14.1 Jaarstukken 2021.pdf

ínhoud Aanbiedingsbrief....................................................................................................................................3 Jaarverslag..............................................................................................................................................6 Bestemming resultaat............................................................................................................................7 Samenvatting activiteiten......................................................................................................................8 Jaarverslag............................................................................................................................................10 Programma's.........................................................................................................................................11 Fysieke Leefomgeving...............................................................................................................12 Sociale Leefbaarheid.................................................................................................................35 Economische Ontwikkeling.......................................................................................................

48 Dienstverlening en Besturen.................................................................................................... 64 Financiën...................................................................................................................................76 Krachtig Noordoostpolder..........................................................................................................83 Programmadekking vanuit algemene middelen......................................................................101 Paragrafen...........................................................................................................................................104 Lokale heffingen......................................................................................................................105 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.............................................................................109 Indicatoren...............................................................................................................................122 Onderhoud kapitaalgoederen..................................................................................................123 Financiering.............................................................................................................................128

Bedrijfsvoering.........................................................................................................................132 Verbonden partijen..................................................................................................................141 Grondbeleid.............................................................................................................................158 Financiële positie.....................................................................................................................166 Corona (Covid-19)...................................................................................................................172 Jaarrekening.......................................................................................................................................178 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling......................................................................179 Balans......................................................................................................................................179 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar............................ 183 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 ...........................

184 Balans per 31 december 2021 ............................................................................................... 202 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ................................................................... 204 Single Information Single Audit 2021 ..................................................................................... 237 Gebeurtenissen na balansdatum......................................................................................................251 Incidentele baten en lasten..................................................................................................... 252 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves...................................................... 257 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid 2021 ....................................... 259 Wet Normering Topinkomens................................................................................................. 262 Taakveldenoverzicht............................................................................................................... 263 Vaststelling..........................................................................................................................................265 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant..................................................................

266 Bijlagen................................................................................................................................................271 Investeringsoverzicht.............................................................................................................. 272 Kasstromenoverzicht.............................................................................................................. 274 Gewaarborgde geldleningen.................................................................................................. 275 Subsidieverleningen............................................................................................................... 280 Verplichte indicatoren............................................................................................................. 288

2

Aanbiedingsbrief Geachte gemeenteraad, Het college van burgemeester en wethouders biedt u hierbij de jaarstukken 2021 aan. Wij vertrouwen erop dat u deze vaststelt en ons decharge verleent. Decharge dient tot het verlenen van ontslag van interne aansprakelijkheid, de aansprakelijkheid van het college tegenover de gemeente, voor informatie verkregen uit de jaarstukken. Ook in het boekjaar 2021 had de corona-pandemie effecten op de uit te voeren werkzaamheden uit de begroting 2021 en leefbaarheid van binnen de gemeente. Het boekjaar 2021 wordt afgesloten met een positief resultaat van C 7.532.963, op een totale omzet exclusief de mutaties in de reserves van C 178.185.882. Dit resultaat is op volgende wijze tot stand gekomen: Bedragen x ë 1.000 Eegro tingsafwijkingen

Raming begroting na wijziging -20.153 -13.043

Realisatie begrotingsjaar -11.307 -11.203

3 Economische ontwikkeling 4 Dienstverlening en besturen 5 Financiën 6 Krachtig Noordcostpolder

-2.459 -3.343 -292 -45.221

-1.315 -2.699 -300 -41.843

-644 -644 503 -3.373

Saldo van de programma's Lokale heffingen Saldo financieringsfucdie

-34.521 12.511 -105

-70.167 12.475 -35

-14.354 36 -20

Programma 1 Fysieke leefomgeving 2 Sociale leefbaarheid

Dividend Algemene uitkeringen Overhead Onvoorziene lasten Vennootschapsbelasting Saldo voor mutaties reserves Toevoegingen aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat voorbestemming

52

52

36.303 -15.923

37.925 -15.455

-

-

-3.351 -1.845

-

-1.117 -463 -

-1.173 -10.243 11.445

-351 13.394 -15.124 3.763

351 -15.072 4.876 2.682

19

7.533

-7.514

-

Het totale resultaat van C 7.532.963 wordt voor het grootste deel veroorzaakt door incidentele zaken, zoals bijvoorbeeld de corona-pandemie. Daarnaast is het voor een aantal verschillen nog niet te schatten welk effect deze hebben op de begrotingsuitvoering 2022 en verder. De grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en de realisatie zijn (op duizendtallen afgerond) als volgt: Programma 1 Fysieke Leefomgeving Er zijn hogere baten voor omgevingsvergunningen gerealiseerd dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door meer aanvragen en hogere bouwlasten. Dit zorgt voor een incidenteel voordeel van C 637.000. Grondexploitaties De totale opbrengst uit grondverkoop in 2021 bedroeg C 21.991.093. Ten opzichte van 2020 is de grondverkoop met circa 960Zo gestegen. Voor (de lotingen van) nieuwe kavels in Emmeloord en in diverse dorpen was ruime belangstelling. In zijn algemeenheid lieten alle grondexploitatieonderdelen positieve resultaten zien. Grondexploitatieresultaat en grondverkopen hebben conform vastgesteld beleid geen invloed op het rekeningresultaat. Verlies- en winstnemingen op een grondexploitatie en mutaties op verliesvoorzieningen hebben daarentegen wel invloed op de financiële positie (de balans). Deze resultaten gaan via de mutaties in de reserves.

3

In 2021 is voor C 3,1 miljoen aan tussentijdse winst genomen, die is toegevoegd aan de Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG). Door het toepassen van de verplichte Percentage Of Completionmethode (POC-methode) wordt tijdens de realisatie van een grondexploitatie naar rato van de realisatie winst genomen. Deze methodiek voorkomt dat grote bedragen, die kunnen oplopen tot miljoenen, pas bij het afsluiten van het complex tot uiting komen. Ook de in voorgaande jaren getroffen verliesvoorzieningen voor de grondexploitaties konden deels vrijvallen door bijgestelde prognoses. De vrijvallende verliesvoorziening geeft een positief effect van ongeveer C 0,8 miljoen. Meer informatie over de grondexploitaties, de verliesvoorzieningen en de Algemene Reserve Grondexploitatie is terug te vinden in de paragraaf grondbeleid. Programma 2 Sociale Leefbaarheid Er zijn minder bijdragen aan derden verstrekt op het gebied van onderwijsbeleid en leerlingzaken ten opzichte van de gewijzigde begroting. De reden hiervoor waren de maatregelen naar aanleiding van de corona-pandemie. Dit zorgt voor een incidenteel voordeel van C 576.000. Programma 3 Economische ontwikkeling Vanwege de maatregelen rondom de corona-pandemie zijn er minder gelden uitgegeven aan het taakveld bedrijvenloket en bedrijfsregelingen. Dit zorgt voor een incidenteel voordeel van C 293.000.

Programma 4 Dienstverlening en besturen Inzake pensioenvoorziening (oud-)wethouders zorgde een stijging in de rekenrente voor de berekening van de standen van deze voorziening per 31 december 2021, voor een incidenteel voordeel van C 474.000. Programma 5 Financiën Een éénmalige extra storting in de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen was nodig om de voorziening op peil te brengen. Dit zorgde voor een incidenteel nadeel van C 575.000 Programma 6 Krachtig Noordoostpolder Voor een uitgebreide toelichting op de resultaten van programma 6 wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten - programma 6. Hieronder zijn de grootste verschillen per taakveld toegelicht: Maatwerk 18+ De uitgaven voor ondersteuning (zorg in natura) zijn circa C 230.000 lager dan begroot. Dit komt voornamelijk doordat in de begroting rekening is gehouden met een additionele stijging van de tarieven naast de reguliere indexatie als gevolg van de geplande aanbesteding. In de praktijk is de stijging van de tarieven vooralsnog lager uitgevallen. Het betreft hier een incidenteel voordeel. De uitgaven voor armoedebeleid zijn lager uitgevallen dan geraamd. Het betreft hier een voordeel van C 234.000. Bij de aanbesteding zijn scherpe prijsafspraken en inhoudelijke condities afgesproken. Daarnaast werken we vanaf 2020 met het financieel loket bij de gemeente.

