CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Woningmarktonderzoek

Besluitvormende vergadering 17 december 2025, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Gewijzigde vaststelling bestemmingsplan Peize-Zuid en vaststelling beeldkwaliteitsplan Peize-Zuid25.413 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

in Noordenveld vormt, zorgt ervoor dat de bandbreedte vrij

woningbouwprogramma dus voor een belangrijk deel uit

breed is. Dat betekent dat de mate waarin de stad

gezinswoningen bestaan.

Groningen weet in te spelen op de behoefte aan koopwoningen zeer bepalend is voor de daadwerkelijke

Op basis van de totale woningbehoefte van 460 tot 1.075

vraag naar koopwoningen in Noordenveld.

extra woningen tot 2030 en de verwachte behoefte aan sociale huur (zie paragraaf 5.2) leidt dat tot de volgende

Bij een lagere realisatie door de stad valt de behoefte in

bandbreedte voor koopwoningen:

Noordenveld hoger uit. Andersom geldt dat Noordenveld minder vraag hoeft te verwachten als de stad veel realiseert.

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

Nieuwbouwproject Van der Velde in Roden. Bron: Funda.

69

5.3 BEHOEFTE AAN KOOPWONINGEN VERTALING NAAR DORPEN Roden, Nieuw-Roden en Peize

gedacht worden aan meer vrijheid in ontwerp van woningen

Deze dorpen zijn het meest in beeld bij huishoudens die als

of bijvoorbeeld ruimte voor nieuwe vormen van wonen (zie

gevolg van overdruk de stad verlaten. Zij vragen vooral

ook het kader woonwensen van medioren in hoofdstuk 4),

grondgebonden wonen, in een ruime en groene setting. De

zodanig dat de plek uniek is binnen de gemeente of regio.

eigen vraag is ook vooral grondgebonden van aard, maar een deel zoekt ook een comfortabel appartement, liefst op

Andere aandachtspunten zijn:

een goede locatie in of direct rondom het centrum.

-

Bied voldoende vrije kavels aan, in verschillende maten, omdat ook ouderen vaker op een (kleinere) kavel

Het regionale marktonderzoek laat zien dat huishoudens zo veel mogelijk profiel wensen in het aanbod. Dat betekent: of

bouwen; -

Realiseer ook projectmatige bouw van tweekappers en

Roden en Nieuw-Roden

Peize

Bandbreedte

210 tot 560

95 tot 240

eigen vraag

75 tot 80

35 tot 40

stadse vraag

135 tot 480

60 tot 200

rij/hoek

30 tot 80

10 tot 30

2^1

60 tot 155

25 tot 60

vrijstaand

110 tot 290

50 tot 125

appartement

10 tot 30

10 tot 25

stabiel

stabiel

Type

wonen nabij het dorpscentrum, of juist ruim en landelijk

rijwoningen, met een mix van prijsklassen, zodat er ook

Prijssegment

wonen, bijvoorbeeld aan de dorpsrand. Er is dus een

aanbod is voor starters. Inbreidingslocaties zijn daarvoor

< € 150.000

combinatie van in- en uitbreiding nodig. De planvorming

ook passend. Er zal ook in het segment tot € 200.000

€ 150. - € 200.000

mag meer

mag meer

voor beide dorpen voorziet daar ook in.

gebouwd moeten worden, omdat het aanbod daarvan in

€ 200. - € 250.000

stabiel

stabiel

de bestaande voorraad zeer beperkt is. Bouwen voor

€ 250. - € 300.000

mag meer

mag meer

Verspreid over de dorpen is op kleine schaal ook excellent

doorstroming kan ook helpen, maar is vermoedelijk niet

€ 300. - € 400.000

mag minder*

mag meer

wonen denkbaar. In Peize wordt dat vanwege de ligging

afdoende.

> € 400.000

stabiel*

stabiel*

(o.a. ten opzichte van de Onlanden) en afstand tot

-

Bied met name in de dorpscentra ruimte voor

Groningen net iets meer gevraagd dan in Roden en Nieuw-

koopappartementen, waarbij gewaakt moet worden voor

Roden. Daar kan ook iets meer in het hogere segment

overaanbod (niet: vijf ontwikkelaars bouwen elk een

ontwikkeld worden. Bij de invulling van excellent wonen kan

complex van tien appartementen).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

* Bij substantiële vraag uit Groningen is hier meer behoefte aan. ‘Mag minder’ wordt dan ‘stabiel’ en ‘stabiel’ wordt dan ‘mag meer’.

70

5.3 BEHOEFTE AAN KOOPWONINGEN VERTALING NAAR DORPEN Norg

Woonkernen

In Norg komt de vraag naar koopwoningen vooral uit de

Er is weliswaar vraag naar wonen in woonkernen, maar

omgeving zelf en uit Assen, maar minder vanuit de stad

signalen wijzen er wel op dat kernen dicht bij voorzieningen

Groningen, omdat de afstand groter is. Er wordt een mix aan

op een groter aandeel van de vraag kunnen rekenen dan

typen gevraagd, maar de nadruk ligt op vrijstaand wonen.

woonkernen die geïsoleerder liggen (zie ook de kaart in

Op zeer kleine schaal is er nog behoefte aan

paragraaf 3.4). We rekenen daarom met een netto

koopappartementen of rijwoningen.

bandbreedte van 50 tot 60 woningen.

