5.1 Programmabegroting 2022-2025.pdf

Inhoudsopgave Algemeen.................................................................................................................................................3 Aanbiedingsbrief ..........................................................................................................................4 Samenstelling College .................................................................................................................8 Missie, visie en lange termijn beleid ......................................................................................... 15 Programma's ........................................................................................................................................ 18 Programma 1 - Fysieke Leefomgeving .................................................................................... 19 Programma 2 - Sociale Leefbaarheid ....................................................................................... 44 Programma 3 - Economische Ontwikkeling ............................................................................. 64 Programma 4 - Dienstverlening en Besturen ........................................................................... 83 Programma 5 - Financiën .........................................................................................................

97 Programma 6 - Krachtig Noordoostpolder .............................................................................. 107 Paragrafen .......................................................................................................................................... 135 Paragraaf Lokale heffingen .................................................................................................... 136 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................... 144 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................ 160 Paragraaf Financiering ........................................................................................................... 166 Paragraaf Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 173 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................ 183 Paragraaf Grondbeleid ........................................................................................................... 201 Begroting ............................................................................................................................................

210 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................ 210 Financieel meerjarenperspectief 2022-2025 .......................................................................... 211 Begrotingsrichtlijnen ............................................................................................................... 212 Overzicht taakvelden .............................................................................................................. 214 Overzicht structurele en incidentele baten en lasten ............................................................. 216 Bijlagen ............................................................................................................................................... 222 Algemene dekkingsmiddelen.................................................................................................. 223 Overzicht reserves .................................................................................................................. 224 Overzicht voorzieningen ......................................................................................................... 227 Geprognosticeerde balans .....................................................................................................

228 EMU ........................................................................................................................................ 229 Investeringen .......................................................................................................................... 232 Arbeidsgerelateerde kosten.................................................................................................... 233 Verplichte indicatoren ............................................................................................................. 234 Vaststelling......................................................................................................................................... 253

Algemeen

3

Aanbiedingsbrief Voor u ligt de (meerjaren)programmabegroting 2022-2025. De P&C stukken kunt u ook online vinden op: https://noordoostpolder.pcportal.nl/

Inleiding Er kan veel gezegd worden over de wisselende informatieverstrekking door het Rijk maar feit is dat voor gemeente Noordoostpolder de hoogte van de algemene uitkering nu positief is beklonken, met dank aan de investeringsdrang van het Rijk. Ook het opschorten van de opschalingskorting en het tegemoetkomen in de tekorten die we hebben opgelopen in de begroting als gevolg van de kosten voor Jeugdzorg, dragen bij aan het positieve beeld van de voorliggende begroting. In de aanloop naar en het opstellen van de perspectiefnota en deze begroting hadden wij als college te maken met de onzekerheid rondom een demissionair kabinet en de kabinetsformatie. Na intensieve gesprekken, onder andere met de Vereniging Nederlandse Gemeenten, resulteert dat in positieve effecten op de algemene uitkering voor alle jaren van de voorliggende meerjarenbegroting. De aanvankelijke meerjarenprogrammabegroting 2022 - 2025 die was gebaseerd op de meicirculaire stevende de week vóór Prinsjesdag nog af op een structureel exploitatietekort van circa € 1,8 miljoen. Door de op 27 september gepresenteerde derde versie van de septembercirculaire veranderde dat in een structureel duurzaam sluitende meerjarenbegroting, zonder inzet van de extra middelen voor de opgelopen tekorten als gevolg van de kosten van Jeugdzorg, anders dan de eerdere besluiten over gedeeltelijke inzet hiervan.

Zo had u voor 2022 reeds besloten om € 852.000 op te nemen van de eerder beschikbaar gestelde tijdelijke extra middelen als gevolg van de ontstane tekorten door kosten voor Jeugdzorg en voor de in juni hiervoor aanvullende extra middelen voor de jaren 2022, alleen het bedrag € 1.040.000, zoals de raad dat in de juliraad bij de perspectiefnota heeft vastgesteld. Die koers is ongewijzigd gevolgd. Hervormingsagenda van de Commissie van Wijzen - Jeugdzorg Eind juni heeft het ministerie ons geïnformeerd dat het kabinet voor 2022 incidenteel € 1,305 miljard extra beschikbaar stelt ter compensatie van de tekorten in de Jeugdzorg. Dit bedrag komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen voor dat jaar. Hierin is ook meegenomen dat gemeenten uitvoering geven aan maatregelen die in 2022 een besparing van € 214 miljoen op de jeugdzorguitgaven opleveren. Rijk, VNG en IPO spreken daarom af dat alle gemeenten in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 van de meerjarenraming de bedragen onder de Hervormingsagenda van de Commissie van Wijzen als stelpost mogen opnemen in de begroting. Vanuit behoedzaamheid en in het licht van de afspraken rond de Hervormingsagenda dat gemeenten ook zelf kostenbesparende maatregelen kunnen nemen, geldt hiervoor een maximum van 75% van het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen.

Rekening houdend met de uitkomsten voor de septembercirculaire zal het overige toegestane deel van deze compensatiemiddelen niet geoormerkt toegevoegd worden aan de reserve Beleidsplan, omdat deze nog steeds deels een incidenteel karakter hebben met een afbouw naar 2025 en verder, zie onderstaand overzicht:

Herijking gemeentefonds De berekeningen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties met betrekking tot de herijking van het gemeentefonds zijn geactualiseerd naar de situatie per 2019. Het betreffen nadrukkelijk voorlopige effecten, de gegevens worden nog nader geactualiseerd naar de situatie van 1 januari 2023, het beoogde moment van invoering van de nieuwe verdeling. Deze laatste actualisatieslag zal inzicht geven in de definitieve herverdeeleffecten voor alle gemeenten.

4

Uit de voorlopige effecten (situatie 2019) blijkt dat Noordoostpolder behoort tot de zogenoemde nadeelgemeenten met een nadeel van ruim € 1 miljoen structureel. Alhoewel de definitieve effecten van de herverdeling nog niet bekend zijn, hebben wij 50% (€ 522.500) van het gecalculeerde nadelige effect verwerkt in de thans voorliggende programmabegroting 20222025 (voorzichtigheidsbeginsel). Beleidsafrondende begroting, maar ook een zevental grote opgaven Aangezien de financiële tegemoetkoming van het Rijk weliswaar zorgt voor een structureel duurzaam sluitende meerjarenbegroting, heeft het Rijk geen extra middelen gegeven voor de extra opgaven zoals deze bij de ambities in de perspectiefnota zijn verwoord. De extra middelen die het Rijk voor de komende jaren geeft, hebben overwegend een incidenteel karakter en eerst een nieuw kabinet zal besluiten nemen of en voor welk deel deze middelen een structureel karakter krijgen. Naast de tegemoetkoming in de tekorten die we hebben opgelopen als gevolg van de kosten voor Jeugdzorg, is ook het positieve saldo voor het begrotingsjaar 2022 aan te merken als incidenteel. Het positieve saldo is het resultaat van grotere investeringen door het Rijk, het bevriezen van de opschalingskorting en een eerder toegezegde bijdrage voor tekorten als gevolg van de kosten van Jeugdzorg (landelijk € 300 miljoen).

Het beeld voor de jaren 2023 en verder is dat de begroting evenwel structureel sluitend is, maar surplussen zitten er niet in. De perspectiefnota 2022 - 2025 was de laatste van deze bestuursperiode. De afgelopen jaren stond het coalitieakkoord 2018 - 2022 'Noordoostpolder daagt uit!' voor het college op de voorgrond. Terugkijkend op het coalitieakkoord hebben we de afgelopen jaren veel bereikt. Deze begroting staat als vervolg op de perspectiefnota in het teken van het afronden van het coalitieakkoord. Verder komen er een zevental grote opgaven, die wij thema’s hebben genoemd, op ons af in de komende vier jaar. Om deze redenen heeft de raad een perspectiefnota vastgesteld, waarin de laatste hand wordt gelegd aan de gemaakte afspraken uit het coalitieakkoord, maar ook een richting gekozen voor de zeven grote thema’s waar we als gemeente mee te maken hebben of nog krijgen: duurzaamheid, Voorzien in Vastgoed, de Omgevingswet, een mobiliteitsplan, het Sociaal Domein, open en transparante overheid en digitalisering. Deze thema’s vloeien enerzijds voort uit ontwikkelingen op rijksniveau en anderzijds gaat het om ontwikkelingen van en binnen onze eigen gemeente.

