5 Bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl regels en bijlagen_compressed
Tekst van het document
Het is zelfs mogelijk dat er nooit drinkwaterwinning gaat plaatsvinden, bijvoorbeeld omdat de strategische voorraad niet ingezet hoeft te worden door waterbesparing of technologische ontwikkelingen.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Woonbeleid Op 28 september 2023 is de gemeentelijke woonvisie ‘Samen lukt het’ door de gemeenteraad vastgesteld. Met deze woonvisie leggen we als gemeente vast hoe we blijven werken aan de hoge woonkwaliteit in onze gemeente, tegelijk ruimte biedend aan de grote woonvraag in onze gemeente. We willen graag ruimte geven aan initiatief en sturen op kwaliteit. Dat doen we voor onze huidige en toekomstige inwoners. Dat lukt samen met vele partners, zoals corporaties, zorg- en welzijnspartijen, marktpartijen. Wonen hangt samen met vele andere thema’s, zoals duurzaamheid, zorg, zorgvuldig ruimtegebruik: daartussen leggen we de verbanden. Deze woonvisie kijkt tien jaar vooruit en geldt als kader in elk geval tot 2028. Belangrijke ambities zijn: 1. 2. 3. 4. 5.
Voldoende passende woningen; Zorgen dat plannen doorgaan; Nieuwe woonvormen: plek geven in plannen; Kwaliteit staat voorop; Bestaande buurten in een hoofdrol.
Bij het vastleggen van onze ambitie in aantallen woningen, houden we vast aan de regionale woondeal. Opgeteld streven we naar 1.000 woningen in 9 jaren, met een ondergrens van 800. Deze aantallen liggen tussen de minimale en maximale inschatting zoals in 2021 berekend in het regionale woningmarktonderzoek. Voor de kwalitatieve behoefte gebruiken we het gemeentelijke woningmarktonderzoek uit 2020 en het regionale motievenonderzoek uit 2019. In Noordenveld is er een lokale behoefte in alle dorpen, en een regionale toestroom naar vooral Roden en Peize. Vooral gezinnen kiezen daar voor. In de kleinere kernen gaat het om maatwerktoevoeging. Ook na 2030 blijft Noordenveld waarschijnlijk groeien. blad 33 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Voor de dorpen Nieuw-Roden, Veenhuizen en Een is het volgende opgenomen. Het gaat hier om enkele tientallen woningen per dorp voor de komende tien jaar, voor lokale vraag. In Nieuw-Roden wordt gewerkt aan een binnendorpse ontwikkeling met gezinskoopwoningen in diverse prijsklassen. Prioriteit is er bij de ontwikkeling van Zuidpoort Terheijl.
3.3.2
Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan Het Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan (hierna: GVVP) beschrijft hoe het gemeentelijk beleid op het gebied van verkeer en vervoer eruit ziet. In 2013 is het oude GVVP geëvalueerd en is besloten het GVVP te actualiseren. De actualisatie is uitgevoerd in 2014 en het geactualiseerde GVVP 2015-2025 is op 22 april 2015 vastgesteld door de gemeenteraad. De belangrijkste wijziging ten opzichte van het oude GVVP is het uitgangspunt "Noordenveld zet de fiets op 1". Dit is ook de titel van het nieuwe GVVP geworden. De hoofddoelstelling van het gemeentelijk beleid luidt als volgt: Noordenveld voert een integraal verkeer- en vervoerbeleid dat is gericht op het in stand houden of verbeteren van de (economische)bereikbaarheid, het vergroten van de verkeersveiligheid en het verbeteren van het (leef)milieu. Het bestemmingsplan 'Parkeren Noordenveld' (vastgesteld op 20 juni 2018) is gebaseerd op het GVVP en is van toepassing op het plangebied. Deze parkeerregelgeving wordt in dit bestemmingsplan overgenomen. Toetsing aan het GVVP vindt plaats in paragraaf 4.11.
3.3.3
Omgevingsvisie Noordenveld 2030 In februari 2017 is de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 vastgesteld. Deze visie geeft het ambitiebeeld weer van Noordenveld in 2030. De gemeente gaat voor een transparante, leefbare, groene, ondernemende en duurzame samenleving in 2030. In 2030 wil Noordenveld onder andere een duurzame, fietsvriendelijke gemeente zijn, met een vitale samenleving. Van belang is dat de voorzieningen voor de bevolking in balans moeten zijn. Het plangebied ligt in deelgebied Roden. Roden is een complete kern, met een breed winkelaanbod, diverse woonwijken, voldoende voorzieningen en werkgelegenheid. De algemene ambitie is dat Roden een sterke, veelzijdige woonkern blijft, met een krachtige positie op het gebied van werkgelegenheid en een regionaal voorzieningenniveau. Het plangebied is op kaart 4 in de Omgevingsvisie aangewezen als een zoekgebied voor woningbouw (binnen de rode cirkel, stippellijn). Daarmee is het plan in lijn met de omgevingsvisie.
blad 34 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Figuur 3.1: Omgevingsvisie Noordenveld met weergave plangebied
3.3.4
Gemeentelijk Rioleringsplan Op 16 januari 2013 is het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Noordenveld. Op 1 januari 2008 is de Wet gemeentelijke watertaken (Wgw) in werking getreden. Deze nieuwe wetgeving stelt de gemeente beter in staat een bijdrage te leveren aan de aanpak van watervraagstukken in bebouwd gebied. De gemeente heeft met deze wet de zorgplichten gekregen voor hemel- en grondwater binnen bebouwd gebied. Toetsingskader gemeentelijke watertaken Doelen gemeentelijke watertaken: 1. 2. 3. 4. 5.
Doelmatig inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater naar een geschikt lozingspunt. Doelmatig inzamelen van regenwater (daar waar de perceelseigenaar redelijkerwijs niet in staat is dit zelf te doen). Doelmatig verwerken van het ingezameld regenwater. Voorkomen dat grondwater de bestemming van een gebied structureel belemmert. Voorkomen van overlast voor de omgeving (in de brede zin van het woord).
In de bestuursakkoorden Water (NBW/RBW3) is vastgelegd dat moet worden ingespeeld op de verwachte klimaatsverandering. Het watersysteem moet robuust worden gemaakt. De 'droge voeten'-agenda worden met deze akkoorden vormgegeven. Daarom is inzicht in de stedelijke wateropgave noodzakelijk, zodat bepaald kan worden waar en hoe eventueel extra berging gecreëerd kan worden. Afkoppelen van schone oppervlakken, zodat relatief schoon regenwater niet meer naar de rioolwaterzuiveringsinrichting wordt getransporteerd, is een aanpak die past in de huidige ontwikkelingen. De tritsen 'vasthouden-bergen-afvoeren' en 'schoonhouden-scheidenschoonmaken' zijn daarbij leidend. Het voormalige ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft een regenwaterbrief uitgebracht, die aangeeft hoe de regenwaterproblematiek bij gemeenten blad 35 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
het best kan worden aangepakt. Er zijn vier pijlers van het regenwaterbeleid benoemd: 1. 2. 3. 4.
aanpak bij de bron: het voorkomen van verontreiniging van regenwater; regenwater vasthouden en bergen; regenwater gescheiden van afvalwater afvoeren; integrale afweging op lokaal niveau.
Vanuit het hemelwaterbeleid wordt naar redelijkheid een inspanning gevraagd van bewoners, bedrijven en overheid. Hiervoor wordt bij ontwikkelingen onderscheid gemaakt naar een toename van het verhard oppervlak en een ontwikkeling zonder toename van verhard oppervlak. Onder dit laatste valt het opbreken van verharding, terugplaatsen van dezelfde of nieuwe verharding en sloop en nieuwbouw van gebouwen. In die zin zijn er drie situaties te onderscheiden voor de omgang met hemelwater: 1. 2. 3.
afkoppelen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een reeds bebouwde locatie; afkoppelen/bergen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een nieuw aangelegde locatie; afkoppelen van hemelwater afkomstig van bestaande bebouwing.
