4.1 Jaarstukken 2022 - DEF 31-05-2023.pdf

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................... 3 Bestemming resultaat ........................................................................................................................... 7 Jaarverslag ............................................................................................................................................. 8 Samenvatting activiteiten ................................................................................................................... 10 Jaarverslag ........................................................................................................................................... 13 Programma's ........................................................................................................................................ 14 Fysieke Leefomgeving .............................................................................................................. 15 Sociale Leefbaarheid ................................................................................................................ 34 Economische Ontwikkeling.......................................................................................................

46 Dienstverlening en Besturen .................................................................................................... 60 Financiën .................................................................................................................................. 71 Krachtig Noordoostpolder ......................................................................................................... 77 Programmadekking vanuit algemene middelen ....................................................................... 94 Paragrafen ............................................................................................................................................ 98 Lokale heffingen ....................................................................................................................... 99 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 103 Indicatoren .............................................................................................................................. 116 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 118 Financiering ............................................................................................................................

123 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 127 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ............................................................. 135 Verbonden partijen ................................................................................................................. 136 Grondbeleid ............................................................................................................................ 152 Financiële positie .................................................................................................................... 160 Jaarrekening ...................................................................................................................................... 165 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................... 166 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ............................................ 166 Balans ..................................................................................................................................... 167 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ............................

171 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2022 ............................ 172 Balans per 31 december 2022 ............................................................................................... 190 Toelichting op de balans per 31 december 2022 ................................................................... 192 Single Information Single Audit 2022 ..................................................................................... 221 Gebeurtenissen na balansdatum ..................................................................................................... 238 Incidentele baten en lasten..................................................................................................... 239 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ...................................................... 246 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid 2022 ....................................... 248 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................. 251 Taakveldenoverzicht ............................................................................................................... 252 Vaststelling.........................................................................................................................................

254 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .................................................................. 254 Bijlagen ............................................................................................................................................... 255 Investeringsoverzicht .............................................................................................................. 256 Kasstromenoverzicht .............................................................................................................. 258 Gewaarborgde geldleningen .................................................................................................. 259 Subsidieverleningen ............................................................................................................... 263 Verplichte indicatoren ............................................................................................................. 269

2

Aanbiedingsbrief Geachte gemeenteraad, Het college van burgemeester en wethouders biedt u hierbij de jaarstukken 2022 aan. Wij vertrouwen erop dat u deze vaststelt en ons decharge verleent. Decharge dient tot het verlenen van ontslag van interne aansprakelijkheid (de aansprakelijkheid van het college tegenover de gemeente) voor informatie verkregen uit de jaarstukken. Het boekjaar 2022 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 10.395.252, op een totale omzet exclusief de mutaties in de reserves van € 181.243.964. Dit resultaat is op de volgende wijze tot stand gekomen:

Het totale resultaat van € 10.395.252 wordt voor het grootste deel veroorzaakt door incidentele zaken. Het is voor een aantal verschillen nog niet te schatten welk effect deze hebben op de begrotingsuitvoering 2023 en verder. De grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en de realisatie zijn (op duizendtallen afgerond) als volgt: Programma 1 Fysieke Leefomgeving Er zijn hogere baten voor omgevingsvergunningen gerealiseerd dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door enerzijds meer vergunningsaanvragen en anderzijds hogere bouwlasten. Dit zorgt voor een incidenteel voordeel van € 1.025.000. De bijdrage aan de veiligheidsregio was € 107.000 lager dan geraamd, onder andere vanwege een aantal taken welke zijn doorgeschoven. Op het product afval ontstaat een voordeel van € 251.000, onder andere door hogere prijzen voor de opbrengst van grondstoffen dan geraamd. Grondexploitaties De totale opbrengst uit grondverkopen in 2022 bedroeg circa € 14,4 miljoen. Hiervan is circa € 10,0 miljoen afkomstig uit de verkoop van woningbouwkavels, circa € 4,4 miljoen uit de verkoop van bedrijfskavels. Er zijn geen gronden ten behoeve van commerciële ruimtes verkocht in 2022. Ten opzichte van 2021 is de grondverkoop met circa 35% gedaald. Dit komt doordat er minder aanbod was en de vraag naar kavels afneemt.

In 2022 zijn vooral in Emmeloord (Emmelhage Fase 2B en het Centrumplan) en Bant (fase 2) veel woningbouwkavels verkocht. Verder zijn in Wellerwaard de laatste

3

2 woningbouwkavels en 2 landgoederen verkocht. De verkoop van bedrijfskavels loopt achter op de planning, doordat de verkoop van bedrijfskavels op De Munt B enige vertraging opgelopen heeft. Met circa 4,4 hectare ligt de verkoop in 2022 nog wel op het jaarlijkse gemiddelde. Grondexploitatieresultaat en grondverkopen hebben conform vastgesteld beleid geen invloed op het rekeningresultaat. Verlies- en winstnemingen op een grondexploitatie en mutaties op verliesvoorzieningen hebben daarentegen wel invloed op de financiële positie (de balans). Deze resultaten gaan via de mutaties in de reserves. In 2022 is voor € 2,3 miljoen aan tussentijdse winst genomen, die is toegevoegd aan de Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG). Door het toepassen van de verplichte Percentage Of Completionmethode (POC-methode) wordt tijdens de realisatie van een grondexploitatie naar rato van de realisatie winst genomen. Deze methodiek voorkomt dat grote bedragen, die kunnen oplopen tot miljoenen, pas bij het afsluiten van het complex tot uiting komen. De in voorgaande jaren getroffen verliesvoorzieningen voor de grondexploitaties waren lager dan benodigd in 2022 door bijgestelde prognoses. De gevormde verliesvoorziening geeft per saldo een negatief effect van ongeveer € 0,8 miljoen.

Meer informatie over de grondexploitaties, de verliesvoorzieningen en de Algemene Reserve Grondexploitatie is terug te vinden in de paragraaf grondbeleid. Programma 2 Sociale Leefbaarheid Op het taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken zijn lagere lasten ontstaan van in totaal € 281.000 ten opzichte van de begroting. Dit wordt onder andere veroorzaakt door lagere lasten inzake onderwijsachterstandenbeleid en verzuimbeperking, vanwege minder gemaakte uren dan geraamd hiervoor. Ook lagere lasten voor leerlingenvervoer levert een voordeel op, doordat er minder gebruik is gemaakt van het leerlingenvervoer dan geraamd. Het taakveld Sportbeleid en activering is onder andere voordelig met € 101.000 vanwege het feit dat er minder subsidies voor sportstimulering zijn aangevraagd dan geraamd. Hogere huurinkomsten voor het gebruik van gymlokalen en sporthallen levert een voordeel op van € 83.000, doordat er meer gebruik is gemaakt van deze accommodaties dan geraamd. Een voordeel van € 107.000 op taakveld Sportaccommodaties wordt veroorzaakt doordat de renovatie van de toplaag van een natuurgrasveld is doorgeschoven naar 2023. Een nadeel op taakveld Kunst is aanwezig, door een extra storting in de voorziening groot onderhoud Museum Schokland van € 49.000. De oorzaak hiervan is hogere bouwkosten vanwege de inflatie.

