4.1 Bestemmingsplan 'Luttelgeest, Kerkstraat'.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Luttelgeest, Kerkstraat
Oktober 2020
Status: Ontwerp
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
BESTEMMINGSPLAN LUTTELGEEST, KERKSTRAAT
Plan:
Luttelgeest, Kerkstraat
Plantype:
Bestemmingsplan
IMRO-nummer: NL.IMRO.0171. BP00676-ON01 Status:
Ontwerp
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
1
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 5 HUIDIGE PLANOLOGISCHE SITUATIE.................................................................................................................. 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 7
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 8 2.1 2.2
RUIMTELIJKE ONTSTAANSGESCHIEDENIS ........................................................................................................... 8 HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED EN OMGEVING ................................................................................................... 9
HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 11 3.1 3.2 3.3
GEWENSTE ONTWIKKELING .......................................................................................................................... 11 BEELDKWALITEIT ........................................................................................................................................ 11 VERKEER & PARKEREN ................................................................................................................................ 13
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 17 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 17 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 20 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 24
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 30 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 30 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 31 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 32 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 33 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 35 GEUR ...................................................................................................................................................... 37 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 38 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 40 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 41
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 43 6.1 6.2 6.3
ALGEMEEN ............................................................................................................................................... 43 BELEIDSKADERS ......................................................................................................................................... 43 WATERTOETSPROCES.................................................................................................................................. 44
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 46 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 46 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 46 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 47
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 49 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 50 9.1 9.2 9.3
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 50 OMGEVINGSTRAJECT .................................................................................................................................. 50 ZIENSWIJZEN ............................................................................................................................................. 50
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 51 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6
BEELDKWALITEITSPARAGRAAF .............................................................................................................. 52 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 53 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 54 AERIUS-BEREKENING......................................................................................................................... 55 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA ............................................................................................................... 56 STANDAARD WATERPARAGRAAF ........................................................................................................... 57
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Aan de noordkant van de kern Luttelgeest, aan de Kerkstraat 1-5, bevinden zich een kerkgebouw en een schoolgebouw. De gemeente Noordoostpolder is voornemens deze locatie te herontwikkelen ten behoeve van woningbouw met bijbehorende parkeer- en groenvoorzieningen. Concreet bestaat het voornemen uit het realiseren van zes woningen in het bestaande kerkgebouw en het realiseren van maximaal negen twee-onderéén-kap en/of rijwoningen en twee vrijstaande ter plaatse van het te slopen schoolgebouw. Er is hiermee sprake van een gedifferentieerd woningbouwprogramma. Voorliggend bestemmingsplan biedt enige flexibiliteit onder meer ten aanzien van te bouwen woningtypen. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de juridisch-planologische vertaling van het voornemen. In dit bestemmingsplan wordt aangetoond dat de ontwikkeling in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’ en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt aan Kerkstraat/Kamplaan aan de noordzijde van de kern Luttelgeest. De ligging van het plangebied in de kern Luttelgeest en ten opzichte van de directe omgeving is in afbeelding 1.1 weergegeven.
Afbeelding 1.1 Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)
1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Luttelgeest, Kerkstraat” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (NL.IMRO.0171.BP00676-ON01) en een renvooi; regels.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp Op de verbeelding is de bestemming van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting en bijhorende bijlagen. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidige planologische situatie
1.4.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Luttelgeest” en het bestemmingsplan “Parapluplan parkeren”, die respectievelijk op 10 november 2011 en 8 juli 2019 door de gemeenteraad van de gemeente Noordoostpolder zijn vastgesteld. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van verbeelding van het bestemmingsplan “Luttelgeest” opgenomen. Het plangebied is daarbij globaal aangegeven met de rode omlijning.
Afbeelding 1.2 Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
1.4.2
Beschrijving bestemmingen
De gronden in het plangebied zijn grotendeels bestemd als ‘Maatschappelijk’ met twee bouwvlakken en maatvoeringsaanduidingen waarmee de goothoogte en het bebouwingspercentage is gemaximeerd. Daarnaast is een beperkt deel van de gronden bestemd als ‘Bos’ en ‘Groen’. Hierna wordt nader op deze bestemmingen ingegaan. Maatschappelijk Gronden met de bestemming ‘Maatschappelijk’ zijn hoofdzakelijk bestemd voor maatschappelijke voorzieningen met als ondergeschikte functie de daarbij behorende horeca en de daarbij behorende
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp gebouwen, bouwwerken en voorzieningen. Gebouwen dienen binnen het bouwvlak te worden gebouwd, waarbij de goothoogte en het bebouwingspercentage niet meer mag bedragen dan op de verbeelding is aangegeven. In aanvulling hierop geldt dat de maximum bouwhoogte van een kerktoren maximaal 25 meter bedraagt. Bos De voor ‘Bos’ aangewezen gronden zijn met name bestemd voor bos, (hoog)opgaande afschermende beplanting, water(huishoudkundige) voorzieningen en ontsluitingswegen. Binnen de bestemming mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde worden gebouwd. Groen Gronden met de bestemming ‘Groen’ zijn vooral bestemd voor groenvoorzieningen, speelvoorzieningen tot een oppervlakte van 500 m2 en de daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde en voorzieningen. Binnen de bestemming zijn uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde toegestaan.
1.4.3
Strijdigheid
Op grond van het geldende bestemmingplan is het niet toegestaan om het plangebied te gebruiken en te bebouwen ten behoeve van de functie ‘wonen’. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de benodigde juridisch-planologische kaders om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 betreft een beschrijving van de gewenste situatie. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Flevoland en de gemeente Noordoostpolder beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten waaronder de watertoets. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg en de inspraak.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
HOOFDSTUK 2
HUIDIGE SITUATIE
2.1
Ruimtelijke ontstaansgeschiedenis
2.1.1
Noordoostpolder
De gemeente Noordoostpolder ligt in Nederlands twaalfde provincie, Flevoland. Emmeloord fungeert als centrumplaats, omringd (op fietsafstand) door de 10 zogenaamde groendorpen: Bant, Creil, Ens, Espel, Luttelgeest, Kraggenburg, Marknesse, Nagele, Rutten en Tollebeek. Sinds 1962 is de Noordoostpolder een zelfstandige gemeente. Het karakter van de gemeente is sterk agrarisch. De ruimtelijke structuur van de polder wordt mede bepaald door de volgende elementen: • • • • •
boerderijen en dorpen als groene eilanden in de open agrarische ruimte; ringen: IJsselmeerdijk en voormalige Zuiderzeedijk en de dorpenringweg; radialen: het assenkruis dat de dorpenringweg met Emmeloord verbindt; hiërarchische en concentrische opbouw; verkaveling volgens een modulair systeem op basis van een standaardkavel (300 m x 800 m).