Het afkoppelen/bergen van hemelwater is geregeld voor de eerste twee situaties. Het afkoppelen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een reeds bebouwde locatie is een verplichting die volgt uit de aan te vragen omgevingsvergunning. Het afkoppelen/bergen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een nieuw aangelegde locatie is een verplichting op basis van de watertoets die gekoppeld is aan de ontwikkeling van een nieuwbouwlocatie. Uitvoerend beleid zorgplicht grondwater Het doel om te voorkomen dat grondwater de doel van een gebied structureel belemmert, vormt de invulling van de zorgplicht voor het grondwater. Grondwater speelt tenslotte een belangrijke rol binnen de stedelijke openbare ruimte. De ruime omschrijving van dit doel is noodzakelijk omdat de oorzaken en oplossingen van grondwaterproblemen liggen op het grensvlak van stedelijk waterbeheer en ruimtelijke ordening. Op eigen terrein heeft de burger nadrukkelijk zelf een verantwoordelijkheid om het grondwaterprobleem op te lossen en te voorkomen. Bij herontwikkeling is er sprake van gedeeltelijke of gehele sloop en komt er vervangende nieuwbouw voor terug. De grondwaterhuishouding wijzigt mogelijk als gevolg van de ingreep in het gebied. De beleidsregels voor een herontwikkeling zijn in eerste instantie gelijk aan de beleidsregels voor nieuwbouw.
Via een doelmatige afweging wordt per project bepaald of minder strenge ontwateringnormen noodzakelijk of mogelijk zijn. Vaker dan bij nieuwe ontwikkelingen, zullen bouwkundige maatregelen nodig zijn om nieuwe overlastsituaties te voorkomen. Ten behoeve van de nieuwe ontwikkeling is een watertoets uitgevoerd, waarin aandacht wordt besteed aan bovengenoemde aspecten. De watertoets is verder toegelicht in paragraaf 4.7.
3.3.5
Gids Omgevingskwaliteit Op 17 juni 2021 heeft de gemeenteraad de Gids Omgevingskwaliteit voor de gemeente Noordenveld vastgesteld. Deze vervangt de welstandsnota. Welstand gaat over de vormgeving van de bebouwing en over hoe de bebouwing past in de straat en de verdere omgeving. Welstand blijft belangrijk. De gemeente Noordenveld hecht aan een mooie, nette woonomgeving. Ten opzichte van de welstandsnota, wil de gemeente met deze gids minder regels stellen en meer maatwerk kunnen leveren als burgers willen bouwen of verbouwen. Het doel is dat ieder bouwplan past bij Noordenveld en bij de wensen van de bewoners of gebruikers. Daarvoor hanteert de gemeente drie basisprincipes
blad 36 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
in de gids: Het gebouw heeft een helder ontwerpidee; Het gebouw past op de plek; Het gebouw is zorgvuldig vormgegeven. De gemeente Noordenveld maakt in de gids onderscheid in drie categorieën, verschillend per deelgebied. Naar gelang een hogere categorie van toepassing is, is het belang van het borgen van de omgevingskwaliteit groter. Het grootste deel van het plangebied/ontwikkelingsgebied valt in Gebied 1 - Buitengebied (categorie 3). Deze voorgenomen (gebieds)ontwikkeling dient voor wat betreft de Gids Omgevingskwaliteit dan ook als Gebied 12 - Ontwikkelingsgebied te worden opgevat, waarvoor gelijk oplopend met de vaststelling van dit nieuwe bestemmingsplan een nieuw beeldkwaliteitsplan voor Zuidpoort Terheijl moet worden vastgesteld. Bij de vergunningverlening wordt in het kader van de welstandstoets getoetst aan het beeldkwaliteitplan, zie bijlage 24.
3.3.6
Nota duurzaamheid In deze nota geeft de gemeente aan hoe ze in de jaren 2015-2020 invulling wil geven aan duurzaamheid. De focus ligt daarbij op energiebesparing en duurzame energie, omdat hier op korte termijn de grootste winst te behalen is. De sectoren waarop wordt ingezet zijn woningen, bedrijven, duurzame energieproductie en de eigen organisatie. De verantwoordelijkheid voor energiebesparing en duurzame energie ligt in eerste instantie bij de sectoren zelf. De rol van de gemeente zal een faciliterende en ondersteunende zijn. De ambitie van de gemeente is om in 2025 een 'duurzame' gemeente te zijn. De gemeente heeft in de Nota duurzaamheid doelstellingen opgesteld voor woningen, bedrijven, eigen organisatie en duurzame energieproductie. In de voorgenomen ontwikkeling is sprake van nieuwbouw. Hiervoor gelden de nieuwbouweisen uit het Bouwbesluit, ook wat betreft isolatie- en duurzaamheidsmaatregelen. Daarnaast geldt nu de Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET), welke de basis vormt voor het verbod op aardgas in nieuwbouw. Hiermee is de gasaansluitplicht voor kleingebruikers bij nieuwbouw, bij bouwaanvragen na 1 juli 2018 geschrapt. Het voornemen moet voldoen aan de meest recente eisen wat betreft duurzaam bouwen.
3.3.7
Noordenveldse Kwaliteitsgids De Noordenveldse Kwaliteitsgids is in februari 2020 vastgesteld. In de kwaliteitsgids zijn het landschap en de dorpen in de gemeente Noordenveld en hun karakteristieken op hoofdlijnen beschreven. De gids wordt betrokken bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen en initiatieven. De kwaliteitsgids is een document met basisinformatie. Per landschapstype en per kern zijn een aantal overzichtelijke gidsprincipes geformuleerd. Deze gidsprincipes geven aan hoe bij ontwikkelingen omgegaan kan worden met de aanwezige karakteristieken. Zij zijn open en kwalitatief geformuleerd, zodat ruimte is voor afweging en verschillende uitkomsten mogelijk zijn. Een flexibele en op maatwerk gerichte aanpak is vereist om tot een afweging en ontwikkeling te komen. Nieuw-Roden is onderdeel van het esdorpenlandschap. Omdat Nieuw-Roden een uitzondering vormt op de voor het esdorpenlandschap kenmerkende ontstaans- en ontginningsgeschiedenis en het een beperkt gebied betreft, is er om praktische redenen voor gekozen het dorp toch te beschrijven bij de esdorpen. Er zijn een aantal gidsprincipes opgesteld voor Nieuw-Roden: draag zorg dat ontwikkelingen een landschappelijke en stedenbouwkundige meerwaarde opleveren; speel met nieuwbouw of sloop en vervangende nieuwbouw in op het heersende
blad 37 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
bebouwingsbeeld in de omgeving; houd bij ontwikkelingen het heldere contrast tussen het stedelijk en het landelijk gebied met de Terheijlsterweg en Esweg als overgangen herkenbaar en afleesbaar sluit met ontwikkelingen in het landelijk gebied aan op het karakter, het verkavelingspatroon en de maat en schaal van het landschappelijke deelgebied versterk de laanstructuren van de doorgaande wegen zodat het groen door loopt tot in de kern behoud bijzondere gebouwen en kleinschalige, oorspronkelijke bebouwing koester de planmatige uitbreiding tussen de Beukenlaan en de Esweg met in het midden de nieuwe brinkachtige ruimte houd de ruimte rondom de Steenbergerloop open bebouw in het centrum het storende gat met bebouwing met een dorpse dichtheid, maat en schaal maak de wijkenstructuur beter beleefbaar door dwarsverbindingen voor voetgangers aan te brengen zorg ervoor dat nieuwe uitbreidingen aan de rand van het dorp in het landschap worden ingepast. Niet alleen de gidsprincipes van Nieuw-Roden zijn van toepassing. Die van het esdorpenlandschap zijn ook van toepassing en in de overlap met Roden zijn ook nog enkele gidsprincipes van toepassing.
