12.1 Programmabegroting 2024-2027.pdf
Tekst van het document
We onderzoeken de mogelijkheden voor het beter bereiken van onbenut arbeidspotentieel. Hiermee dragen we bij aan het arbeidsfit houden van onze inwoners en voorzien we onze lokale arbeidsmarkt van voldoende en passend personeel.
60
Wat zijn onze ambities? 5. Dienstverlening voor iedereen Omschrijving De gemeente is er voor haar inwoners en ondernemers. We stemmen onze dienstverlening op hen af. Transparant en toegankelijk zijn de kernwoorden. Zowel digitaal als fysiek. De informatie naar inwoners en ondernemers is duidelijk en we delen het proactief.
Wat gaan we in 2024 hiervoor doen? 5.1 We verlenen dienstverlening in de volle breedte van het bedrijfsleven Ondernemers kunnen makkelijk contact met ons opnemen, zowel telefonisch als per e-mail. We zorgen ervoor dat zij snel bij het juiste aanspreekpunt terecht komen en denken met hen mee. Door onze regionale samenwerking, zowel in Flevoland als in Regio Zwolle, bieden we instrumenten die ondernemers verder helpen in bijvoorbeeld innovatie, opleiden van personeel of financiering. 5.2 We verstrekken duidelijke informatie en informeren proactief We bieden duidelijke en toegankelijke informatie aan onze ondernemers. We informeren proactief via onze website, sociale media en nieuwsbrief Ondernemer Centraal. Voor specifieke vragen over subsidies, voucherregelingen en financieringsmogelijkheden organiseren we een laagdrempelige informatiemarkt.
61
Overige indicatoren
Aantal hectare uitgegeven bedrijfsgrond
2018
2019
2020
2021
2022
4,12
3,53
3,16
4,4
5,6
Bron
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 4,5
4,5
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving: -
Toelichting:
Op basis van de vastgestelde Visie werklocaties noordelijk Flevoland (2017) is de behoefte voor de periode 2017-2030 gemiddeld 4,4 ha per jaar. Bij bedrijventerreinen is de verkoop niet (zoals bij woningbouw) per jaar af te meten, maar deint de verkoop mee op de golven van de economie, waarbij het ene jaar meer bedrijfskavels verkocht worden dan in het andere jaar. De verkoop is ook afhankelijk van externe factoren, zoals de beperkte stroomcapaciteit door Liander. Gezien deze beperkte stroomcapaciteit verwachten we in 2023 een lager aantal ha uitgegeven bedrijfsgrond, wat zich mogelijk voortzet in 2024.
Aantal buitengewone werkgevers
Streefwaarde Streefwaarde 2018 260 Bron
2019
2020
2021
2022
2023
2024
250
260
300
350
375
375
WerkCorporatie
Omschrijving: -
62
Banen recreatie en toerisme
2018
2019
2020
2021
2022
1060
1150
1090
1120
1210
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 1210
1210
Bron:
LISA
Omschrijving:
Het aantal banen heeft betrekking op het totaal aantal fulltimers, parttimers en uitzendkrachten.
Aantal overnachtingen
2018
2019
2020
2021
2022
144.000
167.100
157.461
212.443
204.443
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 200.000
247.000
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving: -
Toelichting:
Het aantal overnachtingen in Noordoostpolder. De seizoenarbeiders worden hier niet in meegenomen. In de corona jaren was er een piek van het aantal binnenlandse overnachtingen. De trend is om vaker, korter en luxer binnenlands te verblijven. De verwachting is dat het aantal overnachtingen iets zal afnemen t.o.v. die corona jaren. Maar door nieuwe overnachtingsplaatsen is er wel sprake van groei ten opzichte van de overnachting pre corona.
63
Wat zijn de lasten? bedragen x € 1.000
Lasten Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2.264
2.249
1.177
908
784
776
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
2.3
Recreatieve havens
11
26
27
27
27
27
3.1
Economische ontwikkeling
82
79
565
473
514
538
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
866
947
817
811
811
811
3.4
Economische promotie
396
425
547
546
546
546
3.620
3.727
3.132
2.765
2.682
2.698
Totale lasten
Wat zijn de baten? bedragen x € 1.000
Baten Rekening Begroting Taakveld
Begroting
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
1.902
1.401
418
418
418
418
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
172
164
88
88
88
88
3.4
Economische promotie
526
200
500
500
500
500
2.600
1.765
1.006
1.006
1.006
1.006
Totale baten
64
Programma 4 - Dienstverlening en Besturen Programma omschrijving Dit programma gaat over onze dienstverlening aan inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. En over het functioneren van ons bestuur en onze organisatie. Programma doelstelling We willen aansluiten bij de behoefte van onze inwoners en ondernemers. We geven ze graag de ruimte om mee te denken over ruimtelijke en maatschappelijke opgaven. Onze dienstverlening is snel en simpel waar dat kan en persoonlijk waar dat beter is. We gaan open en transparant met elkaar om op basis van vertrouwen.
Portefeuillehouder Roger de Groot
Portefeuille Algemene, ambtelijke en bestuurlijke aangelegenheden AZC Overheidsparticipatie Project Dienstverlening
Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen?
Inwoners en ondernemers verwachten steeds sneller en beter geholpen te worden. Steeds meer digitale dienstverlening is mogelijk door DigiD, e-herkenning en de digitalisering van processen. De vragen waarvoor inwoners ons persoonlijk benaderen worden complexer en vragen meer tijd. Er is een (ten opzichte van de provincie bovengemiddelde) groep inwoners die laaggeletterd is of niet digitaal vaardig. Voor hen is het belangrijk dat zij niet alleen digitaal terecht kunnen, maar ook persoonlijk of telefonisch geholpen worden. Er komen meer eisen en strengere regelgeving ten aanzien van ontsluiting gegevens. Bijvoorbeeld de Wet open overheid (Woo), de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) en het verplicht in andere talen ontsluiten van de dienstverlening (Single Digital Gateway). Ook de Omgevingswet en de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) hebben grote impact. We worden door de verdergaande digitalisering op meerdere manieren met digitale (on)veiligheid geconfronteerd.
65
Ook ligt er een opgave tot verbeteren van de toegang en ondersteuning van kwetsbare inwoners (naar aanleiding van de parlementaire onderzoekscommissie kinderopvangtoeslag). • We schrijven arbeidsmigranten in. • Ontwikkelingen als de zorg voor vluchtelingen en energiecompensatie vragen (snelle) aanpassing aan een veranderde situatie. • De gemeente als partner in een netwerksamenleving: maatschappelijke opgaven kunnen niet alleen door onze organisatie zelf opgelost worden. Het aanpakken van die opgaven maakt samenwerking nodig. Samenwerking met andere gemeenten of met onze inwoners en ondernemers. Naast burgerparticipatie komt er ook steeds meer vraag naar overheidsparticipatie: inwoners en ondernemers nemen het initiatief en vragen de gemeente mee te doen. De ‘regio’ wordt ook steeds belangrijker in Rijksbeleid. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de RegioDeals en Omgevingsvisies.
Reguliere bedrijfsvoering We zijn voor alle inwoners toegankelijk. We sluiten met onze dienstverlening aan bij de behoefte en verwachtingen van inwoners, ondernemers en instellingen. Inwoners verwachten dat we hen direct en efficiënt van dienst zijn. Maar soms wordt juist flexibiliteit en concrete hulp gevraagd. Daarom digitaliseren we waar mogelijk en organiseren we dienstverlening op maat waar nodig. Dienstverlening betekent ook continu werken aan verbetering. Daarvoor baseren we ons op (lokaal) onderzoek. Ook zoeken we naar balans met de kosten. De reguliere bedrijfsvoering dienstverlening bevat onder andere: Het beantwoorden van binnenkomende vragen Inwoners en ondernemers bellen, mailen, komen aan de balie of handelen zaken digitaal af. Zij hebben vragen over bijvoorbeeld reisdocumenten, zorg of ondersteuning, vragen over de leefomgeving, vergunningen, noem maar op. Vragen worden zoveel mogelijk direct afgehandeld. Vragen die niet door het KCC afgehandeld kunnen worden, worden doorgezet naar de specialistische afdelingen. Verstrekken van persoonsdocumenten en -diensten De gemeente geeft persoonsdocumenten, zoals paspoorten, identiteitskaarten, rijbewijzen, Verklaringen Omtrent Gedrag en andere uittreksels uit. Ook regelt de gemeente persoonsgebonden diensten, zoals huwelijken en naturalisatie.