Het belangrijkste kenmerk van de Noordoostpolder is dat het is ontworpen als eenheid, waarbij landschap, stedenbouw en architectuur onderdeel uitmaken van één integraal ontwerp. Hierdoor heeft de Noordoostpolder een hoge mate van ruimtelijke samenhang en architectonische uniformiteit. Vanwege het integrale ontwerp en de gaafheid van het landschap zijn de Noordoostpolder en Urk in de voormalige Rijksnota Belvedère gerangschikt onder de cultuurhistorisch meest waardevolle gebieden in Nederland. De Noordoostpolder kan gekarakteriseerd worden als concentrisch op verschillende niveaus. De vorm is daarbij steeds aangepast aan de topografie, de agrarische bedrijfsvoering, de civiele techniek, de gewenste afstand tussen de dorpen en de centrale plaats Emmeloord. Gebruikmakend van onder andere de theorieën van de Duitse sociaalgeograaf W. Christaller (centrale plaatsentheorie) werd een hiërarchisch model ontwikkeld ten aanzien van de plaats en de functies van de nederzettingen. De wisselwerking tussen een concentrische opbouw, de hiërarchie, modulaire opbouw en de ondergrond/omgeving, het zogenaamde 'polderidioom' is sterk bepalend geweest voor de inrichting van de Noordoostpolder. Van 1937 tot 1942 werd de Noordoostpolder (met daarin de eilanden Urk en Schokland) met een omvang van circa 48.000 hectare ingepolderd.
De ontwikkeling van de polder (zowel de ontwatering als de inrichting) is geheel door de rijksoverheid tot stand gekomen.
2.1.2
Luttelgeest
Luttelgeest ligt in het noordoosten van de polder, ten noorden van het dorp Marknesse. Naast de dorpskern behoort een groot stuk polderland tot het dorp. Deze is naast landbouwgebied ook het grootste tuinbouwgebied van de Noordoostpolder met grote kassencomplexen. Ten noordwesten van het dorp vindt men het Kuinderbos. Dit bos ligt op het grondgebied van Luttelgeest langs de grens van de provincie Friesland. De plaatsnaam is ontleend aan een kleine plaats die bij de stad Kuinre lag. Bij de ontstaansgeschiedenis van het dorp Luttelgeest is veel discussie geweest. Luttelgeest mocht geen concurrentie betekenen voor Kuinre als verzorgingskern en moest daarom klein blijven. Ook de ligging van de dorpenring ten opzichte van het dorp leidde tot discussie. Men was het lange tijd niet eens of Luttelgeest een langs- of een kruisdorp moest worden. Luttelgeest werd in het definitieve ontwerp gepland voor maximaal 1.000 inwoners. Het dorp werd voornamelijk gebouwd voor land- en tuinbouwarbeiders, met een beperkt voorzieningenniveau. Luttelgeest werd uiteindelijk een langswegdorp aan de westzijde van de ring. De groene mantel ten zuiden en ten westen leverde een goede beschutting tegen de zuidwesterwind. De groene mantel omvatte scholen, een gymnastieklokaal, een sportveld en een begraafplaats.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp Luttelgeest is één van de kleinere dorpen van de Noordoostpolder. De kaartbeelden uit de verschillende perioden laten zien dat Luttelgeest een geringe groei van woningbouw heeft gekend. Het dorp is nog steeds compact, de groene mantel omsluit nog vrijwel het gehele dorp. Recente uitbreidingen vinden plaats aan de zuidzijde van het dorp. Hier maakt de oorspronkelijke groene mantel plaats voor een nieuwe woningbouwlocatie met een nieuw aangeplante groene mantel. De omgeving van Luttelgeest is wel flink veranderd. Open polderlandschap en verre doorzichten hebben plaats gemaakt voor de snel groeiende glastuinbouw en boomgaarden.
2.2
Huidige situatie plangebied en omgeving
Het plangebied ligt in het noorden van de kern Luttelgeest. De ruimtelijke structuur van de omgeving wordt voornamelijk bepaald door de woonbebouwing ten zuiden van het plangebied en de bospercelen aan de noord- en oostzijde met daarachter de provincialeweg N715. De functionele structuur van de directe omgeving kenmerkt zich voornamelijk door woonfuncties, bedrijfsfuncties, bospercelen, infrastructuur en de grootschalige (glas)tuinbouwbedrijven aan de oostelijke zijde. Het plangebied, met een oppervlakte van circa 7.000 m2, wordt aan de noord- en oostzijde begrensd door bosen groenpercelen. Aan de zuidzijde wordt het plangebied door de Kerkstraat begrensd en aan de westzijde door de Kamplaan. Qua bebouwing bestaat het plangebied uit een kerkgebouw in het westelijke deel en een schoolgebouw in het oostelijke deel. Rondom de bebouwing is erfverharding aanwezig. Voor het overige bestaat het plangebied vooral uit gazon en bos. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto opgenomen van de huidige situatie van het plangebied. De rode contour betreft een indicatieve begrenzing van het plangebied. In afbeelding 2.2 en 2.3 zijn straatbeelden vanaf respectievelijk de Kerkstraat en de Kamplaan weergegeven.
Afbeelding 2.1 Huidige situatie plangebied en directe omgeving (Bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
Afbeelding 2.2 Straatbeeld huidige situatie plangebied vanaf de Kerkstraat (Bron: Google Streetview)
Afbeelding 2.3 Straatbeeld huidige situatie plangebied vanaf de Kampstraat (Bron: Google Streetview)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
HOOFDSTUK 3 3.1
PLANBESCHRIJVING
Gewenste ontwikkeling
De gemeente Noordoostpolder is voornemens het plangebied te herontwikkelen als woningbouwlocatie, een en ander met bijbehorende parkeer- en groenvoorzieningen. Het bestaande kerkgebouw blijft daarbij behouden. Het schoolgebouw wordt gesloopt. Er wordt een gedifferentieerd woningbouwprogramma gerealiseerd. In het kerkgebouw worden zes woningen gerealiseerd. Daarnaast worden er twee vrijstaande en maximaal negen twee-onder-een-kap en/of rijwoningen gerealiseerd. Afbeelding 3.1 bevat een impressie van de op dit moment verwachte indeling van het plangebied.