Begrotingsresultaten In het volgende overzicht is het verloop zichtbaar van de begrotingsuitkomsten op basis van de perspectiefnota 2022 - 2025, op basis van de septembercirculaire, waarbij we de middelen als compensatie voor de tekorten als gevolg van de kosten voor Jeugdzorg als incidentele middelen niet zichtbaar zijn in de gepresenteerde begrotingsresultaten, omdat deze aan de reserve beleidsplan worden toegevoegd. De kasschuif zoals deze in de perspectiefnota 2022 - 2025 was opgenomen is op een gewijzigde wijze in een lichtere variant doorgevoerd. Omschrijving Resultaten perspectiefnota raad 05 juli 2021 Resultaten begroting 2022 – 2025 vóór kasschuif Kasschuif Resultaten begroting 2022 - 2025 na kasschuif

2022 2.572 positief € 2.123.138 positief -€ 100.000 € 2.023.138 positief €

2023 2.071 positief € 193.347 positief -€ 75.000 € 118.347 positief €

2024 5.787 positief -€ 172.143 negatief € 175.000 € 2.857 positief €

2025 11.943 positief € 46.341 positief 0 € 46.341 positief €

Incidentele versus structurele middelen en gezonde financiën Gemeente Noordoostpolder houdt koers waarbij een structureel duurzaam sluitende begroting en een goede financiële positie (de verhouding reserves versus schulden) de lijn is. Dit houdt onder andere in dat alleen baten in de begroting worden opgenomen waarover we zekerheid hebben. Vanwege de onzekerheid over incidentele of structurele middelen voor ter compensatie van de tekorten voor de kosten van Jeugdzorg, het incidentele karakter van het begrotingsoverschot voor 2022, de onzekerheid over de uitkomsten van de herijking en het wachten op een nieuw kabinet en haar plannen voor gemeenten, zetten we de bestendige lijn door om incidentele middelen af te zonderen in de reserve Beleidsplan en beschikbaar te hebben voor dekking van lasten met een incidentele aard.

5

In bestuurlijke lijn met de perspectiefnota wordt de keuze voor nieuw incidenteel en structureel beleid en de middelen die daaraan verbonden worden, gelaten aan de nieuwe gemeenteraad die 16 maart 2022 wordt gekozen. Ontwikkeling tarieven Alle heffingen waarbij de gebruiker betaalt voor een voorziening/dienst zijn gebaseerd op een beleid van kostendekkende tarieven. De OZB tarieven worden gecorrigeerd met 2,1% als gevolg van inflatiecorrectie die het Rijk hanteert voor het bepalen van het rekentarief WOZ 2022. De OZB wordt berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van de onroerende zaak. De WOZ-waarde die voor het belastingjaar 2022 geldt, heeft als waardepeildatum 1 januari 2021 en is voor woningen ten opzichte van 1 januari 2020 gemiddeld met 9% gestegen. De gemiddelde waardeontwikkeling van de prijzen voor woningen wordt gecorrigeerd in het tarief OZB, met het effect dat het OZB-bedrag voor woningen en nietwoningen gemiddeld geen effect ondervindt van de waarde stijging. Voor de afvalstoffenheffing gelden met ingang van 2021 recycletarieven. Huishoudens betalen een vast bedrag per jaar en een variabel bedrag per keer dat zij restafval aanbieden, waardoor de inwoners zelf deels invloed hebben op de hoogte van het te betalen bedrag voor afvalstoffenheffing.

De gedifferentieerde tarieven voor de afvalstoffenheffing worden de komende jaren in drie stappen verhoogd tot de werkelijke kosten van de nieuwe afvalinzameling- en verwerkingsovereenkomst met HVC, die per 31-12-2021 verloopt. Voor 2022 stijgt het vaste deel van het tarief van de afvalstoffenheffing voor een meerpersoonshuishouden met 10% naar € 233,80 (was € 212,50). Het vaste deel van het tarief voor de afvalstoffenheffing voor een éénpersoonshuishouden stijgt met 10,5% naar € 223,80 (was € 202,50). Het uiteindelijke tarief voor een huishouden wordt dus mede bepaald door het afvalscheidings- en aanbodgedrag voor afval. Het uitgangspunt is om de tarieven van de rioolheffing niet te laten stijgen (watertakenplan en kostendekkingsplan 2017) en daarin kan ook voor 2022 in worden volhard. Het basistarief voor een huishouden voor 2022 is € 174. Inzicht in de structurele begrotingspositie Het inzicht in de structurele begrotingspositie is voor uw raad een belangrijk aandachtspunt. In lijn met de adviezen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de provinciale toezichthouder presenteren wij hieronder het begrotingssaldo, zowel voor het begrotingsjaar als voor de meerjarenraming.

6

COVID-19 In deze (meerjaren)begroting hebben wij geen rekening gehouden met de corona-crisis, casu quo, wij begroten de financiële gevolgen van de corona-crisis budgettair neutraal door de compensatie vanuit het Rijk voor de onderstaande onderdelen budgettair neutraal te verwerken (inkomsten=uitgaven) in het begrotingsjaar 2022: 

Aanvullend pakket re-integratie bijstandsgerechtigden: als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2022 extra middelen beschikbaar voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden (€ 14,740 miljoen in 2022). Gemeenten ontvangen deze extra middelen zodat zij de reguliere dienstverlening op peil kunnen houden nu de instroom in de bijstand toeneemt.



Impuls re-integratie bijstandsgerechtigden: als onderdeel van het steun- en herstelpakket ontvangen gemeenten in 2022 een tijdelijke impuls voor re-integratie van bijstandsgerechtigden (€ 43,438 miljoen) die gemeenten in staat stelt om de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. Persoonlijk contact is belangrijk om hen vanuit een uitkeringssituatie naar werk te begeleiden.



Gemeentelijk schuldenbeleid: als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2022 extra middelen voor het gemeentelijk schuldenbeleid (€ 30 miljoen in 2022) beschikbaar. Gericht op het bieden van snelle hulp en ondersteuning aan mensen die vanwege de crisis te maken krijgen met (dreigende) schulden- en armoedeproblematiek.



Bijzondere Bijstand: als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2022 extra middelen voor de bijzondere bijstand (€ 15 miljoen in 2022) beschikbaar. Gericht op het bieden van snelle hulp en ondersteuning aan mensen die vanwege de crisis te maken krijgen met (dreigende) schulden- en armoedeproblematiek. De in 2021 van het Rijk ontvangen financiële tegemoetkoming voor nadelige effecten van Covid19 die eind 2021 (nog) niet besteed zijn, worden toegevoegd aan de reserve Beleidsplan, met het oormerk Coronamiddelen. Deze middelen hebben vanuit het Rijk een ongeoormerkt karakter.

