15.1 Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026
Tekst van het document
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 DEFINITIEF Gemeente Noordoostpolder
Datum: 17 april 2026
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 Gemeente Noordoostpolder Opdrachtgever: Datum: Status: Opstellers:
Gemeente Noordoostpolder 17 april 2026 Definitief D. Grevelink en J. Zeef
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 1 van 47
Inhoud Inhoud
2
1.
INLEIDING
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Doel
3
1.3
Leeswijzer
3
2.
WEERSTANDSCPACITEIT: DEFINITIE, BBV, METHODE EN THEORIE
4
2.1
Definitie weerstandscapaciteit en weerstandvermogen grondbedrijf
4
2.2
Regels en voorschriften BBV
4
2.3
Methode bepaling vereiste weerstandscapaciteit
4
2.4
Theorie risicoanalyse
5
3.
GEHANTEERDE GEGEVENS EN BEREKENINGSWIJZE
8
3.1
Inleiding
8
3.2
Gegevens risicomodel
8
4.
ANALYSE WEERSTANDSVERMOGEN EN RESULTAAT
9
4.1
Risicowaardering bouwgronden in exploitatie (Monte Carlo analyse)
9
4.2
Verantwoording en toelichting op risicobandbreedten
10
4.3
Resultaat Monte Carlo analyse bouwgronden in exploitatie
11
4.4
Vereiste weerstandscapaciteit bouwgronden in exploitatie
13
4.5
Vergelijking 2026 versus 2025
13
5.
CONCLUSIE
15
BIJLAGE 1: Resultaten risicoanalyse per complex
16
BIJLAGE 2: Beschikbare algemene reserve grondexploitaties per 31-12-2025
47
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 2 van 47
1. INLEIDING 1.1
Aanleiding
De gemeente Noordoostpolder kent een geschiedenis van actief grondbeleid. Als gevolg van deze actieve rol heeft de gemeente een substantiële grondportefeuille en verscheidene ruimtelijke projecten in voorbereiding en realisatie. Daarvan kwalificeren er 31 als grondexploitatie1. Er worden investeringen gedaan die pas op een later tijdstip eventueel goedgemaakt kunnen worden uit de te realiseren grondopbrengsten. De mate waarin het grondbedrijf in staat is eventuele tegenvallers op te vangen, wordt veelal aangeduid als het weerstandsvermogen. De hoogte van dit benodigde vermogen heeft een direct verband met de omvang van de risico’s in de grondexploitaties en de grondvoorraad. De gemeente Noordoostpolder stelt in haar Nota Grondbeleid 2023-2026 dat de Algemene Reserve grondexploitatie geldt als risicobuffer voor de risico’s van de grondbank. Daarnaast stelt het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) eisen aan het weerstandsvermogen van de gemeente. De gemeente heeft Metafoor verzocht om middels een kwantitatieve risicoanalyse op basis van een Monte Carlo simulatie de vereiste weerstandscapaciteit van het grondbedrijf per 1-1-2026 te bepalen.
1.2
Doel
Het doel van voorliggend onderzoek is tweeledig: 1. Het financieel analyseren van risico’s van de gemeentelijke exploitaties. 2. Het bepalen van de vereiste weerstandscapaciteit op basis van risicoanalyse ten opzichte van de Algemene reserve grondexploitaties (weerstandsvermogen). De bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit is gebaseerd op de herziene grondexploitaties per 1-1-2026. Deze grondexploitaties zijn globaal getoetst op juistheid en volledigheid. Inhoudelijke toetsing van de grondexploitaties (beoordeling van het niveau en onderbouwing van kosten, opbrengsten en fasering) maakt geen onderdeel uit van voorliggende analyse.
1.3
Leeswijzer
Hoofdstuk twee gaat in algemene zin in op het weerstandsvermogen van het grondbedrijf, daarbij wordt de begrippen weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit grondbedrijf gedefinieerd. Ook wordt aandacht besteed aan de theorie rond de risicoanalyse. In hoofdstuk drie worden de uitgangspunten besproken van het gebruikte geconsolideerde risicomodel, dat is gebruikt voor de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit. Hoofdstuk vier behandelt de uitgangspunten en het resultaat van de Monte Carlo simulatie en de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit. Het laatste hoofdstuk bevat de conclusie van de uitgevoerde analyses en doet aanbevelingen voor het vervolg.
1
Bouwgrond in exploitatie, conform Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 3 van 47
2. WEERSTANDSCPACITEIT: DEFINITIE, BBV, METHODE EN THEORIE 2.1
Definitie weerstandscapaciteit en weerstandvermogen grondbedrijf
Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare middelen in de Algemene Reserve Grondexploitaties (ARG) en de vereiste weerstandscapaciteit. De vereiste weerstandscapaciteit is het deel van de ARG dat nodig is om toekomstige tegenvallers in de gemeentelijke grondexploitaties op te kunnen vangen met het doel om de continuïteit van de bedrijfsvoering van de gemeente te garanderen. In de gekozen methode kiest de gemeente ervoor om de continuïteit van het grondbedrijf te kunnen borgen tot een geconsolideerd saldo nul van alle grondexploitaties. Ook wanneer het geprognosticeerde geconsolideerde saldo batig is, kan er in afzonderlijke projecten de noodzaak ontstaan om financiële maatregelen te treffen. Dit betreft een (verplichte) verliesvoorziening voor het voorcalculatorische negatieve resultaat en eventueel ook een risicovoorziening. De essentie van weerstandsvermogen is dat de gemeente zich af moet vragen hoe groot de financiële buffer moet zijn om risico’s, die zich voordoen en substantieel zijn, af te kunnen dekken. Deze risicobuffer bestaat dus naast de te treffen verliesvoorziening. Grondexploitaties kenmerken zich (onder meer) door het feit dat in een vroeg stadium kosten worden gemaakt, terwijl de opbrengsten (en dus de dekking van de exploitaties) veelal op een later moment worden geboekt.
In dergelijke trajecten doen zich financiële risico’s voor (marktontwikkeling, tegenvallende opbrengsten, et cetera). Omdat de risico’s binnen de grondexploitaties zich waarschijnlijk nooit gelijktijdig en/of met een maximale omvang aandienen, kan voor de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit niet worden volstaan met een optelling van de afzonderlijke projectrisico’s. Sommige risico’s zullen zich nooit voordoen, terwijl andere zich in hun maximale omvang aandienen. Voor de dekking van deze financiële risico’s moet de reserve grondexploitaties minimaal gelijk zijn aan de vereiste weerstandscapaciteit. Door een goed inzicht in de vereiste weerstandscapaciteit en de daarbij behorende (financiële) maatregelen, kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller resulteert in noodzakelijke bezuiniging(en). Voorliggende analyse richt zich op de weerstandscapaciteit die vereist is voor de afdekking van de gedefinieerde risico’s op de grondexploitaties. Deze vereiste weerstandcapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit (middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten of lagere opbrengsten te dekken). De verhouding tussen deze twee grootheden resulteert in een kengetal dat de mate aanduidt waarin een gemeente in staat is risico’s vanuit haar reservepositie op te vangen. Dit kengetal (aangeduid als ratio) is het weerstandsvermogen2.
Gemeenten hebben enige vrijheid met betrekking tot wat precies tot de aanwezige weerstandscapaciteit wordt gerekend (bijvoorbeeld of de zogenaamde ‘stille reserves’ worden meegerekend). In de Conclusie wordt beoordeeld of het weerstandsvermogen al dan niet voldoende wordt geacht.
2.2
Regels en voorschriften BBV
In 2004 is het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten” (BBV) in werking getreden. De commissie BBV heeft in 2023 een herziening van de BBV-verslaggevingsregels rondom grondexploitaties gepubliceerd. Het BBV bevat voorschriften voor de inrichting van de (meerjaren)begroting en de jaarverslagen. In het BBV worden de zeven paragrafen opgesomd die een gemeente minstens in haar begroting en jaarrekening dient op te nemen. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is hier één van. Een belangrijk onderdeel binnen deze algemene paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing vormt de reserve, casu quo de financiële buffer voor het grondbedrijf.
