CConstaterende datNoardeast-Fryslân
Koppel je AI →
Document · PDF

OUDE VERSIE Bijlage 1 - Programmabegroting 2027

It Beslút 5 november 2026, gemeente Noardeast-FryslânBij agendapunt: Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-203040.264 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Die bedrijfsmiddelen zijn: personeel, informatie, organisatie, financiën, automatisering, communicatie, huisvesting (‘PIOFACH’), aangevuld met juridisch en inkoop. Deze paragraaf heeft betrekking op de gehele ambtelijke organisatie. Naast werk voor Noardeast - Fryslân (het overgrote deel) verrichten wij ook in beperkte mate diensten voor de gemeenten Dantumadiel en Schiermonnikoog. Hiervoor vindt verrekening van kosten plaats op basis van een dienstverleningsovereenkomst. In deze paragraaf worden de volgende onderwerpe n behandeld: - Ontwikkeling personele bezetting - Bedrijfsvoeringsbegroting - Huisvesting - Rechtmatigheidsverantwoording en interne controle - Fraude en integriteit - Continuïteit Ontwikkeling personele bezetting Het begrote aantal FTE per 1 januari 2027 bedraagt 522,26 FTE en wordt gelimiteerd door de begroting en het formatieplan. In de organisatie hebben we te maken met bovenformativiteit en overbezetting t.g.v. de ontvlechting en overige overbezetting. We spreken over bovenformativiteit als medewerkers door een reorganisatie hun functie zijn kwijtgeraakt. Dat betreft 2 fte. De term ‘overbezetting’ wordt gebruikt voor de frictiekosten als gevolg van de ontvlechting met Dantumadiel: doordat er minder medewerkers zijn overgegaan dan het aandeel van Dantumadiel in de Centrumregeling, hebben we tijdelijk teveel formatie.

Die kunnen we gedurende maximaal 3 jaar verrekenen met Dantumadiel. De overbezetting moet dan ook zijn opgelost. Onze organisatie blijft voortdurend in ontwikkeling om adequaat te kunnen inspelen op maatschappelijke opgaven, bestuurlijke ambities en een veranderende arbeidsmarkt. Hoewel het ons momenteel nog lukt om vacatures goed in te vullen, mede dankzij onze arbeidsmarktstrategie en werkgeverscampagne “Alle ruimte”, verwachten we dat de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel de komende jaren verder onder druk komt te staan. Een belangrijke uitdaging daarbij is de toenemende vergrijzing van ons personeelsbestand. Binnen verschillende, vaak cruciale functies neemt de uitstroom de komende jaren toe. Dit brengt risico's met zich mee voor de continuïteit van de dienstverlening, het behoud van kennis en het realiseren van onze ambities. Daarom is het van belang om tijdig inzicht te hebben in de toekomstige personeelsbehoefte en de beschikbare capaciteit binnen de organisatie. Met Strategische Personeelsplanning (SPP) brengen we deze ontwikkelingen in beeld en bereiden we ons voor op de personele vraagstukken van de toekomst. Daarbij kijken we onder meer naar mogelijkheden voor interne doorstroom en ontwikkeling van medewerkers, kennisoverdracht, duurzame inzetbaarheid en een passende inrichting van werkzaamheden en processen.

Ook onderzoeken we hoe de benodigde kwaliteiten en competenties beschikbaar blijven om onze maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren. De uitkomsten van de SPP laten zien dat ontwikkelkracht en doorgroeimogelijkheden, het maken van scherpe keuzes en het benutten van technologische ontwikkelingen (zoals AI) belangrijke aandachtspunten zijn voor de komende jaren. Daarnaast blijven we investeren in onze positie als aantrekkelijke werkgever, zodat we ook in de toekomst voldoende talent aan ons kunnen blijven verbinden. In 2027 zetten we verdere stappen in de uitvoering van de Strategische Personeelsplanning en werken we maatregelen uit die bijdragen aan een toekomstbestendige personeelsbezetting. De financiële gevolgen hiervan zijn op dit moment nog niet volledig in beeld en worden, waar nodig, in een later stadium nader uitgewerkt. Ziekteverzuim Een belangrijke factor in de beschikbare personele capaciteit is en blijft het ziekteverzuim. Het ziekteverzuimpercentage heeft zich als volgt ontwikkeld: Ziekteverzuim % 2022 | 6,37% 2023 | 6,35% 2024 | 5,30% 2025 | 5,11% In 2025 is opnieuw een daling zichtbaar in het ziekteverzuim binnen de organisatie. Het ziekteverzuim daalde verder van 5,30% naar 5,11%.

Ondanks een tijdelijke stijging aan het begin van het jaar als gevolg van een griepgolf, nam het verzuim in de loop van het jaar af en stabiliseerde het op een relatief laag niveau. Dit bevestigt dat de ingezette aanpak op het gebied van preventie, begeleiding en duurzame inzetbaarheid effect heeft en bijdraagt aan een gezonde en veerkrachtige organisatie. Bedrijfsvoeringsbegroting De bedrijfsvoeringsbegroting bestaat hoofdzakelijk uit loonkosten en personeel gerelateerde budgetten. Daarnaast maken de budgetten voor automatisering, tractie, facilitaire zaken, overige dienstverlening en enkele projecten hier onderdeel van uit. De baten en lasten van de bedrijfsvoeringsbegroting worden verdeeld over de verschillende programma's, afhankelijk van waar de baten en lasten betrekking op hebben. In onderstaande tabel worden de verschillende onderdelen uit de bedrijfsvoeringsbegroting weergegeven. (Bedragen x € 1.000) | Baten | Lasten Begroting 2027 Loonkosten | 296 | -48.233 | -47.937 Personeel gerelateerde budgetten | 22 | -3.292 | -3.269 Automatisering | 9 | -5.256 | -5.247 Tractie | 2 | -2.856 | -2.854 Facilitaire zaken | 0 | -731 | -731 Overige dienstverlening | 2.200 | -35 | 2.166 Totaal | 2.530 | -60.401 | -57.871 96 97 Huisvesting In 2027 wordt de aanbestedingsprocedure voor de aannemer en installateur ten behoeve van de ver(nieuw)bouw van het gemeentehuis afgerond.

