CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Concept Gebiedsplan Roden Zuid dd 4okt

Besluitvormende vergadering 1 november 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Gebiedsplan Roden Zuid vrijgeven voor inspraak21.569 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Uitgangspunt is dat de nieuwe woongebieden in Roden Zuid optimaal worden ontsloten voor de fiets. We onderscheiden hierbij utilitaire en recreatieve fietspaden.

Roden

Utilitaire fietspaden zijn directe (zonder omwegen) en veel gebruikte fietsroutes met een ‘bestemming’. Ze zijn van belang voor woon-werk fietsverkeer en voor een goede bereikbaarheid van voorzieningen, zoals winkels, sportgelegenheden en HOV-haltes om over te stappen op de bus. Utilitaire fietspaden bieden een goed alternatief voor de auto tot afstanden van 10 kilometer en in het geval van een elektrische fiets tot ca. 20 kilometer.

Basisfietsplan Noordenveld 17-12-2018

Roderesch

25

4. UITGANGSPUNTEN VOOR ONTWIKKELING De auto is als vervoermiddel niet weg te denken uit het verkeerssysteem. Voor de verkeersafwikkeling van Roden Zuid benutten we zoveel mogelijk de bestaande infrastructuur. Hierdoor blijven het landschap en het verfijnde wegennetwerk als landschappelijke drager behouden. Waar nodig doen we aanpassingen om autoverkeer zo veilig mogelijk af te wikkelen met zo min mogelijk overlast voor de (bestaande) woonomgeving. Aanvullend realiseren we binnen de woongebieden laadvoorzieningen voor elektrische auto’s. Deze worden zowel op eigen terrein gerealiseerd als in de openbare ruimte. Op strategische locaties die de gemeente belangrijk vindt plaatsen we proactief laadinfrastructuur. Om hittestress te voorkomen in de toekomstige woongebieden, krijgen wegen en paden schaduwrijke wegprofielen en zo weinig mogelijk verharding, zonder dat dit ten koste gaat van de toegankelijkheid en verkeersveiligheid.

Hittestress bij schaduw boom: geel heet, donker paars koeler

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

4.5 Ruimtegebruik – stedenbouwkundig programma

•

• Deze paragraaf omvat uitgangspunten voor het stedenbouwkundige programma van de nieuwe leefomgeving in Roden Zuid. Dit betreft het ruimtegebruik van het woonprogramma en van de groene openbare ruimte. Uitgangspunten voor water en mobiliteit zijn al beschreven in paragraaf 4.2 en 4.4. Het stedenbouwkundig programma moet gebaseerd zijn op zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik. In landelijke wetgeving is de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ leidend bij locatie-afwegingen. Dit is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik. Het doel van de Ladder is om ongewenste leegstand te voorkomen en zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik te stimuleren. Hierbij heeft het de voorkeur om woningen binnenstedelijk te bouwen. Bij ruimtelijke besluiten moet daarom worden gemotiveerd hoe een zorgvuldige afweging is gemaakt van het ruimtegebruik. Bij ontwikkelgebieden buiten het stedelijk gebied vraagt dit om een motivatie, waarom binnenstedelijke locaties niet beschikbaar of geschikt zijn. Redenen hiervoor kunnen bijvoorbeeld zijn: • Kwalitatieve aspecten van de woonbehoefte passen niet binnen bestaand stedelijk gebied: bijvoorbeeld gewenste woonmilieus, zoals water-/ bosrijk wonen of landgoederen;

Er zijn al andere functies ter plaatse aanwezig of die worden daar beoogd volgens ruimtelijk beleid: bijvoorbeeld waardevol groen; Er zijn aanzienlijke investeringen nodig om te kunnen inbreiden (financiële haalbaarheid): bijvoorbeeld voor milieuaspecten.

In de Woonvisie Noordenveld (september 2023) spreken we als tegenhanger van duurzame verstedelijking over duurzame verdorpsing. Bij woningbouwinitiatieven wegen we het behoud van binnendorps groen en buitendorps groen tegen elkaar af. Het streven is om de meest waardevolle plekken te sparen. Wonen Bij de ontwikkeling van woningbouw in Roden Zuid hanteren we het beleid uit de Woonvisie Noordenveld (september 2023). De woningen binnen een woningbouwplan zijn langdurig gewild óf - in geval van flexwoningen - tijdelijk van aard. We willen met een gevarieerd basisprogramma voldoende passende woningen realiseren. Het basisprogramma gaat uit van minimaal 250 te realiseren woningen in Roden Zuid. We sturen op kwaliteit en op een mix aan woningen, verschillende prijsklassen en doelgroepen, meer variatie, maar ook op woningen voor mensen die zorg nodig hebben. Voor meer informatie verwijzen we hier naar de woonvisie.

26

4. UITGANGSPUNTEN VOOR ONTWIKKELING We bieden ruimte aan initiatieven met vernieuwende woonvormen. Hierbij denken we aan: • één (of meerdere) CPO-locatie(s); • het opnemen van hofjes/ vormen van gezamenlijk wonen in het programma. Hierbij wordt gedacht aan woningen die geschikt zijn voor kleine huishoudens, ook als zij zorgbehoevend zijn, met een tuintje of gezamenlijke buitenruimte; • vernieuwende woonvormen zoals ‘Tiny houses’ (vrijstaande huisjes, max. 50 m2), gezamenlijk woonhoven, wooncoöperaties, wonen met familieleden op één erf (bijvoorbeeld voor mantelzorg), met een specifieke hobby en duurzaam wonen in energie, materiaal en impact op de omgeving; • mogelijk ook flexibele woonoplossingen (tijdelijk, snel en goedkoop) voor mensen die urgent een tijdelijke woonruimte zoeken, onder de voorwaarde dat flexwonen past in de fasering en het ontwikkelkader van het betreffende deelgebied; • de ontwikkeling van nieuwe landgoederen, die opengesteld zijn voor publiek, is ook denkbaar in het ontwikkelgebied Roden Zuid. Wanneer hierbij voldaan wordt aan de eisen van de Natuurschoonwet (NSW) kan er gebruik gemaakt worden van fiscale voordelen.

Groene openbare ruimte Roden heeft een waardevolle groenstructuur met wijde vertakkingen en met ‘lucht’ tussen de huizen. Het groen zorgt voor een aantrekkelijke leefomgeving en een gunstig vestigingsklimaat. Het uitgangspunt bij klimaatbestendige woningbouw in het landelijk gebied is dat de groenstructuur van de toekomstige woongebieden ook deze waardevolle ‘groene longen’ krijgt. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat de openbare ruimte voor iedereen veilig en vrij toegankelijk is. Daarnaast nodigt het groen uit om te bewegen en ontspannen, waardoor het bijdraagt aan een goede gezondheid. Het groen vervult tenslotte een belangrijke rol bij biodiversiteit en klimaatadaptatie (voldoende waterberging en voorkomen van hittestress). De volgende uitgangspunten uit de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 (febr. 2017) zijn specifiek van toepassing op de openbare ruimte van de nieuwe woongebieden in Roden Zuid: • •

•

•

Modern landgoed: Lofthoeve, Oosterwold

Terheijl

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

De groenstructuren zijn gebaseerd op de bestaande landschappelijke structuur; Er wordt een goede overgang van dorp naar landschap gecreëerd; De entrees zijn het visitekaartje van Roden: het groen langs de Norgerweg is beeldbepalend ter plaatse van de randbebouwing van Roden, komend vanuit het landelijk gebied; Groene elementen lopen vanuit het omliggende landschap door in de woonwijken. Het zijn droge en natte verbindingen waarlangs flora en fauna zich kunnen verspreiden;

•

•

•

•

De Steenbergerloop is de belangrijkste natte verbinding in het plangebied: deze beek is nu gekanaliseerd, maar krijgt een meer natuurlijke inrichting en wordt deels openbaar toegankelijk gemaakt; Bijzondere woonvormen, ter verrijking van het landschap, zijn mogelijk als het omringende landschap wordt onderhouden; In Roden Zuid (gemengde gebied) is er ruimte voor nieuwe landgoederen, waardoor omringende gebieden recreatief en/ of ecologisch worden verbonden. De drie landgoederen Mensinge – Terheijl – Nienoord versterken elkaar ecologisch en economisch: de noord-zuid gerichte groenstructuur (‘de groene long’) verbindt landgoed Mensinge met Terheijl en is tevens een recreatieve verbinding.