Dat is een preventief aanbod waar mensen met beginnende schulden terecht kunnen. Maatwerk 18Er heeft een verschuiving plaats gevonden van zwaardere zorgvormen naar lichtere zorgvormen. Het financiële effect is hier dat er C 418.000 minder uitgaven waren dan geraamd. De tarieven voor de geleverde zorg zijn minder hard gestegen dan verwacht, dit levert een incidenteel voordeel op van C 233.000. De corona-pandemie heeft als gevolg dat de kosten voor ambulante jeugdhulp lager zijn de begroot en dus voordelig zijn met C 500.000. Hier tegenover staan hogere lasten voor jeugdhulp met verblijf van C 326.000, vanwege kosten die in eerste instantie door een andere gemeente zijn betaald, maar vanwege het woonplaatsbeginsel ten laste komen van de gemeente Noordoostpolder.

4

Inkomensregelingen Inzake de Bbz-regelingen en de bijstandsuitkeringen zijn de gerealiseerde uitgaven lager dan begroot, een oorzaak hiervoor is de tijdelijke aanwezigheid van de TOZO-regeling. Verder zijn er inzake de TOZO-regeling voor het jaar 2020 een tweetal correcties, welke een voordeel oplevert. Een bijstelling van de voorziening sociale debiteuren levert eveneens een eenmalig voordeel op. Het totale voordeel op het taakveld inkomensregelingen is per saldo C 1.085.000. Wijkteams De gerealiseerde kosten voor dagbesteding vallen C 302.000 lager uit dan begroot als gevolg van interne maatregelen en wellicht doordat ouderen vanwege de coronacrisis langer wachten met het aanvragen van een voorziening. Algemene uitkeringen Een voordelige decemberrapportage zorgde voor hogere inkomsten inzake de algemene uitkering van C 1.118.000 dan geraamd. Overhead Er is een incidenteel voordeel behaald op het taakveld overhead van C 520.000. De reden hiervoor is het toedelen van lasten aan diverse taakvelden. Vennootschapsbelasting De resultaten van de grondexploitaties leiden tot het effect dat de verliescompensatie van de vennootschapsbelasting is uitgeput en er over 2021 een bedrag van C 850.500 aan vennootschapsbelasting betaald moet worden, welke conform beleid ten laste komt van de Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG). Betreft een incidenteel nadeel.

Financiële positie Het totale eigen vermogen van de gemeente is per 31-12-2021 gestegen met C 13,7 miljoen (11,707o) naar C 131 miljoen ten opzichte van de stand per 31-12-2020. Ook de financiële kengetallen geven een positief beeld van de financiële positie van de gemeente. Echter moet gezegd worden dat dit een momentopname betreft en dat er in de komende jaren forse uitgaven worden verwacht (zwembad het Bosbad, scholencampus, etc.), welke invloed kunnen hebben op de financiële positie van de gemeente. Het weerstandsvermogen, het vermogen waarmee risico's opgevangen kunnen worden, is ten opzichte van de stand ultimo 2020 gestegen met C 5,1 miljoen. Het betreft hier een stijging van 18,307o ten opzichte van voorgaand boekjaar. Al met al kan geconcludeerd worden dat deze afrondende collegeperiode financieel gezien positief wordt afgesloten. Resultaatbestemming Voorgesteld wordt om het resultaat van C 7.532.963 als volgt te bestemmen: Een bedrag van C 244.999 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk Covid-19. Het betreft hier gelden welke zijn ontvangen in december via de Algemene Uitkering als zijnde gelden welke de gemeente heeft ontvangen om de effecten van covid-19 op te kunnen vangen. In december was de mogelijkheid niet meer aanwezig om de raad te laten bestemmen over deze gelden. Een bedrag van C 472.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk Erfgoeddeal.

Het betreft hier gelden welke zijn ontvangen in december via de Algemene Uitkering om in te zetten voor de uitvoering van de Erfgoeddeal stijlicoon Nagele. De gemeenteraad heeft op 31 januari 2022 deze gelden reeds toegekend om te besteden voor de Erfgoeddeal stijlicoon Nagele. Een bedrag van C 500.000 toevoegen aan de reserve beleidsplan - oormerk risicoreserve onzekerheden sociaal domein. Ten behoeve van het kunnen opvangen van uitkomsten van (een) risico(s), mocht(en) deze zich in nadelige vorm manifesteren voor gemeente Noordoostpolder. Een bedrag van C 50.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk plan van aanpak activiteiten voor thuiswonende mensen met dementie. Betreft hier gelden welke zijn ontvangen van het Rijk via de algemene uitkering in december. Uitvoering van dit plan van aanpak gaat plaats vinden in 2022. Het restant van C 6.265.964 toe te voegen aan de reserve beleidsplan.

5

Jaarverslag A. Jaarverslag In 2021 is het gelukt om 90 van de 111 geformuleerde activiteiten van de ambities binnen de programma's te realiseren of binnen de gestelde termijn te realiseren. Een verkorte samenvatting van de voortgang van de activiteiten is als bijlage opgenomen aan het einde van deze aanbiedingsbrief. Overhevelingen In 2021 is via de decemberrapportage voor een bedrag van ruim C 24 miljoen overgeheveld naar 2022. De volgende projecten/investeringen waarvan budgetten werden overgeheveld, zijn de grootste qua omvang: Voorzien in vastgoed Proeftuin aardgasvrije wijk Nagele Regio Deal (MITC, Maritieme Cluster Urk) Instandhouding Poldertoren Ontsluitingsweg Buitensingel Emmelhage Werelderfgoed Recreatieve routeontwikkeling Mobile user devices Onderwijshuisvesting

C 8.395.850 C 3.217.295 C 3.109.000 C 1.500.000 C 1.100.000 C 1.000.000 C 900.000 C 660.000 C 517.822

De voorgestelde overhevelingen kennen in hoofdzaak drie oorzaken: 1. door interne en/of externe omstandigheden kon het doel niet (volledig) worden gerealiseerd; 2. door interne en/of externe omstandigheden is er voor gekozen realisatie van andere doelstellingen een hogere prioriteit te geven; 3. de doelrealisatie loopt over meerdere jaren en het budget wordt omwille van de pragmatiek in één keer voor het volledige bedrag aangevraagd. Recycle-tarief In 2021 zijn wij gestart met het recycle-tarief om het scheiden van afval te stimuleren. Dit heeft geleid tot een afname van de hoeveelheid restafval. Tegelijkertijd is de hoeveelheid ingezamelde, recyclebare grondstoffen toegenomen. Coronavirus Het coronavirus heeft in 2021, net als in 2020, een groot effect gehad op onze gemeente. Dat geldt voor onze inwoners, ondernemers, verenigingen maar zeker ook voor onze interne organisatie. Waar we ons in andere jaren vol konden focussen op de doelen en ambities van onze gemeente was er in 2021 opnieuw sprake van een bijzonder jaar dat vooral in het teken heeft gestaan van corona. Als gemeente hebben we ook vele maatregelen moeten nemen. Zo hebben we bijvoorbeeld extra moeten in zetten op het handhaven van de corona maatregelen die verspreiding van het virus moesten indammen.