2.3
Methode bepaling vereiste weerstandscapaciteit
Er bestaan diverse methoden om een risicoanalyse uit te voeren en de vereiste weerstandscapaciteit te bepalen. In voorliggende rapportage ligt het zwaartepunt op de Monte Carlo analyse. In paragraaf 2.4 wordt de theorie van de Monte Carlo simulatie toegelicht.
2
Ratio weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit/vereiste weerstandscapaciteit
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 4 van 47
2.4
Theorie risicoanalyse
Om een risicoanalyse uit te voeren bestaan verschillende technieken, drie veel gehanteerde technieken in het kader van weerstandsvermogen zijn: 1. Gevoeligheidsanalyse 2. Scenarioanalyse 3. Stochastische analyse (Monte Carlo simulatie) Ad 1. Een gevoeligheidsanalyse onderzoekt hoe gevoelig het financiële projectresultaat is voor verandering van één bepaalde parameter. Bij een gevoeligheidsanalyse kunnen onder andere de volgende gegevens worden betrokken: rente, kosten- en opbrengstenstijging, fasering en grondprijzen. Met het uitvoeren van een gevoeligheidsanalyse wordt de financiële bandbreedte van een exploitatie inzichtelijk gemaakt. Wanneer bijvoorbeeld vertraging een groter financieel effect heeft dan lagere uitgifteprijzen en andere wijzigingen, dan wordt de planning van het project financieel gevoelig. De gevoeligheidsanalyse geeft een overzicht van de meest omvangrijke financiële risico’s van een grondexploitatie. Ad 2. Een scenarioanalyse houdt rekening met het feit dat verandering van een bepaalde parameter ook gevolgen heeft voor andere parameters, die vervolgens samen weer invloed hebben op het resultaat. Meerdere parameters worden dus tegelijkertijd veranderd zodat een scenario ontstaat. In praktijk worden dan vaak een “goed weer” en “slecht weer” scenario doorgerekend.
Het voordeel van de scenarioanalyse ten opzichte van de gevoeligheidsanalyse is dus dat een aantal parameters samen, in logisch verband, gewijzigd wordt. Het grootste nadeel van deze methode is dat het over het algemeen niet waarschijnlijk is dat alle waarden tegelijk negatief (slecht weer) of allemaal tegelijk positief (goed weer) zijn. De uitkomsten van het goed- en slecht weer scenario geven de bandbreedte aan waarbinnen de werkelijke uitkomsten zullen liggen. Ad 3. Een Monte Carlo simulatie komt tegemoet aan de nadelen van de hiervoor beschreven methoden. De Monte-Carlosimulatie is een simulatietechniek waarbij een fysiek proces niet één keer maar vele malen wordt gesimuleerd, elke keer met andere startcondities. Het resultaat van deze verzameling simulaties is een verdelingsfunctie die het hele gebied van mogelijke uitkomsten weergeeft. De term Monte-Carlo is afgeleid van het beroemde casino uit Monte Carlo. Dat betekent niet dat het een methode is die gebaseerd is op gokken. Het refereert aan de manier waarop voor elke nieuwe simulatie (een van de vele) de startcondities worden bepaald, uitgaande van een verzameling van reëel te verwachten condities.
Ook voor onderhavige analyse geldt dat deze geschiedt middels een Monte Carlo simulatie: op basis van een groot aantal at random berekeningen wordt het totale financiële risico van een project (of meerdere projecten) bepaald. Voor diverse op voorhand geïnventariseerde (financiële) risicovariabelen wordt gesimuleerd dat deze naar boven en/of naar beneden afwijken. Dit gebeurt binnen – eveneens vooraf vastgestelde - bandbreedtes. Een Monte Carlo simulatie vereist het toevoegen van een kansverdeling aan verschillende parameters. In de inputkolom ‘Type verdeling’ kan voor elke inputvariabele een afzonderlijk type verdeling worden gekozen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie typen verdelingen: • Driehoeksverdeling De driehoeksverdeling wordt doorgaans ook wel de triangulaire verdeling genoemd. Er is hier sprake van een getal tussen het minimum en het maximum, de modus, waarmee het zwaartepunt bepaald kan worden. • Uniforme verdeling De uniforme verdeling geeft aan dat de kans op elke waarde hetzelfde is tussen een bepaalde minimum en maximum waarde. • Binomiale verdeling De binomiale verdeling wordt gebruikt wanneer er twee mogelijke uitkomsten zijn: ja
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 5 van 47
of nee. Er is x% kans op uitkomst ‘ja’ en (100-x)% kans op uitkomst ‘nee’. Indien het antwoord ‘ja’ is wordt er een waarde getrokken tussen het minimum en maximum. Indien het antwoord ‘nee’ is dan is de waarde automatisch nul. De meest toegepaste verdeling is de driehoeksverdeling. Deze verdeling betekent dat de waarden worden getrokken binnen de gestelde bandbreedte, met de meeste waarden in de buurt van de punt (meest waarschijnlijke waarde). Dit punt bevindt zicht in het midden van de bandbreedte in geval van een symmetrische driehoeksverdeling, maar kan zich ook elders binnen de bandbreedte bevinden (asymmetrische verdeling). De meest waarschijnlijke waarde is veelal het uitgangspunt binnen de grondexploitatie. Hierna een nadere toelichting op de driehoeksverdeling. Voorbeeld driehoeksverdeling Als voorbeeld wordt hier de driehoeksverdeling toegelicht. Stel men verwacht dat de verwervingskosten voor een bepaald stuk grond EUR 2.000.000 zijn. Mochten de onderhandelingen goed verlopen dan zou het zo kunnen zijn dat de werkelijke kosten slechts EUR 1.900.000 (-5%) bedragen. Het tegenovergestelde kan echter ook. De onderhandelingen verlopen slecht en de werkelijke kosten bedragen EUR 2.100.000 (+ 5%). Stel de onderhandelingen worden duizend keer gevoerd. De waarde EUR 2.000.000 zal dan het meest als werkelijke verwervingskosten naar voren komen.
Naarmate meer naar de uitersten (EUR 1.900.000 en 2.100.000) wordt gegaan, zullen de waarden minder vaak voorkomen. Dat wil zeggen dat de kans dat het werkelijke bedrag EUR 1.900.000 is, erg klein wordt geacht. In een driehoeksverhouding ziet dit er als volgt uit:
Hierboven is sprake van een symmetrische verdeling, de kans op meevallers is even groot als de kans op tegenvallers. Een ongelijke verdeling is ook mogelijk, bijvoorbeeld EUR 1.900.000 (-5%) als ondergrens en EUR 2.200.000 (+10%) als bovengrens. Dit levert het volgende beeld op:
Op deze manier ontstaat dus een niet-symmetrische verdeling waarbij de kans op een werkelijk bedrag hoger dan de meest voorkomende waarde groter is dan de kans op een bedrag lager dan de meest voorkomende waarde. Dit kan ook afgeleid worden aan het oppervlak onder de grafiek, dat rechts van de top groter is dan links.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 6 van 47
Bij een Monte Carlo simulatie voert een computerprogramma (in dit geval de module risicomanagement van het rekenmodel GrexManager van Metafoor) op basis van de gekozen kansverdeling 10.000 simulaties uit. Omdat aldus 10.000 keer een waarde voor het resultaat wordt uitgerekend ontstaat automatisch een kansverdeling voor dit resultaat. Dit betekent dus dat in percentages kan worden aangegeven hoe groot de kans is dat het resultaat zich binnen bepaalde waarden bevindt. Voor het bepalen van de vereiste weerstandscapaciteit is dit een belangrijk gegeven.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 7 van 47
3. GEHANTEERDE GEGEVENS EN BEREKENINGSWIJZE 3.1
Inleiding
Om tot een uitspraak te komen over de vereiste weerstandscapaciteit van het grondbedrijf van de gemeente Noordoostpolder, is door Metafoor alle cijfermatige input van alle gemeentelijke grondexploitaties in exploitatie (BIE) bij elkaar gebracht en zijn op projectniveau (risico)analyses uitgevoerd. Met behulp van een Monte Carlo simulatie worden de risico’s per project gekwantificeerd en worden de resultaten – in samenhang - beoordeeld.
