Programmabegroting 2023.pdf
Tekst van het document
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
373
454
374
383
387
391
Baten
1
56
16
17
17
17
Saldo
372
398
358
367
370
374
5.5 Cultureel erfgoed
1240 1241
Taakveld 5.6 Media
1242 Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1243 1244
Inleidend
1245
Onder taakveld 5.6 Media worden de lasten en baten voor ons bibliotheeknetwerk geschaard. Onze
1246
bibliotheek heeft vijf kernfuncties (volgt uit Wsob: Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen).
1247
Ze is:
1248
•
warenhuis van kennis en informatie;
1249
•
centrum voor ontwikkeling en educatie;
69
1250
•
inspiratiebron van lezen en literatuur;
1251
•
encyclopedie van kunst en cultuur;
1252 1253 1254
•
podium voor ontmoeting en debat.
Wat willen we bereiken? Algemeen
• We hebben een bibliotheek die voldoet aan de eisen zoals deze omschreven zijn in de Wsob. • Een lokale bibliotheek die als fysieke voorziening aanwezig is voor lezen, leren en informatie. aanpak van leesbevordering, laaggeletterdheid en mediawijsheid, dit om de • De zelfredzaamheid van onze inwoners te ondersteunen. • Het bevorderen van lezen met name bij de jeugd. We gaan uit van een doorgaande leeslijn. bibliotheek geeft invulling aan haar ontmoetingsfunctie en haar culturele functie door • De uitnodigend, inspirerend en stimulerend te zijn. 1255 1256
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen houden drie bibliotheekvestigingen in stand: fysiek in Roden (hoofdvestiging), in Norg en • We in Peize (op maat) en digitaal (24 uur per dag bereikbaar). faciliteren de bibliotheek om mee te doen met het programma Tel Mee Met Taal en • We faciliteren een Taalhuis in de bibliotheek in Roden. faciliteren de bibliotheek in het verzorgen van trainingen op het gebied van digitale • We vaardigheden. faciliteren de bibliotheek in het organiseren van voor- en vroegschoolse leesprogramma’s • We via het programma Kunst van Lezen.
• We faciliteren het programma de Bibliotheek op School (dBOS), op alle PO-scholen. • We onderzoeken mogelijkheden voor een programma de Bibliotheek op School in het VO. faciliteren de bibliotheek om samen met lokale partners activiteiten te verzorgen op het • We gebied van ontmoeting en debat. Te denken valt aan lezingen, discussie, voorstellingen, Drentse Taol, etc.
1257 1258
• We vernieuwen de Bibliotheeknotitie in 2022. Bijbehorende belangrijke documenten
1259
•
Notitie bibliotheekwerk Noordenveld 2017 – 2020
1260
•
Regionaal Plan van aanpak laaggeletterdheid arbeidsmarktregio Groningen
1261 1262
•
Jaarplan 2021 - 2022 aanpak laaggeletterdheid Noordenveld
1263
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
623
527
532
548
559
570
Baten
100
0
0
0
0
0
Saldo
523
527
532
548
559
570
5.6 Media
70
1264
Toelichting lopende en nieuwe projecten
1265
Hieronder wordt aangegeven wat we in 2023 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.
1266 1267
Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2018-2022
1268
MUP 5. Integraal sportaccommodatieplan (ISAP, investering € 725.000)
1269
In 2023 voeren we de laatste jaarschijf van ISAP 1 uit, ronden we Sporthuis Peize af en maken we een
1270
ISAP 2.
1271 1272
MUP 22. Acquisitiefunctie t/m 2026 (€ 25.000 per jaar)
1273
In 2023 gaan we door met de grote ondernemersbijeenkomst, G10 en het ondersteunen van diverse
1274
lokale initiatieven die bijdragen aan de boodschap van een ondernemend Noordenveld, waaronder
1275
een digitaal platform.
1276 1277
MUP 28. Centrumplan Norg
1278
In 2021 heeft Dorpsbelangen Norg samen met de verschillende organisaties, verenigingen en
1279
bewoners van het dorp een dorpsplan opgesteld. In 2023 wordt uitvoering gegeven aan de
1280
onderdelen uit het, door college en raad, vastgestelde dorpsplan.
1281 1282
MUP 28. Centrumplan Peize
1283
Het Dorpsplan Peize 2020-2024 en bijbehorend uitvoeringsprogramma is vastgesteld en in 2023
1284
zullen de acties uit het uitvoeringsprogramma worden uitgevoerd.
1285 1286
MUP 28. Herontwikkeling dorpskern Nieuw-Roden
1287
Voor de herontwikkeling van de voormalige dorpskern in Nieuw Roden zijn de benodigde
1288
omgevingsvergunningen verleend. Begin 2022 is de aannemer gestart met het bouwrijp maken van
1289
de gronden. Naar verwachting zullen de woningen in 2023 worden opgeleverd.
1290 1291
MUP 31. Uitvoering Vitale Vakantieparken (inclusief Expeditie Norgerduinen)
1292
In de periode 2018-2022 zijn verschillende parken betrokken geweest bij het spoor excelleren van
1293
het programma Vitale Vakantieparken Drenthe en werd voortvarend samengewerkt aan het verder
1294
vitaliseren van de potentievolle parken. Tevens zijn er flinke stappen gezet om diverse parken verder
1295
te helpen in een transformatie naar een nieuwe bestemming Aangezien de duurzaam ontwikkelde
1296
samenwerking door alle partijen zeer gewaardeerd wordt, heeft de Provincie Drenthe besloten om
1297
het programma met twee jaar – tot en met 2024 - te verlengen.
1298 1299
Nieuw beleid (raadsvoorstellen / bestuursakkoord)
1300
Gebiedsontwikkeling Veenhuizen (eenmalig € 50.000)
1301
Samen met bewoners, ondernemers, instellingen en stichting de nieuwe rentmeester stellen we
1302
een ruimtelijk economische visie voor de ontwikkeling van Veenhuizen op.
1303 1304
Manege De Hulhorst Roden (investering € 1.725.000)
1305
Gezamenlijk met de rij- en menvereniging gaan we op zoek naar een geschikte locatie voor een
1306
nieuwe vestiging van de manege. Vervolgens doorlopen we na aanvraag van bestemmingswijziging
1307
en vergunningen de ruimtelijke procedures. Vervolgens kan in opdracht van de vereniging de
1308
nieuwbouw plaatsvinden.
1309 1310 1311
71
1312
Nieuw beleid (overige voorstellen)
1313
Cofinanciering Leader 2023-2027 (€ 20.000 per jaar)
1314
We initiëren en gaan op zoek en naar innovatieve, toekomstgerichte en onderscheidende plannen.
1315
Plannen waarin bewoners en ondernemers samenwerken en de krachten bundelen. Bijvoorbeeld
1316
initiatiefnemers uit steden/dorpen die samen een nieuw vrijetijdsplan ontwikkelen. Of ondernemers
1317
uit de agrarische sector en de horeca die een samenwerkingsverband aangaan. Andere
1318
samenwerkingsverbanden, die plannen hebben om de lokale economie en daarmee de
1319
leefbaarheid te stimuleren.
