D05 02 Werelderfgoed Schokland managementplan 2020-2028 bijlagen.pdf
Tekst van het document
De kosten voor het beheer en onderhoud van het watersysteem en kunstwerken op Schokland maken onderdeel uit van de reguliere beheer-en onderhoudsplanning en -begroting van Waterschap Zuiderzeeland. Dekking van kosten bij Provincie Flevoland Bedragen x € 1.000,Jaar
Kosten
Dekking
2020
10
10
2021
10
10
2022
10
10
2023
10
10
2024
10
10
2025
10
10
Geen dekking
Kosten
Dekking
2024
10
10
2025
10
10
Geen dekking
2020 2021 2022 2023
De kosten van de RCE liggen komende jaren voornamelijk op het vlak van kwaliteitsverbetering van de bescherming van de waarden binnen het Werelderfgoed, bijvoorbeeld het monitoren van de archeologische waarden in de hydrozone. Daarnaast verstrekt de RCE subsidie voor het onderhoud. Deze kosten zijn al bij de gemeente en Het Flevo-landschap in de instandhoudingskosten verrekend.
Bijlagenrapport • 39
Dekking door middel van de Stimuleringsregeling Instandhouding Monumenten (SIM) voor het in stand houden van Rijksmonumenten
Cumulatieve gelden voor ontwikkeling van de OUV
Bedragen x € 1.000,-
Kernvraagstuk
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Marketing (B1)
35
40
100
100
100
100
Leader route Schokland (B1, B2, B3)
225
125
45
Landbouw werksessies (D1)
10
10
10
10
10
10
Proeftuin landbouw (D3)
500
500
500
500
Ondersteuning anders boeren (D4)
60
60
60
60
Jaar
Kosten
Dekking
Geen dekking
2020 2021 2022 2023
293
143*
150
2024 2025 * Betreft de subsidieperiode 2018-2023. Er is in deze periode alleen SIM aangevraagd voor de archeologische rijksmonumenten. Voor de aanvraag voor 2023 dekt SIM 60% van de kosten. Daarom is er voor een deel van het onderhoud nog geen dekking.
Voor de gebouwde monumenten op Schokland zijn geen aanvragen gedaan of onderhoudsvoorstellen ingediend. Dit zou gezien de onderhoudsopgave wel verstandig zijn geweest. Hier ligt een aandachtspunt voor de komende jaren.
Bedragen x € 1.000,-
Communicatie* (E)
2
2
2
2
2
2
Opleiden gidsen (F1)
2
2
2
2
2
2
Ontwikkeling educatie (F4)
2
2
2
2
2
2
Totaal
276
181
721
676
676
676
* Bedrag per organisatie als vrijwillige bijdrage aan onderhoud website en centrale communicatiemiddelen, zoals nieuwsbrief en gebiedsbijeenkomsten.
Kosten voor ontwikkeling
De doelen van gebiedspartners reiken verder dan instandhouding alleen. Zij zien op diverse vlakken mogelijkheden voor verbetering en versterking. Vooral acties die gericht zijn op het verbeteren van de kwaliteit en ontwikkeling zijn meestal niet (structureel) gedekt. In onderstaande tabel zijn de tot nu toe voorgenomen gelden voor ontwikkeling weergegeven (met koppeling met de doelenboom).
Bijlagenrapport • 40
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
Bijlagenrapport • 41
Wettelijke en beleidsmatige kaders
Bijlagenrapport • 42
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
Bijlagenrapport • 43
5. Wettelijke en beleidsmatige kaders UNESCO kaders
• Credibility (de Outstanding Universal Value – elk Werelderfgoed is uniek) •C onservation (behoud van de Werelderfgoedwaarden) •C ommunication (vertellen over het Werelderfgoed) •C apacity building (kennis ontwikkelen, economie, werkgelegenheid) • Communities (samenwerking met de omgeving)
UNESCO handleidingen en benaderingen
UNESCO (2017). Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. UNESCO: Paris. http://whc.unesco.org/en/guidelines/ De resource manuals van UNESCO / ICCROM / ICOMOS / IUCN: https://whc.unesco.org/en/resourcemanuals/ Ringbeck, B. (2008). Management Plans for World Heritage Sites. A practical guide. German Commission for UNESCO: Bonn. https://www.unesco.de/sites/default/files/201805/Management_Plan_for_Wold_Heritage_Sites.pdf Historic Urban Landscape approach, 2011 UNESCO World Heritage and Sustainable Tourism Programme Zie https://whc.unesco.org/en/tourism/ voor meer details over het UNESCO World Heritage and Sustainable Tourism Programme. UNESCO Sustainable Development Goals Zie https://whc.unesco.org/en/sustainabledevelopment/
Bijlagenrapport • 44
voor meer informatie over werelderfgoed en de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen.