Bij vrijstaande woningen mag het prijssegment iets hoger

In de woonkernen richt de meeste vraag zich op vrijstaande

zijn (vooral middelduur, tussen € 250.000 en € 300.000).

woningen, maar die staan er ook al veel, vooral in het

Voor de overige woningtypen is een spreiding van prijzen

duurdere segment tot zo’n vier ton. Er is juist behoefte aan

Prijssegment

gewenst, waarbij er wel vraag is naar iets meer woningen

woningen in een prijssegment lager. Daarbij moet gedacht

< € 150.000

tot de twee ton.

worden aan iets minder grote kavels op binnendorpse locaties. Met het oog op de langere termijn is het niet

Norg heeft een uitbreidingslocatie. De vraag naar vrijstaand wonen (ruim, aan de dorpsrand) past daar goed bij. Het is raadzaam om de overige woningtypen op inbreidingslocaties

te bouwen, omdat die vraag beter aardt op binnendorpse locaties (prijsverhouding, voorzieningen).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

Norg

woonkernen

Bandbreedte

45 tot 80

50 tot 85

eigen vraag

ca. 20

ca. 25

stadse vraag

25 tot 60

25 tot 80

Type rij/hoek

5 tot 15

ca. 10

2^1

10 tot 20

15 tot 30

vrijstaand

25 tot 35

25 tot 45

appartement

5 tot 10

-

stabiel

stabiel

€ 150. - € 200.000

mag meer

mag meer

€ 200. - € 250.000

stabiel

stabiel

verstandig om verder uit te breiden, maar hooguit lege

€ 250. - € 300.000

mag meer

mag meer

plekken aan de dorpsrand op te vullen.

€ 300. - € 400.000

stabiel*

mag minder*

> € 400.000

stabiel*

stabiel*

* Bij substantiële vraag uit Groningen is hier meer behoefte aan. ‘Mag minder’ wordt dan ‘stabiel’ en ‘stabiel’ wordt dan ‘mag meer’.

71

5.4 BEHOEFTE AAN MIDDENHUUR WAL-EN-SCHIP-GROEP Landelijke trend: meer vraag naar middenhuur

zozeer door nieuwbouw, maar vooral doordat particuliere

Uit het schema blijkt dat huishoudens met een inkomen

De laatste jaren is er een opkomende markt voor

beleggers in deze markt stapten, soms met één woning, en

boven de grens voor sociale huur (ca. € 37.000) een

middenhuur. Dat zijn woningen met een prijs boven de

soms ook als bedrijfsmodel met tientallen woningen.

soortgelijke rij-koopwoning kunnen kopen, met een iets

socialehuurgrens van € 720. In landelijke discussies gaat het

hogere last per vierkante meter woning. Bij

over het segment tot ongeveer € 1.000, maar buiten de

Er is geen wal-en-schip-groep in Noordenveld

koopappartementen liggen de lasten zelfs iets lager. Dat is

steden zal het eerder gaan om een maximale prijs van zo’n €

Er bestaat een verband tussen de behoefte aan middenhuur

overigens zonder rekening te houden met bijkomende lasten

900.

en prijsniveaus op de koopmarkt. Daar waar prijzen op de

en een maandelijks bedrag dat huiseigenaren moeten sparen

koopmarkt hoog zijn, is het voor meer mensen niet mogelijk

voor onderhoud aan hun woning. De sociale huur- en

De vraag naar middenhuurwoningen is vooral afkomstig van

om een voor hen passende koopwoning te financieren. Het

koopmarkt sluiten dus redelijk goed op elkaar aan. Huren bij

huishoudens die niet kunnen of willen kopen, maar te veel

rendement voor beleggers is in deze gebieden bovendien

beleggers in Noordenveld is relatief duur; het gat tussen de

verdienen om in aanmerking te komen voor een sociale

groter, waardoor zij sneller middenhuurwoningen aanbieden.

sociale huur- en koopmarkt en de vrije huurmarkt – zeker bij

huurwoning. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om ouderen met

De groep die vanwege prijsvorming op de middenhuur is

appartementen – is fors.

een goed pensioen, jongeren met een goed inkomen maar

aangewezen wordt vaak de ‘wal-en-schip-groep’ genoemd. Gezinswoning (rij, 100 m²)

weinig zekerheid of gezinnen met een tijdelijke woonwens, bijvoorbeeld ter overbrugging tussen verkoop en

Het schema rechts laat zien in hoeverre er een gat meetbaar

aanvaarding van een koopwoning.

is tussen de huur- en koopmarkt, op basis van twee

Prijs per m²

Corporatie

Belegger

Koop

ca. € 5,40

ca. € 9,50

ca. € 6,20

referentie-woningtypes, door te kijken naar de kosten per

Met name in de steden, maar ook in de regiogemeenten nam het aanbod de laatste jaren toe. Dat gebeurde niet

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

Appartement (75 m²)

vierkante meter woonoppervlakte. Prijs per m²

Corporatie

Belegger

Koop

ca. € 6,50

ca. € 11,00

ca. € 6,00

72

5.4 BEHOEFTE AAN MIDDENHUUR TYPE, PRIJS EN DOELGROEP Aanbod aan particuliere huur in Noordenveld

Beperkt deel middenhuur binnen totale extra vraag

met particuliere huurwoningen enkele woningen met een

De particuliere huurmarkt is doorgaans een markt waar

Uit de verhuisenquête weten we dat de vraag naar woningen

prijs boven € 720 aan te bieden.

