14. Bundel rapporten Grondexploitaties JR 2021.pdf
Tekst van het document
Werkzaamheden Oosterveld 2022
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 6 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
3 3.1
Invloeden op resultaten en conclusies Kansen en risico’s grondexploitatie Oosterveld
Kansen • De huizenmarkt trekt steeds verder aan binnen Nederland. Daarnaast blijkt er, vastgesteld door Primos, een groeiende vraag naar woningen binnen de gemeente Noordenveld. Dit biedt een goed perspectief voor de verkoop van nieuwe woningen. • De eerste aanbestedingen voor het Oosterveld geven aan dat het geraamde prijsniveau voor de civieltechnische werken anno 2022 meer dan toereikend is. • Voor de ontwikkeling van de plandelen 2&3 zijn de afzetrisico’s voor de projectbouw naar marktpartijen verlegd en de afzet van vrij kavels vindt in een luxe nichemarkt plaats met een gering volume. Heijmans heeft daarbij vanaf 2021 vijf jaar de tijd om de kavels in Fase 3 af te nemen. • Met Actium is overeengekomen dat zij de kavels afnemen voor de bouw van sociale huurwoningen. • Aanzuigende werking: sinds jaren is er weer ruimte voor nieuwbouw in Norg hetgeen een zekere verborgen vraag kan bedienen naast de huidige dynamische huizenmarkt in Nederland. Hierdoor zullen meer mensen zich mogelijk lokaal vestigen. • Norg maakt onderdeel uit van de stedelijke Regio Groningen-Assen waarvoor tot 2040 een vraag van ca. 35.000 extra woningen verwacht wordt. • De huizenmarkt is ‘overspannen’ in geheel Nederland door onder andere een combinatie van woningtekorten en de beschikbare leencapaciteit. Dit biedt een goed perspectief voor de verkoop van nieuwe woningen in Norg.
Risico’s • Gewijzigde marktomstandigheden kunnen leiden tot veranderende vraag en aanpassingen op het programma. • Risico’s in de ondergrond (bijv. archeologie/ milieu/ ecologie) kunnen tot hogere kosten leiden (de indicaties uit het archeologisch veldonderzoek geven echter een beeld dat voorlopig geen aanleiding is de geraamde kosten hoger vast te stellen). • Het plan kent een fasering. Het is daarbij steeds opportuun om investeringen te doen vooruitlopend op een volgende fase als het gaat om hoofdstructuur, riolering en waterhuishouding. Deze voorinvesteringen zullen gezien het mogelijke afbreukrisico en de looptijd tevens een financieel risico vormen, zeker als er nog bezwaren komen tegen de vaststelling van het bestemmingsplan.
3.2
Gevoeligheidsanalyse grondexploitatie Oosterveld
Met het aangaan van de grondexploitatie voor Fase 2&3 (de laatste fasen) ontstaat een samenhangend grondcomplex met feitelijk één aansturing middels het planologisch instrument en één samenhangend risicoprofiel. Al eerder werden de actualisaties voor de grondexploitaties Oosterveld in één rapportage door de raad vastgesteld. Voor de fasen 1A en 1B zijn de verkopen boven verwachting verlopen en zijn de ramingen voor de civieltechnische afdoende gebleken. Voor fase 1B is zelfs winst genomen worden in 2021. De risico’s worden met name bepaald door de fasen 2&3. Uit de gevoeligheidsanalyse in 2021 van het grondexploitatiemodel voor deze fasen blijkt dat de grondexploitatie met name gevoelig is voor de directe verhouding tussen kosten en opbrengsten. Een vast gegeven is de aanleg van de hoofdinfrastructuur; deze is immers ook noodzakelijk ongeacht het verloop van de planontwikkeling van fase 2&3. Variaties in rente en indexen hebben minder invloed. Ook is gevarieerd met het tempo van kosten en opbrengsten ten einde het effect van de inbrengwaarde en de verhouding tussen het investeringstempo en het terugverdienmodel te kunnen toetsen.
Teneinde de risico’s te onderzoeken zijn de volgende risicobandbreedtes gekwantificeerd: rente (1,7-2,5%), opbrengstenniveau (90-105%), uitgiftetempo (95-110%), kostenindex (1,5-2,5%), opbrengstenindex (2,0-2,5%), aanlegkostenniveau (90-105%) en plankostenniveau (90-110%).
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 7 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Risicoberekeningen/ robuustheidsanalyse Met behulp van kansberekening 1 zijn deze risico’s gecombineerd tot een projectrisico voor fase 2&3. De kans op een positief eindsaldo is op basis van dit risicomodel ca. 60% (zie tabel 3), waarbij het saldoverloop bij een normale spreidingbandbreedte van 68% (standaarddeviatie) maximaal tot een positief plansaldo van € 210K kan leiden en minimaal tot een plansaldo van € 190K negatief. Hieruit is af te leiden dat het meest waarschijnlijke planresultaat voor fase 2&3 een sluitend saldo op contante waarde is (zie tabel 4). Figuur/tabel 3: kansverdeling resultaat
Voor de risico’s welke buiten het resultaat vallen dient voldoende risicoreserve in het weerstandvermogen van het concern aanwezig te zijn. Het resultaat van de gehele grondexploitatie Oosterveld van ca. € 1,2 mln. lijkt hiermee afdoende om de risico’s van fase 2&3 op te kunnen vangen. Het planresultaat is hiermee robuust te noemen ten aanzien van de concernfinanciën. De macro-effecten van een oorlogssituatie op het europese continent zijn nog onvoldoende bekend om rekening mee te kunnen houden in het resultaat. Figuur 4: kansverdeling gemiddeld resultaat
De boekwaarde is op dit moment ca. € 1,1 mln. voordelig waardoor bij een vertraging van de verkoop van kavels (afzet) ook de investeringen (van hoofdzakelijk het woonrijp maken) mogelijk uitgesteld kunnen worden (afstemming van afzet en investering) . Bij de komende aanbestedingen zal daarom de controle op de voortgang van de verkoop betrokken moeten worden bij fasering, aanbesteding en gunning. Bij de jaarrekening zijn voor € 110.000,- aan projectspecifieke risico’s geïdentificeerd welke verband houden met mogelijke extra inrichtingskosten en specifieke afzetrisico’s. Op basis van de gerealiseerde projectvoortgang kan op basis hiervan bij de jaarrekening 2021 conform de regels van de BBV € 378.000,- aan winst genomen worden van de totaal verwachtte winst van ca. € 1,5 mln.