Programma 3 Economische ontwikkeling Taakveld economische promotie valt voordeliger uit door hogere opbrengsten toeristenbelasting (welke nog betrekking hadden op het boekjaar 2021) en de terugbetaling van een subsidie uit 2021. Dit levert een voordeel op van € 209.000. Programma 4 Dienstverlening en besturen Inzake pensioenvoorziening (oud-)wethouders zorgde een stijging in de rekenrente voor de berekening van de standen van deze voorziening per 31 december 2022, voor een incidenteel voordeel van € 531.000. Hogere legesopbrengsten en minder uitgaven aan verkiezingen zorgen voor een voordeel van € 180.000 en opzichte van de begroting. Daarnaast is conform de BBV-voorschriften een voorziening gevormd voor de wachtgelden van ex-wethouders. De eenmalige storting levert een incidenteel nadeel op van € 438.000. Programma 5 Financiën Een éénmalige extra storting in de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen was nodig om de voorziening op peil te brengen. Dit zorgde voor een incidenteel nadeel van € 448.000. Programma 6 Krachtig Noordoostpolder Voor een uitgebreide toelichting op de resultaten van programma 6 wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten - programma 6. Hieronder zijn de grootste verschillen per taakveld toegelicht:

4

Maatwerk dienstverlening18+ Ten opzichte van de begroting zijn er minder lasten voor vervoersdiensten gemaakt van in totaal € 139.000, doordat er minder reisbewegingen waren dan geraamd. Verder levert een afname van de vraag voor schuldhulpverlening lagere lasten van € 436.000 op. Ook op zijn er, als gevolg van de nieuwe contracten voor ondersteuning bij de WMO, scherpere resultaatafspraken gemaakt en is er kritisch gekeken naar de afgegeven indicaties. En dat heeft er toe geleid dat er minder en lagere indicaties zijn verstrekt. Dit levert een voordeel op van € 300.000. Hier staat een overschrijding tegenover op het gebied van huishoudelijke hulp van € 527.000, door een groei van de vraag hiernaar. Maatwerk dienstverlening 18Het resultaatgericht werken en de extra aandacht om kritisch te kijken welke hulp nodig en passend is hebben voor een positieve afwijking ten opzichte van het budget gezorgd. Dit zorgt voor in totaal € 585.000 minder lasten ten opzichte van de begroting. Ook de uitgaven aan jeugdhulp met verblijf liggen lager dan vooraf begroot, in totaal € 467.000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de effecten van het woonplaatsbeginsel. Per saldo hebben we minder jongeren van andere gemeenten ontvangen, dan het aantal jongeren dat is verschoven naar andere gemeenten.

Het risicodossier voor de jaren 2021 en 2022, welke door een uitvoerende partij is ingediend, zijn afgehandeld. Het totale bedrag van de claims is meegenomen in de financiële verwerking van deze jaarrekening. Dit levert een nadeel op van € 714.000. Inkomensregelingen Inzake de bijzondere bijstand worden de terugvorderingen niet opgenomen in de begroting, dit levert lagere lasten van € 516.000. Ook zijn er weinig bedrijfskredieten verstrekt in 2022 doordat er minder aanvragen waren, dit levert een onderschrijding op van € 365.000. De uitgaven van bijzondere bijstand waren € 261.000 lager dan geraamd en er is minder gebruik gemaakt van kwijtscheldingen (lagere lasten ten opzichte van de begroting van € 122.000). Hiertegenover staan een aantal nadelen, zoals hogere uitkeringen (€ 120.000) en hogere personele lasten voor de uitvoering van extra taken (€ 375.000). Geëscaleerde zorg 18+ Het resultaat voor beschermd wonen, vanuit de centrumgemeente, is ook dit jaar een derde hoger dan vooraf is gebudgetteerd. Samen met de inkomsten van het transitiefonds leidt dit tot bijna een verdubbeling van inkomsten ten opzichte van de begroting (€ 447.000). Het budget ten behoeve van innovatie in het lokale zorglandschap is door gebrek aan capaciteit niet volledig besteed.

Begeleide participatie Het gebruik van dagactiviteiten lag lager dan het historisch perspectief, waarop het budget gebaseerd is. Voor arbeidsmatige dagactiviteiten is er bij herindicatie scherper gekeken naar wat passend is. Beschut Werk is in ontwikkeling, de ontwikkeling van het aantal plaatsen en daaraan verbonden uitgaven lopen niet altijd gelijk op met het budget. Per saldo levert dit een lagere last op van € 374.000. Samenkracht en burgerparticipatie De opvang van Oekraïners levert, naast de reeds eerder genomen resultaten, een voordeel op van € 780.000, doordat de werkelijke lasten lager zijn dan de ontvangen vergoedingen vanuit het Rijk. De verwachting is dat we ook in 2023 en 2024 Oekraïners blijven opvangen en dat de lasten hiervoor omhoog gaan. Het resultaat van 2022 kan worden ingezet om tekorten te dekken. Een ander significant deel is het gevolg van de realisatie van de maatregelen vanuit Grip op Sociaal Domein, die eerder dan begroot geëffectueerd zijn, een voordeel van € 108.000. Verder zijn er voor de algemene voorzieningen, onder andere voor welzijn, lagere lasten ten opzichte van de begroting van € 342.000. De werkelijke onttrekkingen uit de reserves voor programma 6 voor Covid-19 zijn lager dan geraamd, doordat het virus in 2022 is afgenomen. Dit is een nadeel van € 851.000 voor programma 6.

De lasten die hier tegenover zouden staan zouden worden verantwoord op de diverse overige programma's. Per saldo over de gehele programmarekening heeft dit minimale impact het resultaat.

5

Algemene uitkeringen Een voordelige decembercirculaire zorgde voor hogere inkomsten inzake de algemene uitkering van € 1.351.000 dan geraamd. Overhead Er is een incidenteel voordeel behaald op het taakveld overhead van € 2.121.000 ten opzichte van de begroting. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat veel vacatures zijn ingevuld door tijdelijk personeel dat wordt ingehuurd. De lasten hiervoor worden vaak doorbelast naar de taakvelden, omdat ze voor een specifieke taak worden ingehuurd. Deze lasten worden dan niet verantwoord op het taakveld overhead, terwijl hier in de begroting wel rekening mee is gehouden. Dit levert in totaal een voordeel op van € 1.866.000 op het taakveld overhead. Doordat deze lasten elders in de programmarekening worden verantwoord levert dit op andere onderdelen nadelen op. Deze nadelen zijn niet altijd direct zichtbaar op de diverse taakvelden doordat deze weg vallen in de totale lasten op het taakveld. Een ander voordeel is dat er meer overheadkosten worden toegerekend aan grondexploitaties dan begroot. Dit levert op het taakveld overhead een voordeel op van € 570.000. Voor een verdere toelichting verwijzen we naar de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel Algemeen overhead. Financiële positie Het totale eigen vermogen van de gemeente is per 31-12-2022 gestegen met € 19,8 miljoen (15,1%) naar € 150,9 miljoen ten opzichte van de stand per 31-12-2021.

Ook de financiële kengetallen geven een positief beeld van de financiële positie van de gemeente. Echter moet vermeld worden dat dit een momentopname betreft en dat er in de komende jaren forse investeringen begroot zijn (zwembad het Bosbad, scholencampus, etc.), welke invloed hebben op de financiële positie van de gemeente. Het ratio weerstandsvermogen, het vermogen waarmee risico's opgevangen kunnen worden, is ten opzichte van de stand ultimo 2021 gestegen van 2,2 naar 3,4. Al met al kan geconcludeerd worden dat boekjaar 2022 financieel gezien positief wordt afgesloten.

6

Bestemming resultaat Het resultaat van de jaarrekening over 2022 is conform voorschriften mede tot stand gekomen door toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. De bestemming van het rekeningsaldo van € 10.395.252, vindt gelijktijdig plaats met het vaststellen van de jaarrekening 2022. Wij stellen u voor: 1. Het positieve rekeningresultaat van 2022 conform de geldende gedragslijn en beleid op de volgende wijze te bestemmen: -

Een bedrag van € 1.054.389 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk energietoeslag 2023. Het betreft hier gelden welke zijn ontvangen in december via de Algemene Uitkering om de energietoeslag 2023 uit te keren. De gemeenteraad heeft op 30 januari 2023 deze gelden reeds toegekend om te besteden voor de energietoeslag 2023.

