwijs, maar dit is verwaarloosbaar in relatie tot de hoeveelheid hulp die binnen Almere wordt geboden op dit vlak. Voor wat betreft de spreiding van de 24-uurszorg is er op dit moment een spreiding over de provincie Flevoland, waarbij er geen verblijfsgroepen zijn in de noordelijk Flevoland. Hier heeft Triade Vitree wel gezinshuizen en pleeggezinnen.
Overzicht dienstverlening Triade Vitree
Een overzicht van de verschillende producten die Triade Vitree biedt is te vinden op de website https://triadevitree.nl/. Deze website is nog in ontwikkeling, waardoor het huidige overzicht niet het complete zorgaanbod behelst. Transformatieopgave Triade Vitree Opvolgend op de transitie jeugdzorg in 2015 zou er een transformatie van de jeugdzorg hebben moeten plaatsvinden. Binnen het totale jeugdzorglandschap in Flevoland is er van deze transformatie tot en met 2019 niet gekomen wat bedacht was. Druk op wachtlijsten, druk op tarieven, lokale toegangen die nog aan het uitvinden waren hoe om te gaan met de toeloop van cliënten, zijn enkele oorzaken waarom dit niet goed van de grond is gekomen. In de periode 2014-2017 heeft er binnen Vitree (voorafgaand aan de fusie met Triade) een krimp plaatsgevonden binnen de 24-uurszorg. Deze krimp heeft met name plaatsgevonden binnen het specifieke LVB zorgaanbod dat Vitree had. Binnen Flevoland betekent dit dat in deze periode 6 groepen in Almere, Lelystad en Dronten zijn gesloten, daarnaast zijn er in IJsselland in deze periode ook 6 groepen gesloten. In totaal heeft er binnen Vitree een beddenreductie binnen de verblijfsgroepen plaatsgevonden van rond de 100 bedden.
Na de fusie is de reductie van bedden wel doorgegaan, maar in mindere mate dan vanuit de transformatiegedachte en de transformatieopgave voor het samenwerkingsverband bedacht was. In 2018 zijn nog drie groepen in Almere gesloten, dit heeft nog eens een beddenreductie van 23 bedden tot gevolg gehad. Vanaf 2020 is Triade Vitree actiever aan de slag gegaan met de transformatieopgave. De keuze is gemaakt om in te zetten op de ontwikkeling van het Volledig Pakket Thuis (VPT). Waarbij het de bedoeling is om elke aanmelding met een vraag voor een uithuisplaatsing, ambulant op te pakken en samen met het gezin te komen tot een passend zorgaanbod, waarbij de uithuisplaatsing wordt voorkomen, of anders drastisch verkort. Remmende factor hierbij is dat er onvoldoende grip is op de instroom. Aanmelders vragen veelal om een bed en gaan niet akkoord met het bieden van zorg in de thuissituatie, middels een VPT-pakket. Desondanks zijn er wel stappen gezet en is er een groei te zien in het aantal jeugdigen die na een aanmelding voor 24-uurszorg uiteindelijk thuis blijven wonen in combinatie met ambulante hulp, veelal ondersteund door de inzet van respijtzorg. Doelstelling voor 2022 is om aan het eind van het jaar de inrichting binnen Triade Vitree zo te hebben dat we elke aanmelding voor verblijf in eerste instantie ambulant kunnen starten.
Door meer te investeren in het thuis laten verblijven van jeugdigen in plaats van in een residentiële voorziening, voorziet Triade Vitree in afbouw van het aantal verblijfsplekken. Deze ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat begin 2021 nog een groep gesloten is. Voor 2022 is het de verwachting dat er een volgende groep gesloten gaat worden. Zodra deze groep gesloten is, is er sinds 2014 een afbouw in verblijfsplekken binnen Triade Vitree gerealiseerd van ruim 130 plekken. Triade Vitree ziet dat het niet voor elke jeugdige mogelijk is om thuis, in het gezin van herkomst, op te groeien. Voor jeugdigen waarbij dit niet mogelijk is, zet Triade Vitree in eerste instantie in op pleegzorg, als dat niet haalbaar blijkt, dan is een gezinshuis het eerste alternatief waarnaar gekeken wordt. Triade Vitree investeert nadrukkelijk in het werven van pleeggezinnen en gezinshuizen. De afgelopen twee jaar is de werving van pleeggezinnen, vermoedelijk door Covid, moeizamer gegaan dan gedacht. In 2022 wordt een versnelling verwacht op de werving van pleeggezinnen.