1 Monte Carlo Analyse op basis van 5.000 iteraties (voor 7 variabelen).
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 8 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
4 4.1
Verschillenanalyse Verschillenanalyse grondexploitatie Oosterveld
In de navolgende tabellen is een overzicht weergegeven van de belangrijkste verschillen tussen de GREX 2021 en de voorliggende geactualiseerde grondexploitatie GREX 2022. Het resultaat binnen de grondexploitatie is flink gestegen. Aan de kostenkant zijn een aantal verschuivingen die er toe doen leiden dat er ca. € 330K aan extra kosten worden gemaakt. Dit betreft een stijging door indexatie over 2021 minus een jaarlijkse positieve rentebijschrijving. De woningwaarden en grondwaarden zijn over 2021 ook geïndexeerd met ca. 425K (zie tabel ) Investeringen Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Kunstwerken en overig Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Opbrengsten woningbouw Eensgezinswoningen divers
2021 € 4.064.378,62 € 255.484,50 € 2.230.856,36 € 2.704.956,81 € 152.500,00 € 2.357.615,00 € 300.794,00 € 3.320.360,17 € 147.797,25 € 222.597,52
2022 € 4.064.379,00 € 255.485,00 € 2.292.130,00 € 2.831.223,00 € 160.025,00 € 2.396.250,00 € 300.794,00 € 3.367.018,00 € 217.838,00 € 201.676,00
Verschil € 0,38 € 0,50 € 61.273,64 € 126.266,19 € 7.525,00 € 38.635,00 € 0,00 € 46.657,83 € 70.040,75 -€ 20.921,52
€ 15.757.340,23
€ 16.086.818,00
€ 329.477,77
2021 € 16.407.935,64
2022 € 16.832.998,00
Verschil € 425.062,36
€ 16.407.935,64
€ 16.832.998,00
€ 425.062,36
Tabel 5: Verschillenanalyse investeringen en opbrengsten woningbouw
Verder is het resultaat met name gestegen vanwege het vervallen van de BBV-beheersmaatregel inzake het onderschrijden van de termijn van 10 jaar voor de exploitatieduur. In vergelijking met de voorgaande grondexploitatie is er een positiever beeld van de resterende planning en is de einddatum van de grondexploitatie bijgesteld van 2031 tot 2027. Overige opbrengsten Overig, beheersmaategel, kruisposten, winst en verlies
-€ 379.264,00
€ 946.334,00
-€ 1.325.598,00
-€ 379.264,00
€ 946.334,00
-€ 1.325.598,00
Faseringsinvloeden en boekwaarde Boekwaarde kosten Boekwaarde opbr. Boekwaarde saldo
2021 € 6.391.904,08 € 7.890.724,76 -€ 1.468.820,68
2022 € 8.762.142,00 € 9.878.275,00 € 1.116.133,00
Verschil € 2.370.237,92 € 1.987.550,24 -€ 2.584.953,68
Eindwaarde Contante waarde Nominale waarde
€ 222.789,73 € 271.330,80
€ 1.221.912,04 € 1.246.669,00
-€ 999.122,31 -€ 975.338,20
Tabel 6: Verschillenanalyse overig, fasering, boekwaarde en resultaat
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 9 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Overige Uitgangspunten 4.2
Algemeen
Ten behoeve van de totale ontwikkeling is in 2016 door de Gemeente in overleg met Heijmans de grondexploitatie voor het totaal van Oosterveld opgezet en hebben samen een stedenbouwkundig plan ontwikkeld (zie bijlage 2). Hierbij is uitgegaan van de totaal beschikbare woningbouwcapaciteit van maximaal 225 woningen. Deze woningen worden door het vigerende bestemmingsplan (met uitwerkingen) mogelijk gemaakt binnen het daarvoor beschikbare gebied. 4.3 Fiscaal Er is gerekend zonder BTW. De BTW kan op de vooraanslag in mindering worden gebracht of via het BTW-compensatiefonds worden teruggevorderd. Eventuele niet terugvorderbare BTW wordt nihil verondersteld en geacht te zijn opgenomen in de marges binnen de afzonderlijke ramingen. Verder is per 1 januari 2016 de vennootschapsbelasting voor overheden ingevoerd. De effecten hiervan worden op concernniveau geanalyseerd en vormen geen onderdeel van dit rapport. 4.4 Programma en planning grondexploitatie Oosterveld De Gemeente Noordenveld heeft met de door haar ingezette ruimtelijke ontwikkeling en het vaststellen van het bestemmingsplan Oosterveld de keuze gemaakt om in Norg woningbouw mogelijk te maken. Met de keuze voor het Oosterveld vult de gemeente Noordenveld een belangrijk deel van haar nieuwbouwopgave in.
Daarnaast is echter ook het algemene beeld dat de Gemeente Noordenveld als geheel een nieuwbouwopgave heeft in de komende 5-10 jaar. Een deel van deze productie wordt met de uitvoering van deze grondexploitatie in Norg gerealiseerd. Een deel van ‘kop van Drenthe’, en daarmee ook de Gemeente Noordenveld, maakt deel uit van de regio Assen-Groningen. De plattelandsgemeenten faciliteren de steden binnen de regio met kwalitatief hoogwaardige woonmilieus in een groene-, landschappelijke en recreatieve context en bieden een alternatief voor het dure wonen in een drukke stad. Op basis van de algemene gegevens, de markconsultatie en onderzoek naar de woningmarkt en de verwachte aanzuigende werking van nieuwe plannen voor Norg is daarom door Heijmans en de Gemeente verondersteld dat het plan voor Fase 2+3 in ca. 10 jaar ontwikkeld kan worden. Globaal gezien is uitgegaan van de volgende planning voor het geheel van Fase 2 en 3: • Investeringen bouwrijp: 2022 t/m 2024; • Investeringen woonrijp: 2023 t/m 2027; • Opbrengsten woningbouw: 2022 t/m 2026, afronding in 2027.
4.5
Uitgangspunten grondexploitatie Oosterveld
Kosten De meeste kosten in de Grondbank worden nog gemaakt in de aanleg (bouw- en woonrijp maken) van de fase 2&3 en de plankosten. Het grondwerk is beperkt en voor een groot deel aanwezig in het bouwrijpmaken waar de cunetten voor een 5,5 m brede weg zijn opgenomen en waarbij uitgegaan wordt van klinkerverharding en natuurstenen verbijzonderingen. Voor de woonrijpkosten is een afronding van dit profiel voorzien met herstraten, lichtmasten etc. ‘Kunstwerken en overig’ betreffen naast de hoofdweg de aansluitingen op de Donderseweg en de Peesterstraat. Daarnaast worden alle plankosten voor de fasen op het complex geboekt.
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 10 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
In de navolgende tabel 7 is een overzicht van de kosten gegeven. Kosten Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Totaal
Totale kosten excl. inflatie
€ 4.064.379,00 € 255.485,00 € 0,00 € 0,00 € 2.292.130,00 € 2.831.223,00 € 160.025,00 € 0,00 € 2.396.250,00 € 0,00 € 300.794,00 € 3.367.018,00 € 217.838,00 € 201.676,00
Te realiseren € 278.096,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 1.286.740,00 € 2.651.599,00 € 158.022,00 € 0,00 € 1.970.409,00 € 0,00 € 0,00 € 979.810,00 € 0,00 € 0,00
Boekwaarde € 3.786.283,00 € 255.485,00 € 0,00 € 0,00 € 1.005.390,00 € 179.624,00 € 2.003,00 € 0,00 € 425.841,00 € 0,00 € 300.794,00 € 2.387.208,00 € 217.838,00 € 201.676,00
€ 16.086.818,00
€ 7.324.676,00
€ 8.762.142,00
Tabel 7: Kosten
Opbrengsten Grondbank Het grondgebruik voor het plan is als volgt gepland: omschrijving totaal m2 uitgeefbaar totaal 87.574 verharding 24.608 groen/water 39.183 totaal 151.365
Tabel 8: Grondgebruik totaal
Naast de verkoop van woningen zijn en worden de volgende baten gerealiseerd: Baten Verkoop woningbouw Verkoop overig Overige opbrengsten en bijdragen
Totaal
Totale opbrengsten excl. opbr. stijging
€ 16.832.998,00 -€ 445.845,00 € 946.334,00
Te realiseren € 7.509.437,00 -€ 54.225,00 € 0,00
Boekwaarde € 9.323.561,00 -€ 391.620,00 € 946.334,00
€ 17.333.487,00
€ 7.455.212,00
€ 9.878.275,00
Tabel 9: Opbrengsten
Meer dan 55% van de opbrengsten uit grondverkopen voor woningbouw is daarbij reeds gerealiseerd. De overige opbrengsten (zie tabel 10, bijdragen en subsidies) bestaan daarbij met name uit gerealiseerde bijdragen, verliesneming en winstnemingen. De geraamde baten zijn voor meer dan 90% gereed. Bijdragen en subsidies
Subsidies Exploitatiebijdragen Verliesneming Winstneming Totaal
Totaal opbrengst € 450.000,00 € 0,00 € 974.357,00 -€ 488.000,00 € 936.357,00
Tabel 10: Uitsplitsing overige opbrengsten en bijdragen
4.6
Berekening exploitatieopzet Oosterveld
Een samenvatting van de exploitatieberekening is te vinden in bijlage 3. Hierin worden ook de toekomstige rente en indexeringseffecten geraamd. De opzet sluit met een voordelig resultaat van ca. € 1,2 mln.