3.2
Gegevens risicomodel
Om te kunnen komen tot de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit is een geconsolideerd risicoprofiel opgezet voor de grondexploitaties, zoals deze op dit moment worden voorzien in de gemeente Noordoostpolder. In deze paragraaf worden de benodigde gegevens hiervoor op een rij gezet. Daarnaast worden de geleverde gegevens van de gemeente besproken en wordt toegelicht hoe de overige gegevens zijn afgeleid. De gemeente Noordoostpolder heeft de grondexploitaties van de in exploitatie genomen gronden (BIE) herzien (grondexploitaties per 1-1-2026). Per 1-1-2026 kent de gemeente 31 grondexploitaties: 26 exploitaties met woningbouw, 3 met bedrijvigheid en 2 gemengde exploitaties. De bedragen van de grondexploitaties hebben allen prijspeil 1-1-2026. Op basis van de door de gemeente verstrekte bestanden zijn alle gerealiseerde kosten en opbrengsten tot en met 31-12-2025 inzichtelijk. Deze boekwaarden zijn door de gemeente overgenomen in het rekenmodel. De boekwaarde van alle complexen en de geprognosticeerde investeringen staan in tabel 3.1 aangegeven. Tabel 3.1 Boekwaarde en prognose kosten en opbrengsten (BIE) Gerealiseerde kosten tot en met 31-12-2025 Gerealiseerde opbrengsten tot en met 31-12-2025 Saldo gerealiseerde opbrengsten – kosten
BIE € 162.007.663 € 131.392.404 € -30.615.259
Uit bovenstaande tabel blijkt dat het saldo van gerealiseerde kosten en opbrengsten in de in exploitatie genomen grondexploitaties € -30.615.259 bedraagt. Per 1-1-2025 bedroeg dit saldo - € 28.048.510. Per saldo is de kapitaalschuld binnen de complexen met € 2.566.749 toegenomen. De nog te realiseren kosten (prognose) bedragen € 59.728.297. Per 1-1-2025 was de prognose € 54.409.981. Deze prognose is afgenomen. De nog te realiseren opbrengsten (prognose) bedragen € 122.471.841. Per 1-1-2025 was de prognose € 109.318.438. Deze prognose is toegenomen. De gerealiseerde kosten zijn afgenomen van € 164.323.776 per 1-1-2025 naar € 162.007.663 per 1-1-2026. De gerealiseerde opbrengsten zijn ten opzichte van 1-1-2025 afgenomen naar een bedrag van € 131.392.404. Vorig jaar was dit € 136.275.266. De afname van de gerealiseerde kosten en opbrengsten is het gevolg van het afsluiten van enkele grondexploitaties. Naast kosten en opbrengsten, is de fasering van de kosten en opbrengsten van belang. De gemeente hanteert in 2026 een GWW-kostenstijging van 3,5% voor zowel woningbouw als niet-woningbouw grondexploitaties. Voor de plankosten en kosten Voorbereiding, Toezicht en Uitvoering (VTU) wordt in 2026 een stijging van 4,5% gehanteerd. Voor opbrengstenstijging hanteert de gemeente in 2026 5,0% voor woningbouwopbrengsten en 1,0% voor niet-woningbouwopbrengsten.
Dit geldt niet voor de kavels waarvoor reeds prijsafspraken zijn gemaakt. Hierop is een opbrengstenstijging van 0,0% toegepast. De rente is 0% en de disconteringsvoet3 is op 2,0%4 gesteld.
3
Verdiscontering (ten behoeve van het bepalen van verliesvoorzieningen) dient conform BBV tegen 2% plaats te vinden. Maar de gemeente Noordoostpolder presenteert resultaten en bepaalt verliesvoorzieningen op eindwaarde. De verdisconteringsvoet is in die zin niet relevant. Voor de risicoanalyse, die wel uitgaat van NCW, is een verdisconteringspercentage van 2,0% gehanteerd. Voor de risicobepaling is dit het meest zuiver. 4 Conform rekenregels BBV.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 8 van 47
4. ANALYSE WEERSTANDSVERMOGEN EN RESULTAAT 4.1
Risicowaardering bouwgronden in exploitatie (Monte Carlo analyse)
Om een uitspraak te kunnen doen over de gewenste hoogte van het weerstandsvermogen voor de gemeente Noordoostpolder is per grondexploitatie een Monte Carlo simulatie uitgevoerd. In deze simulatie zijn kansverdelingen aan bepaalde parameters toegevoegd. In onderstaande tabel staan de parameters waar een kansverdeling aan is toegevoegd. Per parameter is aangegeven welke bandbreedte is toegekend. De meest waarschijnlijke waarde, is de waarde zoals deze in de afzonderlijke grondexploitaties wordt gehanteerd. Hieromheen wordt een bandbreedte toegepast in de risicoanalyses. Tabel 4.1 Bandbreedte parameters Parameter Rente Kostenstijging5 Opbrengstenstijging6
Neerwaartse afwijking 0,00% -2,00% -2,00%
Opwaartse afwijking +4,00% +2,00% +2,00%
Naast parameters kunnen ook kosten en opbrengsten in realiteit anders zijn dan geraamd. In de onderstaande tabellen zijn de bandbreedtes van afwijking ten opzichte van de geraamde bedragen weergegeven. De bandbreedtes zijn verderop nader verantwoord en toegelicht. Ten opzichte van afgelopen jaar zijn drie projectspecifieke risico’s weg gevallen. Het projectspecifieke risico op de grondexploitatie X091 Ens fase 2 is gehandhaafd maar gewijzigd in omvang. Tabel 4.2 Bandbreedte kosten Post Bouw- en woonrijp maken (incl. sloop en beheer) Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht X091 Ens fase 2: Boekwaarde + nog 1 jaar aan kosten niet terugverdienen (kans: 25%)
Neerwaartse afwijking -5,00% -5,00% -5,00% € 189.250
Opwaartse afwijking +5,00% +5,00% +5,00%
Tabel 4.3 Bandbreedte opbrengsten Post Grondopbrengsten woningbouw Grondopbrengsten niet-woningbouw
Neerwaartse afwijking -5,00% -5,00%
Opwaartse afwijking +5,00% +5,00%
Tenslotte geldt er ook nog een bandbreedte ten aanzien van de fasering. Deze bandbreedte is in jaren weergegeven ten opzichte van de basis (fasering grondexploitatie per 1-1-2026). Dit risico is projectspecifiek, want voor ieder project geldt een andere looptijd en een andere inschatting ten aanzien van versnelling of vertraging. Tabel 4.4 Bandbreedte fasering Post Fasering Oude Espelerweg Fasering Emmelhage fase 2a Fasering Emmelage fase 2b Fasering Emmelhage fase 3B Fasering Emmelhage fase 4 Fasering Centrumplan Emmeloord Fasering Meldestraat Emmeloord Fasering Luttelgeest fase 4
Neerwaartse afwijking 2 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 2 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar
Opwaartse afwijking 2 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar
5
Alle BIE-complexen zijn berekend met een GWW-kostenstijging van 3,5%. Genoemde bandbreedte in de Monte Carlo analyse betekent dat de waarden voor de kostenstijging liggen tussen +1,5% en +5,5% in 2026. 6 Alle BIE-complexen met woningbouwopbrengsten zijn berekend met een opbrengstenstijging van 5,0%, genoemde bandbreedte in de Monte Carlo analyse betekent dat de waarden voor de opbrengstenstijging liggen tussen +3,0% en +7,0% in 2026. Alle BIE-complexen met niet-woningbouwopbrengsten zijn berekend met een opbrengstenstijging van 1,0%, genoemde bandbreedte in de Monte Carlo analyse betekent dat de waarden voor de opbrengstenstijging liggen tussen -1,0% en +3,0% in 2026.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 9 van 47
Fasering De Kaghe Espel Fasering Ens woningbouw Fasering Bant woningbouw fase 1 Fasering Bant woningbouw fase 2 Fasering Espel woningbouw Fasering Marknesse Zuid fase 3 Fasering herontwikkelingslocatie Nagele Fasering Wellerwaard Fasering Kerkstraat Luttelgeest Fasering Buitenom 1 Rutten Fasering Buitenom 87 Rutten Fasering Pilotenweg Fasering Marknesse fase 4 Fasering Dr. Jansenpark Fasering Ens fase 2 Fasering Creil fase 3 Fasering Bant fase 3 Fasering Ens fase 4 Fasering J.Bruintjesstraat Kraggenburg Fasering Kraggenburg Zuid fase 2 Fasering De Munt B Fasering De Munt II fase 1 Fasering Bedrijventerrein Marknesse
1 jaar 0 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 0 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar
2 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 2 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 4 jaar 1 jaar 1 jaar
Binnen de Monte Carlo simulatie worden alle parameters per trekking aangepast (binnen de gestelde bandbreedtes), hetgeen resulteert in een verandering van het eindresultaat. In totaal gebeurt dit 10.000 keer.
