14.1 Bijlage 1 Transitievisie Warmte.pdf

Tollebeek

Besparingsbuurt met aandacht voor herijking



Komt in het onderzoeksbeeld op onzeker uit, doordat de kosten tussen de verschillende warmteopties dicht bij elkaar liggen. De keuze is dan tussen een individuele warmteoptie (all-electric) of collectieve opties (warmtenetten). Collectieve opties hangen af van de aanwezigheid van een startmotor zoals veel corporatiebezit en een warmtebron. Die zijn er voor de meeste dorpen niet, waarmee het individuele pad voor de hand liggend is. Daarbij is een snelle overstap naar allelectric kostbaar en ingewikkeld, dus besparen door te isoleren en overstappen op hybride is een goede spijtvrije tussenstap. Vanuit hybride kan altijd nog overgestapt worden naar all-electric of naar een warmtenet. Bij aanwezigheid van voldoende duurzaam gas in de toekomst kan hybride voor Tollebeek ook een eindoplossing zijn.

Nagele

Besparingsbuurt met aandacht voor herijking



Nagele kent een Proeftuin Aardgasvrij waarbij waardevolle inzichten worden opgedaan met het aardgasvrij maken van zo’n 500 woningen. Deze Proeftuin is vanuit het enthousiasme in het dorp ontstaan, met een prijsvraag in 2018 om het hele dorp te verduurzamen. De winnende inschrijving van de prijsvraag is door het ministerie van Binnenlandse Zaken geselecteerd als proeftuin. Voor de warmtetransitie in Nagele zijn de plannen van Energiecoöperatie Nagele leidend.

Ens

Besparingsbuurt met aandacht voor herijking



Ens komt in het onderzoeksbeeld op onzeker uit, doordat de kosten tussen de verschillende warmteopties dicht bij elkaar liggen. De komende jaren ligt de nadruk hier op isoleren en overstappen op hybride warmtepompen om

22

gas te besparen. Hybride is een goede spijtvrije tussenstap. Vanuit hybride kan altijd nog overgestapt worden naar all-electric of naar een warmtenet. Bij aanwezigheid van voldoende duurzaam gas kan hybride in de toekomst ook een eindoplossing zijn. Kraggenburg

Besparingsbuurt met aandacht voor herijking



Kraggenburg komt in het onderzoeksbeeld op onzeker uit, doordat de kosten tussen de verschillende warmteopties dicht bij elkaar liggen. De komende jaren ligt de nadruk hier op isoleren en overstappen op hybride warmtepompen om gas te besparen. Hybride is een goede spijtvrije tussenstap. Vanuit hybride kan altijd nog overgestapt worden naar all-electric of naar een warmtenet. Bij aanwezigheid van voldoende duurzaam gas in de toekomst kan hybride ook een eindoplossing zijn.

Marknesse

Besparingsbuurt met aandacht voor herijking



Komt in het onderzoeksbeeld op all-electric uit. Samen met de werkgroep is ervoor gekozen voor de dorpen één transitiepad te kiezen, ook al is er soms consensus uit het onderzoeksbeeld voor all-electric. All-electric is kostbaar en ingewikkeld, zeker voor de oudere woningen, maar kan wel de eindoplossing zijn voor 2050. Dat kan met meer zekerheid bepaald worden bij de herijking. Voor nu is het handelingsperspectief daarom: besparen en overstappen op hybride oplossingen.



Marknesse is kansrijk als verkenningsgebied voor warmtenet met geothermie via kassen nabij Luttelgeest



Komt in het onderzoeksbeeld op all-electric uit. Samen met de werkgroep is ervoor gekozen voor de dorpen één transitiepad te kiezen, ook al is er soms consensus uit het onderzoeksbeeld voor all-electric. All-electric is kostbaar en ingewikkeld, zeker voor de oudere woningen, maar kan wel het eindbeeld zijn voor 2050. Dat kan met meer zekerheid bepaald worden bij de herijking. Voor nu is het handelingsperspectief daarom: besparen en overstappen op hybride oplossingen.