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 11 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 12 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
BIJLAGE 1: Afbakening en fasering van het exploitatiegebied
Figuur: Plangrens en fasen grondexploitatie Oosterveld Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 13 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
BIJLAGE 2: Stedenbouwkundig plan en plangrens
Figuur: Stedenbouwkundig plan en plangrens grondexploitatie Oosterveld
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 14 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
BIJLAGE 3: Grondexploitatie samenvatting Project Projectnummer Omschrijving Projectleider Datum laatste wijziging Printdatum
Oosterveld geconsolideerd 2022 Oosterveld Oosterveld geconsolideerd 2022 (actualisatie per 1-1-2022 (na winstneming 2021)) Siebrand Dijkema 1-4-2022 31-5-2022
1. Samenvatting Locatie en ruimtegebruik
Parameters m2
Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
0,00 0,00 0,00
procentueel 100,00% 0,00% 0,00%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Woningbouw Uitgeefbaar
0,00
0,00%
Rekenrente Inflatiecijfer Opbrengstontwikkeling Startjaar exploitatie Eindjaar exploitatie Looptijd in jaren
3,75% 2,00% 2,00% 2022 2027 6
Programma Woningen Eengezins Meergezins Totaal Niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Totaal Dichtheid:
Totaal 1 won. 0 won. 1 won. Totaal 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 1,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0 won./ha.
Subtotaal Woningbouw
0,00
0,00%
Niet-woningbouw Uitgeefbaar
0,00
0,00%
Subtotaal niet-woningbouw
0,00
0,00%
€ 4.064.379,00 € 255.485,00 € 0,00 € 0,00 € 2.292.130,00 € 2.831.223,00 € 160.025,00 € 0,00 € 2.396.250,00 € 0,00 € 300.794,00 € 3.367.018,00 € 217.838,00 € 201.676,00
Te realiseren € 278.096,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 1.286.740,00 € 2.651.599,00 € 158.022,00 € 0,00 € 1.970.409,00 € 0,00 € 0,00 € 979.810,00 € 0,00 € 0,00
Boekwaarde € 3.786.283,00 € 255.485,00 € 0,00 € 0,00 € 1.005.390,00 € 179.624,00 € 2.003,00 € 0,00 € 425.841,00 € 0,00 € 300.794,00 € 2.387.208,00 € 217.838,00 € 201.676,00
€ 16.086.818,00
€ 7.324.676,00
€ 8.762.142,00
€ 16.832.998,00 -€ 445.845,00 € 946.334,00
Te realiseren € 7.509.437,00 -€ 54.225,00 € 0,00
Boekwaarde € 9.323.561,00 -€ 391.620,00 € 946.334,00
€ 17.333.487,00
€ 7.455.212,00
€ 9.878.275,00
Financieel Kosten Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Totaal
Totale kosten excl. inflatie Baten Verkoop woningbouw Verkoop overig Overige opbrengsten en bijdragen
Totaal
Totale opbrengsten excl. opbr. stijging Resultaat
Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
€ 1.116.133,00 € 16.086.818,00 € 17.333.487,00 € 1.246.669,00
Resultaat (eindwaarde)
€ 1.376.071,42
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
€ 412.899,99 € 383.677,67 € 158.624,74
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
€ 1.221.912,04
Prijspeil 1-1-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Renteinvloed
Prijspeil 31-12-2027
Resultaat (ncw)
Cashflow
€ 2.000.000 € 1.500.000
€ 1.000.000 € 500.000 €0 -€ 500.000
Boekwaarde
1-1-2022
1-1-2023
1-1-2024
1-1-2025
1-1-2026
1-1-2027
-€ 1.000.000 -€ 1.500.000
-€ 2.000.000 Kosten incl. kostenstijging
Opbrengsten incl. opbrengstenstijging
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Rentesaldo
Cumulatief
Pagina 15 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Actualisatie Grondexploitatie Bedrijventerrein De Westerd II - Peize Jaarrekening 2021
Zaaknummer: Doc nr: Projectnummer/FCL Datum:
689.23.12 13 april 2022
Planeconoom: Projectleider: Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever:
Suzanne Braxhoofden Maxim Romashuk College van Burgemeester en Wethouders
Status:
Versie 1.0
Melanie Jager
Niet Openbaar o.g.v. artikel 10 lid 2 sub b. en g. van de Wet openbaarheid van bestuur
Roden, april 2022 Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 1 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Inhoudsopgave 1
INLEIDING ........................................................................................................................ 3
2
RESULTATEN EN CONCLUSIES ..................................................................................... 4 2.1 2.2
3
INVLOEDEN OP RESULTATEN EN CONCLUSIES .......................................................... 5 3.1 3.2 3.3 3.4
4
Resultaten en conclusies .................................................................................................................. 4 Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten ............................................................... 4
Risico’s ............................................................................................................................................... 5 Kansen ................................................................................................................................................ 5 Gevoeligheidsanalyse ....................................................................................................................... 5 Tussentijdse winstnemingen ............................................................................................................. 5
ONDERBOUWING VAN RESULTATEN EN CONCLUSIES ............................................... 7 4.1 4.2 4.3
Ruimtegebruik en programma ......................................................................................................... 7 Kosten ................................................................................................................................................. 7 Opbrengsten ....................................................................................................................................... 8
BIJLAGE 1:
EXPLOITATIEKAART ..................................................................................... 9
BIJLAGE 2:
GRONDEXPLOITATIE SAMENVATTING ...................................................... 10
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 2 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
1 Inleiding Het bedrijventerrein De Westerd is gelegen aan de noordzijde van de kern Peize tussen de Groningerweg en de Westerweg. Het gebied is reeds bouwrijp gemaakt en is ook nagenoeg woonrijp. De gemeente wil hier verkoop woon-werk kavels en bedrijvenkavels. Inmiddels zijn meerdere kavels verkocht en is er een nog één woon-werk kavel beschikbaar en één kavel aan de provinciale weg (zichtlocatie). De voorliggende grondexploitatie is een actualisering van de grondexploitatie zoals vastgesteld bij de jaarrekening van 2020. Deze rapportage beschrijft de financiële resultaten met algemene uitgangspunten, de financiële gevoeligheden (kansen en risico’s) een verschillenanalyse en de nadere onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten van de grondexploitatie. BBV De Commissie BBV heeft in juli 2019 de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken geactualiseerd. In deze notitie worden bestaande notities en aanvullingen samengevat. Deze notitie vervangt de volgende stukken: • Notitie Grondexploitaties 2016 (maart 2016); • Notitie Faciliterend grondbeleid (maart 2016); • Aanvulling tussentijds winst nemen grondexploitaties (maart 2018); • Verwerken onderhandenwerk grondexploitatie (februari 2008); • Alle bijbehorende Vragen & Antwoorden van de commissie BBV. Bij de actualisatie zijn de restant budgetten (totaal budget minus boekwaarde) geïndexeerd met 2,7 %.
Dit is gebaseerd op de voorlopige cpi-index alle huishoudens van het CBS voor 2020 (december 2021). Indien er nieuwe ramingen beschikbaar zijn of de projectleider het budget heeft aangegeven meer of minder budget nodig te hebben, is dan aangehouden. Bij het bepalen van de opbrengsten is de grondprijsbrief als uitgangspunt genomen.