Afbeelding 3.1 Gewenste ontwikkeling (Bron: gemeente Noordoostpolder, bewerking BJZ.nu)
3.2
Beeldkwaliteit
3.2.1
Algemeen
Er is een beeldkwaliteitsparagraaf voor het plangebied opgesteld. Het beeldkwaliteitsplan betreft een aanvulling op de gemeentelijke welstandsnota en is als bijlage 1 bij deze toelichting opgenomen. Het beeldkwaliteitsplan wordt afzonderlijk maar gelijktijdig met het bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad. Hierna wordt op de beeldkwaliteitseisen ingegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp 3.2.2
Criteria wonen locatie voormalige school
Plaatsing • • • •
De woningen oriënteren zich met de voorgevel op de straatzijde; Een woning op een hoekkavel heeft ook gevelopeningen is de kopgevel; Bijbehorende bouwwerken zijn zo gesitueerd dat zij ondergeschikt zijn aan het hoofdgebouw; Een installatie die nodig is om te voldoen aan het Bouwbesluit of het besluit bouwwerken leefomgeving, is uit het zicht van de openbare weg geplaatst en/of onopvallend onderdeel van de architectuur.
Vormgeving • • • •
De woningen bestaan uit één laag met kap; Dakkapellen zijn ondergeschikt vormgegeven; Aan- en uitbouwen worden mee-ontworpen of in de bouwmasse opgenomen; De plaats, afmetingen en verhoudingen van raam- en deuropeningen in de gevel moeten goed op elkaar afgestemd zijn.
Detail/materiaal/kleur • • • • • • • • •
3.2.3
De woningen hebben een eigentijdse architectuur die refereert aan de historie van de plek en aansluit op de omgeving; Dakkapellen zijn onopvallend; De woningen zijn voorzien van een zadeldak met een antraciete keramische pan; De gevels bestaan uit baksteen in roodbruine tinten, afgestemd op de naastgelegen vrijstaande woningen; De gevels bestaan uit baksteen in een kleur die refereert aan het metselwerk van de voormalige school en tegelijkertijd is afgestemd op de naastgelegen vrijstaande woningen; Binnen het gevelvlak is op subtiele wijze gewerkt met metselwerkaccenten rondom de voordeur, onder de goot en in de kopgevels; Het overige kleurgebruik is natuurlijk en afgestemd op de omgeving of refereert aan de historie van de plek; Glimmende dakbedekking is niet toegestaan, met uitzondering van zonnepanelen; Zonnepanelen (en overige duurzaamheidsmaatregelen) moeten een eenheid vormen met de architectuur.
Criteria herinvulling kerk (monument)
De plaatsing, vormgeving, detaillering, materialen en kleuren dienen te worden afgestemd op de bebouwingskarakteristieken van het monument. Een ter bescherming gegeven beschrijving van het monument is daarbij leidend. Vernieuwende bouwplannen zijn mogelijk voor zover de bebouwingskarakteristieken, die de cultuurhistorische waarde van het monument bepalen, behouden blijven. Toetsing vindt plaats op: • • • •
Hoofdvorm en plaatsing passen bij het monument; De verschijningsvorm heeft voldoende kwaliteit en respecteert de bebouwingskarakteristieken van het monument. Hierbij worden ook de algemene welstandscriteria gehanteerd; Plaats, afmetingen en onderlinge verhoudingen van raam- en deuropeningen in de gevels zijn op elkaar afgestemd; Detaillering, kleur- en materiaalgebruik passen bij het monument òf wijken hier juist van af om een contrast te bewerkstelligen. Met contrast wordt bedoeld: een zichtbaar en afleesbaar contrast tussen oud en nieuw. Het komt niet langer voort uit het oude. Het contrast benadrukt het eigentijdse c.q. de eigen identiteit van de nieuwbouw en het historische karakter van het oude.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp 3.2.4
Criteria vrijstaand wonen (kavels tussen kerk en voormalig school)
Plaatsing • • •
Respecteer de vrije ligging van de kerk; De woning naast de kerk is tweezijdig georiënteerd en richt zich op zowel de straatzijde als de kerk; De woning naast de rijwoningen richt zich in hoofdzaak op de straatzijde;
Vormgeving • • • •
De woningen bestaan uit eenvoudig, modern en abstract vormgegeven volume; De woningen vormen de schakel tussen de kerk en naastgelegen rijwoningen; De woning naast de kerk heeft twee voorgevels. De overhoekse gevel richting de kerk is eveneens vormgegeven als voorgevel; De woningen zijn voorzien van een dakvorm passend bij de moderne en abstracte vormgeving van de woningen.
Detail/materiaal/kleur • • • • • • •
De woningen zijn uitgesproken modern en afwijkend in architectuur. Door het contrast in architectuur worden de voormalige kerk en de rijwoningen aan weerszijden afzonderlijk benadrukt; Indien voorzien van een hellend dak, dan is deze afgedekt met een antraciete keramische pan of sedum dak; De woningen hebben geen zichtbare dakgoot; De gevels bestaan uit baksteen in roodbruine tinten; Het overige kleurgebruik is natuurlijk en afgestemd op de omgeving; Glimmende dakbedekking is niet toegestaan, met uitzondering van zonnepanelen; Zonnepanelen (en overige duurzaamheidsmaatregelen) moeten een eenheid vormen met de architectuur.
3.3
Verkeer & parkeren
3.3.1
Parkeren
3.3.1.1 Algemeen Voor de verschillende woningtypen gelden verschillende parkeernormen. Omdat de exacte invulling van het plangebied op dit moment nog niet vast staat is het maken van een precieze berekening van de parkeerbehoefte op dit moment niet mogelijk. Bij de ontwikkeling van het plangebied dienen de parkeernormen, zoals opgenomen in de ‘Nota Parkeernormen 2016’ van de gemeente Noordoostpolder (zie bijlage 2 van de regels), in acht te worden genomen. Parkeergelegenheid op eigen terrein, zoals opritten en garages, telt gedeeltelijk mee bij het parkeeraanbod. Ook hiervoor wordt verwezen naar de Nota Parkeernormen. Voor het projectgebied gelden op basis van de parkeernota de volgende uitgangspunten: • •
Stedelijke zone: Overige kernen; Functie: Koop, vrijstaand/twee-onder-één-kap/tussen/hoek.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp De bijbehorende parkeernorm is op basis van het bovenstaande respectievelijk 2,2 of 2,3 parkeerplaats per woning (inclusief bezoekersaandeel). Een en ander is weergegeven in tabel 3.1.