Internationale verdragen
UNESCO-verdrag, 1972, geratificeerd in 1992 Verdrag van Granada, 1985, geratificeerd in 1994 Verdrag van Valletta, 1992, geratificeerd in 2007 Europese Landschapsverdrag, 2000, geratificeerd in 2005 Het Verdrag van Granada is een aanvulling op en uitwerking van de Europese Culturele Conventie en van de Werelderfgoed Conventie van UNESCO. Het geeft een bredere definitie van erfgoed, dat nu ook van toepassing is op bijvoorbeeld industrieel erfgoed, cultuurlandschappen, ensembles en roerend erfgoed. Het verdrag bevat bepalingen over inventarisatie, documentatie, bescherming en restauratie. De ruimtelijke ordening doet hier zijn intrede als middel tot instandhouding. Daarnaast wordt het erfgoed ook als economische factor beschouwd. Het verdrag van Granada gaat uit van een borging op drie niveaus: objecten/terreinen, nederzettingen en cultuurlandschappen. In de Nederlandse praktijk is dit vertaald naar bescherming als rijksmonument (Erfgoedwet) en beschermd stads- of dorpsgezicht (Omgevingswet). Voor de cultuurlandschappen geldt de Barro/Bkl (Omgevingswet/Besluit kwaliteit leefomgeving). Verder is op last van de Tweede Kamer. een aparte instructie voor Werelderfgoed in de Omgevingswet opgenomen. Het Verdrag van Malta beoogt behoud en bescherming van het archeologisch erfgoed als bron van Europa’s collectieve geheugen en zet daarbij de ruimtelijke ordening in als beheersinstrument.
De Nederlandse wetgeving is aangepast op het Verdrag van Malta.
Het Europese Landschapsverdrag (Verdrag van Florence) streeft naar bescherming van het natuurlijke, landelijke en urbane landschap vanwege zijn identiteitsbepalende betekenis. Het omvat zowel land als water. Bovenstaande verdragen zijn door Nederland geratificeerd en hebben een dus een directe doorwerking in Nederlandse wet- en regelgeving. Het Verdrag van Faro van 2005 plaatst het erfgoed in een maatschappelijk context en als onderdeel van een ontwikkelings- of transformatieproces. Faro is een kaderverdrag en is daarmee niet bindend, maar wel richtinggevend. Nederland onderzoekt momenteel middels het programma Faro (uitgevoerd door de RCE) of Nederland het verdrag moet/kan ratificeren. Hier zal in 2021 meer zicht op komen.
Rijk
• Archiefwet, 1995 • Wet ruimtelijke ordening, 2008 • Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) • Erfgoedwet, 2016 (Monumentenwet 1988; Besluit •E rfgoedwet archeologie; Regeling beheer rijkscollectie en subsidiëring museale instellingen) • Regeling beheer onroerende zaken Rijk, 2017 • Visie Erfgoed telt, 2018 •K abinetsperspectief op de Nationale Omgevingsvisie (NOVI), 2018 • Invoeringswet Omgevingswet, 7 maart 2019 •A rtikel 7.4 van het Besluit Kwaliteit Leefomgeving, 2019 Ontwerp Nationale Omgevingsvisie. Duurzaam perspectief voor onze leefomgeving, juni 2019 • Wet Natuurbescherming, 2017 • Woningwet, 2012
In de verwachte Omgevingswet komt ook een artikel te staan over Werelderfgoederen. Voor archeologische rijksmonumenten is niet de gemeente, maar de Rijksoverheid (RCE) de bevoegde overheid. Wel moet de vergunningsaanvraag verlopen via de gemeente, die deze registreert en doorstuurt naar de RCE. Indien de RCE besluit de gewenste bodemingrepen te vergunnen, worden vaak voorwaarden en uitvoeringsbepalingen opgelegd. Zodra de nieuwe Omgevingswet van kracht wordt, wordt de gemeente bevoegd gezag voor de vergunningverlening voor het verstoren van archeologische rijksmonumenten als er sprake is van een meervoudige aanvraag (dus als er ook nog andere omgevingsvergunningen nodig zijn voor samenhangende activiteiten). De RCE geeft dan een bindend advies.