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 3 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
2 Resultaten en conclusies 2.1
Resultaten en conclusies
Het resultaat op netto contante waarde per 01-01-2022 is circa € 53.869,- positief. In tabel 1 is het resultaat uitgesplitst naar eindwaarde per 31-12-2022 en netto contante waarde per 1-1-2022. Resultaat
Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
-€ 144.161,€ 1.462.552,€ 1.522.583,€ 60.031,-
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Resultaat (eindwaarde)
€ 54.946,-
31-12-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente invloed
€ 2.058,€ 0,-€ 3.027,-
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
€ 53.869,-
1-1-2022
Resultaat (ncw) Tabel 1: Samenvatting resultaat
De betreffende boekwaarde bedraagt € 144.161,- negatief, dit betekent dat de gemaakte kosten hoger zijn dan de tot nu toe gerealiseerde opbrengsten. 2.2
Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten
De volgende rekenuitgangspunten zijn gehanteerd ten behoeve van het opstellen van de grondexploitatie: Gehanteerde parameters Rentepercentage negatief saldo
2,10%
Rentepercentage positief saldo
2,10%
Rekenrente contante waarde (disconteringsvoet) Kostenstijging
2,00%
Opbrengstenstijging
0,00%
Startdatum grondexploitatie (boekwaarde vanaf) Prijspeildatum
1-1-2013
Eindwaardedatum
31-12-2022
3,00%
1-1-2022
Tabel 2: Gehanteerde parameters
De interne rekenrente is 2,1% voor de locatieontwikkelingsprojecten. De parameter voor de opbrengstenstijging blijft, gelijk aan afgelopen jaren, op 0%. Voor grond-, weg- en waterbouwkosten wordt in 2022 3,0 % gehanteerd. Voor de plankosten wordt telkens uitgegaan van 2,5 %. Dit conform de memo “Memo Parameters Grondexploitaties Jaarrekening 2021”.
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 4 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
3 Invloeden op resultaten en conclusies In dit hoofdstuk worden de kansen en risico’s besproken die zich kunnen voordoen. 3.1
Risico’s
•
Bouw- en woorijp maken: Het gebied is grotendeels bouw- en woonrijp gemaakt. De werkzaamheden voor bouw- en woonrijp maken zijn ruim binnen het budget aanbesteed en uitgevoerd. De nog uit te voeren werkzaamheden in het kader van woonrijp maken bestaan uit het aanbrengen van inritten. Daarnaast is de zichtlocatie gesplitst in twee aparte kavels, met daartussen een toegangsweg. De kosten van de aanleg van deze weg worden deels betaald door de eigenaren van de te verkopen kavels. De overige kosten kunnen uit de grondexploitatie worden betaald. Gezien de omvang van de restant werkzaamheden is er nauwelijks nog risico te verwachten op de resterende investeringen.
•
Afzet kavels: er ligt mogelijk een risico in de afzet van de kavels. De laatste woonwerk-kavel (nr.5) is in 2022 verkocht. Daarnaast is er een koopovereenkomst met één van de twee zichtkavels. Voor de andere zichtlocatie is een gegadigde, maar er is nog geen koopovereenkomst gesloten.
3.2 •
Kansen Geen.
3.3
Gevoeligheidsanalyse
Aangezien de grondexploitatie naar verwachting eind 2022 ten einde is, is er geen uitgebreide gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. Het belangrijkste risico is dat de kavels later verkocht worden. Verkoop van de kavels in 2023 in plaats van in 2022 levert een verlaging van het eindresultaat op van ca. € 6.800,-. Effecten van een renteaanpassing zijn niet groot, slechts € 1.500,-. 3.4
Tussentijdse winstnemingen
Het BBV schrijft voor dat als een grondexploitatie een negatief resultaat verwacht, er direct een voorziening voor dit verlies wordt getroffen. Van winstgevende grondexploitaties schrijft dezelfde BBV voor dat bij meerjarige projecten de winst niet pas aan het einde van de looptijd mag worden genomen. Er moet tussentijds winst worden genomen, echter wel rekening houdend met de nodige voorzichtigheid. Hiervoor wordt de methode ‘Percentage of Completion (Poc)’ voorgeschreven. Voor zover gronden zijn verkocht moet tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Op basis van de voorgeschreven Poc-methode zijn binnen de grondexploitatie de volgende tussentijdse winstnemingen verwerkt: Jaar 2017 2018 2019: 2020: 2021: Totaal:
Tussentijdse winstneming € 55.000,€ 9.000,€ 40.000,€ 0,€ 12.000,€ 116.000,-
Er is in totaal tussentijds € 116.000,- aan winst genomen vanuit deze grondexploitatie.
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 5 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
4.
Verschillenanalyse
In de voorliggende grondexploitatie bij JR 2021 is het resultaat op contante waarde per 1-1-2021 € 53.869,- positief. Het resultaat is iets minder positief dan het resultaat van de grondexploitatie bij JR 2020, wat grotendeels veroorzaakt wordt door de verplichte tussentijdse winstneming (verwerkt binnen de post ‘voorbereiding en toezicht’). In onderstaande verschillenanalyse worden de wijzigingen in de geactualiseerde grondexploitatie ten opzichte van de vastgestelde grondexploitatie van vorig jaar. De overige verschillen worden veroorzaakt door de CPI index en de verlaging van de rente, van 2,2% naar 2,1%. 2021
2022
Verschil
Verwerving/inbrengwaarde
€ 507.142,67
€ 507.142,67
€ 0,00
Bouwrijpmaken
€ 210.240,54
€ 210.240,54
€ 0,00
Woonrijpmaken
€ 71.602,15
€ 73.604,13
€ 2.001,99
Groen
€ 9.287,25
€ 9.287,25
€ 0,00
Verlichting/Kranen/Nuts
€ 15.630,25
€ 15.821,90
€ 191,65
Kunstwerken en overig
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Bijdragen bovenplanse kosten/reserves
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Investeringen
Planschade
€ 84.526,86
€ 84.526,86
€ 0,00
Planontwikkelingskosten
€ 129.106,80
€ 134.509,10
€ 5.402,30
Voorbereiding en toezicht
€ 180.252,35
€ 193.001,26
€ 12.748,91
Rente TOTAAL
€ 228.026,85
€ 234.418,06
€ 6.391,21
€ 1.435.815,72
€ 1.462.551,78
€ 26.736,05
€ 763.554,66
€ 764.042,18
-€ 487,52
Opbrengsten Woningbouw vrije kavels / (C)PO Bedrijven
€ 758.540,66
€ 758.540,66
€ 0,00
TOTAAL
€ 1.522.095,32
€ 1.522.582,84
-€ 487,52
Kostenstijging
€ 3.815,62
€ 2.057,75
-€ 1.757,87
Te realiseren rentekosten
€ 9.262,34
€ 3.027,39
-€ 6.234,95
Boekwaarde kosten
€ 1.283.666,22
€ 1.306.294,25
€ 22.628,03
Boekwaarde opbr.
€ 979.323,12
€ 1.162.132,84
€ 182.809,72
Boekwaarde saldo
-€ 304.343,10
-€ 144.161,41
-€ 160.181,69
Eindwaarde
€ 73.201,63
€ 54.945,92
€ 18.255,71
Contante waarde
€ 70.359,13
€ 53.868,55
€ 16.490,58
Nominale waarde Tabel 4: Verschillenanalyse
€ 86.279,60
€ 60.031,06
€ 26.248,53
Faseringsinvloeden en boekwaarde
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 6 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
4 Onderbouwing van resultaten en conclusies 4.1
Ruimtegebruik en programma
In tabel 5 staat het grondgebruik bij startdatum grondexploitatie samengevat. Locatie en ruimtegebruik
Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
m2 32.577,00 0,00 32.577,00
procentueel 100,00% 0,00% 100,00%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
2.547,00 10.709,00 1.660,00 14.916,00
7,82% 32,87% 5,10% 45,79%
(Niet)Woningbouw bebouwing Uitgeefbaar woningbouw Uitgeefbaar niet-woningbouw Subtotaal bebouwing
8.111,00 9.550,00 17.661,00
24,90% 29,32% 54,21%
Tabel 5: Ruimtegebruik
In tabel 6 staat het programma bij startdatum grondexploitatie samengevat. Programma Woningbouw Woon-werk kavels Niet - woningbouw Bedrijventerrein
Totaal
Gerealiseerd
Te realiseren
4 stuks
3 stuks
1 stuk
9.550 m²
5.545 m²
4.005 m²
Tabel 6: Programma
Opmerkingen: • Het uitgangspunt voor het grondgebruik is de tekening Exploitatiekaart, d.d. 21-04-2016 De Westerd II te Peize. •
De zichtlocatie is gesplitst in twee kavels van elk ca 2.000 m².
