D06 03 Bijlage nij Nota - Bestuursverslag Aves 2021.pdf
Tekst van het document
Bestuursverslag Aves 2021
Bestuursverslag Aves 2021
Inhoudsopgave
1.
Voorwoord ............................................................................................................................................. 3
2.
Het schoolbestuur ................................................................................................................................ 4
3.
4.
2.1
Uitgangspunten ........................................................................................................................ 4
2.2
Organisatie ................................................................................................................................ 5
2.3
Jaarverslag van de raad van toezicht ................................................................................. 15
Verantwoording van het beleid ....................................................................................................... 18 3.1
Impact coronapandemie ....................................................................................................... 18
3.2
Onderwijs & kwaliteit ............................................................................................................ 19
3.3
Personeel & professionalisering .......................................................................................... 33
3.4
Huisvesting & facilitaire zaken ............................................................................................ 37
3.5
Financieel beleid ..................................................................................................................... 40
3.6
Risico’s en risicobeheersing ................................................................................................. 43
Verantwoording van de financiën ................................................................................................... 46 4.1
Ontwikkelingen in meerjarig perspectief .......................................................................... 46
4.2
Financiële positie .................................................................................................................... 54
4.3
Bestedingsplan 2022 ............................................................................................................. 55
1. Voorwoord
Voor u ligt het jaarverslag van stichting Aves over het jaar 2021. Als college van bestuur zijn we trots op alles wat er in onze organisatie onder de bijzondere omstandigheden van de coronapandemie is gerealiseerd. ‘Naar school gaan’ zag er in 2021 wederom anders uit dan dat we gewend zijn. Leerlingen gingen fysiek naar school, kregen online les of er waren hybride vormen. Dit heeft veel gevraagd van de schoolteams, ouders en leerlingen. Door de inzet van digitale hulpmiddelen binnen de scholen zijn we in staat gebleven om met elkaar in verbinding te blijven en om het onderwijsproces zoveel mogelijk door te laten gaan. Onderwijs blijft mensenwerk! We willen onze waardering uitspreken voor de inzet van alle bevlogen medewerkers binnen Aves. In 2021 is er ook veel werk verzet om inhoudelijke thema’s te verdiepen binnen onze strategische agenda. De scholen hebben stappen gezet vanuit hun schoolplannen en jaarplannen. De NPOmiddelen hebben hier deel van uitgemaakt. Ook in 2021 hebben we plezierig constructief samengewerkt met de verschillende geledingen binnen Aves; zowel terugkijkend als vooruitkijkend. We wensen u veel leesplezier.
Kristiaan Strijker,
Jos Timmermans,
voorzitter college van bestuur
lid college van bestuur
3
2. Het schoolbestuur 2.1 Uitgangspunten Aves is een samenwerkingsstichting die scholen voor primair onderwijs bestuurt en verbindt in de gemeenten Noordoostpolder, Kampen en Steenwijk. Dit zijn zowel openbare, rooms-katholieke, protestants-christelijke als samenwerkingsscholen. Op dit moment telt Aves 34 scholen.
2.1.1 Missie, visie en kernwaarden In samenspraak met de interne stakeholders is de volgende missie opgesteld voor Aves: Aves biedt betekenisvol en toekomstgericht onderwijs en is een betrouwbare partner in de opvoeding. Aves wordt aangestuurd vanuit onze visie: In elk dorp en elke stad in haar werkgebied garandeert Aves de aanwezigheid van een basisschool. Haar scholen zijn een afspiegeling van de gemeenschap en de omgeving. Vooral als het gaat om denominaties. Waar mogelijk maakt de school deel uit van een (integraal) kindcentrum. Aves zet de kinderen voorop! Ze wil het basisonderwijs innoveren, ontwikkelen en behouden. Aves maakt werk van onderwijs en opvoeding. Kwalitatief, waarde(n)vol en grensverleggend. Aves werkt vanuit de volgende kernwaarden: Lef: Leven vanuit je hart met moed en durf. Voor wie onder de vleugels van Aves valt, betekent dit creatief handelen en uitdagingen aan gaan. Lef tonen! Passie: Het beste uit alle kinderen naar boven halen. Aves doet dat vol energie en vuur! Er is ‘hart’ voor de organisatie. Groei: Aves staat voor groei. Het is een lerende organisatie. Verdiepen, verbreden en verbeteren. Aves gaat hoe dan ook vooruit. Een rijke en betekenisvolle leeromgeving voor iedereen wordt zoveel mogelijk gestimuleerd.
2.1.2 Strategisch beleidsplan De strategische doelen van Aves zijn benoemd in ons meerjarenbeleid, ‘Het Nieuwe Hart’. 1. Kinderen in de scholen worden samen met de ouders zoveel mogelijk ondersteund bij de (denominatieve) identiteitsontwikkeling. 2. Ontwikkelbehoeften van de kinderen zijn richtinggevend voor de organisatie van het onderwijs. 3. We zijn verantwoordelijk voor onderwijs en mede verantwoordelijk voor de opvoeding
4
aan kinderen van 0-14 jaar. 4. Er is gemotiveerd, professioneel personeel dat gaat voor innovatie. 5. We werken vanuit het idee van een gekantelde organisatie waarbij kinderen centraal staan. 6. De bedrijfsvoering faciliteert een goed, eigentijds en gevarieerd onderwijsaanbod. Deze zes uitgangspunten vormen ieder jaar de basis voor ons jaarplan A3. In dit jaarverslag wordt teruggekeken op de voortgang van deze doelen. De voortgang wordt met een kleurcode aangegeven volgens het volgende systeem: Er is voldoende aandacht geweest voor dit doel. Er is tevredenheid over wat dat heeft opgeleverd Er is iets minder aandacht geweest voor dit doel en/of er is wat minder tevredenheid over wat het heeft opgeleverd Er is te weinig aandacht geweest voor dit doel en/of er is te weinig tevredenheid over wat het heeft opgeleverd Via deze link treft u het Strategisch beleidsplan (Nieuwe Hart) aan.