Tabel 3.1 Parkeernormen functie ‘Wonen’ gemeente Noordoostpolder (Bron: Nota Parkeernormen Noordoostpolder 2016)
Parkeerplaatsen op eigen terrein bij woningen worden niet altijd volledig meegerekend in de gerealiseerde parkeerplaatsen. Deze plaatsen worden immers vaak voor andere doeleinden gebruikt dan parkeren van auto’s. De mate waarin parkeren op eigen terrein wordt meegerekend (afhankelijk van de parkeervoorziening) is opgenomen in onderstaande tabel 3.2.
Tabel 3.2: Parkeren op eigen terrein (Bron: Nota Parkeernormen Noordoostpolder 2016)
3.3.1.2 Berekening parkeerbehoefte In voorliggend geval worden er zes woningen in de bestaande kerk gerealiseerd (vergelijkbaar met de functie ‘koop, tussen/hoek’. Daarnaast worden er twee vrijstaande woningen en maximaal negen twee-onder-een-kap en/of aaneen gebouwde woningen gerealiseerd. In afbeelding 3.1 is uitgegaan van het realiseren van vier twee-onder-één-kap woningen en vier rijwoningen. In de berekening van de parkeerbehoefte is hier dan ook vanuit gegaan. In tabel 3.3 is de benodigde parkeerbehoefte uiteengezet. Functie Woningen kerkgebouw (koop, tussen/hoek) Koop, Twee-onder-één-kap Koop, Vrijstaande
Aantal 6
Parkeerbehoefte 12
4 2
8,8 4,6
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp Koop, tussen/hoek Totaal
4
8 33,4
Tabel 3.3 Parkeerbehoefte voorgenomen ontwikkeling (Bron: BJZ.nu)
De totale, maximale parkeerbehoefte bedraagt afgerond 33 parkeerplaatsen. Uit afbeelding 3.1 volgt dat er 29 parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Door de aanwezigheid van de kerk en het schoolgebouw was er reeds sprake van een parkeertekort. Dit parkeertekort wordt niet groter als gevolge van de voorgenomen ontwikkeling. In de regels van het bestemmingsplan is bovendien opgenomen dat bij aanvraag van de omgevingsvergunning(en) voor de bouw van een woning moet worden voldaan aan het gemeentelijke parkeerbeleid. Het aspect parkeren vormt daarmee geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
3.3.2
Verkeer
3.3.2.1 Algemeen Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de extra verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ (publicatie 381, december 2018) van het CROW kan de verkeersgeneratie van de ontwikkeling berekend worden. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis op onder andere het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie, ‘Toekomstbestendig parkeren’ opgesteld. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. Veelal wordt bij nieuwe ontwikkelingen het gemiddelde gehanteerd.
3.3.2.2 Verkeersgeneratie In de Nota Parkeernormen is aangeven dat de gemeente Noordoostpolder qua stedelijkheidsgraad – in zijn geheel- in de categorie ‘matig stedelijk’ ligt. Tussen Emmeloord en de rest van de gemeente zit echter duidelijk verschil, de dorpen en het buitengebied hebben een veel lagere omgevingsadressendichtheid. Voor dorpen en het buitengebied wordt daarom uitgegaan van ‘niet stedelijk’. Voor de ontwikkeling wordt uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • • •
Type: Koop, vrijstaand, koop en koop, hoek/tussenwoning; Verstedelijkingsgraad: niet stedelijk (bron: ‘Nota Parkeernormen Noordoostpolder 2016’; Stedelijke zone: rest bebouwde kom.
In tabel 3.4 is de verkeersgeneratie berekent. Functie Woningen kerkgebouw (koop, tussen/hoek) Koop, twee-onder-éénkap Koop, vrijstaand Koop, tussen/hoek Totaal
Verkeersbewegingen 7,4
Aantal 6
Verkeersgeneratie 44,4
7,8
4
31,2
8,2 7,4
2 4
16,4 29,6 121,6
Tabel 3.4 Verkeersgeneratie voorgenomen ontwikkeling (Bron: BJZ.nu)
De verkeersgeneratie die gepaard gaat met de voorgenomen woningbouwontwikkeling bedraagt circa 122 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. De feitelijke toename van het aantal verkeersbewegingen zal minder bedragen, aangezien de verkeersbewegingen behorende bij de kerk en de school komen te vervallen. Als er al sprake is van een toename van het aantal verkeersbewegingen, zal de toename gering zijn. De woningen en parkeerplaatsen worden op de Kerkstraat ontsloten. Deze is van voldoende omvang de extra
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp verkeersgeneratie veilig en vlot te kunnen afwikkelen. Het aspect verkeer vormt daarmee geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is op 13 maart 2012 vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. In de SVIR heeft het Rijk drie rijksdoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): • • •
4.1.2
Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland; Het verbeteren, instandhouden en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
De borging van de uitspraken uit de SVIR heeft in juridische zin plaatsgevonden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Deze is op 30 december 2011 in werking getreden. In het Barro zijn de verschillende nationale belangen vastgelegd die doorwerking moeten krijgen bij lagere overheden. Het gaat om de volgende nationale belangen: rijksvaarwegen, project Mainportontwikkeling Rotterdam, kustfundament, grote rivieren, Waddenzee en waddengebied, defensie, Natuur Netwerk Nederland erfgoederen van universele waarden, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en het IJsselmeergebied.
4.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).
4.1.4
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
De Ladder is van toepassing op woningbouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij het bepalen of en hoe de Ladder moet worden toegepast, zijn de volgende vragen van belang: Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Er is geen ondergrens bepaald voor wat een ‘stedelijke ontwikkeling’ is. Op basis van jurisprudentie blijkt dat de vraag of sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Voor wonen geldt, dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. •
11 woningen geen nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921)
•
12 woningen wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953).