•
Het uitgeefbaar percentage is naar verhouding laag. Dit houdt echter nauw verband met de beperkingen (normen water, vorm en ligging van het gebied, inpassing van gesitueerde panden, omwonenden) die er zijn geweest om tot invulling van het stedenbouwkundig plan te komen;
•
De ontsluiting van de kavels voor het wonen werken vindt plaats aan de achterzijde van de kavels. Er is geen inrit vanaf de Groningerweg. Er is voor gekozen om vanaf de Groningerweg alleen een voorziening/voetpad voor langzaam verkeer toe te staan (voetgangers en fietsers).
4.2
Kosten
In 2021 zijn voornamelijk kosten gemaakt voor planontwikkeling en rente. Boekwaarde De boekwaarde bedraagt € 144.161,- negatief per 31-12-2021 na winstneming (tot en met 2021). Bouw- en woonrijpmaken Het gebied is grotendeels bouw- en woonrijp gemaakt. Er resteert slechts het realiseren van inritten en de aanleg een toegangsweg tussen de twee gesplitste zichtkavels. Deze kosten worden naar verwachting vergoed door de toekomstige eigenaren van deze kavels. Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 7 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Groen Het budget voor groen is vervallen. Verlichting en Brandkranen Er is rekening gehouden met 1 lichtmast en 1 brandkraan per 30 m1 rijweg. Er is geen rekening gehouden met het leveren en aanbrengen van extra verlichting langs de Groningerstraat. Kosten planontwikkeling en voorbereiding en toezicht De huidige activiteiten richten zich vooral op aansturing en communicatie, uitvoering en afspraken planologische consequenties, promotie en verkoop van terreinen en financiële bewaking. Verwacht wordt dat dit binnen het budget kan worden gerealiseerd. 4.3
Opbrengsten
Programma De laatste woon-werkkavel 4 is verkocht in 2021. Voor het bedrijvenkavel met zichtlocatie is een fasering in 2022 aangehouden, rekening houdend met de splitsing van de kavels. Hier is concrete belangstelling voor, daarin heeft de grondexploitatie als einddatum 31-12-2022. Grondprijzen en opbrengsten De grondprijzen zijn conform grondprijsbrief 2022 en in de grondexploitatie niet verder jaarlijks geïndexeerd.
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 8 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Bijlage 1:
Exploitatiekaart
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 9 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Bijlage 2:
Grondexploitatie samenvatting
Jaarschijven: Projectnaam Projectnummer Projectomschrijving Printdatum
De Westerd 689.12.12 Grondexploitatie Bedrijventerrein (actualisatie per 1-1-2022 (na winstneming 2021))
Jaarschijven Kasstroom grondexploitatie Kosten Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Totaal
Nog te realiseren
Boekwaarde
1-1-2022
€ 507.143 €0 €0 €0 € 210.241 € 73.604 € 9.287 € 15.822 €0 €0 € 84.527 € 134.509 € 193.001 € 234.418
€0 €0 €0 €0 €0 € 39.983 €0 € 7.290 €0 €0 €0 € 80.498 € 28.486 €0
€ 507.143 €0 €0 €0 € 210.241 € 33.621 € 9.287 € 8.532 €0 €0 € 84.527 € 54.011 € 164.515 € 234.418
€0 €0 €0 €0 €0 € 39.983 €0 € 7.290 €0 €0 €0 € 80.498 € 28.486 €0
Totale Kosten
€ 1.462.552
€ 156.258
€ 1.306.294
€ 156.258
Opbrengsten
Totaal
Nog te realiseren
Woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Overige opbrengsten Bijdragen
€ 764.042 € 758.541 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0
€0 € 360.450 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0
€ 764.042 € 398.091 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0
€0 € 360.450 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0
Totale Opbrengsten
€ 1.522.583
€ 360.450
€ 1.162.133
€ 360.450
Inflatiecorrectie en bepaling van kasstroom Stand per 1-1-
Boekwaarde
1-1-2022
Totaal
Nog te realiseren
-€ 1.462.552 € 1.522.583
-€ 156.258 € 360.450
Kostenstijging Opbrengstenstijging
-€ 2.058 €0
-€ 2.058 €0
-€ 2.058 €0
Rente over negatieve kasstroom Rente over positieve kasstroom
-€ 3.027 €0
-€ 3.027 €0
-€ 3.027 €0
Stand per 31-12-
€ 54.946
Saldo op Netto Contante Waarde Saldo op Eindwaarde Saldo op Nominale Waarde
€ 53.869 € 54.946 € 60.031
Kosten Opbrengsten
Boekwaarde
1-1-2022 -€ 144.161
-€ 1.306.294 € 1.162.133
-€ 144.161 1-1-2022 31-12-2022
53.869 54.946
-€ 156.258 € 360.450
€ 54.946 31-12-2022 -
€ 400.000
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Pagina 10 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Project Projectnummer Omschrijving Projectleider Datum laatste wijziging Printdatum
De Westerd 689.12.12 Grondexploitatie Bedrijventerrein (actualisatie per 1-1-2022 (na winstneming 2021)) 21-3-2022 12-4-2022
1. Samenvatting Locatie en ruimtegebruik
Parameters m2
Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
32.577,00 0,00 32.577,00
procentueel 100,00% 0,00% 100,00%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
2.547,00 10.709,00 1.660,00 14.916,00
7,82% 32,87% 5,10% 45,79%
Woningbouw Uitgeefbaar
8.111,00
24,90%
Subtotaal Woningbouw
8.111,00
24,90%
Niet-woningbouw Uitgeefbaar
9.550,00
29,32%
Subtotaal niet-woningbouw
9.550,00
29,32%
Rekenrente Inflatiecijfer Opbrengstontwikkeling Startjaar exploitatie Eindjaar exploitatie Looptijd in jaren
3,75% 2,00% 2,00% 2013 2022 10
Programma Woningen Eengezins Meergezins Totaal Niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Totaal Dichtheid:
Totaal 0 won. 0 won. 0 won. Totaal 9.550,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 9.550,00 m2 UITG. 0 won./ha.