Tenslotte hanteren we het uitgangspunt dat het groen meervoudig gebruikt wordt, dat wil zeggen: er wordt zo veel mogelijk gecombineerd ruimtegebruik toegepast voor meerdere, gestapelde functies. Hierbij valt te denken aan het plaatsen van zonnepanelen op groene (waterbergende) daken, of de aanleg van speeltuinen in een waterbergende voorziening. Op deze manier gaan we efficiënt met de ruimte om.

Mensinge

Nienoord

27

5 ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

28

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED In dit hoofdstuk geven we per deelgebied het ruimtelijk kader weer, waarbinnen de ambities en uitgangspunten (uit hoofdstuk 4) voor het nieuwe woongebied in Roden Zuid vorm kunnen krijgen. Hiermee leggen we, in een vroeg stadium van het planproces, het wensbeeld vast voor een duurzaam woon- en leefgebied in de zuidelijke dorpsrand van Roden met een goede landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing en met een hoge woonkwaliteit.

privé-buitenruimte, maar ook voor Tiny houses, wonen rondom een gezamenlijke hof, CPO en wooncoöperaties. Ook zorggeschikt wonen past hier goed, vanwege de nabijheid van voorzieningen binnen een straal van 500 meter. Flexwoningen (tijdelijke, goedkope woningen) zijn niet passend in deze groene omgeving. Vanwege de bestaande waarden en karakteristiek luistert de inpassing van woningen hier nauw. Het ligt daarom voor de hand om direct te ontwikkelen richting de beoogde eindsituatie.

Landschappelijke waarden Bodem, grondwater en archeologie

Het noordelijke deel van deelgebied Beukenhof ligt ca. 3.6 meter boven NAP en het zuidelijke deel ca. 2.2 meter boven NAP. Bij nieuwbouw worden de bestaande hoogteverschillen en reliëf zo veel mogelijk gehandhaafd.

5.1 Deelgebied 1. Beukenhof Ruimtegebruik Wonen Vanwege de groene karakteristiek en aanwezige natuurwaarden in de directe omgeving heeft dit gebied, net als de deelgebieden Steenbergerloop en Midden, een lagere woningdichtheid dan Deelgebied Oost en West. We beogen hier een bijzonder en ruim opgezet woonmilieu: ‘natuurlijk wonen in een bosrijke omgeving’. De woningen hebben een gebouwde privé buitenruimte en bij voorkeur een kleine footprint (gebouw) om de natuurlijke karakteristiek zoveel mogelijk te behouden. Mede vanwege de ligging nabij voorzieningen is dit gebied zeer geschikt voor zorggeschikte woningen. Deelgebied Beukenhof leent zich goed voor bijzondere woonvormen; niet alleen voor huizen met beperkte

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Het streven is dat er prijsklassenmenging ontstaat. Vanwege hoge aanwezige landschappelijke waarden worden in dit deelgebied echter hogere eisen gesteld aan de woningbouw. Om die reden kan er, zo nodig, afgeweken worden van de verhoudingen 30% sociaal 30% ‘betaalbaar’ - 40 % vrij. Afwijking daarvan vraagt wel om een goede motivatie en compensatie binnen de andere deelgebieden. Hoogteverschillen

Bij de ontwerpopgave van de nieuwe woongebieden wordt de bebouwingsstructuur gebaseerd op aanwezige natuurwaarden en de waterhuishouding van het woongebied. Onderzoek naar de bodem en het hydrologische systeem en een ontwerpvisie daarop is noodzakelijk.

1

Dit deelgebied bevindt zich op een grondmorenewelving, die voornamelijk bestaat uit laarpodzolgronden en lemig fijn zand. Naar verwachting is deze bodem geschikt voor infiltratie, beperkt gevoelig voor zettingen en zal er weinig ophoging nodig zijn, ondanks dat hier enige kwel

29

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED mogelijk is. Naar verwachting is hier een gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) aanwezig van minder dan 40cm onder maaiveld en een gemiddelde laagste grondwaterstand (GLG) lager dan 120 cm. onder maaiveld.

Een toekomstbestendige leefomgeving Klimaatadaptatie Uitgangspunt bij woningbouw in Deelgebied Beukenhof is dat de plekken met volwaardige bomen zo veel mogelijk intact blijven en hersteld of uitgebreid worden. De kwaliteit en levensverwachting van bestaande bomen en ook de gevolgen van woningbouwontwikkeling worden in beeld gebracht aan de hand van een inventarisatie. De uitkomsten van de inventarisatie vormen de basis voor uitwerking van de bebouwings-, water- en groenstructuur van het toekomstige woongebied. De effecten van waterhuishoudkundige maatregelen in het gebied op bestaande bomen zijn hierbij een punt van aandacht.

De archeologische waarden in deelgebied Beukenhof zijn mogelijk al verstoord. Het gebied heeft een middelhoge verwachtingswaarde op archeologische vondsten. Onderzoek geeft uitsluitsel over de hiervoor genoemde aspecten. Oorspronkelijke en huidige karakteristiek De begrenzing van het deelgebied bestaat uit twee oude waterlopen, waarlangs een pad loopt (oost- en westzijde), de Borglaan (zuidzijde) en de noordelijke grens met het Hullenbos. Dit zijn oude ontginningslijnen, die de basis vormen voor de ontwikkeling van de nieuwbouw. In de huidige situatie heeft het hele deelgebied een groene karakteristiek. Het bestaat uit een aantal grote (solitaire) bomen met jonger opschot en verwilderde begroeiing daartussen. Op de historische kaarten is te zien dat de houtwallen/ -singels rondom de Beukenhof en het Hullenbos ouder zijn. De Beukenhof en het Hullenbos vormen samen met de bossen in het beekdal van de Steenbergerloop en met de laanstructuren van de Borglaan en Hullenweg een besloten bosgebied. Gezamenlijk is het een bosrijke ‘enclave’ in het bebouwde gebied van Roden Zuid, die waardevol is om te behouden.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Kaart rond 1900

Door gebouwde privé-buitenruimtes (die deel uitmaken van het gebouw, zoals grote terrassen en balkons), worden tuinen met erfscheidingen en vergunningsvrije bouwwerken voorkomen, evenals de kap van bomen op privéterrein. Door tevens de openbare (collectieve) ruimte zorgvuldig in te richten en te beheren, wordt de biodiversiteit goed gereguleerd en is het daar prettig verblijven voor mens, dier en plant.

Kaart rond 2022

In dit deelgebied is het de ambitie een onderscheidend woonmilieu te creëren, ook op het gebied van biodiversiteit. Dit gaat verder dan het treffen van minimaal één type maatregel voor biodiversiteit per woning. Mogelijke maatregelen zijn verblijfsruimtes of nestelstenen in gevels en daken (voor soorten als de huismus, gierzwaluw en vleermuis), maar ook groene daken en gevels.

30

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED

Groene daken en gebouwde privébuitenruimte

Om de ecologische voetdruk nog kleiner te maken en het bewustzijn groter te maken van wat we eigenlijk (niet) nodig hebben, kunnen de woningen ook (grotendeels) ‘off grid’ worden gemaakt: zonder (of gedeeltelijke) aansluiting op elektriciteit, (stromend) water en riolering. De woningbouwontwikkeling gebeurt waterneutraal en leidt niet tot extra aanvoer/ afvoer van water. Hemelwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden en gebruikt in het plangebied om wateroverlast en verdroging te voorkomen. Dit wordt vastgelegd in een innovatief waterhuishoudkundig plan, waarin de waterhuishouding integraal wordt benaderd, vanuit circulariteit, klimaat-adaptatie, landschappelijke geomorfologie, biodiversiteit en volksgezondheid.

Naar verwachting is deze bodem geschikt voor infiltratie. Natuurlijke vernatting op basis van de landschappelijke onderlegger heeft de voorkeur boven een systeem met natuurvriendelijke (kunstmatige) wadi’s. Hierbij is een goede analyse van het oorspronkelijke en huidige functioneren van het lokale en grotere hydrologische systeem in relatie tot de vegetatie en fauna noodzakelijk.