Slot Als gemeente(n) hebben we te maken met een aantal externe factoren waarvan de afloop onzeker is. Na de verkiezingen voor de Tweede Kamer afgelopen maart, is het de politieke partijen nog niet gelukt om een nieuw kabinet te formeren. Een aantal grote effecten van keuzen die een nieuw kabinet zal moeten maken, gaan over de herijking van het gemeentefonds, in hoeverre de nu nog als incidenteel aan te merken middelen ter compensatie voor de tekorten als gevolg van de kosten voor Jeugdzorg een structureel karakter krijgen, de discussie rondom de opschalingskorting en ook hoe het Rijk kijkt naar wat zij van gemeenten verwachten ten aanzien van een aantal van onze zeven grote thema’s en hoe zij gemeenten ook gaan ondersteunen met financiële middelen voor onder andere onderwijshuisvesting. Het college wenst voor alle inwoners en bedrijven van gemeente Noordoostpolder dat het Rijk de nu ingezette lijn van het waarderen van de rol en taken die de gemeenten uitoefent, voortzet, zodat wij ons voorzieningenniveau op peil kunnen houden, de grote opgaven kunnen invullen en onze tarievendruk beperkt kunnen houden.

Burgemeester en wethouders van Noordoostpolder, de secretaris, de burgemeester,

7

Samenstelling College Het college van burgemeester en wethouders vormt het dagelijks bestuur van de gemeente en handelt binnen de door de raad vastgestelde kaders. Het college telt 5 personen, de burgemeester en 4 wethouders. Het college vergadert elke dinsdagmorgen. De vergaderingen van het college zijn niet openbaar. Wat het college in die vergaderingen heeft besproken en besloten leest u in de besluitenlijsten.

8

Burgemeester Roger de Groot

Portefeuille: 

Openbare orde en veiligheid



AZC



Algemene, ambtelijke en bestuurlijke aangelegenheden



UNESCO siteholderschap

Projecten: 

Dienstverlening

9

Wethouder Marian Uitdewilligen

m.uitdewilligen@noordoostpolder.nl Portefeuille: 

Volksgezondheid



WMO



Armoedebeleid



Coördinerende wethouder Krachtig Noordoostpolder



Volkshuisvesting (wonen)



Stads- en dorpsvernieuwingszaken (herstructurering inclusief Centrumschil)



Wethouder dorpen

Projecten: 

Schokland

10

Wethouder Anjo Simonse

a.simonse@noordoostpolder.nl Portefeuille: 

Openbare Ruimte en Groen



Infrastructuur



Bereikbaarheid en mobiliteit



Duurzaamheid/Energietransitie



Jeugdbeleid en jeugdzorg



Bevorderen sport en bewegen



Wethouder wijken



Overige gemeentelijke gebouwen

Projecten: 

Lelylijn

11

Wethouder Wiemer Haagsma

w.haagsma@noordoostpolder.nl Portefeuille: 

Ruimtelijke ontwikkeling



Bouwgrond exploitatie inclusief Emmelhage en Wellerwaard



Bouw- en woningtoezicht en Wabo



Erfgoed



Handhaving



Markten en deelnemingen e.d.



Sport



Kunst, cultuur en bibliotheek

Projecten: 

Cultuurbedrijf



Stadshart



Omgevingswet

12

Wethouder Hans Wijnants

h.wijnants@noordoostpolder.nl

Portefeuille: 

Economische ontwikkeling



Recreatie & toerisme



Gebiedspromotie



Financiën



Onderwijstaken, volwasseneneducatie en onderwijshuisvesting



Kinderopvang en peuteropvang



ZZL-gelden (stimuleringsmaatregelen)



Re-integratiebeleid, uitstroombevordering



Sociale werkvoorziening

Projecten: 

VO-campus

13

Samenstelling Gemeenteraad De gemeenteraad wordt rechtstreeks gekozen door de inwoners. Daarmee vertegenwoordigen de 29 raadsleden de burgers. De gemeenteraad stelt de grote lijnen vast (kaders voor het beleid), neemt de beslissingen over de belangrijkste plannen voor Noordoostpolder en controleert of het college de maatregelen uitvoert zoals de gemeenteraad heeft besloten. De gemeenteraad wordt ondersteund door de raadsgriffie. De gemeenteraad vergadert doorgaans op een maandagavond. Deze vergaderingen zijn openbaar.

14

Missie, visie en lange termijn beleid De programmabegroting is een onderdeel van de planning & control cyclus. Deze cyclus start ideaal gesproken met een missie en een visie. Deze worden vertaald in lange termijn beleid en geconcretiseerd in meerjarige beleidsnota’s. Over het meerjarig beleid wordt jaarlijks in de programmabegroting verslag gedaan over de stand van zaken en de plannen voor het komende begrotingsjaar. In de programmabegroting 2022 is een link gelegd tussen het meerjarig beleid en de programmabegroting door de relevante beleidsnota’s (beleidskaders) op te nemen bij de programma’s. De visie en missie voor de Noordoostpolder zijn weggelegd in de Ruimtelijke Structuurvisie Noordoostpolder 2025, Sociale Structuurvisie, het Coalitieakkoord 2018-2022 en de Perspectiefnota's.

15

Ruimtelijke structuurvisie Noordoostpolder De ruimtelijke structuurvisie is primair gericht op het landelijke gebied. De visie gaat uit van een evenwicht tussen people, planet en profit. Dat betekent een balans tussen sociale, landschappelijke / ecologische en economische duurzaamheid. Voor de situatie van de gemeente Noordoostpolder komen die invalshoeken naar voren als pijlers van de toekomstige ontwikkeling van de gemeente: 

 

het behouden/versterken van de leefbaarheid in de gemeente: samen houden we het leefbaar. In sociaal opzicht is de gemeente sterk, krachtig en vitaal. De inwoners van de gemeente Noordoostpolder moeten zich thuis blijven voelen; het moet hier goed wonen, werken en recreëren zijn. Er is voldoende te doen en als het even tegen zit, is er hulp; het behouden/versterken van het cultuurhistorisch waardevolle landschap. De essentie van het unieke ontwerp vormt het vertrekpunt bij nieuwe ontwikkelingen. We gaan op verantwoorde wijze om met de beperkte grondstoffen; het behouden/versterken van de (plattelands)economie. Bedrijvigheid heeft de mogelijkheid zich te vestigen en te ontplooien.

Deze drie pijlers betekenen dat we op basis van de structuurvisie richting 2025 koersen op:        

een zichtbare en beleefbare cultuurhistorie en behoud van het landschappelijk raamwerk; een levend landschap waarin ruimte is voor agrarisch gebruik, maar waar ook de natuur ruimte heeft; een duurzame gemeente Noordoostpolder, waarin we kansen bieden voor opwekking en gebruik van energie uit duurzame bronnen; een sterke sociale cohesie; het geven van ruimte om op vrijkomende agrarische bedrijfskavels (vab’s) bewoning en economische bedrijvigheid mogelijk te maken; een zodanig woningaanbod, dat een ieder een plek kan vinden in de gemeente en waarbij we uitgaan van het opvangen van de natuurlijke groei van het aantal huishoudens; een situatie waarin bedrijvigheid de mogelijkheid krijgt zich te vestigen en te ontplooien, waarbij het niet alleen gaat om bedrijven/industrie in de klassieke zin, maar ook om recreatieve bedrijvigheid en ‘footloose’ bedrijvigheid, zoals werken aan huis, zzp’ers en dergelijke; infrastructuur die ervoor zorgt dat alle doelgroepen zich veilig en snel door de gemeente kunnen voortbewegen en op het bevorderen van duurzame mobiliteit.

16

Sociale Structuurvisie De sociale structuurvisie is gericht op het behouden en versterken van vitaliteit en veerkracht. Een sociaal en vitaal Noordoostpolder is een duurzaam Noordoostpolder. Een sociale structuurvisie geeft richting hoe om te gaan met de dynamiek, trends en ontwikkelingen, zodanig dat je de vitaliteit en leefbaarheid binnen de gemeente en de afzonderlijke kernen behoudt of stimuleert. Het gaat er hierbij om dat inwoners zich er thuis voelen, dat ze er goed kunnen wonen, werken en recreëren en hun vrije tijd doorbrengen en dat er een levensvatbaar voorzieningenniveau is. Of mensen zich ook daadwerkelijk thuis voelen hangt mede af van de strategische keuzes die de gemeente maakt ten aanzien van de thema’s als participatie van inwoners, behoud van voorzieningen, zorg voor kwetsbare bewoners, samenhang tussen fysieke, economische en sociale krachten, struikelblokken en kansen. De sociale structuurvisie geeft richting. De gemeente zet met de sociale structuurvisie duidelijke ambities en doelen neer. Dit vraagt om verbinding tussen opgaven en partijen. Dit vraagt om verbinding van mensen, dingen samen doen om iets voor elkaar te krijgen. Samen sociaal en vitaal! De Sociale Structuurvisie ‘sociaal en vitaal op eigen kracht’ uit 2012 is gebaseerd op zes kernopgaven (prioriteiten): 1.