Financieel Kosten Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Totaal
Totale kosten excl. inflatie Baten Verkoop woningbouw Verkoop bedrijven Verkoop kantoren Verkoop winkels Verkoop horeca Verkoop commercieel Verkoop niet-commercieel Verkoop overig Overige opbrengsten en bijdragen
Te realiseren € 507.142,67 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 210.240,54 € 73.604,13 € 9.287,25 € 15.821,90 € 0,00 € 0,00 € 84.526,86 € 134.509,10 € 193.001,26 € 234.418,06
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 39.983,49 € 0,00 € 7.289,90 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 80.497,87 € 28.486,26 € 0,00
€ 1.462.551,78 Totaal
Totale opbrengsten excl. opbr. stijging
Boekwaarde € 507.142,67 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 210.240,54 € 33.620,64 € 9.287,25 € 8.532,00 € 0,00 € 0,00 € 84.526,86 € 54.011,23 € 164.515,00 € 234.418,06
€ 156.257,53 Te realiseren
€ 1.306.294,25
€ 764.042,18 € 758.540,66 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 0,00 € 360.450,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
Boekwaarde € 764.042,18 € 398.090,66 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 1.522.582,84
€ 360.450,00
€ 1.162.132,84
Resultaat Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
-€ 144.161,41 € 1.462.551,78 € 1.522.582,84 € 60.031,06
Resultaat (eindwaarde)
€ 54.945,92
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Renteinvloed
€ 2.057,75 € 0,00 -€ 3.027,39
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Resultaat (ncw)
€ 53.868,55
Prijspeil 1-1-2022
Prijspeil 31-12-2022
Cashflow
€ 400.000 € 300.000
€ 200.000 € 100.000 €0 Boekwaarde
1-1-2022
-€ 100.000 -€ 200.000 Kosten incl. kostenstijging
Grondexploitatie De Westerd JR 2021
Opbrengsten incl. opbrengstenstijging
Rentesaldo
Cumulatief
Pagina 11 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Actualisatie Grondexploitatie Bedrijventerrein Uitbreiding Westeres – Roden Jaarrekening 2021
Zaaknummer: Doc nr: Projectnummer/FCL Datum:
689.11.12 9 juni 2022
Planeconoom: Projectleider: Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever:
Suzanne Braxhoofden Maxim Romashuk College van Burgemeester en Wethouders
Status:
Versie 1.0
Melanie Jager
Niet Openbaar o.g.v. artikel 10 lid 2 sub b. en g. van de Wet openbaarheid van bestuur
Roden, april 2022
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 1 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Inhoudsopgave 1
INLEIDING ................................................................................................................................................... 3
2
RESULTATEN EN CONCLUSIES .......................................................................................................... 4 2.1
3
Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten ............................................................... 4
INVLOEDEN OP RESULTATEN EN CONCLUSIES ......................................................................... 5 3.1 3.2 3.3 3.4
Risico’s ............................................................................................................................................... 5 Kansen ................................................................................................................................................ 5 Gevoeligheidsanalyse ....................................................................................................................... 5 Tussentijdse winstnemingen ............................................................................................................. 6
4
VERSCHILLENANALYSE ........................................................................................................................ 7
5
ONDERBOUWING RESULTATEN EN CONCLUSIES ..................................................................... 8 5.1 5.2 5.3 5.4
Ruimtegebruik en programma ......................................................................................................... 8 Kosten ................................................................................................................................................. 8 Opbrengsten ....................................................................................................................................... 9 Fasering en overige specifieke uitgangspunten ............................................................................ 9
BIJLAGE 1: EXPLOITATIEKAART ............................................................................................................ 10 BIJLAGE 2: GRONDEXPLOITATIE SAMENVATTING ........................................................................ 11
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 2 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
1 Inleiding Aan de rand van Roden is het bedrijventerrein Westeres gelegen. Westeres kan gekwalificeerd worden als een woonboulevard, waar onder andere Gamma en diverse woonwinkels gesitueerd zijn. Naast Gamma ligt nog een kavel braak, die deels ingericht is met een tankstation. Dit gehele gebied valt binnen de voormalige grondexploitatie Westeres en maakt geen deel uit van deze exploitatie. Aan de overzijde van de Gamma, grenzend aan de rondweg is nog een braakliggend terrein gesitueerd. Dit terrein is aangeduid als “Uitbreiding Westeres”. Voor dit terrein is betreffende grondexploitatie opgesteld. De grondexploitatie Uitbreiding Westeres maakt deel uit van de projectexploitatie Herstructurering bedrijventerrein Roden, zoals vastgesteld door de raad op 19 juni 2013. Bij de herziening voor de jaarrekening 2017 is duidelijk geworden dat voor deze locatie naar een bredere invulling gekeken moet worden. De gemeente heeft afgelopen jaren geconstateerd dat er verschillende aanvragen voor het terrein Westeres waren binnengekomen, waar de gemeente op basis van de vigerende plannen geen medewerking aan kon verlenen. Dit gaf aanleiding om de bestemming voor grootschalige detailhandel te verruimen. Om deze reden is het bestemmingsplan gewijzigd. BBV De Commissie BBV heeft in juli 2019 de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken geactualiseerd.
In deze notitie worden bestaande notities en aanvullingen samengevat. Deze notitie vervangt de volgende stukken: • Notitie Grondexploitaties 2016 (maart 2016); • Notitie Faciliterend grondbeleid (maart 2016); • Aanvulling tussentijds winst nemen grondexploitaties (maart 2018); • Verwerken onderhandenwerk grondexploitatie (februari 2008); • Alle bijbehorende Vragen & Antwoorden van de commissie BBV. Bij de actualisatie zijn de restant budgetten (totaal budget minus boekwaarde) geïndexeerd met 2,7 %. Dit is gebaseerd op de voorlopige cpi-index alle huishoudens van het CBS voor 2021 (december 2021). Indien er nieuwe ramingen beschikbaar zijn of de projectleider het budget heeft aangegeven meer of minder budget nodig te hebben, is dan aangehouden. Bij het bepalen van de opbrengsten is de grondprijsbrief als uitgangspunt genomen.
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 3 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
2 Resultaten en Conclusies Het resultaat op netto contante waarde per 01-01-2022 is € 408.704,- positief. In tabel 1 is het resultaat uitgesplitst naar eindwaarde per 31-12-2023 en netto contante waarde per 01-01-2022. Resultaat Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
-€ 44.374,€ 475.492,€ 912.132,€ 436.640,-
Resultaat (eindwaarde)
€ 425.216,-
Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente invloed Resultaat (ncw) Tabel 1: Samenvatting resultaat
€ 9.467,€ 0,-€ 1.958,-
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 Prijspeil 31-12-2023 Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
€ 408.704,-
1-1-2022
De boekwaarde bedraagt per 01-01-2021 € 44.374,- negatief, hetgeen betekent dat de gemaakte kosten hoger zijn dan de tot nu toe gemaakte opbrengsten. 2.1
Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten
De volgende rekenuitgangspunten zijn gehanteerd ten behoeve van het opstellen van de grondexploitatie: Gehanteerde parameters Rentepercentage negatief saldo
2,1%
Rentepercentage positief saldo
2,1%
Rekenrente contante waarde (disconteringsvoet) Kostenstijging
2,00 %
Opbrengstenstijging
0,00 %
Startdatum grondexploitatie (boekwaarde vanaf) Prijspeildatum
1-1-2013
Eindwaardedatum
31-12-2023
3,00 %
1-1-20212
Tabel 2: Gehanteerde parameters
De interne rekenrente is 2,1 % voor de locatieontwikkelingsprojecten. De parameter voor de opbrengstenstijging blijft, gelijk aan afgelopen jaren, op 0%. Voor grond-, weg- en waterbouwkosten wordt in 2022 3,0 % gehanteerd en na 2021 2,5%. Voor de plankosten wordt telkens uitgegaan van 2,5%. Dit conform de memo “Memo Parameters Grondexploitaties Jaarrekening 2021”.
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 4 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
3 Invloeden op resultaten en conclusies In dit hoofdstuk worden de kansen en risico’s aan de orde gesteld. 3.1 •
Risico’s De afzet van de overige grond is niet zeker. Vertraging van de uitgifte leidt tot lagere grondopbrengsten. In de gevoeligheidsanalyse wordt hier rekening mee gehouden. Als beheersmaatregel is de afzet gesteld op 2023; Het bestemmingsplan is verruimd, waardoor er nu meer mogelijkheden zijn binnen het gebied. Dit kan ten koste gaan van de eenheid en aantrekkelijkheid van het gebied.
•
3.2 •
Kansen Er is in 2021 veel gesproken met belangstellenden over de kavels op het bedrijventerrein. Er is concrete belangstelling getoond door 3 partijen, waarvan één helaas is afgehaakt om dat zij een bestaand bedrijfspand konden betrekken. Ondernemers worden er mee geconfronteerd dat de bouwkosten hoger zijn geworden, waarvoor nieuwbouw in sommige gevallen duurder is dan verbouwen. De nog te maken kosten zijn feitelijk laag, aangezien de wegenstructuur er reeds ligt en de nieuwe kavels hierop aan kunnen haken; In de berekening is een veilige opbrengst per m² aangehouden voor de overige gronden van € 75,00. In principe kunnen op zichtlocaties hogere opbrengsten worden behaald; Indien gestuurd wordt op de cashflow, kan het risico beperkt blijven.
