D11 04 Bijlage 4 bij Nota - Contextanalyse najaar 2023.pdf

Dit doen ze met een innovatieve chemische technologie die CO2 en epoxiden om kan zetten in cyclische carbonaten. Alta gaat de technologie in Terneuzen demonstreren, testen en valideren.

2.6.2 Chemische recycling Chemische recyclingtechnologieën, met name pyrolyse, worden steeds belangrijker voor verschillende industrieën, aldus het consultancybureau Ecoprog. Het aantal operationele installaties is sinds het begin van 2022 bijna verdubbeld: van 20 naar 37. In totaal verwerken deze installaties jaarlijks bijna 145 kton plasticafval. Kanttekening daarbij is wel dat het hierbij in de meeste gevallen gaat om onderzoeksfaciliteiten, en geen commerciële installaties. Het aantal chemische recycling projecten is toegenomen van ongeveer 90 in 2022 naar meer dan 140 in 2023. Volgens een een ander onderzoeksbureau (Applied Market Information (AMI)) schrijft over de wereldwijde chemische recyclingindustrie dat er sprake zou zijn van een wereldwijde inputcapaciteit van 1,2 Mton. Ondanks constante aankondigingen en investeringen acht AMI het onwaarschijnlijk dat chemische recycling de kloof tussen de vraag en aanbod van van recyclaat op korte en mogelijk middellange termijn kan dichten.

2.6.3 Martkontwikkelingen secundaire grondstoffen. Zowel via de gescheiden inzameling als vanuit sorteer- en bewerkingsactiviteiten, brengt HVC aanzienlijke hoeveelheden secundaire grondstoffen op de markt. Evenals bij de energiemarkten is er bij de markt voor (secundaire) grondstoffen sprake van een aanzienlijke dynamiek. Oud papier en karton Na een stevige stijging van de papierprijs in de voorgaande jaren heeft er in de tweede helft van 2022 een forse correctie naar beneden plaats gevonden (fig. 22). Er is nu sprake van een min of meer stabiel beeld maar de vraagkant is nog steeds zwak onder andere door vraaguitval doordat fabrieken sluiten. Het stabiele prijsniveau wordt veroorzaakt doordat het aanbod ook relatief laag is.

47

Figuur 22. Ontwikkeling papierprijs (MOB bont). Ferro en non ferro AVI-schroot (ferro) heeft ook zeer hoge prijsniveaus gekend in 2022 (fig. 23). Er heeft een stevige correctie plaatsgevonden in tweede helft van 2022 maar de prijs lijkt zich historisch gezien nu op een relatief hoog niveau te gaan stabiliseren. De non-ferro metalen die HVC verkoopt zijn een mix van aluminium en een mix van diverse andere metalen (m.n. koper en edelmetalen, hieronder ‘HNF-index’ genoemd). Na de pieken in 2022, is ook hier een correctie geweest in de tweede helft van 2022, maar bevinden de huidige prijsniveaus zich nog wel boven het langjarig gemiddelde (fig. 24).

48

Figuur 23. Ontwikkeling prijs AVI-schroot (ferro).

Figuur 24. Ontwikkeling prijs mix non-ferro metalen.

2.7

Afvalverbranding, algemeen

2.7.1 Toekomstige verbrandingscapaciteit In juni 2021 is een motie van voormalig CDA-Kamerlid Agnes Mulder aangenomen waarin ze pleitte voor een realistisch scenario voor de afbouw van de Nederlandse verbrandingscapaciteit. Naar aanleiding hiervan zijn gesprekken opgestart tussen het ministerie en de sector (Vereniging Afvalbedrijven). Deze gesprekken zijn beëindigd zonder dat ze tot een overeenkomst hebben geleid. Staatssecretaris Heijnen heeft aangegeven dat de bredere gesprekken met de afvalsector over de