Onderwijs en bedrijfsleven sluiten op elkaar aan Jongeren moeten in Noordoostpolder na hun opleiding aan de slag kunnen. Dat betekent dat onderwijsinstellingen voortdurend kijken naar de vraag van werkgevers. Daarnaast moet er binnen de gemeente een gevarieerd bedrijvenaanbod zijn. 2. Iedereen doet mee Wie moeite heeft om mee te komen, valt op en krijgt hulp. Als het even kan signaleren netwerken in de directe omgeving of iemand een steuntje in de rug nodig heeft. Zij ondersteunen buurt- en dorpsbewoners, maken oplossingen zichtbaar en houden in de gaten of het lukt om mee te doen. 3. Versterken vrijwillige inzet, informele zorg & mantelzorg Zorgen voor een ander is dankbaar werk en fijn om te doen. Een wandeling, een kopje thee of boodschappen doen. Noordoostpolder blinkt uit in vrijwillige inzet. De gemeente zet vrijwilligers in het zonnetje en biedt ondersteuning waar nodig. Zo krijgt de eigen kracht een extra stimulans. 4. Herstructureren van het voorzieningenniveau Makkelijk meedoen aan activiteiten in de dorpen en de wijken. Dat is het idee van deze kernopgave. De gemeente vindt het belangrijk dat er in ieder dorp een goed bruikbaar gebouw staat dat voldoet aan de behoeftes van gebruikers en dat voldoende ruimte biedt voor activiteiten. Dorpsbelangen, wijkplatforms en verenigingen zijn aan zet. 5.

Benutten buitengewoon Noordoostpolder Het buitengebied is uniek in opzet en aantrekkelijk rustig en groen voor wie ‘naar buiten wil’. Die waarden zet de gemeente samen met ondernemers om in concrete producten. En de boerderijen die leegkomen? Daar is een nieuwe vorm van wonen en werken mogelijk. Zo krijgt het platteland de dynamiek die nodig is om er prettig te wonen, te werken en te verblijven. 6. Wonen & leven Inwoners kijken met gemeente en andere instanties in wat voor huis ze straks willen wonen. Ook sturen ze samen op leefbaarheid in hun eigen woonomgeving. In de bebouwing van dorpen en wijken gaat veel veranderen. Noordoostpolder heeft daardoor over vijftien jaar een heel ander leefklimaat. Inwoners zijn relatief ouder en woonwensen zijn anders. Dat is vertaald in een nieuw aanbod van woningen. De buurt is fijn, er is voldoende te doen dat past bij de levensfase van de bewoners.

17

Programma's

18

Programma 1 - Fysieke Leefomgeving Programma omschrijving Dit programma gaat over de zorg voor de fysieke leefomgeving.

Programma doelstelling Noordoostpolder heeft een prettige, veilige en duurzame leefomgeving.

Ambities Ambitie 1 - Energieneutraal en klaar voor klimaatverandering Ambitie 2 - Veilige wegen met vlotte doorstroming Ambitie 3 - Een veilige Noordoostpolder Ambitie 4 - Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving Ambitie 5 - Een vitaal landelijk gebied

19

Ambitie 1 - Energieneutraal en klaar voor klimaatverandering

Doelstelling Noordoostpolder is energieneutraal in 2030 en is voorbereid op klimaatverandering.

Portefeuillehouder(s) Anjo Simonse

Trends en ontwikkelingen Klimaatverandering We moeten in de toekomst rekening houden met hogere temperaturen, een sneller stijgende zeespiegel, nattere winters, heftigere buien en kans op drogere zomers. Energietransitie Een transitie naar duurzame energie is nodig om CO2 te besparen. Want het klimaat verandert en we willen minder afhankelijk zijn van fossiele bronnen. Samen met andere overheden, bedrijven en inwoners zetten we de schouders onder de omslag naar een meer fossielvrije samenleving. Naar een circulaire economie Het Rijk streeft een volledig circulaire economie na in 2050. Met als tussendoel 50% minder verbruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) in 2030. Om deze doelen te bereiken komen er landelijke transitieagenda’s met concrete programma’s op het gebied van biomassa & voedsel, kunststoffen, maakindustrie, bouw en consumptiegoederen. Meer aandacht voor biodiversiteit Er is steeds meer aandacht voor behoud en versterking van de biodiversiteit. Niet alleen in de Noordoostpolder, maar ook landelijk en wereldwijd. Bijvoorbeeld in het Deltaplan Biodiversiteitsherstel en in de moties die onze gemeenteraad in juni 2020 aannam. Als gemeente kunnen wij helpen de biodiversiteit in stand te houden. Door bewoners en organisaties te enthousiasmeren en met hen samen te werken. En ook door aanpassingen door te voegen in de openbare ruimte.

Bijvoorbeeld door gazon om te vormen naar kruidenrijk gras of door meer hagen en struiken aan te planten. Want dat maakt ons groen aantrekkelijker voor insecten, vlinders, vogels en kleine zoogdieren en vergroot dus hun leefgebied. In het najaar van 2021 krijgt ‘biodiversiteit' als nieuw thema een plek in het Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR).

Reguliere bedrijfsvoering Inzameling huishoudelijk afval Afval van bewoners wordt huis-aan-huis opgehaald. Daarnaast kunnen inwoners hun afval wegbrengen naar de milieustraat. De gemeente biedt deze voorzieningen aan. Dat is een wettelijke taak. Vanzelfsprekend werken wij ook in de komende jaren door aan het verminderen van restafval en aan het verbeteren van de afvalscheiding. Inrichting en beheer openbare ruimte Groenvoorzieningen, waterpartijen, bossen en riolering zijn onderdelen van de openbare ruimte. De gemeente zorgt voor het beheer daarvan en past de infrastructuur aan als dat nodig is.

20

Verbonden partij(en) Huisvuilcentrale Noord-Holland N.V.

Beleidskaders             

Beeldkwaliteitplan stedelijk water (2009) Bestuursakkoord Water (2011) Maatwerk overeenkomst stedelijk water met waterschap (2011) Afvalbeleidsplan (2011-2021) Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2024 (2014, met aanpassing in 2021) RES Flevoland 1.0 (2021) Transitievisie Warmte (2021) Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (2018) Doelen overige wateren: Stedelijk Water Noordoostpolder (2018) Watertakenplan Noordoostpolder (2019-2024) Stresstesten Gemeente Noordoostpolder (2020) Factsheet Stedelijk Water Noordoostpolder (2020) Op naar 60 kilo restafval 2019-2025 (2019)

Speerpunten 1 - Noordoostpolder energieneutraal 2 - Toekomstbestendig voor water en natuur

21

Speerpunt

1 - Noordoostpolder energieneutraal

In 2030 willen wij energieneutraal zijn. Dit hebben wij gekozen in onze ‘Visienota Noordoostpolder Energieneutraal’.

Activiteit

Toelichting

1.1 We werken aan energiereductie en opwekking

We werken (samen met de andere gemeenten en provincies) aan de regionale energiestrategie 2.0 en geven voorlichting aan inwoners.

1.2 We gaan verder met de warmtetransitie

In de Transitievisie Warmte beschreven we een aantal onderzoeken die nodig zijn om aardgasvrij te kunnen worden. Verder ondersteunen we de proeftuin Nagele en andere initiatieven.

