D09 01 Bijlage bij Nota - Jaarverslag 2022 VariO.pdf

8 fc Sir* j : Jpíffi L. lm*

Ĩ0' ļļ.' iţįJĘfr

Inhoudsopgave

Voorwoord College van Bestuur Bericht Raad van Toezicht

4 6

Verslag Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad

8

Hoofdstuk 1 Profiel van de organisatie

Hoofdstuk 7 Bedrijfsvoering 7.1

24

Huisvesting

24

7.2 Facilitaire zaken

24

7.3

Duurzaamheid

25

10

7.4

Inkoop

25

1.1

Algemene beschrijving

10

7.5

PR en Communicatie

25

1.2

Missie en visie

10

7.6

ICT

25

1.3

Organisatiestructuur VariO Onderwijsgroep

11

7.7

Investering

1.4

Organogram

11

7.8 Gebouwen

25

7.9

25

Inventaris

Hoofdstuk 2 Toekomstvisie VariO Onderwijsgroep 2.1

Samen maken wij de school voor en van de leerlingen!

12 12

Hoofdstuk 8 Personele zaken

2.2 HPS

12

8.1

Terugblik op het afgelopen jaar

26 26

2.3 Gevolgen Coronacrisis

13

8.2 Strategisch HR-beleid

26

2.4 Personeelstekorten

13

8.3

26

2.5 Nieuwbouw VO-Campus

13

8.4 Thuiswerkregeling

26

2.6 Nieuwbouw Zuyderzee Lyceum Lemmer

13

8.5 Verzuim/duurzame inzetbaarheid

26

8.6 Arbodienst

26

8.7 Strategische personeelsplanning

26

8.8 Functie- en loongebouw OOP-personeel

27

Hoofdstuk 3 Horizontale verantwoording

13

Aantrekkelijke werkgever

8.9 Van onbevoegd naar bevoegd

27

8.10 Personele ontwikkeling

28

14

8.11 Leeftijdsopbouw personeel

28

14

8.12 Verdeling onderwijspersoneel versus OOP-personeel

29

4.2 Begeleiding

14

8.13 Verdeling soort aanstelling

29

4.3 Bekostiging

14

8.14

Hoofdstuk 4 Samenwerkingsverband Aandacht 4.1

Recht op passend onderwijs

Hoofdstuk 5 Verslag schoollocaties 5.1

Locatiejaarplannen

15

Gevoerd beleid over beheersing en beleid van uitkering na ontslag 29

Hoofdstuk 9 Samenvatting jaarrekening en kengetallen 2022

30

15

9.1

5.2 Sociale veiligheid

15

9.2 Toelichting op het resultaat

5.3 Onderwijsresultaten

15

9.2.1 Resultaat

31

15

9.2.2 Uitleg analysetabel

32

5.3.2 Onderwijspositie t.o.v. advies primair onderwijs

15

9.2.3 Nationaal Programma Onderwijs

34

5.3.3 Onderbouwsnelheid

16

9.2.4 Corona

34

5.3.4 Bovenbouwsucces

16

9.2.5 Allocatie van middelen op schoolniveau

5.3.1 Slagingspercentage

31

35

9.3 Financiële positie op balansdatum

36

5.4.1 Corona en het Nationaal Programma Onderwijs

16

9.4 Groot onderhoud en inventaris

37

5.4.2 Digitale leermiddelen

18

9.5 Bedrijfsvoering

37

5.4.3 Schoollocaties

18

9.6 Risicomanagement

38

5.4.4 Internationalisering

20

9.7 Treasurybeleid

39

5.4.5 Passend Onderwijs

20

9.8 Begroting 2023

39

5.4.6 Toegankelijkheid en toelatingsbeleid

20

9.9 Continuïteitsparagraaf

39

5.4.7 Toetsing en examinering

21

A1:

5.4.8 Onderzoek en ontwikkeling

21

A1:

21

A2: Balansgegevens

42

22

A3: Staat van baten en lasten

44

22

B1:

5.5 Prestatieboxmiddelen 5.6 Werkdrukmiddelen Extra ondersteuning nieuwkomers

Hoofdstuk 6 Kwaliteitszorg

23

Ontwikkeling leerlingaantallen

40

Personele bezetting

42

Rapportage aanwezigheid en werking van het interne risicobeheersings- en controlesysteem

44

B2:

Beschrijving van de belangrijkste risico's en onzekerheden

45

B3:

Rapportage toezichthoudend orgaan

45 46

Onze interne en externe kwaliteitszorg

23

Bijlage 1

Gegevens leden Raad van Toezicht 2022

6.2 Klachtenregeling en vertrouwenszaken

23

Bijlage 2

Nevenfuncties College van Bestuur

6.1

30

16

5.4 Onderwijskundige ontwikkelingen

5.7

De jaarrekening

473

Voorwoord College van Bestuur

Jaar van verandering Het jaar 2022 was een bewogen jaar voor onze scholengroep. Na een onzekere start in januari rond openblijven of sluiten vanwege corona, wel of geen open dagen en examens die wederom anders verliepen dan normaal, volgde ook bestuurlijk een onrustige tijd. De voorzitter van het college van bestuur, Ellen Kruize, was niet meer actief in de organisatie. In mei heb ik, Dirk Speelman, de leiding overgenomen als interim-bestuurder in opdracht van de Raad van Toezicht.

Bedrijfsvoering Er is in 2022 veel geïnvesteerd in verbetering van de bedrijfsvoering. Zo zijn onder andere vaste medewerkers aangesteld op posities waar interim-medewerkers zaten en is extra personeel aangetrokken op functioneel beheer, het roosterbureau en de afdeling financiën. Ook is er een plan gemaakt en uitgevoerd om de processen te verbeteren met een grootschalige upgrade van AFAS. Deze upgrade moet zorgen voor een betere connectie tussen HR, financiën, het roosterbureau en inkoop. Overleg, kortere lijnen In 2022 hebben we afscheid genomen van een managementlaag; de bovenschoolse directeuren (onderwijs en bedrijfsvoering) verlieten onze organisatie. De bestuurder heeft de aansturing van de afdeling bedrijfsvoering overgenomen van de bovenschoolse directeur bedrijfsvoering. Tegelijkertijd hebben we het aantal formele overlegmomenten weten terug te brengen. Hierdoor werden de communicatielijnen fors korter en de besluitvormingsprocessen transparanter en sneller. HPS-ontwikkelingen De VariO-scholen zijn in 2020 gestart met het invoeren van het concept van High Performing Schools (HPS) en dat is in 2022 doorgezet. Duidelijke afspraken over didactiek zorgden voor meer uniformiteit tussen de scholen. Daarnaast kregen de docenten door middel van leerteams en een regisseursteam (de leidende coalitie), meer grip op de ontwikkelingen en is de betrokkenheid aanzienlijk

4

vergroot. De onderwijsinspectie constateerde dit ook tijdens hun bezoek aan het Zuyderzee Lyceum senior en junior in oktober.

Samenwerking intern We hebben in 2022 hard gewerkt aan een betere verbinding tussen bedrijfsvoering en de schoolorganisaties. Door het delen van de ontwikkelingen over en weer is er meer wederzijds begrip ontstaan. Ook aan de samenwerking tussen de verschillende afdelingen van bedrijfsvoering is hard gewerkt. De grootschalige update van AFAS, het programma dat de diverse afdelingen met elkaar verbindt, moet daar in 2023 nog verder aan bijdragen. Een grotere professionaliteit, minder fouten en daarmee een betere ondersteuning van de onderwijsorganisatie en de bestuurder. Samenwerking extern In 2022 is de samenwerking met de collega-school en concurrent in Emmeloord, het Emelwerda College, geïntensiveerd. Zo hebben we gezamenlijk nagedacht over een oplossing voor de problematische bestuurlijke situatie rond het Vakcollege en werken we goed samen in het proces om te komen tot de VO-Campus in 2026.

Een verbetering van de verantwoordingscyclus, onderwijskundig en financieel, heeft geleid tot een kwaliteitsslag.

Daarnaast heeft VariO Onderwijsgroep zich aangesloten bij Pompeblêd, een groep van Friese schoolbesturen die samenwerkt in het kader van arbeidsmarktproblematiek. Het lerarentekort is als individueel schoolbestuur niet op te lossen, daarvoor is een zekere schaalgrootte van belang

Zuyderzee Lyceum Emmeloord

VOOR ÉÉN KEER RENNEN DOORDE SCHOOL

neelsleden gingen de m g hard te lopen door en lang dtaf-en renbaan d ^t selub.