• • • 3.3
Gevoeligheidsanalyse
Gezien de diverse invloeden op de grondexploitatie is een gevoeligheidsanalyse (zie onderstaande tabel) uitgevoerd. Uit onderstaande gevoeligheidsanalyse blijkt dat de grondexploitatie, ook bij een tegenvallende markt, nog steeds met een positief resultaat sluit. Het grootste effect ontstaat tot een eventuele vertraging in de afzet van de gronden, dat veroorzaakt gemiddeld genomen een daling van het resultaat van ca. € 13.000,- per jaar. Gevoeligheidsanalyse Parameters
NCW per 01-01-2020 (x 1.000)
Rente basis
408,7
positief
Rente 1% hoger
407,8
positief
Rente 1% lager
409,6
positief
Opbrengstenstijging basis
408,7
positief
Opbrengstenstijging 1% hoger
418,9
positief
Opbrengstenstijging 1% lager
398,5
positief
Kostenstijging basis
408,7
positief
Kostenstijging 1% lager
412,0
positief
Kostenstijging 1% hoger
405,4
positief
Fasering grondopbrengsten basis
408,7
positief
Fasering 2 jaar later
380,8
positief
367,6
positief
Fasering 3 jaar later Tabel 3: Gevoeligheidsanalyse
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 5 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
3.4
Tussentijdse winstnemingen
Het BBV schrijft voor dat als een grondexploitatie een negatief resultaat verwacht, er direct een voorziening voor dit verlies wordt getroffen. Van winstgevende grondexploitaties schrijft dezelfde BBV voor dat bij meerjarige projecten de winst niet pas aan het einde van de looptijd mag worden genomen. Er moet tussentijds winst worden genomen, echter wel rekening houdend met de nodige voorzichtigheid. Hiervoor wordt de methode ‘Percentage of Completion (Poc)’ voorgeschreven. Voor zover gronden zijn verkocht moet tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Op basis van de voorgeschreven Poc-methode zijn binnen de grondexploitatie de volgende tussentijdse winstnemingen verwerkt: Jaar 2017 2018 2019: 2020: 2021: Totaal:
Tussentijdse winstneming € 25.000,€ 26.000,€ 0,€ 0,€ 0,€ 51.000,-
Er is in totaal tussentijds € 51.000,- aan winst genomen vanuit deze grondexploitatie. De resterende winst kan pas genomen worden als de gronden daadwerkelijk verkocht worden.
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 6 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
4 Verschillenanalyse Het resultaat is iets minder positief dan het resultaat van de grondexploitatie bij JR 2020. In onderstaande verschillenanalyse worden de wijzigingen in de geactualiseerde grondexploitatie ten opzichte van de vastgestelde grondexploitatie van vorig jaar. Het meest opvallende verschil wordt veroorzaakt door de verhoging van de planontwikkelingskosten. Deze kostenpost is tot en met 2021 volledig benut, maar omdat de gronden nog niet verkocht zijn, worden er in 2022 en 2023 nog wel uren aan besteed. Dit bedrag is daarom verhoogd. De verschillen worden veroorzaakt door de CPI index (2,7 %) en de verlaging van de rente, van 2,2% naar 2,1%. Investeringen
2021
2022
Verschil
Verwerving/inbrengwaarde
€ 87.760,00
€ 87.760,00
€ 0,00
Milieuvoorzieningen/Bodemsanering
€ 7.289,73
€ 7.486,55
€ 196,82
Woonrijpmaken
€ 215.504,73
€ 220.658,86
€ 5.154,13
Planontwikkelingskosten
€ 87.419,40
€ 97.630,74
€ 10.211,34
Voorbereiding en toezicht
€ 73.105,07
€ 73.105,07
€ 0,00
Rente
-€ 11.983,38
-€ 11.149,55
€ 833,83
€ 459.095,55
€ 475.491,67
€ 16.396,13
Commercieel
€ 706.950,00
€ 706.950,00
€ 0,00
Niet-commercieel (brandweer)
€ 205.182,00
€ 205.182,00
€ 0,00
TOTAAL
€ 912.132,00
€ 912.132,00
€ 0,00
Kostenstijging
€ 13.109,21
€ 9.467,05
-€ 3.642,17
Te realiseren rentekosten
€ 2.692,78
€ 1.957,70
-€ 735,08
Opbrengstenstijging
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Te realiseren renteopbrengsten
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 244.888,29
€ 249.556,12
€ 4.667,83
TOTAAL Opbrengsten niet-woningbouw
Faseringsinvloeden en boekwaarde
Boekwaarde kosten Boekwaarde opbr.
€ 205.182,00
€ 205.182,00
€ 0,00
Boekwaarde saldo
-€ 39.706,29
-€ 44.374,12
€ 4.667,83
Eindwaarde
€ 437.234,46
€ 425.215,58
€ 12.018,88
Contante waarde
€ 412.015,80
€ 408.703,95
€ 3.311,85
Nominale waarde
€ 453.036,45
€ 436.640,33
€ 16.396,13
Tabel 4: Verschillenanalyse
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 7 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
5 Onderbouwing resultaten en conclusies 5.1
Ruimtegebruik en programma
In tabel 5 staat het grondgebruik samengevat. Locatie en ruimtegebruik m2 18.329,00 923,00 17.406,00
procentueel 100,00% 5,04% 94,96%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
0,00 5.407,00 0,00 5.407,00
0,00% 29,50% 0,00% 29,50%
Niet-woningbouw bebouwing Uitgeefbaar
11.999,00
65,46%
11.999,00
65,46%
Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
Subtotaal niet-woningbouw Tabel 5: Ruimtegebruik
In de onderstaande tabel staat het programma samengevat. Programma
Totaal
Gerealiseerd
Te realiseren
9.426 m²
-
9.426 m²
2.533 m²
2.533 m²
-
11.999 m²
2.533 m²
9.426 m²
Commercieel PDV Maatschappelijk Brandweerkazerne TOTAAL Tabel 6: Programma
5.2
Kosten
In 2021 zijn alleen kosten gemaakt voor planontwikkeling en rente. Er waren geen inkomsten. Boekwaarde De boekwaarde bedraagt € 44.374,12,- negatief per 31-12-2021 na winstneming (tot en met 2021). Milieuvoorzieningen/Archeologie De onderzoeken naar archeologie in het gebied zijn afgerond, er zijn geen archeologische vondsten gedaan. Hier is dan ook verder geen budget meer voor opgenomen. Ook alle onderzoeken naar asbest zijn uitgevoerd. Eén kavel moet worden gesaneerd, hier is een bedrag voor opgenomen in de grondexploitatie. Bouw- en woonrijp maken De afdeling OW&A heeft een raming aangeleverd van het bouw- en woonrijp maken. Het behelst de kosten van opruimwerkzaamheden, riolering, wegverharding, groen en water en openbare verlichting. Een groot deel van het bestaande groen, een houtwal, blijft behouden. Voor het overige wordt bosplantsoen aangebracht. Er is rekening gehouden met voldoende watercompensatie van 1.600 m² in het gebied. In totaal is hier nog een budget beschikbaar van ca. € 220.000,-. De kosten zullen pas gemaakt worden op het moment dat opbrengsten uit verkoop zeker zijn gesteld.