49

verduurzamingsopgave, zowel ten aanzien van het klimaat als circulaire economie, wel blijven doorgaan. Het Klimaatfonds is een belangrijk instrument om financiering mogelijk te maken voor maatregelen die bijdragen aan de verduurzaming van de verschillende sectoren, zodat het doel van ten minste 55% CO2-reductie in 2030 kan worden behaald. Voor maatwerkafspraken met afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s), onder meer om hun capaciteit af te bouwen, zijn middelen gereserveerd binnen dit fonds. Deze middelen zijn bedoeld om de installaties te verduurzamen, maar het kopen van een bedrijf om het te sluiten valt buiten de scope. Het kabinet gaat de gereserveerde middelen uit het Klimaatfonds dan ook niet gebruiken om AEB te kopen, met als doel om het bedrijf te sluiten waarmee afvalverbrandingscapaciteit zou kunnen worden verminderd. Meer nascheiding? Er wordt in de AVI’s op dit moment nog veel recyclebaar materiaal verbrand. Via nascheiding kunnen mogelijk bepaalde stromen uit het te verbranden restafval worden gesorteerd waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de vermindering van de totale hoeveelheid verbrand afval. In dit kader wordt door de Rijksoverheid gekeken naar inzamelvereisten, certificering van sorteerprocessen, financiële prikkels en de inzet van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV).

2.7.2 CO2-afvang Bij het verbranden van afval komt ‘per definitie’ ongeveer 1 ton CO2 vrij. De twee ‘substantiële’ manieren om als AEC de CO2-emissie te beperken, zijn minder afval te verbranden en/of het afvangen van de geproduceerde CO2 af te vangen. Vrijwel alle AEC’s in Nederland hebben plannen om grootschalig CO2 af te vangen (fig. 25). De fase waarin de plannen zich bevinden is zeer divers. Er zijn 3 CO2-afvanginstallaties operationeel (1 grootschalig, 2 kleinschalig (waaronder HVC), 1 grootschalige installatie in realisatiefase en 6 grootschalige installaties (waaronder HVC) zijn in voorbereiding.

Figuur 25. Omvang en fase van ontwikkeling van CO2-afvangprojecten van de Nederlandse AEC’s. HVC en CO2-afvang. Met de installatie voor het afvangen van CO2 bij de bio-energiecentrale hebben we in 2022 2.110 ton CO2 afgevangen. HVC gebruikt deze installatie onder andere om het proces te optimaliseren om vervolgens deze kennis en ervaring te benutten voor de grootschalige afvang. HVC heeft een subsidiebeschikking voor grootschalige afvang t.b.v inzet in de glastuinbouw. De besluitvorming over de realisatie van deze installatie wordt voorbereid. Omdat de glastuinbouw slechts een deel van het jaar beschikbaar is, is er nog capaciteit van de installatie beschikbaar t.bijvoorbeeld het ondergronds opslaan van CO2. Daarvoor is een vervolg-subsidieverzoek ingediend. 50

2.7.3 Stikstofemissies Piekbelasters zijn bedrijven/installaties gelegen binnen 25 km van overbelaste stikstofgevoelige natuur en bron van ten minste 2500 mol stikstofdepositie per jaar in betreffende gebied. 4 AEC’s (AEB, HVC, ARN en AVR Duiven) zijn aangewezen als piekbelasters met betrekking tot stikstofuitstoot (fig. 26). Terwijl voor de aanpak van de agrarische bedrijven een meer generieke aanpak wordt gevolgd, gaat het Rijk bij de industriële bedrijven via maatwerk de aanpak per bedrijf vorm geven, bij HVC mogelijk in 2024.

Figuur 26. Uitstoot stikstof in kg/jaar van de piekbelasters industrie. HVC en stikstofemissies. HVC blijft dank zij de toegepaste rookgasreiniging met haar stikstofemissies binnen de in vergunningen vastgelegde normen. HVC doet in de rookgasreiniging proeven om te bepalen of de stikstofuitstoot nog verder kan worden beperkt. Daarnaast draagt HVC met haar activiteiten bij aan het verminderen de stikstofuitstoot elders bijvoorbeeld door woningen en bedrijven aardgasvrij te maken. HVC is nog niet benaderd door het ministerie met betrekking tot de aanpak industriële piekbelasting. HVC is wel al langer deelnemer aan de Stikstoftafel van de provincie Noord-Holland met betrekking tot de vermindering van uitstoot.

2.8

Ontwikkelingen per bedrijf

2.8.1 AEB AEB verwerkt afval uit Rome AEB verwerkt wekelijks 900 ton huishoudelijk afval van Rome. Dit afval wordt met een speciale trein bestaande uit zestien wagons naar Amsterdam worden vervoerd. AEB heeft een eigen spooraansluiting op hun terrein die gereed is gemaakt voor de directe verbinding met Rome. Sinds het vanwege het overschrijden van de milieuregels sluiten van een grote stortplaats in 2013, heeft Rome een enorm vuilnisprobleem. Het beleid gericht op meer gescheiden afval inzamelen en afvoer naar kleinere stortplaatsen mislukte. Na eerder verzet zijn de plannen voor de bouw van een verbrandingsoven annex elektriciteitscentrale nu geconcretiseerd en zal naar verwachting de installatie in 2026 klaar zijn.