1.3 We werken samen met stakeholders en inwoners

We ondersteunen het Netwerk Energieneutraal.

1.4 We herijken het duurzaamheidsbeleid en verankeren duurzaamheid nog meer in de organisatie

Hiermee geven we uitvoering aan de aanbevelingen van het rekenkamerrapport Energiek Vooruit (2020).

1.5 Wij nemen onze verantwoordelijkheid voor circulaire economie en afvalbeheer

In 2022 kiezen wij onze ambitie voor het thema ‘circulaire economie’. Het is een natuurlijk moment omdat ook ons ‘Afvalbeleidsplan 20112021’ afloopt. Bij onze eigen inkoop geven we in 2022 in ieder geval uitvoering aan de Intentieverklaring circulair inkopen.

22

Speerpunt

2 - Toekomstbestendig voor water en natuur

In 2050 moet Nederland klimaatbestendig en waterrobuust zijn ingericht. Die afspraak ligt landelijk verankerd in het ‘Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2018’. Jaarlijks wordt een Deltaprogramma vastgesteld. Dit programma is een handreiking om daadwerkelijk stappen voorwaarts te zetten. Daarnaast willen wij de biodiversiteit in onze woon- en leefomgeving te versterken. Deze ambitie staat in ons Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR).

Activiteit

Toelichting

2.1 Wij gaan door met het ontvlechten van het gemengde rioolstelsel

In de afgelopen jaren hebben wij gefaseerd de oude gemengde rioleringsstelsels in Centrum oost in Emmeloord vervangen door gescheiden stelsels. Dezelfde werkmethodiek krijgt de komende jaren een vervolg in de woonwijk Espelervaart. Wij beginnen in het oostelijk deel (Rivierenbuurt) van deze wijk. Bij deze aanpak nemen wij gelijktijdig het klimaatbestendig herinrichten van deze wijk mee. Dezelfde aanpak geldt ook voor het uitvoeren van maatregelen in Marknesse in het gebied Oudeweg, Hoogzijde en Breestraat. De aanpak is drieledig in de vorm van omgevingsparticipatie, de klimaatdoelen en wijkvernieuwing. Hierin wordt het commitment gezocht voor een basis waarin alle facetten zijn belicht.

2.2 Wij gaan met het KAF aan de slag met de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Flevoland

Binnen het regionaal samenwerkingsverband Klimaatadaptief Flevoland (KAF), werken de zes Flevolandse gemeenten, het Waterschap Zuiderzeeland, provincie Flevoland, GGD Flevoland en Rijkswaterstaat samen aan het klimaatbestendig maken van Flevoland. Het KAF fungeert als netwerkorganisatie. Bedoeling is de activiteiten gezamenlijk te bundelen door: • inspiratie en kennisdeling; • platform voor klimaatadaptatie, bijvoorbeeld door het organiseren van masterclasses; • samen werken in beleid door het samen opstellen van een visie en strategie, standaardisatie, monitoring, stresstest 2.0 en verbinding houden met andere samenwerkingsverbanden; • samen werken in uitvoering door een gezamenlijke aanvraag voor de Impulsregeling ruimtelijke adaptatie, bouwconvenant en prestatieafspraken afsluiten, procesondersteuning bij gebiedsgerichte projecten.

2.3 Wij gaan ons inzetten voor In de komende jaren varen wij de koers uit de aanvulling op het het behouden en versterken Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR). Denk bijvoorbeeld aan van de biodiversiteit aandacht voor natuur bij aanleg en renovatie van woonwijken,

bedrijventerreinen of andere gebieden. En ook aan initiatieven van bewoners en andere organisaties om op hun terrein aandacht te besteden aan behoud van de biodiversiteit.

23

Ambitie 2 - Veilige wegen met vlotte doorstroming

Doelstelling Noordoostpolder blijft een veilige en bereikbare leefomgeving.

Portefeuillehouder(s) Anjo Simonse

Trends en ontwikkelingen Klimaatadaptatie en weginfrastructuur Bij extreme weersomstandigheden (water op straat, ondergelopen tunnels, bruggen die niet meer sluiten) moeten wij accepteren dat bereikbaarheid van het personen- en goederenvervoer naar de plaats van bestemming voor enige tijd ernstig gestremd is of zelfs voor even niet meer mogelijk is. Hevige regenbuien leiden tot overstromende wegen en ondergelopen tunnels en zijn daarmee direct van invloed op de bereikbaarheid van ons personen- en goederenvervoer. Om de nadelige gevolgen door klimaatverandering op de infrastructuur te beperken, moeten wij daarmee bij de herinrichting van de openbare ruimte rekening houden. Wij willen vermijden dat het overtollig regenwater bij woningen en bedrijven leidt tot overlast of zelfs schade. Dit vraagt van ons tijdelijk bergingsruimte te creëren voor het afstromend regenwater naar plaatsen waar het geen overlast of schade veroorzaakt. Met name op locaties waar de ondergrond overwegend uit veen- en kleilagen bestaat, moeten wij bij periodes van langdurige droogte rekening houden met ernstige verzakkingen van onze wegen. Ten gevolge van de optredende bodemdaling ondergraaft deze onze asfaltconstructies. Wij kunnen als werkregio Flevoland in 2021 tot en met 2023 een rijkssubsidie aanvragen voor het uitvoeren van klimaatadaptieve maatregelen.

Dit is een tijdelijke regeling om versneld maatregelen uit te kunnen voeren. Zodat de gevolgen van wateroverlast en droogte beperkt of voorkomen kunnen worden. Voorwaarde is dat wij bij het gebruikmaken van deze Impulsregeling deze maatregelen uiterlijk in 2027 moeten realiseren. Het Rijk is dan bereid 1/3de van de totale investering voor haar rekening te nemen. De komende jaren hebben wij diverse projecten in de openbare ruimte op de planning staan. Wij willen door middel van een integrale aanpak zo optimaal mogelijk van deze financiële tegemoetkoming gebruikmaken. Cofinanciering rijkssubsidie verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2025 In 2020 besloot het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W) om landelijk € 500 mln. beschikbaar te stellen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. In totaal is aan Noordoostpolder onder voorwaarden een subsidie toegekend van € 1.289.030. Hiervan is € 1.222.655 voor de uitvoeringsperiode 2021-2025. In 2021/2022 gaan we alle projecten voorbereiden, ramen en in de tijd wegzetten. Daarbij zoeken we naar mogelijke koppelingen met het uitvoeringsplan wegen en riolering. Onderhoud wegen Met het vaststellen van de Perspectiefnota 2021-2024 heeft de raad besloten om te bezuinigen op onderhoud van wegen binnen en buiten de bebouwde kom.

De bezuinigingen voor 2022 zijn deels teruggedraaid. Vanaf volgend jaar wordt het onderhoud aan wegen en groenstroken beperkt. Voorwaarde is het gelijktijdig uitrollen van 60 km/uur op de betreffende wegen.

24

Reguliere bedrijfsvoering Inrichting en beheer openbare ruimte Wegen, bruggen en alles wat daarbij hoort (straatverlichting, verkeersborden etc.) zijn onderdelen van de openbare ruimte. Wij zorgen voor het beheer daarvan. Als het nodig is, leggen we nieuwe voorzieningen aan. Bijvoorbeeld voor de verkeersveiligheid. Maatregelen treffen om het verkeer vlot en veilig te houden Samen met andere partijen maken we verkeersdeelnemers bewuster van veiligheid in het verkeer. Bijvoorbeeld door verkeersexamens voor scholieren met Veilig Verkeer Nederland en overleg met de ouderenbonden. Verbonden partij(en) -

Beleidskaders  

Beleidsplan openbare ruimte 2014-2024 (2014, met aanpassingen in 2021) Mobiliteitsvisie (2021)

Speerpunten 1 – Noordoostpolder beter bereikbaar

25

Speerpunt

1 – Noordoostpolder beter bereikbaar

‘Een goede bereikbaarheid voor nu en in de toekomst’, dat willen wij graag. Het is onze ambitie die wij in de Mobiliteitsvisie en het Mobiliteitsplan (voorheen het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan) kozen. Want een goede bereikbaarheid helpt om (economische) kansen te benutten. Wij willen dat onze dorpen én ons gebied als geheel beter bereikbaar is.