4.2
Verantwoording en toelichting op risicobandbreedten
In bovenstaande tabellen zijn de risicovariabelen aangeduid alsook de bandbreedte die wordt toegepast in de Monte Carlo simulatie. Onderstaand een korte toelichting hierop: - Rente Het risico (of de kans) op het rentepercentage wordt relatief groot ingeschat. Hoewel het rentepercentage jaarlijks nauwelijks fluctueert, bestaat er de kans dat er in de toekomst vreemd vermogen moet worden aangetrokken. - Kostenstijging In de grondexploitaties is rekening gehouden met een kostenstijging in 2026 van 3,5% voor GWW-kosten. Dit percentage bouwt binnen de grondexploitaties af gedurende de looptijd tot het langjarig inflatiegemiddelde van de ECB: 2,0%. Voor de plankosten en kosten voor voorbereiding, toezicht en uitvoering wordt in 2026 een verwachte stijging van 4,5% gehanteerd. Doordat het percentage voor kostenstijging conjunctuurgevoelig is, kent dit risico een relatief grote bandbreedte van +2,0% en -2,0%. Als gevolg van het grillige verloop van de inflatie in de afgelopen jaren en de onzekerheid op de (wereldwijde) markt momenteel wordt deze bandbreedte als realistisch beoordeeld. Het risico op deze parameter wordt op de volledige looptijd van de grondexploitaties toegepast, waardoor een afwijking op projectniveau door cumulatie tot flinke afwijkingen kan leiden. Dit is met name het geval voor langlopende projecten.
- Opbrengstenstijging Het opbrengstenstijgingspercentage voor woningbouwprojecten is op 5,0% en voor niet-woningbouwprojecten op 1,0% gezet in 2026. Voor de kavelverkopen waarvoor reeds prijsafspraken zijn gemaakt, is de opbrengstenstijging op 0,0% gezet. Voor woningbouw is dit lager dan in de grondexploitaties per 1-1-2025, waar dit voor niet-woningbouw gelijk blijft. Ondanks de onzekere marktomstandigheden blijft de vraag naar ruimte voor bedrijvigheid groot. De grote vraag naar woningen zorgt voor een sterke verwachte stijging van de woningprijzen en (daardoor) ook een sterke verwachte stijging van de (residuele) grondwaarde. Ook de parameters voor opbrengstenstijging zijn sterk afhankelijk van de markt. Onzekerheid op de markt zorgt ook in het geval van de opbrengstenparameter voor een relatief grote bandbreedte, gelijk aan die voor kostenstijging.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 10 van 47
Ook deze parameter wordt toegepast op de gehele looptijd van de grondexploitatie. Hierdoor geldt weer dat door cumulatie (jaar op jaar opbrengstenstijging) voor langlopende projecten het effect substantieel kan zijn. Maar desalniettemin wordt dit als een reëel risico (of kans) ingeschat. - Kosten Voor de kosten geldt een bandbreedte van plus -5% tot +5%. Dit risico wordt toegepast op de geraamde kosten op prijspeil 1-1-2026. Dit is een gebruikelijke bandbreedte rondom de hoogte van kosten binnen risicoanalyses. - Opbrengsten Voor de opbrengsten (in verband met gronduitgifte) geldt tevens een bandbreedte van plus -5% tot +5%. De toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen is in het risico/de kans op de opbrengstenstijging meegenomen. Dit risico betreft situationele omstandigheden die in de prijsvorming een rol spelen (ligging, ontwerp, onderhandeling, etc.). Voor niet-woningbouw geldt dezelfde bandbreedte. Ook deze bandbreedte wordt als gebruikelijk beschouwd. - Fasering Per project/grondexploitatie is het risico op vertraging of versnelling ingeschat. De kans op vertraging is daarbij vaak iets groter ingeschat dan versnelling, veelal omdat gezien de korte restant looptijd een (substantiële) versnelling eenvoudigweg niet meer mogelijk is. In de bandbreedtetabel voor de fasering zijn de uitgangspunten voor dit risico nader geduid.
- Specifieke risico’s Ens fase 2: Eind 2023 is voor deze grondexploitatie het bestemmingsplan vastgesteld. Op dit bestemmingsplan is beroep gekomen. Dit beroep ligt momenteel ter beoordeling bij de Raad van State. Een ongunstig besluit van de Raad van State kan ertoe leiden dat (een deel van) de huidige boekwaarde en een jaar aan nog te maken kosten in dit project niet terugverdiend wordt: € 189.250. De kans van optreden wordt ingeschat op 25%.
4.3
Resultaat Monte Carlo analyse bouwgronden in exploitatie
Onderstaande tabel geeft de resultaten van de risicoanalyses per grondexploitatie op basis van de Monte Carlo simulatie. De risicovariabelen, verdelingen, kansen en bandbreedten die daarbij zijn toegepast zijn eerder in deze rapportage toegelicht en verantwoord. De tabel laat een analyse per grondexploitatie zien. Daarmee wordt inzicht verkregen in de risico’s (gekwantificeerd) per project en ontstaat een beter beeld waar de risico’s – ook in de tijd – liggen. Behalve het risico (risico ten opzichte van resultaat) is ook de vereiste weerstandscapaciteit per grondexploitatie aangeduid indien geen rekening wordt gehouden met verevening met resultaten en risico’s van andere grondexploitatie. Wel wordt rekening gehouden met het resultaat van de betreffende grondexploitatie zelf. Dit wil zeggen dat risico’s binnen een grondexploitatie kunnen worden afgedekt met het positieve resultaat van de grondexploitatie. De optelling van de aldus per grondexploitatie (blauw is woningbouw, okerkleurig is bedrijvigheid, paars is gemengd) bepaalde vereiste weerstandscapaciteit, is dus de totaal benodigde risicobuffer (weerstandscapaciteit: € 1,98 mln.7) wanneer geen rekening wordt gehouden met verevening van positieve en negatieve risico’s en resultaten tussen de grondexploitaties.