51

Geen overname door AVR Na bijna anderhalf jaar marktonderzoek heeft de Autoriteit Consument & Markt de overname van AEB door AVR verboden omdat de prijzen voor verwerking van huishoudelijk afval en licht gevaarlijk afval te zeer zouden stijgen. Met een gecombineerde vergunde verwerkingscapaciteit van ruim 3 Mton, zou volgens de ACM daarmee een te machtig bedrijf ontstaan, vooral in het westen van het land. Daar zouden de twee samen voor huishoudelijk afval een marktaandeel van meer dan 60% krijgen. Dit zou kunnen leiden tot hogere prijzen voor de verwerking van huishoudelijk afval. Het verkrijgen van een dominante positie op de markt voor het verwerken van licht verontreinigd gevaarlijk afval was een tweede argument van de ACM tegen de overname. De combinatie AVR/AEB zou op deze makt een gezamenlijk marktaandeel van meer dan 80 % krijgen. Na het verbod op de overname van AEB door AVR, heeft het Amsterdamse college van B en W besloten om gaat nieuwe poging te wagen om AEB te verkopen. Het college kiest er ditmaal voor om de nascheidingsinstallatie “in principe” te behouden. Zo meent de gemeente beter invloed te kunnen uitoefenen op de transitie naar hergebruik van grondstoffen, op de keten achter de nascheiding en zodoende op het behalen van de doelstellingen met betrekking tot de circulaire economie.

2.8.2 Attero Attero in handen private equitybedrijf Ardian. Ardian wil 100% van de aandelen in Attero overnemen. Ardian is wereldwijd actief en beheert 150 miljard aan investeringen voor meer dan 1.400 klanten. Ardian betaald naar verwachting ca. 860 miljoen euro voor Attero, beduidend meer dan de 750 miljoen euro die de huidige eigenaren 3i en DWS in 2018 betaalden voor het bedrijf bij hun overname van private equitybedrijf Waterland. Zowel de ondernemingsraad als de Europese Commissie moeten nog wel officieel toestemming geven voor de overname, maar de bedrijven hopen de overname nog in het laatste kwartaal van 2023 af te ronden. Upgrade vergistingsinstallatie Venlo Attero heeft de huidige vergister in Venlo stilgezet en start met bouw van een nieuwe installatie, die in 2025 in productie moet gaan. In de oude installatie zette het bedrijf het geproduceerde biogas om in groene stroom. In de nieuwe situatie gaat Attero biogas (8 miljoen m3 ) om zetten in groen gas (5 miljoen m3), voldoende voor ca. 4.000 huishoudens. De verwerkingscapaciteit wordt uitgebreid van 150 kton naar 185 kton per jaar waarbij ca. 74 kton compost wordt geproduceerd. De nieuwe installatie wordt voorzien van technieken om de hoogste kwaliteit compost de kunnen produceren, CO2 af te vangen en de ammoniak uit de proceslucht te verwijderen om hier een duurzame meststof van te maken.

Attero wint Limburgse aanbesteding Afval Samenwerking Limburg (ASL) zette namens 30 gemeenten begin februari het transport en de verwerking van 142,5 kton huishoudelijk restafval, 118 kton gft en 3 kton groente-, fruit- en etensresten (gfe) per jaar in de markt. De verwerking van het restafval en gft is gegund aan Attero. Het bedrijf verwerkt nu ook al een groot deel van het Limburgs huishoudelijk afval. De opdracht gaat in principe in op 1 januari 2024 en loopt dan en met 31 december 2027. Daarna bestaat de optie voor de opdrachtgever, ASL dus, tot een eenzijdige verlenging van twee maal maximaal twee jaar. In totaal kan de opdracht dus doorlopen tot en met 31 december 2031. Tegen de gunning van de verwerking van restafval werd bezwaar aangetekend door (waarschijnlijk) AVR. Het bezwaar heeft waarschijnlijk m.n. betrekking op de manier waarop vervoer over water werd gewaardeerd in de ASL-aanbesteding. In het najaar van 2022 had de logistieke partner L’Ortye 52

een pilot met het vervoeren van afval in balen over water uitgevoerd in samenwerking met AVR. Twee jaar geleden tekenden onder andere Attero en L’Ortye al een intentieovereenkomst over het verschuiven van afvaltransporten van de weg naar het water. Het bezwaar van AVR is niet toegewezen zodat de opdrachtverlening aan Attero definitief is.