Provincie
Omgevingsverordening Flevoland 2019,ontgrondingen dieper dan 30 cm -Mv vergunningplichtig. •R egionaal plan voor natuur, landschap en erfgoed, 2002, vormt de basis voor natuur, bos- en landschapssubsidies. •U itwerkingsagenda Samen maken we Flevoland, 2019 (vervolg op startnotities en koersnotities van de Omgevingsvisie Flevoland Straks, 2017) • Omgevingsprogramma Flevoland 2019 • Beleidsplan recreatie en toerisme Flevoland, 2016 •U itvoeringsagenda recreatie en toerisme Flevoland 20182022: hierin staat het Werelderfgoedcentrum genoemd • Erfgoedprogramma Flevoland (besluitvorming volgt)
Waterschap Zuiderzeeland
• Peilbesluit Schokland en omgeving, 2002 • Peilbesluit Schokland Noord, 2003
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
Gemeente
Bestemmingsplan Landelijk Gebied, 2004 • de grond in het Werelderfgoed heeft vooral de bestemming agrarisch gebruik, maar Art. 18 geeft verdere regels met betrekking tot ‘cultuur-historisch waardevolle elementen’, waarmee de gebouwde elementen extra beschermd worden •A rt. 19 van het Bestemmingsplan geeft verdere invulling aan ‘cultuur-historisch waardevolle gebieden’, waarmee het behoud van de resten, zoals dijken, terpen, verkaveling en archeologische vindplaatsen geregeld wordt •A rt 21 van het Bestemmingsplan geeft regels ten aanzien van ‘gebieden met een archeologische waarde of verwachtingswaarde’. Hier mag geen ingreep plaatsvinden groter dan 100 m² of dieper dan 0,5 m beneden maaiveld. Ook mag geen diepwortelende beplanting aangebracht worden of egalisaties of ophogingen worden uitgevoerd zonder dat daar expliciete toestemming voor is verkregen van de gemeente
• Beleidsplan Openbare Ruimte, 2014-2024 • Gebiedspromotie gemeente Noordoostpolder, 2016 • Bomenverordening, 2005 en beleidsregel gemeentelijke bomen, 2011 • Beleidsregel instandhouding landschappelijke beplantingen, 2013 • Structuurvisie Noordoostpolder 2025 • Beheersverordening begraafplaatsen, 2011 • Beleidsplan begraafplaatsen, 2012-2022 • Handhavingsbeleidsplan 2016-2019 • Verordening toeristenbelasting, 2018
Verder zijn de volgende gemeentelijke stukken van toepassing: • Erfgoednota, 2013 • Monumentennota, 2013 • Erfgoedverordening, 2012 • Archeologiebeleid, 2018 • Cultuurnota, We gaan het (mee)maken!, 2016-2019 • Welstandnota, 2016 (en wijzigingen in 2018) • GVVP Noordoostpolder, 2012-2020 •S ociaal economische agenda (inclusief recreatievisie), 2019-2023 • Nota toeristische verblijfsaccommodaties 2013 • Landschapsvisie Noordoostpolder, 2012 andschapsontwikkelingsplan, 2012-2016, Landschap in •L beeld
Bijlagenrapport • 45
Terugkijk opgaven managementplan 2014-2019
Bijlagenrapport • 46
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
Bijlagenrapport • 47
6. Terugkijk
Opgaven Managementplan 2014-2019 Stand van zaken
Hieronder staat kort de stand van zaken rondom de opgaven uit het Managementplan 2014-2019 (groen= gereed, blauw= in werking, rood= nog niet gerealiseerd), gevolgd door een korte evaluatie en conclusie.