Actueel houden van de Basisregistratie Personen De gemeente houdt persoonsgegevens bij, zoals geboorte, overlijden en woonplaats. Coördineren van verkiezingen Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de organisatie van referenda en alle verkiezingen (Tweede Kamer, Provinciale Staten, Europees Parlement, Waterschap en gemeenteraad). De gemeente zorgt onder andere voor stembureaus zodat kiezers hun stem kunnen uitbrengen bij verkiezingen. Samenwerken om Noordoostpolder nog mooier te maken Als gemeente willen samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties krachten bundelen en kansen benutten die bijdragen aan een gezonde, veilige en toekomstbestendige leefomgeving. Samen met deze partners zorgen we voor een goede toegang voor alle inwoners van Noordoostpolder die een zorg- of hulpvraag hebben.
66
De reguliere bedrijfsvoering besturen bevat onder andere: Ondersteunen en adviseren van burgemeester en wethouders Het college voert de gemeentelijke taken uit. De medewerkers van de gemeente helpen en adviseren het college. De raad, raadscommissies en ondersteuning daarvan vindt plaats door de griffie De gemeenteraad stelt de kaders vast voor het beleid. En zij controleert de uitvoering daarvan. Dat doet zij als volksvertegenwoordiging. De griffie helpt daarbij. In 2024 zijn de volgende budgetten opgenomen: Raad en raadscommissies Vergoedingen raadsleden
€
647.413
Vergoedingen fracties
€
20.500
Vergoedingen commissieleden
€
12.500
Externe ondersteuning/expertise
€
27.500
Raadscommunicatie
€
8.240
Vergader-, reis-, verblijfkosten
€
12.310 €
728.463
€
355.857
Raadsgriffie Personeel
Rekenkamer en de accountantscontrole De Rekenkamer en de accountant doen onderzoek voor de gemeenteraad. De Rekenkamer onderzoekt of de activiteiten van de gemeente: · opleveren wat de bedoeling is; · voldoen aan de regels; · niet tegen onnodige kosten gedaan worden. De accountant controleert of de financiële stukken, en de besluiten daarover, juist zijn. In 2024 zijn de volgende budgetten opgenomen: Bestuursondersteuning raad en rekenkamer Accountant
€
150.000
Rekenkamer
€
84.150
€ 234.150 In de paragraaf bedrijfsvoering wordt dieper ingegaan op de sturing en beheersing van eigen bedrijfsprocessen zoals HR, juridische zaken, onderzoeken, informatisering en informatieveiligheid . Beleidsreferentie
Visie op (e)- dienstverlening Programma(jaar)plan dienstverlening Visie op participatie
67
Daarnaast heeft de gemeenteraad een Strategische RaadsAgenda 2022-2026 (SRA) vastgesteld. Twee onderwerpen op deze agenda raken het programma dienstverlening en besturen. Dit zijn: Regionalisering/public affairs en lobby/bestuurlijke samenwerking/DUN/Regio Zwolle/SMW Flevoland; Doorontwikkeling Participatie (democratische vernieuwing). De planning van bovenstaande onderwerpen op de SRA wordt door de raadscommissie BFE nog nader uitgewerkt. Verbonden partijen -
68
Wat zijn onze ambities? 1. Goede dienstverlening voor iedereen Omschrijving De gemeente is er voor haar inwoners en ondernemers. We stemmen onze dienstverlening op hen af. Transparant en toegankelijk zijn de kernwoorden. a) We zijn toegankelijk en zorgen dat iedereen eenvoudig en snel met ons in contact komt. b) We geven duidelijke informatie die voor iedereen vindbaar en begrijpelijk is. c) We digitaliseren waar dat mogelijk is en organiseren dienstverlening op maat voor wie dat nodig is.
Wat gaan we in 2024 hiervoor doen? 1.1 We zorgen ervoor dat iedereen eenvoudig met ons in contact komt
Daarvoor blijven we inzetten op het realiseren van een toegankelijke en gastvrije dienstverlening, waar inwoners en ondernemers tevreden over zijn. Daarvoor blijven we inzetten op de communicatie over en de naamsbekendheid van het Sociaal Loket in het algemeen en het Financieel Loket in het bijzonder. Ook gaan we de openingstijden verruimen en de samenwerking met onze ketenpartners verbeteren. Daarvoor blijven we onze (digitale) dienstverlening verbeteren, vanuit het credo digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Wij verbeteren onze dienstverlening door inwoners en ondernemers te vragen hoe zij onze dienstverlening ervaren en door gebruik te maken van beschikbare data zoals van klanttevredenheid onderzoeken.
1.2 We geven duidelijke informatie die voor iedereen begrijpelijk is
Als overheidsorganisatie willen we zo gebruikersvriendelijk mogelijk zijn. Op verschillende niveaus wordt daaraan gewerkt. In de digitale communicatie zorgen we ervoor dat: - informatie makkelijk vindbaar is; - de informatie op de website overeenkomt met de gebruikersverwachtingen; - de vormgeving ondersteunend is aan de communicatie; - het platform gebruikersvriendelijk is; - de website toegankelijk is voor iedereen. Onze website voldoet aan vigerende wet- en regelgeving zoals de wet digitale overheid, Single Digital Gateway en de internationale eisen ten aanzien van digitale toegankelijkheid.
Naast digitale communicatie is en blijft persoonlijk contact een wezenlijk onderdeel van de dienstverlening. Inwoners kunnen terecht bij de balies van het KCC wanneer zij niet digitaal vaardig zijn of meer uitleg nodig hebben. Of zij kunnen in gesprek gaan in de huiskamer van het sociaal domein bij persoonlijke vraagstukken. We trainen ons in het schrijven van begrijpelijke teksten en het voeren van het goede gesprek. Met de inzet van social media zorgen we voor actuele berichtgeving. 1.3 We zorgen voor eenvoudige en eenduidige procedures en aanvraagsystemen Steeds meer producten zijn eenvoudig en direct 24/7 aan te vragen via onze website. Vanaf 2024 werken we met een nieuw burgerzakensysteem waardoor de meest voorkomende aanvragen geheel digitaal afgehandeld kunnen worden.
69
Wat zijn onze ambities? 2. Ruimte voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties Omschrijving Nieuwe ideeën zijn welkom en wij laten zien wat wij doen. Wij zijn open en proactief. We brengen de politiek dichter bij onze inwoners door het zoeken naar nieuwe vormen van betrokkenheid bij beleidsontwikkeling en besluitvorming.
Wat gaan we in 2024 hiervoor doen? 2.1 We zijn open en proactief en betrekken inwoners, ondernemers bij beleidsontwikkeling en besluitvorming Initiatieven die binnenkomen via de intaketafel voorzien wij van advies over leefbaarheid en participatie. We denken vroegtijdig mee met de initiatiefnemer wat de impact is van een initiatief voor de woon- en leefomgeving van onze inwoners. Op die manier dragen wij zorg voor een goede leefbaarheid. Door de omgeving vroegtijdig te betrekken is de kans op bezwaren kleiner waardoor er -als het goed is- ook minder mediation hoeft te worden ingezet. Daarnaast houden we via de gebiedsregisseurs goed contact met inwoners in dorpen en wijken om kwesties vroegtijdig te signaleren en escalatie of juridische procedures te voorkomen Ook dienen deze contacten om signalen ter verbetering van de dienstverlening van de gemeente op te halen en in de organisatie neer te leggen. De informele gesprekken met bezwaarmakers dienen ditzelfde doel.