Duurzame energie

Het regenwater, dat bij extreme weersomstandigheden niet kan worden vastgehouden, wordt via de bestaande sloten afgevoerd naar de Steenbergerloop.

Bij het bepalen van de positie van de woningen, de kapvorm en kaprichting wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de schaduwwerking van bomen, zodat zonnepanelen op daken voldoende energie kunnen opwekken.

De volledige energievraag van de woning wordt elektrisch ingevuld. Een ‘all-electric‘ warmtepomp vraagt om goede isolatiemaatregelen en er is binnen en buiten ruimte nodig voor het plaatsen van een warmtepomp en buffervat. Dit wordt in het ontwerp van de woningen meegenomen.

Groene daken zorgen niet alleen voor een betere isolatie van de woning, maar ook voor het vertraagd afvoeren van regenwater.

Huidig watersysteem

Met veel bomen, weinig of waterdoorlatende verharding en zo veel mogelijk groene daken en gevels wordt hittestress in dit deelgebied voorkomen. Tegelijkertijd zijn er ook zonnige plekken nodig in de buitenruimte om prettig te kunnen vertoeven en dienen de woningen voldoende daglichttoetreding te krijgen, evenals de zonnepanelen. In dit deelgebied is een goede balans tussen zonnige en schaduwrijke plekken dan ook gewenst.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

31

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Duurzame mobiliteit

Overige aandachtspunten

De bestaande paden aan de oost- en westzijde van het deelgebied maken deel uit van het fijnmazige voetgangers- en/ of fietsnetwerk.

Bij het bepalen van de bebouwingsstructuur in deelgebied Beukenhof wordt er rekening gehouden met uitkomsten van onderzoek naar geluid- en lichthinder vanuit de sportlocaties.

Fiets- en voetpaden moeten verkeersveilig zijn. Daarnaast is het van belang dat er binnen het netwerk ook efficiënte, rechtstreekse routes zijn die sociaal veilig zijn. Een fiets- of voetpad is veiliger als het beter verlicht is, overzichtelijk is en er meer sociale controle is. Het laatste is het geval wanneer de ontmoetingskans groter is, bijvoorbeeld doordat de route intensief gebruikt wordt en er voordeuren van woningen uitkomen op de route. Het is daarom te overwegen om één van de fietsroutes prioriteit te geven en woningen op deze route te oriënteren. Dit moet in samenhang worden gezien met de aangrenzende bestaande en nieuwe woongebieden. De woningen worden met de auto ontsloten via de Borglaan. In dit bijzondere woonmilieu dringt de auto het groene woongebied niet in en wordt er langs de randen van het gebied geparkeerd. Laden en lossen is wel mogelijk bij de individuele woning.

Parkeren langs de randen van het woongebied

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Er vindt onderzoek plaats naar aanwezige ecologische waarden/ -verbindingen en archeologische waarden. Deze kunnen richting gevend zijn voor de realisatie van nieuwbouw in het deelgebied. Ook is onderzoek nodig naar de mogelijke aanpak van voorkomende invasieve exoten zoals de Japanse Duizendknoop.

Afwegingen bij het ontwerp van de parkeeroplossing zijn onder meer: • de paden van en naar de parkeerplaatsen zijn goed bereikbaar en toegankelijk voor mensen met een (fysieke) beperking; • het aantal parkeerplaatsen voldoet aan de parkeernormen uit het bestemmingsplan Parkeren Noordenveld; • bomen en biodiversiteit blijven zoveel mogelijk behouden; • het verhard oppervlak is zo klein mogelijk en is grotendeels waterdoorlatend; • blokkades van mogelijk aanwezige kwelstromen door ondergronds bouwen wordt voorkomen; • geparkeerde auto’s worden aan het zicht onttrokken (gezien vanuit de openbare ruimte); • de inrichting creëert de mogelijkheid voor voldoende sociale controle. Bestaande situatie Deelgebied Beukenhof

32

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Ruimtelijke en architectonische kwaliteit Deelgebied Beukenhof maakt deel uit van een bosrijke groene ‘enclave’ in het bebouwde gebied van Roden Zuid. Deze karakteristiek blijft behouden en wordt benut door er een bijzonder woonmilieu te realiseren, te weten het ‘boswonen’. Tegelijkertijd zorgen de nieuwe woningen in dit deelgebied voor een goede verbindng van het dorp met het zuidelijke deel van het te ontwikkelen gebied.

Situering Bij de situering van de woningen wordt rekening gehouden met: • waterberging/- infiltratie en afwatering • aanwezige bomen en ecologische waarden; • schaduwwerking van bomen in relatie tot de woning (daglicht, zonnepanelen) en tot verblijfsplekken in de openbare ruimte; • de oriëntatie op een fietsroute (sociale veiligheid); • de situering en toegankelijkheid van parkeerplaatsen. Specifiek van belang bij zorggeschikte woningen;

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Te denken valt aan het ontwerpen van een losse bebouwingsstructuur rondom één of meerdere relatief open plekken in het gebied (afhankelijk van waardevolle begroeiing), waar water geborgen/ geïnfiltreerd wordt. Op deze open plekken creëren we meer biodiversiteit en ze zijn (deels) toegankelijk als gemeenschappelijke buitenruimte om te recreëren en elkaar te ontmoeten.

Woonbebouwing De woningen hebben een gebouwde privé-buitenruimte en toegang tot de gemeenschappelijke buitenruimte(s). Ze hebben bij voorkeur een kleine footprint. Tiny houses passen goed in dit beeld.

Nieuwe afb

De woningen bestaan uit 1 tot 2 lagen met een kap (vrije vorm), met een plat dak of met een terugliggende 3e laag als bijzondere dakvorm. Ook zijn woningen met 3 lagen en een plat of licht hellend dak mogelijk. Dit kunnen ook gestapelde woningen zijn. Langs de randen kan er ook onder de woning geparkeerd worden op maaiveldniveau. De architectuur en mate van duurzaamheid worden later in het planproces uitgewerkt.

33

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED 5.2 Deelgebied 2. Steenbergerloop Functies Wonen Vanwege aanwezige natuurwaarden (beekzone) heeft dit gebied, net als de deelgebieden de Beukenhof en Midden, een lagere woningdichtheid dan Deelgebied Oost en West. We beogen hier een bijzonder woonmilieu in een landschappelijke omgeving: ‘natuurlijk wonen langs de beek’. De woningen hebben een kleine privébuitenruimte, die bij voorkeur is meegenomen in het ontwerp van de woning en hebben bij voorkeur een kleine ‘footprint’. Dit om zo veel mogelijk ruimte te geven aan natuur- en cultuurhistorische waarden rondom de beek, aan waterberging en aan doorzichten naar de beek (gezien vanaf de wegen). Deze landschappelijke waarden zijn leidend bij het bepalen van de bebouwingsstructuur in Deelgebied Steenbergerloop. Vanwege de gewenste losse en kleinschalige bebouwing leent dit gebied zich goed voor Tiny houses, vrijstaande woningen of meerdere woningen binnen een relatief klein bouwvolume. Flexwoningen (tijdelijke, goedkope woningen), zijn niet passend in het beeklandschap. Vanwege de bestaande waarden en karakteristiek luistert de inpassing van woningen ook hier nauw. Het ligt daarom voor de hand om direct te ontwikkelen richting de beoogde eindsituatie. Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Het streven is dat er prijsklassenmenging ontstaat. Vanwege hoge aanwezige landschappelijke waarden worden in dit deelgebied echter hogere eisen gesteld aan de woningbouw. Om die reden kan er, zo nodig, afgeweken worden van de verhoudingen 30% sociaal 30% ‘betaalbaar’ - 40 % vrij. Afwijking daarvan vraagt wel om een goede motivatie en een compensatie binnen de andere deelgebieden.

De waterbergingsopgave en de realisatie van enkele woningen in combinatie met de versterking van de recreatieve waarde van de beekzone is een integrale ontwerpopgave. Hierbij is het van belang dat wateroverlast wordt voorkomen, niet alleen in de directe omgeving maar ook op gebiedsniveau.