weinig zicht op is. In Noordenveld zijn we ervan uitgegaan

in de particuliere huursector zo’n 5 tot 8% van de totale

dat alle huurwoningen die geen eigendom van een

woonvraag is (zie de tabel onderaan). Gemiddeld zijn vraag

We verwachten dat de behoefte aan middenhuur binnen de

corporatie zijn tot de particuliere huursector behoren.

en aanbod in Noordenveld dus redelijk in evenwicht. Omdat

volledige kernen in Noordenveld iets groter is in Roden,

Gemiddeld ligt het aandeel op zo’n 5,4%, waarbij in Norg de

het prijsgat tussen sociale huur en koop beperkt is, bestaat

Nieuw-Roden en Peize en iets kleiner in Norg. Dat is in lijn

meeste particuliere huurwoningen staan (6,2%), gevolgd

deze groep uit huishoudens die er om praktische redenen

met de actuele prijsverhoudingen op basis van een snelle

door Roden en Nieuw-Roden (6,1%) en de woonkernen

voor kiezen om te huren (flexibiliteit, geen vast contract).

scan van aanbod op Funda (weliswaar kleine aantallen).

(5,7%). In Peize staan de minste particuliere huurwoningen

Van de vraag naar particuliere huur richt driekwart zich op

Hoewel de verhuisenquête aangeeft dat de vraag in

(2,5%). Omdat we de huurprijzen niet kennen, kunnen we

het prijssegment tot € 720 per maand en een kwart op

woonkernen iets groter is dan in volledige kernen, zien wij

niet zeggen welk aandeel een prijs in het

woningen in de middenhuur. Bij een totale groei van 460 tot

dat niet als reëel, zeker omdat de vraag vooral van jongeren

middenhuursegment heeft.

1.075 woningen in Noordenveld gaat het dus om enkele

afkomstig is en zij vaker voorzieningenkernen opzoeken. Wij

tientallen woningen in de particuliere huursector,

verwachten dan ook dat de uiteindelijke behoefte lijkt op het

waarbinnen het middenhuursegment een nichemarkt is. Dat

beeld in de volledige kernen (ca. 5%, waarvan een kwart

kan bijvoorbeeld door bij het ontwikkelen van een complex

middenhuur).

waarvan type:

waarvan huurprijs:

waarvan doelgroep:

% behoefte aan particuliere huur

ggb

app

< € 720

> € 720

klein <35

klein 35-65

gezin <35

gezin 35-65

65+

ZW, volledige kern

5%

67%

33%

77%

23%

25%

19%

25%

17%

14%

ZW, woonkern

8%

61%

39%

76%

24%

42%

20%

17%

17%

5%

Woonmilieu

 middenhuur  Behoefte aan particuliere huurwoningen. Bron: verhuisenquête regio Groningen-Assen (april 2019). Omdat de celvulling voor Noordenveld te laag was, kijken we naar alle volledige kernen en woonkernen in Zuidwest.

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

73

KADER: INKOMENSVERDELING

Inkomensgroepen

HUUR

De schema’s hiernaast laten zien hoe de inkomens in Noordenveld zijn verdeeld, met onderscheid naar huishoudensgroottes. Omdat de

1 persoon

verhuisenquête alleen door recent verhuisden is ingevuld is de inkomensverdeling die daaruit voortkomt niet representatief. Het aandeel huishoudens met een inkomen tot de huurtoeslaggrens is bijvoorbeeld lager

2 personen

dan de Lokale Monitor Wonen laat zien. Dat komt mogelijk doordat huishoudens met lage inkomens minder vaak verhuizen dan huishoudens met

3+ personen

TOT ARMOEDEGRENS

TOT HUURTOESLAGGRENS

€ 12.360 2,7% ± 350 hh

€ 22.700 5,9% ± 800 hh

€ 16.440 0,1% ± 25 hh

€ 30.825 3,5% ± 475 hh

€ 23.280 2,1% ± 275 hh

TOT SOCIALEHUURGRENS

BOVEN SOCIALEHUURGRENS

€ 38.035 4,5% ± 625 hh

> € 38.035 2,8% ± 375 hh

TOT SOCIALEHUURGRENS

BOVEN SOCIALEHUURGRENS

€ 38.035 11,1% ± 1.525 hh

> € 38.035 58,5% ± 8.025 hh

hogere inkomens en dus ondervertegenwoordigd zijn in de enquête. We hebben ons daarom gebaseerd op twee bronnen: -

De Lokale Monitor Wonen voor het aandeel huishoudens tot de huurtoeslaggrens (Noordenveld: 23,1%).

-

EIGENAAR

TOT ARMOEDEGRENS

TOT HUURTOESLAGGRENS

1 persoon

€ 12.360 0,4% ± 50 hh

€ 22.700 1,7% ± 250 hh

Omdat dit aandeel in het Westerkwartier exact hetzelfde is en daar vorig jaar diepgravend onderzoek naar inkomens is gedaan (zowel onder

2 personen

huurders als huiseigenaren), hebben we de verdeling daarbinnen berekend op basis van dat onderzoek. Omdat inkomensgegevens zeer moeilijk te verkrijgen zijn, is dit de meest precieze benadering die we kunnen geven.