Opgaven voor gebouwde monumenten en opstallen
• voor gewenste opwaardering of versterking van de kwaliteiten zijn geen of beperkte structurele fondsen of dekkingen beschikbaar. Indien er grootschalige restauratie noodzakelijk mocht zijn, ontstaat er mogelijk een probleem (taak, gemeente Noordoostpolder); •het is wenselijk dat er duidelijkheid komt hoe de gebiedspartners voor deze specifieke kosten dekking zoeken en zicht hebben op het verkrijgen van die dekking (taak, gemeente Noordoostpolder en Het Flevo-landschap); • er moet een technische nulmeting op de terp Middelbuurt worden uitgevoerd (taak, gemeente Noordoostpolder, gereed oktober 2014); • de waterkelders moeten gerestaureerd worden (taak, gemeente Noordoostpolder, gereed februari 2016).
Opgaven voor archeologie
• de PArK regels uitwerken (taak, provincie Flevoland, gereed april 2015); • het financiële tekort in archeologisch beheer van vindplaats P13/14 aanpakken (oplossing zoeken, Het Flevo-landschap); • bescherming van het zuidelijk duingebied (scenario 3) uit het DLG rapport ‘Naar een duurzaam behoud van Schokland’ uitwerken (taak, gebiedscommissie en siteholdersgroep, gereed december 2017); • planologische procedures op elkaar afstemmen en in gang zetten (taak, gemeente Noordoostpolder en provincie Flevoland, gereed 2018); •het realiseren van financiële middelen voor de Bijlagenrapport • 48
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
bescherming van het zuidelijk duingebied (scenario 3) (oplossing zoeken, gebiedspartners, gereed april 2018).
Opgaven voor cultuurlandschappelijke waarden
• behoud van de functie landbouw in het Werelderfgoed Schokland en omgeving als één van de OUV’s (gemeente Noordoostpolder, opname in bestemmingsplan); •z orgen voor planologische borging door middel van vertaling Structuurvisie in het bestemmingplan landelijk gebied of een bestemmingsplan Schokland en omgeving (taak, gemeente Noordoostpolder); •h andhaving van onder andere openheid en verkavelingspatroon (taak, gemeente Noordoostpolder); •h erkenbaarheid eiland handhaven (taak, Het Flevolandschap, via Beheerplan); • beschermd dorpsgezicht maken (taak, RCE, lopend).
Opgaven voor recreatie, toerisme en educatie
• dekking zoeken voor beheerskosten van recreatieve voorzieningen (oplossing zoeken, gemeente Noordoostpolder, Cultuurbedrijf Noordoostpolder en Het Flevo-landschap, via verdienmodel en business case voor het Werelderfgoedcentrum); •u itvoering van het Publieksparticipatieplan 2013-2017 (PPP2), inclusief opstellen gebiedsvisie (taak, gemeente Noordoostpolder en Het Flevo-landschap, gereed december 2016); •u itvoeren van VER-proces (taak, gemeente Noordoostpolder en Het Flevo-landschap, gereed december 2016); •a fstemmen VER-proces met ontwikkelingen Museum Schokland (gemeente Noordoostpolder, gereed maart 2017); •v erbreding zoeken inkomstenbron agrariërs (oplossing zoeken, LTO); •S chokland moet op de kaart gezet worden (oplossing zoeken, Cultuurbedrijf en Het Flevo-landschap, lopend);
• er is een plan nodig voor Museum Schokland. Mogelijk is nieuwbouw beter, daarvoor is echter geen geld (oplossing zoeken, gemeente Noordoostpolder); • realiseren van een nieuw gebouw voor publieksdoeleinden (oplossing zoeken, gemeente Noordoostpolder, lopend).