Waterberging

Ter hoogte van Deelgebied Steenbergerloop wordt de beekzone toegankelijk gemaakt voor voetgangers en op meer afstand voor fietsers. Door de (deels openbare) natuurzone zorgvuldig in te richten en te beheren, wordt de biodiversiteit goed gereguleerd en is het daar prettig verblijven voor mens, dier en plant.

De waterbergingsopgave beperkt zich niet alleen tot dit gebied. Het maakt deel uit van de totale woningbouwontwikkeling in Roden Zuid en draagt bij aan het vertraagd afvoeren en bergen van stedelijk water uit bestaande, aangrenzende woonwijken.

Recreëren

Onderzoek naar onder meer de bodemsamenstelling, de waterhuishouding, ecologische en archeologische waarden zullen moeten uitwijzen waar en hoe de hiervoor genoemde opgaven in het gebied een plek kunnen krijgen.

2

Steenbergerloop

34

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Landschappelijke waarden Bodem, grondwater en archeologie Het noordelijke deel van dit deelgebied ligt ca. 2.2 meter boven NAP (nabij de Borglaan), rondom de Steenbergerloop is het peil ca. 1.4 meter boven NAP en het zuidelijke deel ligt op ca. 2.5 meter boven NAP (nabij de Hullenweg). Uitgangspunt bij nieuwbouw is dat de bestaande hoogteverschillen en het reliëf worden gehandhaafd. Dit moet in samenhang worden bezien met de waterbergingsopgave.

daarop een zanddek (zWz). Hier is een hogere waterdoorlatendheid te verwachten, maar tevens hogere grondwaterstanden in verband met het relatief lage maaiveld en de nabijheid van oppervlaktewater. Naar verwachting is hier een gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) aanwezig van minder dan 40cm onder maaiveld en een gemiddelde laagste grondwaterstand (GLG) lager dan 120cm onder maaiveld; Op een aantal plekken ligt er in het beekdal een dunne kleilaag aan het bodemoppervlak. De kleilagen hebben een slechte doorlatendheid. Vaak treden er in dit soort gronden schijngrondwater-standen op. Dit heeft gevolgen voor de ontwatering en/ of afwatering. Het is daarom belangrijk om deze gronden goed in kaart te

brengen. Het noordelijke deel van het deelgebied ligt op de overgang van de beekdalbodem naar de grondmorenewelving, terwijl het zuidelijke deel van het plangebied ligt op de overgang naar de grondmoreneglooiing. De bodem in deze overgangsgebieden is naar verwachting geschikt voor infiltratie, beperkt gevoelig voor zettingen en zal er weinig ophoging nodig zijn, ondanks dat hier enige kwel te verwachten is; De verwachting is dat archeologische waarden in dit deelgebied voor een groot deel niet verstoord zijn, omdat het beekdal grotendeels onbebouwd is gebleven. Het beekdal heeft een middelhoge verwachtingswaarde op archeologische vondsten.

Bij de ontwerpopgave van de nieuwe woongebieden wordt de bebouwingsstructuur gebaseerd op aanwezige natuurwaarden en de waterhuishouding van het woongebied. Onderzoek naar de bodem en het hydrologische systeem en een ontwerpvisie daarop is noodzakelijk. Dit deelgebied bevindt zich voornamelijk op een beekdalbodem. Deze bodem bestaat uit moerige eerdgronden (grond met een bovenlaag van zeer donkere aarde en verteerde plantenresten) met

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Bestaande situatie Deelgebied Steenbergerloop

35

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Oorspronkelijke en huidige karakteristiek De begrenzing van dit deelgebied volgt oude ontginningslijnen. Oostelijk van dit deelgebied bevindt zich sinds begin 19e eeuw de algemene begraafplaats (op relatief hoog gelegen gronden). Tussen de begraafplaats en het deelgebied bevinden zich grote, bosrijke percelen met meerdere vrijstaande woningen. De noordzijde wordt begrenst door de Borglaan en de zuidzijde door de Hullenweg. De westzijde van het plangebied grenst aan een oude ontginningslijn, die de huidige ‘groene long’ (met o.a. sportvelden) afbakent. Op deze lijn loopt in de huidige situatie een (onderhouds-)pad langs de sloot, dat in het noorden aansluit op het fijnmazige netwerk van paden. Van oorsprong werd het gebied opgedeeld in kleinschalige, noordzuidgerichte velden. De bijbehorende houtsingels en sloten zijn nu deels verdwenen, maar de begrenzing van het bos en het pad dat er doorheen loopt volgen nog steeds de oude ontginningslijnen. Deze lijnen vormen de basis voor een landschappelijke herinrichting van de beekzone als waterbergingsgebied met een recreatieve functie.

Kaart rond 1900

In de huidige situatie bestaat het gebied uit vier percelen, waarvan er drie weides zijn. In het zuidwestelijke kwadrant bevindt zich Manege Hulhorst, die verplaatst zal worden. Dit terrein wordt herontwikkeld. Aan de Hullenweg liggen meerdere ruime kavels met vrijstaande woonbebouwing verspreid langs de weg of in het bos. De bestaande woonbebouwing is als het ware te gast in het landschap van de beekzone. Gebied Steenbergerloop heeft een landelijke en besloten sfeer, door de combinatie van weilanden en het centraal gelegen bos. Ook de laanstructuur van de Borglaan en de Hullenweg draagt bij aan de waardevolle boskarakteristiek. Het gebied maakt deel uit van de bosrijke ‘enclave’ binnen het bebouwde gebied van Roden Zuid. Deze karakteristiek is waardevol om te behouden.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Kaart rond 2022

36

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Een toekomstbestendige leefomgeving Klimaatadaptatie De waterbergingsopgave is gebied-overschrijdend en heeft als doel dat er zo veel mogelijk regenwater in Deelgebied Steenbergerloop wordt geborgen als het gebied aankan. Daarbij wordt wateroverlast voorkomen, zowel in de omgeving als op gebiedsniveau. Uitgangspunt is dat woningbouwontwikkeling waterneutraal gebeurt en niet leidt tot extra aanvoer/ afvoer van water. Dit geldt voor woningbouw in het deelgebied zelf en in de overige ontwikkelgebieden. Hemelwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden en gebruikt in de ontwikkelgebieden om wateroverlast en verdroging te voorkomen. Bij extreme weersomstandigheden wordt water via de Steenbergerloop afgevoerd. Mogelijk lenen de hogere gronden langs de Borglaan en Hullenweg zich plaatselijk voor infiltratie. Huidig watersysteem

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Natuurlijke vernatting op basis van de landschappelijke onderlegger heeft daar de voorkeur boven natuurvriendelijke (kunstmatige) wadi’s. Doordat de footprint en privé-buitenruimte van woningen in deze zone zo beperkt zijn, kan er voldoende ruimte gecreëerd worden voor natuurlijke vernatting. Onderzoek naar de bodem en het hydrologische systeem is noodzakelijk, onder meer omdat er in het beekdal sprake is van hogere grondwaterstanden en er op sommige plekken een dunne kleilaag aanwezig kan zijn aan het bodemoppervlak, waardoor er schijngrondwaterstanden op kunnen treden. Daarbij kan er sprake zijn van zettingsgevoeligheid en kwel.

Vanwege het voorgaande is het van belang dat er een innovatief waterhuishoudkundig plan wordt opgesteld, waarin de waterhuishouding integraal wordt benaderd, vanuit circulariteit, klimaatadaptatie, landschappelijke geomorfologie, biodiversiteit en volksgezondheid.

Principe: afgraven richting de wegen voor meer waterberging. Bebouwing langs de wegen

Principe (rechts + boven): deels afgraven en ophogen

Samenhangend beeld met fluctuerend waterpeil

Of Principe (onder): helling tussen beek en wegen. Bebouwing langs de wegen

Uitgangspunt is dat het bos zo veel mogelijk intact blijft en zo nodig hersteld wordt. Er mogen hier alleen bomen gekapt worden om één samenhangend beeld langs de beek te creëren over de gehele lengte van het plangebied. De effecten van waterhuishoudkundige maatregelen in dit deelgebied op bestaande bomen zijn hierbij een punt van aandacht. Verder is onderzoek naar aanwezige ecologische en archeologische waarden van belang.