Na definitieve gunning kan worden gestart met de uitvoering van de bouwactiviteiten. De werkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd om de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening zoveel mogelijk te waarborgen. De eerste uitvoeringsfase bestaat uit de sloop en nieuwbouw van bouwdeel B. Na oplevering hiervan wordt gestart met de ver(nieuw)bouw van de bouwdelen A2 en A3. Daarnaast wordt onderhoud uitgevoerd aan de monumentale delen (A1-1 en A1-2) van het gemeentehuis. Met deze werkzaamheden wordt invulling gegeven aan de ambitie om te komen tot een modern, duurzaam en toekomstgericht gemeentehuis. De financiële onderbouwing van het project is opgenomen in de bijlage Staat van investeringen. Voor de ver(nieuw)bouw is in totaal € 20,4 miljoen begroot. Rechtmatigheidsverantwoording en interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Het college van B&W legt verantwoording af over de financiële rechtmatigheid aan de gemeenteraad. Dit doen ze middels een rechtmatigheidsverantwoording, een verplicht onderdeel van de jaarrekening. De uitgangspunten hiervan zijn opgenomen in de financiële verordening van de gemeente. In de rechtmatigheidsverantwoording worden de volgende rechtmatigheidscriteria getoetst: • Begrotingscriterium: we houden ons aan de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten.

De over- en onderschrijdingen van zowel de baten en lasten zijn formeel onrechtmatig, afhankelijk van welke afspraken in de financiële verordening zijn vastgelegd. • Voorwaardencriterium: de voorwaarden uit de wet- en regelgeving worden nageleefd. De aspecten doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, recht, hoogte en duur worden hierbij getoetst. • Misbruik & oneigenlijk gebruik criterium: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens. Het gaat hier om bewuste misleiding om onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Interne controle Naast de rechtmatigheidsverklaring willen we als organisatie meer ‘in control zijn’. Het voorname doel hierbij is het risicobewust maken van de gehele organisatie. Jaarlijks worden er control platforms georganiseerd om risico’s en beheersmaatregelen in kaart te brengen en om wijzigingen in de processen, wet- en regelgeving, systemen en beleid vast te stellen. Een goede administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB) dient de basis te zijn voor de organisatie. Het in kaart brengen en vastleggen van de financieel risicovolle processen is een belangrijk onderdeel hiervan. Daarnaast is de ambitie om zowel meer proces- en systeemgericht te gaan werken als gebruik te gaan maken van data-analyse.

Hiermee verwachten we de interne controle naar een hoger niveau te brengen. Fraude en integriteit Misbruik en oneigenlijk gebruik Onder M&O wordt verstaan, “het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen”. In de afgelopen jaren zijn in verschillende processen de risico’s en de bijbehorende beheersmaatregelen in kaart gebracht. 98 Hierdoor is er meer bewustwording en beheersing ontstaan op het M&O criterium. De verantwoording over M&O moet worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarrekening. Fraude Fraude is het opzettelijke misleiden om een onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen ten koste van de gemeente. Deze handelingen worden verricht door personen binnen de gemeente. Een voorbeeld is het betalen van valse facturen. Tijdens de control platforms wordt hier aandacht aan besteed en de risico’s per proces geïdentificeerd. In 2025 is er een beleidsnotitie fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik opgesteld om richtlijnen te bieden en bewustwording in de organisatie. Integriteit In onze organisatie staat integriteit centraal. Informatie die wij onder de aandacht brengen gaan over ethisch handelen, vertrouwelijkheid en belangenverstrengeling.

Integriteit is een agendapunt in diverse overleggen, waaronder werkoverleggen en ODC. Dit zorgt ervoor dat integriteit niet alleen een begrip blijft, maar meer actief bespreekbaar wordt in de dagelijkse praktijk. Voor nieuw personeel is bewustwording van integriteit belangrijk. Bij de aanstelling wordt integriteit structureel besproken. Alle nieuwe medewerkers moeten een geheimhoudingsverklaring ondertekenen en een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen. Bo vendien wordt het onderwerp nevenwerkzaamheden en neventaken standaard besproken bij de indiensttreding om eventuele belangenconflicten te voorkomen in de toekomst. Eens per kwartaal organiseren we eed - en beloftebijeenkomsten, waarbij integriteit een vast onderdeel van de agenda is. Deze bijeenkomsten benadrukken het belang van integriteit en de bewustwording bij de nieuwe medewerker. In ons leerplatform Us Akademy bieden we leerlijnen aan over diverse integriteitsonderwerpen zoals respectvol gedrag op de werkvloer en financiële weerbaarheid. Continuïteit De begroting is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. De continuïteit van gemeenten is op grond van artikel 12 van de financiële verhoudingswet wettelijk verankerd. Om die reden is de continuïteit van gemeente Noardeast-Fryslân in voldoende mate gewaarborgd.

