14. Bundel rapporten Grondexploitaties JR 2021.pdf
Tekst van het document
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Actualisatie Grondexploitatie Veldkampen – Een Jaarrekening 2021
Zaaknummer: Doc nr: Projectnummer/FCL Datum: Planeconoom: Projectleider: Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever: Planeconoom Status:
689.23.12 13 april 2022 Suzanne Braxhoofden Kees Verschoor College van Burgemeester en Wethouders Melanie Jager Suzanne Braxhoofden Versie 1.0
Niet Openbaar o.g.v. artikel 10 lid 2 sub b. en g. van de Wet openbaarheid van bestuur
Roden, april 2022 Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 1 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 2 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Inhoudsopgave 1
INLEIDING ....................................................................................................................................... 4
2
RESULTATEN EN CONCLUSIES ................................................................................................ 5 2.1 2.2
3
Resultaten en conclusies .................................................................................................................. 5 Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten ............................................................... 5
INVLOEDEN OP RESULTATEN EN CONCLUSIES .................................................................. 6 3.1 3.2 3.3 3.4
Risico’s ............................................................................................................................................... 6 Kansen ................................................................................................................................................ 6 Gevoeligheidsanalyse ....................................................................................................................... 6 Tussentijdse winstnemingen ............................................................................................................. 6
4
VERSCHILLENANALYSE ............................................................................................................. 7
5
OVERIGE UITGANGSPUNTEN .................................................................................................... 8 5.1 5.2 5.3
Ruimtegebruik en programma ......................................................................................................... 8 Kosten ................................................................................................................................................. 8 Opbrengsten ....................................................................................................................................... 8
BIJLAGE 1: EXPLOITATIEKAART ..................................................................................................... 9 BIJLAGE 2: SAMENVATTING GRONDEXPLOITATIE ................................................................... 10
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 3 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
1 Inleiding De gemeente Noordenveld is in 2003 gestart met de planvoorbereidingen en verwerving voor de ontwikkeling van de woningbouwlocatie Veldkampen te Een. Het grootste gedeelte van de woningen zijn gerealiseerd. Het gebied is grotendeel woonrijp en er moeten nog 3 kavels worden verkocht. Deze rapportage beschrijft de financiële resultaten met algemene uitgangspunten, de financiële gevoeligheden (kansen en risico’s) een verschillenanalyse en de nadere onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten van de grondexploitatie. BBV De Commissie BBV heeft in juli 2019 de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken geactualiseerd. In deze notitie worden bestaande notities en aanvullingen samengevat. Deze notitie vervangt de volgende stukken: • Notitie Grondexploitaties 2016 (maart 2016); • Notitie Faciliterend grondbeleid (maart 2016); • Aanvulling tussentijds winst nemen grondexploitaties (maart 2018); • Verwerken onderhandenwerk grondexploitatie (februari 2008); • Alle bijbehorende Vragen & Antwoorden van de commissie BBV. Bij de actualisatie zijn de restant budgetten (totaal budget minus boekwaarde) geïndexeerd met 2,7 %. Dit is gebaseerd op de voorlopige cpi-index alle huishoudens van het CBS voor 2021. Indien er nieuwe ramingen beschikbaar zijn of de projectleider het budget heeft aangegeven meer of minder budget nodig te hebben, is dan aangehouden.
Bij het bepalen van de opbrengsten is de grondprijsbrief als uitgangspunt genomen.
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 4 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
2 Resultaten en Conclusies 2.1
Resultaten en conclusies
Het resultaat op netto contante waarde per 01-01-2022 is € 80.724,57 positief. In tabel 1 is het resultaat uitgesplitst naar eindwaarde per 31-12-2022 en netto contante waarde per 01-01-2022. Resultaat
Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
-€ 104.045,43 € 894.371,81 € 979.384,96
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
€ 85.013,15
1-1-2022
Resultaat (eindwaarde)
€ 82.339,06
Prijspeil 31-12-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Renteinvloed
€ 489,14 € 0,00 -€ 2.184,95
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Resultaat (ncw)
€ 80.724,57
1-1-2022
Tabel 1: Samenvatting resultaat
Uit de tabel blijkt dat het contante waarde resultaat per 01-01-2022 op de grondexploitatie € € 80.724,57 positief bedraagt indien wordt voldaan aan de gestelde uitgangspunten in de grondexploitatie. De boekwaarde bedraagt € 104.045,57 negatief, hetgeen betekent dat de gemaakte kosten hoger zijn dan de tot nu toe gemaakte opbrengsten. 2.2
Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten
De volgende rekenuitgangspunten zijn gehanteerd ten behoeve van het opstellen van de grondexploitatie: Gehanteerde parameters Rentepercentage negatief saldo
2,10%
Rentepercentage positief saldo
2,10%
Rekenrente contante waarde (disconteringsvoet) Kostenstijging
2,00%
Opbrengstenstijging
0,00%
Startdatum grondexploitatie (boekwaarde vanaf) Prijspeildatum
1-1-2013
Eindwaardedatum
31-12-2022
2,50%
1-1-2022
Tabel 2: Gehanteerde parameters
De interne rekenrente is 2,10% voor de locatieontwikkelingsprojecten. De parameter voor de opbrengstenstijging blijft, gelijk aan afgelopen jaren, op 0%. Dit met name omdat de exploitatie van Veldkampen nog een korte looptijd heeft. Voor de kostenstijging worden dit jaar hogere parameters gehanteerd. Voor grond-, weg- en waterbouwkosten wordt in 2022 een kostenstijging van 3,0% gehanteerd. De grondexploitatie eindigt naar verwachting op 31-12-2022, dus voor de jaren 2023 e.v. zijn geen kostenstijgingen meegenomen. Voor de plankosten wordt telkens uitgegaan van 2,5%. Dit conform de memo “Memo Parameters Grondexploitaties Jaarrekening 2021”.
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 5 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
3 Invloeden op resultaten en conclusies 3.1
Risico’s •
3.2
Kansen •
3.3
De 3 laatst beschikbare kavels zijn heel 2021 onder optie geweest bij belangstellenden. Dit heeft in 2021 niet tot een concrete verkoop geleid, maar de verwachting is heel groot dat deze verkopen in 2022 definitief plaats gaan vinden. Het blijft een risico tot de kavels daadwerkelijk verkocht zijn.
Geen. Gevoeligheidsanalyse
Aangezien de grondexploitatie naar verwachting eind 2023 ten einde is, is er geen aparte gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. Mochten de kavels in 2022 toch niet verkocht worden, dan levert dit een verlaging van het eindresultaat op van een kleine € 3.000,-. Effecten van een renteaanpassing zijn eveneens niet groot, slechts ca. € 1.000,3.4
Tussentijdse winstnemingen
Het BBV schrijft voor dat als een grondexploitatie een negatief resultaat verwacht, er direct een voorziening voor dit verlies wordt getroffen. Van winstgevende grondexploitaties schrijft dezelfde BBV voor dat bij meerjarige projecten de winst niet pas aan het einde van de looptijd mag worden genomen. Er moet tussentijds winst worden genomen, echter wel rekening houdend met de nodige voorzichtigheid. Hiervoor wordt de methode ‘Percentage of Completion (Poc)’ voorgeschreven. Voor zover gronden zijn verkocht moet tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Op basis van de voorgeschreven Poc-methode zijn binnen de grondexploitatie de volgende tussentijdse winstnemingen verwerkt: Jaar 2016 2017 2018 2019: 2020: 2021: Totaal:
Tussentijdse winstneming € 20.000,€ 148.000,€ 29.000,€ 66.000,€ 0,€ - 16.000,€ 247.000,-
Bij de actualisatie van de grondexploitatie voor de JR 2021 is er uit de Poc-berekening gebleken dat er te veel winst is genomen. Dit komt vooral omdat er de laatste twee jaren geen kavels verkocht zijn. Daarom moet er een correctie plaats te vinden op de tussentijdse winstneming. Dit betekent niet dat er sprake is van een verlies, maar we hebben te veel winst genomen in eerdere jaren en dit moet, op basis van het BBV, teruggedraaid worden.