-

Een bedrag van € 136.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk Wet inburgering 2021. Het betreft hier gelden welke zijn ontvangen via een integratie-uitkering van het rijk in 2022 ten behoeve van de uitvoering van de Wet inburgering 2021. Deze middelen zijn in 2022 niet volledig besteed en kunnen op deze wijze worden ingezet in 2023 en verder.

-

Momenteel maken we gebruik van vier locaties om ontheemden te huisvesten: Dr. Jansen centrum, Kerk Marknesse, Schoenerstraat en Meldestraat. De gebouwen zijn getransformeerd en ingericht, zodat woonruimte gecreëerd. Het Rijk vergoedt de kosten die we maken voor de transitie van gebouwen naar opvanggelegenheid. Daarnaast geeft het Rijk een normbedrag voor de kosten die gemaakt worden per gerealiseerde slaapplek gemeentelijke opvang (GOO) en voor de kosten voor leefgeld en bedrijfsvoering voor personen in de particulieren opvang (POO). Het ziet er helaas nog niet naar uit dat de oorlog in de Oekraïne binnen korte termijn stopt en we houden daarom rekening met een langer verblijf van de ontheemden. Het Rijk heeft de normbedragen voor gemeentelijke opvang sinds 15 oktober 2022 naar beneden bijgesteld. Gelet op de inflatie, gestegen lasten voor energie en de aanstaande herontwikkeling van de dr. Jansenlocatie, wordt voorgesteld het niet aangewende bedrag voor opvang van ontheemden ad € 780.000 toe te voegen aan de reserve beleidsplan, met het oormerk ‘bekostiging opvang ontheemden’, om daarmee toekomstige lasten te kunnen dekken.

-

Een bedrag van € 2.252.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk groot onderhoud gemeentelijke gebouwen. Dit bedrag is bedoeld om het groot onderhoud gemeentelijke gebouwen te borgen.

-

Een bedrag van € 251.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk groot onderhoud Museum Schokland. Dit bedrag is bedoeld om het groot onderhoud van het museum Schokland te borgen.

-

Een bedrag van € 475.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk groot onderhoud wegen, straten en pleinen. Dit bedrag is bedoeld om het groot onderhoud van de wegen, straten en pleinen te borgen.

-

Het restant van € 5.446.863 toe te voegen aan de reserve beleidsplan.

2. Het oormerk risicoreserve onzekerheden sociaal domein binnen de reserve beleidsplan te laten vervallen. Bij het bestemmen van het jaarrekeningresultaat van 2021 is er een bedrag van € 500.000 gestort in de reserve beleidsplan met het oormerk risicoreserve onzekerheden sociaal domein. Tijdens het opstellen van de jaarstukken is het risicodossier omtrent deze onzekerheden voor de jaren 2021 en 2022 afgehandeld. Dit heeft geresulteerd in een totale last van € 550.000. Deze last is volledig in het resultaat van 2022 verantwoord.

7

Jaarverslag Jaarverslag In 2022 is het gelukt om 77 van de 99 geformuleerde activiteiten van de ambities binnen de programma's te realiseren of binnen de gestelde termijn te realiseren. Een verkorte samenvatting van de voortgang van de activiteiten is als bijlage opgenomen aan het einde van deze aanbiedingsbrief. Overhevelingen In 2022 is via de decemberrapportage voor een bedrag van ruim € 24 miljoen overgeheveld naar 2023. De volgende projecten/investeringen waarvan budgetten werden overgeheveld, zijn de grootste qua omvang:

De voorgestelde overhevelingen kennen in hoofdzaak drie oorzaken: 1. door interne en/of externe omstandigheden kon het doel niet (volledig) worden gerealiseerd; 2. door interne en/of externe omstandigheden is er voor gekozen realisatie van andere doelstellingen een hogere prioriteit te geven; 3. de doelrealisatie loopt over meerdere jaren en het budget wordt omwille van de pragmatiek in één keer voor het volledige bedrag aangevraagd. Covid-19 Begin 2022 hadden we nog te maken met de afbouw van de maatregelen omtrent Covid-19. Eind april waren deze maatregelen zo goed als opgeheven. Een aantal ontwikkelingen die verder in 2022 aanwezig waren zijn: • Cultuur en sportsector: Het herstel van de cultuur- en sportsector. Het beeld is dat in 2022 weer meer activiteiten werden georganiseerd. • Tozo: inmiddels vinden er terugbetalingen van ondernemers plaats van de verstrekte Tozovergoedingen. • Intern: Er wordt in verhouding meer thuis gewerkt dan vóór Covid-19. Dit wordt ook zodanig geaccepteerd in de organisatie. Een gezonde balans lijkt hierin gevonden. • Sociaal Domein: Binnen het Sociaal Domein hebben de zorg en ondersteuning zoveel mogelijk doorgang gevonden en waar de zorg tijdelijk onderbroken was, is dit weer ingehaald. Dit heeft bijvoorbeeld betrekking op de huishoudelijke hulp en ambulante zorg.

De financiële effecten van Covid-19 zijn verantwoord onder de programmadekking vanuit de algemene middelen.

8

Energiecrisis De huidige energiecrisis heeft er toe geleid dat inwoners en ondernemers moeite hebben om de lasten voor gas en elektra te kunnen dragen. In 2022 heeft het Rijk, via de gemeenten, geld beschikbaar gesteld ter bestrijding van energiearmoede. Het betrof de éénmalige compensatie voor inwoners met lage inkomens en middelen voor inwoners om te besteden aan energiebesparende isolatiemaatregelen. Oekraïne Begin 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit. Alle gemeenten kregen de opdracht om huisvesting te organiseren. In de loop van 2022 raakten onze opvangplekken vol en moesten we op zoek naar extra opvangplekken. Daarnaast moesten de ontheemden ingeschreven worden, uitkering van leefgeld moest geregeld worden en ook onderwijs(huisvesting) voor de kinderen. Door het Rijk zijn verschillende regelingen opgesteld voor compensatie van de kosten van het realiseren en beheren van de gemeentelijke opvang, onderwijs en het uitkeren van leefgeld aan alle ontheemden. Via deze regeling worden de door ons gemaakte kosten gecompenseerd. De opvang is langduriger dan gehoopt. Inflatie Ook in 2022 was er sprake van een hoge inflatie. Dit heeft effect op de bedrijfsvoering van de gemeente, maar ook op de ondernemers en inwoners. De prijzen van grondstoffen en bouwmaterialen zijn afgelopen jaar in recordtempo gestegen. Dit heeft te maken met de situatie op de wereldmarkt.

De vraag naar bouwgrondstoffen en -materiaal is zo groot, dat er schaarste is ontstaan. Dit leidde ook tot vertraging van leveringen. Daarnaast is er sprake van een beperkt aanbod; producenten kunnen de vraag niet bijbenen. Onzekerheid mede vanwege de oorlog in Oekraïne, handelsconflicten, leveringsproblemen en loonstijgingen stuwen de prijzen flink op. Door de hoge olie- en energieprijzen vragen verschillende opdrachtnemers om compensatie op basis van de indexatie. Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt was ook in 2022 krap, landelijk en ook voor de gemeente. Dit maakte dat het werven van personeel veel tijd en aandacht vroeg en we niet alle vacatures (direct) hebben kunnen vervullen. Dit heeft geleid tot verminderde capaciteit en verhoging van de werkdruk. Ook is er in 2022 nog steeds, daar waar nodig en mogelijk, gebruik gemaakt van externe inhuur. We hebben ingezet op training en opleiding van onze medewerkers en op strategische personeelsplanning (de juiste mens op de juiste plek). Vanuit de strategische personeelsplanning wordt ook ingezet op kwetsbaarheid van de bemensing. Hiervoor is een werkgroep ingericht die zich bezig houdt met de arbeidsmarktcommunicatie, evalueren van de arbeidsvoorwaarden en het ontwikkelen van loopbaanpaden binnen onze organisatie. Op deze manier zetten we continu in op het binden en boeien van onze medewerkers.