1320 1321
Recreatie en toerisme - recreatieve fietspaden en intensivering beleid (€ 30.000 per jaar)
1322
Recreatieve fietspaden worden op hetzelfde niveau als voorgaande jaren onderhouden. Op gebied
1323
van recreatie en toerisme zetten we verder in op ontwikkeling en initiatie van dag-recreatieve en
1324
verblijfs-recreatieve initiatieven. We investeren in de ontwikkeling van nieuwe
1325
communicatievormen en in de ontwikkeling en initiatie van bewegwijzering en begeleiding door de
1326
regio.
1327 1328
Nieuw beleid (PM-posten)
1329
Veenhuizen (200 jaar, Designdeal 4.0 en Koloniën van Weldadigheid)
1330
200 jaar Veenhuizen
1331
Stichting 200 jaar Veenhuizen i.o. heeft een omvangrijk inhoudelijk programma in voorbereiding.
1332
Gemeente Noordenveld organiseert daarin ook een congres en bijeenkomsten.
1333 1334
Designdeal Veenhuizen 4.0
1335
We ontwikkelen een aantal ontworpen concepten van afgestudeerde studenten door naar
1336
verkoopbare producten en anderzijds rollen we ontstane kansen en spin-offs verder uit.
1337 1338
Koloniën van Weldadigheid – UNESCO Werelderfgoed marketingaanpak t/m 2026
1339
In de komende jaren zal een bescheiden investeringsprogramma worden uitgerold (organisatie en
1340
vraag- en aanbodontwikkeling). In 2023 voeren we een programma uit ten behoeve van een
1341
sterkere naamsbekendheid van de Koloniën van Weldadigheid, van Veenhuizen, van de gemeente
1342
Noordenveld en van de Kop van Drenthe.
1343 1344
in het kader van Veenhuizen (200 jaar, Designdeal 4.0 en Koloniën van Weldadigheid) is een PM-
1345
post in de meerjarenbegroting opgenomen.
1346 1347
Integraal sportaccommodatieplan (ISAP) - deel 2
1348
In 2023 voeren we de laatste jaarschijf van ISAP 1 uit, ronden we Sporthuis Peize af en maken we een
1349
ISAP 2. In het kader van Integraal sportaccommodatieplan (ISAP) - deel 2 is een PM-post in de
1350
meerjarenbegroting opgenomen.
1351 1352
Dorpsplannen
1353
In het kader van Dorpsplannen is een PM-post in de meerjarenbegroting opgenomen.
1354 1355
Vitale vakantieparken
1356
In het kader van Vitale vakantieparken is een PM-post in de meerjarenbegroting opgenomen.
1357 1358
72
1359
6. Duurzaam voor nu en later
1360 Tot programma 6. Duurzaam voor nu en later horen lasten en baten voor: - Milieubeheer 1361 1362
Programmadoelstelling voorkomen negatieve effecten op het klimaat en willen waar mogelijk zelfs een positief • We effect op het klimaat hebben.
1363 1364
Beleidsindicatoren Duurzaamheid
Eenheid
Gebied
Hernieuwbare elektriciteit
%
Woningen met zonnepanelen %
CO2-uitstoot
Woningen met geregistreerd energielabel A
Semi(publieke) e-laadpunten
Kilogram per m2
%
Per 1.000 inwoners
Waarde
Peiljaar
Noordenveld
4,0
2020
Nederland
26,8
2020
Drenthe
32,4
2020
Noordenveld
25,8
2020
Nederland
15,7
2020
Drenthe
26,4
2020
Noordenveld
37
2020
Nederland
32
2020
Drenthe
32
2020
Noordenveld
28,3
2021
Nederland
28,1
2021
Drenthe
29,8
2021
Noordenveld
1,5
2021
Nederland
3,9
2021
Drenthe
1,6
2021
1365 1366
Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2023-2026
Meerjarenperspectief
Begroting 2023
2024
2025
2026
1.455
1.468
1.478
1.487
92
92
92
92
300
300
300
300
Wettelijk verplicht RUD
Nieuw beleid Uitvoering Warmtevisie Noordenveld t/m 2026
73
Uitvoeringskosten programma duurzaamheid t/m 2026
277
277
277
277
Totaal wensen / nieuw beleid
577
577
577
577
Totaal programma 6. Duurzaam voor nu en later
2.124
2.137
2.147
2.156
1367 1368
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2022
Begrote baten 2022
Begroot saldo 2022
Begrote lasten 2023
Begrote baten 2023
Begroot saldo 2023
7.4 Milieubeheer
2.000
165
1.835
1.455
0
1.455
Totaal
2.000
165
1.835
1.455
0
1.455
Taakvelden
1369 1370
Taakveld 7.4 Milieubeheer
1371
1372 1373
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema, Alex Wekema, Robert Meijer
Wat willen we bereiken? Algemeen zorgen met een schone lucht, gezonde bodem en een goede waterbalans samen voor een • We gezonde leefomgeving voor mens en dier. willen ons verplaatsen op duurzame brandstoffen door enerzijds fossiele • We verkeersbewegingen te ontmoedigen en anderzijds schoon verkeer te stimuleren en faciliteren.
willen veel minder energie verbruiken dan we nu doen en alle energie die we nog wel • We gebruiken uit een duurzame lokale bron putten.
• We willen veel minder afval produceren. werken samen met onze inwoners, bedrijven en instellingen aan een duurzamer • We Noordenveld. 1374 1375
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen werken samen met andere Drentse gemeenten en de provincie aan een regionaal • We mobiliteitsplan 2.0. • We onderzoeken hoe we een klimaatneutrale gemeente kunnen worden. werken aan onze hernieuwbare energie ambities en leveren onze bijdrage aan de • We Regionale Energie Strategie (RES) 2.0. • We geven uitvoering aan de warmtevisie. werken samen met onze energieke buurten om het energieverbruik terug te dringen en • We duurzame warmte toe te passen.
74
verduurzamen ons maatschappelijk vastgoed volgens de routekaart verduurzaming • We vastgoedportefeuille. geven uitvoering aan het project energieke bedrijventerreinen in samenwerking met • We OCN/Parkmanagement. geven een boost aan innovatie en alternatieve energieopwekking door deel te nemen aan • We projecten rondom groen gas en geothermie. werken samen met netbeheerders om goedwerkende energie infrastructuur in de • We toekomst te kunnen garanderen. verminderen de hoeveelheid afval door de slimme inrichting van ons nieuwe afval • We brengstation. voeren het uitvoeringsplan maatschappelijk verantwoord inkopen uit met daarin extra • We aandacht voor het stimuleren van lokaal inkopen. het oog op de nieuwe Omgevingswet bestaat bij meerdere gemeenten de wens voor een • Met gezamenlijk beleid voor een aantal thema’s zoals bodem, stikstof en geur. Door kennisdeling en samenwerking met andere gemeenten willen we komen tot dat beleid. maken duurzaamheid zichtbaarder door bijeenkomsten voor onze inwoners te • We organiseren. We werken daarbij samen met onder andere het Drents Energieloket. betrekken onze inwoners bij de verduurzaming van de gemeente door o.a. de website • We duurzaamnoordenveld.nu RUD (Regionale UitvoeringsDienst) is verantwoordelijk voor de uitvoering van de • De milieutaken (waaronder milieuvergunningverlening, toezicht en handhaving) van het Jaarprogramma.