3+ personen

€ 16.440 0,3% ± 50 hh

€ 23.280 0,9% ± 125 hh

€ 30.825 5,5% ± 750 hh

Inkomensverdeling in Noordenveld, onderverdeeld naar relevante inkomensgrenzen (conform indeling 2019). De percentages uit de twee schema’s tellen op tot 100%. Hh = huishoudens. Bron: Lokale Monitor Wonen (cijfers 2017), inkomens- en woonlastenonderzoek gemeente Westerkwartier (2018).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

74

5.5 BEHOEFTE AAN WONEN MET ZORG WLZ-INDICATIES Meer mensen met een zorgbehoefte Noordenveld is al sterk vergrijsd en de komende jaren zet

-

dat door. Dat betekent dat het aantal ouderen met een zorgbehoefte ook toeneemt. Met onze woonzorgscan hebben we de precieze vraag naar wonen met zorg

-

aandoeningen is sterker dan die van PG-cliënten.

Toename aantal Wlz-indicaties

Matige extramuralisering (S2), waarbij de extra-

In 2019 hebben 407 mensen in Noordenveld een indicatie

muralisering minder sterk doorzet dan in scenario S1.

voor Wlz-zorg. Naar verwachting neemt dat aantal richting

Geen verdere extramuralisering (S3), waarbij de normen

2030 toe. Volgens ons model ligt het aantal benodigde

blijven zoals ze in 2019 zijn vastgesteld.

plekken voor SOM of PG dan tussen 499 (S1) en 602 (S3).

berekend. We maken onderscheid tussen drie groepen: -

-

Deze toename is te verklaren door de vergrijzing en past bij

Ouderen met een Wlz-indicatie (Wet langdurige zorg):

Het schema hieronder laat zien hoeveel ouderen in

trends in vergelijkbare gemeenten. De groepen VG

zij komen in aanmerking voor intramuraal wonen;

Noordenveld nu een Wlz-indicatie hebben en hoe dat zich

(verstandelijk gehandicapt) en LG (lichamelijk gehandicapt)

Kwetsbare ouderen: zij komen niet in aanmerking voor

volgens de drie scenario’s ontwikkelt. We maken daarbij

blijven ongeveer even groot. Twee kanttekeningen:

intramuraal wonen, maar hebben wel behoefte aan

onderscheid tussen mensen met somatische (SOM) en

-

woonplek waarbij zorg nabij is (‘beschut wonen’);

psychogeriatrische (PG) aandoeningen.

Een deel van de mensen met een Wlz-indicatie gebruikt geen intramurale zorg. Zij ontvangen zorg thuis of in

Ouderen met een Wmo-indicatie (Wet maatschappelijke

een particuliere instelling die gefinancierd wordt met SOM S1

SOM S2

SOM S3

PG S1

PG S2

PG S3

2019

47

47

47

360

360

360

2020

35

42

47

346

351

357

Omdat regels rondom wonen met zorg continu veranderen

2025

30

50

59

416

430

444

het meest betrouwbaar. Op de langere termijn zal de

en strenger worden, werken we met drie scenario’s:

2030

18

53

71

481

497

531

extramuralisering wel doorzetten, omdat het huidige

ondersteuning): zij wonen zelfstandig, maar met zorgondersteuning. Drie scenario’s

-

Sterke extramuralisering (S1), waarbij we ervan uitgaan dat de extramuralisering van wonen met zorg verder doorzet. Extramuralisering van cliënten met somatische

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

Aantal ouderen met een Wlz-indicatie en de verwachte ontwikkeling ervan. Bron: CAK, bewerking in woonzorgscan KAW (2019).

een pgb, mpt of vpt. Trends laten zien dat het aantal mensen dat op die manier zorg ontvangt licht toeneemt. -

Verregaande extramuralisering is op korte termijn niet realistisch. Voor de komende jaren is scenario 3 daarom

systeem financieel en qua bemensing niet houdbaar is. Voor de langere termijn geeft scenario 1 daarom een beter beeld van de verwachte vraag. 75

5.5 BEHOEFTE AAN WONEN MET ZORG BESCHUT WONEN Meer vraag naar beschutte woonvormen

In één overzicht: SOM, PG, VG en LG

Het aanscherpen van indicatiestellingen zorgt er ook voor

De figuren hieronder laten grafisch de verwachte

dat ouderen met een (lichte) zorgvraag en Wmo-indicatie

ontwikkeling van de groepen SOM, PG, VG en LG zien (zie

steeds langer zelfstandig thuis blijven wonen. Het gaat om

ook de vorige pagina).

een kwetsbare groep ouderen die een beschutte woonomgeving nodig heeft, waar ruimte is voor ontmoeting en activiteiten, zorg binnen handbereik is en waar naar hen wordt omgekeken. Deze groep neemt in alle scenario’s toe, variërend van 89 (S1) tot 191 (S3) in 2030. Verwachte ontwikkeling van de groep kwetsbare ouderen die behoefte heeft aan een beschutte woonvorm. Bron: woonzorgscan KAW en Bron: CAK, bewerking in woonzorgscan KAW (2019). Verwachte ontwikkeling van het aantal SOM-, PG-, VG- en LGindicaties. Bron: CAK, bewerking in woonzorgscan KAW (2019).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

76

5.5 BEHOEFTE AAN WONEN MET ZORG ZELFSTANDIG WONEN MET EEN WMO-INDICATIE Groep die zelfstandig woont met zorgvraag groeit, aantal geschikte woningen voldoende

Verwachte ontwikkeling van het aantal ouderen

De meeste ouderen wonen zelfstandig in hun eigen woning,

dat zelfstandig woont met een Wmo-

al dan niet met zorgondersteuning. In 2019 lag het aantal

ondersteuning. Bron: gemeente Noordenveld

75-plussers met één of meer Wmo-indicatie(s) op ongeveer

(2019) en woonzorgscan KAW (2019).