2.2 We trekken samen op met de gemeenten Dronten en Urk We gaan door met de samenwerking met gemeenten Dronten en Urk (samen vormen we de DUN) op het gebied van de personele- en salarisadministratie. We verkennen waar mogelijkheden waar verder kunnen samenwerken. De focus ligt hierbij op continuïteit en kwaliteit van te leveren diensten, verminderen van de kwetsbaarheid en kennisdeling. 2.3 We zetten steeds meer in op regionale samenwerking, public affairs en lobby
We gaan de komende jaren door met Regio Zwolle en richten ons specifiek op verdere economische structuurversterking voor onze regio, kennispoort, human capital agenda. Verder kijken we of bij de ruimtelijke agenda afstand tot zorgvoorzieningen en goede bereikbaarheid (zoals verbreding N50, Lelylijn, OV-hubs en aanpak van de Ketelbrug) goed opgenomen worden bij een nieuwe Rijk-Regio-Deal. We maken samenwerkingsafspraken met het rijk, de Flevolandse gemeenten, provincie Flevoland en het waterschap, met een strategisch karakter, gericht op de lange termijn vraagstukken (Samen maken we Flevoland). Hiervoor is een Strategische Agenda Flevoland vastgesteld en blijven we in gesprek over invulling van de bijbehorende uitvoeringsagenda. Centraal staan hierbij afspraken over vitale steden en kernen, sterke regionale economie, en duurzaam natuurlijk fundament. Essentieel hiervoor is dat de samenleving centraal staat en niet het stapelen van stenen (nabijheid van voorzieningen), bereikbaarheid van de Noordoostpolder en inzet op innovatie rond o.a. MITC, Agrifood en de maakindustrie. We onderzoeken of we ons gaan aansluiten bij het platform voor middelgrote gemeenten, een netwerk van middelgrote gemeenten die vaak een centrumfunctie in de regio vervullen, stedelijke problematiek kennen en een vergelijkbare schaal hebben (30.000-80.000 inwoners).
We zien dat er veel geld, tijd en aandacht uitgaat naar de Randstad en grote stedelijke omgeving. M50 sterkt ons om juist de regio beter op de kaart te zetten en zorgen voor meer tijd, aandacht en financiële stromen naar de (plattelands)regio’s in Nederland.
70
Overige indicatoren
Communicatie en voorlichting
2018
2019
2020
2021
2022
6,66
6,50
6,70
6,58
6,21
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 6,30
6,40
Bron:
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving:
Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoner geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente.
Tevredenheid algehele dienstverlening
2018
2019
2020
2021
2022
6,72
6,50
6,80
6,69
6,65
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 6,7
Bron:
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving:
Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening van de gemeente.
6,7
71
Tevredenheid digitale dienstverlening
2018
2019
2020
2021
2022
6,78
6,70
6,90
6,70
6,80
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 6,85
6,90
Bron:
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving:
Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de digitale dienstverlening van de gemeente.
Aantal klachten
2018
2019
2020
2021
2022
26
33
35
44
33
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 35
35
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving: Het totaal aantal ontvangen formele klachten
72
Aantal bezwaarschriften
2018
2019
2020
2021
2022
152
125
132,5
110
131
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 130
130
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving: Het totaal aantal ontvangen bezwaarschriften.
Percentage bezwaarschriften dat geleid heeft tot een gewijzigd besluit
2018
2019
2020
2021
2022
21%
31%
45%
32%
30%
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 30%
30%
Bron:
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving:
Percentage van het totaal aantal bezwaarschriften wat heeft geleid tot een (deels) gegrondverklaring en/of een gewijzigd besluit.
73
Wat zijn de lasten? bedragen x € 1.000
Lasten Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
0.1
Bestuur
2.632
2.874
2.786
2.785
2.785
2.768
0.2
Burgerzaken
1.264
1.329
1.535
1.498
1.497
1.497
3.896
4.202
4.321
4.282
4.282
4.264
Totale lasten
Wat zijn de baten? bedragen x € 1.000
Baten Rekening Begroting Taakveld 0.2
Burgerzaken
Totale baten
Begroting
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
665
477
707
707
707
707
665
477
707
707
707
707
74
Programma 5 - Financiën Programma omschrijving Dit programma gaat over de financiële dekkingsmiddelen van onze gemeente. Dit zijn onder andere de belastingen, leges, algemene en specifieke uitkeringen van het Rijk en de post onvoorziene uitgaven. De afzonderlijke delen vormen als geheel de dekking voor een structureel duurzaam evenwicht van lasten en baten. Programma doelstelling Een uiteenzetting geven van het financiële (meerjaren)beleid en van de (verwachte) financiële ontwikkelingen. Het uitgangspunt is een gezond en evenwichtig financieel beleid dat gericht is op het kunnen betalen van het (gewenste) voorzieningenniveau met aandacht voor de lokale lastendruk. Een programmabegroting, waarin de beleidsmatige en financiële aspecten zo éénvoudig en transparant mogelijk gepresenteerd zijn. Ambitie: een realistische begroting, waar wij grip op hebben. We houden de ontwikkelingen goed in de gaten, maar tonen ook lef. Waar mogelijk, investeren wij om het voorzieningenniveau in de Noordoostpolder mee te laten groeien met het aantal inwoners.
Portefeuillehouder Sacha Werkman
Portefeuille Financiën
Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen? Algemene uitkering De essentie van de meerjarenprogrammabegroting 2024 - 2027 is de interpretatie en vertaling van het Rijksbeleid voor de onbepaaldheid van de financiering vanaf 2026. De onbepaaldheid voor de hoogte van de algemene uitkering vanaf 2026 refereert aan onzekerheid als spanning ten aanzien van verwachtingen, financiële druk en beroering, onvoorspelbaarheid van de haalbaarheid van de ambitieplanning en gebrek aan erkenning en waardering door het Rijk voor de rol, taken, positie, verantwoordelijkheid van gemeenten. Het Rijk doet daarmee een beroep op het scheppend vermogen van gemeenten voor zowel het totstandkomingsproces als voor de inhoud van de meerjarenprogrammabegroting 2024 - 2027, waarbij ook een voorbeschouwing van proces en inhoud van de perspectiefnota 2025 - 2028 en meerjarenprogrammabegroting 2025 - 2028 onontbeerlijk is.
75
In de septembercirculaire 2022 had het Rijk voor 2026 een incidenteel bedrag van € 1 miljard beschikbaar voor de algemene uitkering. Een éénmalige lagere structurele korting op de algemene uitkering. Naar aanleiding van de meicirculaire 2023 is deze € 1 miljard toevoeging aan de algemene uitkering doorgerekend en vertaald naar het aandeel voor gemeente Noordoostpolder. De doorrekening is ook voor 2027 en verder gemaakt. De algemene uitkering wordt vanaf 2027 geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Dit is volgens het Rijk een objectieve en onafhankelijke maatstaf voor zowel volumecomponenten, die een kostenverhogende werking hebben (zoals bevolkingsgroei), als voor de loon- en prijsontwikkeling. Deze systematiek kent jaar op jaar toegepast inhoudelijk een sterkere koppeling met de brede uitgavenontwikkeling bij gemeenten. Voorlopig heeft het Rijk hiervoor een aanvullend budget gereserveerd van € 150 miljoen voor 2027 en € 300 miljoen voor 2028. Wat de effecten voor de algemene uitkering van gemeente Noordoostpolder voor 2027 zal zijn, wordt met de meicirculaire van 2026 bekend gemaakt. Het effect voor 2028 wordt met de meicirculaire van 2027 bekend gemaakt. De financiële ruimte van gemeenten voor uitgavenontwikkeling wordt middels de nieuwe systematiek van koppeling met het bbp vormgegeven.
