12.2 Meerjarige Agenda 2024-2028 Regio Zwolle stapt door.pdf

I TOELICHTING

I PARTNERS

De regio onderzoekt gericht waar vraagstukken liggen in

22 gemeenten,

de markt en wat de transitie-opgaven zijn en steunt het

4 provincies,

mkb in deze transitieopgaven door:

Economic Board

n innovatie- en kennisontwikkeling (laagdrempelig en

(EBRZ), MKB-Ne-

Regio Zwolle toegankelijk voor de bedrijven zelf)

n experimenteerruimte n stimulerings- en ondersteuningsbeleid n innovatie- en hub-ontwikkeling

derland Regio Zwolle, VNO-NCW Regio Zwolle, Kennispoort Regio Zwolle, Horizon

Voor de benodigde schaalgrootte zoekt Regio Zwolle

en collega-uitvo-

aansluiting bij de Strategische innovatie- en investe-

ringsorganisaties,

ringsagenda (SIIA) Oost Nederland, Think East en de the­

onderwijs­

ma's die hierin genoemd worden, zoals Slim en duurzaam

instellingen,

voedsel produceren, Digital Economy & Industry, Smart

Oost NL, NOM en

Energy, Clean & Circular en Prevention & Medtech. Ook

samenwerkings­

verbinden we naar de strategische investerings- en

verbanden als

samenwerkingsagenda's vanGelderland, Overijssel, Fle­

ikbendrentseon-

voland en Drenthe.

dernemer,

Daar waar sectoren extra inzet nodig hebben (bijvoor­

Perron038, IQ

beeld recreatiesector of agro-food) is dit mogelijk.

BLVD, Innovatie­ cluster Noord-

Ontwikkeling van een innovatiecluster rond klimaatadap­ tatie is een kans voor de regio. Dit kan tot stand komen vanuit samenwerking tussen ondernemers, onderzoek en onderwijs. Ook kan een 'delta-experience' voor inwo­ ners en bezoekers worden ontwikkeld, waar de creatieve sector de vraagstukken, opgaven en het handelingsperspectief in beeld brengt.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

PROGRAMMA

REGIO ZWOLLE

Hoe pakken we dit aan?

oostpolder e.a.

22

0 1

O ndernemer s­ et:osysteem en di enstverleni ng

1

Ondernemers zorgen voor dynamiek,

22 gemeenten, 4 provin­

bedrijvigheid en werkgelegenheid en spelen een

cies, Economic Board

belangrijke rol in de huidige maatschappelijke

Regio Zwolle (EBRZ),

en economische transities. Provincies,

MKB-Nederland Regio

gemeenten en uitvoeringsorganisaties dragen

Zwolle, VNO-NCW Regio

hieraan bij door te helpen, te begeleiden en te ondersteunen waar nodig. De publieke organisaties zijn voor veel ondernemers het eerste contact met de overheid.

Zwolle, Kennispoort Regio Zwolle, Horizon en collega-uitvoeringsorganisaties, onderwijsin­ stellingen, Oost NL, NOM

ondernemer, Perron038,

We moeten ondernemers een goede

IQ BLVD, Innovatiecluster

uitgangspositie bieden voor economisch herstel,

Noordoostpolder e.a. en

zodat de werkgelegenheid geborgd blijft voor alle

samenwerkingsverbanden,

lagen van de bevolking. Daarom zetten we in op

zoals hubs en topsectoren

de versterking van het ondernemersecosysteem en de ondernemersdienstverlening.

i

Ŭ

Ruimtelijk economische risie - beleids verkenning regionaal stigings-klimćia /oor bedrijver

(

J

r á

Op 13 april spraken de 4 provincies en 22 regiogemeenten

22 gemeenten,

op bestuurlijk niveau af om gezamenlijk voor Regio

4 provincies,

Zwolle een Ruimtelijk Economische Bouwsteen 2040

Rijk, EBRZ en

uit te werken. De bouwsteen beschrijft het huidige

betrokkenen

economische profiel van de regio, en het economisch

partners

toekomstbeeld in 2040 gegeven de trends en

(nog nader te

ontwikkelingen. De bouwsteen geeft antwoord op de

benoemen)

vraag hoe de regio om kan gaan met de schaarse ruimte voor nieuwe bedrijventerreinenontwikkelingen, wat de zoekgebieden zijn voor clusters voor grootschalige bedrijvigheid en welke campusontwikkelingen voor de regio van belang zijn. De bouwsteen vormt de input voor de ruimtelijke en economische afwegingen die de provincies, gemeenten en de regio maken in de verschillende beleidstrajecten en programma's. Het is bijvoorbeeld van belang voor de ontwikkelprogramma's van Regio Zwolle waarin de verste delijkingsstrategie van het NOVEX gebied Regio Zwolle verder vorm en inhoud krijgt. Het besluit om nu aan de slag te gaan valt verder samen met het bestuurlijk bod dat door de provincies is gedaan richting het Rijk in het kader van de GRIP afspraken. Een stuurgroep samengesteld uit bestuurders van de 4 provincies en de regiogemeenten neemt nu het initiatief om een traject met regionale partners te doorlopen om in het najaar de afspraken te maken over de uitkomsten en eventuele vervolgacties

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

den als ikbendrentse-

regeldruk- en beleving zijn daarom belangrijk.

REGIO ZWOLLE

en samenwerkingsverban­ Optimale dienstverlening en aandacht voor

23

en files, onveiligheid in het verkeer en druk op

naar een brede welvaart voor iedereen. Daarmee

het milieu verminderen. Daarnaast moet het

versterken we de leefbaarheid, innovatiekracht en

bedrijfsleven innoveren en verduurzamen.

verduurzaming van onze regio. We focussen ons

12) Verantwoorde consumptie en productie -

in Regio Zwolle hierbij op acht van de zeventien

efficiënter gebruik van grondstoffen verlaagt

SDG's:

de druk op het milieu en vermindert de afhankelijkheid van grondstoffen.

1) Geen armoede - gericht op de afname van

13) Klimaatactie - aanpakken van de door mensen

armoede in al haar vormen.

veroorzaakte klimaatcrisis. De effecten van

4) Kwaliteitsonderwijs - goed onderwijs is voor

klimaatverandering vormen een bedreiging voor

mensen in alle leeftijdscategorieën en in alle

mens en natuur in onze regio.

levensfasen van belang. Van peuteronderwijs tot

17) Partnerschap om doelstellingen te

een leven lang ontwikkelen. Onderwijs zorgt ervoor

bereiken - Het realiseren van de doelen vereist

dat werkenden over vaardigheden beschikken om

samenhangend beleid, een coöperatieve omgeving

mee te kunnen draaien in de steeds veranderende

en het aangaan van nieuwe partnerschappen.

vragen op de arbeidsmarkt. 7) Betaalbare en duurzame energie -

Concretisering naar uitvoering

ontwikkelen en gebruik van technologieën

De partners in de Economic Board Regio Zwolle

voor energiebesparing en hernieuwbare

(EBRZ) en het portefeuillehoudersoverleg

energiebronnen zijn van wezenlijk belang om

Economie geven vorm aan de economische

energieverbruik en de afhankelijkheid van fossiele

agenda. De vier provincies worden actief hierbij

brandstof te verminderen.

betrokken en er wordt rekening gehouden met

8) Eerlijk werk en economische groei - voor

een juiste vorm van representatie. In 2022 is het

iedereen gelijke kansen op werk met gelijkwaardig

nieuwe koersdocument van EBRZ uitgekomen

loon voor gelijkwaardig werk. De economische

en op dit moment wordt gewerkt aan een

groei moet toenemen door middel van

concretiseringsslag. Hetzelfde geldt voor de

diversificatie, technologische ontwikkeling en

strategische agenda van de onderwijsinstellingen

innovatie en mag niet langer een van de oorzaken

verenigd in de Zwolse8. Met de partners van

zijn van milieuvervuiling.

EBRZ en onderwijsinstellingen wordt een jaarplan

9) Industrie, innovatie en infrastructuur -

ontwikkeld om dat verder vorm en inhoud te geven.

verbeteren van mobiliteit en infrastructuur

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

We streven met bovenstaande programma's

REGIO ZWOLLE

Waar dragen deze programma's aan bij in relatie tot de brede welvaart?