37

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Het streven is dat de ecologische waarden in het gebied versterkt worden door onder meer de waterkwaliteit te verbeteren. In dit deelgebied is het de ambitie een onderscheidend woonmilieu te creëren, ook op het gebied van biodiversiteit. Dit gaat verder dan het treffen van minimaal één type maatregel voor biodiversiteit per woning. Hierbij kan gedacht worden aan verblijfsruimtes of nestelstenen in gevels en daken (voor soorten als de huismus, gierzwaluw en vleermuis), maar ook aan groene daken en gevels. Er is hier geen hittestress te verwachten, omdat de vele natuurwaarden in het natte Deelgebied Steenbergerloop in grote mate behouden blijven. Nabij de toekomstige woningen wordt hittestress voorkomen door bomen aan te planten, weinig of waterdoorlatende verharding toe te passen en zo veel mogelijk groene daken en gevels te realiseren. Dit draagt tevens bij aan de uitstraling van ‘natuurlijk wonen aan de beek’.

Duurzame energie De volledige energievraag van de woning wordt elektrisch ingevuld. Een ‘all-electric‘ warmtepomp vraagt om goede isolatiemaatregelen en er is binnen en buiten ruimte nodig voor het plaatsen van een warmtepomp en buffervat. Dit wordt in het ontwerp van de woningen meegenomen. Bij het bepalen van de positie van de woningen, de kapvorm en kaprichting wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de schaduw van bomen, zodat zonnepanelen op daken voldoende energie kunnen opwekken. Groene daken zorgen niet alleen voor een betere isolatie van de woning, maar ook voor het vertraagd afvoeren van regenwater.

Waterbestendig bouwen, bijvoorbeeld kruipruimte loos en/ of met waterbestendige constructie- en afwerkingsmaterialen

Principe situering woningen

: langs de wegen en op afstand van de Steenbergerloop met veel ruimte voor oeverontwikkeling

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

38

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Duurzame mobiliteit Twee paden verbinden de Borglaan met de Hullenweg: één langs de westelijke grens van het deelgebied en één door het bos in het midden van het deelgebied. Beide paden worden verbeterd en takken aan op het fijnmazige fiets- en wandelnetwerk.

De beekzone wordt in oostwest-richting toegankelijk gemaakt door aan te takken op het bestaande voetpad ter hoogte van het tenniscomplex (westzijde plangebied). Fiets- en voetpaden moeten verkeersveilig zijn. Daarnaast is het van belang dat er binnen het netwerk ook rechtstreekse routes zijn die sociaal veilig zijn. Een fiets- of voetpad is veiliger naarmate het beter verlicht is, overzichtelijk is en er meer sociale controle is. Het laatste is het geval wanneer de ontmoetingskans groter is, bijvoorbeeld doordat de route veel gebruikt wordt en er voordeuren van woningen uitkomen op de route. Het is daarom te overwegen om één van de fietsroutes prioriteit te geven en woningen op deze route te oriënteren. Dit moet in samenhang worden gezien met de aangrenzende bestaande en nieuwe woongebieden. De route in het midden scoort minder goed wat sociale controle betreft, vanwege het onbebouwd laten van het bos.

Afwegingen bij het ontwerp van parkeerplaatsen voor de woningen zijn onder meer: het aantal parkeerplaatsen voldoet aan de parkeernormen uit het bestemmingsplan Parkeren Noordenveld, de parkeerplaatsen zijn goed bereikbaar en toegankelijk voor mensen met een (fysieke) beperking, bomen en biodiversiteit blijven zoveel mogelijk behouden, het verhard oppervlak is zo klein mogelijk en is waterdoorlatend, blokkades van mogelijk aanwezige kwelstromen door ondergronds bouwen wordt voorkomen, geparkeerde auto’s worden aan het zicht onttrokken (gezien vanuit de openbare ruimte) en er is voldoende sociale controle.

Overige aandachtspunten Bij het bepalen van de bebouwingsstructuur in Deelgebied Steenbergerloop wordt er rekening gehouden met uitkomsten van onderzoek naar geluiden lichthinder vanuit de sportlocaties. Er vindt onderzoek plaats naar aanwezige ecologische waarden/ -verbindingen en archeologische waarden. Deze kunnen richting gevend zijn voor de realisatie van nieuwbouw in het deelgebied. Ook is onderzoek nodig naar de mogelijke aanpak van voorkomende invasieve exoten zoals de Japanse Duizendknoop. Bij het bepalen van de toegang/ inritten naar woningen wordt rekening gehouden met het behoud van de laanstructuur van de Hullenweg en Borglaan.

De woningen worden per kwadrant met de auto ontsloten via de aangrenzende weg: de Borglaan of de Hullenweg. In dit bijzondere woonmilieu dringt de auto de beekzone niet in en is er geen verbinding voor auto’s tussen de Borglaan en de Hullenweg.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

39

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Ruimtelijke en architectonische kwaliteit

Kj;djf;a

Kj;djf;a

Situering Belangrijk uitgangspunt is dat nieuwe woningen als het ware te gast zijn in het landschap. De woonfunctie is hier ondergeschikt aan de landschappelijke waarden en aan de functie als waterbergingsgebied. Nieuwe woningen houden substantieel afstand tot de huidige beekloop. De beek blijft te ervaren vanaf de Borglaan en Hullenweg, doordat er voldoende doorkijkjes zijn.

Woonbebouwing De woningen hebben een beperkte privébuitenruimte, die bij voorkeur is meegenomen in het ontwerp van de woning, en ze hebben bij voorkeur een kleine ‘footprint’. Tiny houses, vrijstaande woningen of meerdere woningen binnen een relatief klein bouwvolume passen goed in het kwetsbare landschap. De woningen bestaan uit 1 tot 1,5 lagen met een kap of een licht hellend dak. De woningen hebben een onopvallende en natuurlijke uitstraling, zodat ze ook in het beeld ‘te gast zijn’ in het landschap. De architectuur en mate van duurzaamheid worden later in het planproces uitgewerkt.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

40

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED 5.3 Deelgebied 3. Oost Functies Wonen In dit gebied zijn, evenals in Deelgebied West (4) mogelijkheden voor relatief hogere woningdichtheden dan de deelgebieden Beukenhof (1), Steenbergerloop (2) en Midden (3). Ook heeft het een relatief grote omvang in vergelijking tot de overige deelgebieden. Alleen deelgebied 4. West is groter. Leidend bij de ontwikkelopgave is dat het gebied ingedeeld wordt in twee zones: A. een relatief intensief bebouwd woongebied aan de oostzijde; B. een publieke groenstructuur (‘groene long’) zonder woonbebouwing aan de westzijde. Het woongebied betreft een gemengd en divers woonmilieu. Daarbij zijn ‘dorpse appartementengebouwen’ geschikt om een groene, landschappelijke overgang te creëren tussen het bebouwde gebied (A) en de publieke groenstructuur (B). Deze appartementengebouwen zijn niet zichtbaar vanuit de omgeving (buiten het plangebied).

structuur. Het uitgangspunt is dat er prijsklassenmenging ontstaat: verhouding 30% sociaal - 30% ‘betaalbaar’ - 40 % vrij. Afwijkingen vanuit andere deelgebieden kunnen mogelijk in dit gebied gecompenseerd worden.

toekomst zijn maatschappelijke functies denkbaar in de publieke groenstructuur, onder de voorwaarden dat deze functies ontmoeting, recreatie en beweging bevorderen en niet ten koste gaan van groen, waterberging en biodiversiteit door zo weinig mogelijk verstening.

De Omgevingsvisie Noordenveld 2030 geeft aan dat landgoederen ook denkbaar zijn in het gehele plangebied ten zuiden van de Hullenweg (gemengd landschap). Het realiseren van een nieuw landgoed vraagt om een integrale afweging. Mogelijk dat er (ook) in deelgebied Oost mogelijkheden en kansen ontstaan voor het ontwikkelen van een landgoed, bijvoorbeeld in de publieke groenstructuur (‘de groene long’).

Er ligt hier geen opgave voor waterberging op bovenwijks niveau. Waterberging beperkt zich tot de opgave van dit gebied.