Gidsprincipes vanuit Roden die ook van toepassing zijn: geef eventuele nieuwe dorpsranden een groen karakter borduur bij uitbreidingslocaties voort op de traditie van wijken met wijd vertakkende groenstructuren met 'lucht' tussen de huizen geef vervangende nieuwbouw een dorpse maat en schaal en sluit aan bij de aanwezige bebouwingsstructuur. Het plan voldoet aan het overgrote deel van deze voorwaarden. Zo blijft de grens met het landelijke gebied door de Terheijlsterweg intact, wordt een vervallen boerderij opgeknapt en iets naar achteren herbouwd en worden er diverse wandelpaden aangelegd die vanuit de bestaande wijken naar het nieuw in te richten natuurgebied leiden. Daarnaast betekent de natuurontwikkeling een stevige landschappelijke impuls. De nieuw te bouwen woningen worden zorgvuldig ingepast, aansluitend op de bestaande bebouwing.
blad 38 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Hoofdstuk 4 4.1
Milieukundige en ruimtelijke aandachtspunten Milieuzonering Wettelijk kader Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering wordt het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds verstaan. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Als uitgangspunt voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt veelal de VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies.
De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke indicatieve richtafstand. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het plan mogelijk is. Onderzoek Het bestaande bedrijfsperceel Terheijlsterweg 51-53 wordt in de ontwikkeling betrokken, waarbij de bedrijfswoning een reguliere woning wordt. Daarmee vervallen de voorheen geldende richtafstanden voor deze bedrijfslocatie. In de omgeving van het plangebied liggen twee bedrijven met een agrarische bestemming (Vagevuurselaan 3 en Schapenweg 10, Nietap). Deze bedrijven zijn in de paragraaf over geurhinder (paragraaf 4.8) beschouwd. Het aspect spuitzones in relatie tot agrarische gronden is eveneens separaat beschouwd (paragraaf 4.9). In het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten ook de effecten van de activiteiten van het plangebied op de omgeving worden beschouwd.
In het plan is een schuur voor de opslag van materieel en materiaal voor het onderhoud van het natuurgebied en een schuilhok voor 25 grote grazers opgenomen Schuilstal De stalvoorziening biedt plaats aan 25 grote grazers ten behoeve van het natuurbeheer. In de VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering is voor de activiteit 'fokken en houden van rundvee' een richtafstand van minimaal 100 meter vanwege het aspect geur opgenomen (SBI 2008, 0141,0142). Als er sprake is van een bedrijfsmatige inrichting geldt vanwege het Activiteitenbesluit en de Wet geurhinder veehouderij ook een afstand van 100 meter vanwege geur. Het schuilhok mag worden gebouwd binnen bouwvlak die op minimaal 100 meter van de woningen is gelegd. Aan de (richt)afstand wordt derhalve voldaan. Opslag materiaal en materieel
blad 39 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
De opslag van materieel en materiaal voor het onderhoud van het natuurgebied achten we vergelijkbaar met een loonbedrijf. De schuur is maximaal 300 m2. In dat geval geldt volgens de VNG-Uitgave een richtafstand van 30 meter (SBI 2008, 0162-2). Het gebouw ten behoeve van opslag mag niet groter zijn dan 300 m2 en mag uitsluitend worden gebouwd binnen het bouwvlak die op meer dan 30 meter van de woningen ligt. Aan de (richt)afstand wordt derhalve voldaan. Dit betekent dat er ter plaatse van de woningen sprake is van een goed woon- en leefklimaat en de bedrijfsactiviteiten niet worden belemmerd door de woningen. Conclusie Het aspect bedrijven en milieuzonering vormt geen belemmering voor het doorgaan van het plan.
4.2
Geluid Wettelijk kader Regels ten aanzien van geluidhinder zijn vastgelegd in de Wet geluidhinder (Wgh). Het doel van de Wet geluidhinder is tweeledig. Enerzijds de bescherming van het milieu en anderzijds de bescherming van de volksgezondheid. Bepalend is steeds de situering van geluidsbronnen ten opzichte van geluidsgevoelige bestemmingen, zoals woningen. De Wgh gaat uit van zones langs wegen, spoorwegen en industrieterreinen. Binnen dergelijke zones zijn nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen alleen toegestaan indien de geluidsbelasting op de buitengevel onder of hoogstens gelijk is aan de voorkeursgrenswaarde. De Wet geluidhinder is alleen van toepassing binnen de van rechtswege aanwezige zone van een weg. Volgens de Wet geluidhinder heeft elke weg een zone. Conform art. 74 lid 2 Wgh zijn wegen waarvoor een maximum snelheid van 30 km per uur geldt hiervan uitgezonderd, evenals wegen die deel uitmaken van een woonerf. Onderzoek Met voorliggend bestemmingsplan wordt geluidgevoelige bebouwing mogelijk gemaakt. Er is geen sprake van een geluidzone industrielawaai of geluid vanwege een spoorweg. De geprojecteerde woningen liggen wel in de geluidzone van verkeerswegen, namelijk: Terheijlsterweg (60 km per uur) Scheperij (60 km per uur) In het kader van het bestemmingsplan is een akoestisch onderzoek vanwege wegverkeer uitgevoerd.
Het onderzoek is als bijlage 18 bijgevoegd en de resultaten zijn hieronder beschreven. Uit de resultaten blijkt dat de geluidbelasting vanwege de Terheijlsterweg/Scheperij hoogstens 54 dB Lden bedraagt. De geluidbelasting is hoger dan de voorkeurswaarde, maar lager dan de maximale ontheffingswaarde. Omdat de voorkeurswaarde ingevolge de Wet geluidhinder wordt overschreden (vanwege de Terheijlsterweg/Scheperij), is in het geluidonderzoek nader ingegaan op de haalbaarheid van mogelijke maatregelen o de geluidbelasting te verminderen. In artikel 110a en volgende van de Wet geluidhinder is aangegeven onder welke voorwaarden hogere grenswaarden kunnen worden verleend. Er kan uitsluitend een hogere grenswaarde worden vastgesteld indien toepassing van maatregelen, gericht op het terugbrengen van de geluidbelasting vanwege een weg, onvoldoende doeltreffend zal zijn dan wel overwegende bezwaren ontmoet van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële aard. Om de geluidbelasting vanwege een weg te beperken, kunnen de volgende maatregelen worden getroffen voor zover deze niet stuiten op bezwaren van stedenbouwkundige,
blad 40 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële aard: maatregelen aan de bron door middel van het toepassen van een geluidarm wegdektype; maatregelen in het overdrachtsgebied door middel van het toepassen van een geluidscherm/grondwal maatregelen aan de ontvanger door middel van het toepassen van schermen aan of nabij de gevel, het toepassen van 'dove' gevels, en dergelijke. Bronmaatregelen Geluidreducerende wegdekverharding Het is mogelijk om het wegdek op de Terheijlsterweg/Scheperij te vervangen door geluidreducerend wegdek (bijvoorbeeld SMA-NL8 G+). Dit zou dan over een lengte van circa 700 meter moeten worden toegepast. De kosten daarvan staan niet in verhouding tot het relatief laag aantal woningen (13) en de te behalen reductie (2 tot 3 dB). Toepassing ervan stuit daarmee op bezwaren van financiële aard. Verlagen van de rijsnelheid Op de Terheijlsterweg/Scheperij is al deels sprake van een snelheidsregime van 30 km/uur. In de huidige situatie is de overgang van 30 km/uur naar 60 km/uur ter hoogte van Terheijlsterweg 32 te Nieuw-Roden gelegen. Deze zou kunnen worden verplaatst naar een ligging voorbij het plangebied (bijvoorbeeld ter hoogte van Scheperij 5 te Nietap). Hiermee zou een reductie van ca. 5 dB kunnen worden behaald.