500. Doordat wet- en regelgeving in de toekomst naar verwachting verder wordt aangescherpt en omdat de vergrijzing in Noordenveld toeneemt, verwachten we een stijging van het aantal Wmo-vragers, variërend van bijna 800 in 2030 in het laagste scenario tot bijna 900 in het hoogste scenario (zie de figuur rechts). De meerderheid van

een levensloopgeschikte woning wonen. Overigens wonen

zorgvraag mee te bewegen. Overigens zal veel nieuwbouw

hen maakt gebruik van huishoudelijke hulp. Dat zal ook in de

ook niet alle ouderen met een Wmo-indicatie in een sociale

al levensloopgeschikt zijn (of eenvoudig levensloopgeschikt

toekomst zo zijn.

huurwoning; een deel heeft een eigen woning en ontvangt

te maken zijn), waardoor het aantal geschikte woningen

daar zorg.

automatisch zal groeien. Daarnaast geldt voor veel woningen

In Noordenveld staan op dit moment zo’n 850

dat ze met kleine ingrepen zorggeschikt te maken zijn,

levensloopgeschikte sociale huurwoningen. Dat is meer dan

Op basis van de cijfers is er dus geen reden om in grote

bijvoorbeeld door het plaatsen van een traplift. Alleen bij

het aantal ouderen met een Wmo-indicatie. Een deel van de

aantallen extra levensloopgeschikte woningen in de sociale

(oudere) woningen met een krappe plattegrond is dat

woningen wordt dus bewoond door ouderen die (nog) geen

huur toe te voegen. Omdat er op dit moment veel vraag is

lastiger. Bij nieuwbouw is het advies om zo veel mogelijk in

Wmo-indicatie hebben, maar bijvoorbeeld uit voorzorg in

naar levensloopgeschikte woningen is het wel denkbaar om

te zetten op levensloopgeschikte woningen met twee

in lichte mate met het groeiende aantal ouderen met een

slaapkamers, zodat ze op termijn ook inzetbaar zijn om bijvoorbeeld kleine gezinnen in te huisvesten.

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

77

KADER: UITSTROOM BIJZONDERE DOELGROEPEN

Uitstroom bijzondere doelgroepen: bescheiden rol voor Noordenveld De extramuralisering van wonen met zorg leidt ertoe dat kwetsbare groepen (zoals ggz-cliënten) steeds vaker in een reguliere woning terechtkomen. De toenemende druk op de woningmarkt en regels rondom passend toewijzen zorgen er bovendien voor dat deze groepen steeds meer in de knel komen, zeker omdat zorgverstrekkers willen dat cliënten zo kort mogelijk beroep doen op intramurale woonvormen. Daarom moeten gemeenten en corporaties zorgen voor voldoende woonruimte voor deze groepen. In 2018 is onderzoek gedaan naar de effecten van extramuralisering van bijzondere doelgroepen op de vraag naar (sociale huur)woningen in de regio Assen. Dat onderzoek laat zien dat de uitstroom van cliënten vooral is gericht

Gemeenten waar uitstromers vanuit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang het liefst naartoe verhuizen. Bron:

op de grotere kernen in de regio (met name Assen, maar ook Meppel en

Onderzoek Uitstroom Regio Assen - Actieprogramma Weer Thuis (KAW, 2018).

Hoogeveen) en dat Noordenveld bij deze groepen minder in beeld is. De kleine groep die wél naar Noordenveld kijkt, is naar verwachting vooral op zoek naar betaalbare eenpersoonswoningen in de sociale huursector.

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

78

5.6 PROGRAMMALEIDRAAD WENSPROGRAMMA PER DORP Programma 2020-2029 Het schema hieronder laat in één overzicht zien welke

De aantallen toevoeging in de particuliere huur moeten

programma er per dorp gewenst is, op basis van de vorige

worden geminderd op het programma voor de koopsector.

paragrafen. De behoefte aan particuliere huur geven we

Het gaat om netto aantallen, dus bij sloop kan er een groter

weer met een ‘+’ of een ‘0’, omdat de aantallen klein zijn.

bruto programma tegenover staan.