• We maken een klimaatadaptatiestrategie en een bijbehorende uitvoeringsagenda. • De RUD voert, namens de gemeente, het toezicht uit op energiebesparing bij bedrijven. 1376 1377
Bijbehorende belangrijke documenten
1378
•
Actieplan Verantwoord Inkopen
1379
•
Beleidskader 'Energieprojecten in het landschap'
1380
•
Routekaart verduurzamen gebouwen
1381
•
RES 1.0 regio Drenthe
1382
•
Jaarplan RUD Drenthe 2023
1383
•
Programma duurzaamheid
1384
•
Warmtevisie Noordenveld
1385 1386
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
1.518
2.000
1.455
1.468
1.478
1.487
Baten
35
165
0
0
0
0
Saldo
1.483
1.835
1.455
1.468
1.478
1.487
7.4 Milieubeheer
1387 1388
75
1389
Toelichting lopende en nieuwe projecten
1390
Hieronder wordt aangegeven wat we in 2023 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.
1391 1392
Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2018-2022
1393
MUP 17. Gemeentelijk vastgoed verduurzamen
1394
In 2023 gaan we onze gemeentelijke gebouwen verduurzamen conform onze routekaart.
1395 1396
MUP 17. Wagenpark verduurzamen
1397
Er wordt voortgezet met het verduurzamen van het wagenpark conform de uitgangspunten van de
1398
hernieuwde tractienota.
1399 1400
MUP 18. Uitvoeringsprogramma duurzaamheidsopgave
1401
We geven invulling aan de uitvoering van het in 2021 opgestelde programma duurzaamheid. Een
1402
deel van deze activiteiten vindt u terug onder taakveld 7.4 Milieubeheer op dit programma.
1403 1404 1405
MUP 21. Duurzame wijkvernieuwing •
1406 1407
via een projectbureau; •
1408 1409
We werken bij de duurzame wijkvernieuwing samen met Energiecoöperatie Noordseveld We stellen voor de Energieke buurten Roderwolde, Norg-west en Peize Kortland wijkuitvoeringsplannen op;
•
1410
We leggen bij Roderwolde de relatie met de gebiedsvisie voor het gebied WestpoortMatsloot;
1411
•
We gaan verder met het klimaatbestendig maken van Norg West;
1412
•
We gebruiken de Warmtevisie als basis voor de uitbreiding van de wijkvernieuwing naar
1413
volgende wijken en onderzoeksonderwerpen (zoals bijvoorbeeld geothermie).
1414 1415
Nieuw beleid (noodzakelijk)
1416
Uitvoering warmtevisie (€ 300.000 per jaar)
1417
We geven uitvoering aan de strategielijnen zoals deze zijn vastgelegd in de Warmtevisie
1418
Noordenveld "Samen op weg naar een duurzaam alternatief voor aardgas". In 2023 geven we
1419
verdere uitvoering van de wijkuitvoeringsplannen in drie energieke buurten, ondersteunen we de
1420
energieke buurten en individuele inwoners en starten we een onderzoek naar geothermie.
1421 1422
Nieuw beleid (raadsvoorstellen / bestuursakkoord)
1423
Uitvoeringskosten programma duurzaamheid t/m 2026 (€ 277.000 per jaar)
1424
•
We stellen een uitvoeringsplan duurzaamheid op.
1425
•
We brengen de projectorganisatie rondom het programma duurzaamheid op orde.
1426
•
We voeren de projecten onder het programma duurzaamheid uit. Denk hierbij aan een
1427
onderzoek naar geothermie, verkenning naar groen gas, ondersteuning van onze inwoners
1428
en bedrijven in de warmtetransitie en intensiveren van onze samenwerking met de
1429
netbeheerder.
1430 1431
76
1432
7. Helder zicht
1433 Tot programma 7. Helder zicht horen lasten en baten voor: - Overhead - Treasury - OZB woningen - OZB niet-woningen - Belastingen overig - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds - Overige baten en lasten - Vennootschapsbelasting (VpB) - Mutaties reserves - Resultaat van de rekening van baten en lasten 1434 1435
Programmadoelstelling is een behoedzaam financieel beleid en een doelmatige bedrijfsvoering, waarover • Doelstelling we transparant communiceren.
1436 1437
Beleidsindicatoren Bedrijfsvoering
Eenheid
Gebied
Apparaatskosten
€ per inwoner
Formatie
Bezetting
Externe inhuur
Overhead
Fte per 1.000 inwoners
Fte per 1.000 inwoners
Kosten als % van de totale loonsom inclusief externe inhuurkosten
% van totale lasten
Waarde
Peiljaar
Noordenveld
907
2023
Nederland
541
2018
Drenthe
552
2018
Noordenveld
11,1
2023
Nederland
6,4
2018
Drenthe
7,5
2018
Noordenveld
11,2
2023
Nederland
6,1
2018
Drenthe
7,3
2018
Noordenveld
1,6
2023
Nederland
8,3
2018
Drenthe
6,5
2018
Noordenveld
12,2
2023
Nederland
13,6
2018
Drenthe
14,7
2018
1438 1439 1440
77
1441
Toelichting
1442
Vanaf 2020 is het personeel van ISD, Novatec en SPiNN/WiN in de cijfers van gemeente Noordenveld
1443
verwerkt. Dit heeft destijds geleid tot een toename in (de beleidsindicatoren omtrent) de bezetting
1444
en de formatie. Verschillen met de regio en Nederland ontstaan doordat dergelijke
1445
welzijnsorganisaties niet altijd onder de gemeente vallen en in dat geval dus niet worden
1446
meegenomen in de berekeningen van de indicatoren. Voor een analyse op de overhead en de
1447
personele lasten wordt verwezen naar de desbetreffende paragrafen.
1448 1449
Solvabiliteitsratio
1450 1451 1452
Deze grafiek geeft aan dat de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal lager is
1453
dan het gewenste streefcijfer.
1454 1455
Deze indicator geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële
1456
verplichtingen te voldoen. De solvabiliteit wordt berekend door het eigen vermogen te delen door
1457
het balanstotaal. Ons streefcijfer is een solvabiliteitsratio van minimaal 25%. Voor de gerealiseerde
1458
solvabiliteitsratio van Noordenveld in 2021, de begrote ratio’s van Noordenveld voor 2022-2026 en
1459
voor overige kengetallen verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
1460 1461
Uitkeringen uit het gemeentefonds
1462
De onderstaande grafiek geeft de uitkering per inwoners uit het gemeentefonds weer ten opzichte
1463 1464
van vergelijkbare gemeenten en gemiddeld in Nederland.
1465
De uitkering voor het jaar 2021 heeft betrekking op de Decembercirculaire 2021. De uitkering voor
1466
Noordenveld en Nederland voor de jaren 2022 tot en met 2026 zijn het meest recent en hebben
1467
betrekking op de Meicirculaire 2022. Voor gemeenten 20.000-35.000 inwoners geldt dat de
1468
uitkering nog is gebaseerd op de Meicirculaire 2021.