Activiteit

Toelichting

1.1 In 2022 leggen wij de Gemeenteraad een aantal scenario’s voor hoe we deze vervangingsopgave voor wegen en bruggen kunnen oppakken

Er is een voorziening voor het groot onderhoud van wegen. Daarin worden middelen gereserveerd voor onderhoud. Voor vervangingen en rehabilitatie van wegen zijn geen middelen in de programmabegroting opgenomen. De jaarlijkse storting in de voorziening is ongeveer gelijk aan de jaarlijkse uitgave voor onderhoud. Voor vervangingen zal apart geld aangevraagd moeten worden.

1.2 Wij maken een uitvoeringsprogramma mobiliteit

Op basis van het mobiliteitsplan wat begin 2022 vastgesteld wordt, maken wij een uitvoeringsprogramma.

1.3 Wij stimuleren andere overheden tot nieuwe initiatieven voor weg- en spoorverbindingen.

We gaan verder met de lobby voor de Lelylijn en de lobby voor het verbeteren van de verkeersveiligheid en doorstroming van de N50 in Overijssel.

26

Ambitie 3 - Een veilige Noordoostpolder

Doelstelling Noordoostpolder blijft veilig.

Portefeuillehouder(s) Roger de Groot Wiemer Haagsma

Trends en ontwikkelingen Digitale criminaliteit We zien een toename van digitale criminaliteit en verwachten dat die trend zich doorzet. Onze inspanningen zijn erop gericht om de bewustwording en weerbaarheid van onze inwoners te vergroten. Toepassing Wet Bibob Het toepassingsbereik van de Wet Bibob is in 2020 uitgebreid. Naar verwachting zal in 2022 een tweede tranche aan wijzigingen van de wet Bibob van kracht worden. Op grond van deze tweede tranche krijgen gemeenten meer mogelijkheden om zelf onderzoek te doen in het kader van de Wet Bibob. Ook met de aanstaande invoering van de Omgevingswet, zal het toepassingsbereik van de wet Bibob worden uitgebreid. Onze beleidsregels passen wij, indien nodig, hierop aan. Gemeente Noordoostpolder hanteert de Wet Bibob als instrument bij de aanpak van ondermijning. Taakdifferentiatie brandweer Europese wetgeving staat het huidige brandweerstelsel, gebaseerd op beroepskrachten en vrijwilligers, niet toe. Gelijk werk moet gelijk beloond worden. Dit betekent dat het brandweerstelsel anders ingericht moet worden. Vanaf volgend jaar zal meer duidelijk worden hoe dat eruit gaat zien en wat de impact is op de veiligheidsregio en onze gemeente, zowel organisatorisch als financieel.

Reguliere bedrijfsvoering Veiligheid en zorg Op het snijvlak van veiligheid en zorg hebben we te maken met veelal complexe casuïstiek. Interventies vanuit verschillende ketens zijn nodig om overlast gevend, gevaarlijk en/of crimineel gedrag te stoppen. We gaan verder op de ingeslagen weg en maken de verbinding tussen veiligheid en zorg sterker. Lokale Persoonsgerichte Aanpak (L-PGA) is daar onderdeel van. Waar nodig en mogelijk zetten we de specifieke bevoegdheden van de burgemeester in. Ondermijning We blijven onverminderd inzetten op een integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit. Door als Flevolandse gemeenten gezamenlijk op te trekken in de aanpak van ondermijning, vervat in de Flevolandse Norm, krijgen criminelen in iedere Flevolandse gemeente dezelfde behandeling. De Flevolandse Norm is een product van de zes Flevolandse gemeenten en de provincie Flevoland en in nauwe samenwerking met politie, Openbaar Ministerie, belastingdienst en het RIEC. Waar mogelijk zetten we het bestuurlijk instrumentarium in, zoals Wet Bibob en artikel 13b Opiumwet (sluiting drugspanden).

27

Crisisbeheersing Onder regie van de veiligheidsregio bevorderen we de fysieke veiligheid van onze inwoners. De veiligheidsregio zet met het regionale beleidsplan 2021-2024 de koers van de afgelopen jaren voort. Dit is het eerste gezamenlijke beleidsplan met veiligheidsregio G&V. Extra aandacht is er voor kwaliteitsverbetering van de hulpverlening en risicobeheersing. Lokaal investeren we in een adequate crisisorganisatie met goed opgeleide en getrainde functionarissen. Vergunningen, toezicht en handhaving openbare orde en veiligheid Wij verlenen vergunningen en houden toezicht op naleving van regels die de openbare orde en veiligheid beschermen. Onze APV houden we actueel, waarbij we in beginsel telkens de modelverordening van de VNG volgen. Verbonden partij(en) GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek GR Veiligheidsregio Flevoland GR GGD Flevoland

Beleidskaders  

Integraal Veiligheidsbeleid Dronten, Noordoostpolder, Urk 2020-2023 Regionaal Beleidsplan veiligheidsregio’s Flevoland en Gooi & Vechtstreek 2021-2024

Speerpunten 1 – Noordoostpolder blijft veilig

28

Speerpunt

1 – Noordoostpolder blijft veilig

Noordoostpolder is een veilige gemeente en dat willen wij graag zo houden. Wij willen een gemeente zijn waarin bewoners zich veilig voelen. Dat is onze ambitie uit het ‘Integraal Veiligheidsplan 2018-2021’.

Activiteit

Toelichting

1.1 - Wij gaan door met integrale veiligheidszorg

We geven uitvoering aan het integraal veiligheidsbeleid dat we gezamenlijk met Dronten en Urk hebben opgesteld. Veelal betreft het hier “going concern”. In 2022 ontvangen we de uitkomsten van het onderzoek “Integrale Veiligheidsmonitor”, die in het najaar van 2021 wordt uitgevoerd.

1.2- We bestrijden actief ondermijnende criminaliteit

De aanpak van ondermijning heeft prioriteit. We geven uitvoering aan het plan van aanpak ondermijnende criminaliteit. Onze focus ligt daarbij op de bedrijventerreinen en het buitengebied. De bestuurlijke aanpak, als onderdeel daarvan, geven we verder vorm. We doen dit in nauwe samenwerking met de gemeenten Dronten en Urk en het RIEC-MNL.

1.3- We vergroten de bewustwording van en weerbaarheid tegen cybercriminaliteit

Ook de aanpak van cybercriminaliteit is een prioriteit in het veiligheidsbeleid. Met het project Hackshield, een online game, maken we de jeugd en via hen ouders, “spelenderwijs” (meer) bewust van en weerbaar tegen de gevaren van de digitale wereld.

1.4– We voorkomen en bestrijden incidenten, crises en rampen

We werken nauw samen met de Veiligheidsregio om incidenten, crises en rampen in onze gemeente te voorkomen en bestrijden. Nadrukkelijk besteden we aandacht aan opleiding, training en oefening van de gemeentelijke crisisorganisatie.

29

Ambitie 4 - Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving

Doelstelling Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving in Emmeloord en de dorpen.