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 6 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
4 Verschillenanalyse In onderstaande tabel is een overzicht weergegeven van de belangrijkste verschillen tussen de vorig jaar vastgestelde grondexploitatie bij de JR 2020 en de voorliggende herziene grondexploitatie 2021. Doordat de grondopbrengsten niet zijn geïndexeerd, zijn de opbrengsten gelijk gebleven. De kleine verschillen die zijn waargenomen, zijn ontstaan door de kostenstijging en CPI (Consumenten Prijs Index). Binnen de post ‘planontwikkelingskosten’ heeft de correctie van de tussentijdse winstneming plaats gevonden. Daar tegenover staat een verhoging van de planontwikkelingskosten met ca. € 6.500,- voor de uren van de projectleider en de projectondersteuner. De opbrengsten zijn gelijk gebleven omdat er geen opbrengstenstijging is meegenomen in de grondexploitatie. Investeringen
2021
2022
Verschil
Verwerving/inbrengwaarde
€ 215.267,12
€ 215.267,12
€ 0,00
Bijkomende kosten
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Milieuvoorzieningen/Bodemsanering
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Sloop-/opruimwerkzaamheden
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Bouwrijpmaken
€ 124.735,78
€ 124.735,78
€ 0,00
Woonrijpmaken
€ 105.686,94
€ 106.648,00
€ 961,06
Groen
€ 14.872,60
€ 14.872,60
€ 0,00
Verlichting/Kranen/Nuts
€ 7.451,68
€ 7.451,68
€ 0,00
Kunstwerken en overig
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Bijdragen bovenplanse kosten/reserves
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Planschade
€ 80.142,29
€ 80.142,29
€ 0,00
Planontwikkelingskosten
€ 363.121,28
€ 355.659,03
-€ 7.462,25
Voorbereiding en toezicht
€ 15.720,90
€ 16.020,99
€ 300,09
Rente
-€ 28.753,89
-€ 26.425,68
€ 2.328,21
TOTAAL
€ 898.244,70
€ 894.371,81
-€ 3.872,89
Eengezins sociale huur
€ 140.258,67
€ 140.258,67
€ 0,00
Eengezins goedkope koop
€ 280.517,33
€ 280.517,33
€ 0,00
Eengezins midden koop
€ 533.608,96
€ 533.608,96
€ 0,00
Overige opbrengsten
€ 25.000,00
€ 25.000,00
€ 0,00
TOTAAL
€ 979.384,96
€ 979.384,96
€ 0,00
Kostenstijging
€ 675,67
€ 489,14
-€ 186,54
Te realiseren rentekosten
€ 2.439,07
€ 2.184,95
-€ 254,12
Opbrengstenstijging
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Te realiseren renteopbrengsten
€ 304,70
€ 0,00
€ 304,70
Boekwaarde kosten
€ 871.301,91
€ 864.480,30
-€ 6.821,61
Boekwaarde opbr.
€ 760.434,96
€ 760.434,96
€ 0,00
Boekwaarde saldo
-€ 110.866,95
-€ 104.045,34
-€ 6.821,61
Eindwaarde
€ 78.330,21
€ 82.339,06
-€ 4.008,85
Contante waarde
€ 75.288,56
€ 80.724,57
-€ 5.436,02
Nominale waarde
€ 81.140,26
€ 85.013,15
-€ 3.872,89
Opbrengsten
Faseringsinvloeden en boekwaarde
Tabel 4: verschillenanalyse
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 7 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
5 Overige Uitgangspunten 5.1
Ruimtegebruik en programma
In de onderstaande twee tabellen (tabel 5 en 6) zijn het ruimtegebruik en programma gepresenteerd. Locatie en ruimtegebruik Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
m2 15.255,00 0,00 15.255,00
procentueel 100,00% 0,00% 100,00%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
1.667,00 4.912,00 1.826,00 8.405,00
10,93% 32,20% 11,97% 55,10%
Woningbouw Uitgeefbaar
6.850,00
44,90%
Subtotaal Woningbouw Tabel 5: Ruimtegebruik
6.850,00
44,90%
Woningbouwaantallen Sociale huur Actium Sociale koop Actium Vrije sector goedkoop Actium Vrije kavels gemeente Totaal Tabel 6: Programma
Totaal 4 4 4 7 19
gerealiseerd 4 4 4 4 16
Te realiseren 0 0 0 3 3
5.2 Kosten Conform raming is er € 11.977 opgenomen voor het laatste beetje woonrijp maken. Dit zijn hooguit een paar uitleggers van het riool of een inrit. Voor plan-ontwikkelingskosten en voorbereiding en toezicht is nog ruim € 18.000 beschikbaar. Dit bedrag is met ca. € 6.500,- verhoogd ten opzichte van vorig jaar, om de interne uren van de projectleider en de projectondersteuner op te vangen. Een deel van dit bedrag is beschikbaar voor de begeleiding van de laatste woonrijp maak werkzaamheden. 5.3
Opbrengsten
De geraamde grondopbrengsten voor de drie nog uit te geven kavels zijn € 218.950. De fasering is t.o.v. 2021 aangepast, de afzet van de 3 kavels vindt nu plaats in het laatste jaar (2022).
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 8 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Bijlage 1: Exploitatiekaart
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Pagina 9 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Bijlage 2: Samenvatting grondexploitatie Projectnaam Projectnummer Projectomschrijving Printdatum
Veldkampen 689.21.12 Grondexploitatie (actualisatie per 1-1-2022(na winstneming 2020))
Jaarschijven Kasstroom grondexploitatie Kosten
Totaal
Nog te realiseren
Boekwaarde
1-1-2022
Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
€ 215.267 €0 €0 €0 € 124.736 € 106.648 € 14.873 € 7.452 €0 €0 € 80.142 € 355.659 € 16.021 -€ 26.426
€0 €0 €0 €0 €0 € 11.977 €0 €0 €0 €0 €0 € 6.500 € 11.415 €0
€ 215.267 €0 €0 €0 € 124.736 € 94.671 € 14.873 € 7.452 €0 €0 € 80.142 € 349.159 € 4.606 -€ 26.426
€0 €0 €0 €0 €0 € 11.977 €0 €0 €0 €0 €0 € 6.500 € 11.415 €0
Totale Kosten
€ 894.372
€ 29.892
€ 864.480
€ 29.892
Opbrengsten
Totaal
Nog te realiseren
Woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Overige opbrengsten Bijdragen
€ 954.385 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 25.000
€ 218.950 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0
€ 735.435 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 25.000
€ 218.950 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0
Totale Opbrengsten
€ 979.385
€ 218.950
€ 760.435
€ 218.950
Inflatiecorrectie en bepaling van kasstroom Stand per 1-1-
Boekwaarde
1-1-2022
Totaal
Nog te realiseren
-€ 894.372 € 979.385
-€ 29.892 € 218.950
-€ 489 €0
-€ 489 €0
-€ 489 €0
Rente over negatieve kasstroom Rente over positieve kasstroom
-€ 2.185 €0
-€ 2.185 €0
-€ 2.185 €0
Stand per 31-12-
€ 82.339
Saldo op Netto Contante Waarde Saldo op Eindwaarde Saldo op Nominale Waarde
€ 80.725 € 82.339 € 85.013
Kosten Opbrengsten Kostenstijging Opbrengstenstijging
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Boekwaarde
1-1-2022 -€ 104.045
-€ 864.480 € 760.435
-€ 104.045 1-1-2022 31-12-2022
80.725 82.339
-€ 29.892 € 218.950
€ 82.339 31-12-2022 -
Pagina 10 van 11
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Project Projectnummer Omschrijving Projectleider Datum laatste wijziging Printdatum
Veldkampen 689.21.12 Grondexploitatie (actualisatie per 1-1-2022(na winstneming 2020)) Kees Verschoor 21-3-2022 11-4-2022
1. Samenvatting Locatie en ruimtegebruik
Parameters m2
Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
15.255,00 0,00 15.255,00
procentueel 100,00% 0,00% 100,00%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
1.667,00 4.912,00 1.826,00 8.405,00
10,93% 32,20% 11,97% 55,10%
Woningbouw Uitgeefbaar
6.850,00
44,90%
Subtotaal Woningbouw
6.850,00
44,90%
Niet-woningbouw Uitgeefbaar
0,00
0,00%
Subtotaal niet-woningbouw
0,00
0,00%
Rekenrente Inflatiecijfer Opbrengstontwikkeling Startjaar exploitatie Eindjaar exploitatie Looptijd in jaren
3,75% 2,00% 2,00% 2013 2022 10
Programma Woningen Eengezins Meergezins Totaal Niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Totaal Dichtheid:
Totaal 19 won. 0 won. 19 won. Totaal 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 12,45 won./ha.