24

4.2. Werken aan een toekomstbestendige en flexibele arbeidsmarkt

de arbeidsmarkt hebben mensen een onzeker toekomstperspectief. Terwijl we met de tekorten op de arbeidsmarkt iedereen nodig hebben. De

Karakteristiek Regio Zwolle bloeit en de werkgelegenheid neemt, met 14.000 openstaande vacatures, harder toe dan het Nederlands gemiddelde. Begin 2023 kon een werkzoekende uit Regio Zwolle uit meer dan 5 banen

woningmarkt laat verdringingseffecten zien, op de arbeidsmarkt is er sprake van groei van werkgelegenheid. Daarnaast verandert het werk zo snel dat iedereen in beweging moet blijven. Het gaat om wendbaarheid en weerbaarheid in werk.

kiezen. Landelijk ligt dit gemiddelde op 4,4 banen. Dat wil niet zeggen dat zowel werkzoekenden als bedrijven daadwerkelijk kunnen kiezen: naast de kwantitatieve mismatch is ook sprake van een kwa­ litatieve mismatch op de arbeidsmarkt. De verande­ ring van werk gaat zo snel dat de behoefte toeneemt aan mensen met specifieke opleidingen, kennis en vaardigheden. Ontgroening en vergrijzing zorgen voor krapte op de arbeidsmarkt.

We zien dat plattelandsgemeenten en kleinere kernen moeite hebben om jonge mensen te behouden. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de stad Zwolle, die blijft groeien. Daarom is de balans tussen kleinere steden, dorpen en de stad van groot belang. Belangrijk is dat de hele Regio Zwolle, en niet alleen Zwolle, profiteert van groei en het aantrekken en behouden van mensen. Met deze dynamiek worden sociale en economische verschillen tussen

Het tekort aan menselijk kapitaal is een van de knelpunten voor de verdere groei van de regionale economie en remt de noodzakelijke transitieopgaven, zoals digitalisering, circulair ondernemen en de energietransitie. Dit heeft een enorm ontwrich­ tend effect op de maatschappij. Technologische

gebieden zichtbaarder en dreigt de kracht van de regio ondermijnd te worden. Dit vraagt om een flexibele aanpak. Gericht op beschikbaarheid van mensen, investeren in de wendbaarheid (en weerbaarheid) van mensen als het bevorderen van inclusiviteit.

innovaties en digitalisering vormen een uitdaging. Om het economisch succes te bestendigen, wil de regio op dit vlak koploper zijn, met name als het gaat om de toepasbaarheid van innovaties (doenovatie).

Waar zetten we op in? Resultaat in aantallen (output) n

Inzet op de leercultuur en een leven lang ont­ wikkelen, met een bereik van jaarlijks 300.000

Regio Zwolle kent daarbij een excellente kennis- en

inwoners. Daarvan activeren we 3.000 inwo­

beroepsonderwijsinfrastructuur met meer dan vijf

ners, 500 werkgevers, 1.000 werknemers en 5

hbo- en 8 mbo-instellingen. Zij verbinden actief naar

experimenten om gebruik te maken van een of

de infrastructuur van kennisontwikkeling van univer­

meerdere financieringstrajecten voor transities

siteiten.

en/of sociale innovatie. Wat is er aan de hand?

n

werkgevers, werknemers en onderwijsinstel­

Ondanks de goede uitgangspositie van de regio staat

lingen elkaar weten te vinden op: strategisch

het succes onder druk. Plotselinge veranderingen

personeelsbeleid, sociale innovatie, verster­

in de geopolitieke context en de economische

ken van de leercultuur, aanbod van leven lang

conjunctuur zijn niet beïnvloedbaar, maar we

ontwikkelen en uitvoeren van projecten voor

moeten er wel steeds meer rekening mee houden.

beschikbaarheid, wendbaarheid en inclusiviteit

Actuele crises (zoals de oorlog in Oekraïne, stikstof,

van mensen op de arbeidsmarkt.

Pfas, energie en de gevolgen van de coronacrisis) vragen veel van ondernemers. Stijgende grondstof-,

n

Jaarlijks 2.000 individuele loopbaantrajecten en 1.000 mensen die gebruik maken van het

voedsel- en materiaalprijzen zijn bovendien in

instrumentarium van het Regionaal Werkcen­

de hele regio voelbaar. Bedrijven in specifieke

trum i.o..

branches en sectoren worden hierdoor extra hard geraakt. Deze ontwikkelingen vragen wendbaarheid

Doorontwikkelen van twaalf sectortafels waarin

n

1.000 matches voor kwetsbare doelgroepen in de periode 2024 - 2028 op de arbeidsmarkt en

en weerbaarheid van onze regionale economie en

inzet op twee systeem doorbrekende experi­

arbeidsmarkt.

menten. Regio Zwolle staat voor een schaalsprong en wil groeien zonder grote sociaaleconomische verschillen tussen gebieden. In de basis van

n

Realiseren van een groei van 20.000 banen in 2040 en de groei verantwoord accommoderen in relatie tot de arbeidsmarktkrapte.

Impact maken (outcome) n

een loopbaan- en/of ontwikkelvraag.

Realiseren van een toekomstbestendige en

n

flexibele arbeidsmarkt, waarin we maximale

werkzoekendendienstverlening van Regio

arbeidsparticipatie en arbeidsproductiviteit

Zwolle en bovenregionaal afstemmen tussen

nastreven om transities te realiseren. n

Versterken van de reguliere werkgevers- en

Realiseren en ontwikkelen van een Regi­

de vier omliggende arbeidsmarktregio's. n

Het versterken van de betrokkenheid en

onaal Werkcentrum, gericht op actieve

representatie van de betrokken partners in

dienstverlening voor iedere inwoner met

de benodigde netwerken.

Leven Lang Ontwikkelen en inzet op leercultuur

TOELICHTING

PARTNERS

n Onderzoek naar de ontwikkelingen op leercultuur,

22 gemeenten, 4

'skills' en leven lang ontwikkelen in Regio Zwolle

provincies, UWV

(sectoraal, sub-regionaal en lokaal niveau)

Werkbedrijf, MKB-

n Continueren van het Ontwikkelfonds Regio

Zwolle, VNO-NCW

bevorderen leercultuur. Onderzocht wordt of dit

Regio Zwolle,

fonds zich kan door ontwikkelen in verbinding

ondernemers-

met de economische agenda.

platforms- en

n Doorontwikkelen van 12 sectortafels

bedrijfskringen,

n Inzet op scholing en Leven Lang Ontwikkelen

ZP Netwerk Regio

rondom innovatie en de transitieopgaven n Uitvoeren van het kennis-, expertise- en

1

Nederland Regio

Zwolle als investeringsfonds voor LLO, SHRM en

Zwolle, FNV, CNV, onderwijs­

sturingsprogramma. Leren en verbeteren staan

instellingen, SBB en

hierin centraal om het ecosysteem in de regio te

sector- en branche­

versterken.

organisaties.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

PROGRAMMA

REGIO ZWOLLE

Hoe pakken we dit aan?

26

n Start en ontwikkeling van een Regionaal Werkcentrum, gericht op actieve dienstverlening

provincies, UWV

voor werkenden 1 werkzoekenden met een

Werkbedrijf, MKB-

loopbaan- en/of ontwikkelvraag. n Partners ontwikkelen de

2

22 gemeenten, 4

Nederland Regio Zwolle, VNO-NCW

arbeidsmarktinfrastructuur door, stimuleren

Regio Zwolle,

publiek - privaat samenwerken, brengen projecten

ondernemers-

in beeld en zorgen ervoor dat de dienstverlening

platforms- en

laagdrempelig en toegankelijk is voor eenieder met

bedrijfskringen, ZP

eenloopbaanvraag.

Netwerk Regio Zwolle,

n Continueren van de Regio Zwolle Brigade als

FNV, CNV, onderwijs­

hulplijn voor ondernemers met een vraag over de

instellingen, SBB

continuïteit van hun onderneming.

en sector- en brancheorganisaties

n Stimuleren van talentontwikkeling en talentbehoud

22 gemeenten, 4

in de regio, door gericht de samenwerking tussen

provincies, UWV

onderwijs en bedrijfsleven te faciliteren en hen uit

Werkbedrijf, MKB-

te dagen de transitieopgaven te koppelen aan het

Nederland Regio

opleiden van nieuwe studenten.