7
De in de tabel (laatste regel) aangeduide formule ‘g=e-f’ geldt alleen voor complexen, waarbij sprake is van een bruto risico.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 11 van 47
Tabel 4.5 Resultaten Monte Carlo simulatie en bepaling risico (vereiste weerstandscapaciteit; boven woningbouw, onder bedrijvigheid, gemengd en totalen), bedragen in € mln.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 12 van 47
Het geprognosticeerde saldo op contante waarde van de lopende BIE-complexen bedraagt per 1-1-2026 € 26.561.433 batig (dit was per 1-1-2025 € 22.237.107 batig). Met het doorvoeren van de in tabellen 4.1 tot en met 4.4 aangegeven risicovariabelen bevindt het resultaat zich met een zekerheid van 90% binnen de bandbreedte € 18.868.4938 en € 34.414.067 9 batig. Uit de resultaten als gepresenteerd in bovenstaande tabel blijkt dat voor 13 grondexploitaties een buffer benodigd is in het weerstandsvermogen. De hoogte van de vereiste weerstandscapaciteit wordt met name bepaald door projecten X011F Emmelhage fase 4, X050 Centrumplan Emmeloord, X088 Dr. Jansenpark, X091 Ens fase 2 en X093 Creil fase 3. Dit is grotendeels te verklaren door het feit dat deze exploitaties een negatief resultaat kennen (afgedekt door een verliesvoorziening) of een beperkt positief resultaat en dat ieder negatief risico een (verder) negatief resultaat betekent. Met andere woorden: niet alle risico’s kunnen binnen (het positieve resultaat van) de grondexploitatie opgevangen worden. Voor alle grondexploitaties waarvan het 5%-percentiel negatief is, dient een risicovoorziening getroffen te worden. In bijlage 1 zijn de resultaten van de Monte Carlo simulatie per project weergegeven. Het betreft de verdelingsgrafiek van de netto contante waardes uit de simulaties en het gevoeligheidsdiagram uit de risicomodule.
Uit de resultaten in tabel 4.5 is af te leiden dat indien het zogenaamde ‘slecht weer scenario’ optreedt, er sprake is van een saldo van alle grondexploitaties (BIE) van € 18.868.493 positief. In 5% van de trekkingen komt - bij de gegeven variatie in de parameters - het saldo onder deze waarde uit. De kans hierop is dus klein. Wel vormen alle projecten met een verliesgevend resultaat bij elkaar een totaal van € 5.112.903 negatief op netto contante waarde. Hoewel een groot deel van de risico’s marktrisico’s betreffen en dus overwegend externe oorzaken hebben zal in het voorkomende geval - de gemeente maatregelen nemen om de voorziene problemen met de exploitaties het hoofd te kunnen bieden. Het kan zijn dat er op projectniveau een specifieke noodzaak ontstaat voor een financiële maatregel (voorziening o.i.d.). Risico’s afdekken door middel van andere, winstgevende complexen is conform BBV-regelgeving niet toegestaan.
4.4
Vereiste weerstandscapaciteit bouwgronden in exploitatie
Om de hoogte van de weerstandscapaciteit te bepalen, is voor alle grondexploitaties een Monte Carlo analyse uitgevoerd. Op basis hiervan zou de bandbreedte van het resultaat (bandbreedte 90%) van alle complexen variëren tussen € 18.868.493 en € 34.414.067 positief. Ten opzichte van het geconsolideerde resultaat (base case) op netto contante waarde (€ 26.561.433) is het risico bij 95% zekerheid € 7.692.815. Dit risico kan voor een deel worden opgevangen door positieve grondexploitatieresultaten. Hierdoor resteert een netto risico (vereiste weerstandscapaciteit in verband met grondexploitaties) van € 1.982.700
4.5
Vergelijking 2026 versus 2025
Onderstaande tabel geeft een beeld van het verschil tussen de resultaten van de risicoanalyse per 1-1-2025 en per 1-1-2026. Er ontstaan resultaatverschillen o.a. door het openen van nieuwe en het sluiten van oude grondexploitaties. Ook het risicoprofiel is gewijzigd. Het risico ten opzichte van het resultaat (voor alle grondexploitaties) is afgenomen met € 1,31 mln. ten opzichte van de grondexploitaties per 1-1-2025. Het netto risico is echter gestegen met € 0,68 mln. ten opzichte van vorig jaar. Deze toename is voornamelijk het gevolg van het openen van de grondexploitatie voor complex 011F Emmelhage fase 4. Hoewel dit complex een positief resultaat van € 1,51 mln. kent, blijkt uit de analyse dat het netto risico een omvang van € 0,84 mln. heeft. De 8
Deze waarde is de optelling van de 5% percentielwaarden van de afzonderlijke complexen. Het 5% percentiel is de waarde, waarbij 95% van de trekkingen een beter resultaat te zien geven. Deze waarde is in tabel 4.5 en bijlage 1 per complex gepresenteerd. 9 Deze waarde is de optelling van de 95% percentielwaarden van de afzonderlijke complexen. Het 95% percentiel is de waarde, waarbij 95% van de trekkingen een minder goed resultaat te zien geven. Deze waarde is in bijlage 1 per complex gepresenteerd.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 13 van 47
reden hiervoor is het vroege stadium waarin dit plan zich bevindt. Doordat een groot deel van de kosten en opbrengsten nog moeten worden gerealiseerd, hebben de risico’s in absolute zin een groot effect. De combinatie van enkele negatieve uitkomsten (of ‘trekkingen’ in de Monte Carlo analyse) op specifieke risico’s kan leiden tot een negatief resultaat. De stijging van de buffer wordt gedempt door een daling van de benodigde buffer voor complex 088 DokterJansenpark. De daling van de benodigde buffer voor dit complex is het gevolg van de voorgang van de ontwikkeling die in 2025 heeft plaatsgevonden. Doordat een deel van de kosten en opbrengsten in 2025 is gerealiseerd, is de omvang van de risico’s in het complex afgenomen.
Tabel 4.6 Verschilanalyse (cijfermatig) tussen de Monte Carlo simulatie per 2025 en 2026
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 14 van 47
5. CONCLUSIE Het vrij besteedbare deel van de algemene reserve grondexploitaties (zie bijlage 2) is groter dan de vereiste weerstandscapaciteit (€ 1,98 mln. als toegelicht in voorliggende rapportage). Er is dus geen toevoeging aan de aanwezige weerstandscapaciteit benodigd op basis van voorliggende analyse. Bij de bepaling van de hoogte van de vereiste weerstandscapaciteit is ervan uit gegaan dat risico’s binnen een grondexploitatie niet kunnen worden opgevangen door (positieve) resultaten van andere grondexploitaties. Risico’s worden zo niet afgedekt door naar omvang en tijdstip onzekere (positieve) exploitatieresultaten te kijken en ook winstnemingen zijn niet van invloed op de omvang van de vereiste weerstandscapaciteit.