Op basis van de resultaten (zoals weergegeven in afbeelding 4.1) zou dit betekenen dat voor toetspunten 2, 28 t/m 31 en 37 geen hogere waarden meer hoeven te worden aangevraagd. Verlagen van de rijsnelheid belemmert echter wel de doorstroming van verkeer en stuit derhalve op bezwaren van verkeerskundige aard. Overdrachtsmaatregelen Hoewel het plaatsen van een geluidscherm langs de Terheijlsterweg/Scheperij mogelijk is, stuit dit op bezwaren van stedenbouwkundige aard. Een dergelijk scherm is niet gewenst in een woonwijk in stedelijk gebied. Bovendien stuit het scherm op bezwaren van financiële aard, gezien het lage aantal woningen (13). Ontvangermaatregelen Bouwbesluit Het binnenmilieu wordt beschermd door de eisen opgelegd vanuit het Bouwbesluit. De karakteristieke geluidwering van de gevel dient gelijk te zijn aan de geluidbelasting minus 33 dB (vanwege weg- en railverkeerslawaai). Bij de bepaling van de benodigde gevelwering wordt de berekende geluidbelasting exclusief aftrek vanwege de onderzochte weg gehanteerd. Bij de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen zal met akoestisch onderzoek worden aangetoond dat met de beoogde (bouw)materialen wordt voldaan aan de eis voor de gevelwering ingevolge het Bouwbesluit.
Gezien het voorgaande, kan het college van burgemeester en wethouders overwegen om de volgende hogere waarden vast te stellen vanwege het geluid van het verkeer op de Terheijlsterweg/Scheperij: 54 dB voor circa 6 woningen (bouwvlakken 19, 20, 21, 22, 23, 36); 53 dB voor circa 1 woning (bouwvlak 1); 53 dB voor circa 1 woning (bouwvlak 37); ten hoogste 50 dB voor circa 4 woningen (bouwvlak met woningen 28 t/m 31); 49 dB voor circa 1 woning (bouwvlak 2). De genoemde bouwvlakken zijn in onderstaande figuur weergegeven.
blad 41 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Figuur 4.1: Bouwvlakken met hogere grenswaarde De omgevingsdienst heeft namens het college op 5 december 2023 het ontwerpbesluit hogere grenswaarde Wet geluidhinder genomen. Het ontwerpbesluit hogere grenswaarde en de bijbehorende stukken (waaronder het akoestisch onderzoek) heeft gelijk met het ontwerpbestemmingsplan zes weken ter inzage gelegen. Gedurende deze termijn kunnen belanghebbenden een zienswijze over het ontwerpbesluit hogere grenswaarde geluid indienen bij het college van burgemeester en wethouders. Er zijn geen zienswijzen tegen ingediend. Het definitieve besluit hogere grenswaarden is 27 februari vastgesteld en als bijlage 19 toegevoegd. Geluid - warmtepompen De gebouwen worden conform de Gaswet gasloos uitgevoerd. Daarom wordt gewerkt met warmtepompen. Er zijn verschillende soorten warmtepompen. Zo zijn er warmtepompen die warmte halen uit de grond, uit het water uit de grond of uit de lucht. Bij deze laatste variant worden binnen- en buitenunits geplaatst. Bij een lucht-lucht warmtepomp trekt de buitenunit de lucht aan met een ventilator. Deze wordt volgens door de binnenunit op de juiste temperatuur gebracht. Vervolgens kan er warme of koude lucht in de woning worden geblazen. Bij een lucht-water warmtepomp bevindt zich in de buitenunit een warmtepomp die de warmte uit de omgevingslucht haalt. In de binnenunit wordt hiermee het water opgewarmd.
Juist de buitenunits kunnen zorgen voor geluidsoverlast. Om de geluidsoverlast als gevolg van warmtepompen met een buitenunit tegen te gaan, gelden er vanaf 1 april 2021 in Nederland maximale geluidsnormen. Artikel 3.8 lid 2 van het Bouwbesluit 2012 bepaalt dat een buitenunit maximaal 40 dB(A) mag veroorzaken op de perceelgrens met het aangrenzend perceel waar een woonbestemming geldt. Belangrijk is dat deze norm geldt voor nieuwbouw én bestaande woningen. Van belang is dat deze norm geldt op de perceelgrens. In de praktijk levert dit nog wel eens de nodige problemen op. Daarbij gaat het vooral om woningen die dicht op elkaar gebouwd staan. Denk bijvoorbeeld aan smalle rijtjeswoningen. De afstand tot het naastgelegen perceel is dan dusdanig klein blad 42 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
dat gepuzzeld moet worden waar de buitenunit geplaatst kan worden om te voldoen aan de norm van 40 dB(A). De bestemmingen die in een bestemmingsplan aan gronden worden gegeven, mogen niet in strijd zijn met een goede ruimtelijke ordening. Als een bestemmingsplan warmtepompen bij woningen mogelijk maakt, moet er een afweging worden gemaakt van de mogelijke gevolgen voor de omgeving na realisatie van warmtepompen en moet worden beoordeeld of een aanvaardbaar akoestisch woon- en leefklimaat zal bestaan. Eenvoudigweg verwijzen dat aan het Bouwbesluit wordt voldaan, schiet tekort, omdat het Bouwbesluit geen rekening houdt met cumulatie. Daarbij speelt ook dat in de bestemmingsplanfase het vaak (en zo ook hier) nog niet duidelijk is waar, hoeveel en welk type installaties beoogd/nodig zijn. Bovendien is enige flexibiliteit gewenst. In dat kader is een akoestisch onderzoek uitgevoerd, waarin is beoordeeld of er met het toepassen van warmtepompen met buitenunits sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Hierbij is uitgegaan van een worst case scenario in een maatgevende situatie in het plangebied. Dit onderzoek is bijgevoegd als bijlage 20.
Uit het onderzoek blijkt, dat er in de situatie waarbij alle nieuwe percelen worden voorzien van een warmtepomp met conservatieve uitgangspunten, bij de bestaande woningen in de omgeving wordt voldaan aan de richtwaarden van de VNG publicatie voor een goede ruimtelijke ordening. Ook bij een reële inrichting van het plangebied, wordt ter plaatse van de nieuwe woningen voldaan aan deze richtwaarden. Er kan worden gesteld, dat er bij de bestaande en nieuwe woningen in de omgeving sprake is van een goede ruimtelijke ordening en een goed woon- en leefklimaat ten gevolge van de warmtepompen. Conclusie Het aspect geluid vormt geen belemmering voor de uitvoering het plan.
4.3
Luchtkwaliteit De belangrijkste wet- en regelgeving voor luchtkwaliteit is vastgelegd in hoofdstuk vijf (luchtkwaliteitseisen) van de Wet milieubeheer (Wm). Het doel is het beschermen van mens en milieu tegen de negatieve effecten van luchtverontreiniging. De grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, zwevende deeltjes (PM10 ), lood, koolmonoxide en benzeen geven het kwaliteitsniveau van de buitenlucht aan, dat op een gegeven tijdstip moet zijn bereikt. Titel 5.2 van de Wet milieubeheer (hierna te noemen: Wet luchtkwaliteit), het Besluit niet in betekenende mate en het Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen) stellen grenzen aan de concentraties van luchtverontreinigende stoffen. De meest kritische stoffen ten gevolge van het verkeer zijn stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM10 ). De Wet luchtkwaliteit en het Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen) stellen dat ruimtelijke plannen doorgang kunnen vinden indien: de luchtkwaliteit ten gevolge van de plannen per saldo verbetert of ten minste gelijk blijft; de plannen niet in betekenende mate (NIBM) bijdragen aan de concentratie van NO2 en PM10 in de buitenlucht.