Zwolle, VNO-NCW

n Actief opzetten en inzetten van het arbeidsmarktecosysteem voor jongeren tot 27 jaar met als doel

ondernemers-

iedere jongere te voorzien van een overstap naar

platforms- en

werk. Realiseren van voldoende stages en leerba-

bedrijfskringen,

nen (werkgarantie), startbanen en onderzoeksop­

ZP Netwerk Regio

drachten. Dit is een inspanningsverplichting van

Zwolle, FNV,

alle partners. Iedere student heeft daarbij de

CNV, onderwijs­

mogelijkheid op een werkgarantie in Regio Zwolle.

instellingen, SBB

n Versterking samenwerking realisatie doelstellingen Novex-gebied..

en sector- en brancheorganisaties.

n Actieve betrokkenheid realiseren in het ontwikke­ REGIO ZWOLLE

len van een uitvoeringsstrategie voor de gewenste groei van in ieder geval 50.000 woningen en 20.000 arbeidsplaatsen (doelstelling NOVEX-gebied) in tijden van arbeidsmarkttekorten. Hierin horen vraagstukken als huisvestiging, mobiliteitsstrategie, bereikbaarheid OV, werklocaties en voorzienin­ gen in thuis.

n Continueren en doorontwikkelen van de reguliere

15 gemeenten van

dienstverlening voor werkgevers (WSP Regio Zwolle

arbeidsmarktregio

en Regio Zwolle Brigade), versterking van de samen­

Zwolle, provincies

werking voor de werkzoekendendienstverlening en

Gelderland

harmoniseren van instrumenten; alle inwoners in

en Overijssel,

Regio Zwolle hebben gelijke kansen op werk.

MKB-Nederland

Versterken van de arbeidsmarkt door naast ar­

Regio Zwolle,

beidsproductiviteit ook in te zetten op inclusiviteit

VNO-NCW Regio

en het vergroten van de arbeidsparticipatie en

Zwolle, onderwijs­

mensen die, om wat voor reden dan ook, een afstand

instellingen,

tot de arbeidsmarkt ervaren, te ondersteunen in hun

vakbonden en SBB

route naar werk. Juist ook in relatie tot de gevraagde innovatieslag zorgen we dat iedereen mee kan (blijven) doen. Ten grondslag ligt het wettelijk kader SUWI.

Detecteren van relevante vraagstukken op de

22 gemeenten, 4

arbeidsmarkt van Regio Zwolle die grootschalig van

provincies, UWV

aard zijn en ingrijpend zijn op de huidige wijze van

Werkbedrijf, MKB-

werken.

Nederland Regio

Actief oppakken van het thema arbeidsmarktkrapte

Zwolle, VNO-NCW

in nauwe samenwerking met de partners.

Regio Zwolle,

Investeren in levendige tripartiete ecosystemen,

ondernemersplatforms- en

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

3

Regio Zwolle,

27

5

waarbinnen innovatie en thema's voor de toekomst in

bedrijfskringen, ZP

gezamenlijkheid worden opgepakt door bedrijfsleven,

Netwerk Regio Zwolle,

onderwijs en overheid, zoals ook gedaan wordt binnen

FNV, CNV, onderwijs­

de sectorale aanpak.

instellingen, SBB

n De oplopende tekorten op de onderwijsarbeidsmarkt (primair, voortgezet en mbo-onderwijs) en in de ge­

en sector- en brancheorganisaties.

zondheidszorg zijn thema's die de komende periode in ieder geval relevant zijn.

Waar dragen deze programma's aan bij in relatie tot de brede welvaart?

Ĺ

40 VERANTWOORDE I CONSUMPTIE ENPW0UCT1E

We streven met bovenstaande programma's naar een brede welvaart voor iedereen met speciale aandacht voor plattelandsgemeenten en dorpskernen en kleinere steden. Daarmee versterken we de leefbaarheid, innovatiekracht en verduurzaming van onze regio. Om een toekomstbestendige en flexibele arbeidsmarkt te realiseren, focussen we ons we op zeven van de zeventien SDG's: 1) Geen armoede - gericht op de afname van armoede in al haar vormen. 4) Kwaliteitsonderwijs - goed onderwijs is voor mensen in alle leeftijdscategorieën en in alle levensfasen van belang. Van peuteronderwijs tot een Leven Lang Ontwikkelen. Onderwijs zorgt ervoor dat werkenden over vaardigheden beschikken om mee te kunnen draaien in de steeds veranderende vragen op de arbeidsmarkt. 7) Betaalbare en duurzame energie ontwikkelen en gebruik van technologieën voor energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen zijn van wezenlijk belang om energieverbruik en de afhankelijkheid van fossiele brandstof te verminderen. 8) Eerlijk werk en economische groei - voor iedereen gelijke kansen op werk met gelijkwaardig loon voor gelijkwaardig werk. De economische groei moet toenemen door middel van diversificatie, technologische ontwikkeling en innovatie en mag niet langer een van de oorzaken zijn van milieuvervuiling. 1Ũ) Ongelijkheid verminderen - sociale samenhang is nodig voor het goed functioneren van de

n BEREKEN

GO samenleving. Iedereen moet gelijke kansen krijgen om deel uit te maken van de sociale infrastructuur. 12) Verantwoorde consumptie en productie - een efficiënter gebruik van grondstoffen verlaagt de druk op het milieu en vermindert de afhankelijkheid van grondstoffen. 17) Partnerschap om doelstellingen te bereiken - Het realiseren van de doelen vereist samenhangend beleid, een coöperatieve omgeving en het aangaan van nieuwe partnerschappen. Concretisering naar uitvoering In 2014 is het Werkbedrijf Regio Zwolle opgericht, waarin de arbeidsmarktregio is vormgegeven en de sociale partners zijn aangehaakt op het realiseren van een inclusieve arbeidsmarkt. Onderdeel daarvan zijn werkgevers- en werkzoekendendienstverlening en het harmoniseren van instrumenten. Vanaf 2018 werkt Regio Zwolle samen aan het toekomstbestendig maken van de arbeidsmarkt, gericht op de Human Capital Agenda. Per 1 januari 2024 wordt hier een Regionaal Werkcentrum aan toegevoegd. Gezien de urgente vraagstukken en complexiteit worden alle genoemde partners verenigd in een netwerkstructuur, gefaciliteerd door Regio Zwolle. Zij werken samen in een Arbeidsmarktboard (bestuurlijk) en kernteam Arbeidsmarkt (ambtelijk). Alle betrokken partners komen tot gezamenlijke actie en werken een uitvoeringsstrategie uit voor de komende jaren. Het portefeuillehouders overleg Arbeidsmarkt is hier onderdeel van.

In het jaarplan van 2024 wordt de aanpak voor het volgende jaar omschreven.

REGIO ZWOLLE

||İ

DOEISĪUIHGEN

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

MM

I PAflPOSCHJPūN

28

5. DUURZAME GROEI EN LEEFKWALITEIT

groeien. Daarvoor is het belangrijk dat we:

Regio Zwolle neemt de verantwoordelijkheid

^

woningen blijven bouwen

voor het realiseren van de opgaven in het

^

wonen, werken, voorzieningen en toerisme

NOVEX-gebied Regio Zwolle, in samenwerking

gebalanceerd spreiden over de regio

met partners als waterschappen,

een goed betrouwbaar mobiliteitssysteem hebben, ingebed in een robuust

maatschappelijke organisaties en

^

landschappelijk raamwerk

Staatsbosbeheer. Centrale opgave van het NOVEX-gebied Regio Zwolle is klimaatadaptief groeien. Samen met het Rijk staan de

Iedereen profiteert We zorgen ervoor dat de groei bijdraagt aan een regio: ^

die mensen van landelijk en stedelijk gebied

handtekeningen voor het realiseren van minimaal 50.000 woningen en 20.000 arbeidsplaatsen in de periode tot 2040 in samenhang met een mobiliteitstransitie in onze

samenbrengt

dynamische en kwetsbare delta. Deze afspraken

^

waar ook mensen met een laag of

zijn bekrachtigd in het BO-MIRT van 10 november

middeninkomen een woning kunnen betalen

2022.

^

waar alle inwoners profiteren van banen, onderwijs en (stads)cultuur

Klimaatbestendige groeiregio De ambitie is het realiseren van de

Daarnaast is het essentieel dat de ruimtelijke

klimaatbestendige groeiregio. Groeien met

ontwikkeling die we voor ogen hebben, bijdraagt

behoud van de goede leefomgeving en met een

aan het behoud en realisatie van een veilige,

menselijke maat, oog voor klimaatadaptatie

klimaatadaptieve, gezonde en duurzame leefomgeving.

en waterveiligheid en de verbinding tussen stad en platteland. Regio Zwolle zet zich ook in voor bovenlokale (Rijks- en provinciale)

We doen het samen Samen is het sleutelwoord, want samen:

programma's in de fysieke leefomgeving en

^

bewaken we de optimale balans tussen

we een bijdrage aan de mobiliteitstransitie en de

platteland en de stad

energietransitie.

^ ^

ruimtelijke ontwikkeling. Waar het kan, leveren

verbinden we de programma's zoals in het Novex-gebied

Verbetering doorstroming en

maken we werk van vitale kernen

verkeersveiligheid Wat mobiliteit betreft, zetten we in op

Kennisdeling en ontwikkeling is hierbij van

de verbetering van de doorstroming en

groot belang. Samen staan we aan de lat om

verkeersveiligheid op de hoofdwegen in de regio

inclusief en duurzaam te groeien met behoud

en de versterking van de spoorverbindingen.

van leefkwaliteit.