3 Bedrijfsvoering & Resultaten Triade Vitree 3.1 Toerekening Triade of Vitree Triade Vitree heeft activiteiten in het kader van de Wet Langdurige Zorg (Wlz), Jeugd en Wmo. De activiteiten zijn verdeeld in twee stichtingen. De stichting Triade voor de Wlz en de stichting Vitree voor de gemeentelijke activiteiten (Sociaal Domein, Jeugd en Wmo). Voor de activiteiten vanuit de Wlz geldt een strikte kostentoerekening. Bij gemeenten bestond het beeld dat eventuele tekorten op de jeugdhulp kunnen worden gecompenseerd door winsten en reserves uit de Wlz. Dit is echter niet het geval de regelgeving staat dit niet toe. Het beleid van het zorgkantoor en het waarborgfonds is er juist op gericht om dit te voorkomen. De laatste jaren is dat regiem ook steeds strakker toegepast door het zorgkantoor. Doorbelastingen kosten tbv resultaatbepaling segmenten worden binnen Triade Vitree als volgt samengesteld (in overeenstemming met afspraken Belastingdienst); ● Lasten kostenplaatsen met zorglevering: doorbelasting lasten kostenplaats naar rato omzet per bedrijf op de kostenplaats. ● Vastgoedlasten: doorbelasting werkelijke lasten actief naar rato omzet bedrijf op actief. ● Lasten centrale overhead: doorbelasting lasten naar rato totale omzet bedrijf.
Op basis van de jaarcijfers 2020 - de laatst beschikbare definitieve en gecontroleerde cijfers - is de doorberekening van het vastgoed, overhead en overige lasten: ● Vastgoed - totaal doorbelaste lasten € 3,4 miljoen. ● Overhead o 18,8% Overhead organisatie o 16,2% Referentiegroep o Volume op basis van de jaarrekening 2020 is circa € 12,9 miljoen voor Vitree. ● Lasten kostenplaatsen met zorglevering. Voor de jaren 2021 en 2022 is sprake van vergelijkbare volumes en niveau. Doorbelasting vindt plaats op basis van omzet. De werkelijke overhead zal vermoedelijk voor de Jeugdwet en Wmo hoger zijn omdat er meer administratieve lasten zijn als gevolg van wettelijke en gemeentelijke eisen (Berenschot). Omdat de doorbelasting nu nog gelijk wordt verdeeld naar rato van de omzet, is de doorbelasting aan Vitree eigenlijk ca. 2% te laag en aan Triade ca. 2% te hoog. In 2022 is de intentie om met de belastingdienst tot overeenstemming te komen, om de benchmark van Berenschot als uitgangspunt te hanteren voor de interne doorbelasting van de overhead (deze dekt beter de lading van de werkelijke kosten) waardoor de doorbelasting aan Vitree procentueel gaat stijgen. In het jaar 2020 is een afrekening van het samenwerkingsverband opgenomen en ook afrekening gemeenten in 2020 over 2019.
Hierdoor is het resultaat in 2020 aanzienlijk beter, maar nog steeds negatief, voor het onderdeel Vitree (de sociaal domein activiteiten) Echter heeft deze beïnvloeding gekregen door afrekeningen uit voorgaande jaren. Zie paragraaf 3.3. voor de normalisatie van het resultaat en ook de bijzondere baten en lasten die hierop betrekking hebben.
3.2 Vastgoed Vitree Triade Vitree heeft in totaal 14 panden in eigendom en circa 20 panden in de huur. Daarnaast zijn er nog de nodige zelfstandige gezinshuizen. De grootste locatie met boekwaarde is Hilbert van Dijkstraat. Deze ligt in de IJsselland regio. Circa 2,3 miljoen van de 3,8 miljoen boekwaarde (exclusief KBC’s die bij Triade zitten). De mogelijkheid voor het ontbinden van huurcontracten lijkt er voor een groot aantal panden binnen één jaar te zijn. Voor Het Ruim in Almere geldt een andere situatie. Hier is sprake van een contract dat nog 7 jaar doorloopt met huisvestingslasten die aanzienlijk boven de vergoedingsnorm liggen zoals deze worden gehanteerd. Hier is een huurcontract tot juli 2029 voor aangegaan. De jaarlasten voor de huur van dit pand zijn circa € 940.000,-. Indicatief ligt e.e.a. circa ⅓ boven de (oorspronkelijke) vergoeding voor de huisvestingscomponent. Deze is niet meer expliciet zichtbaar in de tarieven. Wellicht is in overleg met gemeenten te kijken naar andere bestemmingen en overname van huurcontracten. Het blijkt dat veel cliënten nog steeds in verblijf zijn opgenomen die eigenlijk zouden moeten uitstromen (verlengde Jeugdhulp) maar waar nog geen alternatieven voor zijn. Wellicht verschuiving naar Wlz / Wmo voor beschermd wonen. Echter ook daar speelt een huisvestingsvraagstuk.