Recreëren

Het noordelijke deel van dit deelgebied ligt ca. 2.5 meter boven NAP (nabij de Hullenweg en Noorderkroon) en aan de zuidzijde van het deelgebied is het peil ca. 4.0 meter boven NAP. Uitgangspunt bij nieuwbouw is dat de bestaande hoogteverschillen en het reliëf worden gehandhaafd.

De ‘groene long’ omvat in de huidige situatie een maatschappelijke functie, te weten voetbalvereniging ONR en de fietsroute aan de westzijde. Ook in de

Landschappelijke waarden

Bodem, grondwater en archeologie

Dit gebied leent zich voor alle type woningen. Zorggeschikt wonen is hier ook denkbaar, vanwege mogelijke koppelkansen met voorzieningen van het nabij gelegen woon/ zorgcomplex de Noorderkroon. In het geval van flexwoningen (tijdelijke, goedkope woningen), wordt er rekening gehouden met het eindbeeld van de gewenste stedenbouwkundige

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

41

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Bij de ontwerpopgave van de nieuwe woongebieden wordt de bebouwingsstructuur gebaseerd op aanwezige natuurwaarden en de waterhuishouding van het woongebied. Onderzoek naar de bodem en het hydrologische systeem en een ontwerpvisie daarop is noodzakelijk.

Oorspronkelijke en huidige karakteristiek

De begrenzing van dit deelgebied volgt grotendeels oude ontginningslijnen. Aan de zuidzijde wordt niet de Kaatsweg aangehouden om zodoende voldoende afstand aan te houden tot Roderesch.

Het deelgebied ligt op een grondmoreneglooiing en de bodem bestaat uit Laarpodzolgronden, lemig fijn zand. De gronden zijn hoger gelegen en hebben een goede waterdoorlatendheid. Naar verwachting is deze bodem redelijk geschikt voor infiltratie, beperkt gevoelig voor zettingen en zal er weinig ophoging nodig zijn. Mogelijk is er in het noordelijke deel van dit deelgebied wel enige kwel te verwachten.

Kaart rond 1900

In het gehele plangebied komt een relatief hoge grondwaterstand voor: grondwatertrap V. Dit betekent dat hier naar verwachting een gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) aanwezig is van minder dan 40cm onder maaiveld en een gemiddelde laagste grondwaterstand (GLG) lager dan 120cm onder maaiveld.

In de huidige situatie bestaat het gebied uit weilanden, het met groen omzoomde sportcomplex van v.v. ONR en een agrarisch erf. Dit betreft geen cultuurhistorisch waardevol erf, maar de boerderij representeert wel het agrarische karakter van dit deelgebied langs de Norgerweg/ N373.

Deelgebied Oost heeft een middelhoge verwachtingswaarde op archeologische vondsten. Mogelijk zijn archeologische waarden al verstoord door bewerking van de gronden. Onderzoek geeft uitsluitsel over de hiervoor genoemde aspecten.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Het oostelijke deel van Deelgebied Oost is eerder ontgonnen dan het westelijke deel en ook eerder dan de deelgebieden West en Midden. De velden waren omzoomd met houtwallen en/ of -singels. Dit vroege esdorpenlandschap is in de huidige situatie nog deels herkenbaar. Helaas zijn de houtwallen/ -singels in de loop der tijd voor een groot deel verloren gegaan. Dat geldt ook voor de veedrift, die de (natte) laagte in het noordwesten van het plangebied (nabij de Hullenweg, nu deels sportcomplex v.v. ONR) verbond met de Kaatsweg. In de huidige situatie wordt de Hullenweg verbonden met de Kaatsweg door een fietspad aan de westzijde van het deelgebied. Over de gehele lengte van deze route kan het hoogteverschil van de beekzone naar Roderesch ervaren worden.

Kaart rond 2022

Het sportcomplex van v.v. ONR wordt ontsloten via de Hullenweg. Dit deelgebied is verder niet openbaar

42

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED toegankelijk. Wel kan het ervaren worden vanuit de randen van het plangebied. Dit zijn: de hiervoor beschreven fietsroute, de Hullenweg, woongebied de Noorderkroon, de Norgerweg en (op grotere afstand) de Kaatsweg. Het oostelijke deel van het plangebied wordt, gezien vanaf de Kaatsweg, gedeeltelijk aan het zicht onttrokken door Dorado. Deze voormalige camping wordt momenteel ontwikkeld tot een bijzondere woonvorm en vormt de zuidoost grens van dit deelgebied.

Voorgaande punten worden onder meer vastgelegd in een innovatief waterhuishoudkundig plan. Hierin wordt de waterhuishouding integraal benaderd, vanuit circulariteit, klimaat-adaptatie, landschappelijke geomorfologie, biodiversiteit en volksgezondheid. Onderzoek naar aanwezige ecologische en archeologische waarden is daarbij van belang.

verblijfsruimtes of nestelstenen in gevels en daken (voor soorten als de huismus, gierzwaluw en vleermuis), maar ook aan groene daken en gevels. In het woongebied wordt hittestress voorkomen door bomen aan te planten (houtwallen/ - singels), weinig of waterdoorlatende verharding toe te passen en zo veel mogelijk groene daken en gevels te realiseren. Binnen dit deelgebied kan overwogen worden om de publieke groenstructuur (‘de groene long’) als landgoed in te richten. Deze groenstructuur is daar omvangrijk genoeg voor, namelijk meer dan 5 hectare (dit is inclusief het terrein van v.v. ONR).

Een toekomstbestendige leefomgeving Klimaatadaptatie

De waterbergingsopgave in dit deelgebied betreft de opgave van het nieuwe woongebied. Uitgangspunt is dat woningbouwontwikkeling waterneutraal gebeurt en niet leidt tot extra aanvoer/ afvoer van water. Hemelwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden en hergebruikt in het deelgebied zelf om wateroverlast en verdroging te voorkomen. Natuurlijke vernatting op basis van de landschappelijke onderlegger heeft de voorkeur boven natuurvriendelijke (kunstmatige) wadi’s. Bij extreme weersomstandigheden wordt water naar de Steenbergerloop afgevoerd. Bestaande sloten en greppels worden zo veel mogelijk benut. Waar mogelijk worden oude ontginningslijnen opnieuw zichtbaar gemaakt en voorzien van houtwallen/ -singels.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Huidig watersysteem

Bij de ontwerpopgave van dit nieuwe woongebied wordt de bebouwingsstructuur gebaseerd op aanwezige natuurwaarden en de waterhuishouding van het woongebied. Het uitgangspunt hierbij is dat de ecologische waarden in het gebied versterkt worden door houtwallen/ -singels te integreren in de groenstructuur van het woongebied. De biodiversiteit wordt nog verder versterkt door deze samen te laten vallen met greppels, sloten en waterberging. Bij de toekomstige woningen wordt er per woning minimaal één type maatregel getroffen voor meer biodiversiteit. Hierbij kan gedacht worden aan

43

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED alleen voor een betere isolatie van de woning, maar ook voor het vertraagd afvoeren van regenwater.

Duurzame energie De volledige energievraag van de woning wordt elektrisch ingevuld. Een ‘all-electric‘ warmtepomp vraagt om goede isolatiemaatregelen en er is binnen en buiten ruimte nodig voor het plaatsen van een warmtepomp en buffervat. Dit wordt in het ontwerp van de woningen meegenomen. Bij het bepalen van de positie van de woningen, de kapvorm en kaprichting wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de schaduw van bomen, zodat zonnepanelen op daken voldoende energie kunnen opwekken. Groene daken zorgen niet

Duurzame mobiliteit In Deelgebied Oost ligt één fietspad, dat aansluit op fietsroutes ten noorden en ten zuiden van het plangebied. Het fietspad loopt langs de westelijke grens van Deelgebied Oost en heeft veel kenmerken van een utilitair fietspad (zie paragraaf 4.5). Hierdoor kan het onderdeel gaan uitmaken van een (prioritaire) fietsverbinding vanuit het nieuwe woongebied richting voorzieningen in het dorp, zoals het HOV om over te stappen. Uitgangspunt bij de gebiedsontwikkeling is dat onderstaande kwaliteiten van de fietsverbinding(en) behouden blijven of worden versterkt: • het pad betreft een rechtstreekse fietsverbinding tussen Roden Zuid (en zuidelijker: Roderesch, Steenbergen en Een) en Roden Noord (en noordelijker: Nietap, Leek en landgoed Nienoord); • het pad ligt centraal in het plangebied, waardoor het fietsverkeer uit de toekomstige woongebieden hier efficiënt op kan aansluiten; • het is een vrij liggend fietspad. Auto’s en fietsers zijn gescheiden; • conflicterende bewegingen ten gevolge van aangrenzende woningen en uitritten zijn geminimaliseerd; • het pad is overzichtelijk, vanwege de grotendeels rechte lijn; • het aantal oversteken is beperkt.