2.8.3 AVR Grote brand bij AVR De grote brand in de centrale turbinehal van de verbrandingsinstallatie van AVR in Rotterdam, waarbij het blussen twee dagen duurde, kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de afvalverwerking in Nederland. De afvalenergiecentrale AVR is één van de grootste van Nederland en verwerkte 1,36 Mton (2021) resp. 1,65 Mton (2022) afval. Daarmee verwerkt AVR ca. 20% van alle afval in Nederland. De centrale zal als gevolg van de brand in elk geval enkele weken gesloten blijven. AVR Rotterdam heeft de aanvoer van afval uit het buitenland die verwerkt wordt, voorlopig stopgezet. Huishoudelijk restafval dat niet verwerkt kan worden, zal tijdelijk worden gestort. Door de stilstand van de verbrandingsinstallatie is ook het leveren van restwarmte door AVR aan de warmtenetten Eneco en Vattenfall in Hoogvliet en Rotterdam-Zuid komen te vervallen. Deze warmtelevering wordt tijdelijk overgenomen door restwarmtelevering van elektriciteitsbedrijf Uniper.

Door AVR aangespannen rechtszaken Twence – AVR, hof stemt in met getuigenverzoek AVR De door AVR aangespannen rechtszaak tussen enerzijds AVR en anderzijds Twence en de gemeenten moet duidelijkheid geven over de vraag of Twence en de Twentse gemeenten voldoen aan de voorwaarden van de quasi-inhouse constructie om de verwerking van het gft- en restafval te kunnen inbesteden bij Twence in plaats van die te moeten aanbesteden. AVR heeft hoger beroep aangetekend tegen de uitspaak van rechter van februari 2023 die geen bezwaar zag in de constructie waarop Twence het gft- en restafval van de Twentse gemeenten verwerkt. AVR mag tien getuigen oproepen voor een verhoor om erachter te komen of Twence informatie achterhoudt in het hoger beroep in de rechtszaak tegen Twence en de Twentse gemeenten. Waar de rechtbank Arnhem-Leeuwarden dit verzoek afwees, heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden het oordeel van de rechtbank vernietigd. Deze verhoren plaats zullen vinden op een nog te bepalen datum in de periode tussen september 2023 tot en met februari 2024 waarop de te horen partijen aanwezig dienen te zijn. ACM wijst bezwaar AVR af AVR had een handhavingsverzoek ingediend bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM) omdat de aandeelhoudende gemeenten van Twence zich niet aan de aanbestedingsregels zouden houden en te hoge tarieven aan Twence zouden betalen.

Daarmee overtreden ze volgens AVR het bevoordelingsverbod in de Wet Markt en Overheid. Vorig jaar wees de ACM dat handhavingsverzoek al af, omdat een groot deel zich richt op de aanbestedingsregels en de ACM hierop geen toezicht houdt. AVR tekende bezwaar aan, maar in augustus liet de ACM weten het bezwaar ongegrond te verklaren. AVR vs. NV Bar, Irado en Omrin AVR heeft eveneens een rechtszaak aangespannen tegen de wijze waarop NV Bar, Irado en Omrin de verwerking van afval via inbesteding hebben geregeld. AVR is van mening dat de Bar-gemeenten (Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk) de verwerking van hun afval moesten aanbesteden en de inbesteding bij Omrin via Irado niet aan de voorwaarden uit de Aanbestedingswet voldoet. De 53

rechtbank Rotterdam stelde AVR in het ongelijk, maar AVR ging in beroep bij het gerechtshof in Den Haag. Dat gerechtshof heeft in een tussenarrest besloten twee prejudiciële vragen te stellen aan het Europese Hof van Justitie. Specifiek vraagt het gerechtshof aan het Europese hof: 



hoe de 80/20-regel dient te worden toegepast, door alleen te kijken naar de omzet van de gecontroleerde rechtspersoon of te kijken naar de omzet van alle entiteiten die genoemde rechtspersoon in haar winst- en verliesrekening consolideert. Indien enkel naar de omzet van de gecontroleerde rechtspersoon moet worden gekeken, hoe dan de omzet van derden moet worden gezien (in het onderhavige geval de omzet van een stortplaats waar overwegend bedrijfsafval wordt gestort).