Het begrip "woningbouwlocatie" (zoals opgenomen in de omschrijving van het begrip "stedelijke ontwikkeling" in artikel 1.1.1. Bro) is niet nader gedefinieerd. In de praktijk speelt daarom regelmatig de vraag, hoe bepaald moet worden wanneer woningen één woningbouwlocatie vormen. Er is sprake van één woningbouwlocatie als er tussen de te realiseren woningen, ruimtelijke en functionele samenhang bestaat. Uit de jurisprudentie volgt dat daarvoor onder meer betekenis toekomt aan de onderlinge afstand tussen de woningen. In voorliggend geval is sprake van een woningbouwontwikkeling in de kern Luttelgeest waarbij maximaal 17 woningen worden gerealiseerd. Voorliggend bestemmingsplan voorziet dus in meer dan 12 woningen en dient dus aangemerkt te worden als een stedelijke ontwikkeling. De laddertoets wordt hierna doorlopen. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan de woningen die mogelijk worden gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en de omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Woningbouwontwikkelingen kunnen het schaalniveau van de gemeentegrens overstijgen.
Verhuisbewegingen geven hiervoor een goede indicatie. De ‘ladder’ verplicht niet in alle gevallen tot regionale afstemming. Op basis van de aard en de omvang van het woningbouwplan moet bepaald worden of regionale afstemming nodig is. Bij kleinschalige ontwikkelingen die geen gemeentegrens overstijgend effect hebben, is bovengemeentelijke afstemming niet nodig. De ontwikkeling van het plan is in de eerste plaats ingegeven om tegemoet te komen aan de lokale vraag naar woningen. Lokaal betekent in dit geval de vraag vanuit het dorp Luttelgeest en het bijbehorend buitengebied. Dit blijkt onder meer uit de adresgegevens van de geïnteresseerden. Naast de primaire functie van het plan om te voorzien in de lokale behoefte is er mogelijk ook sprake van enige aantrekkingskracht op mensen van buiten de regio. Gezien de huidige marktsituatie kan Luttelgeest een uitstekend alternatief zijn voor woningzoekenden uit het midden en het westen van het land. Omdat het een kleinschalige ontwikkeling betreft die geen significant gemeentegrens overstijgend effect heeft is er geen bovengemeentelijke afstemming nodig. Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? De behoefte bij een woonplan wordt bepaald door de confrontatie van de lange termijn prognose van de vraag naar woningen, met het woningaanbod in de bestaande plancapaciteit om in die vraag te voorzien. In
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp veel provincies en regio's zijn prognosemodellen beschikbaar die bruikbaar zijn om de behoefte te bepalen. Naast kwantitatieve aspecten, kunnen ook kwalitatieve aspecten een rol spelen bij de beschrijving van de behoefte. Bij woningen kan daarbij vooral worden gedacht aan specifieke woontypen, wooncategorieën en woonmilieus. In de gemeente Noordoostpolder is er een overschot aan harde plancapaciteit voor woningbouw. Dit komt met name door de aanwezigheid van uitwerkingsplichten op enkele grootschalige uitleglocaties rond Emmeloord en de dorpen. De gemeente onderkent dit probleem en bereidt (in de vorm van enkele bestemmingsplannen) concrete stappen voor om het overschot terug te brengen tot binnen aanvaardbare marges (zie: paragraaf 4.3.2.3). Dat gebeurt in nauw overleg met Provincie Flevoland. Hierbij worden meerdere oplossingsrichtingen onderzocht. De uitwerkingsgebieden zullen niet eerder ontwikkeld worden dan dat de woningbouwbehoefte voor die specifieke locaties is aangetoond. Zoals reeds beschreven geldt voor het voorliggende plan dat het ruimtelijk verzorgingsgebied eerder op lokaal (dorp en het bijbehorend buitengebied) dan op gemeentelijk niveau beschouwd moet worden. Vandaar dat hier de behoefte op lokaal niveau wordt beschreven.
Voor de periode tot en met 2025 is de gemiddelde woningbehoefte voor Noordoostpolder 100 nieuwe woningen per jaar. Dit is een recente bijstelling naar aanleiding van de gunstige economische ontwikkelingen van de laatste tijd. Vertaald naar Luttelgeest is een toename van zo’n 15-20 woningen in de periode 2019-2025 (ongeveer 3 woningen per jaar) te motiveren. In de Structuurvisie Noordoostpolder 2025 is ten aanzien van woningbouw opgenomen dat ingezet wordt vernieuwing van binnenuit, op inbreiding in plaats van alleen maar uitbreiding. Er bestaat een aanwijsbare behoefte aan nieuwbouwmogelijkheden in het dorp. Via de Vereniging Dorpsbelang Luttelgeest worden deze signalen al geruime tijd aan de gemeente kenbaar gemaakt. In het Coalitieakkoord 2018-2022 heeft het nieuwe college van Burgemeester en wethouders als uitdaging omschreven dat Noordoostpolder op het gebied van wonen aantrekkelijker moet worden gemaakt. Het college biedt ruimte om in te breiden en waar nodig naar behoefte uit te breiden in de dorpen. De dorpsvisies en ontwikkelperspectieven geven daarbij de richting aan. Vanuit het dorp Luttelgeest is belangstelling voor de te realiseren woningen. De woningen zijn onder meer geschikt voor de specifieke doelgroepen als starters, doorstromers, senioren en kleine huishoudens.
Daarnaast zorgt het realiseren van de woningen ervoor dat er doorstroming op gang komt, waarbij de woningen die achtergelaten worden ook weer beschikbaar komen op de woningmarkt, onder andere voor starters. Door te bouwen naar behoefte en ruimte te maken voor verschillende doelgroepen blijft het dorp leefbaar. Al met al wordt geconcludeerd dat er sprake is van behoefte voor de te realiseren woningen. Voor een nadere onderbouwing wordt naar de woonvisie verwezen (paragraaf 4.3.2). Vindt de stedelijke ontwikkeling binnen of buiten bestaand stedelijk gebied plaats? Als de woningbouwontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied, dan wordt voldaan aan de Ladder. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, en ook de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. In voorliggend geval worden de woningen op een locatie gerealiseerd die een maatschappelijke bestemming heeft en waar al bebouwing aanwezig is. Er is daarmee sprake van een stedelijke ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied. Conclusie Er wordt geconcludeerd dat het plan in overeenstemming is met de principes van de Ladder voor duurzame verstedelijking.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Omgevingsvisie FlevolandStraks
4.2.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie FlevolandStraks geeft de langetermijnvisie van de provincie Flevoland op de toekomst van dit gebied. Het gaat over de periode tot 2030 en verder. Het geeft aan welke kansen, opgaven en uitdagingen er voor Flevoland liggen. Er zijn drie kernopgaven: • • •
Het Verhaal van Flevoland (fysieke omgeving), Krachtige Samenleving (sociaal-economische omgeving), Ruimte voor Initiatief (bestuurlijke omgeving).