Financieel Kosten Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Totaal
Totale kosten excl. inflatie Baten Verkoop woningbouw Verkoop bedrijven Verkoop kantoren Verkoop winkels Verkoop horeca Verkoop commercieel Verkoop niet-commercieel Verkoop overig Overige opbrengsten en bijdragen
Totaal
Totale opbrengsten excl. opbr. stijging
Te realiseren
Boekwaarde € 215.267,12 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 124.735,78 € 94.671,00 € 14.872,60 € 7.451,68 € 0,00 € 0,00 € 80.142,29 € 349.159,03 € 4.606,48 -€ 26.425,68
€ 215.267,12 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 124.735,78 € 106.648,00 € 14.872,60 € 7.451,68 € 0,00 € 0,00 € 80.142,29 € 355.659,03 € 16.020,99 -€ 26.425,68
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 11.977,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 6.500,00 € 11.414,51 € 0,00
€ 894.371,81
€ 29.891,51
€ 864.480,30
Te realiseren € 954.384,96 € 218.950,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 25.000,00 € 0,00
Boekwaarde € 735.434,96 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 25.000,00
€ 979.384,96
€ 218.950,00
€ 760.434,96
Resultaat Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
-€ 104.045,34 € 894.371,81 € 979.384,96 € 85.013,15
Resultaat (eindwaarde)
€ 82.339,06
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Renteinvloed
€ 489,14 € 0,00 -€ 2.184,95
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Resultaat (ncw)
€ 80.724,57
Prijspeil 1-1-2022
Prijspeil 31-12-2022
Cashflow
€ 250.000 € 200.000 € 150.000
€ 100.000 € 50.000 €0 -€ 50.000
Boekwaarde
1-1-2022
-€ 100.000 -€ 150.000 Kosten incl. kostenstijging
Grondexploitatie Veldkampen JR 2021
Opbrengsten incl. opbrengstenstijging
Rentesaldo
Cumulatief
Pagina 11 van 11
NIET OPENBAAR
GLOBALE GRONDEXPLOITATIE PEIZE-ZUID Jaarrekening 2021 Zaaknummer: Doc nr: Projectnummer/FCL
689.38.12
Datum:
9 juni 2022
Projectleider Bestuurlijk opdrachtgever:
George Kievitbosch College van Burgemeester en Wethouders
Ambtelijk opdrachtgever:
Melanie Jager
0
Globale grondexploitatie Peize-Zuid Inhoudsopgave 1.
Inleiding ........................................................................................................................... 2 1.1
2.
Uitgangspunten ............................................................................................................... 3 2.1 Parameters .................................................................................................................... 3
3.
4.
Leeswijzer ..................................................................................................................... 2
3.1 3.2
Stedenbouwkundig plan en grondgebruik ..................................................................... 4 Stedenbouwkundig ontwerp ........................................................................................... 4 Plangebied .................................................................................................................... 5
3.3
Grondgebruik ................................................................................................................. 5
Grondkosten .................................................................................................................... 6 4.1 Algemene uitgangspunten .............................................................................................. 6 4.2 4.3 4.4
Verwerving/inbrengwaarde ............................................................................................. 6 Milieuvoorzieningen/Bodemsanering .............................................................................. 7 Sloop-/opruimwerkzaamheden ....................................................................................... 7
4.5 4.6
Bouwrijp maken ............................................................................................................. 7 Woonrijp maken ............................................................................................................. 7
4.7 4.8 4.9
Groen ............................................................................................................................ 7 Verlichting/Kranen/Nuts ................................................................................................. 8 Kunstwerken en overig ................................................................................................... 8
4.10 Bijdragen bovenplanse kosten/reserves ......................................................................... 8 4.11 Planschade .................................................................................................................... 8 4.12 Planontwikkelingskosten ................................................................................................ 8 4.13 Voorbereiding en toezicht .............................................................................................. 8 5. 5.1
Grondopbrengsten .......................................................................................................... 9 Programma en grondopbrengsten .................................................................................. 9
5.2 5.3
Residuele grondwaarde seriematig ................................................................................ 9 Overige opbrengsten .................................................................................................... 10
6.
Planning ........................................................................................................................ 11
7.
Resultaten ..................................................................................................................... 12
8.
Gevoeligheidsanalyse ................................................................................................... 13
Bijlage 1: Stedenbouwkundig ontwerp (november 2021) ........................................................ 14 Bijlage 2: Referentie bouwkosten rijwoning............................................................................ 15 Bijlage 3: Managementsamenvatting grondexploitatie per 1 -1-2022 ...................................... 16 Bijlage 4: Verschillenanalyse grex dec 2020 - grex per 1-1-2022 ............................................. 0
1
1. Inleiding Deze notitie bevat de uitgangspunten voor het opstellen van een globale grondexploitatie van het uitbreidingsplan ten zuiden van Peize, actualisering bij de jaarrekening 2021. Basis voor de globale grondexploitatie: Stedenbouwkundige schets HKB Architecten (29 november 2021) Uitgangspunten (concept) rapport Metafoor (versie 14 mei 2020) Notitie uitgangspunten globale grondexploitatie Peize zuid ( mei 2021)
1.1 Leeswijzer Na deze inleiding staan in hoofdstuk 2 de uitgangspunten. In hoofdstuk 3 wordt het stedenbouwkundig plan en het grondgebruik toegelicht. In hoofdstuk worden de grondkosten toegelicht en in hoofdstuk 5 de grondopbrengsten. In hoofdstuk 6 staat de planning en in het 7 e en laatste hoofdstuk staan de resultaten.
2
2. Uitgangspunten Bij het opstellen van grondexploitatie is gebruik gemaakt van de uitgangspunten voor bijvoorbeeld parameters, die de gemeente ook hanteert voor andere grondexploitaties. De grondexploitatie staat in de applicatie GrexManager. Bij de doorrekening zijn de uitgangspunten van de commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) aangehouden.
2.1 Parameters De parameters zijn overgenomen uit de memo parameters grondexploitaties jaarrekening 20 20. De parameters staan samengevat in de onderstaande tabel. Gehanteerde parameters Rentepercentage negatief saldo
2,10%
Rentepercentage positief saldo
2,10%
Rekenrente contante waarde (disconteringsvoet) Kostenstijging
2,00%
Opbrengstenstijging
2,00%
Startdatum grondexploitatie (boekwaarde vanaf) Prijspeildatum
1-1-2020
Eindwaardedatum
31-12-2031
3,00%
1-1-2022
Tabel 1: Parameters
De prijspeildatum en contante waardedatum is 1 januari 202 2, de eindwaarde datum is 31 december 2031.
3
3. Stedenbouwkundig plan en grondgebruik 3.1 Stedenbouwkundig ontwerp Bij de berekeningen is uitgegaan van het ontwerp van HKB Architecten (d.d. 29 november 2021). Het ontwerp staat in de onderstaande figuur.
Figuur 1: Stedenbouwkundig ontwerp
Wijzigingen ten opzichte van het ontwerp van 16 juli 2020 : Onder andere naar aanleiding van de gehouden bijeenkomsten met de omwonenden en het overleg met andere betrokkenen (Woonborg, Waterschap, etc.) is het stedenbouwkundig ontwerp op een aantal onderdelen aangepast. In overleg met Woonborg zijn er 8 sociale huurwoningen toegevoegd. Daarnaast zijn er twee keer zoveel (goedkopere) rijenwoningen toegevoegd. Er is één vrijstaande kavel aan de Oostingslaan weg gelaten. Het aantal vrije sectorwoningen is nagenoeg gelijk gebleven, maar de verdeling is gewijzigd. Er zijn nu meer twee-onder-één kap woningen (70 ipv. 56) en minder vrijstaande woningen (32 ipv 44). De inrichting van de Achteromweg is op een aantal plekken aangepast: er is een extra inen uitrit gecreëerd ter hoogte van de straat Zetveld. Verder is er een fasering uitgewerkt. Zie onderstaand figuur 2:
Figuur 2: fasering 4
3.2 Plangebied Het plangebied, waarbinnen de grondkosten en –opbrengsten zijn meegenomen, is het gekleurde deel van zowel figuur 1 als figuur 2.