Bestaande situatie Deelgebied Oost

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Primair fietsnetwerk binnen de bebouwde kom Secundair fietsnetwerk binnen de bebouwde kom Primair fietsnetwerk buiten de bebouwde kom Secundair fietsnetwerk buiten de bebouwde kom Dichtstbijzijnde HOV-haltes

Roden

Basisfietsplan Noordenveld 17-12-2018

Roderesch

Bestaande situatie Deelgebied Oost

44

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED We maken de fietspaden en fietsverbindingen aantrekkelijker voor bewoners en bezoekers door voldoende ruimte te bieden (breedte van paden), voorrang te geven bij oversteken waar dat veilig kan en door comfortabelere verharding toe te passen. De fiets komt al met al nog meer op 1 te staan. De bestaande fietsverbinding loopt langs de verlengde landschappelijke groenstructuur (‘de groene long’). Hierdoor is de route ook recreatief gezien aantrekkelijk. Daarbij komt dat de fietsroute een directe verbinding vormt tussen de landgoederen Mensinge, Terheijl en Nienoord. Uitgangspunt is dat nieuwe recreatieve functies in de groenstructuur zichtbaar zijn en goed bereikbaar voor fietsers en voetgangers.

Aan de westzijde van de groenstructuur wordt niet gewoond, waardoor sociale controle vanuit woningen

op de bestaande fietsverbinding ontbreekt. De toekomstige fiets- en voetgangersverbinding ten oosten van de groenstructuur is een goed alternatief als het bijvoorbeeld donker is. Uitgangspunt is dat hier woningen op het pad georiënteerd zijn en dat deze verbinding in het noorden aansluit op de fiets-/ voetpaden in Deelgebied Steenbergerloop. Er komt minimaal één oost-west gerichte fietsverbinding, die het toekomstige woongebied ontsluit op de bestaande noord-zuid-fietsverbinding. De groenstructuur (‘groene long’) wordt echter niet doorsneden door autoverkeer. De centrale ontsluiting voor autoverkeer van het nieuwe woongebied vindt plaats vanaf de Hullenweg. Onderzoek zal uitwijzen of en hoe de Hullenweg moet worden aangepast om autoverkeer zo veilig mogelijk af te wikkelen met zo min mogelijk overlast voor de bestaande woonomgeving.

Er vindt geen parkeren plaats in de publieke groenstructuur. Langs de randen wordt voorkomen dat geparkeerde auto’s het zicht op het groen grotendeels ontnemen. Parkeren bij geschakelde woningen vindt plaats tussen de bouwblokken en grotendeels uit het straatbeeld of op de uiteinden van een bouwblok. Dit maakt een minder verhard, dorps en groen straatprofiel mogelijk met minder verharding. Bij vrijstaande en twee-onderéén-kapwoningen worden er parkeerplaatsen op eigen erf gerealiseerd.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Overige uitgangspunten bij parkeeroplossingen zijn: • Het aantal parkeerplaatsen voldoet aan de parkeernormen uit het bestemmingsplan Parkeren Noordenveld; • Aanwezige bomen en biodiversiteit blijven zoveel mogelijk behouden; • Het verhard oppervlak is zo klein mogelijk of is waterdoorlatend; • Blokkades van mogelijk aanwezige kwelstromen door ondergronds parkeren worden voorkomen. Overige aandachtspunten Bij het bepalen van de bebouwingsstructuur in het noordelijke deel van Deelgebied 3. Oost wordt rekening gehouden met uitkomsten van onderzoek naar geluid- en lichthinder vanuit de sportlocaties.

Er vindt onderzoek plaats naar aanwezige ecologische waarden/ -verbindingen en archeologische waarden. Deze kunnen richting gevend zijn voor de realisatie van nieuwbouw in het deelgebied. Ook is onderzoek nodig naar de mogelijke aanpak van voorkomende invasieve exoten zoals de Japanse Duizendknoop. Inritten naar nieuwe woningen kunnen de laanstructuur van de Hullenweg aantasten. De mate waarin dit aan de orde is hangt samen met de uitkomsten van onderzoek naar de toekomstige inrichting en uitstraling van de Hullenweg.

45

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Ruimtelijke en architectonische kwaliteit

•

Situering Belangrijke uitgangspunten zijn: • De bebouwing langs de Norgerweg/ N373 heeft een ervenstructuur met agrarisch ogende bebouwing; • Nieuwe houtwallen/- singels maken deel uit van het woongebied. Overig groen wordt hoofdzakelijk geconcentreerd in de publieke groenstructuur (de ‘groene long’); • De publieke groenstructuur (‘groene long’) blijft vrij van woonbebouwing. De overgang tussen het woongebied en de groenstructuur is landschappelijk en dorps (zacht, geen harde stedelijke begrenzing). Ook kan overwogen worden om hier een landgoed te realiseren;

•

•

Alzijdige, kleinschalige appartementengebouwen (met vier voorkanten) dragen bij aan een groene, landschappelijke overgang tussen het bebouwde gebied en de publieke groenstructuur. Deze gebouwen hebben namelijk ruimte nodig rondom het gebouw; Appartementengebouwen zijn niet zichtbaar, gezien vanuit de wijdere omgeving; In het zuidwestelijke deel van Deelgebied Oost is de overgang van de nieuwbouw naar de oude ontginningsvelden langs de Kaatsweg landschappelijk en zacht.

het deelgebied een landelijke uitstraling heeft met een terughoudend kleur- en materiaalgebruik (geen lichte kleuren en grote glanzende oppervlakken).

Woonbebouwing: De bebouwing bestaat uit 1 tot 2 lagen met kap. Een appartementengebouw bestaat uit maximaal 4 woonlagen. Langs de Norgerweg/ N373 en richting Roderesch (de nieuwe zuidrand) heeft de nieuwbouw een landelijke uitstraling. De hoofdvorm bestaat uit 1 laag met kap met een lage gootlijn. Geschakelde woningen zijn hier ook mogelijk, mits vormgegeven als een ‘passend agrarische volume’. De architectuur wordt later in het planproces bepaald. Van belang is dat de bebouwing langs de randen van

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

46

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED 5.4 Deelgebied 4. West Functies Wonen Dit gebied is het grootst en heeft, evenals Deelgebied Oost, een hogere woningdichtheid dan de deelgebieden Beukenhof (1), Steenbergerloop (2) en Midden (5). Hier wordt een gemengd en divers woonmilieu beoogd. Dit gebied leent zich voor alle type woningen. Zorggeschikt wonen ligt hier minder voor de hand, vanwege de grotere afstand tot voorzieningen.

Bij de positionering van flexwoningen (tijdelijke, goedkope woningen), wordt er rekening gehouden met het eindbeeld van de gewenste stedenbouwkundige structuur. Het uitgangspunt is dat er prijsklassenmenging ontstaat: verhouding 30% sociaal - 30% ‘betaalbaar’ 40 % vrij. In dit deelgebied ligt het niet voor de hand om hiervan af te wijken. Afwijkingen vanuit andere deelgebieden kunnen mogelijk in dit gebied gecompenseerd worden. De Omgevingsvisie Noordenveld 2030 geeft aan dat landgoederen ook denkbaar zijn in het gehele plangebied ten zuiden van de Hullenweg (gemengd landschap). Het realiseren van een nieuw landgoed vraagt om een integrale afweging. Mogelijk dat er (ook) in deelgebied West mogelijkheden en kansen voor het ontwikkelen van een landgoed ontstaan.

van het woongebied. Het deelgebied ligt op een grondmoreneglooiing en in de bodem bevindt zich keileem. Deze is zeer ondiep gelegen, beginnend ondieper dan 40 cm. Keileem heeft een slechte waterdoorlatendheid. Naar verwachting zijn hier daarom geen of beperkte mogelijkheden voor infiltratie.