Opgaven voor landbouw en bodembeheer
• de provincie doet verder onderzoek naar de bodemdaling op en rond Schokland (taak, provincie Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland, gereed mei 2017); • monitoren grondwaterpeil en bodemdaling (taak, Waterschap Zuiderzeeland en provincie Flevoland); • duidelijkheid verkrijgen over de functiemogelijkheden in het zuidelijk duingebied (oplossing zoeken, Waterschap Zuiderzeeland, gereed mei 2015); • planologische aanpassingen doen voor optimalisering landbouwmogelijkheden in delen waar geen archeologische resten liggen (taak, gemeente Noordoostpolder, gereed januari 2017); • op gang brengen financieringsstroom grondwaardevermindering zuidelijk duingebied (gereed maart 2018); • Schokland benoemen tot Rijksproject (oplossing zoeken, Rijksvastgoedbedrijf, gereed 2014); • een ruil- en veranderproces op gang brengen dat met bovenstaande gegevens leidt tot een optimaal en duurzaam landbouwkundig gebruik van Schokland en zijn omgeving (lopend via nieuwe natuur en via proces bodemdaling. Opties uitwerken).
Opgaven voor natuurwaarden
• agrarisch natuurbeheer kan de komende jaren sterk veranderen. Dit is afhankelijk van besluitvorming rond het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (lopend, bezig met nieuwe vormen van beheer van graslanden en akkers, in samenspraak met agrariërs); Bijlagenrapport • 49
• er blijft vanwege het Natuurakkoord en daarmee gepaard gaande bezuinigingen onzekerheid bestaan over de SNL-bijdragen, vooral als het gaat om het beheer van landschappelijke elementen en monitoring (taak, Het Flevo-landschap, gereed november 2015); • de financiële onzekerheid brengt ook geen duurzaam beheer met zich mee, wat mogelijk toekomstige wensen rond uitbreiding natuur negatief kan beïnvloeden (gereed, opgenomen binnen plan nieuwe natuur); • onderzoek is nodig naar de mogelijkheden, kosten en toegevoegde waarde van 200 ha extra natuur in het zuidelijk duingebied (oplossing zoeken, gemeente Noordoostpolder, gereed december 2014); • de essentakziekte heeft invloed op de groene contouren en het Schokkerbos (taak, Het Flevo-landschap, gereed december 2015).
Opgaven voor waterbeheer
• het peilbeheer in de huidige situatie en naar de toekomst toe (taak, Waterschap Zuiderzeeland); • welk grondwaterregime is nodig om de archeologische resten in het zuidelijk duingebied te kunnen beschermen? (oplossing zoeken, RCE, gereed september 2016); • welke voorzieningen zijn nodig om het gewenste peil te houden en welke investeringen zijn hiervoor nodig? (oplossing zoeken, Waterschap Zuiderzeeland); • om de verschillende peilvakken te kunnen handhaven moeten bestaande kades bij de Noordpunt in de toekomst mogelijk worden aangepast of hersteld (taak, Waterschap Zuiderzeeland, gereed oktober 2015); • is het nodig en mogelijk om in het westelijk en noordelijk deel van het Werelderfgoed verbeteringen in de waterhuishouding door te voeren ten behoeve van de landbouw? (taak, Waterschap Zuiderzeeland, mag meer gedraineerd worden?); • Welke ingrepen zijn nodig als we natuur ontwikkelen in het zuidelijk duingebied? (oplossing zoeken, Waterschap Zuiderzeeland, opnemen in GGOR).
•h oe kan een deel van de inkomsten van lokale ondernemers terugvloeien naar het behoud van het Werelderfgoed Schokland en omgeving? (oplossing zoeken, gemeente Noordoostpolder, Cultuurbedrijf en Het Flevo-landschap); elke organisatie is daar voor nodig? (oplossing •w zoeken, gemeente Noordoostpolder, Cultuurbedrijf en Het Flevo-landschap).