3.3 Grondgebruik In de onderstaande tabel staat het grondgebruik. Dit is de basis voor zowel de grondkosten als de –opbrengsten. De hoeveelheden zijn bepaald op basis van het stedenbouwkundig ontwerp (zie paragraaf 3.1). Het grondgebruik is opgegeven door HKB Architecten. Van het totaal plangebied is 40% uitgeefbaar. Van het kavel Achterom 3 blijft 2.330 m² gehandhaafd, dat is de woonkavel van de bestaande woonboerderij. Met uitgifte deel tuin Achteromweg 3 wordt bedoeld dat deze grond pas over uiterlijk 10 jaar als kavels worden verkocht, als fase 4. Deze grond blijft tot die tijd in gebruik bij de eigenaar van Achteromweg 3.
Bruto plangebied Te handhaven sloten Achterom 3 (niet uitgeefbaar)
177.244 5.332 2.330
Netto plangebied
169.582
Wonen Rijwoning sociale huur Rijwoning vrije sector Twee-onder-1-kap vrije sector Vrijstaand vrije sector Uitgifte deel tuin Achteromweg 3
3.725 2% 5.549 3% 29.635 17% 27.311 16% 2.146 1%
Totaal wonen
68.366 40%
Openbaar
101.216 60%
Wegen Parkeren Fietspaden Voetpaden Water (oppervlak) Sloten (nieuw) Te verbreden sloten Groen
19.351 11% 886 1% 4.841 3% 2.688 2% 4.317 3% 1.276 1% 0% 67.857 40%
Tabel 2: Grondgebruik
5
4. Grondkosten 4.1 Algemene uitgangspunten De grondkosten zijn bepaald met het prijzenboek van Metafoor. De eenheidsprijzen zijn marktconform ten tijde van het opstellen van deze berekening. De huidige marktsituatie is erg onzeker en op het gebied van bepaalde kosten lopen de prijzen op. Daar is zoveel mogelijk rekening mee gehouden, maar er is altijd sprake van onvoorzienbaarheid. Onvoorzien maakt onderdeel uit van de eenheidsprijzen. Er is rekening gehouden met 10% onvoorzien. De volgende zaken zijn niet meegenomen in de berekening: •
Investeringen in omliggende (ondergrondse) infrastructuur. Uitgangspunt is dat dit woningbouwprogramma niet leidt tot aanpassingen van omliggende wegen en ondergrondse infrastructuur (riolering, electraverdeelstations enz.) en ook bestaande sloten (zie rapport Arcadis);
•
Gemalen of stuwen.
4.2 Verwerving/inbrengwaarde In de onderstaande tabel staat een overzicht van de verwervingskosten / inbrengwaarden. In de boekwaarde voor verwerving (per 1 januari 2022) is een bedrag van € 2.375.039,opgenomen. In totaal staat er 112.592 m² op de balans bij de gronden regiovisie, deze zijn voor € 2,00 per m² in de grondexploitatie ingebracht. Perceel N149 is aangekocht in 2020. De verwerving, inclusief bijkomende kosten, bedraagt € 405.228. De aankoop van de Achteromweg 1 + schuur is ingebracht voor € 220.000. Dit perceel is aangekocht als onderdeel van de gronden regiovisie. Achter de Achteromweg 3 moet nog een onbebouwd perceel gekocht worden. Hier is in 2021 overeenstemming over bereikt. Bij de globale grex JR 2020 was een inschatting van € 500.000, voor de totale aankoop (incl. bijkomende kosten) gedaan. Dit bedrag is lager uitgevallen en komt nu in totaal uit op € 435.750 (inclusief aankoopkosten, advieskosten, notaris, etc.) . In 2021 diende zich de mogelijkheid voor om een perceel aan de Oostingslaan aan te kopen, zodat daarmee een deel van de waterbuffer kan worden verplaatst. Dit levert een aantal extra m²’s op die als kavel kunnen worden verkocht. Deze aankoop kost € 52.000,- (incl. k.k.)
Omschrijving
Hoeveelheid
Historische boekwaarde Inbreng gronden regiovisie Aankoop perceel N149 Aankoop Achteromweg 1 + schuur Aankoopkosten Boekwaarde verwervingen (1-1-2022) Nog te realiseren: Verwerving Achteromweg 3 Verwerving perceel Oostingslaan Totaal
Eenheidsprijs
Totaal
1 112.592 1 1 1
€ € € € €
1.034.127 2,00 405.228 220.000 2.750
€ € € € € €
1.034.127 225.184 405.228 220.000 2.750 1.887.289
1 1
€ €
435.750 52.000
€ € €
435.750 52.000 2.375.039 6
Tabel 3: Verwerving/inbrengwaarde
4.3 Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Voor bodemsanering is de stelpost van € 250.000 verlaagd naar € 50.000,-. Het verkennend bodemonderzoek geeft geen indicatie van ernstige vervuilingen .
4.4 Sloop-/opruimwerkzaamheden De Achteromweg (850 meter lang, 5 meter breed) wordt opgebroken. De boerderijen aan de Achteromweg 1 en 5 worden gesloopt. Hier is een offerte voor van € 90.000,-. Over het gehele terrein is een stelpost van € 1,27 per m² opgenomen voor het opruimen van het terrein. Dit is voor het verwijderen van hekken, bosschages enz. In totaal is dit ongeveer € 215.000. Voor nader archeologisch onderzoek is een stelpost van € 55.000 opgenomen.
4.5 Bouwrijp maken Uit een vernieuwd rapport van Arcadis (def. September 2021) wordt geadviseerd om uitsluitend jet het oostelijke deel van het plangebied met ca. 0,5 m ¹ te verhogen. Dit is aanzienlijk minder dan waar een eerste rapport van Arcadis vanuit ging. De totale kosten van ophogen bedraagt nu nog ca. € 304.000,- (i.p.v. € 1,4 miljoen bij de vaststelling van de grex). Hierin zit nog enige marge voor tegenvallers. In de berekening is uitgegaan alleen DWA-riolering. Het regenwater wordt afgevoerd via het oppervlakte water en (natuurlijke) bodeminfiltratie. Van de bestaande sloten worden een aantal sloten verbreed , ook buiten het plangebied, namelijk aan de oostelijke zijde, richting de Oostingslaan. Er wordt 1 nieuwe sloot aangelegd, loopt van de Achteromweg naar het zuidkant. Voor de vertraagde afwatering zijn 2 permanente waterbuffers opgenomen (ca. 1,3 m¹ diep). Deze zorgen voor vertraagde afvoer naar de sloten. Daarnaast vindt de afwatering vanaf de kavels plaats via waterbuffers/wadi’s ingericht als groen. Er zijn, naast een lichte verzwaring van een afvoersloot in fase 1, geen extra kosten opgenomen voor investeringen in afwatering buiten het plangebied, doord at Arcadis is aangegeven dat de bergingscapaciteit in het plangebied groter is.
4.6 Woonrijp maken De verharding bestaat uit klinkerverharding. Het doorgaande fietspad uit asfalt. In het kader van ‘toegankelijkheid’ is er een nadrukkelijk advies gegeven om een trottoir aan te leggen langs de hoofdontsluitingsweg. De kosten voor de aanleg van dit trottoir zijn opgenomen . Alle wegen worden 5 meter breed. De kosten voor het inrichten van de Achteromweg zijn volledig meegenomen (ca. € 2 miljoen). Voor micromilieu (bebording, afvalbakken, bankjes e.d.) is een normbedrag opgenomen (totaal € 238.000). Er zijn geen ondergrondse afvalinzamelingssystemen meegenomen. Er zijn 6 aansluitingen met bestaande wegen opgenomen (excl. Achteromweg) en 2 natuurspeelvoorzieningen.