Maar we hebben ook veel hulp en ondersteuning gegeven aan inwoners en ondernemers die zelfstandig het hoofd niet boven water konden houden. Zo hebben we bijvoorbeeld uitvoering gegeven aan de steunpakketten die vanuit Den Haag kwamen. Denk bijvoorbeeld aan de TOZO. De maatregelen hebben ook een groot effect op de cultuur- en sportsector. In 2021 hebben de organisaties de klappen zelf relatief goed op kunnen vangen, maar we zien dat veel organisaties ingeteerd hebben op hun eigen vermogen. Binnen het Sociaal Domein hebben de zorg en ondersteuning zoveel mogelijk doorgang gevonden en waar de zorg tijdelijk onderbroken was, is dit weer ingehaald. Dit heeft bijvoorbeeld betrekking op de huishoudelijke hulp en ambulante zorg. De organisaties zijn gedurende de pandemie doorbetaald om hun diensten zo goed mogelijk uit te kunnen blijven voeren voor een zo minimaal mogelijk negatief effect op de gezondheid van onze inwoners. De effecten van corona zijn echter veel groter en meer allesomvattend dan hier in de aanbiedingsbrief uiteen wordt gezet. Daarom hebben we er voor gekozen om een extra paragraaf toe te voegen met daarin per programma de bijzonderheden op het gebied van COVID-19.

6

Bestemming resultaat Het resultaat van de jaarrekening over 2021 is conform voorschriften mede tot stand gekomen door toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. De bestemming van het rekeningsaldo van C 7.532.963, vindt gelijktijdig plaats met het vaststellen van de jaarrekening 2021 Wij stellen u voor het positieve rekeningresultaat van 2021 conform de geldende gedragslijn en beleid op de volgende wijze te bestemmen: ^

Een bedrag van C 244.999 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk Covid-19. Het betreft hier gelden welke zijn ontvangen in december via de Algemene Uitkering als zijnde gelden welke de gemeente heeft ontvangen om de effecten van covid-19 op te kunnen vangen. In december was de mogelijkheid niet meer aanwezig om de raad te laten bestemmen over deze gelden.

^

Een bedrag van C 472.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk Erfgoeddeal. Het betreft hier gelden welke zijn ontvangen in december via de Algemene Uitkering om in te zetten voor de uitvoering van de Erfgoeddeal stijlicoon Nagele. De gemeenteraad heeft op 31 januari 2022 deze gelden reeds toegekend om te besteden voor de Erfgoeddeal stijlicoon Nagele.

^

Een bedrag van C 500.000 toevoegen aan de reserve beleidsplan - oormerk risicoreserve onzekerheden sociaal domein. Ten behoeve van het kunnen opvangen van uitkomsten van (een) risico(s), mocht(en) deze zich in nadelige vorm manifesteren voor gemeente Noordoostpolder.

^

Een bedrag van C 50.000 te storten in de reserve beleidsplan - oormerk plan van aanpak activiteiten voor thuiswonende mensen met dementie. Betreft hier gelden welke zijn ontvangen van het Rijk via de algemene uitkering in december. Uitvoering van dit plan van aanpak gaat plaats vinden in 2022.

^

Het restant van C 6.265.964 toe te voegen aan de reserve beleidsplan.

7

Samenvatting activiteiten Bijlage: samenvatting activiteiten. Ten behoeve van een globale beeldvorming hebben wij van een aantal programma- activiteiten de voortgang in 2021 opgenomen. In het programmaplan is bij de verschillende programma’s, onder de ambities en speerpunten, met behulp van lijsten het volgende aangegeven: de activiteit ligt op schema bijsturing was vereist om activiteit te kunnen halen de activiteit is niet gehaald

Programma 1: Fysieke leefomgeving, 32 activiteiten. 26 activiteiten liggen op schema, 6 activiteiten vereisten bijsturing om gehaald te kunnen worden. De activiteiten die bijsturing vereisten om gehaald te kunnen worden zijn: ^ Wij werken de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport ‘Energiek vooruit’ (2019) nader uit; ^ Wij gaan aan de slag met het ‘Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie’; ^ Wij maken een uitvoeringsplan GVVP; ^ Wij maken een kansenkaart voor laadpalen; ^ We sluiten aan op de Landelijke Voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO); ^ Wij vervangen zieke essen langs buitenwegen, met respect voor de landschappelijke en ecologische waarde ervan.

Programma 2: Sociale leefbaarheid, 16 activiteiten. 10 activiteiten liggen op schema, 4 activiteiten vereisten bijsturing om gehaald te kunnen worden en 2 activiteiten zijn niet gerealiseerd. De activiteiten die bijsturing vereisten om gehaald te kunnen worden zijn: ^ Wij bereiden verbouwing Bosbad voor; ^ Wij geven uitvoering aan het project Nieuwe Natuur Schokland; ^ We werken aan een definitief besluit Werelderfgoedcentrum; ^ Bijstellen prestatieafspraken Cultuurbedrijf. De volgende activiteiten zijn niet gehaald: ^ Wij stellen een kerkenvisie vast; en ^ Wij leggen besluitvorming cultuurhuisvesting voor. Programma 3: Economische ontwikkeling, 28 activiteiten. 22 activiteiten liggen op schema, 6 activiteiten vereisten bijsturing om gehaald te kunnen worden. De activiteiten die bijsturing vereisten om gehaald te kunnen worden zijn: ^ We blijven inzetten op ons imago als hét aardappelgebied van de wereld; ^ Wij dragen bij aan innovaties en onderzoek; ^ Aan de slag met Duurzaam Ondernemen (inclusief het streven naar een circulaire economie) in de zes sectortafels en in het Netwerk Noordoostpolder Energie Neutraal; ^ Talenten vasthouden; • Vormgeven lokaal arbeidsmarktberaad met onderwijs en bedrijfsleven; en • Wij voeren een doelgroepenonderzoek uit voor de Tulpenroute

8

Programma 4: Dienstverlening en besturen, 13 activiteiten. Alle 13 activiteiten liggen op schema.

Programma 5: Financiën, 10 activiteiten. Alle 10 activiteiten liggen op schema.

Programma 6: Krachtig Noordoostpolder, 9 activiteiten. Alle 9 activiteiten liggen op schema.

9

Jaarverslag

10

Programma's

11

Fysieke Leefomgeving Programma omschrijving Dit programma gaat over de zorg voor de fysieke leefomgeving.

Programma doelstelling Noordoostpolder heeft een prettige, veilige en duurzame leefomgeving.

Ambitie 1 - Energieneutraal en klaar voor klimaatverandering

Doelstelling Noordoostpolder is energieneutraal in 2030 en is voorbereid op klimaatverandering.

Reguliere bedrijfsvoering Inzameling huishoudelijk afval Afval van bewoners wordt huis-aan-huis opgehaald. Daarnaast kunnen inwoners hun afval wegbrengen naar de milieustraat. De gemeente biedt deze voorzieningen aan. Dat is een wettelijke taak. Vanzelfsprekend werken wij ook in de komende jaren door aan het verminderen van restafval en aan het verbeteren van de afvalscheiding.

Beleidskaders ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^

Beeldkwaliteitplan stedelijk water (2009) Bestuursakkoord Water (2011) Maatwerk overeenkomst stedelijk water met waterschap (2011) Afvalbeleidsplan (2011-2021) Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2024 (2014) Visienota Noordoostpolder Energieneutraal (2016) Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (2018) Doelen overige wateren: Stedelijk Water Noordoostpolder (2018) Watertakenplan Noordoostpolder (2019-2024) Nieuwe koers afvalscheiding: op naar 60 kg restafval 2019-2025 (2019) Stresstesten Gemeente Noordoostpolder (2020) Factsheet Stedelijk Water Noordoostpolder (2020)

Verbonden partij(en) Huisvuilcentrale Noord-Holland N.V.