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 15 van 47
BIJLAGE 1: Resultaten risicoanalyse per complex Complex X010 Fasering Oude Espelerweg Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1200
€
perc 1000 1 ##### 800 #####
5% perc 2
4.776.329
Mediaan
95% uitg
0
#####
0
#####
0
1097
#####
1097
#####
1097
€
4.755.400
Standaarddeviatie €
600
457.866
Minimum €
400
3.364.830
Maximum €
200
6.508.334
Bandbreedte 0
€
3.143.503
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
4.579
€
4.051.056
€
4.462.743
€
5.569.606
Impact
ongewogen
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Tornadografiek
Grondopbrengsten woningbouw
Rente Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Grondopbrengstenstijging Kostenstijging Fasering Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 3.707.191
€ 5.218.295
€ -755.552
€ 755.552
0
1 Rente
€ 4.462.743
€ 5.451.056
€0
€ 988.313
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 4.753.886
€ 4.171.600
€ 291.143
€ -291.143
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 4.190.211
€ 4.736.102
€ -272.532
€ 273.359
0
1 Kostenstijging
€ 4.682.664
€ 4.231.521
€ 219.921
€ -231.222
0
1 Fasering
€ 4.639.585
€ 4.285.901
€ 176.842
€ -176.842
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 4.495.971
€ 4.429.515
€ 33.228
€ -33.228
0
1 Planontwikkeling
€ 4.495.284
€ 4.430.202
€ 32.541
€ -32.541
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 16 van 47
Complex X011B Emmelhage Fase 2A Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1200
€
perc 1000 1 ##### 800 #####
5% perc 2
41.612
Mediaan
95% uitg
0
#####
0
#####
0
976
#####
976
#####
976
€
41.584
Standaarddeviatie €
600
3.192
Minimum €
400
32.135
Maximum €
200
52.469
Bandbreedte 0
€
20.334
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
32
€
36.393
€
40.971
€
46.936
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Rente Fasering Kostenstijging Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 47.154
€ 34.788
€ 6.183
€ -6.183
0
1 Rente
€ 40.971
€ 47.829
€0
€ 6.858
0
1 Fasering
€ 40.971
€ 37.585
€0
€ -3.386
0
1 Kostenstijging
€ 42.237
€ 39.717
€ 1.266
€ -1.254
0
1 Planontwikkeling
€ 41.157
€ 40.784
€ 187
€ -187
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 41.125
€ 40.816
€ 155
€ -155
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 40.971
€ 40.971
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 40.971
€ 40.971
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 17 van 47
Complex X011C Emmelhage fase 2B Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 180.520 Mediaan € 180.348 Standaarddeviatie € 22.050 Minimum € 106.401 Maximum € 253.366 Bandbreedte € 146.965 Gem. standaardfout € 220
1200
perc 1 1000 #### #### 800
5% perc 2 0 #### 1054 ####
95% uitg 0 #### 1054 ####
0 1054
600 400
200 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
144.990
€
185.447
€
217.334
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Rente Fasering Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Kostenstijging Grondopbrengstenstijging
Grondopbrengsten woningbouw Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 213.266
€ 157.628
€ 27.819
€ -27.819
0
1 Rente
€ 185.447
€ 227.616
€0
€ 42.169
0
1 Fasering
€ 185.447
€ 146.987
€0
€ -38.460
0
1 Planontwikkeling
€ 204.216
€ 166.678
€ 18.769
€ -18.769
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 204.216
€ 166.678
€ 18.769
€ -18.769
0
1 Kostenstijging
€ 195.403
€ 175.470
€ 9.956
€ -9.977
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 183.772
€ 187.105
€ -1.675
€ 1.658
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 185.447
€ 185.447
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 18 van 47
Complex X011D Emmelhage fase 3B Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 718.658 Mediaan € 716.647 Standaarddeviatie € 165.269 Minimum € 165.699 Maximum € 1.321.194 Bandbreedte € 1.155.495 Gem. standaardfout € 1.653
1200
perc 1 1000 #### #### 800
5% perc 2 0 #### 1093 ####
95% uitg 0 #### 1093 ####
0 1093
600 400
200 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
452.186
€
668.439
€
992.434
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Grondopbrengsten woningbouw
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Kostenstijging Grondopbrengstenstijging Fasering Rente Planontwikkeling
Voorbereiding en toezicht Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 431.084
€ 905.795
€ -237.355
€ 237.355
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 855.394
€ 481.484
€ 186.955
€ -186.955
0
1 Kostenstijging
€ 823.021
€ 508.820
€ 154.582
€ -159.619
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 528.231
€ 810.764
€ -140.209
€ 142.325
0
1 Fasering
€ 756.285
€ 580.594
€ 87.845
€ -87.845
0
1 Rente
€ 668.439
€ 811.623
€0
€ 143.184
0
1 Planontwikkeling
€ 688.140
€ 648.739
€ 19.700
€ -19.700
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 687.594
€ 649.284
€ 19.155
€ -19.155
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 19 van 47
Complex X011F Emmelhage fase 4 Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 1.026.943 Mediaan € 1.027.123 Standaarddeviatie € 1.144.868 Minimum € -3.284.677 Maximum € 5.128.732 Bandbreedte € 8.413.409 Gem. standaardfout € 11.449
1400
perc 1 #### ####
5% perc 2 0 #### 1162 ####
1200 95% uitg 0 #### 1000 1162 ####
0 1162
800 600 400 200 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
-844.375
€
1.509.770
€
2.901.321
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Grondopbrengstenstijging
Grondopbrengsten woningbouw Rente Kostenstijging Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Fasering Planontwikkeling
Voorbereiding en toezicht Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -252.149
€ 3.407.148
€ -1.761.919
€ 1.897.378
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 178.414
€ 2.857.562
€ -1.331.356
€ 1.347.792
0
1 Rente
€ 1.509.770
€ -240.791
€0
€ -1.750.561
0
1 Kostenstijging
€ 2.317.229
€ 636.165
€ 807.459
€ -873.605
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 1.895.410
€ 1.124.129
€ 385.640
€ -385.640
0
1 Fasering
€ 1.760.015
€ 1.259.524
€ 250.245
€ -250.245
0
1 Planontwikkeling
€ 1.585.121
€ 1.434.418
€ 75.351
€ -75.351
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 1.584.346
€ 1.435.194
€ 74.576
€ -74.576
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 20 van 47
Complex X051 Meldestraat Emmeloord Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 282.501 Mediaan € 282.062 Standaarddeviatie € 39.150 Minimum € 151.622 Maximum € 425.588 Bandbreedte € 273.966 Gem. standaardfout € 392
1200
perc 1 1000 #### #### 800
5% perc 2 0 #### 1099 ####
95% uitg 0 #### 1099 ####
0 1099
600 400
200 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
218.226
€
274.371
€
348.126
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Grondopbrengsten woningbouw
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Rente Kostenstijging Fasering Grondopbrengstenstijging Voorbereiding en toezicht
Planontwikkeling Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 218.523
€ 330.219
€ -55.848
€ 55.848
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 329.938
€ 218.804
€ 55.567
€ -55.567
0
1 Rente
€ 274.371
€ 340.449
€0
€ 66.078
0
1 Kostenstijging
€ 300.600
€ 247.816
€ 26.229
€ -26.554
0
1 Fasering
€ 274.371
€ 246.292
€0
€ -28.079
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 262.766
€ 285.860
€ -11.605
€ 11.489
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 276.732
€ 272.010
€ 2.361
€ -2.361
0
1 Planontwikkeling
€ 276.687
€ 272.055
€ 2.316
€ -2.316
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 21 van 47
Complex X056 Luttelgeest fase 4 Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 155.474 Mediaan € 155.142 Standaarddeviatie € 26.643 Minimum € 73.149 Maximum € 248.786 Bandbreedte € 175.637 Gem. standaardfout € 266
1200
perc 1000 1 #### 800 ####
5% perc 2 0 #### 1023 ####
95% uitg 0 #### 1023 ####
0 1023
600 400 200 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
113.008
€
133.314
€
200.651
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Rente
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Fasering Kostenstijging Grondopbrengsten woningbouw Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling Grondopbrengstenstijging
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Rente
€ 133.314
€ 200.087
€0
€ 66.773
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 163.323
€ 103.304
€ 30.010
€ -30.010
0
1 Fasering
€ 159.454
€ 107.173
€ 26.140
€ -26.140
0
1 Kostenstijging
€ 152.346
€ 113.984
€ 19.033
€ -19.329