4.7 Groen Voor het groen is onderscheid gemaakt tussen twee soorten intensiteit: gras (extensief à € 9,50 per m²) en perken (intensief à € 19,00 per m²). Daarbij worden 629 nieuwe bomen geplant (intensiever dan in het vorige stedenbouwkundig plan). Doordat het regenwater afgevoerd wordt via het oppervlakte water wordt er geen drainage aangelegd onder de wadi. De wadi’s worden ingericht als groen/gras. 7
4.8 Verlichting/Kranen/Nuts Per 20 meter straat of vrij liggend fietspad is 1 lichtmast opgenomen. Gesteld is dat een lichtmast € 3.570,- per stuk kost. Per 80 meter straat is 1 brandkraan (€ 2.075,- per stuk) opgenomen.
4.9 Kunstwerken en overig In totaal zijn er 61 kruisingen tussen verharding en water geteld, waarbij een duiker wordt toegepast, à € 2.700,- per stuk. Daarnaast worden de wadi’s met elkaar verbonden, ca. 373 m¹ in totaal. Er komen geen bruggen in het plan.
4.10 Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Voor de 3 kruispunten aan de Oostingslaan is een stelpost van € 100.000 per stuk opgenomen. Hier wordt gedacht over verkeer remmende maatregelen die passen in de omgeving.
4.11 Planschade Er is een planschaderisicoanalyse uitgevoerd door SAOZ. Hieruit komt een tota al risico voort van ca. € 401.000,-.
4.12 Planontwikkelingskosten Vanwege het globale karakter van de grondexploitatie wordt gerekend met een opslag van 15% over de civieltechnische investeringen voor voorbereiding en toezicht bij de uitvoering. In totaal is het budget ca. € 1,6 miljoen. Daarvan is ongeveer € 0,2 miljoen voor kosten voorbereidingskrediet (opgenomen als boekwaarde).
4.13 Voorbereiding en toezicht Vanwege het globale karakter van de grondexploitatie wordt gerekend met een opslag van 12% opgenomen over de civieltechnische investeringen voor voorbereiding en toezicht bij de uitvoering. In totaal is het budget ca. € 1,1 miljoen.
8
5. Grondopbrengsten 5.1 Programma en grondopbrengsten Bij het programma is het volgende uitgangspunten gehanteerd: • • • •
Rijwoningen hoek- en tussenwoningen: sociale huur; Rijwoningen hoek- en tussenwoningen: (goedkope) vrije sector; Twee-onder-een-kap: (middeldure) vrije sector; Vrijstaand: (dure) vrije sector.
Uitgegaan is dat de gemeente alle kavels verkoopt (al dan niet projectmatig). De kavelgrootte zijn overgenomen van de kaart ‘20211112 Stedenbouwkundige inrichting plan Peize Zuid’. Deze is bijgevoegd als bijlage 1. De grondprijzen zijn overgenomen uit het grondprijsbeleid (grondprijsbrief 2022) van de gemeente Noordenveld. Kavels achter Achteromweg 3 Een deel van het perceel dat aangekocht wordt achter de woning van Achteromweg 3 wordt maximaal 10 jaar later uitgegeven als woningbouwlocatie. In de berekening is er rekening mee gehouden dat er ca. 2.146 m² verkocht wordt en dat daar 4 woningen op komen (2 vrijstaande en één twee-onder-één kap). Sociale huurwoningen en vrije sector rijwoningen Voor sociale huurwoningen is uitgegaan van een vaste kavelprijs van € 19.200 (excl. BTW). Voor kavels die groter zijn dan 180 m² geldt een opslag van € 150,00 per m². De grondprijs voor de rijwoningen vrije sector zijn residueel bepaald (zie paragraaf 5.2); Vrije sector twee-onder-één kap en vrijstaande woningen De grondprijzen van de overige categorieën zijn marktconform bepaald, door conform het gemeentelijk grondprijzenbeleid comparatief onderzoek te doen. In de onderstaande tabel staat de samenvatting van het programma e n de grondopbrengsten.
Omschrijving Eengezins sociale huur Eengezins goedkope koop Meergezins dure koop Meergezins dure koop Uitgifte deel tuin Achteromweg 3 Uitgifte deel tuin Achteromweg 3 Totaal
Gemiddelde Type Segment Aantal % kavelgrootte rijwoning sociale huur 20 13% 186 rijwoning vrije sector 24 16% 231 twee-onder-1-kap vrije sector 70 47% 423 vrijstaand vrije sector 32 21% 853 twee-onder-1-kap vrije sector achteromweg 2 1% 393 vrijstaand vrije sector achteromweg 2 1% 680 150 100%
Kavelgrootte 3725 5549 29635 27311 786 1360 68366
Grondprijs € 23.633 € 31.932 € 105.839 € 194.531 € 98.250 € 170.000
Grondprijs totaal € 472.650 € 766.378 € 7.408.750 € 6.225.000 € 196.500 € 340.000 € 15.409.278
Tabel 4: Grondopbrengsten
5.2 Residuele grondwaarde seriematig Voor de grootte en de waarde is een marktonderzoek gedaan op Funda. Hierbij is gekeken naar kernen in de buurt (in Peize wordt op dit moment geen vergelijkbare nieuwbouw aangeboden). In Leek en Roden worden op dit moment vergelijkbare hoekwoningen aangeboden of zijn recentelijk verkocht. Deze woningen zijn ongeveer 125 m² BVO (Bruto Vloer Oppervlakte) groot. De waarde per m² GBO (GeBruiksOppervlakte) ligt in Roden op bijna € 2.495 per m² GBO, in Leek is dit ongeveer € 2.102. Voor Peize is ongeveer het gemiddelde aangehouden (€ 2.300 per m² GBO).
9
Voor de bouwkosten is gebruik gemaakt van bouwkostenkompas. Als bijlage 4 is de referentiewoning bijgevoegd. De bouwkosten van die woning bedragen ongeveer € 925 –per m² BVO. De GBO/BVO-factor is 76%. Deze zijn overgenomen in de berekening. Op de bouwkosten komen nog de volgende opslagen: • • •
Bijkomende kosten (voor de ontwikkelaar; 15% op de bouwkosten) Algemene kosten ontwikkelaar (5% op de bouwkosten en bijkomende kosten) Winst en risico ontwikkelaar (5% op de waarde excl. BTW).
De opslagen zijn op basis van ervaringscijfers Metafoor. De grondwaarde voor deze hoekwoningen bedragen bijna € 32.000 per stuk (zie onderstaande tabel). m² bvo gbo/bvo m² gbo
125
76%
95
von/gbo von/stuk incl. btw € 2.300
von/stuk excl. btw
€ 2.300 € 218.500 € 180.579
bouwkosten bouwkosten\ bijkomende algemene winst en per m² bvo per woning kosten kosten risico € 925 15,0% 5,0% 5,0%