Y

ļub de Meeuwen, de hetBosbad, į van het

uit 5 havo en 6 vwo. Lange historie įs docent Licharaelijke Op­ Een van de ïnitiatiefnen . 3Q geļeden, voeding Marcel Dijk, hij ve ^ triatlon georganiseerd door ond

į rondom het orgam-

«“““í“ —«——“ Tijd voor een nieuw initiatief. Urban Run /throush School’ en En zo is het idee van een ^ Zonder langs diverse *^Xgeneht, maar meer gericht tijdsnotering, minder presta”ë ü het eveneop plezier en beleving. Voo de betreft -Het ment is beter te doen wa

dat onlhoog krijgen

In het samenwerkingsverband AandachtE heeft VariO zich hardgemaakt voor verbetering van de financiële toekomst. Een harde opstelling (samen met Emelwerda) heeft inmiddels geleid tot een plan van aanpak om de financiële huishouding op orde te brengen. Op deze manier hoeft het reguliere voortgezet onderwijs niet elk jaar de grote tekorten bij te passen ten koste van hun eigen financiële gezondheid. Verantwoording Een verbetering van de verantwoordingscyclus, onderwijskundig en financieel, heeft geleid tot een kwaliteitsslag. De commissiestructuur van de Raad van Toezicht en de tertiaalrapportages onderwijskwaliteit en

Tot slot Het schrijven van dit bestuursverslag is één van de laatste stukken die ik schrijf voor VariO Onderwijsgroep. Ik wens mijn opvolger veel plezier hier en bedank alle betrokkenen voor de enthousiaste medewerking die ik hier mocht ervaren. De Raad van Toezicht bedank ik voor de opdracht en de prettige samenwerking.

Dirk Speelman Voorzitter College van Bestuur a.i.

financiën zijn op elkaar afgestemd en ook op de bilaterale overleggen van de bestuurder met elke directeur. Werkdrukmiddelen In de laatste CAO (oktober) is aangegeven dat er middelen, collectief en individueel, beschikbaar komen voor de scholen om de werkdruk van het personeel te verlichten. Het bestuur en de schoolleiding zagen geen mogelijkheid om deze middelen nog voor het lopende schooljaar in te zetten in aanpassing van de taken en werkzaamheden. In afstemming met de GMR is daarom besloten om deze middelen voor het lopende schooljaar uit te betalen aan de medewerkers en met de leerteams plannen te maken voor het komende schooljaar. Uitbetalen gebeurt dan niet meer.

5

Bericht Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht werkt conform de taken en verantwoordelijkheden zoals deze zijn vastgelegd in de statuten van VariO Onderwijsgroep. Hierbij hanteert de Raad van Toezicht de Code Goed Onderwijsbestuur VO. De hierin geformuleerde principes zijn leidend voor de wijze waarop wij het toezicht invullen. Leidend is ook het vastgestelde toezichtkader uit 2015 waarin de toezichtvisie luidt: de Raad van Toezicht ziet toe op de kwaliteit van bestuur en besturing opdat het College van Bestuur toeziet op de kwaliteit van onderwijs.

De samenstelling van de Raad van Toezicht was per 31 december 2022: ^ Mevrouw I. Gerritzen (voorzitter en lid remuneratiecommissie en bouwcommissie) ^ De heer A.G. Toeter (secretaris, voorzitter auditcommissie en lid bouwcommissie) ^ De heer W. Zuidberg (lid en voorzitter remuneratiecommissie en lid kwaliteitscommissie) ^ Mevrouw P. Heegsma (lid en voorzitter kwaliteitscommissie) ^ De heer E. Nikkels

ontwikkelingen binnen de stichting en de scholen. Zij houdt ook toezicht op de organisatie, onderwijsprocessen (inhoudelijk en kwalitatief) en de onderwijsresultaten van de individuele scholen. Daarnaast onderhoudt de Raad van Toezicht het contact met relevante stakeholders. Onafhankelijk en kritisch De Raad van Toezicht heeft een dusdanige samenstelling dat zij de taken naar behoren invullen. De leden kunnen ten opzichte van elkaar onafhankelijk en kritisch opereren en beschikken over een aanvullend profiel qua kennis, ervaring en achtergrond.

(lid en lid auditcommissie) De taken (secretaris, audit-, bouw-, kwaliteits- en Om te controleren of de scholen daadwerkelijk hetgeen rea­ liseren wat ze beogen of is afgesproken, werken wij met een toetsingskader. Dat bestaat uit verschillende thema’s.

remuneratiecommissie) zijn onder de leden van de Raad van Toezicht verdeeld.

^ Informatie ^ Identiteit

De Raad van Toezicht blijft werken aan de bevordering van de eigen deskundigheid en zorgt zo voor continuïteit in ervaring en expertise. Leden van de Raad van Toezicht hebben zitting in relevante netwerken en hebben inzicht in maatschappelijke ontwikkelingen. De Raad van Toezicht vult de deskundigheidsbevordering individueel en collectief in. Terugkoppeling van de bevindingen vanuit deze activiteiten vindt plaats in de reguliere vergaderingen.

^ Strategie ^ Beleid Bedrijfsvoering ^ Relatie en dialoog met interne en externe belanghebbenden. In 2022 heeft de Raad van Toezicht middels de reguliere overleggen met het College van Bestuur, met (locatie)directeuren, met de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad en de accountant invulling gegeven aan haar taken. Binnen de organisatie zijn ook andere en meer informele gesprekken gevoerd om zorg te dragen voor een brede visie. Daarnaast zijn meerdere informatiebronnen geraadpleegd over het reilen en zeilen van de organisatie. Op deze wijze is de Raad van Toezicht breed betrokken geweest bij de beleids- en beheersprocessen binnen VariO Onderwijsgroep. Onafhankelijkheid Er zijn in 2022 geen transacties geregistreerd waarbij sprake was van tegenstrijdige belangen. Er zijn ook geen agendapunten

6

behandeld waarbij de onafhankelijkheid in het geding was. Alle leden verklaren dat zij op basis van onafhankelijkheid hun functie hebben vervuld. De Raad van Toezicht bezit bestuurlijke en toezichthoudende ervaring en waarborgt de financiële

Bezoldiging Op de vergoeding van Raad van Toezicht leden in de publieke sector is de Wet Normering Topinkomens (WNT) van toepassing. De WNT werkt met klassen waarbinnen maximale vergoedingen zijn vastgesteld voor bestuurders en toezichthouders. De VariO onderwijsgroep is ingedeeld in klasse D. Net als in 2021 is de bezoldiging vastgesteld op C 5.796, - (excl. btw) voor de leden en C 8.694, - (excl. btw) voor de voorzitter. De honorering voldoet aan de WNT-norm 2022. Commissies In 2022 hebben de diverse commissies (remuneratie-, audit-, bouw- en kwaliteitscommissie) naar behoren en volgens haar taken gefunctioneerd. Er is meer inhoud gegeven aan de commissie voor kwaliteit. Voor alle commissies zijn in 2022 structurele overleggen gepland in aanwezigheid van een

vertegenwoordiging vanuit bedrijfsvoering zodat de benodigde expertise aanwezig is en besluiten kunnen worden genomen. Vergaderingen en overleggen De Raad van Toezicht heeft in 2022 zes reguliere vergaderingen en daarnaast diverse andere overleggen gevoerd. Ook zijn er regelmatig gesprekken gevoerd tussen de voorzitter Raad van Toezicht en de voorzitter College van Bestuur. De Raad van Toezicht heeft op twee momenten in 2022 overleg gevoerd met de GMR. Deze ontmoetingen hadden een informeel karakter en als doel het elkaar informeren over lopende zaken, reflecties op situaties en het afstemmen van toekomstige activiteiten. De Raad van Toezicht heeft deze contacten als waardevol beschouwd. In het najaar van 2022 heeft de Raad van Toezicht haar zelfevaluatie zonder externe begeleiding invulling gegeven.

Positief advies auditcommissie De jaarrekening van 2021 is in de vergadering van juni 2022 goedgekeurd. De (meerjaren)begroting is ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad van Toezicht in de vergadering van december 2022. Deze meerjarenbegroting is goedgekeurd. De auditcommissie heeft hier vooraf een advies over gegeven. Zij laat zich in haar werkzaamheden bijstaan door de voorzitter College van Bestuur, de directeur bedrijfsvoering en de controller. Remuneratie In mei 2022 heeft de Raad van Toezicht Ellen Kruize, College van Bestuur, vrijgesteld van werk en de leiding van VariO overgedragen aan Dirk Speelman, als interim-bestuurder. In oktober 2022 heeft de RvT, met in achtneming van drie maanden opzegtermijn, de arbeidsovereenkomst met Ellen Kruize per 1 februari 2023 opgezegd. De bestuurder, Ellen Kruize, heeft naast haar aanstelling

Naast de reguliere onderwerpen stonden onder meer de volgende zaken op de agenda in 2022: Organisatieontwikkeling, - structuur en -cultuur Onderwijsontwikkeling en onderwijskwaliteit Inrichting en functioneren bedrijfsvoering Management development proces leiding Huisvesting/nieuwbouw Lemmer en Emmeloord Scholing door leden Raad van Toezicht

bij VariO Onderwijsgroep ook zitting in een tweetal raden van toezicht van andere onderwijsorganisaties. Het betreft organisaties in andere onderwijssectoren en andere werkgebieden dan de sector en het werkgebied waartoe VariO Onderwijsgroep behoort. De Raad van Toezicht vindt deelname aan deze raden niet strijdig met de bestuursfunctie en ziet de toegevoegde waarde van deze nevenfuncties.