Vanaf het in werking treden van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit op 1 augustus 2009 wordt onder een NIBM-bijdrage een bijdrage van minder dan 3% verstaan; de plannen niet leiden tot het overschrijden van een grenswaarde; gevoelige bestemmingen (waaronder woningen, scholen en zorginstellingen) niet binnen 300 meter van een rijksweg en 50 meter van een provinciale weg worden gerealiseerd (of indien binnen deze zones geen sprake is van een (dreigende) overschrijding).
blad 43 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Het Besluit NIBM heeft een aantal NIBM-grenzen vastgesteld, waarvan met zekerheid kan worden gesteld dat de 3%-grens niet wordt overschreden, te weten: 1.
Woningbouw: 1.500 woningen (netto) bij minimaal 1 ontsluitingsweg, en 3.000 woningen bij minimaal 2 ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling; 2. Kantoorlocaties: = 100.000 m2 brutovloeroppervlakte bij minimaal 1 ontsluitingsweg, en = 200.000 m2 brutovloeroppervlakte bij minimaal 2 ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling. In alle overige gevallen of combinaties van bovenstaande grenzen moet middels een berekening worden aangetoond of de bijdrage niet in betekenende mate is of dat de grenswaarden niet worden overschreden. Tevens is in het Besluit NIBM een anticumulatiebepaling opgenomen, die zegt dat de effecten van beoogde ontwikkelingen in de omgeving van het projectgebied moeten worden meegenomen in de beoordeling van het betreffende plan. Hiermee wordt voorkomen dat verschillende NIBM-projecten samen toch in betekenende mate bijdragen aan verslechtering van de luchtkwaliteit. Onderzoek De ontwikkeling bevat 35 nieuwe woningen. Zoals in paragraaf 4.11 beoordeeld leidt dat tot een verkeersgeneratie van circa 301 extra verkeersbewegingen per dag. Deze gegevens zijn ingevuld in de NIBM-tool (versie 23 april 2022). De NIBM-tool is een rekentool waarmee de bijdrage van kleinere ruimtelijke plannen en verkeersplannen aan de luchtkwaliteit kunnen worden vastgesteld.
Volgens de NIBM-tool draagt de extra functie "niet in betekenende mate bij" aan de verslechtering van de milieukwaliteit (zie figuur 4.2).
Figuur 4.2: Resultaat NIBM-tool Luchtkwaliteit ter plaatse van het plangebied Aanvullend is de Atlas Leefomgeving geraadpleegd. In het plangebied zijn de concentraties NO2, PM10 en PM2,5 voor 2020 allen lager dan de grenswaarden zoals opgenomen in de Wet milieubeheer (zie tabel 4.1), te weten: NO2: 7,4 microgram/m3 PM10: 13,2 microgram/m3 PM2,5: 6,5 microgram/m3 Er is ter plaatse van het plangebied derhalve sprake van een goed woon- en leefklimaat voor wat betreft het aspect luchtkwaliteit.
blad 44 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Tabel 4.1: Normen luchtkwaliteit Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoering het plan.
4.4
Bodem Wettelijk kader Het nationale bodembeleid is geregeld in de Wet bodembescherming (Wbb). Het doel van de Wbb is om te voorkomen dat nieuwe gevallen van bodemverontreinigingen ontstaan. Voor bestaande bodemverontreinigingen is aangegeven in welke situaties (omvang en ernst van verontreiniging) en op welke termijn sanering moet plaatsvinden. Hierbij dient de bodemkwaliteit tenminste geschikt te worden gemaakt voor de functie die erop voorzien is, waarbij verspreiding van verontreiniging zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het beleid gaat uit van het principe dat de bodem geschikt dient te zijn voor de beoogde functie. Onderzoek In het kader van de voorgenomen herontwikkeling van het terrein heeft Antea Group een historisch, een verkennend en nader bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd op het terrein van Zuidpoort Terheijl. In totaal zijn zeven deellocaties onderzocht. De rapportages met uitgebreide bevindingen zijn opgenomen in bijlage 2 en in bijlage 3. Nu wordt kort ingegaan op de belangrijkste onderzoeksresultaten per deellocatie. Deellocatie 1, Woonhuis Grond Over het algemeen voldoet deellocatie 1 aan de achtergrondwaarde.
Ter plaatse van de matig puinhoudende bodemlaag van boring 1-8PB (aangrenzend aan de noordzijde van het woonhuis) is, in de bodemlaag van 0,6 tot 1,1 m-mv, een sterk verhoogd gehalte aan PCB, een matig verhoogd gehalte aan PAK en licht verhoogde gehalten aan zink, kwik, lood en minerale olie aangetoond. Ter plaatse van boring 1-8PB is een nader bodemonderzoek uitgevoerd. Rondom boring 1-8PB zijn een viertal boringen (101 t/m 104) geplaatst, hiervan zijn de meest verdachte monsters geanalyseerd. Hieruit blijkt dat hooguit de achtergrondwaarde wordt overschreden voor de parameters PAK en PCB. Op basis van deze resultaten kan geconcludeerd worden dat in dit deelgebied ter hoogte van het woonhuis een spot verontreiniging aanwezig is met PCB. De omvang wordt geschat op minder dan < 5m³. Grondwater Het grondwater is hooguit licht verontreinigd met barium en zink. Asbest Op basis van de gegevens uit het historische vooronderzoek is deze locatie niet verdacht op het voorkomen van asbest. Deellocatie 2, Ezelweide en bedrijfsgebouw Grond Over het algemeen wordt hooguit achtergrondwaarde overschreden voor de parameters PCB, kobalt, koper, lood, PAK en minerale olie. Ter plaatse van de spoelplaats (boring 2-18D) is, is in de sterk asfalt- en matig puinhoudende bodemlaag van 0,28 tot 0,6 m-mv, een sterk verhoogd gehalte aan minerale olie aangetroffen in de grond.
In het nader bodemonderzoek is boring 2-18D afgewerkt tot een peilbuis en zijn rondom boring 2-18D
blad 45 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
vier afperkende boringen (101 (peilbuis) t/m 105) geplaatst. De monsters van de meest verdachte bodemlagen zijn geanalyseerd. Uit deze resultaten blijkt dat ter plaatse van boring 2-18D-105, in de laag van 0,25 tot 0,70 m-mv, een sterk verhoogd gehalte aan minerale olie is aangetroffen. De laag er onder (0,7 tot 1,0 m-mv) is licht verontreinigd met minerale olie. De verontreiniging op deze locatie is verticaal afgeperkt (bevindt zich tot 0,7 m-mv). Horizontaal is deze verontreiniging niet in zijn geheel afgeperkt. Ter hoogte van de ingang van het bedrijfsgebouw is tijdens het verkennend bodemonderzoek boring 2-22D geplaatst. Hier is in de uiterst menggranulaat-houdend toplaag van 0,12 tot en met 0,3 m-mv een matige verontreiniging met minerale olie vastgesteld. In het nader bodemonderzoek zijn een viert afperkende boringen (boring 101 t/m 104) rondom boring 2-22D geplaatst. De monsters van de meest verdachte bodemlagen zijn geanalyseerd. Uit deze resultaten blijkt dat ter plaatse van boring 2-22D-104, in de laag van 0,14 tot 0,40 m-mv, een sterk verhoogd gehalte aan minerale olie is aangetroffen. De laag eronder (0,4 tot 0,8 m-mv) is niet verontreinigd met minerale olie. De verontreiniging ter plaatse van de ingang van het bedrijfsgebouw is verticaal afgeperkt (bevindt zich tot 0,4 m-mv). Horizontaal is deze verontreiniging niet in zijn geheel afgeperkt.