De regio ligt immers op het scharnierpunt van de Randstadverbindingen naar noord en oost:

REGIO ZWOLLE

5.1. Visie op opgavegericht en regionaal samenwerken in de ruimte

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

In Regio Zwolle willen we de leefkwaliteit van onze inwoners versterken door evenwichtig te

29

het zijn de levensaders van onze regio naar

manier, met elkaar als partners, krijgen we de klus

de gebieden en regio's om ons heen. Op een

geklaard van de grote verbouwing van Nederland

vergelijkbare manier is de energie-infrastructuur

in de komende jaren.

bepalend voor de ruimtelijke inpassing van woonwijken en bedrijventerreinen.

Tijdens de Regio Zwolle dag van 10 november

Richtinggevend

aan de Regio Zwolle (22 gemeenten, vier provincies, Economic Board Zwolle) en de vier waterschappen in Regio Zwolle de

voor de ruimtelijke puzzels) en bij de provincies

intentieverklaring 'Samen verder met ruimtelijke

zoals Omgevingsvisies en Provinciaal Programma

opgaven Regio Zwolle' ondertekend. Deze

Landelijk Gebied (PPLG) dienen niet verstoord

verklaring, die inmiddels informeel ook het 'pact

te worden en zullen richtinggevend zijn voor de

van Nunspeet' wordt genoemd, is overhandigd

regionale programma's. De regio vormt de logisch

aan de minister van Binnenlandse Zaken Hanke

verbindende schakel tussen grensoverstijgende

Bruins Slot. Met deze intentieverklaring is

vraagstukken op zowel lokaal niveau (22

uitgesproken dat Regio Zwolle wil komen tot

gemeenten in het DUS) als provinciaal niveau (4

een robuuste ruimtelijke agenda, waarin de

provincies in het DUS). Deze opgaven houden

verschillende overheden in onze regio, met

zich niet aan bestuurlijke grenzen en vragen om

respect voor elkaars onderscheiden posities

verbinding via de regio.

en verantwoordelijkheden, eensgezind willen optreden (één overheid), voor de lange termijn

Kennisdeling en inspiratie

afspraken willen maken en dit bestuurlijk en

We zien kennisdeling en inspiratie met betrekking

ambtelijk goed willen organiseren. Het is van

tot de grote ontwikkelingen en opgaven in het

belang om scherp met elkaar te duiden op welke

ruimtelijk domein als middel om alle partners in

wijze regionaal wordt samengewerkt in het kader

staat te stellen weloverwogen keuzes te maken

van duurzame groei en leefkwaliteit. Er zijn

en hen te ondersteunen in het bevorderen van

verschillende schaalniveaus waarop geacteerd

samenwerking binnen de regio. Alleen op die

wordt, zoals onderstaand schema aantoont:

Schaalniveau's projecten 7 programma's ínŕrostnicťureJe projecten - A28.N35.N50 - Spoorlijn Zwolle-Twente-Munster - Lelyijn

Nedersaksenlijn Versterking bestaand spoor naar Noorden

30

Geografisch afgebakend binnen de provinciale grenzen (hele provincie) Provincies/ Waterschap

Bossenstrategie - REStin gebieden met inliggende gemeented - PPLGlin gebieden) - Omgevingsvisie

- Ruimtelijke puzzels startpakket fysieke leefomgeving inclusief NOVEX en nationaleprogrammas - Hoogwaterbeschermingsprogramma - Vita Ie vakantieparken

-

Op basis van Voily Urban System

"

- Bereikbaarheidsambitie juni2020: OV en knooppunten net werk (hubs) - Uitwerkingverstedelijkingsstrategie met;

- Regionale Mobiiteitsstrategie - Vitale kernen en gezonde buurten - Regionale Sponsstrategie - Krachtige binnensteden - Karakteristieke stationsomgevingen - Opstellen ruimteijk economische visie

Geografisch afgebakend door gebied binnen een provincie (deel von een provincie) - GebiedsverkenningKopvande Veluwe. - Ge biedsvisieOalfserveld Panorama Vechtdal

- Gebiedsgerichte aanpakMastenbroekerpoldei gebiedscoōrporatieľuidwest Drenthe.

Lokale uitvoeringsprojecten - Stedefijk Zwolle - Vitale kernen - Stationsomgevingen

- Woningbouw - Bedrijventerreinen - Energie

- Duurzaamheid - OV, infra - Centrumontwikkelingen

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

De lopende processen bij het Rijk (de 26 nationale opgaven uit het NOVEX-programma, als input

REGIO ZWOLLE

2022 hebben alle deelnemende partijen

REGIO

ZWOLLE

Figuur 1. Overzicht schaalniveaus projecten/programma's ruimtelijke ontwikkeling - Regio Zwolle (februari 2023)

Faciliteren en ondersteunen

provinciale programma's. Onze ambitie is om

In onze regio ontstaat de grensontkennende

in de samenwerking alle partners te faciliteren

verbinding tussen de programma's in de

in hun belangen en de intergemeentelijke en

fysieke leefomgeving de vier provincies en de

provinciale programma's te ondersteunen.

lokale verbinding over de gemeentegrenzen heen. Regio Zwolle hecht groot belang aan

Daarom spreken we de ambitie uit om door

de samenhang en verbinding tussen de

inspiratie en kennisdeling over de grote

ontwikkelingen en opgaven die ons te wachten

te ontwikkelen als dé klimaatbestendige

staan in het ruimtelijk domein alle partners in

voorbeeldregio van Nederland. Het Rijk ziet

staat te stellen weloverwogen keuzes te maken.

onze regio als gebied waar we met elkaar zaken

Onderstaand volgt een nadere uitwerking

voor elkaar krijgen. In onze vitale kernen werken

van opgaves waarin we regionaal met elkaar

gemeenten samen aan verduurzaming en

samenwerken. Met waardering en respect voor

vergroening van gezonde wijken. Die regionale

ieders rol in de ruimte.

samenwerking zorgt voor meer woningen en gezonde wijken. De komende jaren zetten we

5.2. Realiseren van klimaatbestendige groeiregio Zwolle met behoud van ruimtelijke kwaliteit

te realiseren en daarom werken we in Regio

Karakteristiek

Zwolle-verband samen.

Regio Zwolle is een deltagebied dat gekenmerkt wordt door een grote variatie in landschappen:

Wat is er aan de hand

^

Hoge,droge zandgronden

De impact van klimaatverandering is al

^

Een rivierenlandschap met dekzandruggen

merkbaar: het leidt tot langere periodes

^

(Diepe) polders

van droogte en hitte, heftigere periodes van

^

Veenweidegebieden

regenval en een stijgende zeespiegel. Dit

samen nog meer stappen: van denken naar

brengt een grote opgave met zich mee voor onze economische groeiregio in de delta. Om

klein', een proeftuin. Want ook in Regio

op lange termijn onze brede welvaart te kunnen

droog, overleven andere planten en

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

Als het ware is onze regio 'Nederland in het

diersoorten en is weinig tot geen

31

Zwolle hebben we te maken met veel water

borgen, vraagt dit om robuust handelen met

om ons heen. We liggen op een strategische

alle partners. De steeds extremer wordende

positie in het watersysteem: wateraanvoer

omstandigheden hebben gevolgen voor de

vanaf de rivieren, beken en weteringen staan

biodiversiteit en leiden tot wateronveiligheid.

via de singels van Zwolle in rechtstreekse verbinding met het IJsselmeer. Dat brengt,

De aanpak van de opgaven verschilt overigens

met de klimaatverandering in het achterhoofd,

per gebied:

uitdagende opgaven met zich mee op het gebied

^

van watermanagement.

Dit deltasysteem is veelvuldig aangepast aan

Op de hoge zandgronden is het sneller

wateraanvoer mogelijk.