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 123.221
€ 143.406
€ -10.092
€ 10.092
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 139.066
€ 127.562
€ 5.752
€ -5.752
0
1 Planontwikkeling
€ 138.441
€ 128.187
€ 5.127
€ -5.127
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 131.285
€ 135.322
€ -2.029
€ 2.008
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 22 van 47
Complex X063 De Kaghe Espel Aantal trekkingen: 10.000 900
perc 1 #### ####
5% perc 2 0 #### 838 ####
800
95% uitg 0 #### 838 ####
700
0 838
600 500 400
300 200 100 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Gemiddelde € -42.558 Mediaan € -42.456 Standaarddeviatie € 11.286 Minimum € -76.655 Maximum € -9.456 Bandbreedte € 67.199 Gem. standaardfout € 113
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
-60.830
€
-40.247
€
-24.392
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Fasering
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Kostenstijging Grondopbrengsten woningbouw Rente Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling Grondopbrengstenstijging
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Fasering
€ -29.430
€ -61.880
€ 10.817
€ -21.634
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ -29.905
€ -50.589
€ 10.342
€ -10.342
0
1 Kostenstijging
€ -32.216
€ -48.414
€ 8.031
€ -8.168
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ -45.901
€ -34.593
€ -5.654
€ 5.654
0
1 Rente
€ -40.247
€ -31.354
€0
€ 8.892
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ -38.632
€ -41.861
€ 1.615
€ -1.615
0
1 Planontwikkeling
€ -38.781
€ -41.712
€ 1.465
€ -1.465
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -41.383
€ -39.122
€ -1.137
€ 1.125
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 23 van 47
Complex X065 Ens-oost Aantal trekkingen: 10.000 1000 900 5% perc 2 800 0 #### 700 928 #### 600 500 400 300 200 100 0
perc 1 #### ####
NCW
95% uitg 0 #### 928 ####
Percentiel A
Gemiddelde € 18.475 Mediaan € 18.505 Standaarddeviatie € 9.684 Minimum € -10.686 Maximum € 49.558 Bandbreedte € 60.244 Gem. standaardfout € 97
0 928
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
2.324
€
19.318
€
34.247
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Rente Fasering Kostenstijging Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 39.744
€ -1.108
€ 20.426
€ -20.426
0
1 Rente
€ 19.318
€ 33.695
€0
€ 14.377
0
1 Fasering
€ 19.318
€ 7.744
€0
€ -11.574
0
1 Kostenstijging
€ 22.618
€ 16.050
€ 3.300
€ -3.268
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 19.957
€ 18.679
€ 639
€ -639
0
1 Planontwikkeling
€ 19.956
€ 18.680
€ 638
€ -638
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 19.318
€ 19.318
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 19.318
€ 19.318
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 24 van 47
Complex X067-1 Bant Fase Aantal trekkingen: 10.000 900
perc 1 #### ####
5% perc 2 0 #### 839 ####
800
95% uitg 0 #### 839 ####
700
0 839
600 500 400
300 200 100 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Gemiddelde € -408.027 Mediaan € -407.444 Standaarddeviatie € 3.546 Minimum € -418.578 Maximum € -401.783 Bandbreedte € 16.795 Gem. standaardfout € 35
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
-414.686
€
-403.089
€
-403.326
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Rente
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Kostenstijging Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw Fasering
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Rente
€ -403.089
€ -417.869
€0
€ -14.780
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ -401.818
€ -404.360
€ 1.271
€ -1.271
0
1 Kostenstijging
€ -402.764
€ -403.411
€ 325
€ -322
0
1 Planontwikkeling
€ -402.882
€ -403.296
€ 207
€ -207
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ -402.888
€ -403.290
€ 201
€ -201
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -403.089
€ -403.089
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ -403.089
€ -403.089
€0
€0
0
1 Fasering
€ -403.089
€ -403.089
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 25 van 47
Complex 67-2 Bant Fase 2 Aantal trekkingen: 10.000 1000 900 perc 1 800 #### 700 #### 600 500 400 300 200 100 0
5% perc 2 0 #### 909 ####
NCW
95% uitg 0 #### 909 ####
Percentiel A
Gemiddelde € 28.756 Mediaan € 28.692 Standaarddeviatie € 2.361 Minimum € 22.048 Maximum € 36.187 Bandbreedte € 14.139 Gem. standaardfout € 24
0 909
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
24.914
€
26.919
€
32.701
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Rente Kostenstijging Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw Fasering
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
0
Max impact
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 31.628
€ 22.211
€ 4.708
€ -4.708
0
1 Rente
€ 26.919
€ 32.343
€0
€ 5.424
0
1 Kostenstijging
€ 27.973
€ 25.875
€ 1.054
€ -1.044
0
1 Planontwikkeling
€ 27.390
€ 26.449
€ 471
€ -471
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 27.174
€ 26.664
€ 255
€ -255
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 26.919
€ 26.919
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 26.919
€ 26.919
€0
€0
0
1 Fasering
€ 26.919
€ 26.919
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 26 van 47
Complex X068 Espel Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1200
€
perc 1 1000 #####
5% perc 2
##### 800
285.876
Mediaan
95% uitg
0
#####
0
#####
0
1061
#####
1061
#####
1061
€
285.503
Standaarddeviatie €
38.351
600
Minimum
400
Maximum
€
160.007
€
200
423.102
Bandbreedte €
0
263.095
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
384
€
223.747
€
271.129
€
350.358
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Grondopbrengsten woningbouw
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Rente
Kostenstijging Grondopbrengstenstijging Fasering Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 210.319
€ 331.938
€ -60.809
€ 60.809
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 316.670
€ 225.587
€ 45.541
€ -45.541
0
1 Rente
€ 271.129
€ 330.947
€0
€ 59.818
0
1 Kostenstijging
€ 296.713
€ 244.997
€ 25.584
€ -26.131
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 253.341
€ 288.907
€ -17.787
€ 17.778
0
1 Fasering
€ 282.034
€ 249.317
€ 10.906
€ -21.811
0
1 Planontwikkeling
€ 275.233
€ 267.024
€ 4.105
€ -4.105
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 273.486
€ 268.771
€ 2.358
€ -2.358
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 27 van 47
Complex X075 Marknesse zuid fase 3 Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1200
€
perc 1000 1 ##### 800 #####
5% perc 2
3.078.425
Mediaan
95% uitg
0
#####
0
#####
0
996
#####
996
#####
996
€
3.074.834
Standaarddeviatie €
600
229.424
Minimum €
400
2.336.960
Maximum €
200
3.840.614
Bandbreedte 0
€
1.503.654
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
2.294
€
2.707.728
€
3.066.170
€
3.463.413
Impact
ongewogen
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Tornadografiek
Grondopbrengstenstijging
Grondopbrengsten woningbouw Kostenstijging Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Fasering Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling Rente
Min impact
1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 2.674.483
€ 3.476.579
€ -391.687
€ 410.409
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 2.727.086
€ 3.405.254
€ -339.084
€ 339.084
0
1 Kostenstijging
€ 3.174.213
€ 2.952.142
€ 108.043
€ -114.028
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 3.158.552
€ 2.973.788
€ 92.382
€ -92.382
0
1 Fasering
€ 3.081.466
€ 3.050.873
€ 15.296
€ -15.296
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 3.074.118
€ 3.058.222
€ 7.948
€ -7.948
0
1 Planontwikkeling
€ 3.071.299
€ 3.061.041
€ 5.129
€ -5.129
0
1 Rente
€ 3.066.170
€ 3.072.820
€0
€ 6.650
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 28 van 47
Complex X076 Herontwikkeling Nagele Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde perc 1
5% perc 2
95% uitg
1000
€
900
Mediaan
-558.154
#####
0
#####
0
#####
0
800
€
#####
846
#####
846
#####
846
700
Standaarddeviatie
-556.599
600
€
500
Minimum
9.622
400
€
300
Maximum
-588.933
200
€
100
Bandbreedte
0
-539.478
€
49.456
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
96
€
-576.125
€
-542.052
€
-545.203
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Rente
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Fasering
Kostenstijging Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Rente
€ -542.052
€ -581.442
€0
€ -39.390
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ -538.684