Grondwater Het grondwater ter plaatse van deellocatie 2 is hooguit licht verontreinigd (> streefwaarde) met kobalt en barium Asbest Tijdens de veldwerkzaamheden is verspreid over het terrein asbestverdacht plaatmateriaal aangetroffen. Uit de analyses blijkt dat zowel in het plaatmateriaal alsmede in de fijne fractie asbest is aangetoond. Het hoogst gemeten gehalte bedraagt 165.7 mg/kg ds. Dit overschrijdt de interventiewaarde. Deellocatie 3, geluidswal en groenstrook Grond Ter plaatse van de groenstrook is in zowel in de top- als de onderlaag geen van de onderzochte parameters verhoogd aangetoond. Aan de rand van het perceel is een geluidswal aanwezig. Het is onduidelijk waar deze geluidswal uit is opgebouwd. Tijdens het bodemonderzoek zijn een aantal boringen in de geluidswal geplaatst. Hieruit is gebleken dat de geluidswal licht verontreinigd is met PCB en kwik. Op basis van deze informatie is in opdracht van gemeente Noordenveld een indicatieve partijkeuring uitgevoerd op de geluidswal. Voor informatie over deze indicatieve partijkeuring wordt verwezen naar de desbetreffende rapportage (Antea Group, projectnummer: 436453.100, d.d. 01-05-2020). Deze partijkeuring is opgenomen als bijlage 4 Grondwater Het grondwater is licht verontreinigd met kobalt, nikkel, koper, zink en barium.
Asbest Op basis van de gegevens uit het historische vooronderzoek is deze locatie niet verdacht op het voorkomen van asbest. Deellocatie 4, akker met asbestverdachte dam Grond Over het algemeen voldoet de grond ter plaatse van deellocatie aan de achtergrondwaarde. In de brokken beton en matig baksteenhoudend toplaag van boring 4-1O is, in de laag van 0,0 – 0,5 m-mv, een licht verhoogd gehalte aan kwik aangetoond. In de sterk baksteenhoudend, resten beton en resten asbestverdacht materiaal houdende toplaag van boring 4-55D zijn, in de laag van 0,0-0,5 m-mv, een licht verhoogde gehalten aan nikkel en blad 46 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
molybdeen aangetoond. De toplaag van deellocatie 4 is verdacht op het voorkomen van OCB. In geen van de onderzochte monsters is de parameter OCB verhoogd aangetroffen. Grondwater In het grondwater van deellocatie 4 zijn licht verhoogde concentraties aan zink, barium en nikkel gemeten. Asbest Ter hoogte van de dam (asbestgat 4-55D) is een interventiewaarde overschrijding aan asbest aangetoond met een totaalgehalte van 2180,30 mg/kg ds. Op dammen is het Besluit asbest wegen van toepassing. Het is verboden een asbestweg (dam) in bezit te hebben. Deze moeten voorafgaand aan bouwwerkzaamheden worden gesaneerd. Deellocatie 5, Scheperij Deellocatie 5A, wasplaats en waterbassin Grond Ter plaatse van deellocatie 5A zijn hooguit licht verhoogde gehalten aan zink, lood en PAK aangetroffen. Grondwater Het grondwater is hooguit licht verontreinigd met nikkel, koper, zink en molybdeen. Asbest Op basis van de gegevens uit het historische vooronderzoek is deze locatie niet verdacht op het voorkomen van asbest. Deellocatie 5B, vervallen schuren Grond De sterk baksteen- en puinhoudende en matig beton- en dakpanhoudende, toplaag van deellocatie 5B is hooguit licht verontreinigd met lood, zink, kwik, kobalt en PAK. De ondergrond voldoet aan de achtergrondwaarde.
Grondwater In het grondwater is bij het verkennend onderzoek een interventiewaarde overschrijding aan nikkel vastgesteld en streefwaarde overschrijdingen aan kobalt, nikkel, cadmium en barium. Naar aanleiding van de interventiewaarde overschrijding aan nikkel is het grondwater bij het nader onderzoek herbemonsterd. Uit de herbemonstering blijkt dat het grondwater licht verontreinigd is met zink. Vermoedelijk waren er tijdens de eerste bemonstering nog teveel zwevende delen in het grondwater. Asbest De puinhoudende bodemlagen zijn bemonsterd en geanalyseerd op asbest. Hieruit is gebleken dat het hoogste gemeten gehalte aan asbest 44,4 mg/kg ds is. Dit gehalte overschrijdt de grenswaarde (50 mg/kg ds) voor het uitvoeren van een nader bodemonderzoek niet. Geadviseerd wordt om het asbesthoudende plaatmateriaal tijdens de bouwwerkzaamheden middels handpicking te verwijderen. Deellocatie 6 Grond Over het algemeen voldoen zowel de top- als de onderlaag aan de achtergrondwaarde. In één monster van een matig tot uiterst puinhoudend toplaag is een licht verhoogd gehalte aan PAK gemeten in de ondergrond is in één mengmonster een licht verhoogd gehalte aan lood gemeten. Deellocatie 6 is verdacht op het voorkomen van OCB. In geen van de onderzochte monsters is OCB aangetroffen. Grondwater blad 47 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Over het algemeen overschrijdt het grondwater van deellocatie 6 hooguit de streefwaarde voor de parameters barium, zink en kobalt. Ter plaatse van peilbuis 6-116P is bij het verkennend onderzoek een interventiewaarde overschrijding aan nikkel en een tussenwaarde overschrijding aan kobalt vastgesteld. In verband met deze sterk verhoogde concentratie is bij het nader onderzoek een herbemonstering uitgevoerd. Uit de analyseresultaten blijkt dat in het grondwater wederom een sterk verhoogde concentratie aan nikkel en een matig verhoogde concentratie aan kobalt aangetoond is. Het is onduidelijk welke activiteit deze verhoogde concentraties heeft veroorzaakt. Asbest De dammen aan de rand van deellocatie 6 zijn asbest verdacht. In het meetpunt 6-7I is een interventiewaarde overschrijding aan asbest (461,1 mg/kg ds) vastgesteld. In dam 6-8I is een gemeten gehalte van 51,8 mg/kg ds aangetoond, dit gehalte overschrijdt de interventiewaarde niet, maar wel de grenswaarde (50 mg/kg ds) voor het uitvoeren van een nader asbestonderzoek. Op dammen is het Besluit asbest wegen van toepassing. Het is verboden een asbestweg (dam) in bezit te hebben. Deze zullen voorafgaand aan bouwwerkzaamheden moeten worden gesaneerd. Geadviseerd wordt om dam 6-8I eveneens te laten saneren voorafgaand aan de bouw werkzaamheden.
Deellocatie 7 Grond Zowel de boven- alsmede de ondergrond voldoen aan de achtergrondwaarde Grondwater Het grondwater is hooguit licht verontreinigd met barium en zink. Asbest Op basis van de gegevens uit het historische vooronderzoek is deze locatie niet verdacht op het voorkomen van asbest. Resumé en aanbevelingen Over het algemeen is de bodem (grond- en grondwater) van de diverse deellocaties hooguit licht verontreinigd met de onderzochte parameters. Bij deellocatie 2 (meetpunten 2-18D en 2-22D en asbest voor de gehele deellocatie) zijn nietafgeperkte verontreinigingen aan minerale olie en asbest aanwezig. De aangetroffen sterke en matige verontreinigingen vormen ons inziens milieu- hygiënisch een belemmering voor de voorgenomen herontwikkeling van het gebied. Geadviseerd wordt om nader onderzoek uit te laten voeren waarbij de aard en omvang van de betreffende verontreinigingen worden vastgesteld. Ter plaatse van peilbuis 6-116P dient te worden onderzocht waar de interventiewaarde overschrijding aan nikkel vandaan komt. Geadviseerd wordt om aanvullende peilbuizen te plaatsen om de mogelijke aanwezige bron van de grondwaterverontreiniging in kaart te brengen. Voor diverse dammen langs de deellocaties 4 en 6 geldt dat deze sterk verontreinigd zijn met asbest. Geadviseerd word om de verontreinigingen met asbest in de dammen te verwijderen voorafgaande aan de bouwwerkzaamheden.