Portefeuillehouder(s) Anjo Simonse Wiemer Haagsma Marian Uitdewilligen

Trends en ontwikkelingen Bewonersparticipatie Bewoners denken, praten en doen steeds vaker mee als hun omgeving verandert. Dit geldt ook bij de inrichting en beheer van de (groene) openbare ruimte. Invoering van de Omgevingswet De nieuwe wet raakt alle domeinen binnen de leefomgeving. De Omgevingswet vraagt een andere manier van werken: nog integraler, meer afwegingsruimte voor bestuur, flexibiliteit in de aanpak (maatwerk) en denken in mogelijkheden. En ook: versnellen en vergemakkelijken besluitvorming. De wet treedt naar verwachting op 1 juli 2022 (de wet is met een half jaar uitgesteld) in werking. Veranderende woningmarkt De huizenprijzen zijn gestegen. De verwachting is dat de prijzen komend jaar ook nog zullen stijgen. Als de overheid de steunmaatregelen intrekt kan dit weer veranderen. De kans is dan dat de werkloosheid gaat stijgen, waardoor inkomensonzekerheid ontstaat wat weer effect heeft op de woningmarkt. Daarnaast signaleren makelaars landelijk maar ook lokaal een groeiende belangstelling voor woningen in dorpen en buiten de steden De vraag is of deze trend zo sterk aanhoudt. Flexibel werken (deels thuis/deel kantoor) wordt waarschijnlijk de norm. Dichtbij het werk wonen verliest dan enigszins aan belang. Ook veranderende woonwensen van mensen zorgen voor bewegingen op de woningmarkt. Woonvraag van buiten de gemeente Er is een landelijk woningtekort.

Noordoostpolder wil een bijdrage leveren aan het oplossen van het woningtekort. Er is zowel een vraag vanuit de provincie Flevoland als vanuit Regio Zwolle voor het bijdragen aan het oplossen van het woningtekort. We hebben bij het bouwen van extra woningen oog voor wat onze samenleving kan dragen. Veroudering van het bomenbestand Aandachtspunt voor de komende jaren is het ouder wordende bomenbestand. Steeds vaker leveren ouderdom en boomziektes problemen op. Bijvoorbeeld gevaren voor de veiligheid van voorbijgangers als bomen of takken onverwachts kunnen om- of afwaaien. Hierdoor zijn er steeds meer ingrepen nodig en worden de kosten voor het beheer van de bomen hoger.

30

Reguliere bedrijfsvoering Inrichting en beheer openbare ruimte Groenvoorzieningen, waterpartijen, bossen, speelplaatsen, begraafplaatsen en riolering zijn onderdelen van de openbare ruimte. De gemeente zorgt voor de aanleg en het beheer daarvan en past infrastructuur aan als dat nodig is. Het (laten) opstellen en actueel houden van bestemmingplannen (Wet ruimtelijke ordening) en vanaf medio 2022 het werken aan de transitie van het tijdelijke omgevingsplan naar een gemeentedekkend, actueel omgevingsplan in de geest en volgens de eisen van de Omgevingswet Daarnaast het leveren van een bijdrage aan de totstandkoming van omgevingsvergunningen voor (buitenplanse) omgevingsplanactiviteiten (besluiten om af te wijken van het tijdelijk omgevingsplan ten behoeve van concrete projecten en ontwikkelingen). Gezien de vele verschillende wensen van bijvoorbeeld inwoners en bedrijven maken we flexibele ruimtelijke plannen. Ook kunnen zij zelf een plan opstellen. Wij begeleiden en toetsen het dan. Zo kunnen we goed inspelen op de vraag vanuit de samenleving. We stellen plannen op voor bijvoorbeeld woningbouwlocaties en uitbreiding van bedrijventerreinen.

Vergunningen verlenen, toezicht houden en handhaven (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en Wet vergunningverlening, toezicht en handhaving) Voor het bouwen van een bouwwerk en/of voor bedrijfsactiviteiten die hinder voor mens en milieu kunnen veroorzaken is een vergunning nodig. De omgevingsvergunning is een vergunning voor bouwen, milieu, natuur en ruimte. Verleende vergunningen controleren wij. Ook houden wij toezicht op bijvoorbeeld bouwactiviteiten en handhaven wij waar dat nodig is. Prestatieafspraken maken met woningcorporaties (Woningwet) Wij maken afspraken met woningcorporaties over de uitvoering van het woonbeleid. Woningcorporaties richten zich vooral op hun kerntaak: mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen laten wonen. De afspraken gaan over kwaliteit, kwantiteit, betaalbaarheid, duurzaamheid, bijzondere doelgroepen en leefbaarheid. Geografische informatie op orde houden (Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) en Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) Wij houden geografische informatie bij. Die informatie gebruiken we voor besluiten en andere activiteiten. Dat doen wij met digitale plattegronden en luchtfoto’s. Verstrekken van leningen We geven verschillende leningen om bewoners op de woningmarkt te helpen.

Zo biedt de starterslening starters op de koopwoningmarkt de mogelijkheid om op een verantwoorde manier extra geld te lenen. De starterslening overbrugt het verschil tussen de prijs van het huis en de (eerste) hypotheek bij de bank. De blijverslening is bedoeld voor eigenaren die hun woning bijvoorbeeld levensloopgeschikt willen maken. Dorpen ondersteunen bij de uitvoering van hun dorpsvisies Met de dorpen zijn dorpsvisies opgesteld. Wij ondersteunen de dorpen bij de uitvoering daarvan. Bouw- en woonrijp maken van woningbouwgronden en bedrijventerreinen Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen in ons eigendom maken wij klaar om te gebruiken. Dat betekent: grondwerk, (bouw)wegen aanleggen e.d. en in een latere fase: bestrating, verlichting en groen aanleggen. Gronduitgifte Wij voeren waar mogelijk en wenselijk actief grondbeleid. Bij actief grondbeleid doen we zelf de gronduitgifte van de kavels. Wanneer de grond van een ontwikkelaar is, maken we afspraken door

31

het sluiten van een anterieure overeenkomst. In de overeenkomst staan afspraken over onder andere woningbouwprogrammering, beheer en openbare ruimte. Verbonden partij(en) GR IJsselmeergroep GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek

Beleidskaders            

Beleidsplan openbare ruimte 2014-2024 (2014, met aanpassing in 2021) Beleidsplan begraafplaatsen gemeente Noordoostpolder 2012-2022 (2012) Nota Grondbeleid (2020) DNA voor de dorpen (2009) Beleid Arbeidsmigranten Noordoostpolder (2012) Structuurvisie Noordoostpolder 2025 (2013) DNA Emmeloord (2013) Uitvoeringslab Nagele (2013) Woonvisie Noordoostpolder: kansen grijpen (2020) Programma LEADER 3 in Noordoostpolder (2016, verlengd in 2020) Beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving Noordoostpolder 2020-2023 (2020) Prestatieafspraken met Mercatus, Stichting Huurdersbelang Mercatus, Woonzorg Nederland, bewonerscommissies Toutenburgh en Wijdeneshof

Speerpunten 1 - Noordoostpolder klaar voor de invoering van de Omgevingswet 2 - Een woonomgeving die past bij de veranderende woonwensen 3 - Een schone, nette en veilige openbare ruimte 4 - Stadshart Emmeloord is aantrekkelijk voor bewoners en ondernemers

32

Speerpunt

1 - Noordoostpolder klaar voor de invoering van de Omgevingswet

We willen op 1 juli 2022 conform de Omgevingswet werken. Het programma richt zich op een tijdige en soepele implementatie van de Omgevingswet en op het bevorderen van de benodigde (gedrags)veranderingen. We sluiten aan op de door de VNG aangereikte methoden en maken deze specifiek voor onze gemeente. Dit in lijn met de bedoeling van de Omgevingswet en de leidende principes van Noordoostpolder.