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 8 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Plankosten De plankosten (uren intern personeel) is verhoogd met € 7.000,-. Hiermee zijn de uren voor 2022 en 2023 zeker gesteld. De verwachting is dat deze kosten verder beperkt kunnen blijven, omdat het slechts nog de verkoop en aansluiting van bedrijvenkavels betreft aan bestaande infrastructuur. Voorbereiding en Toezicht Het bedrag voor voorbereiding en toezicht is separaat in de exploitatie opgenomen. Er resteert nog ca. € 15.400. 5.3
Opbrengsten
De opbrengsten van het plan bestaan uit de verkoop van bouwrijpe grond voor de nieuwe brandweerkazerne plus de verkoop van nog één of twee kavels. De grond voor de brandweerkazerne is reeds verkocht en is onderdeel van de boekwaarde. De verkoop van de overige grond is in de grondexploitatie opgenomen tegen een prijs van € 75,00 per m² uitgeefbaar. Conform de grondprijsbrief is de grondprijs minimaal gelijk aan de grondprijs in Haarveld. Hoewel het een zichtlocatie betreft wordt in deze exploitatie een voorzichtige opbrengst gehanteerd, omdat de opbrengst ook erg afhangt van de functie die zich hier zal gaan vestigen. 5.4
Fasering en overige specifieke uitgangspunten
Jaarlijks wordt de exploitatie herzien/geactualiseerd, waarbij de werkelijk gerealiseerde kosten en opbrengsten in de boekwaarde worden opgenomen en de nog te maken kosten opnieuw worden getoetst. Er wordt gestuurd op cashflow, wat betekent dat kosten en opbrengsten zo mogelijk goed met elkaar in balans gebracht worden, zodat het renteverlies geminimaliseerd wordt. Voor deze exploitatie is het volgende aangehouden Bouw- en woonrijp maken Het restant bouw en woonrijp maken is gefaseerd in 2023. Uitgiftetempo Gronduitgifte is voorzien uiterlijk in 2023.
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 9 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Bijlage 1: Exploitatiekaart
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
pagina 10 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Bijlage 2: Grondexploitatie samenvatting Projectnaam Projectnummer Projectomschrijving Printdatum
Uitbreiding Westeres 689.11.12 Grondexploitatie bedrijventerrein (actualisatie per 1-1-2022 (na winstneming 2021))
Jaarschijven Kasstroom grondexploitatie Kosten
Totaal
Nog te realiseren
Boekwaarde
1-1-2022
1-1-2023
Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
€ 87.760 €0 € 7.487 €0 €0 € 220.659 €0 €0 €0 €0 €0 € 97.631 € 73.105 -€ 11.150
€0 €0 € 7.487 €0 €0 € 196.048 €0 €0 €0 €0 €0 € 7.000 € 15.401 €0
€ 87.760 €0 €0 €0 €0 € 24.611 €0 €0 €0 €0 €0 € 90.631 € 57.704 -€ 11.150
€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 3.500 €0 €0
€0 €0 € 7.487 €0 €0 € 196.048 €0 €0 €0 €0 €0 € 3.500 € 15.401 €0
Totale Kosten
€ 475.492
€ 225.936
€ 249.556
€ 3.500
€ 222.436
Opbrengsten
Totaal
Nog te realiseren
Woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Overige opbrengsten Bijdragen
€0 €0 €0 €0 €0 € 706.950 € 205.182 €0 €0 €0
€0 €0 €0 €0 €0 € 706.950 €0 €0 €0 €0
Totale Opbrengsten
€ 912.132
Inflatiecorrectie en bepaling van kasstroom Stand per 1-1-
€ 706.950
-€ 3.500 €0
-€ 222.436 € 706.950
-€ 9.467 €0
-€ 43 €0
-€ 9.424 €0
-€ 1.958 €0
-€ 932 €0
-€ 1.026 €0
-€ 48.849 31-12-2022 -
€ 425.216 31-12-2023
Kostenstijging Opbrengstenstijging
-€ 9.467 €0
Rente over negatieve kasstroom Rente over positieve kasstroom
-€ 1.958 €0
Saldo op Netto Contante Waarde Saldo op Eindwaarde Saldo op Nominale Waarde
€ 408.704 € 425.216 € 436.640
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
€0 €0 €0 €0 €0 € 706.950 €0 €0 €0 €0 € 706.950
-€ 225.936 € 706.950
€ 425.216
1-1-2023 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0
1-1-2023 -€ 48.849
-€ 475.492 € 912.132
€ 205.182
1-1-2022
€0
Nog te realiseren
Stand per 31-12-
€0 €0 €0 €0 €0 €0 € 205.182 €0 €0 €0
1-1-2022 -€ 44.374
Totaal
Kosten Opbrengsten
Boekwaarde
Boekwaarde
-€ 249.556 € 205.182
-€ 44.374 1-1-2022 31-12-2023
408.704 425.216
pagina 11 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Project Projectnummer Omschrijving Projectleider Datum laatste wijziging Printdatum
Uitbreiding Westeres 689.11.12 Grondexploitatie bedrijventerrein (actualisatie per 1-1-2022 (na winstneming 2021)) Maxim Romashuk 21-3-2022 12-4-2022
1. Samenvatting Locatie en ruimtegebruik
Parameters m2
Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
18.329,00 923,00 17.406,00
procentueel 100,00% 5,04% 94,96%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
0,00 5.407,00 0,00 5.407,00
0,00% 29,50% 0,00% 29,50%
Woningbouw Uitgeefbaar
0,00
0,00%
Subtotaal Woningbouw
0,00
0,00%
11.999,00
65,46%
11.999,00
65,46%
Niet-woningbouw Uitgeefbaar
Subtotaal niet-woningbouw
Rekenrente Inflatiecijfer Opbrengstontwikkeling Startjaar exploitatie Eindjaar exploitatie Looptijd in jaren
3,75% 2,00% 2,00% 2013 2023 11
Programma Woningen Eengezins Meergezins Totaal Niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Totaal Dichtheid:
Totaal 0 won. 0 won. 0 won. Totaal 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 9.426,00 m2 UITG. 2.533,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 11.959,00 m2 UITG. 0 won./ha.
Financieel Kosten Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Totaal
Te realiseren € 87.760,00 € 0,00 € 7.486,55 € 0,00 € 0,00 € 220.658,86 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 97.630,74 € 73.105,07 -€ 11.149,55
Totale kosten excl. inflatie
€ 0,00 € 0,00 € 7.486,55 € 0,00 € 0,00 € 196.048,18 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 7.000,00 € 15.400,82 € 0,00
€ 475.491,67
Baten Verkoop woningbouw Verkoop bedrijven Verkoop kantoren Verkoop winkels Verkoop horeca Verkoop commercieel Verkoop niet-commercieel Verkoop overig Overige opbrengsten en bijdragen
Totaal
Totale opbrengsten excl. opbr. stijging
Boekwaarde € 87.760,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 24.610,68 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 90.630,74 € 57.704,25 -€ 11.149,55
€ 225.935,55 Te realiseren
€ 249.556,12 Boekwaarde
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 706.950,00 € 205.182,00 € 0,00 € 0,00
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 706.950,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 205.182,00 € 0,00 € 0,00
€ 912.132,00
€ 706.950,00
€ 205.182,00
Resultaat Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
-€ 44.374,12 € 475.491,67 € 912.132,00 € 436.640,33
Resultaat (eindwaarde)
€ 425.215,58
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Renteinvloed
€ 9.467,05 € 0,00 -€ 1.957,70
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
€ 408.703,95
Prijspeil 1-1-2022
Prijspeil 31-12-2023
Resultaat (ncw)
Cashflow
€ 800.000 € 600.000
€ 400.000 € 200.000 €0 Boekwaarde
1-1-2022
1-1-2023
-€ 200.000 -€ 400.000 Kosten incl. kostenstijging
Opbrengsten incl. opbrengstenstijging
Grondexploitatie Uitbreiding Westeres JR 2021
Rentesaldo
Cumulatief
pagina 12 van 12
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Actualisatie Grondexploitatie Bedrijventerrein Haarveld – Roden Jaarrekening 2021
Zaaknummer: Doc nr: Projectnummer/FCL Datum:
689.10.12 9 juni 2022
Planeconoom: Projectleider: Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever:
Suzanne Braxhoofden Maxim Romashuk College van Burgemeester en Wethouders
Status:
Versie 1.0
Melanie Jager
Niet Openbaar o.g.v. artikel 10 lid 2 sub b. en g. van de Wet openbaarheid van bestuur
Roden, april 2022
Grondexploitatie Haarveld JR 2021
Pagina 1 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Inhoudsopgave 1
INLEIDING ..................................................................................................................................................... 3
2
RESULTATEN EN CONCLUSIES .......................................................................................................... 4 2.1 2.2
3
Resultaten en conclusies .................................................................................................................. 4 Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten ............................................................... 4