Ook zijn in de begroting of andere besluiten geen stellige voornemens om majeure aanpassingen te doen in beleid, taken, activiteiten of locaties die mogelijk materiële effecten hebben op vermogen of resultaat. 99 Paragraaf Openbaarheid Met de Wet open overheid (Woo) maken we meer overheidsinformatie actief openbaar. Zo vinden inwoners informatie makkelijker en sneller. Veel informatie is al openbaar. Inwoners vinden deze locaties via de Woo-index. In 2027 zetten we de volgende stap naar een nog opener gemeente. We maken eind 2027 alle verplichte documenten openbaar In 2027 werken we verder aan het openbaar maken van de verplichte informatiecategorieën. Ons doel is dat eind 2027 alle verplichte documenten openbaar zijn. Deze documenten staan niet allemaal op één plek. Daarom verwijzen we inwoners via een centrale landingspagina naar de goede plek. Ook in de landelijke Woo-index staat aangegeven waar documenten te vinden zijn. We bouwen het publicatieplatform verder uit In 2025 kozen we een publicatieplatform. In 2026 hebben we dit platform ingevoerd. In 2027 zorgen we ervoor dat het platform helemaal klaar voor gebruik is. We voeren verbeteringen door waar nodig. Ook maken we steeds meer documenten via dit platform bekend. Medewerkers weten wanneer en hoe zij documenten openbaar maken Medewerkers spelen een belangrijke rol bij het actief openbaar maken van documenten.

Zij weten wanneer dit nodig is en hoe dit moet. Een collega met kennis van de Woo kan hen hierbij helpen als dat nodig is. In 2027 wordt deze werkwijze steeds meer onderdeel van de dagelijkse praktijk. Medewerkers maken ook bij belangrijke dossiers bewuste keuzes Naast de verplichte categorieën kijken medewerkers ook naar belangrijke dossiers en grote projecten. Zij beoordelen welke documenten extra waarde hebben voor inwoners. Deze documenten maken zij actief openbaar, op dezelfde manier als de verplichte categorieën. We passen processen aan zodat openbaar maken vanzelfsprekend wordt Alle werkprocessen sluiten aan op de nieuwe werkwijze. Medewerkers krijgen op vaste momenten een herinnering om documenten openbaar te maken. Zo wordt actieve openbaarmaking een vanzelfsprekend onderdeel van het werk. 100 Paragraaf verbonden partijen Inleiding De meeste taken die worden uitgevoerd, zijn wettelijk opgedragen aan de uitvoerende gemeente. Dit betreft bijvoorbeeld de inzameling van huishoudelijk afval en de taken die de gemeente op zich neemt als gevolg van de decentralisatie. Daarnaast bestaan er taken die door de gemeente op eigen initiatief worden uitgevoerd, zoals sport en de exploitatie van gronden. Bij de uitvoering van de verschillende taken maakt de gemeente zelf de keuze om deze zelf te doen, of om de taken te laten uitvoeren door andere partijen.

Bij het maken van de keuzes wordt onder andere gekeken naar de volgende aspecten: • kunnen er (bedrijfseconomische) schaalvoordelen worden behaald? • wordt bij de uitvoering/dienstverlening een betere kwaliteit/dienstverlening gerealiseerd? Indien wordt gekozen voor de uitvoering van de taak door een verbonden partij, kunnen daarin twee keuzes worden gemaakt, namelijk: • de activiteiten worden uitgevoerd door een partij waarin de gemeente geen zeggenschap heeft; • de activiteiten worden uitgevoerd door een partij waarin de gemeente wel zeggenschap heeft. Verbonden partij Er is sprake van een verbonden partij als de gemeente in die organisatie een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Dit is vastgelegd in het Besluit begroting en verantwoording. Definitie bestuurlijk belang (artikel 1 lid d): zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Definitie financieel belang (artikel 1 lid c): een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Beleidskader Uit de definitie van een verbonden partij in het Besluit begroting en verantwoording blijkt dat sprake móet zijn van een financieel belang én een bestuurlijk belang.

Als het alleen om een financieel belang of alleen om een bestuurlijk belang gaat, dan is er geen sprake van een verbonden partij. Overige belangrijke bepalingen zijn: • Artikel 5 BBV schrijft voor dat verbonden partijen niet geconsolideerd worden in de begroting en in de jaarstukken; • Artikel 8 lid 3 BBV schrijft voor dat de betrokkenheid van verbonden partijen bij de realisatie van de doelstellingen binnen een programma, moet worden opgenomen in het betreffende programma; • Artikel 9 lid 2 BBV meldt dat verbonden partijen verplicht moeten worden opgenomen in een aparte paragraaf verbonden partijen. Deze is daarmee onderdeel van de beleidsbegroting en het jaarverslag. Soorten verbonden partijen Er zijn twee soorten verbonden partijen, namelijk de publiekrechtelijke verbonden partij en de privaatrechtelijke verbonden partij.

101 • Publiekrechtelijke verbonden partij Bij de publiekrechtelijke verbonden partij gaat het om een samenwerking tussen overheden. Een dergelijke partij is opgericht op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Daarin regelen de deelnemende overheden onderling de vertegenwoordiging en de financiële aansprakelijkheid van de deelnemers. In het geval een gemeenschappelijke regeling niet meer aan zijn verplichtingen voldoet, dan zijn deelnemende partijen gezamenlijk verantwoordelijk voor een negatief saldo dat ontstaat. • Privaatrechtelijke verbonden partij Van een privaatrechtelijke verbonden partij is sprake als er wordt samengewerkt tussen overheden onderling of tussen overheden en private partijen. De samenwerking is in dat geval geregeld op basis van het Burgerlijk Wetboek. Bij privaatrechtelijke verbonden partijen wordt onderscheid gemaakt in: - verenigingen; - commanditaire vennootschappen en onderlinge waarborgmaatschappijen; - naamloze vennootschappen; - besloten vennootschappen of stichtingen. Voorschriften volgens BBV In artikel 15 van het Besluit begroting en verantwoording staat welke informatie er bij de begroting en jaarrekening moet worden gepubliceerd.