Met de beantwoording van deze vragen moet duidelijk worden aan welke voorwaarden nu precies voldoen moet worden voor een quasi-inbesteding van afvalverwerking. De procedure bij het Hof van Justitie zal ongeveer een jaar in beslag nemen, waarna de procedure bij het gerechtshof Den Haag weer zal worden hervat.

54

3. RWZI’s en Zuiveringsslib 3.1

Microverontreinigingen

3.1.1 Innovatieprogramma Microverontreinigingen uit rwzi-afvalwater Het Innovatieprogramma Microverontreinigingen uit rwzi-afvalwater IPMV loopt eind van dit jaar officieel af. In het programma zijn vier jaar lang in haalbaarheidsstudies en pilotonderzoeken veelbelovende (combinaties van) verwijderingstechnieken onderzocht voor medicijnresten en andere microverontreinigingen. Het innovatieprogramma is onderverdeeld in vijf thema’s, inclusief bijbehorende projecten. Het gaat om: Poeder-Actiefkool (PAK), Granulair Actief Kool (GAK), Oxidatieve technieken, Alternatieve adsorptiemiddelen en Natuurlijke systemen. Over ieder thema wordt in het najaar van 2023 een webinar gehouden, waarin de eerste resultaten worden gedeeld.

3.1.2 Bouw ozoninstallatie op rioolwaterzuivering Hapert In september 2023 is de bouw van een ozoninstallatie op de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) van Hapert gestart. Deze extra zuiveringstap verwijdert straks minimaal 70% van de medicijnresten uit het afvalwater. Met de realisatie van deze installatie is een investering gemoeid van 14 miljoen euro.

3.2

rwzi’s als slimme energiehubs

De waterschappen willen in 2025 energieneutraal zijn. Maar de huidige problemen in de capaciteit van het elektriciteitsnet (netcongestie) zijn een belemmering voor het behalen van dat doel. Ook worden waterschappen daardoor belemmerd in het leveren van hun bijdrage aan de regionale energie strategieën (RES-sen) waar ze zich aan hebben gecommitteerd. Daarbij zijn de kosten voor de traditionele uitbreiding van het elektriciteitsnet zeer hoog. In een energie-hub komen verschillende energiedragers samen en is het mogelijk energievraag- en aanbod op elkaar af te stemmen, energie op te slaan of om te zetten (bijv. elektrische energie in waterstof). De rwzi is een relatief grote energieverbruiker met een relatief continu gebruikspatroon en tal van mogelijkheden voor energieconversie en flexibiliteit. Zo kan slib worden omgezet in biogas, biogas als brandstof worden omgezet in warmte, elektriciteit of groen gas. Maar er kunnen ook additionele conversie- of opslagsystemen geplaatst worden zoals een electrolyser of batterij en bij overproductie aan duurzame energie kan de warmte-kracht-koppeling afgeschakeld worden. Met deze maatregelen kan het net ontlast worden en kan een rwzi een gunstige bijdrage leveren aan de vorming van een smart energie-hub. STOWA heeft een serie rapporten laten verschijnen over de mogelijkheden om rioolwaterzuiveringen te gebruiken als smart energy hub7.

3.3

PHA2USE op shortlist beste overheidsinnovatie van 2023

Het PHA2USE project (productie plasticvervanger uit rwzi slib) staat op de shortlist van de verkiezing van de beste overheidsinnnovatie van 2023. Er zijn tien overheidsinnovaties geselecteerd voor de tweede ronde. Op 22 september is bekend geworden dat het project één van de drie finalisten is geworden. Op 28 november wordt één van deze drie gekroond tot ‘Beste Overheidsinnovatie van het Jaar 2023’. 7

https://www.stowa.nl/nieuws/stowa-verkent-mogelijkheden-rwzis-als-slimme-energiehubs

55

Met de verkiezing wil de Vereniging voor OverheidsManagement de aandacht vestigen op goede overheidsinnovaties. Op de shortlist staan tien innovaties, uiteenlopend van real-time vervoersdocument van dierlijke mest van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit tot tactiele kaarten van het Kadaster. De watersector staat met PHA2USE op de shortlist. Het project is een initiatief van een consortium waarin de waterschappen Brabantse Delta, De Dommel, Hollandse Delta, Scheldestromen en Wetterskip Fryslân, kenniscentrum STOWA, technologiebedrijf Paques Biomaterials en energie- en afvalbedrijf HVC in Dordrecht participeren. Het samenwerkingsverband werkt samen met de kennisinstellingen TU Delft en Wetsus, afzetorganisatie AquaMinerals en slibverwerker SNB om de productie van de natuurlijke polymeer commercieel mogelijk te maken. Eind juli werd bekend dat de proef die plaatsheeft op het terrein van HVC met een jaar wordt verlengd. De test startte in het najaar 2021. Toen werd een demonstratie-installatie geplaatst voor de productie van het polymeer PHBV. In de installatie worden vetzuurrijke afvalstromen gebruikt voor de voeding van bacteriën. Deze vreten zich vol met vetzuren en slaan die op als energiereserve, waardoor een PHA-rijke biomassa ontstaat. In een gepatenteerd proces haalt PHA2USE het polymeer uit deze massa.