^ COVID-19

Tot slot

Onderwijskwaliteit De kwaliteitscommissie heeft samen met de bestuurder en de functionaris kwaliteitszorg in 2022 aandacht besteed aan het verder invulling gegeven aan haar rol als commissie. Ook zijn thema’s als inzet NPO-middelen, inspectie en de inspectiebezoeken aan de orde geweest. Daarnaast is gewerkt aan de positionering van het thema kwaliteit in de tertiaalrapportages.

VariO sluit 2022 af als een jaar waarin veel ontwikkelingen de dynamiek hebben bepaald. Er zijn mooie stappen voorwaarts gemaakt in het nog verder professionaliseren van de bedrijfsvoering en het versterken van de verbinding tussen de bedrijfsvoering en het onderwijs. Hiermee zijn diverse systemen beter op elkaar aangesloten, waardoor het zowel voor het onderwijs als voor de bedrijfsvoering makkelijker en efficiënter ingericht kan worden. Hier gaat de organisatie in 2023 zeker de vruchten van plukken.

Dat heeft geleid tot een andere invulling van de rapportages waarvan de resultaten in 2023 zichtbaar gaan worden. Financiële informatievoorziening en accountantscontrole De focus van de auditcommissie ligt vooral op financiële informatievoorziening, zoals de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, wet- en regelgeving en de aanbevelingen van de accountant. In het verslagjaar is de auditcommissie diverse keren bij elkaar gekomen en heeft stilgestaan bij de jaarrekening en de meerjarenbegroting van VariO

Als Raad van Toezicht kijken wij uit naar een nieuw kalenderjaar met mooie nieuwe uitdagingen. Een jaar waarin we verder gaan op de weg die in 2022 is ingezet. Waarbij we ook steeds concretere plannen krijgen voor de twee nieuwbouwprojecten in Lemmer en Emmeloord. We gaan verder voorwaarts!

Onderwijsgroep. De Raad van Toezicht heeft in 2022 toegezien op rechtmatige verwerving en ook rechtmatige en doelmatige besteding van de aanwezige middelen. De controle van 2022 is door Van Ree Accountants uitgevoerd. Dat is nu voor het tiende opeenvolgende jaar. De Raad van Toezicht is tevreden over de samenwerking. In 2018 is gewisseld van aanspreekpunt binnen het accountantskantoor. Jaarlijks evalueert de Raad van Toezicht intern de samenwerking met de accountant. De accountant koppelt haar bevindingen van de interim- en jaarrekeningcontrole terug aan de voltallige Raad.

Namens de Raad van Toezicht Mevrouw Irene Gerritzen Voorzitter Raad van Toezicht

Verslag GMR

De GMR (Gemeenschappelijke Medezeggen­ schapsraad) buigt zich over zaken die het schoolniveau overstijgen en van belang zijn voor de Bonifatius mavo en het Zuyderzee Lyceum van VariO Onderwijsgroep.

De samenstelling van de GMR was per 31 december 2022 als volgt: ^ Namens de Bonifatius Mavo: de heer M. Laarman (lid personeelsgeleding) de heer P. van Dam (lid personeelsgeleding) vacant (lid leerling- en oudergeleding)

de collectieve werkdrukmiddelen in gelijke mate te verdelen over alle medewerkers naar rato dienstverband. Hiermee krijgen de laagstbetaalden in de organisatie evenveel hiervan uitbetaald als collega’s in hogere salarisschalen.

^ Namens het Zuyderzee Lyceum: mevrouw J. de Bree Wondergem (lid oudergeleding, voorzitter) Mevrouw A. Molog (lid personeelsgeleding) Mevrouw M. Visser (lid personeelsgeleding) Mevrouw M. van Dalen (lid leerlinggeleding)

Vanwege het verstrijken van zijn termijn en het zich niet herkiesbaar stellen, heeft de GMR in september 2022 afscheid genomen van Anko Bos, secretaris en lid namens de personeelsgeleding van het Zuyderzee Lyceum. Vanuit de PMR Zuyderzee Lyceum is toegetreden mevrouw Annigje Molog, ook lid van de deel MR van het Vakcollege Noordoostpolder. Vanuit de leerlingenraad van het Zuyderzee Lyceum is toegetreden mevrouw Milena van Dalen, leerling uit 6 vwo. Bestuurswissel In het voorjaar van 2022 heeft de Raad van Toezicht besloten om bestuursvoorzitter Ellen Kruize vrij te stellen van werkzaamheden en dhr. Dirk Speelman te benoemen als interim-bestuursvoorzitter. Aan dit besluit is een zorgvuldig proces voorafgegaan waarin de GMR een signalerende rol heeft gehad in haar gesprekken met de Raad van Toe­ zicht. De GMR heeft haar zorgen geuit over zaken als bestuurscultuur en personeelsverloop binnen de organisatie. Ook de aanstelling van dhr. Speelman als interim-bestuurder is een proces geweest dat door RvT en GMR gezamenlijk is doorlopen. De leden van de RvT en de GMR hebben elkaar in dit lastige proces beter leren kennen en constructief samengewerkt. Dit heeft geleid tot betere onderlinge contacten, zowel formeel als informeel.

8

Adviezen De GMR heeft in 2022 diverse adviezen (gevraagd en ongevraagd) verstrekt aan het College van Bestuur. Zo hebben we positief geadvi­ seerd op het conceptbeleidsplan van de afdeling HR voor strategische personeelsplanning. Daarnaast hebben we een advies uitgebracht om

De GMR heeft ook een positief advies gegeven op een wijziging van het managementstatuut en organogram. De kern hiervan is dat de bovenschoolse directeuren verdwijnen en de bestuurder zowel de locatiedirecteuren als de diverse afdelingen binnen bedrijfsvoering zelf aanstuurt. Dit is geheel in lijn met het conve­ nant dat in 2019 is gesloten tussen GMR en CvB. Hierin is afgesproken dat de bovenschool­ se directeuren slechts voor een periode van maximaal drie jaar zouden zijn aangesteld. Tot slot heeft de GMR een positief advies gegeven op een aanpassing van de reiskosten­ regeling. Deze zorgt ervoor dat docenten die op meerdere locaties werken hun reiskosten voor het verkeer tussen de locaties weer kunnen declareren. Deze aanpassing heeft de GMR zelf gevraagd naar aan aanleiding van vragen vanuit haar achterban. Instemming De GMR is op een aantal ingebrachte stukken om instemming gevraagd: ^ We hebben in eerste instantie onze instem­ ming onthouden aan het bestuursformatieplan, onder andere vanwege het ontbreken van beleid met betrekking tot strategische personeelsplanning. Kort na de bestuurs­ wissel heeft het CvB onze vragen beant­ woord en bezwaren kunnen wegnemen, waarna wij alsnog konden instemmen.

^ We hebben inge­ stemd met een voorstel van het CvB om zowel de collectieve als individuele werkdrukmiddelen voor het schooljaar 2022-2023 uit te betalen, met de toezeg­ ging dat er per 1 augustus 2023 afspraken zijn gemaakt binnen de teams hoe deze structurele middelen voortaan in te zetten ter verlichting van de werkdruk. ^ Tot slot hebben we ingestemd met een nieuwe vitaliteitsregeling voor VariO. Deze regeling maakt het mogelijk om de laatste jaren voor het bereiken van de pensioen­ gerechtigde leeftijd voor 500Zo te gaan werken tegen gunstige voorwaarden. Samenvattend kunnen we stellen dat de GMR zeer constructief heeft samengewerkt met het College van Bestuur (en haar direc­ tieleden) van VariO, waarbij duidelijk merkbaar was dat er vanaf de maand mei een andere wind is gaan waaien in de organisatie. Ook de afdeling Bedrijfsvoering, waarover wij vorig jaar nog onze zorgen hebben geuit, stond er eind 2022 al een stuk beter voor als een jaar eerder. Dit geeft ons vertrouwen dat de weg naar herstel is gevonden en tot de gewenste resultaten gaat leiden.

GMR VariO Jeanette de Bree Wondergem (voorzitter)

Hoofdstuk 1

Profiel van de organisatie 1 1

Algemene beschrijving

VariO Onderwijsgroep is gevestigd in Emmeloord en heeft het bevoegd gezag over twee scholen: het Zuyderzee Lyceum (5 locaties) en de Bonifatius Mavo (1 locatie). De naam VariO Onderwijsgroep staat voor variatie in onderwijs. Dit komt tot uiting in de verschillende onderwijs­ vormen die wij onze leerlingen bieden. Wij hanteren voor onze scholen een open toelatingsbeleid. Elke leerling is bij ons speciaal, de verschillen in ons onderwijs­ aanbod benadrukken dat.