12

Portefeuillehouder(s) Anjo Simonse

Wat wilden we bereiken? Speerpunt 1 - Noordoostpolder energieneutraal

Toelichting

2 - Toekomstbestendig voor water en natuur

In 2050 moet Nederland klimaatbestendig en waterrobuust zijn ingericht. Die afspraak ligt landelijk verankerd in het ‘Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2018’. Jaarlijks wordt een Deltaprogramma vastgesteld. Dit programma is een handreiking om daadwerkelijk stappen voorwaarts te zetten. Onderdeel daarbij is de biodiversiteit in onze woon- en leefomgeving te bevorderen.

In 2030 willen wij energieneutraal zijn. Dit hebben wij gekozen in onze ‘Visienota Noordoostpolder Energieneutraal’.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit

Toelichting

Speerpunt

1 - Noordoostpolder energieneutraal

1.1 - Wij ondersteunen het 'Netwerk Noordoostpolder energieneutraal'

We hebben een coördinator aangesteld met als taak het professionaliseren van het Netwerk, kansrijke initiatieven faciliteren en het verbinden van partijen. Een deel van het budget voor uitvoering van milieutaken is gereserveerd voor cofinanciering van activiteiten van het Netwerk.

Toelichting status activiteit Het Netwerk Energieneutraal is verder geprofessionaliseerd en heeft nu een rechtsvorm. Er wordt vanuit het Netwerk geparticipeerd in de projecten Elektrische deelauto's, de publiek-private samenwerking Energie & Landbouw en de kenniscoöperatie Nederland Boven Water. De gemeente blijft de coördinator leveren.

13

1.2 - Wij maken bestaande wijken aardgasvrij

We stellen met relevante stakeholders een transitievisie warmte op. In de visie worden de gevolgen van het niet langer gebruiken van aardgas voor de verwarming van de gebouwde omgeving voor de gemeente inzichtelijk gemaakt. De gemeente is regisseur van de warmtetransitie. Eind 2020 houden we een themabijeenkomst met de raad over hoe invulling te geven aan de regierol. Begin 2021 worden de kaders voor de visie aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Eind 2021 wordt naar verwachting de transitievisie warmte vastgesteld door de gemeenteraad. We communiceren met bewoners over de energietransitie en maken een wijkplanning. Het Ministerie van BZK heeft Nagele geselecteerd als proeftuin aardgasvrije wijken: “Nagele in balans”. De uitvoerende rol ligt bij Energiek Nagele. De gemeente heeft een faciliterende rol.

Toelichting status activiteit In september 2021 heeft de raad de Transitievisie Warmte vastgesteld. Hierbij is gelijktijdig besloten dat er twee onderzoeken worden uitgevoerd naar kansen voor geothermie en aquathermie. Verdere uitvoering van de Transitievisie Warmte is mede afhankelijk van een rijksbijdrage in de uitvoeringslasten. In de proeftuin Nagele zijn de eerste 8 woningen succesvol op het nieuwe warmtesysteem aangesloten, en worden aardgasvrij verwarmd.

1.3 - Wij stellen in regionaal In 2020 stelde de regio Flevoland een conceptverband een energiestrategie op Regionale energiestrategie (RES) op. Deze conceptRES wordt in regionaal verband verder uitgewerkt naar de RES 1.0. Onderdeel van deze uitwerking is een beeldvormende ronde met de volksvertegenwoordigers uit de regio Flevoland. In 2021 wordt deze RES 1.0 vastgesteld door de raden en staten, waaronder onze raad. De RES geeft aan hoeveel Flevoland kan bijdragen aan de uitvoering van het landelijk klimaatakkoord. Toelichting status activiteit De RES1.0 is vastgesteld door alle raden, staten en het algemeen bestuur van het Waterschap en vervolgens voor de deadline van 1 juli aangeboden aan het Nationaal Programma RES. Het Flevolandse bod is geaccepteerd door het Nationaal Programma. 1.4 - Wij werken de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport ‘Energiek vooruit’ (2019) nader uit

Naar aanleiding van de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport heeft de commissie WO aangegeven een herijking te willen van de visie en ambitie zoals beschreven in de visienota Energieneutraal uit 2017. Nadruk ligt op een integrale kijk zodat de raad op hoofdlijnen kan sturen. Hierbij zoeken we slimme indicatoren. Hiervoor komen we met een keuzenota in 2021.

Toelichting status activiteit Door capaciteitsgebrek is de focus bij duurzaamheid naar de wettelijk verplichte taken Regionale Energiestrategie en Transitievisie Warmte gegaan. De keuzenota volgt daarom in 2022.

14

Speerpunt

2 - Toekomstbestendig voor water en natuur

1.5 - Wij gaan aan de slag met het ‘Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie’

In 2020 is de “stresstest Ruimtelijke Adaptatie” afgerond, De stresstest heeft ons inzicht gegeven welke knelpunten in de Noordoostpolder ontstaan bij extreme neerslag, hittegolven, overstromingen en periodes van droogte. Op basis van risicodialogen gaan wij in samenwerking met stakeholders een strategie en beleid opstellen om eerst de acute knelpunten aan te pakken. Aan de hand hiervan stellen wij jaarlijks een programma op met als doel stapsgewijs naar 2050 ons woon- en leefgebied voldoende klimaatbestendig in te richten.

Toelichting status activiteit Ten gevolge van de Coronamaatregelen is het niet gelukt om uitvoering te geven aan de risicodialogen. Zodra de mogelijkheden dit toelaten is het de bedoeling daartoe voorbereidingen te treffen om deze dialogen alsnog op te pakken. Vanuit het samenwerkingsverband Klimaat Adaptatie Flevoland (KAF) is tussen de zes Flevolandse gemeenten, het waterschap Zuiderzeeland, de provincie Flevoland, de GGD Flevoland en Rijkswaterstaat Midden-Nederland in december 2021 een gezamenlijke aanvraag ingediend voor financiering vanuit het Rijk (het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie) voor klimaatadaptieve maatregelen. Met deze maatregelen maken we de leefomgeving minder kwetsbaar voor extreme weersomstandigheden. Voor de aanvraag in 2021 is het toekomstbestendig aanpassen van de riolering en het meer vergroenen van de openbare ruimte in de omgeving van de Oude Weg Marknesse en de renovatie van de jaren-60 “Rivierenbuurt” Emmeloord ingediend. Inmiddels hebben we in afwachting van de officiële beschikking mondeling de toezegging ontvangen dat beide aanvragen zijn goedgekeurd. Het Rijk draagt voor de geraamde investering van het uitvoeren van de voorgestelde klimaatadaptieve maatregelen van C 930.490 incl. btw voor 173de bij.

1.6 - Wij zorgen voor een goed (afval)watersysteem

Samen met het waterschap en met kennisgeving van de provincie streven wij voor de Doelen Overige Wateren (DOW) naar een zowel fysisch-chemische als biologische acceptabele toestand voor deze wateren. DOW zijn geen Kaderrichtlijn Water(KRW)waterlichamen. We willen voorkomen dat uitmondingen van DOW een negatieve invloed uitoefent op de KRWwaterlichamen.

Toelichting status activiteit Door hengelsportvereniging 't Poldervoorntje is de wens uitgesproken ons stedelijk water beter bevisbaar te houden. Door uitbreiding van de exoot het ongelijkbladig vederkruid in het stedelijk water is het uitgooien van de hengel niet overal meer mogelijk. In 2021 is een onderzoek gestart om voor het vissen nog één visplek open te houden. Dit is een gezamenlijk onderzoek van provincie, waterschap en gemeente. Nadat ongeveer tien jaar geleden de Maatwerkovereenkomst voor het onderhoud van het stedelijk water door het Waterschap en gemeente zijn ondertekend, heeft het Waterschap voor alle binnen haar beheergebied vallende gemeenten gevraagd, de huidige overeenkomst te inventariseren, evalueren en actualiseren. Een aantal artikelen zijn inmiddels achterhaald, waardoor actualisatie gewenst is.