Is kansrijk als verkenningsgebied voor warmtenet met geothermie via kassen nabij Luttelgeest



Komt in het onderzoeksbeeld voor het grootste deel op onzeker uit, doordat de kosten tussen de verschillende warmteopties dicht bij elkaar liggen. De komende jaren ligt de nadruk hier op isoleren en overstappen op hybride warmtepompen om gas te besparen. Hybride is een goede spijtvrije tussenstap. Vanuit hybride kan altijd nog overgestapt worden naar all-electric of naar een warmtenet. Bij aanwezigheid van voldoende duurzaam gas in de toekomst kan hybride ook een eindoplossing

Verkennen uitbreiding geothermie vanuit kassen nabij Luttelgeest

Luttelgeest

Besparingsbuurt met aandacht voor herijking Verkennen uitbreiding geothermie vanuit kassen bij Luttelgeest

Bant

23

Besparingsbuurt met aandacht voor herijking

zijn.

24

5 Uitvoeringsstrategie De transitiekaart en de transitiepaden in het vorige hoofdstuk geven per buurt, wijk en dorp inzicht in de route die wordt doorlopen naar aardgasvrij. In dit hoofdstuk maken we een doorkijk richting de uitvoering voor de kortere termijn: hoe zetten we de komende twee à drie jaar stappen, welke instrumenten zetten we daar als gemeente voor in, en hoe kunnen gebouweigenaren en andere partijen initiatiefnemen?

5.1 De transitiepaden omzetten naar praktijk Verschillende transitiepaden vragen om verschillende type aanpakken. In de Noordoostpolder is er grofweg een scheiding te zien tussen een aanpak gericht op de dorpen die een vrij eenduidig transitiepad kennen, en een aanpak op Emmeloord. In deze paragraaf wordt beschreven hoe deze aanpakken eruit kunnen zien en hoe we daarmee verder gaan in de komende jaren.

5.1.1 Organisatie en samenwerking De warmtetransitie vraagt om nieuwe vormen van samenwerken met gebouweigenaren, met inwoners en met het bedrijfsleven. Samenwerken in de warmtetransitie betekent meer dan enkel het naast elkaar uitvoeren van de projecten van de individuele stakeholders. Enerzijds dient er gebiedsgerichte coördinatie te zijn op de (samenhang tussen) de specifieke projecten zoals de proeftuin in Nagele en de haalbaarheid van aquathermie in Emmeloord. Anderzijds is een gemeentebrede, doelgroepgerichte aanpak nodig als het gaat om isolatie en energiebesparing. Daarnaast is het belangrijk dat de plannen voor de warmtetransitie worden afgestemd met de ambities en plannen op andere thema’s zoals klimaatadaptatie, sociale veiligheid en inrichting van de openbare ruimte. De gemeente is regisseur van de warmtetransitie en zal als vervolg op deze Transitievisie Warmte samen met de belangrijkste partners in de Noordoostpolder het komende jaar aan een structurele aanpak werken. Het doel is om een organisatiestructuur in te richten die aansluit bij reeds bestaande structuren rondom bijvoorbeeld de proeftuin Nagele.

5.1.2 Gemeentebrede aanpak op communicatie Goede publieksvoorlichting is een cruciaal onderdeel van het overbrengen van het nut en de noodzaak van de warmtetransitie. Nog voordat er aan de slag gegaan wordt met het doelgroepgericht of gebiedsgericht aan de slag gaan met isolatiemaatregelen, (hybride) warmtepompen, collectieve inkoopacties en haalbaarheidsonderzoeken is het van groot belang dat bewoners meegenomen worden. Hoewel er figuurlijke energie zit bij verschillende initiatieven in de gemeente, bijvoorbeeld bij de proeftuin Aardgasvrij in Nagele en bij bewoners die al voortvarend aan de slag zijn gegaan met energiebesparende maatregelen, is er een grote groep die nog niet met het onderwerp bekend is. Veel bewoners weten daarnaast ook niet waar informatie en advies in te winnen is, of wat de nut en noodzaak van de warmtetransitie is. Een gemeentebrede communicatiecampagne die toegespitst is op verschillende doelgroepen op basis van bijvoorbeeld type bouwjaar, of de aanwezigheid van bewonersinitiatieven, is een actie die na de Transitievisie Warmte opgepakt wordt.