stichtingskosten per woning
grondwaarde per woning
€
€
€
925 €
115.625 €
17.344 € 6.648 € 9.029
148.646
31.932
Tabel 5: Residuele grondwaarde
5.3 Overige opbrengsten Van overige opbrengsten is geen sprake.
10
6. Planning De start van de gronduitgifte is gepland eind 2022, maar we verwachten de eerste inkomsten pas in 2023. De uitgifte van de kavels duurt 9 jaar. In 2031 wordt het project afgerond (zie planning in onderstaand figuur). Projectnaam Projectnummer Projectomschrijving Printdatum
Peize Zuid 689.38.12 Globale verkenning 19-4-2022
Overzicht Planning Investeringen Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
487839,9 0 16666,67 176452,1 448446,4 0 0 0 144216,3 0 0 199781,6 106686,2 0
0 8333,333 16666,67 70614,81 922454,6 934334,9 0 0 144216,3 150000 80200 149836,2 106686,2 0
0 8333,333 16666,67 0 211442,2 934334,9 111613,8 128291,7 144216,3 150000 80200 99890,78 106686,2 0
0 8333,333 0 0 211442,2 0 111613,8 128291,7 0 0 80200 99890,78 106686,2 0
0 8333,333 0 0,3 4000,514 0 111613,8 128291,7 0 0 80200 49945,39 106686,2 0
0 8333,333 0 0 4000,514 0 111613,8 128291,7 0 0 80200 49945,39 106686,2 0
0 8333,333 0 0 4000,514 562690,3 111613,8 128291,7 0 0 0 87404,43 106686,2 0
0 8333,333 0 0,2 4000,514 562690,3 111613,8 128291,7 0 0 0 87404,43 106686,2 0
0 8333,333 0 96534,15 4000,514 562690,3 111613,8 128291,7 0 0 0 87404,43 106686,2 0
0 8333,333 0 96534,15 4000,514 562690,3 111613,8 128291,7 0 0 0 87404,43 106686,2 0
Opbrengsten 2022 Woningbouw
0
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
1898211
1898211
1898211
1211815
1211815
1211815
2026400
2026400
2026400
Figuur 2: Planning
Vanwege het globale karakter van de berekening is de planning nu vrij grof ingeschat. De kosten van bouw- en woonrijp zijn per fase de jaren verdeeld, waarbij we er vanuit gaan dat de investering in de Achteromweg plaats vindt in de jaren 2023 en 2024. Hierbij wordt tegemoet gekomen aan de wens van omwonenden om de aanpak van deze weg niet uit te stellen tot aan het einde van het plan. De kosten van bouw- en woonrijp maken zijn opgesplitst. De bouwrijp maak kosten zijn gepland voor de jaren 2022 t/m 2025. Aanleg van groen is verdeeld over de jaren 2024 t/m 2031. De kosten van woonrijp maken worden verwacht vanaf 2028. Mocht de verkoop van gronden voorspoediger verlopen, dan kan het zijn dat het woonrijp maken daar op wordt aangepast. Dit is een jaarlijkse inschatting die moet worden gemaakt. Uiteindelijk blijft het uitgangspunt dat de te maken kosten zoveel mogelijk afgestemd worden op de te verwachten opbrengsten, zodat er niet te veel voorinvesteringen plaats hoeven te vinden. Daarmee kan worden bespaard op rentekosten.
11
7. Resultaten Het plan heeft een positief resultaat van € 288.000,- op netto contante waarde per 1 januari 2022. Hieronder een overzicht van de totale kosten, opbrengsten, kosten - en opbrengstenstijgingen, rentekosten en -opbrengsten. Investeringen Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Bedrag € 2.375.039,57 € 75.000,00 € 50.000,00 € 440.135,74 € 1.817.788,49 € 4.119.431,17 € 892.910,24 € 1.026.333,48 € 432.648,97 € 300.000,00 € 401.000,00 € 1.643.776,74 € 1.098.509,77 € 50.265,09
Opbrengsten Woningbouw Niet bepaald Eengezins sociale huur Eengezins sociale koop Eengezins goedkope koop Eengezins midden koop Eengezins dure koop Meergezins sociale huur Meergezins sociale koop Meergezins goedkope koop Meergezins midden koop Meergezins dure koop Woningbouw vrije kavels / (C)PO
Subtotaal woningbouw Niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig
Subtotaal investeringen
€ 14.722.839,26
Kostenstijging Te realiseren rentekosten
€ 1.465.094,74 € 694.655,31
Totaal investeringen
€ 16.882.589,31
Eindwaarde Contante waarde Nominale waarde
€ 350.703,78 € 287.699,25 € 686.438,32
Hoeveelheid
Bedrag 0 20 24 0 72 34 0 0 0 0 0 0
€ 0,00 € 472.650,00 € 766.377,58 € 0,00 € 7.605.250,00 € 6.565.000,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
150
€ 15.409.277,58
Uitgeefbaar -
Bedrag € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
Subtotaal niet-woningbouw
€ 0,00
Overige opbrengsten
€ 0,00
Subtotaal opbrengsten
€ 15.409.277,58
Opbrengstenstijging Te realiseren renteopbrengsten
€ 1.824.015,50 € 0,00
Totaal opbrengsten 31-12-2031 1-1-2022
€ 17.233.293,08 Boekwaarde kosten Boekwaarde opbr. Boekwaarde saldo
€ 2.613.981,67 € 0,00 -€ 2.613.981,67
Tabel 6: Resultaat
12
8. Gevoeligheidsanalyse In de onderstaande tabel staat de gevoeligheidsanalyse. Er zijn een aantal scenario’s doorgerekend. Conform verwachting is de kans aanwezig dat bij bepaalde omstandigheden (stijging kosten, geen opbrengstenstijgingen, daling van de grondprijzen) het resultaat negatief wordt. Dit komt omdat de grondexploitatie slechts een klein positief resultaat oplevert . De effecten van onderstaande scenario’s zijn behoorlijk groot, zowel in de positieve als in de negatieve gevallen. Gezien deze gevoeligheid kan met het oog op deze risico’s en het voorzichtigheidsbeginsel bij voorbaat geconcludeerd worden dat er geen (tussentijdse) winst genomen kan worden uit dit plan.
Scenario
ncw 1-1-22 (x 1.000)
Rente
effect
1% -1%
288 -33 575
-321 +287
Kostenstijging 1% -1%
288 -143 696
-431 +408
Opbrengstenstijging 1% -1%
288 991 -381
+703 -669
Tabel 7: Gevoeligheidsanalyse
Risicobeheersing Bij de verdere uitwerking van de uitgangspunten van het plan worden de grondexploitatie zoveel mogelijk als leidraad aangehouden. Keuzes die mogelijk negatieve gevolgen voor de grondexploitatie zullen hebben, worden in goed overleg met de projectleider gewogen. Verder zal er zoveel mogelijk aan risicobeperkende maatregelen gedaan worden, zoals de investeringen afstemmen op de te verwachten opbrengsten, zodat er zo kort mogelijk moet worden voorgefinancierd.
13
Bijlage 1: Stedenbouwkundig ontwerp (november 2021)
14
Bijlage 2: Referentie bouwkosten rijwoning
15
Bijlage 3: Managementsamenvatting grondexploitatie per 1-1-2022 Project Projectnummer Omschrijving Projectleider Datum laatste wijziging Printdatum
Peize Zuid 689.38.12 Globale verkenning (actualisatie per 1-1-2022) Marian Duiven 27-1-2022 19-4-2022
1. Samenvatting Locatie en ruimtegebruik
Parameters
Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied
m2 177.244,00 7.662,00 169.582,00
procentueel 100,00% 4,32% 95,68%
Hoofdstructuur Verharding Groen Water Subtotaal Hoofdstructuur
27.766,00 67.857,00 5.593,00 101.216,00
15,67% 38,28% 3,16% 57,11%
68.366,00
38,57%
68.366,00
38,57%
Niet-woningbouw Uitgeefbaar
0,00
0,00%
Subtotaal niet-woningbouw
0,00
0,00%
€ 2.375.039,57 € 75.000,00 € 50.000,00 € 440.135,74 € 1.817.788,49 € 4.119.431,17 € 892.910,24 € 1.026.333,48 € 432.648,97 € 300.000,00 € 401.000,00 € 1.643.776,74 € 1.098.509,77 € 50.265,09
Te realiseren € 487.839,93 € 75.000,00 € 50.000,00 € 440.135,74 € 1.817.788,49 € 4.119.431,17 € 892.910,24 € 1.026.333,48 € 432.648,97 € 300.000,00 € 401.000,00 € 998.907,80 € 1.066.861,77 € 0,00
Boekwaarde € 1.887.199,64 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 644.868,94 € 31.648,00 € 50.265,09
€ 14.722.839,26
€ 12.108.857,59
€ 2.613.981,67
Woningbouw Uitgeefbaar
Subtotaal Woningbouw
Rekenrente Inflatiecijfer Opbrengstontwikkeling Startjaar exploitatie Eindjaar exploitatie Looptijd in jaren
3,75% 2,00% 2,00% 2019 2031 13
Programma Woningen Eengezins Meergezins Totaal Niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig Totaal Dichtheid:
Totaal 116 won. 34 won. 150 won. Totaal 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 0,00 m2 UITG. 8,85 won./ha.