De indexatie voor inflatie volgt die van het lopende jaar, waardoor de algemene uitkering naar de boodschap van het Rijk reëel ‘op niveau’ blijft. Het Rijk suggereert met deze gewijzigde systematiek gemeenten een stabiele, solide en duurzame financiële basis te bieden, hetgeen niet het geval is. Vanaf 2026 stapt het kabinet dus af van de normeringssystematiek ‘trap op trap af’, waarbij de inkomsten van gemeenten en provincies via het gemeente- en provinciefonds meebewegen met de uitgaven van het Rijk en dat kost de gemeenten structureel € 2 miljard, ofwel voor gemeente Noordoostpolder circa € 4,5 à € 5 miljoen. De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente en is goed voor ongeveer 75% van alle baten. Voor specifieke doelen kan een gemeente steeds vaker specifieke middelen aanvragen. Voor diverse beleidsvelden waarvoor een uitkering aangevraagd kan worden, heeft het Rijk alvast generieke kortingen op de algemene uitkering doorgevoerd. Dat betekent dat voor gemeente Noordoostpolder bij gelijkblijvende doelen en ambities een korting op de algemene uitkering doorgevoerd is door het Rijk. De trend van het Rijk is om steeds meer met specifieke uitkeringen te werken. Voorbeelden zijn de duurzaamheidsopgave, de woningbouwopgave gezond leven en sport.
De mate waarop de gemeente hierop anticipeert is medebepalend voor de te realiseren ambities in relatie tot de middelen die de gemeente hiervoor vanuit het Rijk kunnen krijgen, maar ook voor de reguliere exploitatiebegroting. Niet aangewende middelen van een specifieke uitkering moeten terugbetaald worden aan het Rijk. De hoogte (het niveau) van de algemene uitkering blijft lang onzeker en is jaarlijks onderwerp van gesprek bij het opstellen van de perspectiefnota en volgende meerjarenprogrammabegroting. De algemene uitkering kent een incidenteel en een structureel deel. De voorbije jaren kende de algemene uitkering relatief veel incidentele componenten. Met ingang van 2026 heeft het Rijk gebroken met deze beleidslijn. Gemeente Noordoostpolder heeft de beleidslijn dat de algemene uitkering voor het laagste niveau van de meerjarenbegroting als structureel verwerkt wordt en dat de afwijkingen daarvan verwerkt worden ofwel verevend worden door middel van de kasschuifmethode ofwel door interventie van de reserve Beleidsplan dan wel door een combinatie van deze twee methodieken. Het uitgangspunt is drieërlei. Het voldoen aan de voorschriften Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), optimalisatie van de mogelijkheden tot realisatie van de gemeentelijke ambities en doelen en het borgen van een robuuste financiële positie.
Belastingen Het Rijk baseert de algemene uitkering mede op de middelen die een gemeente zelf zou moeten genereren door middel van belastingen, retributies (leges), inkomsten uit bezittingen en opbrengsten uit verkopen. Het gaat dan onder andere om toeristenbelasting, OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing, verhuur en verkopen grond. Het Rijk past een korting toe op de algemene uitkering, ter grootte van het bedrag waarvan het Rijk veronderstelt dat een gemeente dit zelf aan inkomsten genereert, of kan genereren. De OZB is de belangrijkste eigen inkomstenbron en kent een directie relatie met de korting hiervan op de algemene uitkering, die concreet is en jaarlijks aangepast wordt.
76
Steeds meer digitale dienstverlening is mogelijk door DigiD en de digitalisering van processen. De digitale dienstverlening aan inwoners en bedrijven wordt enerzijds uitgebreid en anderzijds gemakkelijker gemaakt. In de meicirculaire 2023 hanteert het Rijk een correctiepercentage voor de inflatie voor de OZBtarieven van +7%. Gemeente Noordoostpolder houdt het algemene inflatiepercentage van +3,9% aan voor de tariefsaanpassingen. De bezwaren tegen de waardebeschikkingen hebben landelijk, en ook voor gemeente Noordoostpolder in 2023, een vlucht genomen. De oorzaken hiervan waren voornamelijk de substantiële waardestijging die woningen in 2022 hebben laten zien en de intensieve campagnes van no cure no pay bedrijven. Voor 2024 wordt geïnvesteerd in een vergaande geautomatiseerd/gerobotiseerd proceslandschap van de uitvoering van de wet WOZ om beheersbaarheid van de processen en borging van de kwaliteit te kunnen blijven garanderen. In verband met afhankelijkheid van de automatiseerders is het onzeker of het lukt om voor de aanslagoplegging van 2024 de automatisering/robotisering door te voeren. De maatregelen waar aan het Rijk werkt om het aantal bezwaren van de no-cure no-pay bureaus in te perken, lijken vooralsnog weinig effectief te zullen worden. In de programmabegroting 2024 is het proces WOZ 2024 financieel geborgd, evenals de bezwaarafwikkeling.
Treasury Gemeente Noordoostpolder heeft liquide middelen die uitgezet kunnen worden bij de staat of bij andere overheden. De ontwikkeling van de rente is onzeker. Het beeld is dat de rente voor een langere tijd in positieve zin bij het nulpercentage vandaan blijft. Hoe ver en wat de beweeglijkheid van de rente zal zijn, is lastig te schatten. Voor welk bedrag de komende begrotingsjaren middelen weggezet kunnen worden, is enerzijds afhankelijk van de mate van realisatie van de gemeentelijke ambities en anderzijds van de exploitatieresultaten van de grondexploitaties. Rekenkundig zal gemeente Noordoostpolder door middel van raadsbesluiten al haar liquide middelen inzetten. Voorbeelden van majeure investeringen zijn: de Campus, het Bosbad en de Poldertoren. Verder staan de investeringen in Voorzien in Vastgoed op p.m. begroot (laatste berekeningen gaven een aanvullende investeringsbehoefte aan van € 16 mln.). Waar voor het geactualiseerde Voorzien in Vastgoed nog geen financiële middelen gereserveerd zijn, zijn er geen middelen voor de realisatie van drie van de vijf nieuwe brandweerkazernes en zijn er geen middelen beschikbaar voor uitvoering van de energietransitie en duurzaamheid. De vrije ruimte in de reserves (reserve Beleidsplan) is circa € 17 miljoen en ontoereikend om de lasten van al deze investeringen te kunnen dekken.
Voor de treasury wordt volgens de prognose van de uitvoering van het vastgestelde beleid binnen de begrotingsperiode 2024 - 2027 de nulstand bereikt voor de liquide middelen. Wanneer alle ambities vorm krijgen in besluitvorming door de raad en ook uitgevoerd worden, wordt het moeten aantrekken van vreemd vermogen binnen deze meerjarenbegrotingsperiode waarschijnlijk. Een strakke planning van de te realiseren ambities en uitgaven en een dito liquiditeitenplanning is essentieel voor een goed treasurybeleid. Reguliere bedrijfsvoering Voor de reguliere bedrijfsvoering heeft het zorgen voor een adequate personele bezetting prioriteit. Het vervullen van functies met een financiële achtergrond, kennis en competenties is lastig. Al enige jaren is het onontkoombaar op onderdelen gebruik te maken van externe ondersteuning. Steeds vaker leiden nieuwe of geactualiseerde applicaties die een koppeling hebben met het belasting- en of het financiële pakket tot knelpunten. Daar waar voorheen koppelingen mogelijk waren en goed werkten, is het geen vanzelfsprekendheid dat deze koppelingen ook in de nieuwe situatie (op dezelfde integrale) wijze mogelijk zijn. Dit levert een risico op voor de continuïteit van bepaalde processen. Verder hebben geen of suboptimale koppelingen een negatieve uitwerking op de gevraagde personele inzet.
Daar waar koppelingen eerder werk uit handen namen, lijkt de nieuwe trend dat vanwege deze ontwikkelingen in het nieuwe applicatie- en koppelingenlandschap meer werk door medewerkers uitgevoerd moet worden, wat een beroep doet op schaarse medewerkers.
77
Het gaat ook om werkzaamheden die niet aantrekkelijk zijn voor de betreffende functies. Beleidsreferentie
Treasurystatuut 2011 Nota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2013 Financiële beheersverordening 2017 Controleprotocol 2017 Nota Reserves en Voorzieningen 2017 Nota Waardering, activerings- en afschrijvingsbeleid 2017 Nota Geldleningen en garantstellingen 2023 Gemeentewet (GW) Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
Voor de raadsvergadering van 11 december 2023 staan voor alle beleidsnota (behalve de nota Geldleningen en garantstellingen 2023) en verordening 212 geactualiseerde versies geagendeerd.
Verbonden partijen -
78
Wat zijn onze ambities? 1. Een realistische begroting Omschrijving Er zijn veel onzekerheden en ingrijpende economische ontwikkelingen. Daar kunnen wij de ogen niet voor sluiten. De inflatie loopt op en grondstof- en energieprijzen stijgen. Dat heeft effect op veel mensen, bedrijven en organisaties, zo ook op de gemeente. Hoe veel en hoe groot is dat effect? Dat is nog onzeker. Met deze uitdagingen gaan wij voor een realistische begroting waar wij grip op hebben. We houden de ontwikkelingen goed in de gaten, maar tonen ook lef. Waar mogelijk, investeren wij om het voorzieningenniveau in de Noordoostpolder mee te laten groeien met het aantal inwoners.
Wat gaan we in 2024 hiervoor doen? 1.1 Een realistische begroting De lasten en baten zodanig en integraal begroten dat de gerelateerde doelstellingen binnen de daarvoor geplande tijd, beschikbare in- en externe arbeidscapaciteit, financiële middelen, rol en afhankelijkheid van derden en prioritetstelling gerealiseerd kunnen worden. Een realistische begroting heeft een relatie met Rijksbeleid voor gemeenten, zowel inhoudelijk als financieel, en de (on)mogelijkheden voor gemeenten, in casu gemeente Noordoostpolder. We schatten zo goed mogelijk de lasten en baten van de te realiseren doelen voor het komende begrotingsjaar door op basis van informatie uit het verleden (welke resultaten hebben we in het verleden behaald, onder welke omstandigheden en met welke activiteiten), de schatting van de (positieve) gevolgen van aangepaste beleid en operationele plannen en op basis van schattingen van de marktontwikkelingen (bijvoorbeeld beschikbaarheid van arbeid en materiaal, effecten van loon en prijsontwikkelingen en economische ontwikkelingen). We begroten de lasten en baten op basis van alle lasten die we verwachten in de begrotingsperiode. Het betreft de bestaande lasten en lasten, verminderd met gerealiseerde en of te realiseren besparingen, vermeerderd met geplande en onderbouwde aanvullende lasten en baten die samenhangen met de te realiseren doelstellingen.
Het maken van de begroting houdt in dat zowel de doelstellingen als de benodigde middelen geformuleerd worden. Na vaststelling van de raad voert het college de begroting uit, wat niet vrijblijvend is. Hiermee wordt bij het opstellen van de begroting rekening gehouden. De aspecten die voor realistisch beoordeel worden zijn feitelijkheid, haalbaarheid, relatie met vastgesteld beleid en vastgestelde plannen en bestuurlijke af- en instemming.
Overige indicatoren Geen overige indicatoren
79
Wat zijn de lasten? bedragen x € 1.000
Lasten Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
208
190
215
215
215
215
0.5
Treasury
0.61
OZB-woningen
53
215
323
323
323
323
0.62
OZB niet-woningen
463
379
383
383
383
383
0.64
Belasting overig
-
-
104
104
104
104
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
3
4
5
5
5
5
0.8
Overige baten en lasten
716
219
456
438
366
242
1.442
1.007
1.486
1.468
1.396
1.272
Totale lasten
Wat zijn de baten? bedragen x € 1.000
Baten Rekening Begroting Taakveld
2022
Begroting
Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
0.5
Treasury
742
471
1.709
1.206
703
450
0.61
OZB-woningen
6.135
6.338
6.902
6.902
6.902
6.902
0.62
OZB niet-woningen
6.490
6.792
7.325
7.325
7.325
7.325
0.64
Belasting overig
-
-
94
94
94
94
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
100.689
99.076
107.945
107.775
98.597
98.874
0.8
Overige baten en lasten
438
45
70
70
70
70
114.493
112.722
124.045
123.372
113.691
113.715
Totale baten
80
Programma 6 - Sociaal Domein Programma omschrijving Dit programma gaat over onze inspanningen om iedereen naar vermogen mee te laten doen aan de samenleving. Programma doelstelling Inwoners doen mee naar vermogen. Indien nodig met passende (preventieve) oplossingen, die aanvullend zijn op dat wat mensen wel kunnen.
Portefeuillehouder Sacha Werkman
Portefeuille WMO en volksgezondheid Toegang sociaal domein Welzijn
Linda Verduin
Participatiewet Jeugdzorg Project Grip op het sociaal domein
René van Amersfoort
Armoedebeleid Inburgering en minderhedenbeleid
Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen? Inflatie en energie armoede Afgelopen jaar werd landelijk zichtbaar dat er een groeiende groep mensen is, die door de aanhoudende hoge inflatie en energiekosten in de problemen komt. Ondanks een afvlakkende prijsontwikkeling, blijft dit een grote onzekere factor voor veel huishoudens. Niet meer alleen de minima worden hard geraakt. Het Nibud stelde dat ook veel middeninkomens zijn geraakt. Deze ontwikkeling heeft ook effect op onze dienstverlening. Het beroep op minimaregelingen en op termijn schulddienstverlening kan toenemen. Ook wordt vroegsignalering van schulden belangrijker. Toegankelijkheid c.q. het bereik van onze dienstverlening is daarbij essentieel. En de uitkomsten van lopende onderzoeken geven ons daarbij richting voor de toekomst. Decentralisatie beschermd wonen De decentralisatie beschermd wonen is wederom uitgesteld, nu tot en met 2025. In samenwerking met de regiogemeenten wordt verder gewerkt aan het gezamenlijk vormgeven van het toekomstige zorglandschap. Onderdeel daarvan is ook de financiering van dit landschap. Want met de
81
decentralisatie komen de middelen geleidelijk naar de gemeenten toe. Als gevolg van het nieuwe verdeelmodel krijgen de gemeenten gezamenlijk minder middelen, wat effect heeft op de mogelijkheden in dienstverlening. Hervormingsagenda jeugd Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG hebben een principeakkoord bereikt over de Hervormingsagenda Jeugd. Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar. Daarom werken deze 5 partijen - de vijfhoek - aan de hervormingsagenda om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. Hierbij is de uitspraak van de Commissie van Wijzen het uitgangspunt. Onderdeel van de afspraken tussen Rijk en gemeenten is, dat een Commissie van Deskundigen in 2025 een ‘zwaarwegend advies’ uitbrengt over het overeengekomen financiële kader. Herinvoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning te verbeteren, heeft het kabinet besloten om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. Op dit moment betaalt elke cliënt die van een of meer van deze voorzieningen gebruik maakt, € 19 per maand (het abonnementstarief), ongeacht het inkomen.
Met de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage wordt de hoogte van de eigen bijdrage bij alle maatwerkvoorzieningen afhankelijk van het inkomen. Deze wijziging gaat in 2026 in. Hoe de nieuwe, inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien wordt in de komende periode door het Rijk verder uitgewerkt. Reguliere bedrijfsvoering Algemene voorzieningen Zijn de voorzieningen waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is. Zoals ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers, opvoedondersteuning, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), buurtwerk en preventief jongerenwerk. Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Zijn de loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning. Het gaat hierbij onder andere om voorlichting en advies, (cliënt)ondersteuning en de praktijkondersteuner huisarts voor jeugd. Inkomensregelingen Gaat onder andere over bijstand (inclusief bijstand aan zelfstandigen), loonkostensubsidies en schuldhulpverlening. Ook het gemeentelijke armoedebeleid, zoals bijzondere bijstand, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen, hoort hierbij. WSW, beschut werk en arbeidsparticipatie Zijn vormen van ondersteuning die bijdragen aan het maatschappelijk participeren van inwoners.
De twee eerstgenoemden zijn niet gericht op het doorstromen naar 'reguliere' arbeid. Een groot deel van deze ondersteuning wordt uitgevoerd door Concern voor Werk. Arbeidsparticipatie daarentegen juist wel. Daarbij valt te denken aan zaken als scholing, matching, proefplaatsing en jobcoaching. Dit doet de gemeente samen met de WerkCorporatie. Maatwerkvoorzieningen en ondersteuning volwassen Zijn de materiële voorzieningen, vervoers- en woondiensten om zelfstandig te kunnen functioneren voor alle inwoners met fysieke beperkingen. Daarnaast verstrekken we ondersteuning aan volwassenen op het gebied van huishoudelijke hulp, ambulante begeleiding en dagbesteding. En is de vrije inloopvoorziening GGZ aan de Bouwerskamp beschikbaar. Jeugdhulp Is de hulp en zorg aan onze jongeren. Wanneer de jongere thuis verblijft, valt hierbij te denken aan begeleiding, ambulante behandeling, jeugd GGZ en dagbesteding. Daarnaast zijn er vormen van
82
zorg waarbij de jongere niet thuis verblijft zoals, pleegzorg, gezinshuizen, behandeld wonen en gesloten jeugdzorg. De ambities op het gebied van jeugdhulp met verblijf zijn gericht op minimalisatie, door inzet van alternatieve ambulante varianten in de thuissituatie. Beschermd wonen, maatschappelijke- en vrouwenopvang De taken op het gebied van beschermd wonen, inclusief dagbesteding van deze doelgroep en "Beschermd Thuis"-varianten. De maatschappelijke- en vrouwenopvang worden in regionale samenwerking via de centrumgemeente Almere uitgevoerd. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering Omvat de kinderbeschermingsmaatregelen zoals Onder Toezicht Stelling en voogdij maatregelen. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Volksgezondheid Gaat over de taken ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel. Inclusief ambulancevervoer, hulp bij rampen en het aanbieden van vaccinaties. Deze taken zijn binnen de GR GGD belegd en voor de doelgroep 0-4 jaar binnen het consultatiebureau wat wordt uitgevoerd door Zorggroep Oude Nieuwe Land.
Beleidsreferentie Beleidsplan Sociaal Domein "Krachtig Noordoostpolder 2.0" (2021) - Deelplan Jeugd (2019) - Deelplan Minima (2021) Regiovisie Jeugd Flevoland - Deelplan Wmo & Volksgezondheid (2021) Regionaal zorglandschap Wmo Bestuurlijk akkoord "Weer Thuis" - Deelplan Participatie (2021) Integraal taalplan (2021) Beleidskader inburgering (2021) - Deelplan Schulddienstverlening (2020) Verbonden partijen GR IJsselmeergroep GR GGD Flevoland WerkCorporatie B.V.
83
Wat zijn onze ambities? 1. Meedoen in de samenleving Omschrijving Zorg in de Noordoostpolder blijft beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar. We sluiten aan op wat onze inwoners nodig hebben. Door te werken met ‘positieve gezondheid’ kijken we naar wat mensen kúnnen in plaats van naar hun beperkingen. We geven onze partners ruimte door te werken vanuit vertrouwen en zorg op maat. Ons doel is een samenleving waarin iedereen meedoet en zelfstandig is. Onze speerpunten zijn: Uitvoering 'Krachtig Noordoostpolder' Preventie is belangrijk De taal leren voor gelijke kansen Aandacht voor werk en inkomen Ruimte voor innovatieve zorg
Wat gaan we in 2024 hiervoor doen? 1.1 We werken toe naar verdergaande regionale samenwerking voor jeugdhulp De beschikbaarheid en kwaliteit van jeugdhulp moet worden verbeterd en hiervoor moet de samenwerking tussen gemeenten in Flevoland, aanbieders en andere domeinen worden versterkt. Dit vraagt om een verdergaande regionale samenwerking op het gebied van lokale jeugdhulp. Deze geven we verder vorm, waarbij de hervormingsagenda Jeugd als leidraad geldt. 1.2 We onderzoeken de mogelijkheden van 'Scheiden zonder schade' Veel problematiek in de jeugdhulp wordt veroorzaakt door complexe scheidingen. Het percentage gescheiden inwoners is in de afgelopen jaren gestegen en de verwachting is niet dat dit de komende jaren daalt. Vijftien tot twintig procent van de scheidingen mondt uit in een complexe scheiding. Een complexe scheiding is een scheiding waarbij ouders door aanhoudende ernstige conflicten het belang en welzijn van de jeugdigen uit het oog verliezen, evenals het wederzijdse belang. Landelijk gezien is er in de afgelopen jaren steeds vaker een ondertoezichtstelling (OTS) door een rechter opgelegd aan jeugdigen bij wie de strijd tussen scheidende ouders hun ontwikkeling bedreigt. We willen de situatie in Noordoostpolder verder onderzoeken en zo de problematiek en behoeften verder in kaart brengen.
Daarna kan worden gekeken welke onderdelen uit het Programma Scheiden zonder Schade mogelijk in Noordoostpolder kunnen worden ingezet. Het doel hiervan is dat gezinnen tijdig passend hulp ontvangen, zodat verergering van problematiek wordt voorkomen. Hiermee voorkomen we ook de inzet van zwaardere (en dure) zorg. 1.3 We stimuleren en faciliteren de ontwikkeling van gezondheidscentrum 'Het Vlie' Als gemeente zijn we actief betrokken als samenwerkingspartner bij 'Het Vlie'. Het Vlie kent twee programmalijnen: Samenwerken & Bouwen. De lijn Samenwerken kenmerkt zich vooral in het verbinden van het sociaal en medische domein. Dit is tevens een opdracht vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Passend bij onze rol trekken we samen op met de partners binnen de gezondheidsketen om de zorg voor onze inwoners zo goed mogelijk te organiseren. Om dit te benadrukken is een intentieovereenkomst ondertekend.
84
1.4 We zetten Noordoostpolder op de kaart om het huisartsentekort te verminderen Passend bij de rol die we als gemeente hebben, zetten we in op drie lijnen: 1. Communicatie; samen optrekken met partners binnen de keten van de gezondheidszorg in de communicatie naar onze inwoners. 2. Opleiden; samen met de huisartsen, Medrie en UMCG-huisartsenopleiding zijn we een 3e pilotregio geworden, zodat huisartsen in opleiding hun gehele specialisatie tot huisarts in de regio kunnen doen. De gemeente zorgt voor een marketingstrategie om de potentiële huisartsen aan te trekken. 3. Huisvesting; als gemeente denken we proactief mee als er kansen & knelpunten zijn. Bij signalen leggen we vanuit economische zaken & sociaal domein actief contact, en brengen we in kaart wat de behoefte van de huisartsen (inclusief huisvesting) zijn. 1.5 We maken beleid voor asiel en integratie Het groeiende aantal vluchtelingen, statushouders en arbeidsmigranten heeft grote impact op onze samenleving. Zowel fysiek; wonen en ruimte, als ook sociaal; onderwijs, inburgering zorg en leefbaarheid. In 2024 stellen we onze visie op en ontwikkelen we beleid voor de komende jaren op het gebied van asiel en integratie. Daarbij is er aandacht voor statushouders, asielzoekers, AMV-ers en mogelijk arbeidsmigranten.
1.6 We ontwikkelen de werkwijze Wet Inburgering door De Wet Inburgering is per 1 januari 2022 geïmplementeerd binnen onze gemeente. De basisdienstverlening is opgezet en er is een netwerk ontstaan rondom de statushouders om de taken van de wet uit te kunnen voeren. Als gemeente houden we regie op het traject en ontwikkelen we waar nodig de werkwijze verder door. Daarbij staat de statushouder centraal. 1.7 We onderzoeken in hoeverre onze sociale voorzieningen toereikend zijn voor arbeidsmigranten Het aantal inwoners van de gemeente is gegroeid, dit is mede het gevolg van de inschrijving van arbeidsmigranten. Iedere inwoner heeft recht op passende ondersteuning wanneer dit nodig is. Door het toenemende aantal inwoners is het van belang te weten of de omvang van onze sociale voorzieningen nog toereikend is. En of de geboden dienstverlening ook aansluit bij de hulpvraag van de 'nieuwe' doelgroep. In 2024 onderzoeken we in hoeverre dit het geval is en waar eventuele hiaten zitten. 1.8 We gaan aan de slag met de uitkomsten van uitgevoerde onderzoeken De uitkomsten van de onderzoeken naar de Armoedeval (intern) en het Minimabeleid (rekenkamer) worden naar verwachting in 2023 opgeleverd. De ervaring leert dat dergelijke onderzoeken verbeterkansen opleveren t.o.v. het huidige beleid en werkwijzen. In 2024 gaan we dit uitwerken en waar nodig en mogelijk implementeren.
1.9 We evalueren en actualiseren het beleidsplan schulddienstverlening Op grond van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening is de gemeenteraad verplicht elke vier jaar een beleidskader schuldhulpverlening vast te stellen. Het huidige beleidsplan 'Voorkomen staat voorop' loopt van 2020-2024. In de eerste helft van 2024 zal dit plan worden geëvalueerd en zal een nieuw plan worden voorgelegd aan de raad. Hierbij nemen we de landelijke c.q. wettelijke ontwikkelingen op het gebied van schuldhulpverlening mee.
85
1.10 We werken aan verbetering van bewindvoering Gemeenten zien de kosten van bewindvoering steeds verder toenemen, terwijl de kwaliteit van bewindvoerders als wisselend wordt ervaren. De toenemende kosten hebben te maken met een toenemend aantal inwoners dat gebruik maakt van bewindvoering, maar ook met de duur van de bewindvoeringstrajecten. We willen toewerken naar meer grip op de kwaliteit, effectiviteit en efficiëntie van bewindvoering. In 2023 is hiertoe een eerste aanzet gemaakt. In 2024 werken we dit verder uit en ronden we dit af. Dit sluit aan bij het beleidsplan Sociaal Domein en het projectplan Grip op het Sociaal Domein. 1.11 We ontwikkelen een regionaal werkcentrum Als gemeente hebben we de taak gekregen om samen met andere Flevolandse gemeenten en UWV een Regionaal Werkcentrum vorm te geven. Werkenden, werkzoekenden en werkgevers bieden we zo via de regionale loketten toegang tot de dienstverlening die zij nodig hebben van een regionaal publiek-privaat samenwerkingsverband van sociale partners, gemeenten, UWV, SBB en onderwijsinstellingen. 1.12 We werken aan de doordecentralisatie Beschermd Wonen Gemeenten, Rijk en andere partijen werken al jaren aan de transitie “van beschermd wonen naar een beschermd thuis”. Ondanks de gezamenlijke ambities is de decentralisatie Beschermd Wonen wederom uitgesteld naar 1-1-2025.
Ondanks uitstel gaat de samenwerking met de regiogemeenten onverminderd door. En wordt er verder gewerkt aan het gezamenlijk vormgeven van het toekomstig zorglandschap. Zo wordt de uitvoeringsorganisatie verder ingericht en maken we in regionaal verband afspraken over de financiering van gezamenlijke voorzieningen en de kosten van individuele trajecten. En kijken we ook naar mogelijke synergievoordelen vanuit en in relatie tot de regionale samenwerking op het gebied van Jeugdhulp. 1.13 We monitoren en realiseren het Taalbeleid We vinden het belangrijk dat kinderen en volwassenen de Nederlandse taal goed beheersen en laaggeletterdheid in de Noordoostpolder afneemt. Want dat geeft hun gelijke kansen op de arbeidsmarkt en in de samenleving. Samen met lokale en regionale taalaanbieders voeren we ons taalplan actief uit en we zorgen dat het taalaanbod toegankelijk is voor inwoners die het nodig hebben. In 2024 vindt een tussenevaluatie van het taalbeleid plaats en passen we dit waar wenselijk en mogelijk aan. 1.14 We verkennen samen met de raad de sturingsmogelijkheden van monitor(s) sociaal domein We verkennen samen met de Commissie Samenlevingszaken de mogelijkheden om een nog actueler inzicht op de verschillende thema’s in het sociaal domein te verkrijgen. Dit doen we onder andere op het gebied van Jeugd, Wmo en Participatie.
Met behulp van de diverse monitoren gaan we op actieve wijze in gesprek over trends en ontwikkelingen. En ervaren of deze wijze van monitoren en sturen passend is bij de uitdagingen waar we in het sociaal domein voor staan. En hier betrekken we de halfjaarlijkse monitor jeugd in.
86
Overige indicatoren
Eenzaamheid
2018
2019
2020
2021
2022
38
39
44
41
21,5
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 30
38
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving: Percentage van onze inwoners dat zich eenzaam voelt.
Toelichting:
Door beperkende maatregelen in de sociale omgang gedurende de Corona periode hebben waarschijnlijk meer mensen zich eenzaam gevoeld. In 2022 is er sprake van een afname, omdat de coronamaatregelen zijn opgeheven. De verwachting is dat dit weer naar pre-Coronawaarden zal stijgen
Kwetsbaarheid
2018
2019
2020
2021
2022
16
14
27
24
22
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 18
16
VNG realisatie - Burgerpeiling
Omschrijving: Percentage van onze inwoners dat kwetsbaar is. Toelichting:
De kwetsbaarheid van onze inwoners is na een periode van lichte daling, gedurende de Coronaperiode op basis van cijfers omgeslagen. Voor 2022 zijn deze cijfers nog niet bekend.
87
Gezondheid
2018
2019
2020
2021
2022
7,6
7,6
7,7
7,7
7,6
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 7,6
7,6
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving: Waarderingscijfer van de gezondheid. Toelichting:
Het cijfer is de afgelopen jaren stabiel gebleven.
(Gezondheids)zorgvoorzieningen
2018
2019
2020
2021
2022
74
67
73
68
56,77
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 60,00
60,00
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving: Percentage van de inwoners dat (zeer) tevreden is met (gezondheids)zorgvoorzieningen
88
Zorgtoegang
2018
2019
2020
2021
2022
78
75
77
80
-
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 -
-
Bron:
Cliëntervaringsonderzoek Wmo
Omschrijving:
Percentage van de mensen wat een Wmo voorziening heeft ontvangen en het (helemaal) eens is met de stelling "Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag."
Toelichting:
In 2020 en 2022 is dit niet gemeten. Daarom is het niet mogelijk om een trend te signaleren, momenteel wordt gewerkt aan vervangende meetmethode
Participatiebeleving
2018
2019
2020
2021
2022
6,33
6,43
6,62
6,44
6,41
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 6,4
6,4
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving: Waarderingcijfer van de inspanning burgers te laten deelnemen. Toelichting:
We zien een stabiele trend in de waardering van onze inwoners voor participatie.
89
Sociaal vangnet
2018
2019
2020
2021
2022
6,88
6,8
7,34
7,42
7,5
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 7,5
7,5
Bron:
KING - Burgerpeiling
Omschrijving:
De mate waarin een inwoner naar aller waarschijnlijkheid voor hulp en zorg kan terugvallen op familie, vrienden of buurtgenoten op een schaal van 0 - 10.
Toelichting:
Hierbij is wel sprake van grote verschillen. Waar de weerbare inwoners dit onderdeel gemiddeld waarderen ruim boven de 7, geldt dat voor de kwetsbare inwoners dit rond het cijfer 5 schommelt. In totaal geeft 4% aan niet op iemand terug te kunnen vallen.
Welzijnsvoorzieningen
2018
2019
2020
2021
2022
56
52
54
50
46,6
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 48
50
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving: Percentage van de inwoners dat (zeer) tevreden is met welzijnsvoorzieningen Toelichting:
Evenals voorgaande jaren ligt de waardering iets onder het landelijk gemiddelde. We zijn met voorveld in gesprek en dat moet leiden tot verbeteringen
90
Mantelzorg
2018
2019
2020
2021
2022
44
51
46
46
80
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 46
46
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving: Percentage van de inwoners dat de afgelopen 12 maanden mantelzorg heeft verleend. Toelichting:
Er lijkt sprake te zijn van een stabiele inzet in de afgelopen jaren. Het lokale beeld komt overeen met het landelijke beeld. 2022 heeft een zeer opmerkelijke piek van 80%. Dit is nog gecheckt.
Mantelzorgdruk
2018
2019
2020
2021
2022
36
31
29
28
37,8
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 33
30
Bron:
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving:
Percentage van de mantelzorgers dat zich soms of vaak belemmerd voelt in zijn of haar dagelijkse activiteiten door het geven van zorg aan een ander.
Toelichting:
Er is in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in mantelzorgondersteuning en de communicatie daarover. Bijvoorbeeld door aandacht te geven aan dementie en verruiming Bouwerskamp. Dit draagt mogelijk bij aan een daling van de mantelzorgdruk.