15

1.7 - Wij zetten ons in om de biodiversiteit te versterken

In 2021 zetten wij ons in voor behoud en versterking van de biodiversiteit, als bijdrage aan een betere natuur. Dat doen wij bij de aanleg en beheer van onze eigen groenvoorzieningen. En ook in gesprekken met bewoners, ondernemers en andere organisaties. De raadscommissie Woonomgeving heeft in meerderheid de voorkeur uitgesproken om optie 3 'Flink aan de slag voor meer biodiversiteit' te verwerken in het nog te actualiseren Beleidsplan Openbare ruimte (BOR). Ook bij de uitvoering van onze “hitte-opgave” nemen wij de versterking van de biodiversiteit mee.

Toelichting status activiteit Het Beleidsplan openbare ruimte is in 2021 aangepast. De aanpassing houdt in dat er een hoofdstuk 'biodiversiteit' is toegevoegd. Bij dit besluit is ook eenmalig budget beschikbaar gesteld om in 2022 (met subsidie van de provincie) aanpassingen in het openbaar groen door te kunnen voeren. Daarnaast is in 2021 een klankbordgroep opgericht waarin betrokken bewoners meedenken over het versterken van de biodiversiteit in Noordoostpolder. Ook heeft overleg plaatsgevonden met de provincie over gezamenlijke inzet om de biodiversiteit te versterken. 1.8 - Wij zetten ons in om de fauna te versterken

In 2021 vindt afstemming plaats met de provincie en de betrokken natuur- en landbouworganisaties voor het ontwikkelen van beleid om verder verlies van fauna tegen te gaan; daarbij wordt de provinciaal beschikbare subsidie gecoördineerd met partners aangewend om een ''struweelplan'' op te stellen. Struweelplan: Herstel/aanbrengen van struweel op akkerhoekpunten om biotoop te versterken.

Toelichting status activiteit In 2021 hebben provincie en gemeente in een bestuurlijk overleg gesproken over samenwerken aan behoud en versterking van de biodiversiteit/fauna in het landelijk gebied. Beide organisaties hebben dat als ambitie. Zij spraken daarbij ook af om te kijken welke (subsidie)mogelijkheden hiervoor ingezet kunnen worden.

Ambitie 2 - Veilige wegen met vlotte doorstroming

Doelstelling Noordoostpolder blijft een veilige en bereikbare leefomgeving.

Reguliere bedrijfsvoering Inrichting en beheer openbare ruimte Wegen, bruggen en alles wat daarbij hoort (straatverlichting, verkeersborden etc.) zijn onderdelen van de openbare ruimte. Wij zorgen voor het beheer daarvan. Als het nodig is, leggen we nieuwe voorzieningen aan. Bijvoorbeeld voor de verkeersveiligheid. Maatregelen treffen om het verkeer vlot en veilig te houden Samen met andere partijen maken we verkeersdeelnemers bewuster van veiligheid in het verkeer. Bijvoorbeeld door verkeersexamens voor scholieren met Veilig Verkeer Nederland en overleg met de ouderenbonden.

16

Beleidskaders ^ ^ ^ ^

Beleidsplan openbare ruimte 2014-2024 (2014) Fietsbeleidsplan 2014-2020 (2014) Parkeerbeleidsplan 2016-2025 (2016) Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan 2020-2030

Verbonden partij(en)

Portefeuillehouder(s) Anjo Simonse

Wat wilden we bereiken? Speerpunt 1 - Noordoostpolder beter bereikbaar

Toelichting ‘Een goede bereikbaarheid voor nu en in de toekomst’, dat willen wij graag. Het is onze ambitie die wij in het GVVP (Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan) hebben gekozen. Want een goede bereikbaarheid helpt om (economische) kansen te benutten. Wij willen dat onze dorpen én ons gebied als geheel beter bereikbaar is.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit

Toelichting

Speerpunt

1 - Noordoostpolder beter bereikbaar

2.1 - Wij maken een uitvoeringsplan GWP

Het GVVP wordt eind 2020/begin 2021 ter besluitvorming voorgelegd. Daarna maken wij een uitvoeringsplan.

Toelichting status activiteit De Mobiliteitsvisie is in 2021 opgesteld en wordt begin 2022 vastgesteld. Met de Mobiliteitsvisie zijn de kaders gesteld voor het op te stellen Mobiliteitsplan en bijbehorend uitvoeringsprogramma. 2.2 - Wij maken een uitvoeringsplan onderhoud wegen

Het uitvoeringsplan is het eerste kwartaal van 2021 klaar. Dit plan wordt gemaakt in combinatie met rioolonderhoud. In 2020 hebben we een subsidieaanvraag gedaan om de verkeersveiligheid in het buitengebied te verbeteren.

Toelichting status activiteit In 2021 is het Uitvoeringsplan Wegen & Riolering 2021 vastgesteld. Het uitvoeringsplan maakt inzichtelijk welke wegen en rioolstrengen we de komende jaren willen gaan onderhouden. Daarnaast maakt het inzichtelijk welke gecombineerde projecten we de komende jaren willen uitvoeren.

17

2.3 - Wij stimuleren andere overheden tot nieuwe initiatieven voor weg- en spoorverbind ingen

We gaan verder met lobby voor de Lelylijn en de lobby voor het verbeteren van de verkeersveiligheid en doorstroming van de N50 in Overijssel.

Toelichting status activiteit De Lelylijn is opgenomen in het regeerakkoord. Er is wel cofinanciering nodig voor de realisatie. Minister I&W, Barbara Visser, heeft in november 2021 de Tweede Kamer geïnformeerd dat verbreden van de dodenweg N50 prioriteit heeft vanwege de verkeersveiligheid. 2.4 - Wij maken een kansenkaart In 2021 brengen wij in beeld waar het beste laadpalen voor laadpalen kunnen staan. Zo kunnen we bij de plaatsing rekening houden met een goed polder dekkend netwerk van laadpalen. Toelichting status activiteit In 2021 hebben we voor alle dorpen een kaart opgesteld met hierop de volgende informatie: Woningen zonder mogelijkheid voor een laadpaal op eigen terrein zijn aangeduid; deze woningen komen dus in aanmerking voor een openbare laadpaal. Vervolgens hebben we gekeken naar locaties van bestaande laadpalen en laadpalen die in voorbereiding zijn om geplaatst te worden. Voor de woningen die niet ‘gedekt’ zijn door bestaande/geplande laadpalen, zijn indicatief locaties bepaald om zodoende voor alle woningen een laadpaal in de directe omgeving te hebben. Deze kaarten hebben we opgesteld om een globaal beeld te krijgen van het aantal openbare laadpalen dat per dorp nodig is voor een complete dekking voor alle woningen.

Deze kaarten zijn echter statisch, houden geen rekening met nieuwe laadpalen, maar ook niet met lokale omstandigheden/gebruik/onmogelijkheden in de omgeving etc. Eind 2021 is MRA-E gevraagd om samen met de gemeente een laadkaart op te stellen. Deze laadkaart biedt extra informatie over (on)mogelijkheden, de verwachte vraag naar laadpalen in een gebied, en goede locaties voor nieuwe laadpalen. In de huidige situatie wordt voornamelijk reactief gewerkt (indien er een aanvraag voor een laadpaal komt, wordt gekeken naar de beste locaties voor de laadpaal). Met de nieuwe laadkaart van MRA-E kunnen we meer proactief werken en op voorhand al voorsorteren op toekomstige aanvragen. Het proces van aanvragen en afhandelen zal daardoor versnellen.