Financieel Kosten Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
Totaal
Totale kosten excl. inflatie Baten Verkoop woningbouw Verkoop bedrijven Verkoop kantoren Verkoop winkels Verkoop horeca Verkoop commercieel Verkoop niet-commercieel Verkoop overig Overige opbrengsten en bijdragen
Totaal
Totale opbrengsten excl. opbr. stijging
€ 15.409.277,58 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
Te realiseren € 15.409.277,58 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 15.409.277,58
€ 15.409.277,58
Boekwaarde € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
Resultaat Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
-€ 2.613.981,67 € 14.722.839,26 € 15.409.277,58 € 686.438,32
Resultaat (eindwaarde)
€ 350.703,78
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Renteinvloed
€ 1.465.094,74 € 1.824.015,50 -€ 694.655,31
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
Resultaat (ncw)
€ 287.699,25
Prijspeil 1-1-2022
Prijspeil 31-12-2031
Cashflow
€ 3.000.000 € 2.000.000 € 1.000.000
€0 -€ 1.000.000 -€ 2.000.000 -€ 3.000.000
-€ 4.000.000 -€ 5.000.000 -€ 6.000.000 Kosten incl. kostenstijging
Opbrengsten incl. opbrengstenstijging
Rentesaldo
Cumulatief
16
Bijlage 4: Verschillenanalyse grex dec 2020 - grex per 1-1-2022
Verschillenanalyse Algemene gegevens Projectnaam Peize Zuid Peize Zuid Projectnummer 689.38.12 689.38.12 Projectomschrijving Globale verkenning Globale verkenning Project identificatie actualisatie per 1-1-2021 actualisatie per 1-1-2022
Gegevens omdraaien
Uitgangspunten
Verschil
Verklaring verschil
Rekenrente Contante Waarde NCW Datum EW Datum
2,00% 1-1-2021 31-12-2031
2,00% 1-1-2022 31-12-2031
Verwerving/inbrengwaarde Bijkomende kosten Milieuvoorzieningen/Bodemsanering Sloop-/opruimwerkzaamheden Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Groen Verlichting/Kranen/Nuts Kunstwerken en overig Bijdragen bovenplanse kosten/reserves Planschade Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Rente
€ 2.384.449,64 € 0,00 € 250.000,00 € 363.754,50 € 3.437.732,19 € 2.509.691,60 € 1.127.596,09 € 1.112.274,62 € 462.574,90 € 550.000,00 € 401.000,00 € 1.580.922,19 € 1.111.634,87 € 0,00
€ 2.375.039,57 € 75.000,00 € 50.000,00 € 440.135,74 € 1.817.788,49 € 4.119.431,17 € 892.910,24 € 1.026.333,48 € 432.648,97 € 300.000,00 € 401.000,00 € 1.643.776,74 € 1.098.509,77 € 50.265,09
-€ 9.410,07 € 75.000,00 -€ 200.000,00 € 76.381,24 -€ 1.619.943,70 € 1.609.739,57 -€ 234.685,85 -€ 85.941,14 -€ 29.925,93 -€ 250.000,00 € 0,00 € 62.854,56 -€ 13.125,10 € 50.265,09
€ 15.291.630,60
€ 14.722.839,26
-€ 568.791,33
€ 0,00 € 294.300,00 € 0,00 € 383.184,00 € 0,00 € 6.229.384,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 8.809.086,26
€ 0,00 € 472.650,00 € 766.377,58 € 0,00 € 7.605.250,00 € 6.565.000,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 0,00 -€ 178.350,00 -€ 766.377,58 € 383.184,00 -€ 7.605.250,00 -€ 335.616,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 8.809.086,26
€ 15.715.954,26
€ 15.409.277,58
€ 306.676,68
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
Kostenstijging Te realiseren rentekosten
€ 1.676.691,23 € 406.854,95
€ 1.465.094,74 € 694.655,31
-€ 211.596,49 € 287.800,35
Opbrengstenstijging Te realiseren renteopbrengsten
€ 1.893.759,83 € 25.424,86
€ 1.824.015,50 € 0,00
€ 69.744,32 € 25.424,86
Boekwaarde kosten Boekwaarde opbr. Boekwaarde saldo
€ 2.393.575,67 € 0,00 -€ 2.393.575,67
€ 2.613.981,67 € 0,00 -€ 2.613.981,67
€ 220.406,00 € 0,00 € 220.406,00
Eindwaarde Contante waarde Nominale waarde
€ 259.962,17 € 209.077,97 € 424.323,67
€ 350.703,78 € 287.699,25 € 686.438,32
-€ 90.741,60 -€ 78.621,28 -€ 262.114,65
Ruimtelijke gegevens woningbouw (in stuks) Niet bepaald Eengezins sociale huur Eengezins sociale koop Eengezins goedkope koop Eengezins midden koop Eengezins dure koop Meergezins sociale huur Meergezins sociale koop Meergezins goedkope koop Meergezins midden koop Meergezins dure koop Woningbouw vrije kavels / (C)PO
0,00 12,00 0,00 12,00 0,00 56,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 48,00
0,00 20,00 24,00 0,00 72,00 34,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00 8,00 24,00 -12,00 72,00 -22,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 -48,00
128,00
150,00
22,00
Investeringen
Opbrengsten woningbouw Niet bepaald Eengezins sociale huur Eengezins sociale koop Eengezins goedkope koop Eengezins midden koop Eengezins dure koop Meergezins sociale huur Meergezins sociale koop Meergezins goedkope koop Meergezins midden koop Meergezins dure koop Woningbouw vrije kavels / (C)PO
Opbrengsten niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Winkels Horeca Commercieel Niet-commercieel Overig
Overige opbrengsten Overige opbrengsten
Faseringsinvloeden en boekwaarde
0
1
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Actualisatie Grondexploitatie Oosterveld Norg (geconsolideerd) Jaarrekening 2021 voorheen: Oosterveld – Grondbank Oosterveld – Fase 1A Oosterveld – Fase 1B Oosterveld – Fase 2&3)
Zaaknummer: Doc nr: Projectnummer/FCL Datum: Planeconoom: Projectleider: Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever: Status:
689.23.12 9 juni 2022 David Inden (Estheticon) & Suzanne Braxhoofden Siebrand Dijkema College van Burgemeester en Wethouders Melanie Jager
Versie 1.0
Niet Openbaar o.g.v. artikel 10 lid 2 sub b. en g. van de Wet openbaarheid van bestuur
Roden, april 2022 Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 1 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Inhoudsopgave 1
INLEIDING ..................................................................................................................................................... 3
2
RESULTATEN EN CONCLUSIES .............................................................................................................. 5 2.1 2.2 2.3
3
INVLOEDEN OP RESULTATEN EN CONCLUSIES ............................................................................... 7 3.1 3.2
4
Resultaten grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) .......................................................... 5 Conclusies grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) .......................................................... 5 Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten Oosterveld ........................................... 5
Kansen en risico’s grondexploitatie Oosterveld ........................................................................... 7 Gevoeligheidsanalyse grondexploitatie Oosterveld ..................................................................... 7
VERSCHILLENANALYSE ........................................................................................................................... 9 4.1
Verschillenanalyse grondexploitatie Oosterveld .......................................................................... 9
OVERIGE UITGANGSPUNTEN......................................................................................................................... 10 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
Algemeen .......................................................................................................................................... 10 Fiscaal .............................................................................................................................................. 10 Programma en planning grondexploitatie Oosterveld ............................................................... 10 Uitgangspunten grondexploitatie Oosterveld .............................................................................. 10 Berekening exploitatieopzet Oosterveld ....................................................................................... 11
BIJLAGE 1:
AFBAKENING EN FASERING VAN HET EXPLOITATIEGEBIED ............................... 13
BIJLAGE 2:
STEDENBOUWKUNDIG PLAN EN PLANGRENS .......................................................... 14
BIJLAGE 3:
GRONDEXPLOITATIE SAMENVATTING ......................................................................... 15
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 2 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
1
Inleiding
Het plangebied bevindt zich ten oosten en in aansluiting op de bebouwde kom van Norg en wordt bij benadering aan de noordzijde begrensd door de Donderseweg, aan de zuidzijde door de Peesterstraat en aan de oostzijde door de agrarische landerijen ontsloten door de Eerste- en de Tweede laan. Binnen het vigerende bestemmingsplan en de bijbehorende uitwerkingsplannen wordt de bouw van 225 woningen mogelijk gemaakt. In de planopzet is hierbij invulling gegeven met 212 woningen. Om de betreffende realisatie mogelijk te maken hebben de gemeente Noordenveld en Heijmans Vastgoed een werkwijze gevonden om samen te werken. De werkwijze betreft een fasegewijze (organische) aanpak van het plan. Deze werkwijze heeft ervoor gezorgd dat er binnen het bestemmingsplan de bouw van maximaal 225 woningen mogelijk wordt gemaakt middels een samenwerkingsovereenkomst. Er is specifiek voor deze manier van ontwikkelen gekozen, om de uiteindelijke realisatie te verbinden aan de actuele marktvraag. Het project is in hoofdlijnen te verdelen in drie verschillende fasen (zie bijlage 1): ➢ Fase 1; opgesplitst in fase 1A en 1B ➢ Fase 2 ➢ Fase 3 De Gemeente voert hierbij de grondexploitatie en Heijmans en de Gemeente brengen per fase de gronden voor de betreffende ontwikkeling in naar rato van hun aandeel van het totale grondbezit binnen het plan.