78
1469 1470 1471
Financieel overzicht Bedragen x € 1.000
Begroting 2023
Meerjarenperspectief 2024
2025
2026
-51.457
-52.655
-54.777
-52.584
75
75
75
75
Toevoegen geraamde onderuitputting (20%) gemeentefonds aan de begrotingsruimte
-786
-1.151
-1.576
Dotatie aan algemene reserve - geraamde onderuitputting gemeentefonds
523
787
1.075
500
2.500
Startsaldo begroting 2023-2026
Wettelijk verplicht Rechtmatigheidsverantwoording t/m 2026
(Jaarlijkse) dotatie exploitatie naar vermogen
Opbouwen buffer i.v.m. nieuwe financieringssystematiek rijk vanaf 2026 Jaarlijkse dotatie exploitatie naar vermogen (al in de begroting opgenomen is € 275.000 per jaar)
-275
Totaal dotatie exploitatie naar vermogen
-263
136
1.999
-275
Totaal programma 7. Helder zicht
-51.645
-52.444
-52.703
-52.784
1472 1473
Vervangingsinvesteringen Vervangingsinvesteringen
Bedrag (x € 1.000)
0.4 Overhead Vervanging WiFi
15
Renovatieonderhoud gemeentehuis
10
Totaal
25
79
1474
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2022
Begrote baten 2022
Begroot saldo 2022
Begrote lasten 2023
Begrote baten 2023
Begroot saldo 2023
0.4 Overhead
11.499
190
11.309
12.153
140
12.012
0.5 Treasury
1.495
1.961
-466
1.505
2.019
-514
0.61 OZB woningen
415
4.365
-3.951
455
4.629
-4.174
0.62 OZB niet
71
1.996
-1.924
60
1.987
-1.926
0.64 Belastingen overig
3
0
3
3
0
3
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
57.416
-57.416
0
58.338
-58.338
0.8 Overige baten en lasten
1.600
808
792
1.531
870
662
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
40
0
40
40
0
40
0.10 Mutaties reserves
714
2.418
-1.704
910
372
538
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
327
0
327
241
0
241
16.164
69.154
-52.991
16.898
68.355
-51.457
Taakvelden
Totaal
1475 1476 1477
Taakveld 0.4 Overhead Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1478 1479
Inleidend
1480
Overhead wordt centraal begroot en betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en
1481
ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de salarislasten van
1482
leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Voor een nadere toelichting op de
1483 1484 1485
uitgaven en inkomsten verwijzen we u naar het onderdeel Overhead onder de Paragrafen. Wat willen we bereiken? Algemeen willen zicht hebben op de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van • We de medewerkers in het primair proces. willen zicht hebben op de toerekening van de kosten van overhead aan de • We kostendekkende heffingen (rioolheffing en afvalstoffenheffing), bouwgrond en investeringen.
1486 1487
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen brengen overeenkomstig het BBV afzonderlijk alle kosten in beeld van de activiteiten die • We onder overhead vallen. Dit doen we in een aparte paragraaf in de begroting en in de jaarstukken. brengen de kosten in beeld die doorberekend worden in de afvalstoffen- en rioolheffing. • We Dit vindt plaats op grond van een rekentarief per productief uur. • Een deel van de overhead wordt doorgerekend aan bouwgrond en investeringen.
80
1488
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
10.536
11.499
12.153
12.336
12.401
12.552
Baten
186
190
140
143
144
139
Saldo
10.350
11.309
12.012
12.192
12.257
12.412
0.4 Overhead
1489 1490 1491
Taakveld 0.5 Treasury Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1492 1493
Inleidend
1494
Treasury betreft het uitzetten en aantrekken van liquide middelen en het beheersen van de hieraan
1495
verbonden risico’s.
1496 1497 1498
Op dit moment is de rente laag. De verwachting is dat de rente de komende jaren gelijk zal stijgen.
1499
Wat willen we bereiken? Algemeen willen over voldoende financiële middelen beschikken om de begrotingstaken binnen de • We door de raad vastgestelde kaders van de begroting uit te kunnen voeren. trekken zo optimaal mogelijk financiering aan. We streven naar een goede balans tussen • We kortlopende en langlopende leningen. beheersen de risico's die verbonden zijn aan treasury (renterisico's, liquiditeitsrisico's, • We kredietrisico's).
1500 1501
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• We volgen de geld- en kapitaalmarkt op de voet. anticiperen op onze liquiditeitsbehoefte door het aantrekken van een passende mix van • We kortlopende en langlopende geldleningen. beheersen de risico’s door zoveel mogelijk zekerheden te vestigen bij leningen en • We garanties die aan derden worden verstrekt. 1502 1503 1504 1505 1506
Bijbehorende belangrijke documenten Treasurystatuut 2018 Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
1.426
1.495
1.505
1.631
1.520
1.648
Baten
1.411
1.961
2.019
1.950
1.892
1.773
Saldo
15
-466
-514
-319
-372
-124
0.5 Treasury
81
1507 1508
Taakveld 0.61 OZB woningen Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1509 1510
Inleidend
1511
WOZ-waardebepaling vindt sinds 2022 plaats op basis van gebruiksoppervlak (m2) in plaats van
1512 1513 1514
inhoud (m3). Wat willen we bereiken? Algemeen basis van het Coalitieakkoord is de inzet om lastenverzwaring voor inwoners zoveel als • Op mogelijk te voorkomen. • De eigenaren betalen over een marktconforme WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. willen op orde hebben en houden van de kwaliteit basisregistratie WOZ: volledigheid • We objecten, analyseren vraag- en koopcijfers, registratie nieuwbouw, verbouw, sloop en vergunningsvrije bouw, waardebepaling.
1515 1516
• Accuraat behandelen van reacties en bezwaren. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • We voldoen aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer. Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen maken gebruik van de landelijke benchmark woonlasten (OZB, afvalstoffen- en • We rioolheffing). leggen eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. De uitvoering van • We belastingen/WOZ is met ingang van het tweede halfjaar van 2022 uitbesteed aan Noordelijk Belastingkantoor om de kwaliteit te waarborgen en de kwetsbaarheid te verminderen.
bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen en eigenaren • We (koppeling met het Kadaster). aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing en de forensenbelasting. behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische • We afstemming voorafgaande aan een formeel bezwaartraject. 1517 1518
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
592
415
455
468
478
487
Baten
4.279
4.365
4.629
4.768
4.863
4.960
Saldo
-3.687
-3.951
-4.174
-4.299
-4.385
-4.473
0.61 OZB woningen
82
1519
Taakveld 0.62 OZB niet-woningen
1520
1521 1522
Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen eigenaren en/of gebruikers betalen over een marktconforme of op basis van taxatiewijzers • De vastgestelde WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. willen op orde hebben en houden van de kwaliteit basisregistratie WOZ: volledigheid • We objecten, analyseren vraag-, koop- en huurcijfers, registratie nieuwbouw, verbouw, sloop en vergunningsvrije bouw, waardebepaling.
• Accuraat behandelen van reacties en bezwaren. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • We voldoen aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer. 1523 1524
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• We leggen eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen, eigenaren en • We gebruikers (koppeling Kadaster en BRP). aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing, de BIZ-bijdrage en de reinigingsrechten. behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische • We afstemming voorafgaande aan een formeel bezwaartraject. 1525 1526
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
65
71
60
62
63
64
Baten
1.916
1.996
1.987
2.046
2.087
2.129
Saldo
-1.852
-1.924
-1.926
-1.984
-2.024
-2.065
0.62 OZB niet-woningen
1527 1528 1529 1530 1531 1532 1533
83
1534
Taakveld 0.64 Belastingen overig
1535
1536 1537
Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
2
3
3
3
3
3
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
2
3
3
3
3
3
0.64 Belastingen overig
1538 1539
Financiële toelichting
1540
Op dit taakveld zijn uitgaven opgenomen voor het heffen van de bijdrage Bedrijven
1541
InvesteringsZone (BIZ).