€ -545.421
€ 3.369
€ -3.369
0
1 Fasering
€ -542.052
€ -548.215
€0
€ -6.162
0
1 Kostenstijging
€ -540.677
€ -543.428
€ 1.375
€ -1.376
0
1 Planontwikkeling
€ -541.385
€ -542.719
€ 667
€ -667
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ -541.392
€ -542.712
€ 660
€ -660
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -542.052
€ -542.052
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ -542.052
€ -542.052
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 29 van 47
Complex X082 Wellerwaard Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde perc 1
5% perc 2
95% uitg
1000
€
900
Mediaan
-195.247
#####
0
#####
0
#####
0
800
€
#####
877
#####
877
#####
877
700
Standaarddeviatie
-195.035
600
€
500
Minimum
1.722
400
€
300
Maximum
-201.124
200
€
100
Bandbreedte
0
-191.448
€
9.677
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
17
€
-198.393
€
-193.024
€
-192.771
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Rente
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Kostenstijging
Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw Fasering
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Rente
€ -193.024
€ -199.690
€0
€ -6.666
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ -191.384
€ -194.663
€ 1.639
€ -1.639
0
1 Kostenstijging
€ -192.691
€ -193.353
€ 333
€ -330
0
1 Planontwikkeling
€ -192.970
€ -193.077
€ 54
€ -54
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ -193.002
€ -193.045
€ 21
€ -21
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -193.024
€ -193.024
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ -193.024
€ -193.024
€0
€0
0
1 Fasering
€ -193.024
€ -193.024
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 30 van 47
Complex X084 Kerkstraat Luttelgeest Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1200 perc 1
5% perc 2
95% uitg
#####
0
#####
0
#####
0
#####
980
#####
980
#####
980
1000
€
-58.941
Mediaan €
-58.922
800
Standaarddeviatie
600
Minimum
400
Maximum
€
200
0
2.676
€
-67.580
€
-50.809
Bandbreedte €
16.771
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
27
€
-63.348
€
-56.735
€
-54.607
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Kostenstijging Fasering
Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling Rente Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ -52.225
€ -61.244
€ 4.509
€ -4.509
0
1 Kostenstijging
€ -54.088
€ -59.426
€ 2.646
€ -2.692
0
1 Fasering
€ -56.735
€ -61.759
€0
€ -5.024
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ -55.775
€ -57.694
€ 959
€ -959
0
1 Planontwikkeling
€ -55.960
€ -57.509
€ 775
€ -775
0
1 Rente
€ -56.735
€ -55.853
€0
€ 882
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -56.735
€ -56.735
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ -56.735
€ -56.735
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 31 van 47
Complex X085-2 Buitenom 1 Rutten Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1200 perc 1
5% perc 2
€
#####
0
#####
95% uitg 1000 0 #####
#####
982
#####
982 800 #####
-3.909
Mediaan 0 982
€
-3.961
Standaarddeviatie €
10.430
600
Minimum
400
Maximum
€
-38.241
€
200
28.231
Bandbreedte €
0
66.471
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
104
€
-21.016
€
4.715
€
13.485
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Grondopbrengsten woningbouw
Fasering Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Grondopbrengstenstijging Rente Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Kostenstijging
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
€ -16.926
€ 26.356
€ -21.641
€ 21.641
0
1 Fasering
€ 4.715
€ -9.122
€0
€ -13.837
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 10.852
€ -1.422
€ 6.137
€ -6.137
0
€ 365
€ 9.022
€ -4.350
€ 4.307
0
1 Rente
€ 4.715
€ -1.391
€0
€ -6.107
0
1 Planontwikkeling
€ 5.886
€ 3.545
€ 1.171
€ -1.171
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 5.833
€ 3.597
€ 1.118
€ -1.118
0
1 Kostenstijging
€ 5.358
€ 4.074
€ 643
€ -641
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
1 Grondopbrengstenstijging
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 32 van 47
Complex X085-3 Buitenom 87 Rutten Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1200 perc 1
5% perc 2
95% uitg
#####
0
#####
0
#####
0
#####
1135
#####
1135
#####
1135
1000
€
-116.124
Mediaan €
-116.043
800
Standaarddeviatie
600
Minimum
400
Maximum
€
200
0
9.301
€
-149.622
€
-83.898
Bandbreedte €
65.723
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
93
€
-131.522
€
-103.949
€
-100.744
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Grondopbrengsten woningbouw
Rente Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Fasering Grondopbrengstenstijging Kostenstijging Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ -119.003
€ -88.895
€ -15.054
€ 15.054
0
1 Rente
€ -103.949
€ -122.663
€0
€ -18.714
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ -96.561
€ -111.337
€ 7.388
€ -7.388
0
1 Fasering
€ -103.949
€ -116.460
€0
€ -12.511
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -108.923
€ -98.966
€ -4.974
€ 4.983
0
1 Kostenstijging
€ -100.184
€ -107.778
€ 3.765
€ -3.829
0
1 Planontwikkeling
€ -102.990
€ -104.908
€ 959
€ -959
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ -103.135
€ -104.763
€ 814
€ -814
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 33 van 47
Complex X086 Pilotenweg Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde perc 1
5% perc 2
95% uitg
1000
€
900
Mediaan
-154.436
#####
0
#####
0
#####
0
800
€
#####
876
#####
876
#####
876
700
Standaarddeviatie
-154.426
600
€
500
Minimum
18.404
400
€
300
Maximum
-210.557
200
€
100
Bandbreedte
0
-103.796
€
106.760
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
184
€
-185.395
€
-151.707
€
-124.216
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)
Fasering Kostenstijging
Rente Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging Grondopbrengsten woningbouw
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ -114.760
€ -188.654
€ 36.947
€ -36.947
0
1 Fasering
€ -136.020
€ -167.394
€ 15.687
€ -15.687
0
1 Kostenstijging
€ -143.118
€ -160.257
€ 8.589
€ -8.550
0
1 Rente
€ -151.707
€ -160.763
€0
€ -9.056
0
1 Planontwikkeling
€ -149.158
€ -154.256
€ 2.549
€ -2.549
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ -149.763
€ -153.651
€ 1.944
€ -1.944
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ -151.707
€ -151.707
€0
€0
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ -151.707
€ -151.707
€0
€0
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 34 van 47
Complex X087 Marknesse Zuid fase 4 Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 795.827 Mediaan € 789.965 Standaarddeviatie € 67.495 Minimum € 610.038 Maximum € 1.025.351 Bandbreedte € 415.313 Gem. standaardfout € 675
1200
perc 1 1000 #### #### 800
5% perc 2 0 #### 998 ####
95% uitg 0 #### 998 ####
0 998
600 400 200 0
NCW
Percentiel A
Percentiel B
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
€
693.663
€
720.227
€
915.740
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Rente
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Fasering
Kostenstijging Grondopbrengsten woningbouw Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging
Min impact 1 Risico
Min resultaat
Max impact
Max resultaat
Min impact
Max impact
0
1 Rente
€ 720.227
€ 952.296
€0
€ 232.068
0
1 Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer
€ 771.806
€ 668.648
€ 51.579
€ -51.579
0
1 Fasering
€ 767.132
€ 673.322
€ 46.905
€ -46.905
0
1 Kostenstijging
€ 762.295
€ 677.110
€ 42.068
€ -43.117
0
1 Grondopbrengsten woningbouw
€ 698.795
€ 741.659
€ -21.432
€ 21.432
0
1 Planontwikkeling
€ 737.061
€ 703.393
€ 16.834
€ -16.834
0
1 Voorbereiding en toezicht
€ 731.504
€ 708.950
€ 11.277
€ -11.277
0
1 Grondopbrengstenstijging
€ 715.919
€ 724.492
€ -4.308
€ 4.265
0
Weerstandsvermogen grondexploitaties 2026 – Gemeente Noordoostpolder
Pagina 35 van 47
Complex X088 Dr. Jansenpark Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde 1400 perc 1
5% perc 2
€
#####
0
#####
0
#####
1197
#####
1197
-36.751
Mediaan
95% uitg 1200 ##### 1000 #####
€
0
-36.773
Standaarddeviatie
1197
€
800
190.562
Minimum 600
€
400
Maximum
200
Bandbreedte
-790.073
€
657.116
€
0
1.447.189
Gem. standaardfout
NCW
Percentiel A
Percentiel B
€
1.906
€
-353.191
€
4.690
€
276.457
Uitgangswaarde
Percentiel A
#
Uitgangspunt
#
Percentiel B
#
5%
95%
Impact
ongewogen
Tornadografiek
Grondopbrengsten woningbouw
Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Grondopbrengstenstijging
Kostenstijging Rente Fasering Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling