Programmabegroting 2026
Tekst van het document
2583
factor blijft een belangrijk aandachtspunt: onbewuste fouten vormen nog altijd een groter risico dan
2584
gerichte aanvallen.
2585 2586
Belangrijkste risico's 2026
2587
•
Cyberaanvallen (zoals ransomware) met verstoring van dienstverlening en verlies van data
2588
•
Menselijke fouten door gebrek aan bewustzijn of training
2589
•
Ketenafhankelijkheid en onvoldoende grip op beveiliging bij leveranciers
2590
•
Technische kwetsbaarheden door verouderde systemen of onvoldoende
2591
patchmanagement
2592
•
Onvoldoende procesinrichting (incident-, problem- en changemanagement)
2593
•
Tekort aan gekwalificeerd personeel binnen I&CT en informatiebeveiliging
2594
•
Niet voldoen aan NIS2-verplichtingen met mogelijke sancties en reputatieschade
2595 2596
Mogelijke gevolgen
2597
De impact van deze risico’s is aanzienlijk. Incidenten kunnen leiden tot maatschappelijke
2598
ontwrichting, bestuurlijke druk, financiële schade en vertraging in beleidsuitvoering. De menselijke
2599
factor speelt hierin een grote rol: onbewuste fouten vormen nog altijd een structureel risico.
2600 2601
Koers richting 2026
2602
Om deze risico’s te beheersen en de digitale weerbaarheid structureel te versterken, is een
2603
strategische koers uitgezet richting 2026. Deze koers is gebaseerd op de aanbevelingen van de
98
2604
Rekenkamer, de nulmeting informatiebeveiliging (2023) en de eisen vanuit NIS2. De focus ligt op
2605
structurele beheersing, versterking van processen en bewustwording binnen de organisatie.
2606 2607
De doorontwikkeling van I&CT is essentieel om structureel grip te krijgen op digitale risico’s. Daarbij
2608
ligt de nadruk op het versterken van procesinrichting (zoals incident-, problem- en
2609
changemanagement), het verbeteren van portfoliomanagement voor betere prioritering en
2610
afstemming van projecten, en het opbouwen van een robuuste I&CT-organisatie met voldoende
2611
capaciteit en expertise. Deze maatregelen dragen bij aan een toekomstbestendige digitale
2612
infrastructuur en vergroten de weerbaarheid van de organisatie.
2613 2614
Strategische maatregelen en keuzes
2615
Om deze risico’s te beheersen is een strategische koers uitgezet richting 2026, gebaseerd op de
2616
aanbevelingen van de Rekenkamer, de nulmeting informatiebeveiliging (2023) en de eisen vanuit
2617
NIS2. De volgende maatregelen zijn in uitvoering:
2618
•
Strategisch informatiebeveiligingsbeleid in lijn met NIS2
2619
•
Doorontwikkeling van I&CT met focus op incident-, problem- en changemanagement en
2620
portfoliosturing
2621
•
Versterking van bemensing en expertise binnen informatiebeveiliging en privacy
2622
•
Inzet op bewustwording via leerplatform Arda voor medewerkers, bestuurders en
2623
raadsleden
2624
•
Jaarlijkse risicoanalyses, audits en rapportages aan college en raad
2625
•
Heldere governance met eigenaarschap op managementniveau en inzet van CISO, PO en
2626 2627
FG •
Technische maatregelen zoals netwerksegmentatie, monitoring en back-upbeleid
2628 2629
Verwachte ontwikkeling
2630
In 2026 wordt verdere integratie van informatiebeveiliging in de bedrijfsvoering gerealiseerd. De
2631
focus ligt op structurele beheersing, ketenverantwoordelijkheid en het vergroten van digitale
2632
weerbaarheid op alle niveaus van de organisatie.
2633 Kwantificering technische informatiebeveiliging Kans
klasse 2 (1 keer per 5 à 10 jaar: 30%)
Gevolg
klasse 4 (€ 250.000 - € 750.000)
Kans x gevolg
minimaal € 75.000 (30% x € 250.000) tot maximaal € 225.000 (30% x € 750.000)
2634 Kwantificering organisatorische informatiebeveiliging Kans
klasse 1 (minder of 1 keer per 10 jaar)
Gevolg
klasse 3 (€ 100.000 - € 250.000)
Kans x gevolg
minimaal € 10.000 (10% x € 100.000) tot maximaal € 25.000 (10% x € 250.000)
2635 2636
Droogteschade en bodemdaling
2637
We ervaren steeds meer de gevolgen van klimaatverandering. Dat merken we aan de buien die
2638
heviger worden, aan de verschuivende neerslagperiode, de langere perioden van droogte en
2639
stijgende temperaturen. Het is daarom denkbaar dat hevige wind, zware buien, maar vooral droogte
2640
en de daarmee verbonden bodemdaling tot schades aan gemeentelijke eigendommen gaan leiden.
2641
Te denken valt aan waterschade in vastgoed, maar ook verzakking van wegen en paden, of schade
99
2642
aan gemeentelijke riolering. Bovenop onze reguliere beheeropgave kunnen we dus te maken
2643
krijgen met extra werkzaamheden of schadeposten.
2644 2645
Naar aanleiding van de verzakkingsschades in de wijk Middenveld hebben we, ter voorkoming van
2646
toekomstige schades ten gevolge van onze activiteiten, het Bouwprotocol ingevoerd. Ook al valt
2647
weliswaar niet uit te sluiten dat er schade ontstaat, worden hiermee wel de grootste risico’s die
2648
betrekking hebben op gemeentelijke bouwactiviteiten ondervangen.
2649 2650
Het gaat hier om schades die zijn terug te voeren op gemeentelijke activiteiten (en waar wij dus
2651
verantwoordelijk voor kunnen worden gehouden). Dit geldt dus niet voor schade aan woningen en
2652
ander particulier vastgoed door verzakkingen ten gevolge van bodemdaling door langdurige
2653
droogte.
2654 Kwantificering droogteschade en bodemdaling Kans
klasse 3 (1 keer per 2 à 5 jaar: 50%)
Gevolg
klasse 4 (€ 250.000 - € 750.000)
Kans x gevolg
minimaal € 125.000 (50% x € 250.000) tot maximaal € 375.000 (50% x € 750.000)
2655 2656
Financiële gelijkstelling primair onderwijs (PO)
2657
Op basis van artikel 142 tot en met 147 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) dient een
2658
gemeentebestuur dat basisonderwijs in stand houdt, jaarlijks vast te stellen of er sprake is van
2659
overschrijding van de rijksvergoeding. Indien er meer uitgaven zijn geweest dat de ontvangen
2660
rijksvergoeding, dan is er sprake van een overschrijding. Deze overschrijding (meer uitgaven dan
2661
ontvangsten) dient proportioneel ook aan de scholen voor bijzonder onderwijs te worden
2662
doorbetaald. Veelal wordt een bedrag per leerling vastgesteld, die ook op basis van het
2663
leerlingenaantal van de bijzondere scholen wordt betaald. Hiermee wordt het openbaar onderwijs
2664
en het bijzonder onderwijs in eenzelfde gemeente gelijkgesteld. Tot en met 2005 is de financiële
2665
gelijkstelling afgehandeld. Voor de periode 2006-2010 heeft het college vastgesteld dat er geen
2666
sprake was van een overschrijding. Hiertegen loopt nog een bezwaar. De bezwaren zijn afgehandeld
2667
en/of ingetrokken. Er is geen redenen bekend om rekening te houden met een eventueel nieuw
2668
bezwaar. Er is geen sprake van een risico zoals hierboven is omschreven, risico kan worden
2669
geclassificeerd als zeer laag.
2670 Kwantificering financiële gelijkstelling primair onderwijs Kans
klasse 2 (1 keer per 5 à 10 jaar: 30%)
Gevolg
klasse 5 (> € 750.000)
Kans x gevolg
minimaal € 0 tot maximaal € 750.000
2671 2672
Garantstellingen en waarborgfondsen
2673
De gemeente heeft zich borg gesteld voor een aantal instanties voor het verstrekken van een
2674
geldlening. De gemeente loopt hierbij een risico als de verplichtingen door de geldnemer niet
2675
worden nagekomen.
2676 2677
De in het verleden afgegeven gemeentegaranties ten behoeve van door woningbouwcorporaties
2678
aangetrokken geldleningen zijn overgedragen aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw
2679
(WSW). Hiervoor geldt een ander risicoprofiel. Corporaties die in de problemen komen dienen eerst
2680
het Centraal Fonds Volkshuisvesting voor financiële steun te benaderen. De borgstellingreserve van
2681
het WSW vormt de tweede zekerheid. De derde (tertiaire) achtervangpositie betreft een door het
100