Door het langer in zorg laten en het niet kunnen doorstromen van deze cliënten heeft dit een negatieve impact op de jeugdzorgkosten van gemeenten. Partijen moeten hierin ook samenwerken om uitstroom te kunnen realiseren. Het waarom van het niet realiseren van de uitstroom en de aanpak hiervan verdient nadere aandacht. Tevens staat daarmee ook de lumpsum afspraak voor het regionaal contract van verblijf onder druk. De financiering van de Wlz is gebaseerd op groepen van 8. Triade Vitree heeft op veel plaatsen groepen van 6. Daarnaast is een aandachtspunt om te kijken of transformatie of verschuiving kan plaatsvinden naar Wmo, Beschermd Wonen of de WLZ omdat e.e.a. een goedkopere zorgvorm is dan de “Jeugdplekken”. Bij (ver-) nieuwbouw zal vergroting van groepen moeten plaatsvinden. Bij Jeugd is juist sprake van een andere tendens. Daar is gezinsgerichte aanpak de doelstelling en afbouw naar ambulant. De transformatieopgave, dus verkleinen van groepen. Dat geldt ook vanuit het advies van commissie De Winter. Daar is het advies - dit zal vermoedelijk een verplichting worden - om af te bouwen naar groepen van 4 cliënten. De huisvestingslasten betreffen circa 6,5% van de totale lasten van Jeugd en Wmo. Met gemeenten zal mogelijk het gesprek moeten plaatsvinden over het overnemen van een aantal locaties.
Wellicht kan hierdoor een bijdrage worden gegeven aan de transformatieopgave, (ver-) nieuwbouw of is het mogelijk om huisvestingslasten te reduceren. Het voorgaande geldt bijvoorbeeld voor de KBC’s (Almere, Lelystad en NOP /Urk). Voor gemeente Almere geldt dat geïnvesteerd moet worden voor een korte termijn (contract 2 tot 4 jaar) terwijl er noodzaak is voor nieuwbouw van het KBC. In de onderstaande tabel zijn de locaties en de looptijd van de betreffende huren opgenomen.
Locaties in eigendom en lengte van huurcontracten Eigendom omschrijving
Locatie
Plaats
Activa bedrijf
Zorgvorm
Eigendom
KGE1026 – Alg. Constant Pemekehof 15 (W) KGE1128 – Alg. Pepermuntstraat 1 (D) KGE1243 – Alg. Espelerlaan 76 (D) KGE1324 – Alg. Kustrif 21 (D) KGE1341 – Alg. Pauwenburg 38-42 (W) KGE1809 – Alg. Clingendaellaan 5 (W) KGE1834 – Alg. Hilbert van Dijkstraat 13 (Vitree) (K) KGE1834 – Alg. Hilbert van Dijkstraat 13 (Vitree) (W) KGE1842 – Alg. Horst 20 (Vitree) (W) KGE1866 – Alg. Lierstraat 15 (Vitree (W) KGE1893 – Alg. Tallinnstraat 25 (Vitree) (W) KGE1900 – Alg. Verhulststraat 6 (Vitree) (W) KGE1901 – Alg. Vloeddijk 14 (Vitree) (W) KGE1903 – Alg. Walvisplein 95-96 (Vitree) (W) KGE2010 – Clingendaellaan 7 (W) KGE1498 – Alg. Marathonlaan 7 (D) KGE1716 – Alg. Slenk 1 (D) KGE1762 – Alg. Werfstraat (D) KGE1805 – Alg. Beeldsnijderstraat 10,12,38 (Vitree) (W) KGE1816 – Alg. De Grutto 2 t/m 8 (Vitree) (W) KGE1821 – Alg. De Grutto 54 (Vitree) (W) KGE1823 – Alg. De Helling 15 (Vitree) (K) KGE1825 – Alg. De Morinel 12-16-18 (Vitree) (W) KGE1829 – Alg. Her Ruim 2 (Vitree) (D) KGE1829 – Alg. Her Ruim 2 (Vitree) (K) KGE1829 – Alg. Her Ruim 2 (Vitree) (W) KGE1870 – Alg. Maastrichtkwartier 47 (Vitree) (W) KGE1873 – Alg. Mozartlaan 120 t/m 126 (Vitree) (W) KGE1878 – Alg. Poseidonsingel 132 t/m 135 (Vitree) (W) KGE1897 – Alg. Verhulststraat 2 t/m 4 (Vitree) (W) KGE1933 – Alg. Stevinweg (K) KGE1935 – Alg. Marinus Postlaan (D) KGE1941 – Hoefblad 9 (Vitree) (D) KGE1943 – Alg.