Onderzoek naar de bodem en het hydrologische systeem is noodzakelijk, onder meer omdat er in het hele plangebied sprake is van hogere grondwaterstanden en er een dunne kleilaag aanwezig is aan het bodemoppervlak, waardoor er schijngrondwaterstanden op kunnen treden. Daarbij kan er sprake zijn van zettingsgevoeligheid en in het noordelijke deel van het gebied ook van kwel.

Landschappelijke waarden Bodem, grondwater en archeologie Het noordelijke deel van dit deelgebied ligt gemiddeld circa 4.8 meter boven NAP en aan de zuidzijde van het deelgebied is het peil gemiddeld circa 6.2 meter boven NAP. Uitgangspunt bij nieuwbouw is dat de bestaande hoogteverschillen en het reliëf worden gehandhaafd. Bij de ontwerpopgave van de nieuwe woongebieden wordt de bebouwingsstructuur gebaseerd op aanwezige natuurwaarden en de waterhuishouding

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Hoogteverschillen

47

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Deelgebied West heeft een middelhoge verwachtingswaarde op archeologische vondsten. Mogelijk zijn archeologische waarden al verstoord door bewerking van de gronden. Onderzoek geeft uitsluitsel over de hiervoor genoemde aspecten. Oorspronkelijke en huidige karakteristiek Lange tijd was Deelgebied West ‘woeste grond’. De laag keileem, dicht onder het maaiveld, liet namelijk slecht water door en was moeilijk doordringbaar voor plantenwortels. Rond 1935 zijn de eerste velden in dit deelgebied ontgonnen. De westelijke begrenzing, volgt een oude ontginningslijn uit die periode. Rond die tijd zijn ook de twee erven ontwikkeld aan de zuidzijde van de Hullenweg, die buiten dit deelgebied liggen. Pas rond 1955 is de rest van het gebied ontgonnen. De oostelijke begrenzing van dit deelgebied volgt deze ontginningslijnen.

Bij het bepalen van de zuidelijke begrenzing hebben we deels bestaande kavelgrenzen gevolgd, huidige bosschages, houtsingels-/ wallen buiten het te ontwikkelen plangebied gelaten en voldoende afstand aangehouden tot de Kaatsweg. Deze landschapselementen zullen in de toekomstige situatie een gedeeltelijke afscherming van de nieuwbouw vormen, gezien vanaf de Esweg en Kaatsweg. Dit maakt een goede landschappelijke inpassing van de nieuwbouw mogelijk.

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Ongeveer tot 1955 bestond het zuidelijke deel van het plangebied grotendeels uit ‘woeste grond’. Deelgebied West kende voor die tijd geen houtwallen/ -singels en bosschages (evenals deelgebied Midden). Ook na 1955 is er in dit gebied met weilanden slechts een enkele houtwal/ -singel ontstaan en langs de westzijde bevindt zich een bosstrook. Omdat in de huidige situatie de twee erven ook omzoomd zijn met houtsingels, is het beeld vanaf de Hullenweg gevarieerd open-besloten. Richting Roderesch, op de hogere gronden is het (esdorpen-)landschap open, op één bosje na in het zuidoosten.

Oostelijk van het Deelgebied West bevindt zich vakantiepark Hullenrode met een groepsaccommodatie en enkele (vakantie-)woningen ten zuiden ervan. Deze bebouwing is omzoomd met houtsingels en wordt ontsloten door een onverhard pad Dit is een verbinding tussen de Hullenweg en de Kaatsweg, die vanaf circa 1900 op kaarten staat aangegeven. Langs de westelijke grens ligt een fietspad in de bosstrook. Deze loop parallel aan de Esweg en verbindt de Hullenweg met de Esweg ter hoogte van groepsaccommodatie de Zwerfsteen.

Kaart rond 1955

Kaart rond 2022

48

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Een toekomstbestendige leefomgeving Klimaatadaptatie De waterbergingsopgave in dit deelgebied betreft alleen de opgave van het nieuwe woongebied. Uitgangspunt is dat woningbouwontwikkeling waterneutraal gebeurt en niet leidt tot extra aanvoer/ afvoer van water. Hemelwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden en gebruikt in het deelgebied zelf om wateroverlast en verdroging te voorkomen. Natuurlijke vernatting op basis van de landschappelijke onderlegger heeft de voorkeur boven natuurvriendelijke (kunstmatige) wadi’s. Bij extreme weersomstandigheden wordt water geborgen en vertraagd naar de Steenbergerloop afgevoerd. Wateroverlast voor de bestaande functies in en dichtbij het plangebied wordt voorkomen. Dit is een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke opzet van het nieuwe woongebied en dient in samenhang met de omgeving te worden ontworpen.

bebouwingsstructuur sluit aan bij die de woonwijk Roderveld IV (ten noorden van de Hulleweg). Ook sluit dit aan bij de huidige karakteristiek van Deelgebied Midden (veel houtwallen/- singels). In het tweede geval is het waterbergings- en afvoersysteem gebaseerd op natte velden. Dit sluit aan bij de karakteristiek van het deelgebied in de periode voor 1955. Landschappelijke samenhang met de omringende gebieden is in dit geval een aandachtspunt.

Lineaire sloot en bebouwingsstructuur Roderveld IV

Voorgaande overwegingen worden meegenomen en vastgelegd in een innovatief waterhuishoudkundig plan. Hierin wordt de waterhuishouding integraal benaderd, vanuit circulariteit, klimaat-adaptatie, landschappelijke geomorfologie, biodiversiteit en volksgezondheid. Onderzoek naar aanwezige ecologische en archeologische waarden is daarbij van belang. Natte bergingsvoorziening Roderveld IV

Bij de ontwerpopgave van dit nieuwe woongebied wordt de bebouwingsstructuur gebaseerd op aanwezige natuurwaarden en de waterhuishouding van het woongebied. Hierbij kan aangesloten worden op de meer recente ontginningslijnen van na 1955, maar mogelijk ook op het oudere landschapsbeeld met de woeste gronden. In het eerste geval wordt water bij extreme neerslag vertraagd afgevoerd via bestaande (en zo nodig nieuwe) sloten en greppels. Deze lineaire water- en

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

Huidig watersysteem

Droge bergingsvoorziening

49

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED Om hittestress te voorkomen worden er veel bomen aangeplant. De ruimtelijke structuur van de bomen wordt bepaald door de keuze om óf aan te sluiten bij de meer recente ontginningslijnen van na 1955 óf bij het oudere landschapsbeeld met woeste gronden. Door tevens weinig en waterdoorlatende verharding toe te passen en zo veel mogelijk groene daken en gevels te realiseren wordt hittestress voorkomen. Bij de toekomstige woningen wordt er per woning minimaal één type maatregel getroffen voor meer biodiversiteit. Hierbij kan gedacht worden aan verblijfsruimtes of nestelstenen in gevels en daken (voor soorten als de huismus, gierzwaluw en vleermuis). Groene daken zorgen niet alleen voor een betere isolatie van de woning, maar ook voor het vertraagd afvoeren van regenwater.

fdadf

fafaf

Onder: woonwijk achter houtwal

Nieuw woongebied achter houtwallen/ -singels

Bestaande situatie Deelgebied West

Gebiedsplan Roden Zuid | concept oktober 2023

50

5. ONTWIKKELKADER PER DEELGEBIED

Duurzame energie

De ontsluiting voor autoverkeer van het nieuwe woongebied vindt plaats vanaf de Hullenweg. Onderzoek zal uitwijzen of en hoe de Hullenweg moet worden aangepast om autoverkeer zo veilig mogelijk af te wikkelen. Er komen geen nieuwe verbindingen voor auto’s met de Esweg en de Kaatsweg.

De volledige energievraag van de woning wordt elektrisch ingevuld. Een ‘all-electric‘ warmtepomp vraagt om goede isolatiemaatregelen en er is binnen en buiten ruimte nodig voor het plaatsen van een warmtepomp en buffervat. Dit wordt in het ontwerp van de woningen meegenomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=fc9bbbab-b301-4191-97aa-29e3c9239925