Sociale huur

Dorp / dorpencluster

Behoefte

Huidig aantal

Roden en Nieuw-Roden

240 tot 615

2.055

Egz

App

20 tot 35 10 tot 20

Particuliere huur* Prijsaccent

Huidig aantal

Egz

Meer spreiding

450

+

Koop

App

Prijsaccent

Huidig aantal

0/+

ca. 25% boven € 720

4.910

Rij

2^1

30 tot 80 60 tot 155

Vrij/ kavels

App

110 tot 290

10 tot 30 Meer € 150. tot € 200.000, meer > € 250.000

Meer spreiding

60

+

0

ca. 25% boven € 720

1.945

10 tot 30 25 tot 60 50 tot 125 10 tot 25

5 tot 15

Meer spreiding

100

0/+

0

weinig behoefte boven € 720

1.270

5 tot 15

10 tot 20 25 tot 35

0 tot 5

Meer boven € 607

135

0

0

2.025

ca. 10

15 tot 30 25 tot 45

Peize

115 tot 300

325

15 tot 40

Norg

50 tot 95

280

Woonkernen

50 tot 90

165

5 tot 20

Prijsaccent

5 tot 10

Meer € 150. tot € 200.000, meer > € 250.000, in woonkernen minder € 300. tot € 400.000

Programmaleidraad. Appartement kan ook zijn: levensloopgeschikte woningen. Egz = eengezinswoning, App = appartement. Bron: IPB-prognose provincie Drenthe (2019), verhuisenquête regio Groningen-Assen (april 2019), planmonitor regio Groningen-Assen (2019).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

79

5.6 PROGRAMMALEIDRAAD VERGELIJKING MET DE PLANNEN Vooral in Roden extra plannen nodig In onderstaand overzicht vergelijken we de verwachte

programma mogelijk wat te ruim. Het overzicht is gebaseerd

behoefte met de planlijst. In Roden, Nieuw-Roden en Peize

op de planmonitor van de regio Groningen-Assen, waar alle

is ruimte voor extra plannen, zeker bij een grotere overloop

op dit moment bekende plannen in worden bijgehouden. Let

vanuit de stad Groningen. In Norg en de woonkernen is het

op: we kijken hier naar de behoefte tot 2030.

Dorp of dorpencluster

Bandbreedte

Netto plannen

Roden en Nieuw-Roden

240 tot 615

170

Match in aantal

Opmerking Ook bij minder stadse vraag is er ruimte voor extra programma. Locaties zoeken.

Ruimte voor meer programma

Enige ruimte voor plannen sociale huur. Prijssegment van huidig planaanbod koop

past bij de vraag.

Peize

115 tot 300

153

Bij midden- en hoog scenario ruimte voor extra programma

Norg

50 tot 95

224

Mogelijk te veel programma

Woonkernen

50 tot 90

112

Mogelijk iets te ruim programma

Ook behoefte aan binnendorpse locaties. Plannen ook richten op excellent wonen. Ruimte voor plannen sociale huur. Veel PM-plannen; type en prijssegment nog

onbekend. Goed monitoren hoe verkoop Oosterveld verloopt. Gefaseerd ontwikkelen. Plannen sociale huur passend. Mix van typen en prijssegmenten, passend bij behoefte. Vraag blijvend monitoren. Prioriteit geven aan locaties op gewilde plekken (nabij volledige kernen, dicht bij Stad) en binnendorpse locaties. Plannen sociale huur passend. Bij veel plannen type en prijssegment nog onbekend.

Vergelijking tussen de verwachte behoefte en het planaanbod. Bron: planmonitor regio Groningen-Assen (2019).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

80

5.6 PROGRAMMALEIDRAAD PLANNEN IN DE TIJD GEZET Meeste plannen in komende vijf jaar De figuur hiernaast laat zien hoeveel plannen er over de periode 2012-2018 gerealiseerd zijn, hoeveel plannen er nog in de pijplijn zitten en in hoeverre planning en realisatie in gelijke pas lopen (dat laatste alleen over de periode 20152018 in verband met beschikbare planlijsten). Uit de figuur blijkt dat Noordenveld goed op schema loopt: plannen die er voor een bepaald jaar liggen, worden vaak ook uitgevoerd (de groene en gele lijn lopen nagenoeg over elkaar heen). Voor de komende jaren zitten er jaarlijks zo’n

Realisatie van plannen en plannen ‘in de pijplijn’. Bron: planmonitor regio Groningen-Assen (2019).

90 plannen in de pijplijn. Dat is passend bij de behoefte. In de periode 2024-2026 en vanaf 2028 droogt het op. Beoordelen we de plannen ook op plek, dan zijn er in Roden en Nieuw-Roden meer plannen wenselijk, en in Norg mogelijk minder (zie eerder).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

81

6 VIJF SPEERPUNTEN VOOR DE WOONVISIE

82

VIJF SPEERPUNTEN VOOR IN DE NIEUWE WOONVISIE Dit woningmarktonderzoek vormt een belangrijke

Hoeveel huishoudens als gevolg van de overdruk in

de gronden, etc.). Bovenal geldt dat het bouwtempo van de

onderlegger voor de actualisatie van het woonbeleid.

Groningen naar Noordenveld verhuizen, wordt sterk bepaald

stad en de overloop naar Noordenveld continu gemonitord

Hieronder geven we vijf speerpunten mee die volgens ons

door de mate waarin de stad Groningen vraaggericht weet te

moeten worden, zodat het planaanbod tijdig bijgesteld kan

een plek moeten krijgen in een nieuwe woonvisie.

bouwen voor gezinnen. Hun vraag richt zich op

worden als dat nodig is.