Deze opgaven vormen de kern voor alle ontwikkelingen waar de provincie Flevoland bij betrokken is. Zowel voor de strategische opgaven uit de Omgevingsvisie, als andere vraagstukken van de provincie Flevoland. In de strategische opgaven staan de belangrijkste vraagstukken en ambities voor de toekomst beschreven. Het gaat om de volgende opgaven: • • • •
Duurzame Energie Regionale Kracht Circulaire Economie Landbouw: Meerdere Smaken
4.2.1.2 Het verhaal van Flevoland Als je de provinciegrens passeert, weet je meteen dat je in Flevoland bent. Flevoland is Nederlands meest herkenbare provincie: gelegen op de voormalige zeebodem, zo’n vier meter onder de zeespiegel en beschermd door vele kilometers dijk. Door wereldwijde trends gaan veel plekken steeds meer op elkaar lijken. Hierdoor neemt de eigenheid af. Het is de ambitie van Flevoland zich hieraan te onttrekken en ervoor te zorgen dat Flevoland zijn eigen verhaal blijft vertellen. Dit verhaal zal de Flevolanders blijvend binden. In Flevoland is de tijdgeest van de twintigste eeuw herkenbaar. Een periode waarin de overheid de mouwen opstroopte om Nederland sterker te maken en er bovenop te helpen. Er ligt een gebied met toplandbouw, afgewisseld met natuurgebieden en woonkernen gevormd door eigentijdse stedenbouwkundige concepten. In 2030 en verder is Flevoland de kroon op de eeuwenlange Hollandse inpolderingstraditie. Flevoland staat wereldwijd bekend als een 20e eeuws wederopbouwlandschap met herinneringen uit een verder verleden. Het oorspronkelijke overheidsideaal is verrijkt met vele nieuwe idealen van inwoners en ondernemers. Flevoland is gemaakt voor ontwikkeling. De ontwikkelingsgerichtheid is onderdeel van de identiteit. Kansen van nieuwe ontwikkelingen worden met lef gegrepen. En de ontwikkelingen blijven doorgaan.
Denk aan opgaven zoals woningbouw, bedrijvigheid, herontwikkelingen, nieuwe voorzieningen, klimaatverandering, bodemdaling, waterveiligheid, transformatie in landbouw, duurzame energie. Alle opgaven - klein of groot – worden omarmd, waarbij de kenmerken van de polder gekoesterd worden.. Binnen deze kenmerken is ruimte aan ontwikkelingen. De overheden hebben de polders aangelegd en ingericht. Het is een plek waar inwoners, organisaties en ondernemers hun idealen kunnen realiseren. Hierdoor is er meer verrassing, spontaniteit en variatie ontstaan. Mensen maken Flevoland.
4.2.1.3 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Flevoland De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het herontwikkelen van een inbreidingslocatie in Luttelgeest, waarmee invulling wordt gegeven aan de lokale woningbehoefte. Met de voorgenomen ontwikkeling wordt het voor inwoners van de kern Luttelgeest mogelijk een woning in de kern te kopen en bevordert de doorstroming op de woningmarkt. Hierdoor kunnen onder meer starters en gezinnen voor de kern Luttelgeest behouden blijven en wordt een bijdrage geleverd aan een duurzame toekomst van de kern.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp 4.2.2
Omgevingsprogramma Provincie Flevoland
4.2.2.1 Algemeen In de komende jaren treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Op dat moment moet elke provincie beschikken over een Omgevingsvisie, een of meer programma's en een Omgevingsverordening. Het op 27 februari 2019 door de Provinciale Staten van de provincie Flevoland vastgestelde Omgevingsprogramma Flevoland vindt haar grondslag dan ook in de Omgevingswet. Daarnaast is de grondslag te vinden in diverse vigerende wetten, zoals de Waterwet, de Wet milieubeheer, de Wet geluidhinder en de Wet natuurbescherming. Het Omgevingsprogramma omvat daarmee de op dit moment verplichte plannen: het milieubeleidsplan, het regionale waterplan en het verkeer- en vervoersplan. In 2017 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie FlevolandStraks vastgesteld. Hierin is in hoofdlijnen de strategische visie op de toekomst van Flevoland weergegeven. In dit (eerste) Omgevingsprogramma Flevoland is er voor gekozen al het bestaande beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud van de fysieke leefomgeving te bundelen in één programma dat digitaal beschikbaar is. Met de vaststelling van het Omgevingsprogramma is dan ook een groot aantal beleidsnota's komen te vervallen Op deze wijze zijn de provinciale beleidskeuzes compact beschreven en is de samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen het beste gewaarborgd.
De provincie streeft ernaar om dit programma jaarlijks te actualiseren en waar nodig aan te vullen met overig provinciaal beleid. Zo kunnen in volgende versies onderwerpen worden toegevoegd die betrekking hebben op bijvoorbeeld economisch of sociaal beleid. Ook kunnen programma's worden toegevoegd met een meer gebiedsgebonden of thematische aanpak. In voorliggend geval is met name hoofdstuk 1 ‘Ruimte’ van het Omgevingsprogramma van belang.