Conclusie Op enkele locaties is asbest aangetroffen. Op de locaties waar dit het geval is, zal deze met de sloop van de betreffende bouwwerken worden gesaneerd. Een bodemonderzoek maakt verplicht onderdeel uit van de aan te vragen omgevingsvergunning voor de uitvoering van de werkzaamheden in het plangebied. Daarmee is het aspect bodem voldoende beschermd en is het plan op dit punt uitvoerbaar.
blad 48 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
4.5
Externe veiligheid Wettelijk kader Externe veiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag of handelingen met gevaarlijke stoffen. Dit kan betrekking hebben op inrichtingen (bedrijven) of transportroutes. Op beide categorieën is verschillende wet- en regelgeving van toepassing. Voor inrichtingen is het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) het relevante beleidskader, voor buisleidingen is dit het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). Het beleid voor transportmodaliteiten staat in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt). Binnen het beleidskader voor externe veiligheid staan twee kernbegrippen centraal: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Hoewel beide begrippen onderlinge samenhang vertonen zijn er belangrijke verschillen. Hieronder worden beide begrippen verder uitgewerkt. Plaatsgebonden Risico (PR) Het plaatsgebonden risico (PR) geeft de kans, op een bepaalde plaats, om te overlijden ten gevolge van een ongeval bij een risicovolle activiteit. De kans heeft betrekking op een fictief persoon die de hele tijd op die plaats aanwezig is. Het PR kan op de kaart van het gebied worden weergeven met zogeheten risicocontouren: lijnen die punten verbinden met eenzelfde PR. Binnen de 10-6/jaar-contour (welke als wettelijk harde norm fungeert) mogen geen nieuwe kwetsbare objecten aanwezig zijn of geprojecteerd worden.
Voor beperkt kwetsbare objecten geldt de 10-6/jaar-contour niet als grenswaarde, maar als een richtwaarde. Groepsrisico (GR) Het groepsrisico (GR) is een maat voor de kans dat bij een ongeval een groep slachtoffers valt met een bepaalde omvang. Het GR is daarmee een maat voor de maatschappelijke ontwrichting bij een calamiteit. Het GR wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit. Dit invloedsgebied wordt begrensd door de 1% letaliteitsgrens (tenzij anders bepaald): de afstand waarop nog 1% van de blootgestelde mensen in de omgeving komt te overlijden bij een calamiteit met gevaarlijke stoffen. Het GR kan niet ‘op de kaart’ worden weergegeven, maar wordt weergegeven in een grafiek waar de kans (f) afgezet wordt tegen het aantal slachtoffers (N): de fN-curve Verantwoordingsplicht In het Bevi, het Bevb en het Bevt is een verplichting tot verantwoording van het groepsrisico opgenomen. Bij deze verantwoordingsplicht dient het bevoegd gezag op een juiste wijze de toename en ligging van het groepsrisico te onderbouwen en te verantwoorden. Hierbij geeft het bevoegd gezag aan of het groepsrisico in de betreffende situatie aanvaardbaar wordt geacht. Bij de verantwoording van het groepsrisico dient het bevoegd gezag advies in te winnen bij de veiligheidsregio.
De verantwoordingsplicht van het groepsrisico dient naast de rekenkundige hoogte van het groepsrisico, dat berekend wordt door middel van een kwantitatieve risicoanalyse (QRA), tevens rekening te houden met een aantal kwalitatieve aspecten. Omgevingsveiligheid (Omgevingswet) Omgevingsveiligheid is een begrip dat hoort bij de Omgevingswet die naar verwachting per 1 januari 2024 in werking zal treden. Door alle wetten en regelingen binnen het omgevingsrecht samen te voegen ontstaat een verandering onder het motto ‘Eenvoudig beter’. De Omgevingswet introduceert (in het Besluit kwaliteit leefomgeving) een aantal aandachtsgebieden. Deze aandachtsgebieden verschillen per risicobron. Voor hogedruk aardgastransportleidingen gaat een ‘brandaandachtsgebied’ gelden ter grootte van het invloedsgebied.
blad 49 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
Binnen deze aandachtsgebieden kunnen aanvullende bouwkundige maatregelen van toepassing zijn. De afwegingsruimte ligt hierbij primair bij het bevoegd gezag, met uitzondering van zeer kwetsbare gebouwen (zoals gebouwen bestemd voor het verblijf van jonge kinderen). Voor zeer kwetsbare gebouwen binnen het aandachtsgebied gelden de aanvullende bouwkundige maatregelen (of gelijkwaardige maatregelen) altijd Onderzoek Om het aspect externe veiligheid te beschouwen zijn de risicobronnen in de omgeving van het plangebied per type geïnventariseerd: risicovolle inrichtingen (bedrijven), transportroutes (weg, spoor en water) en buisleidingen. Risicovolle inrichtingen In de omgeving van het plangebied (circa 1.500 meter) bevinden zich geen relevante risicovolle inrichtingen. De bestemmingsplannen in de omgeving van het plangebied maken bovendien het vestigen van een risicovolle inrichting niet mogelijk. Transportroutes In de omgeving van het plangebied bevinden zich geen routes die zijn opgenomen in het Basisnet weg, water of spoor. De meest nabijgelegen Basisnetroute is de A7 (circa 4.500 meter afstand), het invloedsgebied van deze weg reikt niet tot het plangebied.
Over de lokale en provinciale wegen in de omgeving van het plangebied worden geen significante hoeveelheden gevaarlijke stoffen vervoerd, aangezien er zich geen risicovolle inrichtingen in de omgeving van het plangebied bevinden. Buisleidingen In de omgeving van het plangebied bevinden zich geen hogedruk aardgastransportleidingen of andere buisleidingen die onder de werkingssfeer van het Besluit externe veiligheid buisleidingen vallen. Het plangebied bevindt zich daarmee niet binnen het invloedsgebied van een hogedruk aardgastransportleiding. Conclusie Het aspect externe veiligheid vormt geen belemmeringen in relatie tot de voorgenomen ontwikkelingen.
4.6
Archeologie en cultuurhistorie
4.6.1
Archeologie Wettelijk kader Onderzoek In het kader van de ontwikkeling is een archeologisch bureauonderzoek door Antea Group (2019) uitgevoerd. Nadien is een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen verricht (2020). De onderzoeken zijn opgenomen in de bijlagen 5 en 6. Hieronder zijn de resultaten van de onderzoeken beschreven. Bureauonderzoek Ongeveer de helft van het plangebied ligt op de beleidsadvieskaart van de gemeente Noordenveld in een zone met hoge of middelhoge verwachting. De andere helft ligt in een zone met een lage archeologische verwachting. De hoge of middelhoge verwachting is gebaseerd op het geomorfologische karakter van deze zones (droogdal in het noorden van het plangebied en grondmorenerug in het zuidelijke deel van het gebied). Tevens zijn er meldingen van grafheuvels en celtic fields bekend voor het onderzoeksgebied (laat-neolithicum-Romeinse tijd). Circa 1500 m ten zuiden van het plangebied zijn twee
blad 50 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
grafheuvels bekend (AMK 10297 en 10298). Nederzettingen zijn vooralsnog niet gevonden voor deze perioden in het onderzoeksgebied. De verwachting is minder hoog voor andere complexen en andere perioden. Op het dekzand kunnen vuursteenvindplaatsen uit verschillende steentijdperioden aanwezig zijn. Er kunnen bovendien resten van bewoning in het neolithicum tot Romeinse tijd aanwezig zijn. In de periode middeleeuwen en nieuwe tijd bestond het gebied uit velden. Er kunnen resten van agrarisch gebruik (begrazing en afplaggen) gevonden worden. Op de Kadasterkaart (1811-1832) is te zien dat er ten hoogte van de Scheperij bebouwing aanwezig is. Het is mogelijk dat er nog restanten van deze 19e-eeuwse boerderij in het gebied aanwezig is. Ten slotte is het niet uit te sluiten dat er gedempte pingoruïnes in het plangebied aanwezig zijn. Circa 300 m ten noordoosten van het plangebied komt een pingoruïne voor. Er wordt geadviseerd om een archeologisch booronderzoek (verkennende fase) uit te voeren voor de zones met een hoge tot middelhoge verwachting. Dit booronderzoek heeft tot doel te bepalen in hoeverre het bodemprofiel intact is en of er in het bodemprofiel aanwijzingen zijn voor archeologisch relevante lagen. Van belang zijn voornamelijk het droogdal en de grondmorenerug.