5.1.3 Doelgroepgerichte aanpak voor gasbesparing en individuele warmteopties Bij elk van de transitiepaden die in de transitiekaart omschreven worden is het van belang dat we voortvarend aan de slag gaan met isolatie en andere vormen van energiebesparing. In alle transitiepaden werken we aan de gebouwkant zoveel mogelijk toe naar een basisniveau van isolatie, ventilatie en elektrisch koken. We willen bewoners, ondernemers en andere gebouweigenaren de komende jaren informeren, inspireren en motiveren om hiermee aan de slag te gaan. Dit doen we gemeentebreed, waarbij we gericht aanpakken gaan formuleren en uitwerken op de verschillende doelgroepen die we verspreid door de gemeente zien. Denk hierbij aan een aanpak gericht op dorpbewoners, op wijken waar natuurlijke vervangingsmomenten aan zitten te komen, op basis woningtype, of op plekken waar een combinatie te maken is met de vervangingsmomenten die voorzien zijn in de openbare ruimte, of vervangingsmomenten van woningcorporatie Mercatus.

25

In samenwerking met stakeholders en het energieloket gaan we aan de slag om te kijken op welke manier we specifieke doelgroepen kunnen ondersteunen. Hierbij denken we aan advies op het gebied van maatregelen, leningen, subsidies en collectieve inkoopacties. Er zijn momenteel nog weinig sturingsmogelijkheden voor de gemeente om te sturen op het daadwerkelijk nemen van deze maatregelen, het nemen van deze individuele maatregelen is dus op basis van vrijwilligheid. Hoewel iedere eigenaar de maatregelen individueel treft, kan er wellicht ook een collectief aanbod georganiseerd worden, waar meerdere eigenaren tegelijk gebruik van kunnen maken. Zowel bij bewoners als bij de lokale werkgroep hebben wij opgehaald wat woningeigenaren nodig hebben om zoveel mogelijk naar het basisniveau te gaan. Tijdens de bewonersavond op 2 juni is aan aanwezigen de vraag gesteld wat hen op dit moment belemmert om aan de slag te gaan met isoleren en wat zij daarbij nodig hebben. Inwoners gaven

Energiebesparing in de Noordoostpolder: tips van bewoners   



Bewoners hebben behoefte aan duidelijk, objectief advies. Omdat ze nu vaak niet weten wat een goede oplossing voor hun eigen situatie is. Communiceer gericht en duidelijk over collectieve inkoopacties en leningen die beschikbaar komen Inwoners zijn bang de verkeerde keuze te maken omdat er nog zoveel onbekend is. Gezien deze onzekerheid is het wenselijk vanuit de gemeente juist spijtvrije maatregelen te stimuleren en die ook te communiceren Men maakt zich zorgen over de betaalbaarheid. Het is daarom belangrijk dat inzichtelijk wordt gemaakt wat maatregelen aan de woning kosten en wat de terugverdientijd ervan is

hierbij verschillende aandachtspunten mee.

5.1.4 Gebiedsgerichte aanpak voor (mogelijke) warmtenetkansen en besparen We zien verschillende kansen in onze gemeente voor het verder onderzoeken van warmtenetten. De haalbaarheid van een warmtenet op aquathermie in Emmeloord wordt vanaf 2021 onderzocht. Hiervoor wordt een gebiedsgerichte aanpak opgezet samen met de relevante stakeholders. Daarnaast kijken we gebiedsgericht naar de mogelijkheden om de dorpen Luttelgeest en Marknesse te verbinden aan warmte uit Luttelgeest. Tot slot gaan we voor de Zuidert een collectieve isolatieaanpak uitwerken, deze biedt kansen om te leren en samen te werken op dit gebied, om vervolgens gemeentebreed in te zetten om meerdere doelgroepen te bereiken.

5.1.5 De aanpak voor bedrijventerreinen Bedrijven wijken zowel qua verwarmingsbehoefte als qua regelgeving af van woningen. Daarom is het belangrijk dat voor deze groep specifieke aanpakken worden ontwikkeld. Deze kunnen zowel gericht zijn op individuele (besparings)maatregelen als het ontwikkelen van kleinschalige collectieve systemen (bronnetten). Er wordt een aparte aanpak voor bedrijventerreinen vormgegeven om met isoleren en besparen stappen te maken.

26