Kwetsbaar ^

In de lagergelegen IJssel-Vechtdelta

onze behoeftes, maar we zien dat het huidige

is er naast de droogteproblematiek

systeem tegen zijn grenzen aan loopt en

meer dreiging van overstromingen en wateroverlast.

kwetsbaar is voor klimaatverandering. Dit geldt zowel binnen het regionale systeem als in de

^

In veenweidegebieden is het belangrijk de

interactie tussen het regionale en nationale

bodemdaling te beperken en de uitstoot

watersysteem. Het is noodzakelijk om de balans

van broeikasgassen te verminderen door

te herstellen tussen water- en bodemsysteem

verhoogde (grond)waterstanden.

enerzijds en inrichting anderzijds, met als belofte een aantrekkelijkere en robuustere

Verschillen landelijk en stedelijk gebied

leefomgeving. Dit vraagt om fysieke ingrepen,

Daarnaast is er verschil tussen landelijk en

maar vooral ook om een nieuwe omgang met

stedelijk gebied. In landelijk gebied is er

water en een adaptieve aanpak.

minder snel sprake van hitte en wateroverlast dan in steden. In landelijk gebied is eerder

Kansen Hier liggen kansen om Regio Zwolle verder

REGIO ZWOLLE

doen. We hebben elkaar nodig om de opgaven

sprake van wateroverlast in combinatie met droogte, waardoor meer sponswerking van onze bodem en opslag van water voor

drogere periodes nodig zijn. Maatregelen die

Regio Zwolle staat voor de opgave om

hittestress voorkomen, vragen bijvoorbeeld

veelzijdige ruimtelijke ontwikkeling te

om meer ruimte voor robuuste natuur en water

realiseren:

in de stad. Ook hier geldt dat grotere kernen, plattelandsgemeenten en steden met elkaar

n Aantrekkelijke landschappen

verbonden zijn, omdat ze dezelfde problematiek

n Goede natuur- en waterkwaliteit

hebben, maar verschillende oplossingen.

n Voldoende werklocaties

De keuzes van nu op het gebied van wonen,

n Betaalbare en bereikbare woningen voor

landschap en watersystemen, bepalen de toekomstbestendigheid en weerbaarheid van

iedereen n Een duurzame energie- en

later. Samen leren we van elkaar.

voedselvoorziening n Een veilige leefomgeving voor mens en

Draagvlak

milieu

Toekomstbestendigheid en weerbaarheid met draagvlak bij inwoners en bedrijven.

passen zijn in de ruimtelijke inrichting van de

Daarmee kunnen we gevolgen beperken en de

gebieden.

veiligheid waarborgen. Alleen in een veilige, toekomstbestendige en leefbare delta, met een

Waar zetten we op in?

robuust watersysteem, kan de economische

In 2028...

transformatie in Regio Zwolle tot stand komen.

Regio Zwolle heeft samen met 22 gemeenten, 4 provincies en haar partners de ruimtelijke

Woningmarkt

puzzel gelegd en geeft succesvol uitvoering aan

De druk op de woningmarkt in de regio is

het NOVEX-gebied. Er is daarnaast voldoende

groot. Ook hier zijn de huizenprijzen hoog

samenwerking in recreatie, toerisme en

en is er een forse woningbehoefte. Dit komt

mobiliteitstransitie. In de regio is aandacht

deels door autonome groei en deels door de

voor kennisdeling en uitwisseling van 'good

aantrekkelijkheid van de regio voor:

practises'. Daarbij kijken we vooral of de aandacht voor platteland en vitale kernen in

n Stedelingen - de stad Zwolle maakt

balans is met die voor de stad.

onderdeel uit van het stedelijk netwerk van Nederland. n Rustzoekers - onze regio is gevarieerd en

32 Resultaat in aantallen - per jaar (output) n

Het realiseren van voldoende, betaalbare

een aantrekkelijk landelijk gebied met vitale

en passende woningen voor iedereen,

dorpen, rustige plattelandsgemeenten en

zonder dat dit ten koste gaat van de

middelgrote steden.

aantrekkelijke landschappen, goede natuur- en waterkwaliteit en prettige

Regio Zwolle is populair als alternatief voor de

leefomgeving die de regio kenmerken. We

Randstad.

richten ons op de realisatie van minimaal 50.000 woningen in de periode tot 2040

Balans in leefomgeving

op een duurzame en klimaatbestendige

De woningbouwopgave komt grotendeels ook

manier.

voort uit de huishoudensverdunning: met name

Impact maken (outcome)

ouderen en jongeren hebben behoefte aan

n

een één- of tweepersoonswoning, waarvoor

REGIO ZWOLLE

Belangrijk daarbij is dat deze ambities in te

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

vragen om een robuust watersysteem,

Behouden en vergroten van de leefbaarheid van Regio Zwolle (in balans

gebouwd moet worden. Maar waar gebouwd

met natuur en landbouw) en aandacht

wordt, moet ook rekening gehouden worden

voor behoud van het landschap,

met de balans in de leefomgeving.

klimaatadaptatie en het spreiden

van toerisme. Daarnaast gaan we voor

florerende regio te kunnen zijn. Ditzelfde geldt

behoud van het voedselproductieareaal; als

voor het mobiliteitssysteem (zie de volgende

vruchtbare delta hebben we een grote rol in kwalitatieve programmeringsvraagstukken die

de landschappelijke ondergrond, natuur, cultuurhistorie en bouwcultuur gevormde

niet alleen op economie, maar bijvoorbeeld

karakteristieken en identiteit van de plek en

ook op wonen. In deze uitvoeringslijn mag

behoudt of versterkt deze. Daar zetten we vol

explicieter gemaakt worden dat we de

op in en zo bouwen we aan een afwisselende

afwegingen op regionale schaal steeds

regio. n

Het accommoderen van de ontwikkelopgave

n

leefbaarheid, landschap en de energietransitie. n

In de herwaardering van het ruimtelijk beleid

In een klimaatadaptieve delta bouwen we

zijn water en bodem weer meer sturend voor

gebiedspecifiek. Omdat identiteit in grote

alle ruimtelijke plannen: het afstemmen

mate bepalend is voor leefbaarheid en sociale

van ruimtelijke keuzes over woningbouw,

samenhang, omarmen we de gebiedspecifieke

energietransitie, natuur, landbouw,

unieke eigenschappen van onze regio.

infrastructuur en economie op de staat en de

De ondergrond en het watersysteem zijn

kwaliteit van de ondergrond en de natuurlijke

bepalend voor waar en hoe we bouwen om ook

dynamiek van het water.

op lange termijn bij klimaatverandering een

Hoe pakken we dit aan?

PROGRAMMA

TOELICHTING

PARTNERS

De regio heeft uitgesproken een klimaatbestendige groei-

22 gemeenten, 4

regio te zijn (NOVI-gebied Zwolle). Anticiperen op klimaat­

waterschappen,

verandering door te investeren in veerkrachtige en toe-

4 provincies, Rijk

komstbestendige systeemoplossingen om waterveiligheid

REGIO ZWOLLE

huidige ruimtelijke kwaliteit.

Benutten en versterken van huidige en toekomstige ambities op het gebied van

(woningen en bedrijvigheid), met behoud van de

n

Iedere ontwikkeling heeft oog voor de door

in de breedte moeten worden afgewogen, dus

koppelen aan het 'daily urban system'.

n

paragraaf) en de energie-infrastructuur. n

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

de (inter)nationale voedselvoorziening. Er zijn

te realiseren. Dit vraagt erom de transitie te maken naar 33

werken met natuurlijke oplossingen waarin bodem en water leidend zijn. In lijn met de ontwikkelprincipes hebben na­ tuurlijke oplossingen de voorkeur. Daarmee kan de spons­ strategie ook het ecologisch netwerk helpen versterken en gebiedseigen landschappelijke verschillen accentueren. Om het systeem als geheel bij een veranderend klimaat

1

robuust te krijgen en te houden, zijn gebiedsgerichte maat­ regelen nodig op drie schaalniveaus: lokaal, regionaal en nationaal.

Bereikbaar en op niveau (qua randvoorwaarden,

22 gemeenten, 4

zoals energie- en digitale voorzieningen) houden van

waterschappen,

huidige en toekomstige economische toplocaties op

4 provincies, Rijk,

regionaal (Regio Zwolle) en nationaal niveau (REOS

EBRZ

- Ruimtelijk Economische Ontwikkelstrategie) in combinatie met een goed functionerend 'daily urban

2

system'. Zie ook hoofdstuk 5.

Stedelijk Zwolle

Het ontwikkelprogramma stedelijk Zwolle richt

Gemeente Zwolle

zich op een stevige verdichting en vergroening van

en omliggende

het historisch centrum, van het stationsgebied en

gemeenten, 3

van delen langs de stedelijke ring. Deze toename in

provincies, 2

stedelijkheid levert een bijzonder uniek woonmilieu

waterschappen, Rijk,

op voor de hele regio. Randvoorwaardelijk is dat de

ProRail, NS, EBRZ,

mobiliteitstransitie in Zwolle (in samenhang met de

Concilium Zwolle

hele regio) concreet en snel op gang komt. Daar ligt de collectieve uitdaging.