Het gaat dan om: • de visie op en de beleidsvoornemens over verbonden partijen, zie programma’s; • de lijst van verbonden partijen die wordt onderverdeeld in: - gemeenschappelijke regelingen; - vennootschappen en coöperaties; - stichtingen en verenigingen; - overige verbonden partijen. In de lijst zal per verbonden partij de volgende informatie worden opgenomen: • de wijze waarop de gemeente een belang heeft; • het verwachte belang van de gemeente aan het begin en het einde van het begrotingsjaar; • de verwachte omvang van het eigen en vreemd vermogen aan het begin en het einde van het begrotingsjaar; • de verwachte omvang van het financieel resultaat; • de eventuele risico’s. Risico’s Bij elke verbonden partij is een kopje opgenomen van het risico dat de verbonden partij vormt voor de gemeente. Doet zich een risico voor dan is dit bij de verbonden partij vermeld. Geen risico komt tot uitdrukking in een plat streepje - . Verbonden partijen Volgens de regelgeving vanuit de commissie BBV-artikel 15 BBV lid 1 b geven we de bovenstaande informatie schematisch weer, in een lijst van verbonden partijen.

De gemeente heeft de volgende verbonden partijen: • Gemeenschappelijke regelingen; - GR Samenwerking Noardeast-Fryslân en Leeuwarden - GR Veiligheidsregio Fryslân - GR Sociaal Domein Fryslan - GR Welstandszorg Hûs en Hiem - GR Fryske Utfieringstsjinst Milieu en Omjouwing (FUMO) - GR Dokwurk - GR Mobiliteitsburo Noardeast Fryslân - GR Recreatieschap de Marrekrite • Vennootschappen en coöperaties; - NV Kabeltelevisie Noordoost Friesland - Exploitatiemaatschappij Havencomplex Lauwersoog BV - NV Stedin groep - Afvalsturing Friesland NV (Omrin) (verwerken van afval) - Bank Nederlandse Gemeenten 102 - Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân u.a. • Stichtingen en verenigingen; - Stichting monumentenbehoud - IJswegencentrale Oostergo • Overige verbonden partijen; - Geen 103 Gemeenschappelijke regelingen Centrumregeling samenwerking Noardeast-Fryslân en Leeuwarden (Shared Servicecentrum Leeuwarden) Juridische status: gemeenschappelijke regeling met centrumgemeente Programma’s: Algemiene dekkingsmiddels, Overhead, Heffing VPB en Onvoorzien. Openbaar en wijze van belang Openbaar belang: De regeling wordt getroffen i.v.m. het tot stand brengen van goede facilitaire voorzieningen (ICT) ter ondersteuning van de uitvoering van de gemeentelijke taken van openbaar belang waarvoor goede ICT-voorzieningen noodzakelijk zijn. Het gaat om bundeling van kennis, personeel en ervaring t.b.v.

de openbare dienstverlening aan de burgers (art 2 centrumregeling). Wijze van belang: • Bestuurlijk belang: - de gemeente Leeuwarden is centrumgemeente als bedoeld in artikel 8 lid 4 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (art 3 centrumregeling); - het college van B&W van Noardeast-Fryslân verleent bij separaat vast te stellen besluit mandaten, volmachten en machtigingen aan het college van B&W van de centrumgemeente, die nodig zijn om de in het kader van deze regeling te sluiten Service Level Agreement (SLA) en andere te sluiten overeenkomsten, uit te voeren met het Shared Service Centrum. Het college van de centrumgemeente stemt in met de verleende mandaten etc. zoals bedoeld in dit artikel 4 centrumregeling. • Financieel belang (art 5 centrumregeling): - in het SLA is nadere uitwerking gegeven aan de regeling; - in het SLA en de Servicecatalogus zijn geregeld: • de uitvoeringskaders; • de kwaliteitseisen van de taakuitoefening; • de verdeelsleutel en de wijze waarop Noardeast-Fryslan een financiële bijdrage levert in de kosten die de centrumgemeente maakt voor de uitvoering van de taken. Financieel belang: Jaar Jaarrekening 1-1 (x € 1.000) Jaarrekening 31-12 (x € 1.000) Financieel belang 2026 n.v.t. n.v.t. Eigen vermogen 2026 n.v.t. n.v.t. Vreemd vermogen 2026 n.v.t. n.v.t.

Omvang financieel resultaat jaarrekening: Een centrumregeling heeft geen rechtspersoonlijkheid en dus geen baten, lasten of resultaat als zodanig. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - Veiligheidsregio Fryslân Juridische status: gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam. Programma’s: 1 Ynwenner en Bestjoer en 3 Soarch en Wolwêzen. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: De Veiligheidsregio Fryslân is een gemeenschappelijke regeling per 1-1-2014 van alle Friese gemeenten en verzorgt de wettelijke taken op het gebied van veiligheid en gezondheid voor de inwoners van de provincie Fryslân. Activiteiten betreffen o.a. publieke gezondheidszorg, brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, en het beheer van een gemeenschappelijke meldkamer, het zijn van een platform voor samenwerking voor geallieerde diensten en partners etc. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | het algemeen bestuur van de regio bestaat overeenkomstig art. 11, lid 1 van de wet, uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten; - | het dagelijks bestuur bestaat uit: a. | de voorzitter van het algemeen bestuur; b. | de voorzitter van de agendacommissie Gezondheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Gezondheid; c. | de voorzitter van de agendacommissie Veiligheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Veiligheid.