Algemene conclusie en evaluatie
De meeste opgaven uit het Managementplan 20142019 zijn behaald of in gang gezet en dat is een goed resultaat. De samenwerking tussen de verschillende organisaties heeft een structurele vorm aangenomen. Daardoor pakken we de opgaven vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid beter op. Sommige opgaven zijn wat vertraagd. Dit heeft vooral te maken met de tijd die het gekost heeft om de financiering voor het behoud van het zuidelijk duingebied rond te krijgen. Gebouwde monumenten en opstallen: De benoemde opgaven zijn gerealiseerd. Benodigde restauraties en groot onderhoud zijn met behulp van BRIM-subsidie en extra ruimte in de diverse begrotingen uitgevoerd. Voor de toekomst is bij gemeente Noordoostpolder structureel budget gereserveerd voor klein en groot onderhoud. De technische nulmeting op de terp Middelbuurt is uitgevoerd. Dit heeft uitgewezen dat de terp in delen instabiel is. Hiermee moet rekening gehouden worden met het oog op eventuele sloop- en bouwwerkzaamheden rondom Museum Schokland. Het maken van een plan voor de Middelbuurt is daarom opgenomen in de doelenbomen 2020-2028.
Voor archeologie: Het realiseren van een financieringsstroom voor de bescherming van de OUV in het zuidelijk duingebied is één van de belangrijkste opgaven geweest in de periode 2014-2019. Dat dit is gerealiseerd is een mooi resultaat. Het zorgt ervoor dat de toekomst van het Werelderfgoed verzekerd is en de kwaliteit van de OUV versterkt wordt. Er is nog enige onzekerheid over het peilbesluit. Als dat niet genomen kan worden, moeten we nadenken over een Plan B voor het behoud van het Werelderfgoed. Ten aanzien van het project Nieuwe Natuur hebben we een rapport opgesteld over de fysieke staat van de Werelderfgoedwaarden en het proces richting besluitvorming (The physical conservation of the World heritage site Schokland and surroundings, february 2019). Dit rapport is besproken met het Rijk en wordt verwerkt in de Periodic Report in 2021. Tevens hebben we een Heritage Impact Assessment laten maken voor het project Nieuwe Natuur (december 2018). Daarin is geconcludeerd dat de voorgenomen maatregelen een versteviging zijn van de bescherming van de archeologische waarden, en daarmee van de OUV van het Werelderfgoed. Er is meer archeologisch onderzoek uitgevoerd om goed in kaart te brengen waar de archeologische waarden liggen en waar niet. Voor het noordelijk duingebied is dat onderzoek nog lopend.
Voor zeker 18 kavels aan de oost- en westzijde van het eiland heeft het onderzoek geleid tot planologische aanpassingen. Concreet houden deze aanpassingen vrijgave ten aanzien van bodembewerkingen in, aangezien er geen archeologische waarden in het geding zijn. Andere bepalingen in het bestemmingsplan ter bescherming van de OUV blijven van kracht.
Opgaven voor financieel beheer
• Hoe ziet een duurzame oplossing voor het financieel beheer van Werelderfgoed Schokland en omgeving er uit? (oplossing zoeken, gemeente Noordoostpolder en gebiedspartners); Bijlagenrapport • 50
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
Bijlagenrapport • 51
Voor cultuurlandschappelijke waarden: De planologische borging van de OUV is opgenomen in de Structuurvisie en het bestemmingsplan landelijk gebied. We hebben de wens voor een apart bestemmingsplan Schokland en omgeving. Dit kunnen we helaas nog niet realiseren vanwege het onderwerp stikstofemissie. Dit is een algemeen probleem in Nederland. Zodra er een oplossing is, gaan we dit weer oppakken. Verder hebben we nog het voornemen van het Rijk voor aanwijzing als beschermd dorpsgezicht. Door wijzigingen in wetgeving en de wens van gemeente Noordoostpolder eerst lopende ontwikkelingen in bestemmingswijzigingen uit te werken is de aanwijzing vertraagd. Deze opgave hebben we opgenomen in de doelenboom 2020-2028. De OUV moet in de nationale regelgeving geborgd worden. We beogen een zo hoog mogelijke bescherming tegen een zo praktisch mogelijke uitwerking te realiseren. Voor recreatie, toerisme en educatie: Op dit gebied zijn er flinke stappen gezet de afgelopen periode. Samen met alle ondernemers is een visie op toerisme en recreatie opgesteld. Er is een ondernemersloket opgericht en een gezamenlijke website gemaakt.