22 gemeenten, 4 provincies, triple

de Verstedelijkingsstrategie samen waar te maken,

helix-partners

om slagkracht en uitvoeringskracht te ontwikkelen en

en partners van

om goede voorbeelden (inhoudelijk en procesmatig) te

positieve

delen. Samenwerken in het versterken van de ambtelij­

gezondheid

ke organisatie op het gebied van kennis en kunde biedt kansen. Samen sta je sterk. In 'gezonde wijken' werken we samen aan de verduurzaming en de vergroening van

4

bestaande buurten. Het gaat hierbij om gezondheid en positieve gezondheid. Dit is een thema wat nader uitgewerkt wordt in dit programma, met betrokkenheid van de maatschappelijke organisaties. Door hier een proactief regionaal programma van te maken, snijdt het mes aan twee kanten: meer woningen en betere buur­

34

ten. Omdat dit programma alle gemeenten in de regio betreft, is dit ook de lijn waarlangs breder gekeken wordt naar de implementatie van de ontwikkelprincipes uit de Verstedelijkingsstrategie.

Een vitaal landelijk gebied is onmisbaar voor de brede welvaart in onze regio. Het landelijk gebied staat voor een grote transformatie. Uitvoering van deze opga­ ve ligt in eerste instantie primair bij de provinciale programma's landelijk gebied, waarin ook brede welvaartsdoelen worden meegenomen. Bij de uitwerking van het programma 'Vitale kernen' wordt de verbinding gelegd met vraagstukken zoals vrijkomende agrari­ sche bebouwing, wat geen onderdeel is van het PPLG.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

Vitale kernen en gezonde buurten

Dit programma is vooral bedoeld om: de samenwerking tussen gemeenten te bevorderen om de ambities uit

REGIO ZWOLLE

3

Alle partners

Kennis-, innovatie- en inspiratieprogramma, gericht op

Alle partners

alle partners in Regio Zwolle. Doelen:

n n

Kennisdeling

meer verbinding op relatieniveau meer kennis bij partners over de ruimtelijke opgaven van alle partners, meer betrokkenheid door inspirerende bijeenkomsten

n

6 Overkoepelend programma

meer toegang tot innovatieve benaderingen gericht op oplossingen voor opgaven in het ruimtelijk domein

n

meer kennisdeling en gebruik maken van ervaringen tussen de partners onderling

1 i

Het overkoepelende programma stelt de stuurgroep in

Alle partners

staat om gerichte acties te ondernemen met en naar partners om belangen te behartigen; waar nodig in

7

Waar dragen deze programma's aan bij in relatie tot de brede welvaart? 7 “fN

Q fíRUJKMRK 0 IN ECONOMISCHE GROEI

\i/

o

-

Q INDUS THE. ū INMJVAĨİ EN INFRASTRUCTUUR

-in verantwoorde

\Ĺ CONSUMPTIE

iá

-ļĵ KUtUATACĨIE

iC LEVEN OP 10 HETl/WO

EN PRODUCT!

GO

NT PARMRSCHİPŪM I/ DOClSTEUICfN ïï BEREKEN

ûrZ i

We streven met bovenstaande programma's naar een

efficiënter gebruik van grondstoffen verlaagt de druk

brede welvaart voor iedereen. Daarmee versterken we

op het milieu en vermindert de afhankelijkheid van

de leefbaarheid, innovatiekracht en verduurzaming

grondstoffen.

van onze regio. We focussen ons in Regio Zwolle op het

13) Klimaatactie - aanpakken van de door mensen

gebied van duurzame groei en leefbaarheid op zeven

veroorzaakte klimaatcrisis. De effecten van klimaatver­

van de zeventien SDG's:

andering vormen een bedreiging voor mens en natuur in onze regio.

7) Betaalbare en duurzame energie - ontwikkelen en

15) Leven op het land - bescherming, herstel en duur­

gebruik van technologieën voor energiebesparing en

zaam beheer van het leven op het land in al zijn vormen.

hernieuwbare energiebronnen zijn van wezenlijk belang

17) Partnerschap om doelstellingen te bereiken - Het

om energieverbruik en de afhankelijkheid van fossiele

realiseren van de doelen vereist samenhangend beleid,

brandstof te verminderen.

een coöperatieve omgeving en het aangaan van nieuwe

8) Eerlijk werk en economische groei - voor iedereen

partnerschappen.

gelijke kansen op werk met gelijkwaardig loon voor gelijkwaardig werk. De economische groei moet toe­

Concretisering naar uitvoering

nemen door middel van diversificatie, technologische

In het NOVEX-gebied Regio Zwolle werken alle partners

ontwikkeling en innovatie en mag niet langer een van de

nu samen aan de uitwerking van de programmaplannen

oorzaken zijn van milieuvervuiling.

en de inrichting van de uitvoeringsorganisatie. Er zijn

9) Industrie, innovatie en infrastructuur - verbeteren

zes kwartiermakers actief die de programma's nader

van mobiliteit en infrastructuur, en files, onveiligheid in het verkeer en druk op het milieu verminderen. Daar­ naast moet het bedrijfsleven innoveren en verduurza­ men. 12) Verantwoorde consumptie en productie - een

uitwerken en voorzien van een programmaplan. De programma's 6 (kennisdeling) en 7 (overkoepelend) worden in 2Ũ23 opgesteld en gaan in een pilotfase in uitvoering. De programma's vloeien voort uit de recent vastgestelde regionale verstedelijkingsstrategie. Bij succes wordt dit opgeschaald en gecontinueerd.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

REGIO ZWOLLE

samenwerking met 'public affairs'.

35

5.3. Versterken goede bereikbaarheid 'daily urban system' (DUS)

en een duurzaam mobiliteitssysteem. Zodat

Karakteristiek

voor iedereen uit Regio Zwolle. En dat er goed

Bereikbaar houden van huidige en toekomstige

woon-werkverkeer mogelijk is voor mensen

woon-, centrum- en bedrijfslocaties op

die wonen op het platteland, maar werken in

onze onderwijsinstellingen goed bereikbaar zijn

regionaal en nationaal niveau in combinatie met

de stad. Daarnaast stimuleren we het woon­

een goed functionerend 'daily urban system':

werkverkeer per (elektrische) fiets.

dat is de opgave voor de komende jaren. Regio Zwolle heeft een centrale en cruciale positie in

Wat is er aan de hand?

het OV-netwerk van Nederland. Na Utrecht is

De regio zet zich ook in voor Rijks- en

NS-station Zwolle het grootste spoorknooppunt

provinciale-infrastructuurprogramma's; waar

qua aantal in- en uitgaande spoorlijnen en is het

het kan leveren we een bijdrage aan:

de enige (spoor)schakel tussen de noordelijke

^

provincies en de rest van Nederland. In de regio

^

De verbetering van de doorstroming

komen drie concessies in het streekvervoer

^

Verkeersveiligheid en de versterking van het spoornetwerk

Corridor

De regio ligt immers in het scharnierpunt van

In het wegennetwerk is een vergelijkbare

de Randstadverbindingen naar het noorden en

situatie te zien, waar de A28 een belangrijke corridor is tussen de Randstad en het noorden,

oosten. Het zijn de levensaders van onze regio

het toerisme alsmede de mobiliteitstransitie.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

naar de gebieden en regio's om ons heen.

REGIO ZWOLLE

samen met vele OV-hubs binnen de regio.

De mobiliteitstransitie

Zwolle is naast een landelijke dus ook een

In de regio is aandacht voor kennisdeling

36

maar ook op een hoger schaalniveau tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen, naar

Waar zetten we op in?

Duitsland, verbinding naar omliggende regio's en

In 2028...

verder Europa in. De noord-zuidverbinding N50

Regio Zwolle heeft samen met 22 gemeenten,

vraagt aandacht voor wat betreft doorstroming

4 provincies en haar partners de ruimtelijke

en verkeersveiligheid. maar ook andere wegen

puzzel gelegd en geeft succesvol uitvoering

binnen de regio, georganiseerd via corridors,

aan het Novex-programma. Er is daarnaast

vragen blijvend aandacht.

voldoende samenwerking in de recreatie en

regionale schakel: als spin in een web

en uitwisseling van 'good practises'. In het

verbonden per spoor met de meeste grotere

bijzonder is er aandacht voor de balans tussen

plaatsen en met de kleinere dorpen en

stedelijk en landelijk gebied.

plaatsen op het platteland - het OV-netwerk is behoorlijk uitgebreid. Dit zijn kansrijke,

Resultaat in aantallen (output)

multimodaal bereikbare plekken voor verdere

In de mobiliteitstransitie geven we

ontwikkelingen.

voorrang aan voetganger, fietser en het OV. Iedere ontwikkeling draagt bij aan de