2.1.3 Toegankelijkheid & toelating Aves scholen zijn autonoom in hun schoolbeleid; ten aanzien van toelating en toegankelijkheid van leerlingen geldt voor alle Avesscholen dat van alle ouders wordt gevraagd de grondslag van de school te onderschrijven. Ouders worden ook gewezen op het feit dat hun kind nooit zal worden uitgesloten van door de school te ondernemen activiteiten. 2.2 Organisatie
2.2.1 Contactgegevens Stichting Aves Bestuursnummer: 40662 Jasmijnstraat 9, 8302 CL Emmeloord Postadres: Postbus 33, 8300 AA Emmeloord 0527-249249 info@aves.nl www.aves.nl
2.2.2 College van bestuur Het college van bestuur (cvb) bestaat uit twee professionele bestuurders. Het cvb is
5
integraal verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van Aves en belast met de voorbereiding, vaststelling, uitvoering en evaluatie van het beleid op stichtingsniveau. Het cvb laat zich bijstaan door een eigen staf en externe partijen. Het cvb is verantwoordelijk voor de totale stichting. Hieronder vindt u een overzicht van de bestuurders in 2021 en de nevenfuncties. Naam: Kristiaan Strijker Activiteit
Tijd per jaar
(on)-betaald
Coaching/advies verzorgen
Incidenteel
(On)betaald
RvT Patyna Sneek
Betaald
Voorzitter Samenwerkingsverband PO
i.h.k.v. functie
Noordoostpolder-Urk Naam: Jos Timmermans Activiteit
Tijd per jaar
(on)-betaald
Voorzitter locatieraad RK geloofsgemeenschap De
Maandelijks
Onbetaald
Bassist coverband Murphy’s Law
Tweewekelijks
Betaald
Eigenaar caravanstalling Timmermans Creil
Doorlopend
Betaald
Goede Herder, Emmaüs parochie
2.2.3 Overzicht van scholen school SWS De Fladderiep KBS De Horizon KBS Mariabasisschool SWS De Kring SWS Fondali KBS Dr. Schaepmanschool KBS St. Martinusschool Oec. BS De Ark KBS Mgr. Zwijsenschool KBS Albert Schweitzer KBS St. Josephschool CBS De Koperwiek CBS De Triangel SWS St. Paulusschool CBS De Lichtboei CBS ‘t Kompas CBS Schalmei
website www.swsdefladderiep.nl/ www.horizon-ens.nl www.mariabasisschool-nop.nl www.swsdekring.nl/ www.swsfondali.nl/ www.drschaepmanschool.nl www.st-martinusschool.nl/ www.basisschool-de-ark.nl www.zwijsenschool.nl/ www.albertschweitzerschool.nl www.st-josephschool.nl/ www.dekoperwiek-emmeloord.nl www.detriangel-emmeloord.nl www.paulusschool-rutten.nl/ www.delichtboei-emmeloord.nl www.kompas-emmeloord.nl www.deschalmei-bant.nl
6
Scholenopdekaart.nl Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link
CBS Sjaloom CBS Op de Wieken CBS De Regenboog CBS Het Lichtschip CBS De Zeester SWS De Wending OBS De Carrousel OBS Roderik van Voorst OBS De Keerkring OBS De Zevensprong OBS Windkracht 10 OBS De Regenboog SWS De Floreant OBS De Driesprong AZS De Wissel/ Schakelvoorziening SWS De Sprang SSBO De Klimboom
www.desjaloom.nl/ www.opdewieken-tollebeek.nl www.deregenboog-creil.nl www.hetlichtschip.nl/ www.dezeester-marknesse.nl www.swsdewending.nl www.decarrousel-emmeloord.nl www.obsroderikvanvoorst.nl/ www.obsdekeerkring.nl www.ojszevensprong.nl www.odswindkracht10.nl www.obsregenboog.nl www.swsdefloreant.nl www.obsdedriesprong.nl/ www.azsdewissel.nl/
Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link Klik op deze link
www.swsdesprang.nl/ www.deklimboom-emmeloord.nl
Klik op deze link Klik op deze link
7
2.2.4 Organisatiestructuur Voor het werken binnen Aves wordt het volgende organogram gehanteerd:
2.2.5 Raad van toezicht De raad van toezicht (rvt) is belast met het toezicht op, en de advisering van het college van bestuur (cvb). Daarnaast verleent de rvt goedkeuring aan het (meerjaren-) strategisch en financieel beleid en stelt de statuten en reglementen vast. Als laatste is de rvt verantwoordelijk
8
voor het benoemen en ontslaan van de leden van het cvb. De rvt bestaat uit zes leden. Leden van de rvt hebben zitting voor een tijdvak van vier jaren, volgens een op te stellen rooster van aftreden. Een volgens het rooster aftredend lid van de rvt is voor maximaal één periode van vier jaren herbenoembaar. De raad van toezicht bestaat in 2021 uit de volgende leden: raad van toezicht
denominatie
functie
Openbaar
commissies Voorzitter Werkgeverscommissie
(termijn)
Mevr. Willy Feikens Dhr. Jaap Jongejan
Protestantschristelijk Roomskatholiek Openbaar
ViceGovernance/ voorzitter Auditcommissie Lid Juridische zaken/ Werkgeverscommissie Lid Financiën/ Auditcommissie Lid Onderwijs
01-01-2023 (2e)
Lid
01-01-2024 (2e)
Mevr. Dieke Talsma Dhr. Eric Vergeer Mw. Margo Zuidberg
Roomskatholiek Mw. Esther Blankvoort Protestantschristelijk
Aandachtsgebied en
HRM
Nevenfuncties (betaald en onbetaald) Naam: Willy Feikens Activiteit
(on)-betaald
Wisjora, Financieringsspecialist en
Betaald
Bedrijfsadviseur Twirlvereniging Terra Nova, voorzitter
Onbetaald
ROC Friese Poort, coach opleiding
Onbetaald
MBO Vakman-Ondernemer Naam: Jaap Jongejan Activiteit
(on)-betaald
DGA Borboleta bv
Betaald
Lid RVC Patrimonium Urk
Betaald
Lid Klachtencommissie Meander
Betaald
Lid huurdersgeschillencommissie Mercatus
Betaald
9
Aftredend per: 01-01-2022 (1e)
01-01-2022 (1e) 01-01-2024 (1e) 01-01-2024 (1e)
Naam: Dieke Talsma Activiteit
(on)-betaald
Advocaat & Partner WET Advocaten &
Betaald
Mediators Naam: Eric Vergeer Activiteit
(on)-betaald
Rabobank Accountmanager MKB
Betaald
Marktteam manager Ooststellingwerf
Betaald
Adviseur stuurgroep winkelcentrum
Onbetaald
Oosterwolde Naam: Margo Zuidberg Activiteit
(on)-betaald
Docent Lerarenopleiding Beroepsonderwijs
Betaald
Hogeschool Windesheim Naam: Esther Blankvoort Activiteit
(on)-betaald
HR adviseur Farmel
Betaald
Bestuur Vrouwencentrum NOP
Onbetaald
2.2.6 De gemeenschappelijke medezeggenschapsraad Het cvb overlegt met de gmr over bovenschoolse zaken conform het vastgestelde gmr-reglement. Het advies- en instemmingsrecht van de gmr wordt daarbij gehanteerd conform de wet medezeggenschap scholen (wms). Daarnaast kan de gmr het cvb met gevraagd of ongevraagd advies bijstaan. De gmr bestaat in 2021 uit de volgende leden: Naam Ilse Heida Marieka de Jong Hanri Timmerman Heidi Loosman Marjolein Bast Brenda Kaptein
Functie voorzitter vicevoorzitter
Geleding personeel personeel personeel ouder ouder ouder
10
Identiteit openbaar openbaar christelijk christelijk christelijk openbaar
Aandachtsgebied identiteit identiteit onderwijs communicatie financiën onderwijs
Aftredend per (termijn): 01-08-2023 (2e) 01-12-2021 (*) 01-08-2022 (1e) 01-08-2022 (1e) 01-08-2022 (1e) 01-08-2022 (2e)
Edith Kamphorst Robbert Bouma Aly Steenbergen Hanneke Vos – Bootsma Rien Hofman Ronald Kleiker
personeel personeel personeel ouder
katholiek katholiek christelijk katholiek
personeel ict communicatie personeel
01-08-2022 (1e) 01-08-2023 (1e) 01-08-2024 (2e) 01-08-2023 (1e)
ouder ouder
openbaar katholiek
ict financiën
01-08-2023 (1e) 01-08-2024 (1e)
* Marieka de Jong is per 1-12-2021 afgetreden.
Via deze link treft u het jaarverslag GMR 2020-2021 aan.
2.2.7 Directeuren De directeur is integraal verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van de school en belast met de voorbereiding, vaststelling, uitvoering en evaluatie van het beleid op schoolniveau. Hij/zij is daarmee de eerst aangewezen gesprekspartner van zowel het team, de medezeggenschapsraad (mr), de schooladviescommissie (sac) of klankbordgroep als van de activiteitenvereniging. De overige taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn conform het managementstatuut. De directeur van de school verantwoordt de schoolresultaten aan het cvb.
2.2.8 Advies en beleidsondersteunende geledingen Identiteitscommissies Het cvb wordt ondersteund door de stichtingsidentiteitscommissie. De stichtingsidentiteitscommissie heeft als opdracht om op stichtingsniveau toezicht te houden op de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het openbare karakter en de identiteit van de openbare en samenwerkingsscholen én aan de godsdienstige en levensbeschouwelijke aspecten en identiteit van katholieke en protestants-christelijke basisscholen. Binnen samenwerkingsscholen is er ook een identiteitscommissie aanwezig. Directeurenberaad Van directeuren wordt een pro-actieve opstelling verwacht in de totstandkoming van stichtingsbreed beleid d.m.v. deelname aan projectgroepen. Deze betrokkenheid van directeuren bij Aves komt samen in het directeurenberaad waarin naast advies aan het cvb ook onderling veel wordt gedeeld. Het directeurenberaad is daarmee, naast de rvt en de gmr, een belangrijk overlegorgaan voor het cvb daar waar het gaat om de stichtingsbrede beleidsvoorbereiding en beleidsevaluatie (voorafgaande aan de definitieve besluitvorming erover).