4.2.2.2 Ruimte Algemeen Het belangrijkste doel van de provincie is een goede woon-, werk- en leefomgeving in heel Flevoland. Daarbij moet verstedelijking worden ingepast in een hoogwaardig landschap en passen bij de gerealiseerde en de geplande infrastructuur. Aantrekkelijke woongebieden in een groen-blauwe omgeving maken Flevoland concurrerend met andere gebieden. Er is sprake van overloop uit de drukke, dure Randstad naar een ruimer, goedkoper Flevoland (push factor). Ook kiezen mensen bewust voor het attractieve woonmilieu van Flevoland (pull factor). De provincie wil verdere grootschalige ontwikkelingen mogelijk maken en deze deels zelf ter hand nemen, samen met partners. De provincie is bereid om ruimte te reserveren voor functies waarvoor in omliggende regio's onvoldoende ruimte is. De voorwaarde daarvoor is een evenwichtige ontwikkeling. Samen met partners binnen en buiten het gebied biedt de provincie zicht op oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, die het tempo van de ruimtelijke ontwikkelingen in Flevoland met zich meebrengt. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om achterblijvende bereikbaarheid, voorzieningenniveau en werkgelegenheid. Stedelijk gebied Het plangebied maakt binnen het thema ‘Ruimte’ onderdeel uit van het ‘stedelijk gebied’ zoals hieronder te zien is in afbeelding 4.1. Het plangebied is indicatief met een blauwe ovaal weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp
Afbeelding 4.1 Ligging plangebied binnen de kaart ‘Ruimte’ (Bron: Omgevingsprogramma provincie Flevoland)
Het verstedelijkingsbeleid is gericht op de ontwikkeling van vitale steden en dorpen. Het beleid maakt behoud en versterking van de kwaliteit van de fysieke omgeving mogelijk. Het gaat hierbij om efficiënt ruimtegebruik, kwaliteitsverbetering en herstructurering van het stedelijk gebied en versterking van het draagvlak voor voorzieningen. Deze doelen worden gediend door de stedelijke ontwikkeling van de kernen te bundelen. Nieuwe bebouwing wordt geconcentreerd in of aansluitend aan het bestaande bebouwde gebied. Dit ondersteunt de optimale benutting van infrastructuur en centrumvorming rondom belangrijke vervoerknooppunten. Het provinciale bundelingsbeleid is gebaseerd op enkele principes waarvan onderstaande in voorliggend geval het meest van belang zijn: • • •
De specifieke ruimtelijke kwaliteiten van steden en dorpen worden benut door de kwaliteit van deze kenmerken te behouden en te versterken. Stedelijke uitbreiding moet aansluiten bij bestaande ruimtelijke structuren, zodat de vitaliteit van de kernen wordt ondersteund. De omvang van nieuwe ruimte voor wonen, werken en voorzieningen moet in verhouding staan tot de grootte van de kern en de positie ervan in de stedelijke en groen-blauwe hoofdstructuur.
Van de gemeenten wordt verwacht dat zij het provinciale bundelingsbeleid vertalen in lokaal beleid en in concrete (ruimtelijke) plannen. Verstedelijking (wonen) In de afgelopen decennia is in Flevoland onvoldoende gedifferentieerd gebouwd. De nadruk lag op ruime eengezinswoningen. Hoewel Flevoland een opvangtaak voor andere delen van Nederland behoudt, komt de woningbehoefte van de huidige inwoners steeds nadrukkelijker op de voorgrond te staan. Hierbij moet rekening worden gehouden met de specifieke behoeften van ouderen, alleenstaanden en starters, omdat de bestaande woningvoorraad daar onvoldoende aan tegemoet komt. Naast de bouw van nieuwe woningen wordt kwaliteitsbehoud van de bestaande woningvoorraad steeds belangrijker. Een deel van het bebouwde gebied is toe aan herstructurering. Vooral in oudere wijken moeten de bestaande woningvoorraad en de zorginfrastructuur worden aangepast. De combinatie van
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp uitbreidingsopgave en herstructureringsopgave biedt de mogelijkheid om in te spelen op de veranderende, meer gedifferentieerde behoefte aan woningen en andere functies. Kernpunten zijn onder meer: • • •
Huisvesting voor kleinere huishoudens; voldoen aan de behoefte aan goedkopere betaalbare (huur-)woningen voor starters, statushouders en andere groepen met een krappe beurs; differentiatie van woonmilieus.
4.2.2.3 Toetsing van het initiatief aan het ‘Omgevingsprogramma Provincie Flevoland’ Het voorliggende plan heeft betrekking op een inbreidingslocatie en voldoet aan de door de provincie voorgestane bundeling van stedelijke ontwikkeling en concentratie van nieuwe bebouwing aansluitend op bestaand bebouwd gebied. Het plangebied heeft reeds een stedelijke functie. Daarnaast wordt met de gewenste ontwikkeling ingezet op het herstructureren van een inbreidingslocatie, waarbij gedifferentieerde woningbouw voor de lokale behoefte gerealiseerd wordt. Het voornemen is dan ook in overeenstemming met het ‘Omgevingsprogramma Provincie Flevoland’.
4.2.3
Omgevingsverordening Provincie Flevoland
4.2.3.1 Algemeen In de Omgevingsverordening van provincie Flevoland zijn alle regels vastgelegd die de provincie hanteert op het gebied van onder andere wegen, water, milieu, bodem, natuur, wonen en ruimte. Dit kunnen zowel regels zijn voor burgers of bedrijven als (instructie-)regels voor andere overheden.
4.2.3.2 Relevante artikelen In geval van voorgenomen ontwikkeling is met name artikel 7.5 van de omgevingsverordening van belang. Artikel 7.5 (Bescherming) - Natuurnetwerk Nederland 1.
2.
Een ruimtelijk plan of besluit, voor zover het betrekking heeft op een gebied binnen of nabij de aangewezen het Natuurnetwerk Nederland: a. strekt mede tot bescherming, instandhouding en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van dat gebied; b. maakt activiteiten alleen mogelijk als die ten opzichte van het ten tijde van de inwerkingtreding van deze titel van de verordening geldende bestemmingsplan, mits die per saldo niet leiden tot een significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden, of tot een significante vermindering van de oppervlakte van die gebieden, of van de samenhang tussen die gebieden. Voor zover een bestemmingsplan strijdig is met de bescherming en de mogelijkheden bedoeld in het eerste lid stelt de gemeenteraad binnen drie jaar na het inwerkingtreden van deze titel dat plan opnieuw vast met inachtneming van de bepalingen in het eerste lid.
4.2.3.3 Toetsing van het initiatief aan artikel 7.5 van de Omgevingsverordening De locatie waar voorgenomen ontwikkeling betrekking op heeft ligt op circa 3 kilometer afstand van gronden die tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN) behoren. Zoals wordt aangegeven in paragraaf 5.7.2.3 worden er gelet op de afstand tot het NNN en de aard en omvang van de ontwikkeling geen negatieve effecten verwacht op de gebieden die behoren tot het NNN. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in lijn is met artikel 7.5 van de Omgevingsverordening Flevoland.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp 4.2.4
Toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd wordt dat voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de uitgangspunten uit het provinciaal beleid.