9

Samenvatting activiteiten Ten behoeve van een globale beeldvorming hebben wij van de programma- activiteiten de voortgang in 2022 opgenomen. In het programmaplan is bij de verschillende programma’s, onder de ambities en speerpunten, met behulp van symbolen het volgende aangegeven: de activiteit is volgens planning gehaald bijsturing was vereist de om activiteit te kunnen halen de activiteit is niet gehaald

Programma 1: Fysieke leefomgeving, 26 activiteiten

De volgende activiteiten zijn per jaareinde nog niet volledig gehaald: • Wij nemen onze verantwoordelijkheid voor circulaire economie en afvalbeheer. De reden dat we deze activiteit nog niet behaald hebben is omdat we voorrang hebben gegeven aan andere werkzaamheden, zoals de financiële hulp voor bewoners en organisaties met hoge energiekosten. • In 2022 leggen wij de Gemeenteraad een aantal scenario’s voor hoe we deze vervangingsopgave voor wegen en bruggen kunnen oppakken. Dit is vastgelegd in het Mobiliteitsplan, welke is doorgeschoven naar 2023. • Wij ontwikkelen onze buitenwegen met respect voor alle opgaven die daar spelen. Dit is gekoppeld aan het mobiliteitsplan, welke is doorgeschoven naar 2023.

Programma 2: Sociale leefbaarheid, 14 activiteiten

10

De volgende activiteiten zijn per jaareinde nog niet volledig gehaald: • Wij stellen een nieuwe periode Brede Regeling Combinatiefuncties voor. Deze activiteit is nog niet behaald omdat de Brede Regeling Combinatiefuncties vanaf 2023 valt onder het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Uitwerking hiervan volgt in 2023.

Programma 3: Economische ontwikkeling, 26 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens planning of na bijsturing.

Programma 4: Dienstverlening en besturen, 11 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens planning.

11

Programma 5: Financiën, 9 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens planning.

Programma 6: Krachtig Noordoostpolder, 13 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens planning of na bijsturing.

12

Jaarverslag

13

Programma's

14

Fysieke Leefomgeving Programma omschrijving Dit programma gaat over de zorg voor de fysieke leefomgeving. Programma doelstelling Noordoostpolder heeft een prettige, veilige en duurzame leefomgeving.

Ambitie 1 - Energieneutraal en klaar voor klimaatverandering

Doelstelling Noordoostpolder is energieneutraal in 2030 en is voorbereid op klimaatverandering. Portefeuillehouder(s) René van Amersfoort Reguliere bedrijfsvoering Inzameling huishoudelijk afval Afval van bewoners wordt huis-aan-huis opgehaald. Daarnaast kunnen inwoners hun afval wegbrengen naar de milieustraat. De gemeente biedt deze voorzieningen aan. Dat is een wettelijke taak. Vanzelfsprekend werken wij ook in de komende jaren door aan het verminderen van restafval en aan het verbeteren van de afvalscheiding. Inrichting en beheer openbare ruimte Groenvoorzieningen, waterpartijen, bossen en riolering zijn onderdelen van de openbare ruimte. De gemeente zorgt voor het beheer daarvan en past de infrastructuur aan als dat nodig is. Verbonden partij(en) Huisvuilcentrale Noord-Holland N.V.

Beleidskaders • • • • • • • • • • • • •

Beeldkwaliteitplan stedelijk water (2009) Bestuursakkoord Water (2011) Maatwerk overeenkomst stedelijk water met waterschap (2011) Afvalbeleidsplan (2011-2021) Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2024 (2014, met aanpassing in 2021) RES Flevoland 1.0 (2021) Transitievisie Warmte (2021) Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (2018) Doelen overige wateren: Stedelijk Water Noordoostpolder (2018) Watertakenplan Noordoostpolder (2019-2024) Stresstesten Gemeente Noordoostpolder (2020) Factsheet Stedelijk Water Noordoostpolder (2020) Op naar 60 kilo restafval 2019-2025 (2019)

15

Wat wilden we bereiken? Speerpunt 1 - Noordoostpolder energieneutraal

Toelichting

2 - Toekomstbestendig voor water en natuur

In 2050 moet Nederland klimaatbestendig en waterrobuust zijn ingericht. Die afspraak ligt landelijk verankerd in het ‘Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2018’. Jaarlijks wordt een Deltaprogramma vastgesteld. Dit programma is een handreiking om daadwerkelijk stappen voorwaarts te zetten. Daarnaast willen wij de biodiversiteit in onze woon- en leefomgeving te versterken. Deze ambitie staat in ons Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR).

In 2030 willen wij energieneutraal zijn. Dit hebben wij gekozen in onze ‘Visienota Noordoostpolder Energieneutraal’.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit

Toelichting

Speerpunt

1 - Noordoostpolder energieneutraal

1.1 We werken aan energiereductie en -opwekking

We werken (samen met de andere gemeenten en provincies) aan de regionale energiestrategie 2.0 en geven voorlichting aan inwoners.

Toelichting status activiteit In 2022 werkten wij samen met de andere Flevolandse gemeenten aan de actualisatie van de Regionale Energie Strategie (RES). Daarnaast zorgden wij voor informatie aan bewoners over energiebesparing. Bijvoorbeeld via het energieloket en door publicaties op de gemeentenieuwspagina en de gemeentelijke social media accounts. 1.2 We gaan verder met de warmtetransitie

In de Transitievisie Warmte beschreven we een aantal onderzoeken die nodig zijn om aardgasvrij te kunnen worden. Verder ondersteunen we de proeftuin Nagele en andere initiatieven.

Toelichting status activiteit In 2022 onderzochten we de haalbaarheid van aquathermie (warmte opwekken uit water) en geothermie (warmte opwekken uit de bodem), als warmtebron voor het verwarmen van gebouwen. Deze onderzoeken worden in 2023 afgerond. ‘Proeftuin Nagele in Balans’ heeft in 2022 proefgedraaid op het warmtenet met seizoensopslag. Hiermee worden nu acht woningen en het voormalige schoolgebouw ‘De Acht’ aardgasvrij verwarmd. De resultaten van de proef geven input voor het vervolg van het project. 1.3 We werken samen met stakeholders en inwoners

We ondersteunen het Netwerk Energieneutraal.

Toelichting status activiteit In 2022 werkten wij samen op met Netwerk Energieneutraal. We organiseerden verschillende bijeenkomsten zoals de ‘Themadag isolatie’ op 26 november. 1.4 We herijken het duurzaamheidsbeleid en verankeren duurzaamheid nog meer in de organisatie

Hiermee geven we uitvoering aan de aanbevelingen van het rekenkamerrapport Energiek Vooruit (2020).

16

Toelichting status activiteit We werken aan een Duurzaamheidsprogramma. In 2022 hebben we hiervoor input opgehaald bij de raadsfracties. In het programma komen ambities en prestatie-indicatoren.