2.5 - Wij brengen de veel Het is belangrijk dat de aantoonbare risico's voor gebruikte fietsroutes in kaart die onveilige fietsroutes bij de behandeling van het onveilig zijn voor fietsers mobiliteitsplan (GVVP) in kaart gebracht zijn, zodat de rapportage daarvan mede gebruikt kan worden bij de beleidsvorming en bij de vertaling naar het uitvoeringsplan. Toelichting status activiteit Het in kaart brengen van knelpunten binnen het fietsnetwerk is onderdeel van het proces totstandkoming van de Mobiliteitsvisie en het nader op te stellen Mobiliteitsplan. Met name binnen de uitwerking van het Mobiliteitsplan worden de knelpunten, op het gebied van veiligheid en kwaliteit, in kaart gebracht en worden er mogelijke oplossingen, methodes en denkrichtingen aangeboden. Inmiddels hebben we inzicht in veel gebruikte routes, mogelijk wenselijk fietsnetwerk en ongevallengegevens.

18

Ambitie 3 - Een veilige Noordoostpolder

Doelstelling Noordoostpolder blijft veilig.

Reguliere bedrijfsvoering Veiligheid en zorg Op het snijvlak van veiligheid en zorg hebben we te maken met veelal complexe casuïstiek. Interventies vanuit verschillende ketens zijn nodig om overlastgevend, gevaarlijk en/of crimineel gedrag te stoppen. We gaan verder op de ingeslagen weg en maken de verbinding tussen veiligheid en zorg sterker. Lokale persoonsgerichte aanpak is daar onderdeel van. Waar nodig en mogelijk zetten we de specifieke bevoegdheden van de burgemeester in. Ondermijning We blijven onverminderd inzetten op een integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit. Dat doen we in DUN-verband (Dronten, Urk en Noordoostpolder) en in nauwe samenwerking met politie, Openbaar Ministerie en het RIEC. Waar mogelijk zetten we het bestuurlijk instrumentarium in, zoals Wet Bibob en artikel 13b Opiumwet (sluiting drugspanden). Crisisbeheersing Onder regie van de veiligheidsregio bevorderen we de fysieke veiligheid van onze inwoners. De veiligheidsregio zet met het beleidsplan 2021-2024 de koers van de afgelopen jaren voort. Dit is het eerste gezamenlijke beleidsplan met veiligheidsregio G&V. Extra aandacht is er voor kwaliteitsverbetering van de hulpverlening en risicobeheersing. Lokaal investeren we in een adequate crisisorganisatie met goed opgeleide en getrainde functionarissen. Veiligheidsmonitor In 2021 doen we mee met het onderzoek “landelijke veiligheidsmonitor”.

We willen hiermee inzicht krijgen in de subjectieve veiligheid binnen de gemeente. Samen met de objectieve (politie) cijfers hebben we dan een breed beeld van de veiligheidssituatie in de gemeente. Dit kunnen we vervolgens gebruiken in ons uitvoeringsplan veiligheid en/of bij de formulering van nieuw beleid. Vergunningen, toezicht en handhaving openbare orde en veiligheid Wij verlenen vergunningen en houden toezicht op naleving van regels die de openbare orde en veiligheid beschermen. In onze APV staan regels om de openbare orde te beschermen. Beleidskaders ^

Integraal veiligheidsplan 2018-2021 (2018)

Verbonden partij(en) GR Veiligheidsregio Flevoland GR GGD Flevoland GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek

19

Portefeuillehouder(s) Roger de Groot Wiemer Haagsma

Wat wilden we bereiken? Speerpunt Toelichting 1 - Noordoostpolder blijft veilig Noordoostpolder is een veilige gemeente en dat willen wij graag zo houden. Wij willen een gemeente zijn waarin bewoners zich veilig voelen. Dat is onze ambitie uit het ‘Integraal Veiligheidsplan 2018­ 2021'.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Speerpunt

Toelichting 1 - Noordoostpolder blijft veilig

3.1 - Wij gaan door met integrale We geven uitvoering aan het integraal veiligheidsbeleid veiligheidszorg dat we gezamenlijk met Dronten en Urk hebben opgesteld. We starten daarnaast met het Keurmerk Veilig Ondernemen Buitengebied. Toelichting status activiteit We liggen op koers met ons uitvoeringsplan veiligheid en hebben veel geplande activiteiten gerealiseerd. Zo startten we het project Hackshield, een online game waarin kinderen bewust worden gemaakt van de “gevaren” in de digitale wereld. Ook organiseerden we met de BVN een symposium voor ondernemers om hun bewustwording van en weerbaarheid tegen cybercriminaliteit te vergroten. Het keurmerk veilig ondernemen buitengebied is nog niet gerealiseerd. We legden onze focus vooral op bedrijventerreinen en deden dat veelal samen met de BVN. Om het gebruik van lachgas tegen te gaan hebben we in de APV een lachgasverbod opgenomen. We deden tot slot mee aan het onderzoek Veiligheidsmonitor. De resultaten hiervan verwachten we in april 2022. 3.2 - We bestrijden actief ondermijnende criminaliteit

De aanpak van ondermijning heeft prioriteit. We geven uitvoering aan het plan van aanpak ondermijnende criminaliteit, naar aanleiding van het ondermijningsbeeld. De bestuurlijke aanpak, als onderdeel daarvan, geven we verder vorm. We doen dit in nauwe samenwerking met de gemeenten Dronten en Urk en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden-Nederland (RIEC-MN).

Toelichting status activiteit Dit jaar ondertekende het college de intentieverklaring van de Flevolandse Norm. Hierin spraken we met de gemeenten in Flevoland en de provincie een gezamenlijke ambitie uit om de aanpak van en weerbaarheid tegen ondermijning te bevorderen. Wij actualiseerden ons Bibob beleid en pasten de APV aan. Daarnaast organiseerden wij samen met de griffie een informatieavond over ondermijning en integriteit met het oog op kandidaatstelling voor de komende GR-verkiezingen. Met o.a. de belastingdienst en politie voerden wij een integrale controle uit op een bedrijventerrein. Op grond van ons Damoclesbeleid sloot de burgemeester dit jaar diverse woningen en bedrijfspanden.

20

3.3 - We voorkomen en bestrijden incidenten, crises en rampen

We werken nauw samen met de Veiligheidsregio om incidenten, crises en rampen in onze gemeente te voorkomen en bestrijden. Nadrukkelijk besteden we aandacht aan opleiding, training en oefening van de gemeentelijke crisisorganisatie.

Toelichting status activiteit Ook dit jaar stond de aanpak van de corona-pandemie centraal. Wij trokken hierin nauw op met de veiligheidsregio. Reguliere trainingen en oefeningen gingen daardoor maar ook vanwege de coronamaatregelen veelal niet door. 3.4 - We implementeren de Voor personen met ernstig overlastgevend en/of Persoonsgerichte Aanpak (PGA) crimineel gedrag is maatwerk nodig. Door interventies vanuit de zorgketen, strafrechtketen en bestuursrechtelijke keten te koppelen, willen we het overlastgevende en/of criminele gedrag laten stoppen. De werkwijze stemmen we af met partners en voeren we in. Toelichting status activiteit Medio dit jaar implementeerden wij de Persoonsgerichte Aanpak. Een aantal overlastgevende en/of criminele inwoners van Noordoostpolder krijgt inmiddels zo’n aanpak. Onze eerste ervaringen hiermee zijn positief.

Ambitie 4 - Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving

Doelstelling Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving in Emmeloord en de dorpen.