VariO Onderwijsgroep bestaat uit: ^ Bonifatius mavo een katholieke categorale mavo in Emmeloord, vmbo (g)tl ^ Caleido onderwijs voor anderstaligen in Emmeloord en Lemmer, ISK ^ Vakcollege Noordoostpolder basis- en kaderberoepsgericht onderwijs in Emmeloord (samenwerkingsschool met het Emelwerda College) * X-tuur zelfsturend voortgezet onderwijs in Emmeloord, vmbo tl, havo en vwo ^ Zuyderzee Lyceum Emmeloord brede openbare scholengemeenschap voor voortgezet onderwijs, vmbo tl t/m gymnasium ^ Zuyderzee Lyceum Lemmer brede openbare scholengemeenschap voor voortgezet onderwijs, vmbo t/m gymnasium

1 2

Missie en visie

VariO Onderwijsgroep wil een organisatie zijn die voortgezet onderwijs aanbiedt dat past bij elke leerling. Onderwijs, dat gericht is op het ontwikkelproces van de leerling om een leven lang te kunnen leren. De leerling is hierbij het vertrekpunt. Onze missie

‘De leerling en zijn talent wordt door ons gezien en in staat gesteld een leven lang te leren.’ Wij stimuleren leerlingen om hun eigen leerroute te volgen, passend bij de fase van hun ontwikkeling. De middelbare schoolperiode is in onze ogen dan ook geen afgesloten fase, maar een onderdeel van de voorbereiding op een leven lang leren. Onze visie

‘Leerlingen zijn continu aan het leren.’ We sluiten aan bij de wereld van onze leerlingen en spelen in op wat zij nodig hebben. Onze docenten zijn in staat de van nature aanwezige nieuwsgierigheid van de leerling aan te spreken. Daarbij werken wij aan de vaardigheden van leerlingen die nodig zijn voor een leven lang leren zoals: creativiteit, kritisch denken, veerkracht, verbazing, zelfvertrouwen, verantwoordelijkheid, zelfstandigheid, leiderschap, moed, samenwerking, zelfreflectie en het verwoorden van ambities.

10

De overkoepelende koers die is uitgezet voor VariO Onderwijsgroep krijgt per locatie vorm binnen de aangegeven kaders. Hiermee geven onze scholen zelf invulling aan hun eigen identiteit en behouden wij diversiteit in ons onderwijs. VariO Onderwijsgroep wil leerlingen in een uitdagende omgeving optimaal voorbereiden op hun toekomst. Om dit te bereiken leveren we op alle fronten (onderwijs, organisatie en financiën) hoge kwaliteit. Door als scholen midden in de regio te staan en samen te werken met onze omgeving slagen we hier nog beter in. Daarom werken we continu aan een cultuur waarin dit expliciet zichtbaar is.

4*MUb«

***ÊÜfr

MAVO VINDEN REANIMATIE CURSUS HEEL ERG LEERZAAM!

* ■•Mf

üecertificaat gehaald Fm nffl ľ - d0CUment ľ 1 Waamee reaillma*e vanaf heden voorÄÏ

Vm

Rode Kruis.

f ēmÊĘgį

3

Bonifatius mavo

leerlingen bonifatius

Organisatiestructuur VariO Onderwijsgroep

De organisatiestructuur van VariO Onderwijsgroep heeft in het najaar van 2019 zijn intrede gedaan en is in 2022 verder aangescherpt. De opzet van de organisatiestructuur is gestoeld op zo min mogelijk management. Hierdoor kunnen we zoveel mogelijk middelen direct ten gunste van het on­ derwijs inzetten. Hierbij volgen wij de lijn van het ministerie van Onderwijs en de Onderwijsraad om onze gelden zoveel mogelijk te besteden aan het primaire proces. Wij willen de gelden doelmatig besteden aan onze onderwijsplannen. Een uitvloeisel van de nieuwe organisatiestructuur is een wijziging in de hiërarchische structuur. Meer bottom-up in plaats van top-down. Door dit in gang te zetten geven we meer eigenaarschap en regievoering zo laag mogelijk in de organisatie. Hierdoor komt de beslissingsbevoegdheid meer bij de verschillende locaties te liggen. In 2022 is de laatste stap in dit proces gezet en hebben de twee bovenschoolse directeuren de organisatie verlaten. Dit betekent ook dat we met een minimaal aantal leidingge­ venden werken. Binnen VariO Onderwijsgroep werken zeven leidinggevenden, bestaande uit het bevoegd gezag en zes locatiedirecteuren.

VVIIO Onderwijsgroep

J

Staan “g^even bij het

* NNf

* MMt ié

ié

f n# * f i i tm t f» f»

t f

4

weken." In drie lessen van anderhalfľ^T ^ afge,0Pen gen de stabiele zijligghlíř ,ľn,,ľ Wlr ,eren de leerîinte passen, te reanimeren zonderAEo’eľf beademİng toe met AED. ‘‘De leerlim*»n AtD te reammeren wanneer iemand bewustelooŚT/e ^ ^ ‘e bieden nooit meer datje iemand niet on 7" ’iggen in een dergelijfeįimľtiľ‘ ^Velgeten ^ m06tblĴvoorbeeid hten

ÄSÄÍä is groot De

volgen. De eursus is vZt ,T* ^ TSĴeS de Cllrsus van de mavo en is geheel t™iet ^ “ let Vlerde jaar volgt de cursus als onderdeel van hun ^ ‘‘“’f1 ieerUnêen stage. "Wij vinden dat iedereen di maatsdlaPPeHĴk leren. Daarom bieden wii de d* moeten ^“en De leerlingen die meedoen 331106 'eeŴgen a®‘ echt heel erg leerzaam." J t louslast-Ze vinden het

ĮllH lM n m

*** 4ttafe ^Imi tp

Hoofdstuk 2

Toekomstvisie VariO Onderwijsgroep 2 1

Samen maken wij de school voor en van de leerlingen!

Om het onderwijs voor en van onze leerlingen te verzorgen hebben wij de ambitie om ons te ontwikkelen tot een organisatie die voortgezet onder­ wijs aanbiedt dat past bij de ontwikkeling van elke leerling. Iedere leerling wordt bij ons gezien. We bieden als onderwijsgroep continu maatwerk, zodat goed in beeld is wat de onderwijsbehoefte is van al onze leerlingen. Met de gestelde ontwikkeldoelen die zijn geformuleerd in de locatieplannen, maken we de bestaande scholen binnen onze groep klaar voor deze toekomstvisie. Daarmee doen wij recht aan onze leerlingen en de verschillen binnen VariO Onderwijsgroep. Onze uitgangspunten hierbij zijn: ^ Gepersonaliseerd ontwikkelen: elk kind wordt gezien. ^ Veilige ontwikkelomgeving, open en stimulerend.

Binnen VariO Onderwijsgroep werken wij, zowel op leerlingenniveau, als op teamniveau toe naar regisseren en zelfsturing in plaats van beheersen van en aansturen. Binnen onze scholen zijn het de docenten die een verschil maken. Wij stellen onszelf daarom continu de vraag: ‘wat doe ik voor de leerling?” en ‘waarom doe ik dit voor de leerling?’. Daarbij gaan wij uit van een grote mate van zelfsturing. Dit geldt voor zowel de individuele medewerker als voor de teams om de leerling heen. Iedereen heeft hierin zijn verantwoordelijkheid.

^ Professionele docenten en coaches.

Figuur 1

High Performing Schools

2.2

HPS

Alle schoollocaties1 zijn in 2020 gestart met een tweejarig professionaliseringstraject High Performing Schools onder begeleiding van Academica Business College (ABC). Het hoofddoel van dit scholingstraject is de cultuur op de locaties om te buigen naar een meer professionele schoolcultuur. Een High Performing School is gebaseerd op onderstaan­ Lange termijn visie ä doelen

ŵ

Effectief leiderschap

de principes (Bergeson, 2006): 1. Een duidelijke en gedeelde visie. 2. Hoge (kwantitatieve én kwalitatieve) normen en verwachtingen voor alle leerlingen. 3. Effectief leiderschap op verschillende lagen van de schoolorganisatie. 4. Intensief niveau van samenwerking en communicatie. 5. Curriculum, instructie en beoordelingen minimaal in overeenstemming met de overheidsnormen voor alle leerlingen. 6. Frequent monitoren van leren en lesgeven (data en observaties). 7. Gerichte professionele ontwikkeling aan de hand van geconstateerde leerproblemen. 8. Een ondersteunende leeromgeving (tijd en geld). 9. Hoge mate van betrokkenheid van families en de directe stakeholders.