1.5 Wij nemen onze verantwoordelijkheid voor circulaire economie en afvalbeheer

In 2022 kiezen wij onze ambitie voor het thema ‘circulaire economie’. Het is een natuurlijk moment omdat ook ons ‘Afvalbeleidsplan 2011-2021’ afloopt. Bij onze eigen inkoop geven we in 2022 in ieder geval uitvoering aan de Intentieverklaring circulair inkopen.

Toelichting status activiteit De ambitie voor het thema 'circulaire economie' is dit jaar nog niet gekozen. Ook de uitvoering van de ‘intentieverklaring Circulair Inkopen’ is nog niet gestart. Dit komt doordat we voorrang hebben gegeven aan andere werkzaamheden, zoals de financiële hulp voor bewoners en organisaties met hoge energiekosten (zie programma 6, ambitie 1). De uitvoering van de ‘intentieverklaring Circulair inkopen’ hangt samen met het nieuwe inkoopbeleid. Speerpunt

2 - Toekomstbestendig voor water en natuur

2.1 Wij gaan door met het ontvlechten van het gemengde rioolstelsel

In de afgelopen jaren hebben wij gefaseerd de oude gemengde rioleringsstelsels in Centrum oost in Emmeloord vervangen door gescheiden stelsels. Dezelfde werkmethodiek krijgt de komende jaren een vervolg in de woonwijk Espelervaart. Wij beginnen in het oostelijk deel (Rivierenbuurt) van deze wijk. Bij deze aanpak nemen wij gelijktijdig het klimaatbestendig herinrichten van deze wijk mee. Dezelfde aanpak geldt ook voor het uitvoeren van maatregelen in Marknesse in het gebied Oudeweg, Hoogzijde en Breestraat. De aanpak is drieledig in de vorm van omgevingsparticipatie, de klimaatdoelen en wijkvernieuwing. Hierin wordt het commitment gezocht voor een basis waarin alle facetten zijn belicht.

Toelichting status activiteit De werkzaamheden in de Rivierenbuurt in Emmeloord en aan de Oudeweg in Marknesse zijn nog niet uitgevoerd. Beide projecten liepen vertraging op doordat de materialen (zoals rioolputten) niet geleverd konden worden. Naar verwachting zijn de projecten medio 2023 klaar.

17

2.2 Wij gaan met het KAF aan de Binnen het regionaal samenwerkingsverband slag met de uitvoeringsagenda Klimaatadaptief Flevoland (KAF), werken de zes Klimaatadaptatie Flevoland Flevolandse gemeenten, het Waterschap Zuiderzeeland,

provincie Flevoland, GGD Flevoland en Rijkswaterstaat samen aan het klimaatbestendig maken van Flevoland. Het KAF fungeert als netwerkorganisatie. Bedoeling is de activiteiten gezamenlijk te bundelen door: • inspiratie en kennisdeling; • platform voor klimaatadaptatie, bijvoorbeeld door het organiseren van masterclasses; • samenwerken in beleid door het samen opstellen van een visie en strategie, standaardisatie, monitoring, stresstest 2.0 en verbinding houden met andere samenwerkingsverbanden; • samenwerken in uitvoering door een gezamenlijke aanvraag voor de Impulsregeling ruimtelijke adaptatie, bouwconvenant en prestatieafspraken afsluiten, procesondersteuning bij gebiedsgerichte projecten. Toelichting status activiteit Net als in 2021, hebben wij in 2022 geld aangevraagd vanuit de Impulsregeling. Het ging om een gezamenlijke aanvraag van de Werkregio Flevoland. Ons deel van de aanvraag bevat vier projecten met maatregelen om schade door wateroverlast en droogte te voorkomen (klimaatadaptieve maatregelen). Deze projecten worden in de periode 2023-2027 uitgevoerd. Daarnaast hebben we dit jaar in het samenwerkingsverband gewerkt aan een ‘Regionale Adaptatie Strategie’ (RAS) voor Flevoland. In de RAS komen de opgaven en ambities voor Flevoland. Het gaat daarbij om ambities voor het beperken van negatieve effecten van klimaatverandering en om het benutten van kansen.

Het doel van de RAS is om de opgaven en ambities bestuurlijk op de agenda te zetten. 2.3 Wij gaan ons inzetten voor In de komende jaren varen wij de koers uit de aanvulling het behouden en versterken van op het Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR). Denk de biodiversiteit bijvoorbeeld aan aandacht voor natuur bij aanleg en

renovatie van woonwijken, bedrijventerreinen of andere gebieden. En ook aan initiatieven van bewoners en andere organisaties om op hun terrein aandacht te besteden aan behoud van de biodiversiteit. Toelichting status activiteit De (openbare) buitenruimte is in 2022 vergroend om de biodiversiteit te vergroten. We deden dit vaak samen met bewoners of andere organisaties. Zo hebben we, samen met Staatsbosbeheer, gezorgd voor een faunatunnel onder de Schoterweg. Verder kwamen er vaste planten rond de flats van Mercatus aan de Urkerweg, zowel op gemeentegrond als op grond van Mercatus. Ook hebben we de parken aangepast. Hier zijn verschillende soorten struiken en bomen geplant die gelaagdheid in beplanting opleveren. Ook hebben we gras in parken en bermen ingezaaid met bloemrijke grasmengsels. Dit deden we in verschillende parken in Emmeloord en ook aan de Zwartemeerweg. Het inzaaien van bermen aan de buitenwegen was een initiatief van de aanwonenden. Zij willen graag bijdragen aan de biodiversiteit en gaan de berm ecologisch beheren.

18

Ambitie 2 - Veilige wegen met vlotte doorstroming

Doelstelling Noordoostpolder blijft een veilige en bereikbare leefomgeving. Portefeuillehouder(s) René van Amersfoort Roger de Groot Reguliere bedrijfsvoering Inrichting en beheer openbare ruimte Wegen, bruggen en alles wat daarbij hoort (straatverlichting, verkeersborden etc.) zijn onderdelen van de openbare ruimte. Wij zorgen voor het beheer daarvan. Als het nodig is, leggen we nieuwe voorzieningen aan. Bijvoorbeeld voor de verkeersveiligheid. Maatregelen treffen om het verkeer vlot en veilig te houden Samen met andere partijen maken we verkeersdeelnemers bewuster van veiligheid in het verkeer. Bijvoorbeeld door verkeersexamens voor scholieren met Veilig Verkeer Nederland en overleg met de ouderenbonden. Verbonden partij(en) -

Beleidskaders • •

Beleidsplan openbare ruimte 2014-2024 (2014, met aanpassingen in 2021) Mobiliteitsvisie (2021)

Wat wilden we bereiken? Speerpunt 1 – Noordoostpolder beter bereikbaar

Toelichting ‘Een goede bereikbaarheid voor nu en in de toekomst’, dat willen wij graag. Het is onze ambitie die wij in de Mobiliteitsvisie en het Mobiliteitsplan (voorheen het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan) kozen. Want een goede bereikbaarheid helpt om (economische) kansen te benutten. Wij willen dat onze dorpen én ons gebied als geheel beter bereikbaar is.

19

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit

Toelichting

Speerpunt

1 – Noordoostpolder beter bereikbaar

1.1 In 2022 leggen wij de Gemeenteraad een aantal scenario’s voor hoe we deze vervangingsopgave voor wegen en bruggen kunnen oppakken

Er is een voorziening voor het groot onderhoud van wegen. Daarin worden middelen gereserveerd voor onderhoud. Voor vervangingen en rehabilitatie van wegen zijn geen middelen in de programmabegroting opgenomen. De jaarlijkse storting in de voorziening is ongeveer gelijk aan de jaarlijkse uitgave voor onderhoud. Voor vervangingen zal apart geld aangevraagd moeten worden.