De agendacommissie is een bestuurscommissie volgens art 25 Wgr. • | Financieel belang (art 5 centrumregeling): Voor de verdeling van de kosten wordt als verdeelsleutel gehanteerd het aantal inwoners van de gemeenten volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari van het jaar, voorafgaande aan dat, waarvoor de bijdrage verschuldigd is. De deelnemende gemeenten dragen er zorg voor dat de regio te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2026 | 6.114 | 6.413 Eigen vermogen | 2026 | 12.125 | 6.948 Vreemd vermogen | 2026 | 83.065 | 109.416 Omvang financieel resultaat: € 3.483.463. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 104 Centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018 Juridische status: gemeenschappelijke regeling met centrumgemeente. Programma’s: 3 Soarch en Wolwêzen. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Alle Friese gemeenten zijn een centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018 aangegaan met als centrumgemeente de gemeente Leeuwarden.

Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg en maatschappelijke ontwikkeling doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren met de Friese gemeenten. Bij raadsbesluit van 15 december 2021 is de centrumregeling opnieuw vastgesteld. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | de gemeente Leeuwarden is een centrumgemeente als bedoeld in art 8 lid 4 Wet gemeenschappelijke regelingen; - | de centrumgemeente wordt mandaat, volmacht en machtiging verleend door de gastgemeenten om de taken op het terrein van het sociaal domein, waaronder o.a. WMO, Jeugdwet, Participatiewet, namens de gastgemeenten uit te voeren, volgens de bepalingen in de gemeenschappelijke regeling. • | Financieel belang: De kosten voor de dienstverlening bestaan uit kosten voor instandhouding en kosten voor taakuitvoering. De kosten voor instandhouding worden onder gemeenten verdeeld op basis van inwoneraantal van elke gemeente met peildatum 1 januari van jaar t-1.

De kosten voor uitvoering van taken worden verdeeld onder gemeenten op basis van het percentuele aandeel dat een gemeente toekomt in het totaal van aantallen cliënten op basis van de Jeugdwet, zoals meest recentelijk vastgesteld door het Centraal Bureau voor Statistiek, op peildatum 1 januari van jaar t-1. Dit geldt voor zowel de uitvoering van taken in het kader van de verplichte wettelijke samenwerking als voor de vrijwillige samenwerking voor de Jeugdwet. De totale kosten worden nagecalculeerd en volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2026 | 477 | 485 Eigen vermogen | 2026 | 0 | 0 Vreemd vermogen | 2026 | 0 | 0 Omvang financieel resultaat: €4.953.000. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 105 Welstandszorg Hûs en Hiem Juridische status: gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam. Programma’s: 5 Wenjen en Omjouwing. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Het voorzien van de gemeenten in de welstandsadvisering als bedoeld in de Woningwet en advisering over toepassing van de Monumentenwet.

Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | het algemeen bestuur bestaat uit zoveel leden als het aantal deelnemende gemeenten bedraagt; - | de raden wijzen hetzij hun voorzitter, hetzij een wethouder van hun gemeente als lid en als plaatsvervangend lid aan; - | op grond van artikel 13 van de gemeenschappelijke regeling wordt het dagelijks bestuur benoemd uit het algemeen bestuur. • | Financieel belang: - | De gemeente is aansprakelijk voor de financiële tekorten bij Welstands-zorg Hûs en Hiem. Bekostiging geschiedt via een jaarlijkse bijdrage op begrotingsbasis en rekeningbasis. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x €1.000) | 31-12 (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 134 | 124 Eigen vermogen | 2025 | 383 | 491 Vreemd vermogen | 2025 | 425 | 412 Omvang financieel resultaat: € 108.462. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 106 Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) Juridische status: gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam. Programma’s: 5 Wenjen en Omjouwing. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: De FUMO is bedoeld voor de uitvoering van taken en bevoegdheden ten behoeve van de deelnemers op het gebied van het milieu- en omgevingsrecht in ruime zin in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder.

Alsmede taken en bevoegdheden op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Het openbaar lichaam heeft de volgende taken: • | basistakenpakket: het ten behoeve van de deelnemers uitvoeren van adviserende, voorbereidende en uitvoerende taken die behoren tot het zogenoemde basistakenpakket, zoals opgenomen in Bijlage 1 van de gemeenschappelijke regeling FUMO 2017; • | aanvullend takenpakket (facultatief): het ten behoeve van de deelnemers uitvoeren van niet tot het basistakenpakket behorende adviserende, voorbereidende en uitvoerende taken op het terrein van het milieu- en omgevingsrecht, voor zover de betreffende deelnemer daartoe een besluit heeft genomen; • | adviserende en voorbereidende taken t.b.v. bezwaarprocedures, administratief beroepsprocedures en rechtsgedingen; • | de advisering over en voorbereiding van besluiten op grond van de Wet openbaarheid van bestuur; • | het adviseren over en ontwikkelen van strategische en operationele beleidskaders op het terrein van het milieu- en omgevingsrecht; • | het in stand houden van een Milieualarm-nummer.

Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | Gedeputeerde Staten wijzen uit hun midden twee leden aan van het algemeen bestuur; - | de deelnemers ( de colleges van burgemeester en wethouders, het dagelijks bestuur van Wetterskip Fryslân) wijzen elk uit hun midden één lid aan van het algemeen bestuur; - | het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, de voorzitter inbegrepen, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen. • | Financieel belang: - | de kosten van het basispakket wordt toegerekend op basis van het aantal inrichtingen maal een bedrag per type inrichting; - | de kosten van de overige taken worden toegerekend op basis van de totale inzet van personeel in uren maal een uurtarief. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2026 | 1.399 | 1.336 Eigen vermogen | 2025 | 840 | 243 Vreemd vermogen | 2025 | 4.784 | 4.638 Omvang financieel resultaat: - € 468.000. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 107 Dokwurk (Voor 1-8-2021 Leer- werkbedrijf Noardeast-Fryslân) Juridische status: gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam voor Dantumadiel en de gemeente Noardeast-Fryslân. Programma’s: 3 Soarch en Wolwêzen en 6 Iepenbiere Romte.

Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Het openbaar lichaam behartigt de gemeenschappelijke en afzonderlijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van gesubsidieerde arbeid en (arbeids)re-integratie van de doelgroepen die vallen onder de Participatiewet en de Wet Sociale Werkvoorziening. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | het algemeen bestuur bestaat uit twee leden per deelnemende gemeente. De gemeenschappelijke regeling is door de colleges van burgemeester en wethouders aangegaan; - | het dagelijks bestuur, door en uit het algemeen bestuur gekozen, is zodanig samengesteld dat elke deelnemende gemeente is vertegenwoordigd, waaronder begrepen de voorzitter en een eventueel lid/eventuele leden buiten de kring van het algemeen bestuur • | Financieel belang: - | iedere deelnemende gemeente verbindt zich in beginsel om de volledige rijksmiddelen (inclusief eventueel bijzondere subsidiecomponenten), voor zover deze zijn bedoeld voor de realisatie van de in artikel 3 van de gemeenschappelijke regeling aan het openbaar lichaam opgedragen taken en de gemeentelijke bijdrage op basis van de begroting, op tijd en onverkort te voldoen aan het openbaar lichaam; - | de deelnemende gemeenten zullen echter steeds zorg voor dragen dat het openbaar lichaam te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen richting derden te voldoen.

Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 3.097 | 1.360 Eigen vermogen | 2025 | 14.734 | 16.629 Vreemd vermogen | 2025 | 13.323 | 13.679 Omvang financieel resultaat: € 1.894.000 Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 108 Bedrijfsvoeringsorganisatie Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân Juridische status: gemeenschappelijke regeling met bedrijfsvoeringsorganisatie. Programma’s: 3 Soarch en Wolwêzen. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: De gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Noardeast-Fryslân en Tytstjerksteradiel en de provincie Fryslân hebben besloten om samen te werken in de regio Noordoost Fryslân op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer en openbaar vervoer, dit om de leefbaarheid in de regio Noord Oost Fryslân te behouden. Daarvoor hebben zij besloten de gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân te treffen. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | de deelnemende gemeenten en provincie nemen het in de begroting van het mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân voor hen geraamde bedrag voor hun gemeente respectievelijk provincie op in hun begroting; - | de regeling wordt opgeheven wanneer de colleges van twee derde van de deelnemers daartoe besluiten.

Het liquidatieplan voorziet in de verplichting van het bestuur van de deelnemende gemeenten en provincie tot het bijdragen in de financiële gevolgen van de beëindiging. • | Financieel belang: - | Artikel 19 GR Bedrijfsvoeringsorganisatie Mobiliteitsburo NOF; - | variabele vervoerskosten op basis van gebruik vertaald in gebruikseenheden; - | vaste kosten op basis van aantal leerlingen voor regiekosten op het routevervoer en aantal ritten voor de regiekosten van het vraagafhankelijke vervoer; - | vaste kosten van het mobiliteitsbureau voor de deelnemende gemeenten op basis van het aantal inwoners. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 2.653 | 2.693 Eigen vermogen | 2025 | 0 | 0 Vreemd vermogen | 2025 | 768 | 738 Omvang financieel resultaat: € 0. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 109 Marrekrite Juridische status: gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam. Programma’s: 4 Wurk, Bedriuw en Rekreaasje. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: De Marrekrite behartigt binnen de opgedragen taken de gemeenschappelijke belangen van de colleges, met als doel een evenwichtige en gecoördineerde ontwikkeling van de recreatie in de provincie Fryslân, rekening houdende met de belangen van natuur en landschap.

De Marrekrite heeft als taak ter behartiging van het openbaar belang: • | het bevorderen van waterrecreatie; • | het bevorderen van landrecreatie; • | advisering en ontwikkeling (water- en landrecreatie). Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | het college van Gedeputeerde Staten en de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten wijzen elk één lid en tenminste één plaatsvervangend lid aan van het algemeen bestuur. De aanwijzing vindt zo spoedig mogelijk plaats; - | het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en vijf andere leden, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen. • | Financieel belang: - | de geldmiddelen van De Marrekrite worden gevormd door de bijdragen van de colleges en subsidies, schenkingen en overige bijdragen en inkomsten; - | voor zover de kosten van De Marrekrite niet worden gedekt door subsidies, schenkingen en overige bijdragen en inkomsten wordt hierin als volgt voorzien: gedeputeerde staten: 45%; colleges van burgemeester en wethouders gezamenlijk: 55%; - | het algemeen bestuur stelt de verdeelsleutel vast, op grond waarvan de gezamenlijke bijdrage van de colleges over afzonderlijke gemeenten wordt omgeslagen; - | de nieuwe bijdrageregeling zal vanaf de begroting 2023 van toepassing zijn.

De nieuwe parameters zijn: a) | domein water: Inwoners: 30%; Meters “steigers”: 40%; Meters “damwand”: 30% b) | domein land: Inwoners: 30%; Kilometers fietsnetwerk: 40%; Kilometers Wandelnetwerk: 30% c) | indexatie van 2%. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2026 | 69 | 72 Eigen vermogen | 2026 | 3.683 | 3.624 Vreemd vermogen | 2026 | 9.383 | 10.500 Omvang financieel resultaat: € 23.736. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 110 Vennootschappen en coöperaties NV Kabeltelevisie Noordoost Friesland Juridische status: naamloze vennootschap. Programma’s: Algemiene dekkingsmiddels, Overhead, Heffing VPB en Onvoorzien. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: De aanleg, het beheer, het onderhoud, de instandhouding en de exploitatie van centrale antenne inrichtingen met bijbehorende kabelnetten in de gemeente. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: Stemrecht op grond van aandelen. • | Financieel belang: De gemeente Noardeast-Fryslân bezit een groot deel van de aandelen in NV Kabeltelevisie Noordoost Friesland, maar is niet aansprakelijk voor de ontstane tekorten. Het totaal aandelenbezit voor Noardeast-Fryslân is 54,85 % (5.485 x € 50). Bij de jaarrekening 2016 is besloten geen dividend uit te keren.