Reguliere bedrijfsvoering Inrichting en beheer openbare ruimte Groenvoorzieningen, waterpartijen, bossen, speelplaatsen, begraafplaatsen en riolering zijn onderdelen van de openbare ruimte. De gemeente zorgt voor de aanleg en het beheer daarvan en past infrastructuur aan als dat nodig is. In 2021 zijn de kosten voor het beheer een aandachtspunt. Door nieuwe wensen en eisen (zoals inzet van duurzaam elektrisch gereedschap) stijgen de prijzen voor de uitvoering van het werk. Tegelijk is er vanaf 2021 minder budget voor de uitvoering van het werk. Het (laten) opstellen en actueel houden van bestemmingplannen (Wet ruimtelijke ordening) Gezien de vele verschillende wensen van bijvoorbeeld inwoners en bedrijven maken we flexibele bestemmingsplannen. Ook kunnen zij zelf een bestemmingsplan opstellen. Wij begeleiden en toetsen het dan. Zo kunnen we goed inspelen op de vraag vanuit de samenleving. We stellen plannen op voor bijvoorbeeld woningbouwlocaties en uitbreiding van bedrijventerreinen. Vergunningen verlenen, toezicht houden en handhaven (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en Wet vergunningverlening, toezicht en handhaving) Voor het bouwen van een bouwwerk en/of voor bedrijfsactiviteiten die hinder voor mens en milieu kunnen veroorzaken is een vergunning nodig. De omgevingsvergunning is een vergunning voor bouwen, milieu, natuur en ruimte.

Verleende vergunningen controleren wij. Ook houden wij toezicht op bijvoorbeeld bouwactiviteiten en handhaven wij waar dat nodig is.

21

Prestatieafspraken maken met woningcorporaties (Woningwet) Wij maken afspraken met woningcorporaties over de uitvoering van het woonbeleid. Woningcorporaties richten zich vooral op hun kerntaak: mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen laten wonen. De afspraken gaan over kwaliteit, kwantiteit, betaalbaarheid, duurzaamheid, bijzondere doelgroepen en leefbaarheid. Geografische informatie op orde houden (Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) en Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) Wij houden geografische informatie bij. Die informatie gebruiken we voor besluiten en andere activiteiten. Dat doen wij met digitale plattegronden en luchtfoto’s. Verstrekken van leningen We geven verschillende leningen om bewoners op de woningmarkt te helpen. Zo biedt de starterslening starters op de koopwoningmarkt de mogelijkheid om op een verantwoorde manier extra geld te lenen. De starterslening overbrugt het verschil tussen de prijs van het huis en de (eerste) hypotheek bij de bank. De blijverslening is bedoeld voor eigenaren die hun woning bijvoorbeeld levensloopgeschikt willen maken. Dorpen ondersteunen bij de uitvoering van hun dorpsvisies Met de dorpen zijn dorpsvisies opgesteld. Wij ondersteunen de dorpen bij de uitvoering daarvan. Bijvoorbeeld door cofinanciering bij LEADER subsidies.

LEADER is een Europese subsidie voor projecten die de leefbaarheid verbeteren. Bouw- en woonrijp maken van woningbouwgronden en bedrijventerreinen Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen maken wij klaar om te gebruiken. Dat betekent: grondwerk, (bouw)wegen aanleggen e.d. en in een latere fase: bestrating, verlichting en groen aanleggen. Gronduitgifte Bij nieuwe bouwlocaties voeren wij een actief grondbeleid. Wij doen zelf de gronduitgifte voor die gebieden. Beleidskaders ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^

Beleidsplan openbare ruimte 2014-2024 (2014) Beleidsplan begraafplaatsen gemeente Noordoostpolder 2012-2022 (2012) Nota Grondbeleid (2018) DNA voor de dorpen (2009) Beleid Arbeidsmigranten Noordoostpolder (2012) Structuurvisie Noordoostpolder 2025 (2013) DNA Emmeloord (2013) Uitvoeringslab Nagele (2013) Woonvisie Noordoostpolder: kansen grijpen (2020) Programma LEADER 3 in Noordoostpolder (2016) Beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving Noordoostpolder 2020-2023 (2020) Prestatieafspraken met Mercatus, Stichting Huurdersbelang Mercatus, Woonzorg Nederland, bewonerscommissies Toutenburgh en Wijdeneshof (2020)

22

Verbonden partij(en) GR IJsselmeergroep GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi à Vechtstreek

Portefeuillehouder(s) Anjo Simonse Wiemer Haagsma Marian Uitdewilligen

Wat wilden we bereiken? Speerpunt 1 - Noordoostpolder klaar voor de invoering van de Omgevingswet

Toelichting We willen op 1 januari 2022 conform de Omgevingswet werken. Het programma richt zich daartoe primair op een tijdige en soepele implementatie van de Omgevingswet en op het bevorderen van de benodigde (gedrags)veranderingen. We sluiten daarbij aan op de door de VNG aangereikte methoden en maken deze specifiek voor onze gemeente.

2 - Een woonomgeving die past De woningmarkt is constant in beweging en de woonwensen van bij de veranderende mensen veranderen. Daarom willen In de Woonvisie woonwensen Noordoostpolder 2020 (Kansen grijpen) bieden wij meer ruimte bieden voor zelfstandig wonen, beschermd wonen en nieuwe woonvormen zoals Tiny Houses. 3 - Een schone, nette en veilige In Noordoostpolder hebben wij veel groen, goede infrastructuur en openbare ruimte een veilige speel- en leefomgeving. Dat willen wij zo houden en het liefst verbeteren. Dit spraken wij met elkaar af in ons ‘Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2024’. 4 - Stadshart Emmeloord is Wij gaan de komende jaren van Stadshart Emmeloord een aantrekkelijk voor bewoners en compact, gezellig, levendig en ‘eigen’ centrum maken. Onze ondernemers bewoners kozen dit in het Open Planproces en wij zetten nu onze schouders eronder om dat te realiseren.

23

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Speerpunt

Toelichting 1 - Noordoostpolder klaar voor de invoering van de Omgevingswet

4.1 - We zijn aan de slag met de In 2021 gaan wij verder met het opstellen van de juridische instrumenten voor de omgevingsvisie. De vaststelling door de raad verwachten Omgevingswet wij in de eerste helft van 2022. Dit is ruim voorde verplichte uiterste datum, 1 januari 2024. Bij de totstandkoming van de visie worden (de werkgroep van de) raad en de samenleving betrokken. Ook het proces van vergunningverlening verandert. We bereiden ons voor om bij het ingaan van de wet naadloos aan te sluiten op de nieuwe werkwijze. Daarnaast treffen wij de voorbereidingen zodat de bestaande ruimtelijke plannen bij inwerkingtreding van de wet (van rechtswege) over kunnen gaan in het tijdelijk omgevingsplan. Toelichting status activiteit ^

^

Omgevingsvisie: in 2021 zijn de Strategische Opgaven vastgesteld en is de Strategische Koers voor de Omgevingsvisie opgesteld om deze begin 2022 aan te kunnen bieden. Daarmee liggen we op planning om tijdig de Omgevingsvisie gereed te hebben. Omgevingsplan en -vergunning: De voorbereidingen om bij de inwerkingtreding onder de Omgevingswet te kunnen werken, liggen op schema. Diverse benodigde besluiten (adviesrecht raad, delegatie, verordening nadeelcompensatie) zijn reeds genomen, de overige staan gepland voor de raadsvergaderingen begin 2022 en medio 2022. Ook zijn diverse nieuwe werkprocessen uitgelijnd (initiatief- en vergunningenproces).

4.2 - We verbeteren onze dienstverlening

In de nieuwe Omgevingswet staat de initiatiefnemer centraal. Dat vraagt om andere manieren van werken, waarbij dienstverlening nog belangrijker wordt. We passen daartoe onze werkprocessen aan en maken afspraken met onze ketenpartners.