Toelichting status activiteit De oorspronkelijke planning is niet gehaald. De vervangingsscenario's voor wegen en bruggen volgen op de keuzes die gemaakt worden in het Mobiliteitsplan. Dat plan wordt begin 2023 behandeld in de gemeenteraad. Daarin komen keuzes over wegcategorisering, verlagen van de maximumsnelheid, toepasbaarheid van de superblocks en dergelijke. En dat zijn punten die kaderstellend zijn voor de vervangingsscenario's. In 2023 leggen wij de scenario's aan de gemeenteraad voor ter beeld- en besluitvorming. 1.2 Wij maken een uitvoeringsprogramma mobiliteit

Op basis van het mobiliteitsplan wat begin 2022 vastgesteld wordt, maken wij een uitvoeringsprogramma.

Toelichting status activiteit In het Mobiliteitsplan 2030 komt ook een uitvoeringsprogramma tot 2030. Hierin worden de projecten en het daarbij benodigde budget weggezet in de tijd. Het Mobiliteitsplan wordt begin 2023 behandeld in de gemeenteraad. 1.3 Wij stimuleren andere overheden tot nieuwe initiatieven voor weg- en spoorverbindingen.

We gaan verder met de lobby voor de Lelylijn en de lobby voor het verbeteren van de verkeersveiligheid en doorstroming van de N50 in Overijssel.

Toelichting status activiteit Het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)-onderzoek naar de haalbaarheid van de Lelylijn is gestart. En in december 2022 is besloten dat de Lelylijn zal worden opgenomen in het Trans-Europese Netwerk Transport (TEN-T netwerk). Dit was een unaniem besluit van de Europese ministers van Transport van de 27 lidstaten van de EU. Hierdoor komt de Lelylijn in aanmerking voor Europese subsidies. Naar verwachting neemt het Rijk in het najaar van 2024 een GO/NO-GO beslissing over de Lelylijn. Als gemeente doen wij mee in de projectorganisatie vanuit Rijk/Regio. In het voorjaar 2023 geeft Stijn Lechner (programmadirecteur) toelichting en informatie over het proces aan de gemeenteraden van Noordoostpolder, Urk, Dronten en Lelystad en aan provinciale staten Flevoland.

20

Ambitie 3 - Een veilige Noordoostpolder

Doelstelling Noordoostpolder blijft veilig. Portefeuillehouder(s) Roger de Groot Reguliere bedrijfsvoering Veiligheid en zorg Op het snijvlak van veiligheid en zorg hebben we te maken met veelal complexe casuïstiek. Interventies vanuit verschillende ketens zijn nodig om overlast gevend, gevaarlijk en/of crimineel gedrag te stoppen. We gaan verder op de ingeslagen weg en maken de verbinding tussen veiligheid en zorg sterker. Lokale Persoonsgerichte Aanpak (L-PGA) is daar onderdeel van. Waar nodig en mogelijk zetten we de specifieke bevoegdheden van de burgemeester in. Ondermijning We blijven onverminderd inzetten op een integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit. Door als Flevolandse gemeenten gezamenlijk op te trekken in de aanpak van ondermijning, vervat in de Flevolandse Norm, krijgen criminelen in iedere Flevolandse gemeente dezelfde behandeling. De Flevolandse Norm is een product van de zes Flevolandse gemeenten en de provincie Flevoland en in nauwe samenwerking met politie, Openbaar Ministerie, belastingdienst en het RIEC. Waar mogelijk zetten we het bestuurlijk instrumentarium in, zoals Wet Bibob en artikel 13b Opiumwet (sluiting drugspanden). Crisisbeheersing Onder regie van de veiligheidsregio bevorderen we de fysieke veiligheid van onze inwoners. De veiligheidsregio zet met het regionale beleidsplan 2021-2024 de koers van de afgelopen jaren voort.

Dit is het eerste gezamenlijke beleidsplan met veiligheidsregio G&V. Extra aandacht is er voor kwaliteitsverbetering van de hulpverlening en risicobeheersing. Lokaal investeren we in een adequate crisisorganisatie met goed opgeleide en getrainde functionarissen. Vergunningen, toezicht en handhaving openbare orde en veiligheid Wij verlenen vergunningen en houden toezicht op naleving van regels die de openbare orde en veiligheid beschermen. Onze APV houden we actueel, waarbij we in beginsel telkens de modelverordening van de VNG volgen. Verbonden partij(en) GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek GR Veiligheidsregio Flevoland GR GGD Flevoland Beleidskaders • •

Integraal Veiligheidsbeleid Dronten, Noordoostpolder, Urk 2020-2023 Regionaal Beleidsplan veiligheidsregio’s Flevoland en Gooi & Vechtstreek 2021-2024

21

Wat wilden we bereiken? Speerpunt Toelichting 1 – Noordoostpolder blijft veilig Noordoostpolder is een veilige gemeente en dat willen wij graag zo houden. Wij willen een gemeente zijn waarin bewoners zich veilig voelen. Dat is onze ambitie uit het ‘Integraal Veiligheidsplan 20182021’.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit

Toelichting

Speerpunt

1 – Noordoostpolder blijft veilig

1.1 Wij gaan door met integrale veiligheidszorg

We geven uitvoering aan het integraal veiligheidsbeleid dat we gezamenlijk met Dronten en Urk hebben opgesteld. Veelal betreft het hier “going concern”. In 2022 ontvangen we de uitkomsten van het onderzoek “Integrale Veiligheidsmonitor”, die in het najaar van 2021 wordt uitgevoerd.

Toelichting status activiteit In 2022 is een behoorlijk aantal activiteiten uit het uitvoeringsplan veiligheid 2021-2022 uitgevoerd. Zo hebben er op het gebied van ondermijning allerlei activiteiten plaatsgevonden. Daarnaast hebben we een lokale werkwijze voor de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) opgezet. Ook hebben we acties uitgevoerd tegen radicalisering en mensenhandel. Verder hebben we de eerste acties uitgevoerd om het Digitaal Opkopers Register (DOR) te implementeren. Dat is een actie voor de aanpak van woninginbraken. De resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021 zijn ontvangen, geanalyseerd, besproken en gedeeld met het college en de gemeenteraad. De resultaten geven geen aanleiding tot directe acties of aanpassingen van het veiligheidsbeleid. Wel worden ze gebruikt voor het nieuwe meerjarige veiligheidsbeleid, dat we in 2023 maken. 1.2 We bestrijden actief ondermijnende criminaliteit

De aanpak van ondermijning heeft prioriteit. We geven uitvoering aan het plan van aanpak ondermijnende criminaliteit. Onze focus ligt daarbij op de bedrijventerreinen en het buitengebied. De bestuurlijke aanpak, als onderdeel daarvan, geven we verder vorm. We doen dit in nauwe samenwerking met de gemeenten Dronten en Urk en het RIEC-MNL.

Toelichting status activiteit Ook in 2022 heeft ondermijning de nodige aandacht gekregen. We hebben ons daarbij gebaseerd op de intentieverklaring van de ‘Flevolandse norm’. Dat is een verklaring met 21 gezamenlijke ambities voor bestuurlijke weerbaarheid. Ook zijn zowel integrale controles als interne bewustwordingsactiviteiten en trainingen georganiseerd. Verder hebben we enkele beleidsregels opgesteld (Beleidsregel last onder dwangsom bij drugshandel op straat) of geactualiseerd (Beleidsregel BIBOB). Op grond van ons Damocles-beleid sloot de burgemeester dit jaar diverse woningen en bedrijfspanden. We hebben vanwege capaciteitsgebrek in 2022 geen tussentijdse evaluatie van onze ondermijningsaanpak kunnen uitvoeren. In het eerste kwartaal van 2023 voert de Rekenkamer een onderzoek uit naar dit onderwerp.