4.3
Gemeentelijk beleid
4.3.1
Structuurvisie Noordoostpolder 2025
4.3.1.1 Algemeen De Structuurvisie Noordoostpolder 2025 is in december 2013 vastgesteld door de gemeenteraad. De Structuurvisie is een integrale ruimtelijke visie, die de huidige en gewenste waarden en kwaliteiten beschrijft. De visie heeft als doel de verschillende belangen, zoals voor het landschap, de kernen en de gemeenschap, zorgvuldig af te wegen en hieruit een integrale ontwikkelingsrichting te bepalen voor de periode tot 2025. De Structuurvisie Noordoostpolder 2025 is vooral gericht op behoud en verbetering van de bestaande ruimtelijke, economische en sociale kwaliteiten en daarmee op het versterken van het landschap en leefbaarheid in de gemeente Noordoostpolder. De Structuurvisie is een document voor de langere termijn. Daarom kent de Structuurvisie Noordoostpolder 2025 een zekere mate van globaliteit en abstractie. De visie vormt de basis voor het toekomstig beleid. Ter uitwerking van de structuurvisie zijn gebiedsvisies, masterplannen, uitwerkingsplannen, bestemmingsplannen en beleidsplannen nodig om concrete (plan)ontwikkelingen in gang te zetten.
4.3.1.2 Ambitie Natuur De ambitie voor natuur in de gemeente Noordoostpolder ligt op drie vlakken. Allereerst is er de ambitie bestaande natuurgebieden te behouden, en indien mogelijk, te versterken. Ten tweede zijn er kansen voor het behouden en versterken van verbindingen tussen bestaande natuurgebieden. Als laatste wordt er ingezet op het behoud van het leefgebied van specifieke soorten.
4.3.1.3 Ambitie Bevolking en wonen De gemeente Noordoostpolder streeft naar een aantrekkelijke, uitnodigende fysieke woon- en leefomgeving en daarbij richt de gemeente zich vooral op (tijdelijke) inwoners van de gemeente Noordoostpolder. De gemeente zet in op een afwisselend woningaanbod en voegt bijzondere woonmilieus toe, zoals in de Wellerwaard. Er zijn mogelijkheden voor het realiseren van landgoederen en woningen in vrijkomende agrarische bebouwing. De aandacht verschuift van kwantiteit (veel bouwen) naar kwaliteit (dat wat er al is behouden, verbeteren en/of transformeren). Er zijn mogelijkheden voor het realiseren van landgoederen en wonen in vrijkomende agrarische bebouwing: Vernieuwen van binnenuit De gemeente Noordoostpolder vindt het belangrijk dat (nieuwe) inwoners kunnen kiezen uit verschillende woonmilieus en dat tijdelijke inwoners adequaat en legaal gehuisvest kunnen worden. Er wordt daarom gestreefd naar een gevarieerde woningvoorraad waar ruimte is voor diverse leeftijds-, huishoudens- en inkomensgroepen. De unieke kwaliteiten die het wonen in de polder aangenaam maken, wil men hierbij benutten voor de bestaande bewoners, waaronder jongeren/starters en senioren, maar ook om nieuwkomers naar de gemeente te trekken. De onzekerheid op de woningmarkt en de afnemende woningbehoefte maakt een zorgvuldige, stapsgewijze ontwikkeling noodzakelijk.
Het accent ligt op vernieuwing van binnenuit, op inbreiding in plaats van alleen maar uitbreiding. Geplande en nog niet in ontwikkeling zijnde uitbreidingen bij de dorpen vervallen. De overige (grotere) nieuwe woningbouwlocaties in de dorpen en Emmeloord worden niet in één keer ontwikkeld, maar steeds gedoseerd en gefaseerd in kleine afrondbare eenheden. Het plangebied is op de structuurvisiethemakaart ‘Bevolking en wonen’ aangeduid als ‘bestaand woongebied’ en ‘bestaand bos’. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp Flexibiliteit is het sleutelwoord. Per locatie/gebied wordt bekeken wat de wensen en mogelijkheden zijn.
Afbeelding 4.2 Uitsnede structuurvisie-themakaart (Bron: ruimtelijke plannen)
4.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan de ‘Structuurvisie Noordoostpolder 2025’ In voorliggend geval is sprake van woningbouw op een inbreidingslocatie binnen bestaand woongebied. Het plan voorziet in de kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwbehoefte van Luttelgeest (zie ook paragraaf 4.3.2 en 4.3.5). Per saldo verdwijnt er een beperkte hoeveelheid bos. Er is getracht zo min mogelijk van het bestaande landschap te laten verdwijnen. Er is bovendien sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik aangezien voorliggend bestemmingsplan voorziet in een herontwikkeling van een bestaand maatschappelijk perceel. Het plan is dan ook in overeenstemming met de uitgangspunten zoals verwoord in de ‘Structuurvisie Noordoostpolder 2025’.
4.3.2
Woonvisie Noordoostpolder
4.3.2.1 Algemeen De gemeenteraad heeft in 2013 de woonvisie vastgesteld. Hierin staat wat de gemeentelijke visie is op wonen, wat de rol van de gemeente daarin is en hoe de gemeente samenwerkt met de partners (bewonersvertegenwoordigers, de woningbouwcorporatie, zorgpartijen en onderwijsorganisaties). De drie speerpunten van de woonvisie zijn: het binden van bewoners, kwaliteit boven kwantiteit, en vernieuwen van binnenuit. Er ligt zoals beschreven in de woonvisie een grote en complexe vernieuwingsopgave in de gemeente. Veel woningen en woongebieden zijn in dezelfde periode gerealiseerd en veel van het toen gebouwde heeft de
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan Luttelgeest, Kerkstraat Ontwerp leeftijdsgrens van 60 jaar inmiddels gepasseerd. Woningen vragen om energetische vernieuwing en transformatie. Ook de openbare ruimte vraagt her en der om een update. De oudere buurten zijn vooral stedenbouwkundig van cultuurhistorische waarde. In het DNA van de dorpen zijn deze waarden beschreven, en de gemeente Noordoostpolder wil met deze bijzondere kwaliteiten zorgvuldig omgaan. Het ‘gewoon goed wonen’ blijft beslist mensen aanspreken, maar de vraag neemt wel af en het aanbod is groot. Dat geldt voor veel dorpen en in iets mindere mate voor de wijken van Emmeloord. Mensen vragen vooral om meer variatie. Zo is er gemeente breed behoefte aan meer vrije kavels voor (grote) woningen in ruime en groene recreatieve woonmilieus, aan levensloopgeschikte, grondgebonden koopwoningen voor senioren en aan levensloopgeschikte sociale huurappartementen. Vanuit de woonvisie stuurt de gemeente aan op een nieuwbouwprogramma dat niet concurreert met bestaand woningaanbod, maar dat de woningvoorraad aanvult met die segmenten die nog onvoldoende beschikbaar zijn. Omdat de marktvraag in de dorpen beperkt is, en omdat juist in de bebouwde kom vernieuwing nodig is, is men terughoudend met uitbreiding.