Kwaliteit van medewerkers

źS Open- en actiegerichtheid

Doel VariO Onderwijsgroep heeft zichzelf als doel gesteld om het onderwijs (het leren van de leerlingen) centraal te stellen en de onderwijsprofessionals verantwoordelijk maken voor dit primaire proces. Een inclusieve en effectieve stichting waar iedere leerling goed onderwijs krijgt door docenten die kwalitatief hoogstaand onderwijs kunnen verzorgen. Maar ook een stichting waar onderwijsinhoudelijke en bedrijfsmatige processen goed op elkaar zijn afgestemd en waar elke leerling een geschikte plek heeft. Doel van VariO Onderwijsgroep is het worden van een High Performing Organisatie (HPO) waarin professionals verantwoordelijk zijn voor de onderwijsinhoudelijke keuzes richting het primaire proces. Het HPS-programma is binnen VariO Onderwijsgroep geoperationaliseerd in vijf basis­ kenmerken die inhoudelijk de rode draad vormen van het programma. Zie figuur 1 links.

Continue verbetering en innovatie

12

1 Het Vakcollege en X-tuur geven ieder op een eigen manier invulling aan een vergelijkbaar professionaliseringstraject.

.3 Gevolgen Coronacrisis De gevolgen van de Coronacrisis zijn bij onze leerlingen nog steeds te merken. De NPO-subsidie loopt nog even door zodat de zittende leerlingen daar nog een tweetal jaren van kan blijven profiteren. Met name mentale problemen maar ook leerachterstanden spelen sommige leerlingen nog parten.

2

2.4

Personeelstekorten

2.5

Nieuwbouw VO-Campus

Ook VariO heeft last van de groeiende personeelstekorten.

Eind 2022 is het bouwbudget voor de VO-Campus door de gemeente

Bij sommige vakken is het erg lastig geworden om nieuwe docenten te vinden. Ook bij Caleido is dit een probleem. Om

NOP fors verhoogd waardoor de uitvoer van de planning voortvarend is gestart. De samenwerking met de

zoveel mogelijk regionaal samen te werken is VariO lid gewor­

Emelwerda College, is verstevigd. In gezamenlijke werkgroepen werken we aan de plannen.

den van Pompeblêd, een groep VO-scholen in Friesland die de arbeidsmarktproblemen in

‘medebewoner’ van de Campus, Het

gezamenlijkheid benadert.

2.6

Nieuwbouw Zuyderzee Lyceum Lemmer

Ook in Lemmer is de nieuwbouw van de vestiging voortvarend doorgegaan. Inmiddels is de aanbesteding van de aannemer in volle gang, de oplevering verwachten we in augustus 2024.

Horizontale verantwoordi VariO Onderwijsgroep volgt de Code Goed Onderwijsbestuur VO. Figuur 2, visiekwadrant

De geactualiseerde Code Goed Onderwijsbestuur VO is gebaseerd op vier principes: verantwoordelijkheid, professionaliteit, integriteit en

Visie In 2021 hebben de onderwijsteams alien hun visies ontwikkeld op leren, organiseren en professionaliteit, in lijn

openheid. Het jaarverslag, de klachtenregeling en de klokkenluider­

met de strategische koers van VariO Onderwijsgroep. Vanuit deze eigen visie geven zij hun onderwijs en hun functioneren overtuigd vorm.

voor de afgesproken doelen.

Daarnaast is men in leerteams (professionele leergemeenschappen) gestart met het samen ontwikkelen van lessen, het maken van kwaliteitskaarten en het doen van (actie)onderzoek: een vraagstuk uit de eigen onderwijspraktijk onder­ zoeken en aanpakken aan de hand van wetenschappelijke kennis. In 2022 is het HPS gedachtengoed regulier geworden in het onderwijs.

regeling zijn gepubliceerd op de website van VariO Onderwijsgroep. In 2022 zijn de publieke middelen op een gepaste manier aangewend

VariO Onderwijsgroep vindt het belangrijk dat het onderwijs deel uitmaakt van de dagelijkse belevingswereld van de leerlingen. Daartoe wordt op diverse niveaus in de organisatie het contact gezocht met de verschillende stakeholders. De locatiedirecteuren en medewerkers op de scholen hebben hier de voornaamste taak. Zij staan in dagelijks contact met leerlingen en ouders. Ook het bestuur zoekt deze aansluiting, bijvoorbeeld in de vergaderingen van de gemeenschap­ pelijke medezeggenschapsraad, de dialoog te voeren met medewerkers en leerlingen en door aanwezig te zijn bij belangrijke momenten op scholen en door middel van werkbezoeken.

13

Hoofdstuk 4

Samenwerkingsverband Aandac^ VariO Onderwijsgroep is aangesloten bij het samenwerkingsverband Stichting Aandachtt. Samen hebben wij de maat­ schappelijke opdracht om binnen de regio kwalitatief goed onderwijs aan te bieden dat leidt naar een diploma of een plek op de arbeidsmarkt. Door de samenwerking binnen de regio zijn er weinig thuiszitters. Er is goed zicht op de leerlingen die risico lopen om te stagneren in hun schoolloopbaan. Vaak vindt er samenwerking plaats met de ketenpartners zoals leerplicht, GGD en jeugdhulpinstellingen.

4'1

Recht op passend onderwijs

De leerlingen op de scholen van VariO Onderwijsgroep worden begeleid naar een diploma. Soms is hier extra hulp en ondersteuning bij nodig. Alle scholen bieden hiervoor een vorm van basisondersteuning aan om deze leerlingen te helpen. Voorbeelden zijn het mentoraat, dyslexie-faciliteiten en een zorglokaal. Voor het merendeel van de leerlingen is dit voldoende om hen met een diploma de schoolloopbaan af te laten sluiten. Voor de overige leerlingen doen we een beroep op de expertise van Aandacht+.

4.3

.2

Begeleiding

De scholen kunnen begeleiding krijgen bij vragen rond individuele leerlingen, onderzoeken naar capaciteiten of welbevinden aanvragen, hulp krijgen bij vragen rond klassenmanagement of begeleiding van docenten in specifieke situaties. Er wordt ook nauw samengewerkt met de leerlingen die uitstromen vanuit Caleido naar het regulier onderwijs, waarbij de mogelijkheid bestaat om leerlingen intensiever te begeleiden met behulp van taalarrangementen. Dit om afstroom of uitstroom en thuiszitten te voorkomen. In 2022 kwamen ruim negentig leerlingen in aanmerking voor taalarrangementen. Daarnaast zijn er leerlingen die worden gevolgd en begeleid in hun ziekteverzuimproject en in projecten ter voorkoming van vroegtijdig schoolverlaten.

Bekostiging

In 2014 is de wet op Passend Onderwijs ingevoerd. Dit betekende voor Aandacht dat het voortgezet speciaal onderwijs onderdeel werd van het samenwerkingsverband. In 2016 werd daarbij de verantwoordelijkheid voor leerwegondersteunend onderwijs (LWOO) en praktijkonderwijs gevoegd. Onze regio huisvest een bovengemiddeld aantal leerlingen die meer zorg behoeven. Deze leerlingen zijn op hun plaats binnen een speciale setting van het voortgezet speciaal onderwijs. De bekostiging voor deze groep leerlingen is echter niet toereikend en moet worden aangevuld vanuit het budget van de overige scholen. Daarnaast is het aantal leerlingen in het praktijkonderwijs en binnen het LWOO door meerdere redenen gegroeid in onze regio. De bekostigingssystematiek is echter nog altijd gebaseerd op de situatie van 2012, een jaar waarin het aantal leerlingen in het LWOO en op

14

4

het praktijkonderwijs fors onder het landelijk gemiddelde lag. Nog altijd geldt de situatie in 2012 als grondslag.

Het gevolg is dat de toename van het aantal LWOO- en praktijkonderwijsleerlingen leidt tot een bijdrage vanuit de scholen, terwijl de bekostiging nog altijd gebaseerd is op de lage aantallen van 2012. Om hier aanpassing op te krijgen vindt frequent overleg plaats met VO-raad, steunpunt Passend Onderwijs en de politiek. In het samenwerkingsverband Aandacht heeft VariO zich hardgemaakt voor verbetering van de financiële toekomst. Een harde opstelling (samen met Emelwerda) heeft inmiddels geleid tot een plan van aanpak om de financiële huishouding op orde te brengen. Op deze manier hoeft het reguliere voortgezet onderwijs niet elk jaar de grote tekorten bij te passen ten koste van hun eigen financiële gezondheid.

Hoofdstuk 5

Verslag schoollocaties 5.I

Locatiejaarplannen

De richtinggevende doelen van de strategische koers en de school­ plannen zijn nader uitgewerkt in de locatiejaarplannen van de locaties. De locatiejaarplannen zijn opgesteld door de locatiedirecteuren in samenspraak met de onderwijsteams. Vanuit de locatievisie en het onderwijsconcept zijn speerpunten vertaald naar locatiejaardoelen vanuit het perspectief plan - do check - act. In de afzonderlijke tertiaalrapportages evalueert iedere locatiedirecteur de locatiejaardoelen.