Activiteit

Toelichting

1.1 We zijn aan de slag met In 2022 ronden wij de Omgevingsvisie af. De besluitvorming door de de juridisch instrumenten voor raad ligt naar verwachting medio 2022. Dit is ruim voor de verplichte de Omgevingswet datum. Elke gemeente moet namelijk uiterlijk in 2024 haar

omgevingsvisie hebben vastgesteld. Bij de totstandkoming van de visie wordt de samenleving betrokken. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet beschikt iedere gemeente op 1 juli 2022 automatisch over een (tijdelijk) omgevingsplan. Alle bestaande bestemmingsplannen en beheersverordeningen worden op dat moment het tijdelijke omgevingsplan. Vanaf dat moment moet er dus ook met dat omgevingsplan en in overeenstemming met de Omgevingswet gewerkt worden. We treffen tijdig de juiste voorbereidingen voor deze overgang. Dat wil zeggen dat onze werkafspraken (zie ook 1.3), systemen (zie ook 1.4), beleid, en regelgeving afgestemd worden op de nieuwe werkwijze en de Omgevingswet. In 2022 wordt een start gemaakt met de omzetting van het tijdelijke omgevingsplan naar het definitieve. Het plan van aanpak om te komen tot het definitieve omgevingsplan wordt medio 2022 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Gemeenten krijgen tot 31 december 2029 de tijd om het definitieve Omgevingsplan op te stellen.

1.2 We bieden opleidingen en De Omgevingswet heeft gevolgen voor de manier van werken voor de trainingen aan raad, bestuur, management en medewerkers. In 2020 en 2021 zijn er

opleidingen en trainingen aangeboden. Deze trainingen zijn niet alleen gericht op de kennis van de Omgevingswet, maar ook op de veranderende manier van denken. Waar nodig bieden wij in de komende jaren aanvullend hierop verdiepende opleidingen en trainingen aan.

1.3 We verbeteren onze dienstverlening en geven invulling aan onze Visie op Samenspel

In de nieuwe Omgevingswet staat de initiatiefnemer centraal. Dat vraagt om andere manieren van werken. Onze dienstverlening wordt nog belangrijker, waarbij we bij afwijkende en complexe initiatieven werken met een intake- en omgevingstafel. Onze leidende principes, visie op Samenspel (participatie) en herijkte samenwerkingsafspraken met onze ketenpartners krijgen hierbij uitvoering in de praktijk. We optimaliseren waar nodig.

1.4 We oefenen met het Eind 2021 zijn we aangesloten op de landelijke voorziening van het digitaal stelsel Omgevingswet digitaal stelsel (DSO). Het eerste half jaar van 2022 oefenen we met

het digitaal stelsel zodat we op tijd klaar zijn voor de inwerkingtreding van de wet.

33

Speerpunt

2 - Een woonomgeving die past bij de veranderende woonwensen

De woningmarkt is constant in beweging en de woonwensen van mensen veranderen. In de Woonvisie Noordoostpolder 2020 (Kansen grijpen) bieden wij meer ruimte voor zelfstandig wonen, beschermd wonen en nieuwe woonvormen.

Activiteit

Toelichting

2.1 - We voeren de Woonvisie De woonvisie is bewust niet in beton gegoten. We houden vanuit de 2020 (Kansen grijpen) uit grondgedachte “kansen grijpen” een vinger aan de pols bij de

ontwikkeling van nieuwe woonprojecten in Emmeloord en de dorpen. In 2022 pakken wij ook de motie erfpacht op.

2.2 - We monitoren de ontwikkelingen op de woningmarkt

Juist om de woonvisie flexibel om te kunnen voeren is het jaarlijks monitoren van de woningmarktontwikkeling noodzakelijk.

2.3 - We leveren actieve bijdragen aan regionale ontwikkelingen op het gebied van wonen

In 2022 leveren wij onze bijdrage aan provinciale en regionale woningbouwtrajecten (Flevoland bouwt voor Nederland, Regio Zwolle en Flevolandse Woonagenda). Dronten is namens Flevoland afgevaardigd voor de gemeenten Dronten, Urk en Noordoostpolder bij de tafel leefomgeving van de Regio Zwolle. Verder zijn wij vertegenwoordigd in het bestuurlijk overleg MIRT.

34

Speerpunt

3 - Een schone, nette en veilige openbare ruimte

In Noordoostpolder hebben wij veel groen, goede infrastructuur en een veilige speel- en leefomgeving. Dat willen wij zo houden en het liefst verbeteren. Dit spraken wij met elkaar af in ons ‘Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2024’.

Activiteit

Toelichting

3.1 Wij zorgen voor een nette en groene openbare ruimte

Beheer, onderhoud en inrichting van de openbare ruimte blijven wij zo goed mogelijk uitvoeren. Uitdaging voor 2022 en de komende jaren is daarbij om de besluiten over de onderhoudsniveaus en de budgetten uit te voeren. De onderhoudsniveaus zijn in 2021 opnieuw vastgesteld (bij de actualisatie van het Beleidsplan Openbare Ruimte). Ook over de budgetten werden besluiten genomen (o.a. in de Perspectiefnota 2021-2024). Daarnaast geven we uitvoering aan de nieuwe ambities voor de openbare ruimte, zoals biodiversiteit en klimaatadaptatie (zie speerpunt 2 van ambitie 1).

35

Speerpunt

4 - Stadshart Emmeloord is aantrekkelijk voor bewoners en ondernemers

Wij gaan de komende jaren van Stadshart Emmeloord een compact, gezellig, levendig en ‘eigen’ centrum maken. Onze bewoners kozen dit in het Open Planproces en wij zetten nu onze schouders eronder om dat te realiseren.

Activiteit

Toelichting

4.1 Wij voeren het centrumplan Emmeloord uit

De (her)inrichting van de Deel is afgerond. Na de bouw van de gebouwen aan De Deel (Rondeel, de Kroon) kan het groen bij de Koningin Julianastraat als park ingericht worden. We ontwikkelen en realiseren met marktpartijen en Mercatus plannen voor de oostkant van het centrum. Er worden gebouwen als de Schout, het Stadsbaken en Smedingplein gerealiseerd. Op de Paardenmarkt komen 3 gebouwen. In 2022 wordt de openbare ruimte tussen deze gebouwen aangelegd (inclusief solitaire toiletvoorziening). We proberen de openbare ruimte van de Korte Achterzijde functioneel aan te passen in overleg met de eigenaren/winkeliers. Hiervoor is een plan gemaakt. Dit wordt uitgevoerd mits zij ook investeren in hun panden. De samenwerking tussen de gemeente, winkeliers en vastgoedeigenaren vertegenwoordigd in de organisatie centrummanagement Emmeloord (CME) verloopt goed. De BIZ wordt in 2022 opnieuw bekrachtigd. De activiteiten in het centrum worden op de website gastvrijemmeloord.nl gepubliceerd.

36

Ambitie 5 - Een vitaal landelijk gebied

Doelstelling Een leefbaar en vitaal landelijk gebied.

Portefeuillehouder(s) Marian Uitdewilligen Anjo Simonse Wiemer Haagsma

Trends en ontwikkelingen Schaalvergroting in de landbouw zorgt voor toename van vrijkomende erven Agrarische bedrijven groeien. Gronden worden verkocht en blijven veelal in agrarisch gebruik. Maar het erf met (een deel van) de bebouwing blijft wel bestaan en heeft dan niet altijd meer een agrarische functie.

Reguliere bedrijfsvoering Vrijkomende agrarische erven Wij bieden ruimte voor nieuwe functies op vrijkomende agrarische erven. Wij bieden maatwerk voor concrete initiatieven. We stimuleren het behoud van oorspronkelijke schuren. Voor wonen zien we kansen om met VAB’s een nieuwe doelgroep aan te trekken. Verbonden partij(en) GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek

Beleidskaders       

Beleid Arbeidsmigranten Noordoostpolder (2012) Beleidsplan openbare ruimte 2014-2024 (2014, met aanpassing in 2021) Structuurvisie Noordoostpolder 2025 (2013) Woonvisie Noordoostpolder: kansen grijpen (2020) Visie buitenwegen (2021) Beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving Noordoostpolder 2020-2023 Programma LEADER 3 in Noordoostpolder (2016, verlengd in 2020)