Hiervoor worden per fase gronden geruild en ingebracht (zie blz. 6) conform de faseovereenkomsten tussen Heijmans en de gemeente. Inmiddels heeft alle inbreng plaatsgevonden. In deze rapportage wordt aangegeven hoe het totale plan zich naar verwachting financieel-economisch zal ontwikkelen en omvat de actualisatie van de geconsolideerde (=samengevoegde) grondexploitatie van de voorheen bekend staande (deel)grondexploitaties ‘Grondbank’ en de ‘fasen 1A, 1B, 2&3’. Na fase 2&3 zijn geen vervolgfasen voorzien. Het plan is daarmee compleet en kan als één complex beheerd worden zoals door de raad besloten bij de vaststelling van de grondexploitatie fase 2&3 en zoals gerapporteerd in de actualisatie van de grondexploitaties in 2021.
Artist impression woningen Nijhuis 2022 (www.thuisinnorg.nl)
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 3 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
Grondbank Gem eente
Grondbank Heijm ans
9,6 ha
5,5 ha
Fase 1A
1,1 ha 0,7 ha
0,4 ha
4,2 ha
2,4 ha
2,0 ha
1,1 ha
2,7 ha
1,6 ha
9,6 ha 64%
5,5 ha 36%
Fase 1B
6,6 ha
Fase 2
3,1 ha
Fase 3
4,2 ha
15,1 ha
Schema: grondrouting fasen
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 4 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
2 2.1
Resultaten en conclusies Resultaten grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd)
In tabel 1 zijn de resultaten op netto contante waarde per 01-01-2022 weergegeven. Tevens is de eindwaarde weergegeven in het betreffende jaar wanneer de exploitatie wordt beëindigd. Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
€ 1.116.133,00 € 16.086.818,00 € 17.333.487,00 € 1.246.669,00
Resultaat (eindwaarde)
€ 1.376.071,42
1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022 Prijspeil
€ 412.899,99 € 383.677,67 € 158.624,74
Prijspeil 1-1-2022 1-1-2022 1-1-2022
€ 1.221.912,04
Prijspeil 1-1-2022
Kostenstijging Opbrengstenstijging Renteinvloed
Resultaat (ncw)
31-12-2027
Figuur 1: Samenvatting resultaat
De grondexploitatie heeft een looptijd tot 31-12-2027. De grondexploitatie wordt per fase gerealiseerd. De looptijd van de onderliggende fasen was voorheen mogelijk langer dan de 10-jaars termijn zoals genoemd in de BBV. Daarom werd als beheersmaatregel het resultaat van de grondinbreng voor fase 3 verlaagd. Mochten deze opbrengsten inderdaad niet gehaald worden binnen de 10-jaars termijn, dan hadden we daar in onze grondexploitatie rekening mee gehouden. Nu zijn alle gronden inmiddels ingebracht in de grondexploitatie, dus ook ‘in exploitatie’ genomen, en de planning loopt naar verwachting tot en met 2027. Dit valt ruim binnen de genoemde termijn waardoor geen beheersmaatregelen meer nodig zijn. De eerder opgenomen beheersmaatregel is daarmee komen te vervallen waarmee het resultaat aanzienlijk gestegen is tot ca. € 1,2 mln. voordelig. Op basis van de projectvoortgang kan bij de jaarrekening 2021 conform de regels van BBV € 378.000,- aan winst genomen worden. 2.2
Conclusies grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd)
Het verloop van de grondexploitatie is gunstig. In totaal zijn er 212 kavels beschikbaar. Hiervan zijn er 132 verkocht en gepasseerd bij de notaris. Tweeëndertig kavels zijn via een aanbesteding gegund aan de projectontwikkelaars Nijhuis en Hegeman. Vijftien kavels hiervan worden naar verwachting in 2022 verkocht in fase 2. Elf vrije kavels van fase 2 zijn onder optie. Zeventien kavels hiervan worden in 2023 verkocht, nadat fase 3 bouwrijp is gemaakt. In fase 3 gaan we nog tweeëntwintig kavels verkopen aan Heijmans volgens gemaakte afspraken. De verkoop van de vrije kavels van fase 3 moet nog starten. Het aanbesteden van werken vindt binnen budget plaats en we verwachten weinig risico’s meer. We constateren wel dat de materiaalkosten voor het bouw- en woonrijp maken toenemen. Van de begrote kosten van ca. € 17 mln. (pp. 2022) is een kleine € 9 mln. gerealiseerd, een voortgang van ca. 54%. Naar verwachting ronden wij de verkoop in exploitatie af zodanig dat we boekhoudkundig verwachten het complex uiterlijk in 2027 te kunnen afsluiten, mogelijk zelfs eerder. De grondexploitatie geeft derhalve op dit moment weinig aanleiding tot extra sturing en de risico’s zijn beperkt. 2.3
Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten Oosterveld
Grondexploitatie Oosterveld (geconsolideerd) JR 2021
Pagina 5 van 15
Actualisatie grondexploitatie………………………………………………………………….…………………Niet openbaar
De volgende (gemiddelde) rekenuitgangspunten zijn gehanteerd ten behoeve van het opstellen van de grondexploitatie: Gehanteerde parameters Rente Kostenstijging Opbrengstenstijging Disconteringsvoet Startdatum
2,10% 2,50% (civiel 2023 e.v. : 2,00%) 2,00% 2,00% 1-1-2022
Figuur 2: Parameters (na twee jaar)
De interne rekenrente is per 1 januari 2020 conform de BBV gesteld op 2,1% voor de locatieontwikkelingsprojecten. Voor grond-, weg- en waterbouwkosten wordt in 2022 een kostenstijging van 2,5% gehanteerd en daarna een waarde van 2,0%. Voor de plankosten wordt uitgegaan van 2,5%. Dit conform de memo “Memo Parameters Grondexploitaties Jaarrekening 2021”. De ECB streeft op termijn naar een gemiddelde inflatie van 2%. In de eerstkomende jaren wordt er, mede door het rekenen van een ruime prijsstijging van ca. 6% voor civieltechnische werken over 2021, een gematigder prijsstijging verwacht te opzichte van de nu geraamde budgetten. Voor het opbrengstenstijgingspercentage is gerekend met een percentage van 2%. Ook hier geldt dat bij een aantrekkende economie de koopkracht op termijn naar verwachting de streefinflatie van de ECB (2%) zal blijven volgen. De huidige stijgende hypotheekrente lijkt op korte termijn nauwelijks effect op de huizenprijzen te hebben (April 2022). De risico’s van afname voor de projectbouw zijn daarbij reeds naar marktpartijen verlegd en het segment waarin zich de vrije sector kavels bevinden is naar verwachting minder gevoelig voor rentestijgingen en het afzetvolume hiervan is maar beperkt.