5.2

Sociale veiligheid

De scholen van VariO Onderwijsgroep kenmerken zich door een actief positief pedagogisch klimaat. Kinderen leren optimaal in een omgeving waarin ze zich veilig en geaccepteerd voelen. We gaan uit van vertrouwen en respect voor elkaar, erkennen en waarderen ver­ schillen en werken op basis van gelijkwaardigheid. Er heerst een positieve sfeer, met veel aandacht voor normen en waarden. We vinden het belangrijk dat leerlingen, medewerkers en ouders respectvol met elkaar omgaan. Scholen in het primair-, voortgezet- en speciaal onderwijs zijn verplicht zorg te dragen voor een veilige school. Sinds augustus 2015 is de Wet Veiligheid op school van kracht die tot doel heeft pesten aan te pakken en de veiligheid voor leerlingen op school te vergroten. VariO Onderwijsgroep voldoet aan de wettelijke verplichting om zorg te dragen voor een sociaal veilige leeromgeving en pesten te bestrijden. Alle locaties: Voeren actief beleid op het gebied van pesten en sociale veiligheid. - Hebben een pestprotocol. - Hebben een centraal aanspreekpunt voor pesten. Monitoren jaarlijks de veiligheidsbeleving onder leerlingen door afname van een instrument dat voldoet aan de wettelijke eisen (tevredenheidsonderzoek). Leerlingen en ouders beoordelen de veiligheid bij VariO Onderwijsgroep als goed. Het pes­ ten wordt goed aangepakt, leerlingen gaan met plezier naar school en het verzuim is laag.

5.3

Onderwijsresultaten

5.3.I

Slagingspercentage

2021-2022

Landelijk gemiddelde

Vakcollege Noordoostpolder vmbo-b

100 y

98,8 y

Vakcollege Noordoostpolder vmbo-k

98 y

98,6 y

Zuyderzee Lyceum Lemmer vmbo-b

100 y

98,8 y

Zuyderzee Lyceum Lemmer vmbo-k

100 y

98,6 y

Zuyderzee Lyceum Lemmer vmbo-(g)t

93 y

95,7 y

Bonifatius mavo vmbo-(g)t

91 y

96 y

Zuyderzee Lyceum X-Tuur (vmbo-(g)t

100y

95,7 y

Zuyderzee Lyceum Emmeloord vmbo-(g)t

100 y

95,7 y

Zuyderzee Lyceum Emmeloord havo

86 y

90,5 y

Zuyderzee Lyceum Emmeloord vwo

98 y

92,7 y

School

De centrale examens van 2022 kenden net als die van 2021 een aantal versoepelingen. Het examen was verdeeld over drie tijdvakken, er was een extra herkansingsmogelijkheid en de leerlingen mochten het resultaat van één vak wegstrepen. De scholen hebben over het algemeen een goed slagingspercentage behaald in 2021-2022. De scholen die onder het landelijk gemiddelde scoorden hebben verbeterplannen opgesteld.

Slaagpercentage

5.3.2 Onderwijspositie t.o.v. advies primair onderwijs Jaarlijks geeft het bestuur, per school, het resultaat op de indicator onderwijspositie ten opzichte van het advies van het primair onderwijs (driejaargemiddelde) en de vastgestelde norm per school weer. De leerlingen van VariO Onderwijsgroep in leerjaar drie zitten op het niveau dat door de basisscholen is geadviseerd. Daarmee voldoen de scholen aan de norm van VariO Onderwijsgroep (leerlingen zitten in leerjaar drie op het niveau van het basisschooladvies gelijk aan de inspectienorm voor de school).

Hoofdstuk 5 vervolg

5.3.3

Onderbouwsnelheid

Bij de onderbouwsnelheid kijken we naar de overgang tussen leerjaar 1-2-3. Deze indicator is bedoeld om te bepalen hoeveel leerlingen onvertraagd de onderbouw doorlopen. Alle VariO-scholen met een onderbouw voldoen aan de norm van VariO Onderwijsgroep (op of boven de inspectienorm).

5.3.4

Bovenbouwsucces

Voor deze indicator bepalen we voor elke leerling in de bovenbouw, vanaf leerjaar drie, of de overgang naar het volgend schooljaar succesvol is of niet. De overgang van leerlingen in de bovenbouw is voldoende succesvol op het Vakcollege, de Bonifatius mavo, vmbo-b en vmbo-k van Zuyderzee Lyceum Lemmer, vmbo-t en vwo van Zuyderzee Lyceum senior. Het bovenbouwsucces op de havo van het Zuyderzee Lyceum senior, het vmbo-t, havo en vwo van Zuyderzee Lyceum Lemmer en het havo en vwo van Zuyderzee Lyceum junior voldoen niet aan de norm van VariO Onderwijsgroep (op of boven de inspectienorm). Van een on­ voldoende oordeel door de onderwijsinspectie is vooralsnog geen sprake. Een school/afdeling krijgt een onvoldoende als er twee onderwijsresultaten onder de norm zijn.

5 4

Onderwijskundige ontwikkelingen

54I Corona en het Nationaal Programma Onderwijs In het voorjaar van 2022 konden de leerlingen weer meer naar school, zij het veelal in halve groepen. We gaven grotendeels hybride onderwijs, met als doel alle leerlingen in ieder geval enkele dagen op school les te kunnen geven. Schoolscan In mei 2021 hebben we op alle locaties een VariO-brede schoolscan uitgevoerd om (achterstanden op) de ontwikkeling van de leerlingen op cognitief gebied, sociaal emotioneel gebied, welbevinden en executieve vaardigheden in kaart te brengen. In april 2022 zijn de leerlingen opnieuw bevraagd over dezelfde thema’s. De uitkomsten van deze tweede meting zijn gebruikt om de NPO-interventies voor schooljaar 2022-2023 te kiezen. De onderwijsteams zijn nauw betrokken geweest bij het evalueren van de interventies 2021-2022 en het maken van keuzes voor 2022-2023. Interventies voor schooljaar 2022-2023 Voor dit schooljaar zijn de eerder gekozen interventies uit de menukaart grotendeels voortgezet: ^ Meer onderwijs en/of effectieve inzet van onderwijs: bijles­ sen en ondersteuningslessen voor diverse vakken, ondersteu­ ning in kleine groepen, huiswerkbegeleiding op school, inzetten onderwijsassistenten/instructeurs in de klas (verlengde instruc­ tie), vakantieschool, inzet studiebuddy’s en examentrainingen en talenturen bij Caleido.

- Op het senior zijn bijlessen en steunlessen zowel virtueel als fysiek ingezet, en ook intensieve examentrainingen met een externe partij (athena). Studiebuddy’s blijkt een zeer succesvol­ le vorm van ondersteuning te zijn die veel leerlingen laag­ drempelig heeft geholpen. Resultaten worden nu langzaam zichtbaar; de achterstanden worden langzaam ingelopen en de vooruitzichten voor de examenkandidaten zijn hoopgevend

16

voor met name de havo. Extra ondersteuning en ondersteuningsuren, zoals huiswerkbegeleiding resulteert er dus in dat

VariO leerlingen voor een deel op het juiste niveau heeft gekre­ gen. Wel moet worden opgemerkt dat de achterstanden door Corona fors zijn en dat dit zeker zijn weerslag nog wel enige tijd zal hebben. Verwacht geen wonderen. - In Lemmer zijn extra steunlessen voor met name de vak­ ken Nederlands, Engels en wiskunde ingezet. Geconstateerd wordt dat voor de meeste vakken de achterstanden ingelopen worden. Op wiskunde zitten nog veel achterstanden. Voor dit vak zijn we er zeker nog niet. Daarnaast is er een Check in, check out ingericht. Hiervoor worden leerlingen aangemeld met een hulpvraag wanneer zij vastlopen in de les. Dit kan op het gebied van (grotere) leerachterstanden zijn, maar ook op sociaal-emotioneel vlak. Op het gebied van leerachterstanden worden leerlingen individueel begeleid om de achterstan­ den goed in kaart te brengen, een planning te maken en de planning uit te voeren. Zij volgen op dat moment even niet de les. Wanneer de achterstanden zijn weggewerkt, keren zij weer terug in de klas. Hiermee hebben we leerlingen in een eerder stadium kunnen helpen waardoor we konden voorkomen dat ze naar de Rebound moesten. ^ Sociaal-emotionele en fysieke ontwikkeling: werken aan groepsvorming/dynamiek, sportactiviteiten, cultuuractiviteiten, voorlichting sociale media en leerlingbegeleiding.