Platteland goed verbonden

mobiliteitstransitie door in te zetten op een

Buiten het OV-netwerk is een groot deel

andere manier van verplaatsen: meer lopen,

van de regio, vooral kleinere dorpen op het

fietsen en OV-gebruik. We kiezen voor ruimte-

platteland, afhankelijk van automobiliteit door

efficiënte vervoerswijzen. Dat betekent

de lage dichtheid en daardoor afwezigheid van

inzet op een regionale mobiliteitstransitie

(frequent en kwalitatief) openbaar vervoer. Het

in combinatie met verdichten in de kernen,

is belangrijk dat het platteland goed verbonden

rond OV-knopen en het mengen van wonen en

is en blijft met kleinere en grotere steden, zodat

werken waardoor inwoners minder (ver) hoeven

er eerlijke kansen zijn voor iedereen op werk en

te reizen: multimodale plekken maken waar een

goed onderwijs. Dat onderstreept het belang

alternatief voor de auto voor handen is.

van goede fietsverbindingen, OV-voorzieningen

We streven naar meer robuustere corridors in

in relatie tot de verstedelijking in Dronten/ Kampen).

de oost-west- en noord-zuidverbindingen en een verbeterde verkeersveiligheid. De regio blijft

n

De uitdaging ligt in een mobiliteitstransitie,

inzetten op versterking en verduurzaming van

waarbij oplossingsruimte ligt in het

het bestaande spoor richting het noorden en de

voorkomen van mobiliteit (als mensen

(grensoverstijgende) verbinding naar het oosten:

nabij terecht kunnen, hoeven ze niet ver te

hogere snelheid, frequentie en verbeterde

reizen) en het verduurzamen van mobiliteit

robuustheid via onder meer de aanleg van extra

(het kunnen kiezen voor de fiets of het

perronsporen, het saneren van ongelijkvloerse

(H)OV in plaats van de auto). Hier kunnen

overwegen en elektrificatie.

de verstedelijkingskeuzes (waar wonen Duurzame mobiliteit vergt aandacht voor

De uitdaging voor bereikbaarheid ligt

de verbinding met de energietransitie

in het werken aan een betere balans in

-onder meer in het combineren van

de regio. De relatief grote pendel naar

laadinfra met mobiliteitsknooppunten. De

Zwolle is deels onvermijdelijk vanwege

mobiliteitstransitie creëert ruimte voor de

de regionale centrumfunctie, maar de

auto in die delen van de regio die wel van de

mobiliteitssystemen kunnen niet veel meer aan. Het optimaal accommoderen

n

auto afhankelijk zijn. n

In 2050 is Port of Zwolle een florerend

van de ontwikkelopgave (woningen en

haven- en bedrijvengebied. De havens

bedrijvigheid), met behoud van de huidige

kunnen door een optimale infrastructuur

ruimtelijke kwaliteit op basis van een

efficiënt goederen- en personenverkeer

groene klimaatadaptieve (verstedelijkings)

afwikkelen. Slimme sturing op

strategie.

vervoerswijzen ('modalshift') voorkomt

De mobiliteitsanalyses (en ook de Integrale

congestie. De samenwerking in Port

Mobiliteitsanalyse (IMA)) voorspellen

of Zwolle (waaronder gezamenlijke

richting 2040 afwikkelingsproblemen in

belangenvertegenwoordiging) heeft de

grote delen van het hoofdwegennet, tenzij

commerciële slagkracht en efficiëntie

maatregelen worden getroffen, zoals

vergroot.

'betalen naar gebruik'. (uitgezonderd de N50

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

Impact maken in vier jaar (outcome) n

REGIO ZWOLLE

en werken faciliteren) sterk in sturen.

37

Hoe pakken we dit aan?

PROGRAMMA

ī

TOELICHTING

PARTNERS

De regio wil stedelijke en economische groei faciliteren

22 gemeenten, 4

en tegelijkertijd de bereikbaarheid op peil houden.

provincies

Door de relatief sterke autoafhankelijkheid van delen van de regio en de concentratie van werk en voorzieningen in Zwolle staat de bereikbaarheid onder druk. De mobiliteitsstrategie is volledig gericht op de mobiliteitstransitie naar meer actieve en schone vormen van vervoer die minder plek innemen. Dit heeft een sterke samenhang met waar we woningen bouwen. Ook is er een relatie met de energie-infrastructuur, laadplekken en de

1

ī

locatie van bedrijventerreinen.

Port of Zwolle

Samen met ondernemers, ketenpartners en

3 gemeenten

andere belanghebbenden uit de regio werken we

(met netwerk

potentiële businesscases en concrete projecten uit.

van overige

Beter benutten, herstructurering en transformatie. We

gemeenten),

onderzoeken de kansen en brengen de beschikbare en

3 provincies,

benodigde ruimte voor transformatie en verduurzaming

EBRZ

in beeld. We onderzoeken met het bedrijfsleven de noodzaak voor havenuitbreiding en de kansen, risico's en alternatieven. Hiermee werken we tegelijkertijd aan kennisontwikkeling en bewustwording van de duurzaamheidsopgave en de mogelijkheden en onmogelijkheden

2

die dit met zich meebrengt. We verbinden het Regio Deal-project 'Port of Zwolle Logistieke hub voor circulai­ re bedrijvigheid' daarom nadrukkelijk met de meerjarige agenda van de Regio Zwolle. De ontwikkeling van een haven van de toekomst vraagt

bedrijf.

J arakteris to ke statioi mgevingen

rj J

L

In dit gebiedsontwikkelingprogramma maken we

7 gemeenten,

serieus werk van de ontwikkeling van stationsgebieden

3 provincies en

en de breedte aan opgaven die spelen in de kernen.

het Rijk

De organisatie van deze knooppuntontwikkeling kent overeenkomsten, de vormgeving en type gebruikers zorgen voor een interessante variatie. Door deze gebieden intensief te ontwikkelen, benutten we

3

bestaande investeringen in het spoor, werken we aan economisch elan en verminderen we de autoafhankelijkheid van de regio als geheel.

Kennis-, innovatie- en inspiratieprogramma, gericht op alle partners in Regio Zwolle. Doelen: meer verbinding op relatieniveau, meer kennis bij partners over de ruimtelijke opgaven van alle partners, meer betrokkenheid door inspirerende bijeenkomsten, meer toegang tot innovatieve benaderingen gericht op oplossingen voor opgaven in het ruimtelijk domein, meer kennisdeling en meer gebruikmaken van ervaringen tussen de partners onderling.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

REGIO ZWOLLE

om een bijpassende organisatie. We verkennen de pro­ fessionalisering en de doorontwikkeling van het haven­

38

Het overkoepelende programma stelt de stuurgroep in staat om gerichte acties te ondernemen met en naar partners om belangen te behartigen; waar nodig in samenwerking met 'public affairs'.

5

verlaagt de druk op het milieu en vermindert de

naar een brede welvaart voor iedereen. We

afhankelijkheid van grondstoffen.

focussen ons in Regio Zwolle op het gebied van

13) Klimaatactie - aanpakken van de door

energiebronnen zijn van wezenlijk belang om

17) Partnerschap om doelstellingen te

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

We streven met bovenstaande programma's

REGIO ZWOLLE

Waar dragen deze programma's aan bij in relatie tot de brede welvaart?

energieverbruik en de afhankelijkheid van

bereiken - Het realiseren van de doelen vereist

39

fossiele brandstof te verminderen.

samenhangend beleid, een coöperatieve

8) Eerlijk werk en economische groei -

omgeving en het aangaan van nieuwe

voor iedereen gelijke kansen op werk met

partnerschappen.

bereikbaarheid 'daily urban system' op zeven van

mensen veroorzaakte klimaatcrisis. De effecten

de zeventien SDG's:

van klimaatverandering vormen een bedreiging voor mens en natuur in onze regio.

7) Betaalbare en duurzame energie -

15) Leven op het land - bescherming, herstel en

ontwikkelen en gebruik van technologieën

duurzaam beheer van het leven op het land in al

voor energiebesparing en hernieuwbare

zijn vormen.

gelijkwaardig loon voor gelijkwaardig werk. De economische groei moet toenemen door middel

Concretisering naar uitvoering

van diversificatie, technologische ontwikkeling

In NOVEX-gebied Regio Zwolle werken alle

en innovatie en mag niet langer een van de

partners nu samen aan de uitwerking van de

oorzaken zijn van milieuvervuiling.

programmaplannen en de inrichting van de

9) Industrie, innovatie en infrastructuur verbeteren van mobiliteit en infrastructuur, en files, onveiligheid in het verkeer en druk op het milieu verminderen. Daarnaast moet het bedrijfsleven innoveren en verduurzamen. 12) Verantwoorde consumptie en productie - een efficiënter gebruik van grondstoffen

uitvoeringsorganisatie. De programma's 4 (kennisdeling) en 5 (overkoepelend programma) worden komend jaar opgesteld en uitgevoerd.