grondgebonden wonen in een stedelijk woonmilieu, maar de 1. Zorg voor extra plancapaciteit

ruimte daarvoor is beperkt. Lukt het de stad om maximaal

2. Verbeter en verduurzaam bestaande woningen

Het woningmarktonderzoek laat zien dat Noordenveld een

vraaggericht te bouwen, dan zal de overloop naar

Naar alle waarschijnlijkheid staat 90% van de woningen die

belangrijke rol vervult in het opvangen van de overdruk op

Noordenveld kleiner zijn. Lukt dat niet, dan profiteert

nu in Noordenveld staan er over 50 jaar nog steeds. Dat

de stad-Groninger woningmarkt. Met name gezinnen met

Noordenveld hiervan. Omdat het Groningen nog nooit is

betekent dat er ook aandacht moet zijn voor de kwaliteit van

een wens om ruimer en groener te wonen, kiezen vaak voor

gelukt om jaarlijks 1.500 woningen te bouwen, is ons advies

de bestaande voorraad. Bij de corporaties gebeurt dat al,

subregio Zuidwest en in het bijzonder voor Noordenveld. We

om voor het planaanbod tot 2030 minimaal uit te gaan van

door incourante woningen te slopen en te vervangen door

zien tegelijkertijd dat huishoudens nu vaak elders

het middenscenario (+775 huishoudens in Noordenveld).

nieuwe, duurzame en vaak levensloopbestendige woningen.

neerstrijken, omdat zij in Noordenveld geen passend aanbod

Omdat Noordenveld naar verwachting ook na 2030 blijft

De kaart op pagina 39 kan benut worden om hier in de

vinden. Dat komt deels door een gebrek aan bouwlocaties in

groeien, is het verstandig om nu al te programmeren

nieuwe woonvisie verdere afspraken over te maken, zoals

dorpen dicht bij de stad, maar deels ook omdat locaties die

conform het hoge scenario. Dat betekent dat er extra

welke plekken prioriteit hebben.

wél beschikbaar zijn niet snel genoeg tot ontwikkeling

planruimte nodig is. Het is verstandig om daar nu al werk

komen, zoals Peize-Zuid. Op basis van de uitkomsten van dit

van te maken, omdat het vaak tijd kost om geschikte

Bij de particuliere voorraad is de gewenste kwaliteitsslag

woningmarktonderzoek adviseren we om een nieuwe locatie

locaties te vinden en die vervolgens tot ontwikkeling te

minder eenvoudig te maken. Het zal daar in eerste instantie

aan te breken, vooral in of bij Roden, omdat daar het aantal

brengen (bestemmingsplanwijzigingen, eigenaarschap van

vooral om verduurzaming gaan, met vaak een verbetering

plannen achterblijft bij de verwachte vraag.

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

van comfort en onderhoudsstaat als gevolg. Het is belangrijk

83

VIJF SPEERPUNTEN VOOR IN DE NIEUWE WOONVISIE om in de nieuwe woonvisie aandacht te hebben voor hoe

een goed imago of nabijheid van natuur. In Noordenveld

maar ruimte bieden draagt in dit geval bij aan het stabiel

huiseigenaren gestimuleerd worden om aan

zien we vooral bij Peize kansen voor excellent wonen, door

houden van kleinere kernen, waar op langere termijn als

woningverbetering en -verduurzaming te doen. Op

de nabijheid van de stad en de Onlanden en omdat de

gevolg van sterfte huishoudensdaling kan optreden.

verschillende plekken is daar al mee geëxperimenteerd. Er

inkomens in Peize hoger liggen (dat is geen voorwaarde,

zijn drie stappen:

maar vaak wel medebepalend of een plek door de markt als

5. Sociale huur: de juiste woning op de juiste plek

-

Kennis: huiseigenaren moeten weten wat ze kunnen

excellent wordt gezien). Ons advies is om in de nieuwe

De sociale huursector in Noordenveld groeit naar

doen op het gebied van verduurzaming en wat dat kost;

woonvisie de ambitie uit te spreken om ruimte te geven voor

verwachting nog met 55 tot 115 woningen tot 2030. Omdat

Actie: ze moeten gestimuleerd worden om tot actie over

excellent wonen in Peize-Zuid en daarbij aan te sturen op

de vergrijzing de komende jaren toeneemt, maar over een

te gaan;

een karakter dat in de regio nog niet bestaat.

jaar of 15 ook weer afneemt, is het belangrijk om nieuwe

-

Hulp: huiseigenaren die het niet kunnen betalen moeten geholpen worden.

woningen zo veel mogelijk levensloopbestendig te bouwen, 4. Bied ook ruimte aan de vraag van eigen inwoners

waarbij het mogelijk is om zowel oudere alleenstaanden als

Een groot deel van de extra vraag naar woningen komt uit

jonge gezinnen te huisvesten. De extra woningen zullen met

3. Zoek naar locaties voor excellent wonen

de stad Groningen. Toch is er ook een eigen behoefte, als

name in de volledige kernen gebouwd worden (per saldo

Uit het regionale marktonderzoek komt naar voren dat er

gevolg van huishoudensvorming (starters, scheidingen) en -

toename), terwijl in de kleine kernen wél nieuwe woningen

veel vraag is naar excellente woonmilieus. Tegelijk is de

verdunning. De prognose gaat uit van +190 huishoudens

nodig zijn, maar op kleine schaal ook verdund mag worden

resterende ruimte in bestaande excellente woonmilieus,

over de komende tien jaar. Bij deze groep is het des te

(het principe van de ‘rollende voorraad’, zie pagina 64). Daar

zoals Eelderwolde en Haren, beperkt. Daarom is het

belangrijker om ze te binden aan dorpen waar minder stadse

is meer differentiatie in prijs ook gewenst. Ons advies is om

verstandig om elders in de regio te zoeken naar

groei te verwachten is. Dat betekent dat ook daar op kleine

daar – binnen de beperkingen rond passend toewijzen – op

kleinschalige locaties waar excellent wonen ontwikkeld kan

schaal nieuwbouw mogelijk moet zijn. Het gaat weliswaar

kleine schaal invulling aan proberen te geven.