Er wordt vooraleerst geadviseerd om 6 boringen per hectare te zetten met een Edelman-boor met een diameter van 10 cm, zodat een dekkend beeld van de ondergrond kan ontstaan. Het bevoegd gezag (de gemeente Noordenveld) heeft ingestemd met dit (selectie)advies. Het verkennende booronderzoek is uitgevoerd. Verkennende booronderzoek Het uitgevoerde verkennende booronderzoek is ingegaan op het bodemprofiel. Het onderzoek heeft antwoorden geboden op verschillende relevante archeologische vragen: Wat is de bodemopbouw en zijn er aanwijzingen voor bodemverstoringen? De bodemopbouw bestaat ter plaatse van het droogdal (boringen 35-42) uit potklei uit de Elster-ijstijd met daarboven een laag fluvioperiglaciaal zand. Het droogdal is in het neolithicum vermoedelijk een tijd lang een afvoerloze zone geweest, waardoor hier in stilstaand water uiteindelijk een veenkussen kon groeien. Dit veenkussen is grotendeels verstoord en in de bouwvoor opgenomen, maar in boringen 36 en 40 is van dit veenpakket nog het restant aangetroffen. In het overige deel is sprake van wisselende verstoringen door onder meer ploegwerkzaamheden, maar ook op het erf van de Scheperij zijn bodemverstoringen geconstateerd.
Is er binnen het plangebied een vindplaats aanwezig en/of zijn er archeologische indicatoren aangetroffen die hierop kunnen wijzen? Zo ja, wat is de aard, conserveringstoestand en datering van deze indicatoren/vindplaats? Er is geen vindplaats aangetroffen of directe indicatoren die op de aanwezigheid hiervan zouden kunnen duiden. Het betreft hier echter een verkennend booronderzoek, waarbij de nadruk uitgaat naar het vaststellen van de bodemopbouw en de bestaande verstoringen. Indien archeologische lagen aanwezig zijn; op welke diepte bevinden deze zich en wat is de maximale diepte? Waaruit bestaat of bestaan deze archeologische laag of lagen? Eventueel relevante archeologische lagen zouden in het plangebied bestaan uit zand met bodemvorming die op een langdurig goede waterhuishouding duiden (podzolprofielen). In boring 12 is een gedeeltelijk intact podzolprofiel aangetroffen en in enkele andere boringen zijn aanwijzingen voor bodemvorming aanwezig, maar is een mogelijk eerst aanwezig podzolprofiel opgenomen geraakt in de bestaande verstoorde bovenlaag (AP-horizont). Ook rondom de Scheperij zijn enkele verstoorde profielen aangetroffen. De podzolrestanten duiden erop dat er vermoedelijk een dun dekzanddek op het terrein aanwezig was dat hier blad 51 van 1738
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Zuidpoort Terheijl Gemeente Noordenveld Projectnummer 0436453.100
en daar in de vorm van lage landduinen zich vormde. Op dergelijke duinen kunnen mensen in het mesolithicum een kampement hebben opgeslagen, maar daartegen pleit toch de afwezigheid van stromend water in de nabije omgeving. Zowel de voormalige podzolprofielen als de terreinvorm (welvingen in het dekzand) zijn in het plangebied vrijwel geheel verdwenen en daarmee ook de kans op archeologische resten verbonden met dit landschap. Zijn er in het plangebied aanwijzingen voor een esdek? Zijn er resten van oude boerderijplaatsen aanwezig in het plangebied? Van oude boerderijplaatsen zijn geen aanwijzingen gevonden, hoewel de bouwperiode van de bestaande boerderij (eind 19eeeuw/begin 20eeeuw) het duidelijk maakt dat er ten minste één voorganger moet hebben bestaan, gezien de aanwezigheid op de kadastrale minuut 811-1832. Ter plaatse en rondom de boerderijplaats (de Scheperij) zijn geen aanwijzingen gevonden van een esdek. Dit duidt er vermoedelijk op dat de Scheperij een pionierswoning betreft uit de late nieuwe tijd met als bedrijfsvoering schapenhouderij, zonder overige landbouwactiviteit.
In welke mate wordt een eventueel aanwezige vindplaats verstoord door realisatie van geplande bodemingrepen? Hoe kan deze verstoring door planaanpassing tot een minimum worden beperkt? Gezien de bodemsituatie, bodemintactheid, de landschappelijke ligging op de lage flank van een glaciale rug, in de buurt van stilstaand maar niet van stromend water en de slechte waterhuishouding die ook in het verleden de mogelijkheden op bewoning en landbouw sterk ingeperkt hebben achten wij de kans op de (intacte) aanwezigheid van archeologische vindplaatsen gering. In welke mate stemmen de resultaten van het veldwerk overeen met de verwachtingen van de bureaustudie? In het bureauonderzoek werd uitgegaan van een situatie met een dekzanddek op de flank van een glaciale rug. Het dekzanddek blijkt afwezig dan wel minimaal van dikte en tijdens of na de ontginning in de nieuwe tijd opgenomen in de ploeg- of bouwvoor. Op natte plaatsen in het droogdal (noordelijke zone) is in het Holoceen veen gaan groeien waarvan in enkele boringen nog restanten aanwezig zijn in de vorm van een veenlaag, kort onder de bouwvoor. Op veel plaatsen is dit veen ook verstoord geraakt. Hierdoor is de kans op de aanwezigheid van intacte natte context-vindplaatsen (puntlocaties, zoals een ritueel depot) vrij klein.
Wat zijn de aanbevelingen? Is nader onderzoek noodzakelijk? En zo ja, waaruit kan deze bestaan?’ Gezien de bodemsituatie, bodemintactheid, de landschappelijke ligging op de lage flank van een glaciale rug, in de buurt van stilstaand, maar niet van stromend water en de slechte waterhuishouding die ook in het verleden de mogelijkheden op bewoning en landbouw sterk ingeperkt hebben, achten wij de kans op de (intacte) aanwezigheid van resten van vroegere bewoning en economische activiteiten in het plangebied gering. Landschappelijk en aardkundig is de aanwezigheid van ondiep gelegen potklei in het noorden van het plangebied wel interessant. Door de ondoordringbare laag potklei zal al aan het begin van het droogdal een oppervlaktewater zijn ontstaan dat na verloop van het Holoceen volgroeide met broekbos en (hoog)veen. In twee van de acht boringen in dat deel was nog een laag restveen aanwezig. De archeologische verwachting voor een dergelijke locatie bestaat uit de aanwezigheid van rituele depots. Een ritueel depot is echter een type blad 52 van 1738