Marathonlaan 11 2 (N) KGE1945 – Alg. Simon van Collemstraat (Vitree) (D) KGE1947 – Alg. Marathonlaan 11 (D) KGE1949 – Alg.Dokter Eeftinck Schattenkerkweg 1 (K) KGE1967 – Alg. Marktgracht (K) KGE2082 – Hollywoodlaan 109B (N) KGE2084 – Papiermolenweg 20A (N)
Almere Almere Emmeloord Lelystad Lelystad Almere Kampen Kampen Lelystad Almere Lelystad Zwolle Kampen Almere Almere Almere Urk Dronten Zwolle Dronten Dronten Dronten Dronten Almere Almere Almere Almere Zwolle Almere Zwolle Zeewolde Kampen Kampen Almere Almere Almere Zwolle Almere Almere Almere
JEUGD WIZ WIZ WIZ WIZ JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD JEUGD
Wonen KBC KBC KBC Wonen Wonen Kantoren Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Dagbesteding Dagbesteding Dagbesteding Wonen Wonen Wonen Kantoren Wonen Dagbesteding Kantoren Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Kantoren Dagbesteding Dagbesteding Dagbesteding Dagbesteding Dagbesteding Kantoren Kantoren Dagbesteding Dagbesteding
Huur
Gezinshuis
CAP
Gezinshuis Gezinshuis Gezinshuis Gezinshuis
Einddatum 16 11 13 3 9 10 -
-
7 8 9 10
-
44 7 9 8 -
-
-
1 jaar 3 mnd 3 mnd 1 mnd aug-24 jul-25 1 jaar 6 mnd jul-29 jul-29 jul-29 1 mnd 3 mnd 1 mnd 1 mnd 1 jaar 1 jaar 1 jaar jul-22 1 jaar jul-22 opgezegd nov-31 1 jaar 1 jaar
3.3 (Genormaliseerd) resultaat Triade Vitree Het jaarresultaat in een jaarrekening kent vaak een resultaat dat bestaat uit reguliere kosten en opbrengsten en incidentele kosten en opbrengsten. Bijvoorbeeld verkoop van vastgoed of afrekeningen uit voorgaande jaren. Om een zo goed mogelijk en representatief beeld van de resultaten te presenteren is het genormaliseerde resultaat gepresenteerd van Vitree over de jaren 2019-2020. Genormaliseerd resultaat van de Stichting Vitree 2019-2020 Genormaliseerd resultaat Omzet Resultaat
2019
2020
Concern
Triade
Vitree
Concern
Triade
Vitree
129.044
66.749
62.295
136.421
67.449
68.972
113
3.380
-3.267
1.269
1.868
-599
800
800
Genormaliseerd resultaat Afboeking verlies samenwerkingsverband Verkoop resultaat
-1.900 500
-1.900 500
Vrijval subsidie beschermd wonen
600
600
Vergoeding onderproductie WMO Terugname bijzondere waardevermindering Afrekening voorgaande jaren SWV
200
200
Genormaliseerd resultaat
100
100
1.500 1.513
1.880
-1.367
-1.931
1.500 968
-2.899
Uit het bovenstaande overzicht blijkt dat er zowel in 2019 en 2020 aanzienlijke baten en lasten zijn verantwoord die het reguliere resultaat “vertekenen”. Het genormaliseerd resultaat over 2019 respectievelijk 2020 voor Vitree is voor: ● 2019 € 1,4 miljoen nadelig afgerond ● 2020 € 2,9 miljoen nadelig afgerond Voor het jaar 2021 is het jaarresultaat nog in concept en is er derhalve nog geen genormaliseerd resultaat bekend. E.e.a. omdat de accountantscontrole nog moet plaatsvinden. Het voorlopige concept resultaat 2021 bedraagt voor Vitree circa € 2,9 miljoen nadelig. Er is een gedeeltelijke compensatie met betrekking tot Corona ontvangen. Reden hiervoor was het feit dat de omzet hoger lag. Vraag is of dat technisch wel juist is geweest omdat er sprake is geweest van een andere techniek van verantwoorden met de doorbelasting en dekking van de onderaannemers. Dit punt is voor het vervolg nog een punt van aandacht. De kosten van Triade Vitree - vaak locatiegebonden - zijn in grote mate toe te rekenen naar meerdere activiteiten. In concreto aan de Wlz en Jeugd. Wanneer er sprake is van een ‘gemengd gebruik’ dan heeft doorbelasting plaats op basis van de gerealiseerde omzet van de verschillende activiteiten.