worden. Dat kan het best op locaties met een ‘plus’, zoals

om maatwerk en per dorp om enkele woningen tot 2030,

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

84

B BIJLAGE

85

B.1 VERGELIJKING PROGNOSES UITSPLITSING PER DORP Vergelijking van de oude en nieuwe prognose op dorpsniveau. Bron: IPB-prognose provincie Drenthe (2019), verhuisenquête regio Groningen-Assen (april 2019), Primos, Companen (2015).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

86

B.2 VIERKANTEMETERWAARDEN GEMIDDELDE WAARDE PER M² WONING Goede graadmeter voor gewildheid van plekken De kaart rechts laat de gemiddelde vierkantemeterwaarde van woningen zien. Die is berekend door de WOZ-waarde van woningen te delen door de oppervlakte ervan. De vierkantemeterwaarde is doorgaans een goede graadmeter voor de gewildheid van woningen en plekken, doordat WOZwaarden door de jaren heen bepaald worden, mede op basis van vraag en aanbod. De vierkantemeterwaarde is meegewogen in het oordeel over de marktpositie van woningen (zie de kaart op pagina 41). We zien het volgende: -

De waarde van woningen ligt aan de noordkant van de gemeente gemiddeld iets hoger dan aan de zuidkant. De invloed van de stad Groningen speelt hier een rol in.

-

Binnen Roden en Peize zijn de oudere buurten met vooral rijwoningen te herkennen. De waarden liggen

daar lager. Andersom liggen de waarden in nieuwere buurten en aan de randen van dorpen vaak iets hoger (nieuw, groter wonen, uitzicht).

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

87

B.3 OMGEVINGSKWALITEIT VOORZIENINGEN, BEREIKBAARHEID, INKOMEN Voorzieningenniveau erg bepalend Eerder onderzoek naar verhuismotieven leerde dat de aanwezigheid van voorzieningen, zoals een supermarkt of huisarts, het zwaarst meeweegt in iemands beslissing om naar een bepaalde plek te verhuizen. De kaart rechts laat een gewogen score zien van meetbare omgevingsfactoren: de nabijheid van voorzieningen, bereikbaarheid per auto en openbaar vervoer en het inkomensniveau (in relatie tot investeringskracht bij bestaande woningen). Deze factoren zijn ook meegewogen in het oordeel over de marktpositie (zie de kaart op pagina 41). Samengevat: -

De drie grootste kernen in Noordenveld hebben de hoogste scores. Dat is logisch, want daar is het voorzieningenpakket het meest volledig.

-

Met name de zuidwesthoek van Noordenveld scoort laag op omgevingskenmerken: Een, Een-West, Veenhuizen

en dorpen tussen Norg en Roden liggen relatief geïsoleerd en hebben nauwelijks voorzieningen. Voor de dorpen ten zuiden van het Leekstermeer geldt hetzelfde.

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

88

B.4 WENSPROGRAMMA NAAR DOELGROEP NAAR TYPE EN PRIJS Het schema hieronder geeft weer hoe doelgroepen die een sociale huurwoning zoeken zich oriënteren naar type en prijs. Een kruising naar leeftijd, huishoudenstype en type prijssegment is niet mogelijk, omdat de aantallen dan te klein worden en uitkomsten niet langer betrouwbaar zijn. Leeftijd

Type

Prijssegment

ggb

app

goedkoop

betaalbaar laag

betaalbaar hoog

duur

Jonger dan 30 jaar

50%

50%

39%

43%

11%

8%

30 tot 40 jaar

76%

24%

17%

54%

21%

9%

40 tot 55 jaar

71%

29%

21%

53%

21%

6%

55 tot 70 jaar

61%

39%

27%

50%

14%

9%

70 jaar en ouder

13%

87%

2%

58%

30%

10%

ggb

app

goedkoop

betaalbaar laag

betaalbaar hoog

Alleenstaand

52%

48%

32%

51%

10%

7%

Stel

51%

49%

20%

44%

25%

11%

Tweeoudergezin

90%

10%

11%

47%

29%

13%

Eenoudergezin

73%

27%

20%

56%

22%

1%

Huishoudenstype

Type

Prijssegment duur

Wensprogramma naar doelgroep. Bron: verhuisenquête regio GroningenAssen (april 2019). Let op: de cijfers zijn in verband met celvulling gebaseerd op de antwoorden voor de hele subregio Zuidwest! Ggb = grondgebonden, app = appartement.

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

89

PROJECTNAAM Woningmarktonderzoek Noordenveld OPDRACHTGEVERS Gemeente Noordenveld Actium Woonborg PROJECTTEAM Emiel Heuff STATUS Definitief DATUM 29 april 2020

KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl +31 88 529 0000 l info@kaw.nl

Woningmarktonderzoek Noordenveld | 29 april 2020 | Definitief

90

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=6f155ef8-8d35-42b9-bdf1-2d26e8f66455