11
Bestuurskantoor Het cvb wordt ondersteund door medewerkers in het bestuurskantoor. Ten behoeve van de ondersteuning van zowel de afzonderlijke scholen als van Aves wordt gewerkt op basis van een heldere taakverdeling. Het cvb organiseert de ondersteuning door de inzet van zowel het bestuurskantoor als van medewerkers van het administratiekantoor. Schooladviescommissie (sac)/ klankbordgroep Vanuit de historie is binnen sommige katholieke en de oecumenische basisscholen de ouderbetrokkenheid in het bijzonder belegd bij een sac. In andere scholen is deze overleggroep omgevormd tot een klankbordgroep die op onderwerp van samenstelling kan veranderen. Ouders richten zich in deze rol specifiek op de levensbeschouwelijke identiteit, de opvoeding en de kwaliteit van het onderwijs.. Activiteitencommissie (vereniging) De door de activiteitenvereniging te organiseren activiteiten worden overlegd met de schoolteams conform het eigen reglement, waarin tevens duidelijk de taken en overlegstructuren zijn weergegeven. De activiteitencommissie is georganiseerd als een vereniging en staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Medezeggenschapsraad (mr) De directeur overlegt met de mr over schoolse zaken conform het vastgestelde reglement. Het advies- en instemmingsrecht van de mr wordt daarbij gehanteerd conform de wet medezeggenschap scholen (wms).
Daarnaast kan de mr de directeur met gevraagd of ongevraagd advies bijstaan.
2.2.9 Belanghebbenden en verbonden partijen Belanghebbende
Beknopte omschrijving van de samenwerking of dialoog.
organisatie of groep Gemeente
Samenwerking in het kader van onderwijshuisvesting en jeugdzorg.
Noordoostpolder Gemeente Kampen
Samenwerking in het kader van onderwijshuisvesting en jeugdzorg.
Gemeente
Samenwerking in het kader van onderwijshuisvesting en jeugdzorg.
Steenwijkerland Samenwerkingsverband
Samenwerking in het kader van passend onderwijs.
passend onderwijs PO 2402 Noordoostpolder Urk
12
Samenwerkingsverband
Samenwerking in het kader van passend onderwijs.
passend onderwijs PO 2305 Kampen Samenwerkingsverband
Samenwerking in het kader van passend onderwijs.
passend onderwijs PO 2203 Steenwijkerland Voortgezet onderwijs
Samenwerking in het kader van de overgang van het primair- naar het voortgezet onderwijs.
Kinderopvangorganisaties
Samenwerking in het kader van de overgang van de voor- en naschoolse opvang - naar het primair onderwijs en vice versa.
2.2.10 Horizontale verantwoording In de beheersstructuur vindt binnen Aves op verschillende momenten gedurende het jaar horizontale verantwoording en dialoog plaats met belanghebbenden. Aves wil transparant zijn in haar werkwijze en gebruikt daarbij de website en een externe en interne nieuwsbrief om te informeren. Op de website zijn ook de geldende beleidsdocumenten van de stichting te raadplegen en te downloaden. Tevens vindt op verschillende momenten door het jaar heen een open dialoog plaats met alle geledingen waarin ouders en medewerkers betrokken zijn, zoals met de gmr. Met betrokken gemeenten Noordoostpolder, Kampen en Steenwijkerland is voortdurend contact over strategische beleidskeuzes, zorg en huisvesting. In de coronaperiode is nog maar eens het belang van goed contact met belanghebbenden van essentiële waarde gebleken. Bij grote aanpassingen van de werkwijze binnen de coronacrisis door Aves zijn nabije externe organisaties voortdurend betrokken in de communicatie.
2.2.11 Klachtenbehandeling In 2021 heeft de klachtencommissie twee formele klachten binnengekregen. De klachtencommissie heeft deze klachten in behandeling genomen en om een zienswijze gevraagd bij de directeur van de betreffende school. Vervolgens is het cvb gevraagd om een reactie op het oordeel van de klachtencommissie. Deze reactie is binnen de in de klachtenregeling gestelde termijn naar de klager verstuurd. In beide gevallen heeft de klachtencommissie begrip getoond voor zowel het standpunt van klager als de directeur van de school. De klachtencommissie heeft in beide gevallen adviezen gegeven die door de directeur en indien van toepassing Avesbreed zijn overgenomen. Er is daarnaast één keer door een ouder contact opgenomen met de onderwijsconsulent waaruit een gesprek is gevolgd met de betrokken ouder, de directeur en intern begeleider van de school,
13
de directeur van het samenwerkingsverband en de adviseur onderwijs van Aves. Naar aanleiding van dit gesprek is de ondersteuning door een medewerker van het Expertisenetwerk geïntensiveerd in overleg met ouders. Eén keer heeft een ouder contact opgenomen met de adviseur onderwijs. Dit heeft niet geleid tot betrokkenheid bij de school, de ouder is zelf in gesprek gegaan. Eén ouder heeft contact opgenomen met de vertrouwensinspecteur. Bij deze drie casussen zijn drie verschillende scholen betrokken. In twee van de drie casussen konden ouders en school door het maken van verschillende afspraken met elkaar verder. In één casus hebben ouders naar tevredenheid een andere school van Aves gevonden. Tot slot is er één gezamenlijke klacht van twee ouders in een gesprek met een cvb-lid en de betreffende schooldirecteur afgehandeld. Van dit gesprek zijn afspraken gemaakt die door alle gesprekspartners zijn ondertekend. Via deze link vindt u de koppeling naar de Klachtenregeling van Aves.
2.2.12 Governance Juridische structuur en functiescheiding Aves is een stichting. Bij de inrichting van de bestuursstructuur is een functionele scheiding aangebracht tussen het bestuur en het intern toezicht in een two-tier model.1 Code goed bestuur In de Code Goed Bestuur in het primair onderwijs zijn basisprincipes vastgelegd rond professionaliteit van bestuurders, toezichthouders en managers in het primair onderwijs. In 2021 heeft het cvb gezamenlijk met de rvt de nieuwe code van 19 november 2020 onder professionele begeleiding besproken. Aves handhaaft deze code volgens het pas toe of leg uit principe. In punt 14 spreekt de code over eens in de vier jaar deelnemen aan collegiale bestuurlijke visitatie. Het cvb heeft zich georiënteerd op deze bestuurlijke visitatie. Hoewel de behoefte aan een externe blik onverminderd bestaat, biedt deze visitatie die vooral gericht is op governance en organisatieinrichting op dit moment een te smal inzicht. In 2021 is daarom het initiatief genomen om een uitgebreidere externe bestuursaudit uit te laten voeren door Penna Onderwijsadviseurs. In de opzet van deze audit is er ook ruim aandacht voor onderwijskwaliteit inclusief twee verificatieonderzoeken op schoolniveau. De audit is in 2021 gestart en loopt door in 2022.
1 Onderbrenging van de functies van bestuur en intern toezicht in twee verschillende organen van het bevoegd gezag. Daarbij komt bijvoorbeeld de functie van bestuur bij een college van bestuur of statutairbestuurder te berusten (bestuur) en de functie van intern toezicht bij een raad van toezicht (intern toezichtsorgaan).
14
Visitatie In 2021 heeft geen bestuurlijke visitatie plaatsgevonden. Lees hier meer over in het kopje ‘code goed bestuur’ hierboven. Via deze link treft u het Managementstatuut aan. 2.3 Jaarverslag van de raad van toezicht Hierbij leggen wij verantwoording af over de wettelijke taken en bevoegdheden en verantwoorden wij ons op thema’s vanuit de code goed bestuur voor primair onderwijs.
2.3.1 Goedkeuring van nieuw beleid In het afgelopen jaar hebben wij verschillende onderwerpen besproken. Waarvoor wij verwijzen naar het jaarverslag. Waar nodig hebben wij onze goedkeuring verleend of advies gegeven. Specifiek hebben wij goedkeuring verleend voor de meerjarenbegroting 2022-2026 en het jaarverslag 2020. Het strategisch meerjarenplan is nog actueel, wij zijn door het cvb meegenomen in de evaluatie over 2021 en de vooruitblik voor 2022.