In de periode 2020-2028 willen we de focus leggen op het daadwerkelijk op de kaart zetten van Werelderfgoed Schokland. Daarbij hoort een nieuw gebouw voor publieksvoorzieningen en bijbehorende dekking voor de beheerskosten van recreatieve voorzieningen. Voor landbouw en bodembeheer: Doelen op het gebied van de landbouwontwikkeling zijn nog niet behaald, mede doordat de focus op het project Nieuwe Natuur lag en doordat de ontwikkelingen rond bodemdaling ons hebben ingehaald. We kunnen nu specifieker zijn in wat we willen bereiken. Daarom hebben we landbouw als apart speerpunt in de doelenbomen 2020-2028 opgenomen. Er zijn wel planologische aanpassingen uitgevoerd voor delen waar geen archeologische resten liggen. Schokland is benoemd tot Rijksproject in 2014. Dit maakt het mogelijk om gronden ten behoeve van het project Nieuwe Natuur te ruilen. Een ruil- en veranderproces om tot een optimaal en duurzaam landbouwkundig gebruik van Schokland en zijn omgeving te komen is opgenomen in het project Nieuwe Natuur.
Voor natuurwaarden: In 2017 is een nieuw Beheerplan Schokland opgesteld. Vooral de essentakziekte heeft een grote visuele impact gehad op het gebied. De maken we een nieuwe visie op het landschap op en rondom Schokland. In deze visie moeten we rekening houden met de contouren van het eiland, met de vorm van natuurbeheer in relatie tot recreatie en het contrast tussen eiland en polder. Voor waterbeheer: De evaluatie van de hydrologische zone loopt nog op het moment van schrijven van dit managementplan. Mogelijk komen hier nog noodzakelijke maatregelen voor het beheer uit voort. De communicatie met de directe omgeving is in ieder geval een speerpunt voor de komende jaren. Voor het zuidelijk duingebied is een periode van twee jaar monitoren van grondwaterstromen opgestart. Daarna is er duidelijkheid over een te nemen peilbesluit. Voor financieel beheer: Er is nog geen duurzame oplossing voor het financieel beheer, en dan vooral gericht op het financieel bijdragen van het publiek aan het beheer van het gebied. Dit hebben we opgenomen als speerpunt in de doelenbomen 2020-2028.
Vooral de opgave voor een nieuw gebouw voor publieksdoeleinden heeft vertraging opgelopen. Dit is mede te wijten aan het project Nieuwe Natuur. Investeringen rond de realisatie van een nieuw gebouw hangen af van dit project; immers, als de bescherming van de OUV niet slaagt, is een plan B nodig. En dat heeft ook effect op publieksactiviteiten. Daarnaast is nader onderzoek noodzakelijk om voor een dergelijk gebouw de juiste locatie te bepalen.
Bijlagenrapport • 52
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
Bijlagenrapport • 53
Managementplan Werelderfgoed Schokland en omgeving 2020 – 2028 Siteholder: Gemeente Noordoostpolder Gebiedspartners: Stichting Het Flevo-landschap, Provincie Flevoland, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Waterschap Zuiderzeeland, Stichting Cultuurbedrijf Noordoostpolder, Rijksvastgoedbedrijf, Stichting Schoklands Boerengoed, Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie en Klankbordgroep Schokland Contactpersoon: Marcella Marinelli, m.marinelli@noordoostpolder.nl Fotografen Andre Prins, Arjan Keers, Anneke Ellen, Carin van der Meijden, Cobie Reuvers, Evelien Sikkema, Freddy Schinkel, Ina Bosma, Hille Monster, Jasper Pluim, Jos Stöver, Jos van Straalen, Koos Mast, Meindert Koffeman, Michel van Rooijen, Peter van den Hurk, Peter van Breugel, Stichting Werelderfgoed Nederland, Hans, Veldman, William Vercraeye en alle anderen. Advies, tekst en vormgeving Vonc Communicatie Gebiedspartners
Schoklands Boerengoed
Klankbordgroep Schokland
Definitieve versie, 18 december 2019
Bijlagenrapport • 54
Managementplan 2020-2028 Werelderfgoed Schokland en omgeving
Bijlagenrapport • 55
MANAGEMENTPLAN WERELDERFGOED SCHOKLAND EN OMGEVING 2020-2028
BIJLAGENRAPPORT
Bijlagenrapport • 56