Toelichting status activiteit ^ ^ ^

Er zijn samenwerkingsafspraken met onze ketenpartners gemaakt. Een nieuw werkproces is uitgelijnd met daarin nog meer aandacht voor integraal werken en vroegtijdige participatie. Om de digitale dienstverlening te verbeteren is geoefend met het ontwikkelen toepasbare regels. Toepasbare regels zijn de vertaling van juridische regels naar begrijpelijke vragenbomen voor initiatiefnemers.

24

4.3 - We bieden een pakket aan opleidingen en trainingen aan

De Omgevingswet heeft gevolgen voor de manier van werken voor de raad, bestuur, management en medewerkers. Daarvoor bieden wij een pakket aan opleidingen en trainingen, gericht op zowel de kennis van de Omgevingswet als op cultuur, houding en gedrag. De training voor de raad is gericht op hoe je als raad anticipeert op de nieuwe instrumenten en mogelijkheden: bestuurlijke afwegings-ruimte, verhouding raad-college en participatie.

Toelichting status activiteit ^ ^

In 2021 zijn er trainingen aangeboden aan de raad en het college (en DT/MT) op het gebied van bestuurlijke afwegingsruimte, verhouding raad-college en participatie. Daarnaast hebben er voor medewerkers inhoudelijke trainingen plaatsgevonden en trainingen op het gebied van de cultuuromslag en participatie.

4.4 - We stellen participatiebeleid op

Participatie is een belangrijke pijler binnen de Omgevingswet. We formuleren samen met de raad en alle betrokken doelgroepen een gemeentebreed participatiebeleid bestaande uit een participatievisie en verordening. Ook brengen we een handvat participatie tot stand. Op interactieve wijze willen we met alle betrokken doelgroepen een participatieproces doorlopen wat enerzijds leidt naar producten en anderzijds naar bewustwording. We streven naar vaststelling van het participatiebeleid begin 2021.

Toelichting status activiteit ^ ^ ^ ^ 1. 2. 3.

Het participatiebeleid opstellen heeft meer tijd gekost dan voorheen gedacht. Ondanks dat is de Visie op participatie eind 2021 door de raad vastgesteld. De participatieverordening is eind 2021 opgesteld en wordt begin 2022 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Met het opstellen van het participatiehandvat (handboek) is gestart. Voor de vergroting van de bewustwording en het belang van (vroegtijdige) participatie zijn diverse activiteiten in gang gezet. Waaronder: Opstart participatietrainingen. Ontwikkeling nieuw werkproces met ruimte voor vroegtijdige participatie (door initiatiefnemer). Inzetten op het creëren van een nieuwe functie, namelijk de procesbegeleider omgeving.

4.5 - We sluiten aan op de Landelijke Voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

Wij treffen voorbereidingen om bij de inwerkingtreding van de wet technisch klaar te zijn voor het hanteren van het digitaal stelsel. We streven ernaar in ieder geval een half jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding de tijd te kunnen nemen om te oefenen met het digitaal stelsel.

Toelichting status activiteit ^ ^

^ ^

In 2021 hebben we de noodzakelijke en gewenste voorbereidingen getroffen om technisch klaar te zijn voor het hanteren van het digitale stelsel. Helaas loopt de ontwikkeling van het digitale stelsel aan de kant van het Rijk en de softwareleveranciers niet dusdanig op schema dat wij effectief een half jaar oefentijd hebben. Het oefenen is daarom tot nu toe minimaal geweest. We zoeken blijvend naar creatieve mogelijkheden om te zorgen dat we met de inwerkingtreding wel kunnen werken met de Omgevingswet. Om een vinger-aan-de-pols te houden en waar mogelijk bij te sturen, is gemeente Noordoostpolder aangesloten bij het landelijk overleg met onze softwareleverancier.

25

Speerpunt

2 - Een woonomgeving die past bij de veranderende woonwensen

4.6 - We voeren de Woonvisie 2020 (Kansen grijpen) uit

De nieuwe woonvisie is bewust niet in beton gegoten. We houden vanuit de grondgedachte “kansen grijpen” een vinger aan de pols bij de ontwikkeling van nieuwe woonprojecten in Emmeloord en de dorpen. Wanneer dorpen daarom vragen, faciliteren wij actualisaties van de ontwikkelperspectieven om zo per dorp maatwerk te kunnen bieden.

Toelichting status activiteit In 2021 zijn de ontwikkelperspectieven voor Emmeloord en de dorpen opgesteld. Voor Creil is samen met het dorp een dorpsvisie opgesteld. Daarnaast is de ruimtelijke verkenning naar de bijdrage voor het landelijke woningtekort gedaan. Ook is de starterslening geëvalueerd en is de verordening starterslening aangepast. 4.7 - We monitoren de ontwikkelingen op de woningmarkt

Juist om de woonvisie flexibel om te kunnen voeren is het jaarlijks monitoren van de woningmarktontwikkeling noodzakelijk.

Toelichting status activiteit In de ruimtelijke verkenning naar de bijdrage die we aan het landelijk woningtekort willen doen, is gekeken naar de huidige woningvoorraad en waar kansen liggen voor de toekomst. Bijvoorbeeld voor woonmilieu's die nu nog ondervertegenwoordigd zijn en voor welke doelgroepen Noordoostpolder aantrekkelijk is. 4.8 - We leveren actieve bijdragen aan regionale ontwikkelingen op het gebied van wonen

In 2021 blijven wij onze bijdrage leveren aan de provinciale trajecten voor 100.000 woningen en de Flevolandse woonagenda. We leveren input voor de regio Zwolle in de tafel leefomgeving. Dronten is namens Flevoland afgevaardigd voor de gemeenten Dronten, Urk en Noordoostpolder. Noordoostpolder is vertegenwoordigd in het MIRT Zwolle

Toelichting status activiteit We hebben onze bijdrage geleverd in provinciale en regionale trajecten, zoals Woonagenda Flevoland en Regio Zwolle. Hierin hebben we duidelijk aangegeven dat we een aandeel willen leveren in het oplossen van het woningtekort en dat een voorwaarde hiervoor de komst van de Lelylijn is.

26

Speerpunt

3 - Een schone, nette en veilige openbare ruimte

4.09 - Wij helpen bewoners die zelf hun omgeving verbeteren

In 2021 maken wij een voorstel over de “Right to challenge” bij beheer van het openbaar groen. Daarnaast blijven wij doorgaan het ondersteunen van bewonersinitiatieven. Dat doen wij praktisch, met hulp en advies aan bijvoorbeeld groengroepen. Maar ook door (dorps)verenigingen te helpen met (Europese) Leadersubsidie of een bijdrage uit het (provinciale) Fonds Leefbaarheid. Waar nodig ondersteunen wij de dorpen bij de actualisatie van hun plannen.

Toelichting status activiteit Ook in 2021 hebben we ons actief ingezet om bewonersinitiatieven in wijken en dorpen te ondersteunen. Er zijn zes nieuwe leaderprojecten gestart. Daarmee komt het totaal aantal leaderprojecten in Noordoostpolder in deze periode (2016-2022) op veertien. Dit betekent een investering van ruim 5 miljoen aan maatschappelijke bewonersinitiatieven. Die investering komt voor 300Zo uit Europese leadersubsidie, 300Zo uit gemeentelijke cofinanciering en 400Zo uit de samenleving zelf. Ook ander initiatieven van bewoners(groepen) zijn dit jaar weer geholpen bij het realiseren van hun wensen. Dat deden wij door inzet van onze IGW-gebiedsregisseurs en de bewonerscontactpersonen van Wijkbeheer. Het accent heeft gelegen op het ondersteunen van concrete projecten van bewoners en organisaties. Het voorstel voor de "Right to challenge" is opgenomen in de participatieverordening (vastgesteld in de raadsvergadering van januari 2022).