2.3.2 De ontwikkelingen binnen het bestuur of raad van toezicht Voor de samenstelling, aandachtsgebieden, deelname aan commissies, denominaties, het rooster van aftreden, nevenfuncties en de bezoldiging van de rvt verwijzen wij naar paragraaf 2.2.5. De volgende veranderingen hebben plaatsgevonden: •
Dieke Talsma zal per 1 januari 2022 herbenoemd worden voor een tweede termijn.
•
Willy Feikens zal per 1 januari 2022 herbenoemd worden voor een tweede termijn.
Volgens de statuten zijn de verschillende denominaties (christelijk, katholiek en openbaar) gelijk verdeeld over de leden van de rvt. Daarnaast streven wij ernaar om verschillende aandachtsgebieden in ons midden te hebben. Met de benoeming van Margo Zuidberg en Eric Vergeer is dit gelukt. Jaarlijks bespreekt de raad de onafhankelijkheid en mogelijke belangenverstrengelingen van de raadsleden en collegeleden. Er zijn 2 leden die geen (klein)kinderen hebben op een Avesschool. Vastgesteld is dat de onafhankelijkheid is gewaarborgd en geen sprake is van belangenverstrengelingen.
2.3.3 Ontwikkelingen ten aanzien van de onderwijskwaliteit Regelmatig worden de onderwijsontwikkelingen in de breedste zin besproken met de rvt. Naast het cvb neemt o.a. de adviseur onderwijs ons mee in de trends en ontwikkelingen binnen onze
15
scholen. Er wordt regelmatig gesproken over o.a. innovatie van het onderwijs zoals gepersonaliseerd leren en het tienercollege, ict-ontwikkelingen, schoolinspecties, passend onderwijs en ontwikkelingen van de kwaliteit van het personeel. Dit jaar was er wederom ruim aandacht voor de corona-uitdagingen in het onderwijs.
2.3.4 Het reflectiemoment van de raad van toezicht Periodiek houdt de rvt een zelfevaluatie, zowel op het functioneren als collectief als van de individuele leden. Deze heeft in het voorjaar van 2021 plaatsgevonden. In kleinere vorm hebben wij regelmatig gesproken over ons eigen functioneren. Wij hebben het cvb en de GMR gevraagd om tips en aandachtspunten voor de rvt. Beiden waren tevreden.
2.3.5 Financieel verslag van het bestuur en rvt Om invulling te geven aan de doelmatige en rechtmatige bestemming en aanwending van middelen werken wij met een auditcommissie. Zij is het aanspreekpunt voor het cvb om de (jaar)cijfers en de bestuursrapportages voor te bespreken. Bij deze overleggen is ook vaak de financieel medewerker van Aves en de medewerker Planning & Control van OBM aanwezig. De auditcommissie heeft dit jaar 6 keer overlegd en doet verslag van haar bevindingen aan de rvt. Daarnaast heeft de accountant de rvt meegenomen in zijn bevindingen, waarop wij het jaarverslag hebben goedgekeurd. De rvt heeft Afier aangesteld als extern accountant voor het verslagjaar 2021.
2.3.6 Overlegvormen De rvt heeft samen met het cvb 1 fysieke en 4 digitale bijeenkomsten gehad. Er is tijd ingeruimd voor interne/ externe contacten om de rvt bij te praten. Dit jaar hebben wij o.a. gesproken met de directeur Passend Onderwijs, de accountant en de adviseur onderwijs van Aves. Er is 1 digitaal contactmoment geweest voor besluitvorming. De rvt heeft 2 digitale bijeenkomsten met de GMR en 1 met een afvaardiging van het directeurenberaad gehad. De rvt heeft 6 scholen van Aves digitaal bezocht. Ook zijn er informele overleggen geweest tussen voorzitter cvb en voorzitter rvt.
2.3.7 Scholing Wij inventariseren jaarlijks onze scholingsbehoefte om verder te professionaliseren. De voorzitter is gestart met de “leergang voor de voorzitter”. Wij hebben dit jaar de gezamenlijke training “de
16
staat van het onderwijs”, “De ethiek van het besturen “ en “De codes goed bestuur en goed toezicht” gevolgd.
2.3.8 Werkgeversrol De werkgeverscommissie heeft 2 keer gesproken met de afzonderlijke leden van het cvb en aansluitend met beide leden. Er is o.a. stil gestaan bij de behaalde resultaten als bij de ontwikkeling van de competenties in relatie tot toekomstige opgaven. De werkgeverscommissie praat de rvt bij over zijn bevindingen. Wij spreken onze enorme waardering uit voor Kristiaan en Jos hoe zij dit jaar vorm hebben gegeven aan hun taak. Onze enorme dank gaat uit naar alle medewerkers, kinderen, ouders en andere betrokkenen die van Aves een plek maken waar onze kinderen kunnen bloeien en groeien naar een mooie toekomst. Namens alle leden van de raad van toezicht Willy Feikens (voorzitter)
17
3. Verantwoording van het beleid 3.1 Impact coronapandemie
3.1.1 Projecten In 2021 zijn activiteiten in het kader van strategische doelen belemmerd door de coronapandemie. Zo zijn we 2021 gestart en geëindigd in een lockdown. In de tussenliggende periode waren er ook veel belemmeringen om naast het primaire onderwijsproces elkaar (fysiek) te ontmoeten. Er is daarom veel gebruik gemaakt van alternatieve manieren om te komen tot gezamenlijk gedragen beleid. Verderop in dit hoofdstuk komt dit ook regelmatig terug. De ervaringen uit 2020 hebben wel gemaakt dat de inventiviteit en flexibiliteit van medewerkers verder is vergroot. In het ontwerp van beleidsprocessen is uitgegaan van fysieke, maar ook digitale bijeenkomsten als alternatief. De vertraging op trajecten die in 2020 veelal was opgetreden, is in 2021 daarom verder tot een minimum beperkt. Het cvb heeft bewust ingezet op verdieping op eerder ingezette thema’s en nieuwe thema’s voorlopig opgeschort. In het huidige schooljaar 2021-2022 wordt een nieuw strategisch beleidsplan uitgewerkt waarin deze verdieping ook een plaats zal krijgen. Daarnaast wordt een antwoord geformuleerd hoe om te gaan met de vraagstukken die komende jaren zullen spelen, zoals de toenemende invloed van het lerarentekort op de continuering van ons onderwijs.
3.1.2 Ontmoeten Elkaar kunnen ontmoeten is belangrijk om met elkaar een gezamenlijke cultuur te kweken, zeker in een organisatie die recent voort is gekomen uit een fusie. Waar dit nog veilig mogelijk was is er in geïnvesteerd deze ontmoeting mogelijk te maken door bijvoorbeeld grotere ruimtes te huren. Slechts twee van de tien directeurenberaden hebben fysiek plaats kunnen vinden. Voor de overige bijeenkomsten is gebruik gemaakt van Microsoft Teams en hebben ontmoetingen vooral digitaal plaatsgevonden; zo ook de jaarlijkse studietweedaagse met directeuren. De jaarlijkse Avesdag is georganiseerd met behulp van een professionele audiovisuele organisatie. Alle medewerkers hebben op deze manier een lezing van een keynote speaker kunnen volgen en het interactieve groepsgesprek daarna met medewerkers uit de hele organisatie. Concluderend hebben we in 2021 dus vooral gedacht in mogelijkheden binnen de geldende maatregelen. Ondanks dat dit veel inspiratie heeft geboden hopen we in 2022 meer ontmoetingen fysiek te kunnen vormgeven.
3.1.3 Crisisteam Aan het begin van de coronapandemie is er een crisisteam geformeerd met daarin het cvb, verschillende disciplines in het bestuurskantoor en twee directeuren. In dit crisisteam zijn onder andere werkwijzes, protocollen, communicatie aan ouders en medewerkers en casuïstiek van
18
verschillende scholen besproken en door het cvb vastgesteld. Ook in 2021 is dit crisisteam periodiek naar behoefte bij elkaar gekomen. Door de betrokkenheid van meerdere disciplines kon snel en besluitvaardig worden ingespeeld op actualiteiten. Bij belangrijke besluiten is ook altijd de gmr betrokken geweest. 3.2 Onderwijs & kwaliteit
3.2.1 Doelen en resultaten De strategische doelen op het gebied van onderwijs verwoorden dat we verantwoordelijk zijn voor goed, eigentijds en gevarieerd onderwijs waarbij ontwikkelbehoeften van kinderen richtinggevend zijn. Hieronder wordt per doel en bij voorgenomen acties en resultaten aangegeven wat hiervan het resultaat in 2021 is geweest. Zie voor een toelichting op de kleurcodes paragraaf 2.1.2. S1: Kinderen in de scholen worden samen met de ouders zoveel mogelijk ondersteund bij de (denominatieve) identiteitsontwikkeling. •
Iedere school geeft invulling aan levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapseducatie en elk team geeft actief vorm aan levensbeschouwing en burgerschap binnen het lesrooster o
Door alle leerkrachten wordt op actieve en bewuste wijze aandacht besteed aan een vorm van levensbeschouwelijk onderwijs. Voor een groot deel van de scholen geldt dit ook voor het thema burgerschap. We zien op dit gebied echter de verschillen tussen scholen groter worden: een aantal scholen is op dit moment bezig met een zogenaamde ‘inventarisatie’ (in beeld krijgen wat er al dan niet gebeurt op het gebied van burgerschap), andere scholen zijn al een stap verder en bezig met visie-ontwikkeling en verbinding van burgerschap aan verschillende leerdomeinen, terwijl er ook scholen zijn waar dit thema nog niet (voldoende) leeft. Doordat we gemerkt hebben dat het directeurenberaad in maart 2021 een ‘booster’ heeft gegeven aan bewustwording van het belang en de kansen van burgerschap, zullen we in het directeurenberaad in april 2022 een vervolg geven aan dit thema. Opvallend is wel dat we meer bewustwording zien op een aantal PC en RK scholen: zij stellen vragen of de huidige methode nog past bij hun visie op levensbeschouwelijk onderwijs en bij hun leerlingpopulatie. Op deze scholen zien we tevens een denkverbreding door vanuit hun wortels levensbeschouwelijk onderwijs te verbinden met burgerschapseducatie. In de eerste helft van 2021 hebben we gezien dat het Leren Leven concept op een aantal scholen nog kwetsbaar is.
In deze coronaperiode waren vakdocenten afwezig in de scholen en zagen we op een aantal scholen hoe leerkracht afhankelijk het bleek of er iets met Leren leven gedaan werd. Het is voor ons een signaal dat in een aantal scholen het
19
levensbeschouwelijk onderwijs nog niet voldoende verankerd is. In de tweede helft van 2021 hebben de vakdocenten dan ook alle zeilen bijgezet om een goede (her)start te maken. •
Kinderen en ouders beleven de identiteit en burgerschapseducatie van de school o
Op alle scholen worden ouders en kinderen betrokken bij de identiteit van de school, maar ook hier zijn verschillen zichtbaar, die in onze ogen groter aan het worden zijn. Net als bij bovenstaand punt, zou dat goed te maken kunnen hebben met de gevolgen van de coronamaatregelen. Juist de scholen die onze ogen hier meer aandacht aan zouden kunnen besteden, geven op dit moment aan geen ruimte te ervaren voor (online) bijeenkomsten of thema’s rondom identiteit uit te willen stellen naar ‘volgend jaar’. Op een vijftal scholen staat ouderbetrokkenheid bij het ontwerpen en meedenken over vieringen en over de pedagogische opdracht van de school expliciet op de agenda. Op andere scholen zien we deze beweging ook opkomen, maar is dat nog meer impliciet. Wel zijn zij nieuwsgierig naar hoe collega-scholen dit punt oppakken. Op een aantal protestants-christelijke scholen kwamen ouders expliciet in aanraking met de identiteit van de school door de ophef rondom het Koningsspelenlied in april 2021. Schoolteams gingen, naar aanleiding van vragen van ouders, met elkaar in gesprek over het al dan niet zingen van dit lied in relatie tot hun christelijke identiteit. Soms werd hierbij ook de MR betrokken. Een tweetal scholen heeft alle ouders een brief gestuurd met de uitleg waarom zij dit lied wel of juist zouden zingen, gekoppeld aan de kernwaarden van de school.
•
De scholen onderhouden contacten met gemeenschappen en groepen in de omgeving waar zij een relatie mee hebben o
Vanwege de corona maatregelen konden veel samenwerkingen met de kerk of parochie (bijvoorbeeld het organiseren van kerk-school-gezinsdiensten) niet doorgaan. Toch hebben enkele scholen actief contact onderhouden met de parochie en meegedaan aan de Vastenactie. Ook zijn er mooie voorbeelden van scholen die hebben ervaren dat, op het moment dat de diensten weer plaats mochten vinden, de opkomst veel groter was dan voorheen en de ontmoeting en verbinding gevoeld en gevierd werd. Opvallend is ook de toegenomen creativiteit om, ondanks de maatregelen, toch samen te vieren en daarbij ook de omgeving te betrekken, bijvoorbeeld door bemoedigende woorden rond te sturen of met lichtjes langs de huizen te gaan. Ook zien we verbindende online initiatieven, bijvoorbeeld de ZIN In vieringen op SwS De Floreant.
S2: Ontwikkelbehoeften van de kinderen zijn richtinggevend voor de organisatie van het onderwijs. •
Het onderwijs wordt aangeboden vanuit de ontwikkelbehoeften van iedereen en elk team maakt aantoonbaar stappen met het aansluiten bij de ontwikkelbehoeften van kinderen
20
o
In elk schoolplan staat beschreven hoe de school hier in de schoolplanperiode van 20202024 aan wil werken. Aansluiting op ontwikkelbehoeften van kinderen is onder andere te zien in de ontwikkeling van kindportfolio’s, inrichten ouder-kind gesprekken en in het werken met doelenmuren. Aan elke school is gevraagd de leerlingenpopulatie te beschrijven(vlootschouw). Dit is door tweederde van alle scholen gedaan.
•
Kinderen kunnen verwoorden hoe de leerkrachten op hun vragen/onderwijsbehoeften inspelen en tijdens de monitorbezoeken is zichtbaar dat er tegemoet gekomen wordt aan de ontwikkelbehoeften van kinderen. Toetsbeleid staat op de agenda. o
Tijdens monitoringsgesprekken op scholen en in het directeurenberaad blijkt dat de ontwikkelbehoefte van kinderen continu centraal staat. Bij deze gesprekken wordt duidelijk dat kinderen op allerlei manieren betrokken worden bij hun eigen ontwikkeling. Tijdens deze monitorbezoeken hebben kinderen voorbeelden gegeven hoe zij betrokken worden. De projectgroep Visie op toetsen heeft een conceptadvies geschreven, dat na dit verslagjaar besproken wordt in het directeurenberaad en daarna een vervolg krijgt. De focus van deze groep is verplaatst van Visie op toetsen naar Visie op leren.
•
Elk team maakt aantoonbaar stappen in formatief evalueren en begint met het vertalen van het Avestoetsbeleid naar schoolbeleid. o
Vanwege corona heeft de totstandkoming van het advies van de projectgroep vertraging opgelopen. Na de bespreking zal dit een vervolg krijgen in de scholen. Drie scholen volgen dit schooljaar al een teamtraining over formatief evalueren.
S3: We zijn verantwoordelijk voor onderwijs en medeverantwoordelijk voor de opvoeding aan kinderen van 0-14 jaar •
Scholen ontwikkelen zich tot (integraal) kindcentrum en staan open voor samenwerking met het VO. In 2021 is doorontwikkeling van (I)KC’s zichtbaar. o
Ten aanzien van dit doel worden veel verschillen ervaren; dat is passend. In 2019 is er een beleidsplan geschreven voor de ontwikkeling naar kindcentra in de komende jaren. Voor elke school is de actuele situatie in kaart gebracht en er is in beeld gebracht waar kansen zijn voor ontwikkeling. In september 2021 is opnieuw een inventarisatie uitgezet onder de directeuren om een actueel beeld te verkrijgen en zicht te krijgen op documenten die zijn opgesteld en gebruikt worden. Hieruit kwam het volgende beeld: veertien scholen werken in een samenwerkingsvorm met partners vanuit de opvang, zeven scholen voeren hierover gesprekken of hebben gezamenlijke activiteiten, dertien scholen zijn nog zoekend hoe ze hiermee kunnen starten. Er zijn zeker documenten die gedeeld kunnen worden, maar er leven ook nog veel vragen over het vormen van een kindcentrum zonder 1 dak. Dit krijgt een vervolg in 2022.
21
•
Schoolteams en (I)KC-partners stemmen het pedagogisch klimaat op elkaar af en ouders herkennen in het pedagogisch klimaat een soepele overgang van “voor- en naschool” en de school. o
De mate waarin het pedagogisch klimaat op elkaar is afgestemd verschilt veel per school. Bij de doorontwikkeling van (I)KC’s en het contact met het VO is een soepele(re) overgang altijd het uitgangspunt.
•
Partners in BSO en VO geven aan dat Aves actief de verbinding zoekt o
Met partners in de BSO en het VO is veel contact geweest. Niet in de laatste plaats vanwege de gezamenlijke opdracht in de aanpak van de coronacrisis. Maar uit de inventarisatie blijkt dat hierin nog grote verschillen tussen de scholen bestaan.
•
Aves participeert in initiatieven m.b.t. 10-14 onderwijs. o
Op het niveau van 10-14 jaar is het Tienercollege een succesvol initiatief dat ook in 2021 positieve ervaringen heeft opgeleverd. In het afgelopen jaar is een strategienotitie door alle partijen ondertekend en heeft het Tienercollege een meer permanente status gekregen. Hanri Timmerman is als teacherleader aan het Tienercollege verbonden en heeft het IBoverleg en directeurenberaad bezocht om het Tienercollege daarmee meer bekendheid te geven.
•
Scholen formuleren ambitiedoelen op de vakken naast Taal en rekenen. o
Verschillende scholen hebben eigen ambitiedoelen voor de kernvakken lezen, taal en rekenen. Deze doelen zijn omschreven door veel scholen voor sociaal emotionele ontwikkeling, daarnaast voor het werken met coöperatieve werkvormen, betrokkenheid van de leerlingen, ervarend en ontdekkend leren bij wereldoriëntatie en leesmotivatie. De doelen worden meestal omschreven als streefpercentage. Soms worden andere ambitiedoelen omschreven op teamniveau, zoals leren feedback geven, werken met Thinking for Learning, werken met IPC, aanbod van een rijke speelleeromgeving in de onderbouw, maar zijn deze nog niet uitgewerkt in leerlijnen voor kinderen. Dit doel is nog in ontwikkeling en is vast onderdeel van de onderwijsgesprekken.
S5: We werken vanuit het idee van een gekantelde organisatie waarbij kinderen centraal staan •
Kinderen zijn medeverantwoordelijk en worden betrokken bij het schoolbeleid. De school kan aantoonbaar maken hoe kinderen worden betrokken bij het ontwikkelen van dit beleid. Kinderen kunnen dit vervolgens verwoorden. o
De meeste scholen werken met een Leerlingen- of Kinderraad of zijn in 2021 bezig geweest met het inrichten ervan. Dit is terug te vinden in de schoolgidsen en in de schooljaarplannen en –verslagen van de scholen. In deze raad krijgen leerlingen de kans om mee te praten over praktische zaken als schoolafspraken, inrichting van het schoolplein, keuze van ICT- en
22
leermaterialen. Maar ook het reflecteren op onderwijskundige aspecten van de school en op het geboden identiteitsonderwijs behoort tot de mogelijkheden. Het CvB bevraagt leerlingen over hun participatie tijdens de monitoringsgesprekken. Ook maakt een gesprek met leerlingen over dit onderwerp deel uit van het reguliere kwaliteitsonderzoek van de Inspectie. •
Leerkrachten vragen regelmatig feedback aan de kinderen op hun eigen leerkrachthandelen. o
Scholen en leerkrachten besteden bij de ontwikkeling van het formatief evalueren op hun school ook aandacht aan het opvragen van feedback met betrekking tot hun didactische en pedagogisch handelen bij leerlingen, bijv. tijdens de leergesprekken tussen leerlingen en leerkrachten. In de jaarlijkse uniforme leerlingenenquête krijgen de leerlingen de gelegenheid om zich uit te spreken over het handelen van de leerkracht, bijv. op het gebied van differentiatie, uitleg geven, inzet van ICT-middelen en veiligheid in de klas en de school. Deze input wordt vanuit de rapportage van de enquête besproken in de schoolteams en met individuele leerkrachten.
S6: De bedrijfsvoering faciliteert een goed, eigentijds en gevarieerd onderwijsaanbod. •
Avesscholen hebben een voldoende beoordeling o
Vanwege het ontbreken van de eindtoets in 2020 wordt er door inspectie dit jaar geen oordeel gegeven over de eindresultaten. In de bestuursanalyse wordt een overzicht gegeven van de gemiddeld behaalde referentieniveaus op de eindtoetsen van 2018, 2019 en 2021 naar het nieuwe resultatenmodel van inspectie (zie Onderwijsresultaten).
•
Ouders zijn betrokken bij het beleid van de school o
Ouders hebben op elke school een plek in de mr. Ook in 2021 zijn ouders nauw betrokken geweest bij de school door de coronamaatregelen en hun rol in het ondersteunen bij afstandsonderwijs in de tweede lockdown.
•
Wat decentraal kan, gebeurt decentraal; wat centraal moet, gebeurt centraal. o
Vanuit het principe van afgestemde autonomie wordt bij de ontwikkeling van beleid altijd de vraag gesteld of beleid op school of bovenschools moet worden vormgegeven. In de crisisperiode is hierover actief het gesprek gevoerd tussen de verschillende geledingen.
•
Medewerkers ervaren autonomie in hun werk binnen de kaders van de school o
Aves hecht er grote waarde aan dat medewerkers eigenaarschap voelen over hun werk én hun eigen ontwikkeling. In de ontwikkeling van beleid is dit eigenaarschap van medewerkers altijd een uitgangspunt (zie ook 3.3 Personeel en Professionalisering).
3.2.2 Toekomstige ontwikkelingen Door de ontwikkelingen binnen het onderwijs die in 2020 en 2021 werden veroorzaakt door de coronapandemie zijn een aantal specifieke aspecten van dat onderwijs nadrukkelijker als
23
aandachtspunten benoemd en doorontwikkeld. Daarbij denken we met name aan de veel grotere rol die ICT heeft gekregen in het primaire onderwijsproces en de sluipende aanwezigheid van kansenongelijkheid voor leerlingen, die ons landelijke onderwijssysteem met zich meebrengt. Begin 2021 is daarom aandacht gevraagd voor het kansrijk adviseren van de leerlingen van groep 8. Dit is binnen de scholen uitgebreid besproken en heeft tot gevolg gehad dat het aantal leerlingen dat boven het schooladvies scoorde veel lager lag dan in voorgaande jaren. Daarnaast werden in 2021 drie keer zoveel adviezen bijgesteld dan de adviezen in schooljaar 2018 en 2019. Aves blijft met de partners in het VO in gesprek om de overgang van PO naar VO zo kansrijk mogelijk te laten verlopen. Bovendien is in de schoolprogramma’s in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs, die de komende jaren worden uitgevoerd, veel ingezet op ondersteuning van leerlingen die door de pandemie het meest worden geraakt. Bijvoorbeeld door leerlingen die in de periode van afstandsonderwijs thuis onvoldoende ondersteuning kregen in kleine groepen intensief te ondersteunen. Daarnaast wil Aves werken aan meer kansengelijkheid door de komende jaren het leesonderwijs en de faciliteiten daarvoor te versterken, in samenwerking met Bibliotheekdienst Flevoland en gesteund door gemeentelijk beleid.
3.2.3 Onderwijskwaliteit De projectgroep Kwaliteitsbeleid heeft de volgende visie op onderwijskwaliteit geformuleerd: ‘Goed onderwijs bestaat uit kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming. Domeinen die elkaar continue beïnvloeden. Goed onderwijs realiseren betekent dat Aves vanuit de visie en kernwaarden ambities stelt, investeert in mens en materiaal, planmatig werkt aan resultaten en zichzelf verantwoordt. Daar werkt Aves dagelijks aan, zodat elke leerling, elke medewerker klaar is voor de volgende stap in zijn/haar ontwikkeling. Om dit te bereiken vraagt dit een leerkracht die ziet, zoekt en doet. Een school die staat, beweegt en straalt en een bestuur dat overziet, ondersteunt en draagt’. De eerste twee hoofdstukken van het nieuwe kwaliteitsbeleid zijn vastgesteld en afgerond. De projectgroep werkt momenteel nog aan hoofdstuk 3 waarin wordt uitgewerkt wat we doen om zicht te hebben op de onderwijskwaliteit, hoe daar aan wordt gewerkt en hoe we ons naar elkaar en partners verantwoorden. Het bestuur heeft zicht op de realisering van de onderwijskwaliteit door middel van een aantal monitoringsactiviteiten en daarbij in te zetten instrumenten. Monitoring vindt plaats over meetbare toetsresultaten wat betreft taal en rekenen vanuit de leerlingvolgsystemen van de scholen en de resultaten van de eindtoets. Hierover is een analyse geschreven op bestuursniveau.
Daarnaast geven diverse verantwoordingsdocumenten het bestuur inzage in het plannen en bereiken van de gestelde kwaliteitsdoelen op schoolniveau, aan de hand waarvan monitoringsgesprekken worden gevoerd over meetbare en merkbare resultaten. Deze worden gevonden in de schoolanalyses, jaarplannen en -verslagen van scholen, hun jaarlijkse schoolgids en
24
de verantwoordingsapp per school in het managementinformatiesysteem van het Onderwijsbureau Meppel. De leden van het cvb hebben in 2021 monitoringsgesprekken op alle scholen gevoerd, waarbij vanuit het concept van ‘eigenaarschap’ de regie van de gesprekken bij de school en haar directeur ligt. Deze werkwijze hebben levendige gesprekken en presentaties opgeleverd, waarbij leerkrachten en leerlingen ook een actieve rol vervulden en het schoolprofiel goed tot uiting komt. Op welke manier werkt het bestuur aan onderwijskwaliteit? In 2021 heeft het bestuur gewerkt aan het formuleren en implementeren van strategische doelen, die staan vermeld in het bestuursjaarplan 2021. Ze doen recht aan het verwezenlijken van de bovengenoemde definitie van onderwijskwaliteit. Het gaat daarbij om de eerder in dit verslag benoemde strategische doelen. Deze doelen zijn voor scholen in 2019 op bindende wijze leidend geweest bij het formuleren van de eigen strategische-, tactische- en operationele doelen in het Schoolplan 2019-2023. Vanzelfsprekend hebben de scholen in 2021 daaraan uitvoering gegeven. In 2021 is er door projectgroepen, in co-creatie met het bestuur gewerkt aan het ontwerpen van een modern kwaliteitsbeleid en professionaliseringsbeleid.
Daarmee werkt het bestuur aan een doelgerichte ontwikkeling en inzet van haar personeel en haar scholen en zorgt het voor een cyclisch ontwikkelproces waarbij zelfreflectie op alle niveaus een wezenlijk onderdeel is. In 2021 heeft Aves door middel van projectgroepen gewerkt aan het verwezenlijken van haar gedachtegoed zoals dat is geformuleerd in het beleidskader 'Het nieuwe hart'. Dominante uitgangspunten zijn daarbij: • Systemen moeten ondersteunend zijn aan de praktijk • Werken vanuit een gekantelde organisatie, met veel ruimte voor autonome professionals • De leerling centraal middels het werken vanuit eigenaarschap en het aansluiten bij de individuele ontwikkeling • (Mede)Verantwoordelijk willen zijn voor onderwijs en opvoeding van 0 tot 14-jarigen • Werken aan toekomstbestendig onderwijs dat perspectief biedt aan leerlingen en medewerkers in de 21e eeuw Vanuit dit gedachtegoed heeft de projectgroep Professionalisering in 2021 richting gegeven aan het professionaliseren van de medewerkers door in te steken op het door hen laten ontwikkelen van de eigen professionele identiteit. Daarbij hoort zeker ook de ontwikkeling als mens omdat het geven van onderwijs aan schuurt tegen de persoonlijke waarden en normen die de professional
25
meebrengt bij het geven van onderwijs. Nadruk ligt dan ook op de normatieve ontwikkeling van medewerkers, naast hun instrumentele ontwikkeling van kennis en vaardigheden. Het ontwikkelen vanuit de eigen behoeften gunnen we ook en vooral aan onze leerlingen. Het ontwikkelen van een nieuwe visie op leren, evalueren en toetsen is daarom een belangrijk onderwerp geworden, dat wordt aangestuurd door de projectgroep 'Visie op Toetsen'. Deze projectgroep ontwikkelt een Avesbreed gedachtegoed, waarbij de ontwikkeling van alle kinderen recht wordt gedaan. Daarin wordt een balans gevonden tussen autonomie van de scholen en wat nodig is voor een adequate monitoring van deze ontwikkeling. In 2020 is een goede basis gelegd door literatuuronderzoek, gesprekken met toetsaanbieders en ophalen van informatie vanuit de scholen. In 2021 is een advies opgeleverd aan het cvb en directeuren hoe hier binnen de stichting mee om te gaan. In 2022 voeren we het gesprek verder naar aanleiding van dit advies en gaan we aan de slag met de aanbevelingen. Daarnaast is Aves actief in een POVO-structuur binnen de Noordoostpolder en Urk, waarin met de scholen voor voortgezet onderwijs en het schoolbestuur voor primair onderwijs op Urk wordt gewerkt aan het optimaliseren van de overgang van leerlingen van het basis- naar het voortgezet onderwijs.
Mooie voorbeelden die in 2021 zijn gerealiseerd of gecontinueerd zijn het project 'Gelijke Kansen’ voor praktisch ingestelde leerlingen van groep 7 en 8 die gaan uitstromen naar praktijkonderwijs en zich hierop kunnen voorbereiden door mee te draaien bij Aeres en de Achtplusklassen voor theoretisch ingestelde leerlingen van groep 8, die worden georganiseerd in samenwerking met het Zuyderzee Lyceum en het Emelwerda College. Aves heeft in 2021 een actieve rol vervuld in het meerjarige (tot 2023) project Sterk Techniek Onderwijs, een initiatief vanuit het Vakcollege, waarbij in samenwerking met het voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en het bedrijfsleven en ondersteund door een projectsubsidie vanuit het ministerie, wordt gewerkt aan het uitbreiden en verstevigen van techniek- en technologieonderwijs in de Noordoostpolder en op Urk, o.a. door het creëren van doorgaande leerlijnen van PO naar MBO. Gedurende 2020 is binnen Aves een projectgroep ingericht die vanuit onderop in de organisatie onderwijsvraagstukken aanpakt. De deelnemers aan deze projectgroep, die de Zwerm wordt genoemd, komen vanuit diverse geledingen: leerkrachten, directeuren en beleidsadviseurs. Het strategisch doel 2: ‘Ontwikkelbehoeften van de kinderen zijn richtinggevend voor de organisatie van het onderwijs’ staat hierin centraal in lijn met het thema ‘de gekantelde organisatie’.
25 medewerkers van Aves zijn als ‘Zwerm’ gestart. Helaas hebben deze bijeenkomsten tot en met juni alleen online plaatsgevonden. Hetzelfde is het geval voor de individuele coachgesprekken. In september vond de eerste fysieke ontmoeting plaats. Ieder lid van deze zeer gevarieerde groep mensen neemt deel vanuit een persoonlijke vraag over iets wat voor diegene werkelijk van belang is in het onderwijs aan kinderen. Voorbeelden van onderwerpen zijn: de zoektocht naar een
26
andere manier van volgen en beoordelen van leerlingen, anders omgaan met het vak Begrijpend lezen, NT2 en nieuwkomers, het vergroten van het zelfvertrouwen van leerlingen, eigenaarschap van leerlingen als leerkracht stimuleren, inzet van ICT, halfjaarlijkse klassen of het jonge kind in groep 1/2. Elke deelnemer geeft op zijn eigen plek in de organisatie op zijn eigen wijze vorm aan een actieonderzoek over het eigen gekozen onderwerp. Het project loopt door tot juni 2022. Hoe verantwoordt het bestuur zich over de onderwijskwaliteit? Het bestuur verantwoordt zich bij de rvt over de behaalde resultaten ten aanzien van de zes strategische doelen, aan de hand van halfjaarlijkse bestuursrapportages, het bestuursjaarplan (A3) en het jaarlijkse bestuursverslag. Bovendien wordt aan de rvt jaarlijks de analyse voorgelegd van de tussen- en eindopbrengsten. Met medewerkers en ouders van leerlingen wordt via de gmr aan de hand van deze documenten de dialoog aangegaan over gestelde doelen en de daarop bereikte resultaten. Daarnaast wordt verantwoording afgelegd aan de Inspectie van het Onderwijs als externe stakeholder tijdens de bestuurlijke inspectiebezoeken. In 2021 is er op SBO de Klimboom een externe audit uitgevoerd. De aanbevelingen uit deze audit zijn door de school en het bestuur overgenomen.
In 2021 is het cvb gestart met het laten uitvoeren van een externe bestuursaudit met veel aandacht voor onderwijskwaliteit. De resultaten hiervan worden in 2022 verwacht.
3.2.4 Onderwijsresultaten Vanaf schooljaar 2020/2021 hanteert de inspectie een nieuw onderwijsresultatenmodel. Een voldoende resultaat is gebaseerd op de gemiddelde behaalde referentieniveaus voor taal en rekenen over de drie laatst afgenomen eindtoetsen in 2018, 2019 en 2021. De ambitie is dat bijna alle leerlingen het fundamentele niveau 1F behalen (minimaal 85%) en zoveel mogelijk leerlingen het streefniveau 2F/1S (gekoppeld aan schoolweging). We gaan hierbij uit van alle leerlingen die de eindtoets hebben gemaakt. Van de 34 scholen van Aves (SBO De Klimboom en AZS De Wissel worden hierin niet meegenomen) behalen alle scholen de signaleringswaarde van 85% voor het fundamentele niveau 1F met hun leerlingen en alle 32 scholen behalen ook de signaleringswaarde voor het streefniveau 2F/1S. Het ambitieniveau van Aves is hoger gesteld dan de signaleringswaarde van inspectie. Het streven is dat per school 90% van de leerlingen het fundamentele niveau 1F behaalt. Voor het behaalde percentage wat betreft het streefniveau 2F/1S is het ambitiedoel van Aves dat scholen het landelijk gemiddelde behalen dat gekoppeld is aan de schoolweging van elke school. Door 28 scholen wordt door 90% van de leerlingen het fundamentele niveau behaald. Door 14 scholen worden deze ambitiedoelen voor beide referentieniveaus behaald.
27
Wanneer deze ambitiedoelen worden toegepast op alle leerlingen van Aves die samen in de afgelopen drie jaar de eindtoets hebben gemaakt, wordt het fundamentele niveau door 95,6% van de leerlingen behaald en het streefniveau 2F/1S door 57,9%. Voor het streefniveau ligt dit gemiddelde percentage iets lager dan het gemiddelde in 2019. Aandachtspunt blijft het behaalde streefniveau voor Rekenen dat lager ligt dan voor Taal en Lezen en een dalende lijn laat zien. Samengevat – Beleidsvoornemen meetbare doelen en wel/niet behaald Niveau
Signaleringswaarde
Behaald signaleringswaarde
1F
85%
32 van de 32 scholen
Behaald Avesambitie 28 scholen behalen ≥90%
2F/1S
Gekoppeld aan
32 van de 32 scholen
14 scholen behalen ≥ gemiddelde van Nederland
schoolweging
In het ManagementVenster is de bestuursrapportage over de resultaten van de eindtoets te vinden. Hierin worden de uitslagen van de scholen gerangschikt naar behaald percentage referentieniveau en naar afgenomen eindtoets in de jaren 2018, 2019 en 2021. Er zitten kleine verschillen in behaalde resultaten, omdat in het overzicht in ManagementVenster wordt uitgegaan van alle leerlingen die in de afgelopen jaren zijn meegenomen in het groepsgemiddelde. Aves gaat uit van alle leerlingen die de eindtoets hebben gemaakt volgens het nieuwe onderwijsresultatenmodel. De resultaten in ManagementVenster liggen daarom iets hoger.
3.2.5 Onderwijs & ICT Aves heeft aan het begin van het jaar een lidmaatschap bij SIVON afgesloten. Extra devices ten behoeve van het afstandsonderwijs zijn, in maart, door SIVON geleverd. Deze extra investering zorgt ervoor dat op de Aves scholen voldoende hardware aanwezig is om hybride of afstandsonderwijs te kunnen geven. Aves ict heeft hiervoor diverse handleidingen en instructievideo's onder de scholen verspreid. Op het gebied van privacy heeft Aves het IBP beleid geëvalueerd en is de twee-factorauthenticatie op de Microsoft omgeving gefaseerd ingevoerd. Aves ICT is gestart met het nieuwe bestuursplan ict en heeft dit A3 model vertaald voor de school ict'ers ten behoeve van de ict ontwikkeling op schoolniveau. Voor de school ict'ers zijn er diverse bijeenkomsten online georganiseerd. Deze stonden in het teken van scholing in het gebruik van Microsoft 365, het evalueren van het onderwijs op afstand, evaluatie van de peergroepen, een nieuw uitleensysteem voor materiaal ten behoeve van de inspiratiekoffers en de transformatie van technisch school ict'er naar onderwijskundig school ict'er middels Microsoft ETF. Helaas is de ict bijeenkomst met als thema STEAM verplaatst vanwege de geldende corona maatregelen.
28
De projectgroep beheer is afgesloten na een succesvolle migratie naar Comlog. De projectgroep leeromgeving heeft feedback opgehaald bij leerlingen, leerkrachten, school ict'ers en directeuren. Met deze informatie is een uiteindelijk advies geformuleerd en aan het db aangeboden. Er is een start gemaakt met een implementatieplan, waarbij een koppeling gemaakt is tussen de doelen van de digitale geletterdheid uit het curriculum.nu en MijnOnderwijsportaal in combinatie met de Microsoft producten binnen de huidige licentie. Hierbij is extra aandacht voor de doorgaande lijn met het voortgezet onderwijs. Voor technische ondersteuning van Aves is het contract verlengd met Le Fevre ICT.
3.2.6 Inspectie In 2021 heeft de inspectie geen kwaliteitsonderzoek uitgevoerd. Wel zijn er een aantal themaonderzoeken uitgevoerd. Voor drie scholen in het kader van het themaonderzoek ‘Kwaliteitsverbetering en de leerlingenpopulatie’. Een samenvatting van het landelijk beeld dat deze bezoeken hebben opgeleverd is te vinden onder: https://www.onderwijsinspectie.nl/actueel/weblog/weblogberichten/2021/werken-aankwaliteit-is-de-cirkel-rond In april is het themaonderzoek ‘Gevolgen van de coronacrisis in het basisonderwijs’ bij een school afgenomen, waarbij naast (online) gesprekken op school, ook een gesprek met het bestuur heeft plaatsgevonden. De resultaten zijn in een overkoepelend onderzoeksrapport opgenomen. Op school- en bestuursniveau heeft geen schriftelijke terugkoppeling plaatsgevonden. Tenslotte is er in juni een pilotonderzoek gebracht bij een school met als onderwerp ‘Monitor leskwaliteit’. Dit onderzoek is wel fysiek afgenomen waarbij groepsbezoeken zijn afgelegd en gesprekken met leerkrachten en directie zijn gevoerd. De thema-onderzoeken zijn allemaal positief verlopen, hiervan wordt geen verslag gemaakt door de inspectie. Er zijn geen vervolgacties afgesproken. Eind oktober kregen we bericht van inspectie dat vier scholen van Aves boven de risico-score komen in de jaarlijkse prestatiemonitor.
Hoewel alle scholen dit jaar boven de signaleringswaarden van inspectie scoren, is er voor deze scholen een risico voor het komende jaar. Na een telefonische bespreking heeft de inspectie de monitoring hierover en verantwoordelijkheid hiervoor aan het bestuur overgelaten. Het bestuur is samen met deze scholen een traject van kwaliteitsverbetering gestart.
3.2.7 Nationaal Programma Onderwijs In 2021 zijn er middelen beschikbaar gekomen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Deze middelen zijn op basis van leerlingaantallen van scholen toegekend aan het bestuur.