1542 1543
Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
1544 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1545 1546
Inleidend
1547
•
De gemeente ontvangt op drie tijdstippen in het jaar informatie van het rijk over de
1548
uitkering uit het Gemeentefonds: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op
1549
basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van
1550
de Najaarsnota.
1551
•
De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de
1552
ontwikkeling van de totale rijksuitgaven. Als de uitgaven van het rijk stijgen/dalen dan
1553
stijgt/daalt door de normeringssystematiek de bijdrage van het rijk aan het gemeentefonds
1554
evenredig mee (samen ‘de trap op’ en samen ‘de trap af’).
1555 1556
•
Vanaf 2023 geldt de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. In de Meicirculaire 2022 zijn de resultaten gepubliceerd.
1557 1558
Wat willen we bereiken? Algemeen na het uitkomen van de circulaires van het gemeentefonds willen we de financiële • Kort gevolgen voor onze gemeente in beeld hebben. willen de effecten van de circulaires op de diverse budgetten van de gemeente in • We meerjarenperspectief afzonderlijk in beeld hebben.
• De raad wordt tijdig geïnformeerd over de effecten van binnengekomen circulaires. 1559 1560 1561 1562
84
1563
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen het verschijnen van de mei-, september- of de decembercirculaire gaan we de financiële • Na gevolgen meerjarig in beeld brengen. • We analyseren welke gevolgen elke circulaire heeft voor de meerjarenbegroting. • We brengen de specifieke gevolgen voor de diverse budgetten in beeld. • We volgen ontwikkelingen op het gebied van het gemeentefonds.
1564 1565
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
1566 1567
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
52.568
57.416
58.338
59.216
61.783
60.316
Saldo
-52.568
-57.416
-58.338
-59.216
-61.783
-60.316
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten
1568 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1569 1570
Inleidend
1571
Ombuigingsmaatregelen die nog niet concreet zijn ingevuld (of budgetten die nog niet specifiek
1572
zijn toegewezen) worden op dit taakveld geraamd.
1573 1574
Wat willen we bereiken? Algemeen baten en lasten die we (nog) niet aan een specifiek taakveld kunnen toerekenen zijn in • Alle beeld. • We willen nog te realiseren bezuinigingen invullen met concrete maatregelen.
1575 1576
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen inventariseren alle baten en lasten die wij niet direct kunnen toerekenen aan andere • We taakvelden. Het gaat hierbij om budgetten die bijvoorbeeld te maken hebben met de doorbelasting van personele lasten of niet-ingevulde taakstellingen.
1577 1578 1579 1580 1581 1582 1583
85
1584
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.8 Overige baten en lasten
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
1.404
1.600
1.531
1.539
1.547
1.555
Baten
1.491
808
870
870
870
870
Saldo
-87
792
662
669
677
685
1585 1586
Financiële toelichting
1587
Voor 2023 zijn de uitgaven hoger dan de inkomsten, met name veroorzaakt door de begrote dotatie
1588
aan de algemene reserve (€ 275.000) en de verwachte uitgaven voor het personele
1589
knelpuntenbudget (€ 815.000).
1590 1591
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
1592 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1593 1594
Inleidend
1595
•
We hebben afstemming gehad met de Belastingdienst over de fiscale verwerking van de
1596
grondexploitaties van de jaren 2017-2021. De grondexploitaties zijn verwerkt volgens de
1597
vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst.
1598
•
1599
De verkoop van restafval valt onder ondernemersactiviteiten. Daarover is, samen met de opbrengst grondexploitaties, vennootschapsbelasting over verschuldigd.
1600 1601
Wat willen we bereiken? Algemeen
• Jaarlijks tijdig een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. 1602 1603
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen toetsen welke verrichte ondernemersactiviteiten onder de vennootschaps-belasting • Jaarlijks vallen en welke gevolgen dit heeft voor de aangifte. • Jaarlijks een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst.
1604 1605
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
84
40
40
40
40
40
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
84
40
40
40
40
40
1606
86
1607
Taakveld 0.10 Mutaties reserves
1608
1609 1610
Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen gebruik van reserves en voorzieningen vindt conform de kaders plaats, zoals deze door de • Het raad in de begroting en nota reserves en voorzieningen zijn vastgelegd. willen een actueel beeld hebben van de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves en • We voorzieningen.
1611 1612
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• Op basis van genomen raadsbesluiten gaan we de toevoegingen en onttrekkingen verwerken. mutatie maken we zichtbaar ten laste of ten gunste van welke reserve de onttrekking of • Per toevoeging plaatsvindt. 1613 1614 1615
Bijbehorende belangrijke documenten •
Nota reserves en voorzieningen 2018
1616 1617
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
2.219
714
910
1
1
1
Baten
2.110
2.418
372
352
352
352
Saldo
109
-1.704
538
-351
-351
-351
0.10 Mutaties reserves
1618 1619
Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
1620
1621 1622
Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen hebben de saldi van de jaarrekening en de meerjarenbegroting in beeld. Dit is exclusief de • We begrote structurele bestedingsruimte die opgenomen wordt in de aanbiedingsbrief en waar de raad over kan beslissen. hebben inzicht in het gerealiseerd resultaat of het verwachte overschot of tekort in de • We meerjarenbegroting. Hierdoor krijgen we inzicht in de aanwezige financiële ruimte. • We willen een meerjarenbegroting die structureel in evenwicht is.
1623 1624
87
1625
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• We gaan verwachte baten en lasten actueel begroten. 1626 1627
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
3.425
327
241
610
1.161
1.606
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
3.425
327
241
610
1.161
1.606
1628 1629
88
1630
Toelichting lopende en nieuwe projecten
1631
Hieronder wordt aangegeven wat we in 2023 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.
1632 1633
Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2018-2022
1634
MUP 20. Behoefte aan meer inzicht in de financiële situatie van de gemeente
1635
In 2021 hebben we de applicatie LIAS aangeschaft, waarmee we inmiddels de begroting 2022 en de
1636
jaarrekening 2021 hebben ingericht en gepubliceerd. LIAS ondersteunt het maakproces van deze en
1637
andere financiële documenten. Daarmee is er meer inzicht in de financiële situatie mogelijk voor
1638
college, raad, inwoners en andere belangstellenden.
1639 1640
In 2023 willen we verdere stappen zetten in het gebruik van LIAS. De eerste stap hierin zal een
1641
inventarisatie zijn van de benodigde acties om de planning-en-control-cyclus (binnen LIAS) verder
1642
te stroomlijnen. Een van de mogelijke acties is de implementatie van een behandelmethode van de
1643
financiële documenten door raadsleden in de LIAS-omgeving. Een andere wens van raadsleden is
1644
het beschikbaar stellen van bij de taakvelden behorende belangrijke documenten in de applicatie
1645
en in de web-omgeving van de financiële documenten. Ook zijn er op het gebied van
1646
prestatiemanagement en financieel management mogelijkheden in LIAS die vooralsnog onbenut
1647
zijn.