22

1.3 We vergroten de bewustwording van en weerbaarheid tegen cybercriminaliteit

Ook de aanpak van cybercriminaliteit is een prioriteit in het veiligheidsbeleid. Met het project Hackshield, een online game, maken we de jeugd en via hen ouders, “spelenderwijs” (meer) bewust van en weerbaar tegen de gevaren van de digitale wereld.

Toelichting status activiteit In het begin van 2022 hebben we een aantal activiteiten georganiseerd rondom cybercriminaliteit, waaronder een bezoek van het ‘Mobiel Media Lab’ van de politie. Hierin is ook het cybersecurityspel ‘Hackshield’ met jonge kinderen gespeeld. Wegens capaciteitsgebrek heeft het thema de rest van het jaar onvoldoende aandacht gekregen. 1.4 We voorkomen en bestrijden We werken nauw samen met de Veiligheidsregio om incidenten, crises en rampen incidenten, crises en rampen in onze gemeente te

voorkomen en bestrijden. Nadrukkelijk besteden we aandacht aan opleiding, training en oefening van de gemeentelijke crisisorganisatie. Toelichting status activiteit Het voorkomen van rampen is een on-going proces. In 2022 is gestart met de actualisatie van de gemeentelijke crisisorganisatie. Van daaruit kijken we opnieuw wat nodig is aan opleiding, training en oefening. Daarbij besteden we ook aandacht aan de actualisatie van lokale draaiboeken. Er hebben zich het afgelopen jaar diverse (GRIP)incidenten in de gemeente voorgedaan. Hier is goed op geacteerd vanuit de gemeente. Ook zijn de cruciale functies in de rampenbestrijding nog steeds goed geborgd.

Ambitie 4 - Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving

Doelstelling Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving in Emmeloord en de dorpen. Portefeuillehouder(s) Toon van Steen René van Amersfoort Reguliere bedrijfsvoering

23

Inrichting en beheer openbare ruimte Groenvoorzieningen, waterpartijen, bossen, speelplaatsen, begraafplaatsen en riolering zijn onderdelen van de openbare ruimte. De gemeente zorgt voor de aanleg en het beheer daarvan en past infrastructuur aan als dat nodig is. Het (laten) opstellen en actueel houden van bestemmingplannen (Wet ruimtelijke ordening) en vanaf medio 2022 het werken aan de transitie van het tijdelijke omgevingsplan naar een gemeentedekkend, actueel omgevingsplan in de geest en volgens de eisen van de Omgevingswet Daarnaast het leveren van een bijdrage aan de totstandkoming van omgevingsvergunningen voor (buitenplanse) omgevingsplanactiviteiten (besluiten om af te wijken van het tijdelijk omgevingsplan ten behoeve van concrete projecten en ontwikkelingen). Gezien de vele verschillende wensen van bijvoorbeeld inwoners en bedrijven maken we flexibele ruimtelijke plannen. Ook kunnen zij zelf een plan opstellen. Wij begeleiden en toetsen het dan. Zo kunnen we goed inspelen op de vraag vanuit de samenleving. We stellen plannen op voor bijvoorbeeld woningbouwlocaties en uitbreiding van bedrijventerreinen.

Vergunningen verlenen, toezicht houden en handhaven (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en Wet vergunningverlening, toezicht en handhaving) Voor het bouwen van een bouwwerk en/of voor bedrijfsactiviteiten die hinder voor mens en milieu kunnen veroorzaken is een vergunning nodig. De omgevingsvergunning is een vergunning voor bouwen, milieu, natuur en ruimte. Verleende vergunningen controleren wij. Ook houden wij toezicht op bijvoorbeeld bouwactiviteiten en handhaven wij waar dat nodig is. Prestatieafspraken maken met woningcorporaties (Woningwet) Wij maken afspraken met woningcorporaties over de uitvoering van het woonbeleid. Woningcorporaties richten zich vooral op hun kerntaak: mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen laten wonen. De afspraken gaan over kwaliteit, kwantiteit, betaalbaarheid, duurzaamheid, bijzondere doelgroepen en leefbaarheid. Geografische informatie op orde houden (Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) en Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) Wij houden geografische informatie bij. Die informatie gebruiken we voor besluiten en andere activiteiten. Dat doen wij met digitale plattegronden en luchtfoto’s. Verstrekken van leningen We geven verschillende leningen om bewoners op de woningmarkt te helpen.

Zo biedt de starterslening starters op de koopwoningmarkt de mogelijkheid om op een verantwoorde manier extra geld te lenen. De starterslening overbrugt het verschil tussen de prijs van het huis en de (eerste) hypotheek bij de bank. De blijverslening is bedoeld voor eigenaren die hun woning bijvoorbeeld levensloopgeschikt willen maken. Dorpen ondersteunen bij de uitvoering van hun dorpsvisies Met de dorpen zijn dorpsvisies opgesteld. Wij ondersteunen de dorpen bij de uitvoering daarvan. Bouw- en woonrijp maken van woningbouwgronden en bedrijventerreinen Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen in ons eigendom maken wij klaar om te gebruiken. Dat betekent: grondwerk, (bouw)wegen aanleggen e.d. en in een latere fase: bestrating, verlichting en groen aanleggen. Gronduitgifte Wij voeren waar mogelijk en wenselijk actief grondbeleid. Bij actief grondbeleid doen we zelf de gronduitgifte van de kavels. Wanneer de grond van een ontwikkelaar is, maken we afspraken door het sluiten van een anterieure overeenkomst. In de overeenkomst staan afspraken over onder andere woningbouwprogrammering, beheer en openbare ruimte.

24

Verbonden partij(en) GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek

Beleidskaders • • • • • • • • • • • •

Beleidsplan openbare ruimte 2014-2024 (2014, met aanpassing in 2021) Beleidsplan begraafplaatsen gemeente Noordoostpolder 2012-2022 (2012) Nota Grondbeleid (2020) DNA voor de dorpen (2009) Beleid Arbeidsmigranten Noordoostpolder (2012) Structuurvisie Noordoostpolder 2025 (2013) DNA Emmeloord (2013) Uitvoeringslab Nagele (2013) Woonvisie Noordoostpolder: kansen grijpen (2020) Programma LEADER 3 in Noordoostpolder (2016, verlengd in 2020) Beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving Noordoostpolder 2020-2023 (2020) Prestatieafspraken met Mercatus, Stichting Huurdersbelang Mercatus, Woonzorg Nederland, bewonerscommissies Toutenburgh en Wijdeneshof

Wat wilden we bereiken? Speerpunt

Toelichting

1 - Noordoostpolder klaar voor We willen op 1 juli 2023 conform de Omgevingswet werken. Het de invoering van de programma richt zich op een tijdige en soepele implementatie van Omgevingswet de Omgevingswet en op het bevorderen van de benodigde

(gedrags)veranderingen. We sluiten aan op de door de VNG aangereikte methoden en maken deze specifiek voor onze gemeente. Dit in lijn met de bedoeling van de Omgevingswet en de leidende principes van Noordoostpolder. 2 - Een woonomgeving die past De woningmarkt is constant in beweging en de woonwensen van bij de veranderende mensen veranderen. In de Woonvisie Noordoostpolder 2020 woonwensen (Kansen grijpen) bieden wij meer ruimte voor zelfstandig wonen, beschermd wonen en nieuwe woonvormen. 3 - Een schone, nette en veilige In Noordoostpolder hebben wij veel groen, goede infrastructuur en openbare ruimte een veilige speel- en leefomgeving. Dat willen wij zo houden en het liefst verbeteren. Dit spraken wij met elkaar af in ons ‘Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2024’. 4 - Stadshart Emmeloord is Wij gaan de komende jaren van Stadshart Emmeloord een aantrekkelijk voor bewoners en compact, gezellig, levendig en ‘eigen’ centrum maken. Onze ondernemers bewoners kozen dit in het Open Planproces en wij zetten nu onze schouders eronder om dat te realiseren.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit

Toelichting

Speerpunt

1 - Noordoostpolder klaar voor de invoering van de Omgevingswet

25

1.1 We zijn aan de slag met de juridisch instrumenten voor de Omgevingswet

In 2022 ronden wij de Omgevingsvisie af. De besluitvorming door de raad ligt naar verwachting medio 2022. Dit is ruim voor de verplichte datum. Elke gemeente moet namelijk uiterlijk in 2024 haar omgevingsvisie hebben vastgesteld. Bij de totstandkoming van de visie wordt de samenleving betrokken. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet beschikt iedere gemeente op 1 juli 2022 automatisch over een (tijdelijk) omgevingsplan. Alle bestaande bestemmingsplannen en beheersverordeningen worden op dat moment het tijdelijke omgevingsplan. Vanaf dat moment moet er dus ook met dat omgevingsplan en in overeenstemming met de Omgevingswet gewerkt worden. We treffen tijdig de juiste voorbereidingen voor deze overgang. Dat wil zeggen dat onze werkafspraken (zie ook 1.3), systemen (zie ook 1.4), beleid, en regelgeving afgestemd worden op de nieuwe werkwijze en de Omgevingswet. In 2022 wordt een start gemaakt met de omzetting van het tijdelijke omgevingsplan naar het definitieve plan. Het plan van aanpak om te komen tot het definitieve omgevingsplan wordt medio 2022 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Gemeenten krijgen tot 31 december 2029 de tijd om het definitieve Omgevingsplan op te stellen.

Toelichting status activiteit De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld. De inwerkingtreding is nu gepland op 1 januari 2024. Hierdoor kunnen we meer tijd voor de Omgevingsvisie nemen. En omdat kwaliteit boven snelheid gaat, doen we dat ook. De Omgevingsvisie is dan waarschijnlijk eind 2023, begin 2024 klaar. Dit is nog ruim voor de verplichte datum. Met de werkafspraken, systemen, beleid en regelgeving liggen we op schema. Eind 2022 stelde het college een plan van aanpak vast voor het definitieve omgevingsplan. Begin 2023 gaat dat plan van aanpak naar de gemeenteraad. 1.2 We bieden opleidingen en trainingen aan

De Omgevingswet heeft gevolgen voor de manier van werken voor de raad, bestuur, management en medewerkers. In 2020 en 2021 zijn er opleidingen en trainingen aangeboden. Deze trainingen zijn niet alleen gericht op de kennis van de Omgevingswet, maar ook op de veranderende manier van denken. Waar nodig bieden wij in de komende jaren aanvullend hierop verdiepende opleidingen en trainingen aan.

Toelichting status activiteit In 2022 hebben de volgende opleidingen en trainingen plaatsgevonden: - Relevant Gesprek (training over participatie) - GemeenteDSO (training voor het maken van het (digitale) omgevingsplan) - RxMission (softwaretraining voor vergunningverlening en handhaving) - Maand van de Omgevingswet (campagne over inhoud en cultuur van de Omgevingswet)

26

1.3 We verbeteren onze dienstverlening en geven invulling aan onze Visie op Samenspel

In de nieuwe Omgevingswet staat de initiatiefnemer centraal. Dat vraagt om andere manieren van werken. Onze dienstverlening wordt nog belangrijker, waarbij we bij afwijkende en complexe initiatieven werken met een intake- en omgevingstafel. Onze leidende principes, visie op Samenspel (participatie) en herijkte samenwerkingsafspraken met onze ketenpartners krijgen hierbij uitvoering in de praktijk. We optimaliseren waar nodig.

Toelichting status activiteit Alle benodigde producten zijn opgeleverd (een participatieverordening en de handboeken voor participatie en het integraal werkproces). We werken volgens ‘het integraal werkproces’ en met de intaketafel. 1.4 We oefenen met het digitaal stelsel Omgevingswet

Eind 2021 zijn we aangesloten op de landelijke voorziening van het digitaal stelsel (DSO). Het eerste half jaar van 2022 oefenen we met het digitaal stelsel zodat we op tijd klaar zijn voor de inwerkingtreding van de wet.

Toelichting status activiteit Sinds eind 2022 werken we met de software voor vergunningverlening & handhaving. Door het uitstel van de wet hebben we extra tijd om ervaring op te doen met die nieuwe software. Ook met het programma voor het maken van het Omgevingsplan hebben we ervaring opgedaan. Dat was door de training ‘GemeenteDSO’ (zie 4.3). Die ervaring gebruiken we voor het maken van het ‘tijdelijk Omgevingsplan’ en voor het ‘handboek Omgevingsplan’.

Speerpunt

2 - Een woonomgeving die past bij de veranderende woonwensen

2.1 We voeren de Woonvisie 2020 (Kansen grijpen) uit

De woonvisie is bewust niet in beton gegoten. We houden vanuit de grondgedachte “kansen grijpen” een vinger aan de pols bij de ontwikkeling van nieuwe woonprojecten in Emmeloord en de dorpen. In 2022 pakken wij ook de motie erfpacht op.

Toelichting status activiteit Nieuwe woonprojecten toetsen we aan de uitgangspunten van de woonvisie. Ook hebben we in 2022 beleid gemaakt voor ‘Collectief Particulier Opdrachtgeverschap’ (CPO). Hierdoor ontstaat ruimte voor particulieren om hun eigen woonwensen te verwezenlijken. Verder hebben we uitzoekwerk gedaan voor de uitvoering van de motie erfpacht. De uitkomsten hiervan delen we met de raadscommissie Woonomgeving tijdens een beeldvormende sessie over woningmarktinstrumenten.

2.2 We monitoren de ontwikkelingen op de woningmarkt

Juist om de woonvisie flexibel om te kunnen voeren is het jaarlijks monitoren van de woningmarktontwikkeling noodzakelijk.

Toelichting status activiteit In oktober 2022 stelde de raad de ‘Verkenning Groeiambitie’ vast. Dit is een update van de verwachte autonome groei van de woningmarkt tot 2050. De verkenning geeft ook aan welke groeiambitie voor Noordoostpolder realistisch is (onder een aantal randvoorwaarden, waaronder de realisatie van de Lelylijn). Tot slot is er een kernvoorraadonderzoek gestart.

27

2.3 We leveren actieve bijdragen In 2022 leveren wij onze bijdrage aan provinciale en aan regionale ontwikkelingen op regionale woningbouwtrajecten (Flevoland bouwt voor het gebied van wonen Nederland, Regio Zwolle en Flevolandse Woonagenda).

Dronten is namens Flevoland afgevaardigd voor de gemeenten Dronten, Urk en Noordoostpolder bij de tafel leefomgeving van de Regio Zwolle. Verder zijn wij vertegenwoordigd in het bestuurlijk overleg MIRT. Toelichting status activiteit In 2022 gaven we bij de Provincie Flevoland aan wat Noordoostpolder redelijkerwijs kan bijdragen aan de landelijke bouwopgave. Dit bod was gebaseerd op de ‘Verkenning Groeiambitie’ die de raad vaststelde (zie 4.6). Ook richting Regio Zwolle hebben we onze groeiambitie kenbaar gemaakt. Daarnaast hebben we gereageerd op de ‘Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle’. Hierin hebben we aandacht gevraagd voor de Lelylijn en voor de bijzondere positie van Flevoland. Speerpunt