PHBV is een natuurlijk geproduceerd polyester van hoge kwaliteit, claimt het consortium. Met de productie in Dordrecht wordt onderzocht in hoeverre het natuurlijk polymeer als plasticvervanger kan worden toegepast in producten. Met de marktpartijen Maan, Foamplant en Basilisk worden producttoepassingen verkend, zoals afbreekbare plantenpotjes en 'zelfhelend beton'. Het marktperspectief voor de plasticvervanger is opvallend positief en de kwaliteit van het geproduceerde materiaal is uitstekend, schreef Brabantse Delta eind juli.

3.4

SNB doet pilot met elektrisch transport van slib

SNB heeft een volledig elektrische vrachtwagen voor het transport van zuiveringsslib besteld. Dit om praktijkervaring op te doen met deze vorm van duurzaam transport. De proef moet uitwijzen of het mogelijk is om het slibtransport op termijn volledig elektrisch uit te voeren en zo de slibverwerking structureel verder te verduurzamen. Dit elektrisch vervoer is een aanvulling op de huidige inzet van biodiesel voor een deel van het vrachtwagenpark dat zuiveringsslib van de rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s) naar SNB op Moerdijk vervoert. Voor het laden wordt op het terrein van SNB een snellader van 350 kW geplaatst die wordt aangesloten op het eigen zonnepanelenpark. Omdat er (nog) geen snellaadcapaciteit op de rwzi’s beschikbaar is, blijft de proef beperkt tot slibtransport in West-Brabant. 410.000 ton zuiveringsslib vanuit de rwzi’s, verspreid over het hele land. SNB heeft voor deze aanschaf gebruik gemaakt van een landelijke subsidie waarmee de rijksoverheid de meerkosten vergoed van een emissieloze vrachtwagen ten opzichte van een dieselvrachtwagen, de zogenaamde Aanschafsubsidie Zero-Emissie Trucks. HVC en zuiveringsslib. . Het PHA2USE project (productie plasticvervanger uit rwzi slib), dat wordt uitgevoerd op het terrein van HVC Dordrecht, wordt met een jaar verlengd.

Eveneens op de HVC locatie Dordrecht is een pilotinstallatie om fosfaat terug te winnen uit de assen gerealiseerd. Hierin wordt gedurende een periode van enkele weken gekeken of de zgn. Rubiphos-technologie geschikt is voor opschaling. Op de HVC locatie Alkmaar is de bouw van de slibdrooginstallatie gestart. Deze installatie moet vanaf 2025 op jaarbasis 232 kton zuiveringsslib met warmte afkomstig van de afvalenergiecentrale drogen tot 54 kton slibgranulaat.

56

3.5

Wetterskip Fryslân

Eind 2026 loopt het huidige contract van Wetterskip Fryslân met SNB in Moerdijk af. SNB verwerkt nu alle ontwaterde rioolslib uit Fryslân verder door het te verbranden. Wetterskip Fryslân wil het ontwaterde zuiveringsslib uit Fryslân ook na 2026 door een extern bedrijf laten verwerken. Uit onderzoek blijkt dat met een externe eindverwerking van slib meer klimaatwinst is te behalen dan bij het zelf vergisten van zuiveringsslib en het omzetten van het hierbij vrijkomende biogas voor eigen gebruik. Het zuiveringsslib afkomstig van de 27 Friese RWZI’s wordt centraal ontwaterd in een slibontwateringsinstallatie (SOI) in Heerenveen. Omdat de huidige installaties en bedrijfsgebouwen verouderd zijn, is de bouw van een nieuwe slibontwateringsinstallatie in Heerenveen gestart. Naar verwachting is de nieuwe SOI in februari 2024 klaar voor gebruik. De totale investering bedraagt 38 miljoen euro. Het totale project is in de zomer van 2025 klaar.

57