1648 1649
Onontkoombaar, onvoorzien en onuitstelbaar
1650
Rechtmatigheidsverantwoording t/m 2026 (€ 75.000 per jaar)
1651
Het wetsvoorstel ‘versterking decentrale rekenkamers’ is op 31 mei 2022 aangenomen door de
1652
Tweede Kamer. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is ook een onderdeel van dit
1653
wetsvoorstel.
1654 1655
Nu verstrekken externe accountants een controleverklaring met een oordeel inzake getrouwheid en
1656
rechtmatigheid bij de jaarrekeningen van gemeenten. Met de invoering van de
1657
rechtmatigheidsverantwoording wijzigt dit. Het college van B en W geeft dan een
1658
rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Daarmee valt de
1659
rechtmatigheidsverantwoording onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. De accountant
1660
kijkt dus nog wel of de rechtmatigheidsverantwoording ‘juist’ is.
1661 1662
De behandeling van de Eerste Kamer is naar verwachting nog in 2022. Voor de rechtmatigheids-
1663
verantwoording gaat het om invoering met verslagjaar 2023. De jaarrekening voor het verslagjaar
1664
2023 wordt in het kalenderjaar 2024 vastgesteld. De huidige capaciteit voor administratieve
1665
organisatie/interne controle (AO/IC, 1 fte) is niet toereikend om de implementatie van dit
1666
wetsvoorstel en de borging daarvan in de organisatie te kunnen ondersteunen.
1667 1668
89
1669
Paragrafen
1670 1671
90
1672
1. Lokale heffingen
1673 1674
Inleiding
1675
Deze paragraaf gaat over de lokale belastingen en heffingen. Aan de orde komen de ontwikkelingen
1676
ten aanzien van de lokale heffingen, de geraamde inkomsten, de kostendekkendheid van de
1677
tarieven, het kwijtscheldingsbeleid dat we hanteren en de lastendruk voor de burger. Lokale
1678
heffingen worden opgebracht door inwoners van - en bezoekers aan - onze gemeente, bedrijven en
1679
instellingen.
1680 1681
Lokale heffingen betreffen zowel de publiek- als de privaatrechtelijke heffingen. Lokale heffingen
1682
voorzien in een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. De publiekrechtelijke heffingen
1683
worden onderscheiden naar belastingen en rechten:
1684
•
belastingen: de opbrengsten van belastingen komen toe aan de algemene middelen en
1685
kunnen vrij worden besteed. Dit zijn onder meer de onroerendezaakbelasting (OZB), de
1686
toeristenbelasting en de forensenbelasting. Het criterium van de kostendekkendheid is hier
1687
niet aan de orde;
1688
•
rechten: een recht is een vergoeding voor een concrete, door de gemeente te leveren
1689
prestatie. De opbrengst van de rechten is niet vrij besteedbaar: de opbrengsten moeten
1690
aangewend worden voor de daaraan gerelateerde prestaties. Voorbeelden zijn de
1691
afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges burgerzaken. Hier geldt een wettelijke norm van
1692
maximaal 100% kostendekkendheid.
1693
De privaatrechtelijke heffingen hebben betrekking op tarieven voor economische activiteiten die
1694
verricht worden in het algemeen belang.
1695 1696
Verderop in deze paragraaf zal de gemeentelijke lastendruk, het heffingenbeleid dat we voeren en
1697
de vergelijking van de door ons gehanteerde tarieven met andere Drentse gemeenten, inzichtelijk
1698
worden gemaakt. Dit doen we zoveel als mogelijk aan de hand van openbare bronnen als de
1699
website van het Coelo (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) en
1700
bijvoorbeeld het CBS.
1701 1702
Ontwikkelingen
1703
Op 18 mei 2020 heeft de Staatssecretaris van Financiën de Tweede Kamer het pakket ‘Bouwstenen
1704
voor een beter belastingstelsel’ aangeboden. Eén van de bijlagen is het rapport van de werkgroep
1705
‘Herziening gemeentelijk belastinggebied’ van 1 mei 2020. Dit rapport meldt dat de financiële
1706
autonomie van gemeenten beperkt is. Ongeveer 17.5% van onze inkomsten bestaan uit
1707
gemeentelijke belastingen en heffingen. Dit perkt de bestuurlijke autonomie van gemeenten in.
1708
Gemeenten nemen, aldus het rapport, 40% van de overheidsuitgaven voor hun rekening, maar
1709
staan tegelijkertijd ‘aan de lat’ voor 3% van de totale belastingdruk. Men komt tot een aantal opties
1710
om het gemeentelijk belastinggebied te herzien.
1711 1712
Ontwikkeling WOZ-waarde
1713
De huizenprijzen stijgen al jaren. Een bestaande woning kost in 2022 landelijk gemiddeld bijna 20%
1714
(bron cbs.nl:ontwikkeling huizenprijzen) meer dan vorig jaar.
1715 1716 1717
91
1718
Gemeentelijk tarievenbeleid
1719
Uitgangspunten voor de lokale heffingen zijn:
1720
•
schommelingen in retributies en belastingen dienen zoveel mogelijk te worden voorkomen
1721
door het handhaven van een, in relatie tot de inflatie, zoveel als mogelijk niet meer dan een
1722
trendmatige verhoging;
1723
•
tarieven en heffingen dienen waar mogelijk kostendekkend te zijn.
1724 1725
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
1726
Gemeenten kunnen kwijtschelding verlenen van gemeentelijke heffingen. Zij zijn daarbij wel
1727
gebonden aan de landelijke uitvoeringsregeling. Voor wat betreft de kosten van bestaan, kunnen
1728
gemeenten afwijken van deze regeling. Het rijk hanteert 90% van de bijstandsnorm als het
1729
bestaansminimum, in Noordenveld hanteren we 100% van de bijstandsnorm als bestaansminimum.
1730
Kwijtschelding is mogelijk voor de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Met ingang van
1731
2021 scharen wij de kosten van de kwijtschelding afvalstoffenheffing onder het tarief afval. De
1732
bedragen die in voorgaande jaren gemoeid waren met de kwijtschelding staan in onderstaande
1733
tabel:
1734 Kwijtschelding (bedragen x € 1.000) Verleende kwijtschelding
2016
2017
2018
2019
2020
2021
93
91
69
88
90
82
1735 1736
Overzicht geraamde inkomsten diverse heffingen
1737
De gemeente Noordenveld haalt voor ruim € 15,6 miljoen aan inkomsten uit lokale heffingen.
1738
Onderstaande tabel geeft weer welke opbrengst uit lokale heffingen zijn geraamd als
1739
dekkingsmiddel in de begroting 2023:
1740 Overzicht belastingen en heffingen (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen
6.615
Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
3.207
Rioolheffing
4.018
Bouwleges
519
Overige leges
328
Lijkbezorgingsrechten
150
Toeristenbelasting
289
Forensenbelasting
240
Marktgelden
29
BIZ-heffing
275
Totaal belastinginkomsten
15.671
1741 1742
92
1743
Onroerendezaakbelasting
1744
De onroerendezaakbelasting is de belangrijkste gemeentelijke belasting. Niet alleen qua omvang,
1745
maar ook omdat de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht
1746
besteed kan worden. De belangrijkste functie is het genereren van inkomsten. De hoogte van een
1747
aanslag is afhankelijk van de waarde van een pand en van de door de raad vastgestelde tarieven. Er
1748
wordt onderscheid gemaakt tussen de heffing voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-
1749
woningen en gebruikers van niet-woningen. De waarde van de woningen en bedrijven wordt ieder
1750
jaar opnieuw bepaald.