6. COMMUNICATIE EN PUBLIC AFFAIRS Regio Zwolle staat voor grote maatschappelijke opgaven: op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling, economie en arbeidsmarkt. Om de ambities van deze opgaven te bereiken, is de inzet van 'public affairs' en communicatie onmisbaar voor een netwerkorganisatie als Regio Zwolle. Voor de aanpak van die opgaven en de realisatie van plannen zijn we namelijk vaak afhankelijk van samenwerking met de buitenwereld: provincies, het Rijk, Europa.

het ook om financiering. Het is belangrijk dat we

Voor een succesvolle belangenbehartiging bij

in de samenwerking kijken wat we kunnen bieden

provincies, het Rijk en in Europa is een brede

en kunnen halen. Ook is het van belang om in een

verbinding met stakeholders van essentieel

lichte netwerkstructuur samen te werken aan

belang. Door in coalitie naar buiten te treden,

relatiemanagement en bestuurlijke verbinding

zetten we onze boodschap kracht bij.

onderling. De komst van de speciaal gezant en bestuurlijke verbinder draagt bij aan de synergie in

Daar waar 'public affairs' actief zorgdraagt voor

de samenwerking en gezamenlijk commitment.

de relatie richting het Rijk (departementaal en

6.1. Doel communicatie en 'public affairs'

communicatie nader in op het zichtbaar uitdragen

politiek-bestuurlijk) en richting Europa, gaat de Communicatie en 'public affairs' werken aan een

van de kernwaarden en de missie en visie voor de

sterke positionering en profilering van Regio

regio, die uitnodigen om met Regio Zwolle samen

Zwolle, een proactieve belangenbehartiging en

te werken. Hiermee realiseren beide onderdelen

stakeholder- en relatiemanagement (met partners

een belangrijke randvoorwaarde voor impactvolle

binnen en buiten de regio).

regioprogramma's en dragen ze allebei bij aan het realiseren van de ambitie van Regio Zwolle:

n we monitoren provinciale, nationale en Europese ontwikkelingen

n we profileren en positioneren de regio in tal van netwerken

n we beïnvloeden besluitvorming n we brengen regionale uitdagingen en oplossingen voor het voetlicht bij ministeries, parlement en Europese beslissers

n regionaal en (inter)nationaal toonaangevend op het gebied van brede welvaart n volwaardig onderdeel van de economische hoofdstructuur van Nederland n uitgegroeid tot vierde pijler onder de Nederlandse economie ('squaring the triangle') n een regio waarin iedereen mee kan doen

n we koppelen onze strategische doelen aan investeringsmogelijkheden

n we leveren in een vroeg stadium een bijdrage

6.2. Een goede en vruchtbare samenwerking met het Rijk en Europa

aan te ontwikkelen plannen door te laten zien

Met onze samenwerking beogen we dat nationaal

hoe we in de regio werken aan het oplossen

en Europees beleid en wet- en regelgeving ten

van de maatschappelijke opgaven van

goede komen aan de regionale opgaven en

Nederland en Europa

n we zoeken waar mogelijk en noodzakelijk naar passende coalities om onze doelen te

programma's, dat we mogelijkheden tot (mede) financiering benutten en dat we (inter)nationaal kennisdelen. Hier gaan we in 2024-2028 verder

REGIO ZWOLLE

bereiken

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

Soms is er kennis of een netwerk nodig, soms (aanpassing in) regelgeving of beleid, vaak gaat

40

mee aan de slag. Vérder, want gezamenlijk

uitgevoerde onderzoeken en ontwikkelde

werken aan 'public affairs' en communicatie is

handreikingen en ontwikkelen een online platform

niet nieuw en heeft bewezen impact. Concrete

om efficiënt samen te werken. We bewaken de

resultaten van een gezamenlijke 'public affairs'-

samenhang tussen de verschillende activiteiten

en communicatie-inzet zijn afgelopen jaren al

van Regio Zwolle en hun bijdrage aan de visie. We

zichtbaar geworden:

communiceren niet alleen vanuit Regio Zwolle, maar juist samen met onze partners. Om dit te

n toekenning in 2Ũ2Ũ van 22,5 miljoen euro voor een Regio Deal n toewijzing van NOVI-gebiedsstatus in 2021

bereiken, werken we aan het verkorten van de lijnen met de communicatieprofessionals van partners.

n 134 miljoen euro voor de N36 en N5Ũ n ruim 18Ũ miljoen euro voor de infrastructurele

Draagvlak

ontsluiting van nieuwe woningbouwlocaties in

Cruciaal voor de regionale samenwerking is

Hoogeveen, Meppel, Kampen en Zwolle

draagvlak voor de doelen en agenda van Regio

Dat zijn resultaten waar de regio als geheel,

volksvertegenwoordigers en vraagt een duidelijke

individuele gemeenten, inwoners, en

missie en visie van Regio Zwolle, transparantie

ondernemers profijt van hebben. Het Rijk en

en goede verantwoording. Hierbij zorgen we

Europa zien in toenemende mate het belang

dat de verantwoording tijdig plaatsvindt en dat

van de regionale schaal voor de aanpak van

informatie goed vindbaar is en op eenduidige

grote maatschappelijke opgaven. Regio

wijze aangeboden wordt.

Zwolle is een graag geziene en betrouwbare samenwerkingspartner. Meer dan zes departementen werken samen met de regio.

6.4. Van plannen naar uitvoering De meerjarige agenda vraagt een structurele en strategische aanpak op het gebied

Daar zit de kracht en dit is een stevige basis

'public affairs' en communicatie, met

om op verder te bouwen. Voor het benutten en

concrete uitvoeringsplannen. Langs de

uitwerken van een strategie naar Europa vormt de

lijnen van de uitvoeringsprogramma's zal een

meerjarige agenda 2024-2028 de basis. Daarna

communicatiestrategie worden ontwikkeld en

werken en voeren we samen met de betrokken

een 'public affairs'-agenda worden opgesteld met

bestuurders een Europa-strategie nader uit.

lobbyfocus. De keuze voor een lobby-thema hangt

Europa staat op het vizier van Regio Zwolle.

af van de actualiteit en de gedeelde belangen van partners in de regio. Het Regio Zwolle Bureau

6.3. Versterken netwerkvorming

organiseert de afstemming, de terugkoppeling,

We versterken de netwerkvorming met

de tussentijdse rapportage en waar nodig de

bijeenkomsten en goede communicatie.

bijsturing rond de lobby. Zo kunnen we het belang

Regio Zwolle ontwikkelt zich verder als stevige

van onze regio maximaal behartigen.

netwerkorganisatie door overzichtelijke communicatie over activiteiten, contactpersonen per onderwerp, netwerkactiviteiten als congressen en/of thematische bijeenkomsten. Hierbij intensiveren we de samenwerking met PEC Zwolle United. Samenhang bewaken We zorgen voor goede ontsluiting van de binnen Regio Zwolle beschikbare kennis en expertise,

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

van de regio. Dit draagvlak begint bij

REGIO ZWOLLE

Zwolle bij inwoners, bedrijven en ondernemers Kracht van Regio Zwolle

41

7. ORGANISATIE 7.1. Netwerksturing Regio Zwolle werkt vanuit een lichte netwerksamenwerking. Dat houdt in dat afstemming over taken, rollen en verantwoordelijkheden van ieder onderdeel van het netwerk expliciet wordt ge­ maakt. Onderstaand schema toont een schematisch overzicht van de betrokken onderdelen in het

Figuur 2. Schematisch overzicht opgavegericht werken - Regio Zwolle (februari 2023)

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

REGIO ZWOLLE

netwerk.

42 In de tabel worden de netwerkonderdelen nader omschreven en wordt een voorzet gedaan voor de vertegenwoordigende partijen. Met als doel de representatie van alle partners zo goed als mogelijk te waarborgen.

Onderdeel

Frequentie

Toelichting

Regiobestuur

4x perjaar

Stelt regionale agenda vast (met inhoudelijke en lobbydoelstellingen) en bepaalt prioriteiten, waarbij alle belangen in acht worden genomen. Het Regiobestuur geleidt dit door naar alle colleges, raden en staten van de betrokken overheden. Monitort en evalueert de uit­ voering van de regionale agenda en is eindverantwoor­ delijk voor de uitvoering van de regionale agenda. Het Regiobestuur staat voor integraliteit tussen ver­ schillende opgaven en de betrokkenheid van verschil­ lende stakeholders bij de invulling van de opgaven (bijvoorbeeld in de samenstelling van de tafels). Het Regiobestuur heeft eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering van de meerjarige agenda.

Economie Å

4 keer per jaar in de

Arbeidsmarkt

overlegcyclus

Opgavegericht netwerk voor Economie en Human Capital Agenda -

Portefeuillehouders Economie

-

Portefeuillehouders Werk Å Inkomen