Deze methodiek is ook geaccepteerd door de belastingdienst Het resultaat voor de gehele stichting is de voorbije jaren voor een belangrijk deel gestut door vastgoed opbrengsten. Dat geldt ook bij Wlz. In de onderstaande tabellen zijn de resultaten van Vitree uitgewerkt naar de hoofdsoorten van zorg. Het jaarresultaat van 2021 is nog een prognose omdat de cijfers nog in concept zijn daar de accountantscontrole nog moet plaatsvinden.
Resultaten Vitree (Jeugd) Opbrengsten divisie jeugd 2019-2021 (x1 milj. €) Onderdeel
2019
Pleegzorg
7,8
Gezinshuizen
2020 16%
8,0
3,2
6%
Ambulant
11,5
23%
DBH/KBC
8,7
Residentieel
2021 16%
9,6
19%
4,3
9%
4,8
10%
11,3
22%
11,6
23%
17%
8,4
17%
9,3
18%
14,3
28%
12,9
26%
13,9
28%
School/Subsidies
4,8
10%
5,9
12%
5,1
10%
Totaal
50,4
51,0
54,3
Resultaten divisie jeugd 2019-2021 (x1000) Onderdeel
2019
Pleegzorg Gezinshuizen
2020
115
1%
-93
Ambulant
2021
-54
-1%
-443
-5%
-3%
282
7%
213
4%
-1.780
-15%
-1.806
-16%
-1.253
-11%
DBH/KBC
791
9%
-430
-5%
-84
-1%
Residentieel
-426
-3%
-388
-3%
-1.103
-8%
School/Subsidies
-437
-9%
-31
-1%
183
4%
-4%
-2.899
-5%
-2.851
Overig
463
Totaal
-1.367
-471
-364 -5%
Uit het bovenstaande overzicht kan vanuit een eerste korte analyse worden geconcludeerd dat de resultaten op de hoofdgroepen van Jeugd over de verschillende jaren tenminste voor elke productgroep één meerdere jaren een negatief resultaat laat zien. Daarbij zijn de resultaten van het contract vanuit het samenwerkingsverband toegerekend aan de respectievelijke productgroep waar e.e.a. betrekking op heeft. Het contract van het samenwerkingsverband heeft hoofdzakelijk betrekking op Pleegzorg, Gezinshuizen en Residentieel. De opbrengsten laten in 2021 een stijging zien. Deze stijging is mede het gevolg van een andere wijze van presenteren en verantwoorden van de opbrengsten met betrekking tot de onderaannemers. In het verleden was sprake van verantwoording van enkel het resultaat. Inmiddels worden zowel de kosten als de opbrengsten van de onderaannemers separaat aan zowel de kosten alsook de opbrengstenkant weergegeven. In de onderstaande paragrafen wordt een toelichting gegeven op de hoofdsoorten van zorg. Pleegzorg Verslechtering in 2020 en 2021 door Corona vanwege een beperkte instroom. Ook bleek het lastig om pleeggezinnen te werven in de Corona periode. Er lijkt een neutrale exploitatie te kunnen zijn dan wel licht positief. Gezinshuizen Er zijn meer gezinshuizen ten opzichte van 2019. De schaalgrootte heeft een positief effect op het financiële resultaat.
Ambulant Er is sprake van lagere productiviteit en tarieven zijn op onderdelen niet kostendekkend. Het resultaat over 2021 kent een verslechtering doordat in het laatste kwartaal de arbeidskosten PNIL (arbeidsmarktproblematiek en Corona) fors zijn gestegen. Daarnaast is vanaf Q4 de implementatie van het nieuwe ECD gestart met forse extra kosten, zowel inhuur expertise ECD, maar ook opleidingen voor medewerkers. Lagere productiviteit dient verbeterd te worden (65%, zie Berenschot), echter kan hiermee niet het gehele negatieve resultaat worden weggepoetst (zie ook vergelijking tarieven). Circa 450K verbetering van het resultaat t.o.v. 2021 is maximaal realistisch met verbetering van de productiviteit.