1751 1752
De ontwikkeling van onze tarieven van de OZB tot en met 2022 zijn als volgt (per 2017 zijn de
1753
tarieven voor eigenaren van woningen en niet-woningen gelijk):
1754 Onroerendezaakbelasting (tarieven in %)
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
eigenaren woningen
0,12270
0,12050
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
totaal woningen
0,12270
0,12050
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
eigenaren niet-woningen
0,13235
0,12050
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
gebruikers niet-woningen
0,12812
0,13120
0,12994
0,13038
0,12936
0,13622
0,14263
totaal niet-woningen
0,26047
0,25170
0,24579 0,24042
0,23691
0,24569
0,24692
1755
1756 1757
93
1758
Tarief maal de WOZ-waarde geeft het aanslagbedrag
1759
De verschillende tarieven, in combinatie met de WOZ-waarde, bepalen de uiteindelijke hoogte van
1760
de aanslag OZB. Ter vergelijking zijn hieronder de OZB-bedragen opgenomen voor alle Drentse
1761
gemeenten (bron: Bijlagen 2022 en databestanden - COELO) in het jaar 2022 bij een gemiddelde
1762
woningwaarde (bron: Gemiddelde WOZ-waarde van woningen in 2021 7 procent hoger (cbs.nl)).
1763
1764 1765 1766
Het gemiddelde OZB-bedrag 2022 voor woningen in Drenthe is € 326 tegenover € 286 voor
1767
Noordenveld.
1768 1769
In deze paragraaf zijn de nieuwe tarieven voor 2023 nog niet opgenomen, aangezien de uitkomst
1770
van de herwaardering op grond van de Wet WOZ nog niet bekend is. Nadere voorstellen volgen op
1771
korte termijn.
1772 1773
Reinigingsheffingen
1774
De afvalstoffenheffing (of reinigingsheffing) is een gemeentelijke bestemmingsheffing waarvan de
1775
opbrengst wordt gebruikt om de vuilnisinzameling en -verwerking te bekostigen. Huishoudens
1776
betalen in veel gevallen een vast bedrag per jaar. In steeds meer gemeenten betalen huishoudens
1777
echter een hoger bedrag naarmate ze meer afval produceren.
1778 Afvalstoffenheffing (bedragen in €)
1779 1780
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
eenpersoonshuishouden
161
161
161*
161
161
171
186
meerpersoonshuishouden
202
202
202*
202
202
212
227
* De tarieven in 2018 zijn exclusief de eenmalige korting van € 19,35.
1781 1782
94
1783
Ter vergelijking zijn hieronder de bedragen van het meerpersoonstarief van de afvalstoffenheffing
1784
opgenomen voor alle Drentse gemeenten in het jaar 2022:
1785
1786 1787 1788
Het gemiddelde tarief in Drenthe is € 237.
1789
Bron: https://www.coelo.nl/online-atlas/online-atlas-gemeenten2022.php?starttab=2&subnr=3#tabs-3.
1790 1791
Kostendekkendheid lokale heffingen
1792
In 2016 is de regelgeving met betrekking tot de gemeentelijke begroting en verantwoording
1793
gewijzigd en dienen we, vanaf de begroting 2017, inzicht te bieden in de baten en lasten die wij
1794
toerekenen aan leges en heffingen. De doelstelling van deze nieuwe voorschriften is de
1795
transparantie te verhogen met betrekking tot de totstandkoming van de legestarieven en andere
1796
gemeentelijke heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn.
1797 Berekening kostendekkendheid van de reinigingsheffing (bedragen x € 1.000) Lasten Huisvuil
7.3 Afval
Grof vuil
7.3 Afval
5
Wegwerpglas
7.3 Afval
-20
Brengstation
7.3 Afval
759
Oud papier
7.3 Afval
-71
Overige kosten
7.3 Afval
109
Plastic
7.3 Afval
138
Perceptiekosten
0.64 Belastingen overige
18
BTW
n.v.t.
555
Overhead
0.4 Overhead
148
Zwerfvuil
2.1 Verkeer en vervoer Totaal lasten
2.413
4 4.058
Baten
95
Afvalstoffenheffing
7.3 Afval
82
Reinigingsrechten
7.3 Afval
3.571
Egalisatie
7.3 Afval
405
Totaal baten
4.058
Dekkingspercentage
100%
1798
Rioolheffing
1799
De rioolheffing is een gemeentelijke bestemmingsheffing waarvan de opbrengst wordt gebruikt
1800
om werkzaamheden in het gemeentelijke waterbeheer te bekostigen. De grootste watertaak voor
1801
gemeenten is het rioolbeheer. De rioolheffing kan van de eigenaar en/of van de gebruiker van een
1802
pand worden geheven. In Noordenveld wordt de rioolheffing geheven van de eigenaar. Een heffing
1803
van de gebruiker is er alleen als het waterverbruik 600 kubieke meter of meer per jaar bedraagt. In
1804
de praktijk worden hiermee in principe alleen grootverbruikers belast.
1805 Rioolheffing (bedragen in €)
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
rioolheffing eigenaar
245
245
245
245
245
225
256
1806 1807
Ter vergelijking zijn hierna de bedragen voor de rioolheffing opgenomen voor alle Drentse
1808
gemeenten in het jaar 2022 (bij een gemiddelde woningwaarde):
1809
1810 1811 1812
Het gemiddelde tarief voor de rioolheffing bedraagt in Drenthe € 203. In bovenstaand overzicht is
1813
uitgegaan van het tarief voor een meerpersoonshuishouden.
1814 1815
96
1816
De kostendekkendheid van de rioolheffing berekenen wij als volgt: Berekening kostendekkendheid van de rioolheffing (bedragen x € 1.000) Lasten Kapitaallasten
7.2 Riolering
2.058
Vrijverval
7.2 Riolering
373
Drukriolering
7.2 Riolering
115
Gemalen
7.2 Riolering
204
Randvoorzieningen
7.2 Riolering
24
Iba's
7.2 Riolering
1
Kolken
7.2 Riolering
77
Overige taken en beleidsadvisering
7.2 Riolering
433
Schouwsloten
7.2 Riolering
262
Straatvegen
2.1 Verkeer en vervoer
266
Perceptiekosten
0.64 Belastingen overige
20
BTW
n.v.t.
588
Overhead
0.4 Overhead
145
Totaal lasten
4.566
Baten
1817 1818
Rioolheffing
7.2 Riolering
4.178
Egalisatie
7.3 Afval
388
Totaal baten
4.566
Dekkingspercentage
100%
Het exploitatietekort 2022 komt ten laste van de voorziening riolering.
1819 1820
In 2023 zal de verordening rioolheffing worden geactualiseerd.
1821 1822
Leges
1823
In de tarieventabel, behorende bij de verordening leges, is een veelheid aan producten en
1824
bijbehorende tarieven opgenomen, waaronder diverse tarieven die worden bepaald door bijzondere
1825
en/of hogere regelgeving (bijvoorbeeld reisdocumenten).