- NPO middelen zijn ingezet via mentorlessen en de LO-sectie, via excursies en ook in werkwerken is weer gewerkt aan groepsdynamiek en sociale ontwikkeling. Zichtbaar verbeterende ontwikkeling. Er is beter inzicht of er extra ondersteuning nodig is. Er zijn wel meer leerlingen in de zorgbegeleiding. - Er zijn extra activiteiten georganiseerd, bijvoorbeeld activitei­ ten in de startweek, om een positieve (start)impuls te geven aan de groepsdynamiek. Voor klassen waarin de groeps­ dynamiek extra aandacht nodig had is er een extra Lefdag georganiseerd met hulp van externen. Er is voorlichting ge­ weest op het gebied van sociale media. De Check in, check out

zorgt naast begeleiding op het gebied van plannen, organiseren en het wegwerken van leerachterstanden ook voor ondersteuning op

de leerlingen achterstanden hebben, moeilijk tot leren komen en meer storend gedrag vertonen.

het gebied van sociaal-emotionele ontwikkeling. Er was een sterke behoefte vanuit de leerlingen aan dit soort activiteiten en leerlingen geven aan dat de groepsdynamiek in de klassen hierdoor verbeterd is in de loop van het jaar.

Subsidies De algemene financiële NPO-middelen hebben de loca­ ties aangevuld met diverse subsidies:

^ Executieve functies: samenwerkend leren, cursus leren-leren en begeleiding bij het plannen van schoolwerk. - In Emmeloord worden trainingen gegeven aan leerlingen in de 4e klassen havo en vwo om plannen en executieve vaardigheden te verbeteren. Dit heeft bijgedragen aan meer zelfvertrouwen en een verbeterde studiehouding. - In Lemmer is er vanuit de Check in, check out hulp geboden bij plan­ nen en organiseren voor leerlingen die vastliepen. Voor de examenklassen is er ook extra aanbod geweest voor plannen en organiseren vooral in de periodes van de schoolexamens. Dit heeft bijgedragen aan meer zelfvertrouwen en een betere voorbereiding op de exa­ mens. Voor klas 1 t/m 3 is een agenda met behulp van een methode ingevoerd om huiswerk beter te leren plannen. ^ (Extra) inzet van personeel en ondersteuning: teamprofessionalisering, HPS-training, verbeteren leskwaliteit (Lesson Study), differen­ tiëren in de les, training/ondersteuning vaksecties, VariO-academie, klassenverkleining, extra mentoruur of extra taakuren mentoraat, extra supportgroep, ICT-lessen, inzet Re-Care bij begeleiding leerlin­ gen Caleido, inzetten onderwijsassistenten/instructeurs, extra inzet leerlingbegeleiding en schoolmaatschappelijk werk. - In Emmeloord is er een toename leseffectiviteit, professionaliteit bij de docenten.

De kleinere klassen hebben met name in havo 4 geleid tot meer rust en aandacht voor de leerlingen door de docenten en mentoren. Dit vergroot sociaal welzijn. Bij Caleido heerst meer rust in de school en is er meer maatwerk. Er wordt meer en effectiever samengewerkt met het (regulier)vervolgonderwijs. - In Lemmer heeft het HPS-traject gezorgd voor meer professiona­ liteit en een betere kwaliteit van het onderwijs. Het team werkt nu in leerteams waarin ze aan de slag gaan met onderwijsverbetering. Dit zorgt voor meer eenheid van het team. Afspraken die vanuit de leerteams komen hebben gezorgd voor meer efficiënte lestijd. Extra personeel is ingezet om de Check in, check out te bemensen. Via de bibliotheek hebben we een leesconsulent die cursussen geeft aan het team voor het bevorderen van het leesplezier. Docenten krijgen zo handvaten om leerlingen te stimuleren om te lezen. We lezen met de hele school twee keer in de week twintig minuten. De resultaten hebben we nog niet kunnen meten, maar het is al wel ‘normaal’ geworden om te lezen. ^ Faciliteiten en randvoorwaarden: ouderbetrokkenheid (steun van thuis) vergroten (oudertraining/voorlichting), schoolpleinfaciliteiten (leerlingenraad buigt zich hierover), extra digitale hulpmiddelen, inrichten leerlingvolgsysteem voor individuele ontwikkelingsplannen.

- In Emmeloord zien we dat ouders weer meer betrokken zijn bij de ontwikkeling van de leerling zijn; via klankbordgroep is aandacht voor omgang met sociale media en voorlichting zorg- en talentonder-

^ Arbeidsmarkttoelage voor medewerkers van Vakcollege en Caleido. ^ Capaciteitentest voor Vakcollege: afname toets bij leerlingen die geen eindtoets groep 8 hebben kunnen maken vanwege corona om zo het best pas­ sende onderwijsniveau van deze leerlingen te meten. ^ Heterogene brugklassen voor Vakcollege, Zuyderzee Lyceum Lemmer en Zuyderzee Lyceum junior en X-tuur: uitstellen van het selectiemoment. ^ Individueel ontwikkelingsplan voor alle locaties: in­ haal- en ondersteuningsprogramma’s voor leerlingen die als gevolg van corona leerachterstanden/wertraging opgelopen hebben. ^ Onnodig zittenblijven voorkomen voor Zuyderzee Lyceum Lemmer en Zuyderzee Lyceum Emmeloord (locaties junior en senior): duurzame interventies om onnodig zittenblijven te voorkomen (monitoren leerontwikkeling, flexibilisering van overgangsbeleid, professionaliseringsactiviteiten voor leraren gericht op voorkomen van onnodig zittenblijven en bieden van kansen, maatwerk). ^ Zuyderzee Lyceum Emmeloord ontvangt subsidie Hoogbegaafden: Het Zuyderzee Lyceum ontwikkelt een traject dat leidt tot een vormgeving van het vwo+ onderwijs. Er is een langere periode (vier jaar) uitgetrokken om het proces zorgvuldig vorm te ge­ ven, waarbij iedereen betrokken is en een inhoudelij­ ke en/of ondersteunende bijdrage levert.

^ De Bonifatius mavo ontvangt een subsidie Pilot Praktijkgericht programma gemende leerweg en theoretische leerweg. ^ De Bonifatius mavo heeft in december een subsidie Basisvaardigheden ontvangen. ^ Caleido ontvangt subsidie voor Doorstroomprogramma vmbo-mbo, voor een soepelere overgang. Wij begeleiden leerlingen nu ook als ze al op Friese Poort zitten. ^ Zuyderzee Lyceum Lemmer heeft subsidie ontvan­ gen voor zij-instromers.

wijs. Betrokkenheid is weer sterk toegenomen. - In Lemmer is er een ouderavond over sociale media met work­ shops georganiseerd. De examenleerlingen kunnen gebruik maken van digitale ondersteuning om extra te oefenen voor de examens; onlineslagen.nl. Hier is heel veel gebruik van gemaakt. Leerlingen zijn hierdoor meer gaan oefenen. De effecten van de corona-lockdowns waren ook in 2022 in de scholen nog steeds goed merkbaar. Op alle VariO-scholen valt op dat

17

Hoofdstuk 5 vervolg

5.4.2

Digitale leermiddelen

Op alle scholen van VariO werken we met digitale leermiddelen. Bij de Bonifatius mavo hebben leerlingen in principe geen persoonsgebonden device, op alle andere scholen wel. Het werken met digitale leermiddelen heeft een hoge vlucht genomen sinds COVID-19. Op alle schoollocaties is gewerkt aan een verdere doorontwikkeling van een kwalitatief goede online les.

5.4.3

Schoollocaties

Ook het afgelopen jaar werd het onderwijs gedomineerd door corona en de maatregelen die hiermee gepaard gingen. Veel onderwijsactiviteiten als sportdagen, culturele activiteiten, excursies, werkweken, stages, gastlessen, feesten en vieringen gingen in beperkte mate door. Toch hebben de teams op alle schoollocaties hard gewerkt aan de kwaliteit van het onderwijs, dat recht doet aan de behoeften en talenten van de leerlingen. Het onderwijs is daarmee beter afgestemd op de verschillen in onderwijsbe­ hoeften van de leerlingen. Het Sterk Techniek Onderwijs (STO) heeft zich dit jaar nog meer geprofileerd in en via het Vakcollege. Het Da Vinci Technolab is volop in gebruik, zowel door de leerlingen van het Vakcollege als ook door leerlingen van Caleido, de Bonifatius mavo en diverse basisscholen. Er zijn flinke stappen gemaakt voor samenwerking met het mbo in de profielen Produceren, Installeren en Energie (PIE) en Bouw, Wonen en Interieur (BWI), waarbij er doorlopende leerlijnen en leerroutes worden ontwikkeld. In het komende jaar versterken we deze samenwerking. Het Vakcollege heeft een aantal jaar geleden gekozen voor de overgang van de mentor naar de coach. Het afgelopen jaar heeft dat zich uitbetaald, we merken dat er betere be­ geleiding is van elke leerling. Onze visie ‘we zien je’ kunnen we zo nog beter uitdragen.