91
Vrijwilligerswerk
2018
2019
2020
2021
2022
49
51
48
46
51,2
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 51
51
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl
Omschrijving: Percentage inwoners dat de afgelopen 12 maanden vrijwilligerswerk heeft gedaan.
Maatschappelijke inzet Streefwaarde Streefwaarde 2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
53,22
56,8
54,2
54
61,2
55
55
Bron:
KING - Burgerpeiling
Actieve participatie die van belang is voor het individu, én tot doel heeft anderen te helpen of bij te dragen aan de maatschappij: burenhulp, sociale steun aan een buurtgenoot in Omschrijving: een zorgwekkende situatie, mantelzorg, vrijwilligerswerk en actieve deelname. Gemiddelde op 5 categorieën.
92
Ondersteuning - Passendheid
2018
2019
2020
2021
2022
89%
91%
89%
89%
-
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 -
-
Bron:
Cliëntervaringsonderzoek Wmo
Omschrijving:
Percentage van de mensen dat een Wmo voorziening heeft ontvangen en het (helemaal) eens antwoord op de stelling: "De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag."
Toelichting:
Het percentage van 2022 is tijdens het opstellen van deze stukken nog onbekend. De voorgaande jaren vertoont een stabiele trend. Er wordt een nieuwe meetmethode ontwikkeld, een voorspelling voor de komende jaren is daardoor nu niet relevant
Ondersteuning - Effectiviteit
2018
2019
2020
2021
2022
81%
66%
66%
84%
-
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 -
-
Cliëntervaringsonderzoek Wmo
Percentage van de mensen wat een Wmo voorziening heeft ontvangen en het (helemaal) Omschrijving: eens is met de stelling: "Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil."
Toelichting:
De meting in 2021 laat significant hogere effectiviteit zien. De neutrale groep is zichtbaar verschoven, naar groep (helemaal) eens. Dat maakt dat er sprake is van een stijging. De groep (helemaal) oneens ligt evenals voorgaande jaren onder de 10%. Er wordt een nieuwe meetmethode ontwikkeld, een voorspelling voor de komende jaren is daardoor nu niet relevant
93
Beschermd wonen 18+
2018
2019
2020
2021
2022
98
117
132
61
-
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 -
-
Bron:
Gemeente Almere
Omschrijving:
Aantal 18+ inwoners dat gebruik maakt van de centrumregeling beschermd wonen en gerelateerd is aan de gemeente Noordoostpolder.
Toelichting:
Het aantal inwoners dat in Noordoostpolder gebruik maakt van Beschermd wonen (BW) is stabiel. Als gevolg van de openstelling per 1 januari 2021 van de Wlz voor mensen die blijvend BW nodig hebben is een deel wel buiten de verantwoordelijkheid van gemeenten gekomen. Daarom is het aantal mensen dat gebruik maakt van BW vanuit de Wmo afgenomen. Ook de transformatie zal effect hebben op het aantal mensen dat nog gebruik maakt van BW vanuit de Wmo. Steeds meer mensen zullen vanuit hun thuissituatie ambulante ondersteuning krijgen en er zal minder instroom in BW plaatsvinden.
94
Jeugd - GGZ
2018
2019
2020
2021
2022
938
936
923
830
745
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 750
750
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving: Het aantal jongeren met maatwerkvoorziening JGGZ Toelichting:
De afname in de aantallen is o.a. het gevolg van de inzet van de POH JGGZ. Dit leidt tot afnemende instroom.
Jeugd – 24-uurszorg
2018
2019
2020
2021
2022
176
184
198
178
121
Bron:
Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 116
111
Gemeente Noordoostpolder
Omschrijving: Het aantal jongeren met maatwerkvoorziening 24-uurszorg Toelichting:
Vanaf 2018 beschikken we over betrouwbare cijfers. De ambitie is om een dalende trend te creëren.
95
Wat zijn de lasten? bedragen x € 1.000
Lasten Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
5.823
4.651
10.984
6.345
6.283
6.110
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
1.041
1.559
2.430
2.176
2.176
2.176
6.3
Inkomensregelingen
20.165
18.546
17.493
17.228
17.228
17.228
6.4
WSW en beschut werk
5.624
5.644
5.993
5.845
5.509
5.190
6.5
Arbeidsparticipatie
3.195
3.222
3.274
3.200
3.200
3.200
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.962
2.258
2.711
2.637
2.637
2.637
6.71a
Huishoudelijke hulp (WMO)
4.016
4.598
5.119
4.923
4.923
4.923
6.71b
Begeleiding (WMO)
3.069
3.289
2.916
2.839
2.839
2.839
6.71c
Dagbesteding (WMO)
1.331
1.771
1.711
1.711
1.711
1.711
6.72
Maatwerkdienstverlening
13.873
-
-
-
-
-
6.72a
Jeugdhulp begeleiding
-
3.021
1.771
1.746
1.746
1.746
6.72b
Jeugdhulp behandeling
-
1.931
2.141
2.141
2.141
2.141
6.72c
Jeugdhulp dagbesteding
-
1.309
1.026
1.026
1.026
1.026
6.72d
Jeugdhulp zonder verblijf overig
-
324
197
197
197
197
6.73a
Pleegzorg
-
1.158
899
899
899
899
6.73b
Gezinsgericht
-
-
1.500
1.500
1.500
1.500
6.73c
Jeugdhulp met verblijf overig
-
3.105
3.166
1.850
1.866
1.866
6.74a
Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
-
3.067
2.918
2.918
2.918
2.918
6.74b
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf
-
-
461
461
461
461
6.74c
Gesloten plaatsing
-
398
319
319
319
319
6.81a
Beschermd wonen (WMO)
6.82
Geëscaleerde zorg 18
6.82a 6.82b 7.1
359
37
38
38
38
38
1.154
-
-
-
-
-
Jeugdbescherming
-
937
1.195
1.195
1.195
1.195
Jeugdreclassering
-
104
94
94
94
94
Volksgezondheid
2.154
2.104
2.579
2.549
2.462
2.280
63.767
63.033
70.934
63.837
63.368
62.692
Totale lasten
96
Wat zijn de baten? bedragen x € 1.000
Baten Rekening Begroting Taakveld
Begroting
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
4.094
620
5.575
1.083
1.021
837
53
-
-
-
-
-
14.127
13.766
13.492
13.492
13.492
13.492
-
113
-
-
-
-
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
6.3
Inkomensregelingen
6.4
WSW en beschut werk
6.5
Arbeidsparticipatie
849
742
813
813
813
813
6.6
Materiële voorzieningen (WMO)
12
62
64
64
64
64
6.71a
Huishoudelijke hulp (WMO)
287
332
353
353
353
353
6.72
Maatwerkdienstverlening
54
-
-
-
-
-
6.81a
Beschermd wonen (WMO)
1.045
245
95
95
95
95
7.1
Volksgezondheid
34
-
268
268
183
-
20.556
15.878
20.659
16.166
16.020
15.653
Totale baten
97
Paragrafen
98
Paragraaf Lokale heffingen
99
Beleid lokale heffingen Beleid lokale heffingen Kostendekkende tarieven is het uitgangspunt Alle heffingen waarbij de gebruiker betaalt voor een voorziening/dienst, zijn kostendekkend. Dat is het uitgangspunt van ons beleid. Het betekent dat de tarieven van de heffing zo afgestemd zijn dat de kosten ermee betaald kunnen worden. Voor de OZB-tarieven is tot nu toe het beleid om de tarieven met maximaal de inflatiecorrectie te laten stijgen, voor zover deze de (rijks)macronorm niet overstijgt. Voor 2024 wordt uitsluiting gezocht bij het CPB, dit houdt in dat de OZB-tarieven stijgen met +3,9%. Deze aanpassing voeren we door nadat de uitkomsten van de jaarlijkse herwaardering bekend zijn. Voor de overige heffingen geldt dat er kostendekkende tarieven worden gehanteerd. De formele vaststelling van tarieven voor 2024 vindt plaats bij het vaststellen van de belasting- en retributieverordeningen.