1826 1827
De leges zijn in de tarieventabel van de legesverordening opgedeeld in drie titels. In het kader van
1828
de nieuwe BBV-voorschriften zijn de volgende beleidsuitgangspunten gehanteerd:
1829
•
tussen de titels is er geen kruissubsidiëring;
1830
•
voor de titels 1 en 3 maken we gebruik van de 'Activity Based Costing’ (ABC)-methode;
1831
•
de uitwerking van titel 2 is gebaseerd op de begroting (begrote kosten en uren);
1832
•
de overheadkosten, zoals vastgelegd in de begroting onder taakveld 0.4 overhead, worden
1833
via tijdschrijven verdeeld.
1834
97
1835
Hierna volgt een overzicht van baten en lasten per titel en de daaronder vallende hoofdstukken
1836
zoals opgenomen in de tarieventabel.
1837 1838
Titel 1. Algemene dienstverlening
1839
De kostendekkendheid van de algemene dienstverlening daalt van 77% (2022) naar 73%. De afname
1840
is een gevolg van hogere kosten personeel algemeen en lagere verwachte aantallen.
1841 Kostendekkendheid Titel 1 (bedragen in €)
Lasten Overhead
Totaal
Baten
% kostendekkendheid
1 Burgerlijke Stand
42.289
117
42.405
29.896
70%
2 Reisdocumenten
49.997
17.135
67.133
59.851
89%
3 Rijbewijzen
113.169
51.742
164.910
117.876
71%
4 Verstrekkingen uit de BRP
4.717
2.917
7.633
3.675
48%
9 Overige publiekszaken
5.337
1.210
6.547
4.245
65%
16 Kansspelen
700
438
1.138
441
39%
17 Telecommunicatie
16.800
10.500
27.300
21.420
78%
18 Verkeer en vervoer
9.893
6.183
16.077
11.889
74%
19 Diversen
5.628
3.518
9.146
1.979
22%
93.759 342.289
251.272
73%
Totaal
248.529
1842 1843
Titel 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving en omgevingsvergunning
1844
De kostendekkendheid van dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving /
1845
omgevingsvergunning stijgt van 86% (2022) naar 88%. De toename is een gevolg van een hogere
1846
opbrengst aan leges bij de beoordeling conceptaanvraag of schetsplan/invoeren (analoge) aanvraag
1847
in OLO.
1848 Kostendekkendheid Titel 2 (bedragen x € 1.000) 2
Beoordeling conceptaanvraag of schetsplan/ invoeren (analoge) aanvraag in de OLO
3 Omgevingsvergunning 10
Bestemmingsplan, wijzigingsplan, uitwerkingsplan Totaal
Lasten Overhead
Totaal
Baten
% kostendekkendheid
63.700
45.500
109.200
14.972
14%
300.145
179.760
479.905
523.578
109%
37.098
24.045
61.143
29.409
48%
249.305 650.248 567.959
87%
400.943
1849 1850
Titel 3. Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn
1851
De kostendekkendheid van dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn stijgt ten
1852
opzichte van 2022 (36%) naar 43% als gevolg van een hogere opbrengst Horeca.
1853 Kostendekkendheid Titel 3 (bedragen x € 1.000) 1 Horeca 7
In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking Totaal
Lasten Overhead
Totaal
Baten
% kostendekkendheid
3.807
1.464
5.271
2.617
50%
1.183
455
1.638
377
23%
4.990
1.919
6.909
2.994
43%
98
1854
Lijkbezorgingsrechten
1855
Uitgangspunt is om te komen tot 100% kostendekkendheid. Het dekkingspercentage bedraagt 48%.
1856 Berekening kostendekkendheid van de lijkbezorgingsrechten (bedragen x € 1.000) Lasten Begraafplaatsen
7.5 Begraafplaatsen
265
Grafuitgifte
7.5 Begraafplaatsen
6
BTW
n.v.t.
Overhead
0.4 Overhead
41
Totaal lasten
312
Baten Begraafrechten
7.5 Begraafplaatsen
150
Totaal baten
150
Dekkingspercentage
48%
1857 1858
Forensenbelasting
1859
De forensenbelasting wordt geheven van niet-inwoners met een recreatie- of tweede woning in
1860
onze gemeente, onder meer als compensatie voor het missen van een uitkering per inwoner uit het
1861
gemeentefonds. In de gemeenten Assen, Emmen en Meppel wordt geen forensenbelasting
1862
geheven.
1863
1864 1865
Niet elke gemeente heft forensenbelasting. De gemeenten die dat wel doen hanteren allemaal een
1866
eigen systematiek en tarief. Voor de onderlinge vergelijkbaarheid hebben we de gemiddelde WOZ-
1867
waarde genomen van de in Noordenveld in de forensenbelasting betrokken objecten per 2
1868
augustus 2022. Het ongewogen gemiddelde tarief per gemeente baseren we op de gehanteerde
1869
staffels per gemeente en bedraagt in Drenthe voor het jaar 2022 € 591.
1870
99
1871
Toeristenbelasting
1872
In de begrotingsvergadering van november 2019 heeft de gemeenteraad, op basis van de evaluatie,
1873
besloten om de pilot toeristenbelasting te continueren tot en met 2024. Vanaf 2021 wordt er een
1874
gedifferentieerd tarief (zoals ook opgenomen in de adviesnota Toeristenbelasting 2021-2023 van het
1875
Recreatieschap) in rekening gebracht. Kinderen tot en met 12 jaar zijn vrijgesteld van
1876
toeristenbelasting.
1877 1878
Marktgelden
1879
De marktgelden die we momenteel nog heffen zijn de weekmarktgelden van Peize.
1880 1881
BIZ-bijdrage
1882
Deze heffing is in 2012 voor het eerst geheven voor de Bedrijven InvesteringsZone (BIZ) ‘Centrum
1883
Roden’. De Stichting ‘Ondernemersfonds Noordenveld’ zet in op het collectief verbeteren van het
1884
ondernemersklimaat in Noordenveld en het waarborgen van de continuïteit hiervan. Het
1885
Ondernemersfonds is een instrument van, voor en door ondernemers dat met deze belastingheffing
1886
wordt gefaciliteerd door de gemeente.
1887 1888
Met ingang van 2015 is permanente wetgeving van kracht geworden. In de in februari 2015
1889
gehouden draagvlakmeting hebben ondernemers in de BI-zones ‘Centrum Roden’,
1890
‘Bedrijventerreinen Roden’ en ‘Bedrijventerrein Peize’ zich uitgesproken voor een BIZ. Voor de
1891
ondernemers van de bedrijventerreinen is de Stichting ‘BIZ Industrieterreinen Noordenveld’
1892
opgericht. De BIZ-bijdrage is ingesteld voor de periode 2015 tot en met 2019. In het najaar van 2019
1893
heeft een nieuwe draagvlakmeting plaatsgevonden voor de periode 2020 tot en met 2024. De
1894
uitkomst was positief voor het continueren van deze heffing. De opbrengst wordt onder inhouding
1895
van een klein bedrag aan perceptiekosten uitbetaald aan beide stichtingen.
1896 1897
Belangrijkste heffingen
1898
Van de meest belangrijke heffingen is hieronder op basis van de jaarrekening 2021 het procentuele
1899
aandeel in het totaal weergegeven.
1900
1901 1902
100