Het aanbieden van maatwerk voor elke leerling die dat nodig heeft passen we nog meer toe; zo is er meer aanbod in keuzevakken voor de profie­ len in samenwerking met het mbo, lopen leerlingen extra stages, volgen ze vakken op een hoger niveau of bieden we nog meer begeleiding aan. Bij X-tuur hebben de eerste mavoleerlingen hun diplo­ ma gehaald. Wij zijn trots op het slagingspercentage van 100^0. In 2023 gaan de eerste havisten examen doen. Het onderwijsconcept X-tuur ademt in alles door, dus ook in de visie op toetsing en examinering. Leerlingen kunnen flexi­ bel toetsen op verschillende niveaus met een variatie aan toetsvormen, contextrijk. Zij zijn daarbij actief betrokken bij het beoordelingsproces. Bij X-tuur gaat het om de bewustwording van het eigen leerproces, inzicht krijgt in dit leerproces en aantonen wat je hebt geleerd. Hierbij is formatief toetsen en formatieve evaluatie essentieel. X-tuur maakt bewuste keuzes die ken­ nis en vaardigheden van een leerling summatief toetsen

18

op grond van de landelijke examenprogramma’s en binnen

‘wat moet en wat mag’ bij het schoolexamen. X-tuur heeft leerlingen uit vier leerjaren mavo, havo en vwo. Medewerkers en leerlingen vormen de leer- en leefgemeen­ schap op X-tuur, met als doel samen een gemeenschappe­ lijke identiteit en werkklimaat te vormen en bevorderen. Deze gezamenlijke verantwoordelijkheid stimuleert leren van, met en door elkaar en draagt ertoe bij dat alle betrok­ kenen zich uitgedaagd voelen om zich nieuwe kennis en vaardigheden eigen te maken. Er is bewust voor gekozen om een leer- en leefgemeenschap te zijn waarin mavo-, havo- en vwo- leerlingen zoveel mogelijk in één groep sa­ men onderwijs volgen. Daar waar de leerlingen in heteroge­ ne groepen van en met elkaar kunnen leren, blijven we dat stimuleren. De Bonifatius mavo timmert innovatief flink aan de weg. Het team participeert in de pilot voor de nieuwe praktische leerweg gtl. Deze leerweg gaat twee leerwegen (gl en tl) vervangen. Het streven is de nieuwe leerweg op één augus­ tus 2024 in te voeren. Daarnaast is men het vak technolo­ gie ^ toepassing (TeTo) verder aan het ontwikkelen. In de onderbouw maken de leerlingen kennis met de beginselen van dit vak. Aan het einde van de tweede klas kunnen leerlingen voor TeTo kiezen als examenvak. Leren doen de leerlingen zowel binnen de school als buiten de school, onder andere bij bedrijven en organisaties.

Daarnaast vindt er doorontwikkeling plaats van het profiel economie ^ ondernemen, in samenwerking met mbo de Friese Poort. Vanaf 2023 biedt de Bonifatius mavo ook het profiel zorg ^ welzijn aan. Daarmee heeft de Bonifatius mavo een ruim keuzeaanbod voor alle leerlingen. Twee keer per week met de hele school dertig minuten le­ zen, dat gebeurt ook op de Bonifatius mavo. Onderzoeken en literatuur hebben het allang bewezen, elke week twee keer dertig minuten lezen vergroot de woordenschat van de jeugd aanzienlijk. Een leerteam op de Boni heeft onderzoek gedaan naar leesvaardigheid. Dat het slecht gesteld is met de woordenschat van de Nederlandse jeugd is meerdere malen aangetoond in landelijke onderzoeken. Nederland scoort daarnaast helaas ook niet hoog op de wereldrang­ lijst. Daarom is de Boni begin van het schooljaar gestart met ‘heel de Boni leest’. Dit betekent dat er twee keer per week een half uur wordt uit geroosterd in het normale lesrooster om te lezen. Het leuke aan het lezen is dat de hele school leest, allemaal tegelijk. Echt iedereen doet mee!

Bij Caleido krijgt elke leerling onderwijs op maat. Caleido werkt nauw samen met de scholen van VariO Onderwijs­ groep en het middelbaar beroepsonderwijs. Zo kunnen leerlingen goed doorstromen, om daar een diploma te halen. Het team werkt aan verbetering van de in-, door- en verwachte uitstroomprofielen van de leerlingen in relatie tot het ontwikkelingsperspectief. De vaksecties werken aan het formuleren van concrete doelen en normen. Daarnaast heeft het team een scholing doorlopen van NT2 didactiek; gericht op het verzorgen van kwalitatief goed onderwijs passend bij wat de leerling nodig heeft. Naast het leren van de Nederlandse taal is het onderwijs ook gericht op het integreren in de Nederlandse maatschap­ pij. We willen de leerlingen datgene meegeven wat ze nodig hebben om deel te kunnen nemen aan onze samenleving. Zo gaan ze goed uitgerust hun toekomst tegemoet. In de eerste helft van 2022 heeft Caleido een tijdelijke voorzie­ ning onderwijs gehad op Urk. Eind 2022 is Caleido in Emmeloord gestart met een AMV (alleenstaande minderjarige vreemdeling) locatie. Caleido is in 2022 verdubbeld in leerlingenaantallen en personeel. Het Zuyderzee Lyceum Emmeloord kent in de onderbouw een afdeling vwo+, voor alle leerlingen die deelnemen aan het vwo (en de havo/vwo klas).

Het doel is om de leerling op zijn/haar niveau te laten presteren, zodat hij/zij met plezier en gemotiveerd naar school gaat en zichzelf blijft ontwik­ kelen. Binnen het vwo+ is bij de mentoren en vakdocenten veel kennis over meer- of hoogbegaafdheid. De docent be­ geleidt de leerlingen in dit leerproces door onder andere het aanbieden van extra leerstof of het geven van verdiepende en verbredende opdrachten. In de bovenbouw richt het team de aandacht op de verbete­ ring van de onderwijsresultaten. Het bovenbouwsucces en de slaagpercentages zijn op de mavo en de havo onvoldoen­ de. Een speerpunt van het team is de demotivatie van leer­ lingen herkennen en analyseren/ bouwen aan kennisvergro­ ting op een aantrekkelijke manier. Het doel is de intrinsieke motivatie van de leerlingen te vergroten. De ambitie is het doel en het nut van de lesstof op lange termijn aan te laten sluiten op de (voor)kennis en belevingswereld van de leerlingen. Ook in 2022 is er gewerkt met een aantal speerpunten die belangrijk zijn om de visie en missie duidelijk en herkenbaar te kunnen realiseren voor het Zuyderzee Lyceum Emme­ loord. Enkele voorbeelden zijn: ^ Voortzetting scholing High Performing School (HPS) en implementatie, waarbij de focus ligt op het ontwikkelen van breed en hoog leerrendement binnen een professio­ nele schoolcultuur en leergemeenschap.

^ Voortzetting van het traject leerlingbespreking.nl waarbij in 2022 de aandacht lag op de interactie van de feedbackcultuur naar leerdoeldenken binnen HPS en het verankeren van leerlingbesprekingen in onze professio­ nalisering. ^ Het Zuyderzee Lyceum heeft samen met basisscholen in de regio, een tussenvoorziening gecreëerd voor plusleerlingen, de achtplusklas. Hier wordt voor vwo-leerlingen

een uitdagender en verrijkt programma aangeboden wat aansluit bij de leerbehoeften. ^ Doorontwikkelen van kwaliteitskaarten zodat inzichtelijk wordt wat de sterke punten en de ontwikkelpunten zijn. Zodat voorspelbare actielijnen bij taken, acties en rollen zichtbaar wordt. Bij het Zuyderzee Lyceum Lemmer werken we in de Tienerschool samen met de schoolorganisatie voor primair onder­ wijs Kyk. Dit is het derde schooljaar voor de Tienerschool en daarmee is het eerste jaar van het voorgezet onderwijs gestart. De leerlingpopulatie bestaat uit 8 po-leerlingen en 12 vo-leerlingen. De vakken Nederlands, Engels en wiskun­ de staan standaard in het lesrooster. De andere vakken sluiten aan bij de verschillende projecten van waaruit het lesprogramma is opgebouwd. Als school in Friesland is het Zuyderzee Lyceum Lemmer verplicht het vak Frysk aan te bieden. De afgelopen jaren hebben we dit facultatief gedaan, maar de leerlingen kozen het niet. Om dit in de toekomst beter vorm te geven zijn wij in overleg gegaan met Cedin Centrum Meertaligheid die ons adviseert over de mogelijkheden. Na vorig jaar als introduc­ tie een Fryske Dei te hebben georganiseerd, waarbij elke les in het Fries werd gegeven of een aan Friesland gerelateerd onderwerp had, staat het vak Frysk dit schooljaar in het on­ derwijsprogramma als verplichte cursus voor de leerlingen van klas 1.