De gegevens over de aandelen is gebaseerd op de jaarrekening 2016 en zijn in 2026 niet gewijzigd. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 274 | 274 Eigen vermogen | 2025 | 9.037 | 8.595 Vreemd vermogen | 2025 | 44.465 | 42.136 Omvang financieel resultaat: - € 441.718. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 111 Exploitatiemaatschappij Havencomplex Lauwersoog BV Juridische status: besloten vennootschap. Programma’s: Algemiene dekkingsmiddels, Overhead, Heffing VPB en Onvoorzien. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: De regionale economische ontwikkeling en de werkgelegenheid in de haven. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: Bezit van aandelen, op grond waarvan de gemeente stemrecht heeft. • | Financieel belang: De gemeente Noardeast-Fryslân (voormalige gemeente Dongeradeel) bezit een groot deel van de aandelen (45%) in de Exploitatiemaatschappij Havencomplex Lauwersoog, maar is niet aansprakelijk voor de ontstane tekorten. De waarde van het totale aandelenkapitaal is € 18.151. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 8 | 8 Eigen vermogen | 2025 | 651 | 887 Vreemd vermogen | 2025 | 781 | 884 Omvang financieel resultaat: € 235.937.

Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 112 NV Stedin groep Juridische status: naamloze vennootschap. Programma’s: Algemiene dekkingsmiddels, Overhead, Heffing VPB en Onvoorzien. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Stedin is een netbeheerder die elektriciteits- en gasnetten aanlegt, beheert en toekomstbestendig maakt. Stedin faciliteert de energiemarkt. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: Bezit van aandelen, op grond waarvan de gemeente stemrecht heeft. • | Financieel belang: De gemeente heeft in totaal 26.870 gewone aandelen en 4.273 preferente aandelen. Vanwege de gemeentelijke fusie zijn deze aandelen per 1-1-2019 overgenomen van de voormalige gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland c.a. De waarde van één aandeel is € 100 conform de jaarrekening 2025 van de Stedin Groep. Het totaal aantal geplaatste en volgestorte aandelen is 6.058.800 (pagina 183 van het jaarverslag van Stedin Groep). Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 3.114 | 3.114 Eigen vermogen | 2025 | 2.864.000 | 3.080.000 Vreemd vermogen | 2025 | 5.234.000 | 6.243.000 Omvang financieel resultaat: € 272.800.000.

Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - Ontwikkelingen: In de afgelopen periode zijn veel acties geweest om ervoor te zorgen dat Stedin over voldoende kapitaal beschikt voor de noodzakelijke investeringen in betrouwbare netten en de energietransitie. In 2021 hebben de aandeelhouders gezamenlijk € 200 miljoen gestort. In 2023 is de Staat als medeaandeelhouder toegetreden, met een kapitaalinjectie van € 500 miljoen. In 2024 zijn ook de provincies Utrecht en Zeeland aandeelhouder geworden, en nog 7 Utrechtse en 12 Zeeuwse gemeenten. Door de toetreding van andere partijen is de relatieve aandelenbelang iets gedaald. Dit past in het streven naar een evenwichtig aandeelhouderschap. 113 Afvalsturing Friesland (Omrin) (verwerken van afval) Juridische status: naamloze vennootschap. Programma’s: Algemiene dekkingsmiddels, Overhead, Heffing VPB en Onvoorzien. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Uitvoeren van de wettelijke taak huishoudelijk en bedrijfsafval te verwerken op basis van contractafspraken met de gemeente. Doelstelling is dit op een doelmatige, milieu hygiënisch verantwoorde manier te doen en preventie en hergebruik van afval actief te bevorderen. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: Stemrecht op basis van aandelen. De N.V. heeft 3.001 gewone aandelen A met een waarde van € 450 per stuk en 840 gewone aandelen B.

Van de 3001 aandelen A zijn er 3.000 aandelen in bezit van de Friese gemeenten. Eén aandeel A is in handen van de GR OLAF en 840 aandelen B zijn in handen van gemeenten buiten Friesland. • | Financieel belang: De gemeente Noardeast-Fryslân is betrokken bij de Omrin als aandeelhouder en als klant/leverancier van afval. Het aandeel staat op de balans per 31-12-2025 met de historische aanschafwaarde van € 74.874. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1- (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 75 | 75 Eigen vermogen | 2025 | 83.562 | 84.068 Vreemd vermogen | 2025 | 131.694 | 132.208 Omvang financieel resultaat: € 2.530.000. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 114 Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Juridische status: naamloze vennootschap. Programma’s: Algemiene dekkingsmiddels, Overhead, Heffing VPB en Onvoorzien. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Efficiënt betalingsverkeer van gemeenten. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: Stemrecht op basis van aandelen. • | Financieel belang: De gemeente Noardeast-Fryslân bezit een groot aantal aandelen, met een totale waarde per 31-12-2025 van € 286.040.

Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | x € 1.000) Financieel belang | 2024 | 286 | 286 Eigen vermogen | 2024 | 4.800.000 | 4.900.000 Vreemd vermogen | 2024 | 123.200.000 | 111.100.000 Omvang financieel resultaat: € 172.000.000. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 115 Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A. Juridische status: coöperatie. Programma’s: 6 Iepenbare Romte. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Het inkopen van energie (Energie-Diensten) ten behoeve van de deelnemende gemeenten in Fryslân en datgene wat daarmee verband houdt. Het beheer en onderhoud van openbare verlichting (OVL- diensten) en van laadinfrastructuur voor elektrische vervoersmiddelen (Laadinfra-Diensten) ten behoeve van de deelnemende gemeenten in Fryslân. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: De gemeente Noardeast-Fryslân is een gewoon lid van deze vereniging en heeft stemrecht. De gemeente heeft de plicht om de diensten van de coöperatie af te nemen. Hiervoor moet een overeenkomst worden afgesloten. • | Financieel belang: De leden van de coöperatie delen in de winst en het verlies van de coöperatie naar rato van de door hen in het betreffende boekjaar afgenomen OVL-Diensten, Energie-Diensten en Laadinfra-Diensten.

Deze toekenning heeft plaats bij op door de raad van commissarissen goedgekeurd voorstel van de directie genomen besluit van de algemene ledenvergadering. Financieel belang: Jaarrekening | Jaarrekening Jaar | 1-1 | 31-12 (x € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2023 | p.m. | p.m. Eigen vermogen | 2023 | 426 | 129 Vreemd vermogen | 2023 | 103 | 2.575 Omvang financieel resultaat: - € 297.399. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): - 116 Stichtingen en verenigingen Stichting monumentenbehoud Juridische status: stichting. Programma’s: 5 Wenjen en Omjouwing. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: Het in stand houden en beschermen van de monumenten als bedoeld in de monumentenwet. Het werkgebied is de voormalig gemeente Dongeradeel. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: - | de voorzitter van het dagelijks bestuur wordt door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân voorgedragen en vervult de functie van voorzitter; - | het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân keuren de begroting en jaarrekening goed. • | Financieel belang: De voormalige gemeente Dongeradeel, nu gemeente Noardeast-Fryslân, heeft bij de oprichting in 1993 een startkapitaal van € 454 (=1000 gulden) ingebracht.

Financieel belang: Begroting | Begroting Jaar | 1-1 (x | 31-12 € 1.000) | (x € 1.000) Financieel belang | 2025 | 0,4 | 0,4 Eigen vermogen | 2024 | 663 | 524 Vreemd vermogen | 2024 | 248 | 116 Omvang financieel resultaat: - € 139.210. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar): -. 117 Stichting IJswegencentrale Juridische status: stichting. Programma’s: 4 Wurk, Bedriuw en Rekreaasje. Openbaar en wijze van belang: Openbaar belang: De gemeenten Dantumadiel, Noardeast-Fryslân en Leeuwarderadeel hebben een IJswegencentrale opgericht met als doel het organiseren van schaatstochten in de regio bij voldoende ijsdikte. Wijze van belang: • | Bestuurlijk belang: Het bestuur bestaat uit 15 leden, 3 afgevaardigden uit elke deelnemende gemeente. Het college van b&w doet een bindende voordracht: één afgevaardigde is de burgemeester,één afgevaardigde is het hoofd gemeentewerken en een derde persoon. • | Financieel belang: De gemeenten Dantumadiel, Noardeast-Fryslân en Leeuwarderadeel geven een bijdrage van 0,045 per inwoner. Financieel belang: Jaarreke | Jaarreke ning 1-1 | ning Jaar | (x | 31-12 (x € 1.000) | € 1.000) Financieel belang | 2025 | 2 | 2 Eigen vermogen | 2025 | 63 | 60 Vreemd vermogen | 2025 | 0 | 0 Omvang financieel resultaat: - € 3.243. Risico’s (kwantificeerbaar of niet-kwantificeerbaar: -. 118 119 Paragraaf grondbeleid Inleiding De woningmarkt staat onder druk.

De krapte houdt aan en de prijsstijging zet door. Tegelijkertijd blijft de nieuwbouwproductie achter (Outlook grondexploitaties 2026, 2025). Programma Grondbeleid 2025-2028 In het Programma Grondbeleid 2025-2028 zijn de hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid vastgelegd. Tevens worden onderstaande doelen nagestreefd: 1. Het te voeren grondbeleid aanpassen aan de actuele wet- en regelgeving. 2. De raad kaders voor het te voeren grondbeleid vast laten stellen. 3. De uitvoeringsplannen baseren op het vastgestelde grondbeleid. 4. Het creëren van duidelijkheid over grondverwerving en de uitgifte van gronden. 5. Het bieden van inzicht in de wijze waarop grondprijzen tot stand komen. Het grondbeleid heeft betrekking op de wijze waarop de gemeente haar instrumenten van grondbeleid zo optimaal mogelijk kan inzetten om de beleidsdoelstellingen binnen de gemeentelijke programma’s te verwezenlijken. Ten aanzien van het te voeren grondbeleid kiest de gemeente primair voor een actief grondbeleid. In gebieden waar de gemeente invloed wil uitoefen op de ontwikkeling c.q. het noodzakelijk is om een ontwikkeling conform de gemeentelijke randvoorwaarden te realiseren, is het mogelijk om actief grondbeleid te voeren. In dit geval is het van belang dat het financiële risico op zowel korte termijn als lange termijn aanvaardbaar is.

In het geval van actief grondbeleid zal de raad ten alle tijden in kennis gesteld worden. Grondexploitatiecomplexen Aan het begin van het boekjaar waren er zestien complexen in exploitatie. Gedurende het boekjaar zijn er geen complexen in exploitatie genomen. Aan het einde van het boekjaar worden de complexen Easterstrjitte-Sinnebuorren te Marrum en De Dwarsikkers te Westergeast afgesloten. In Tabel 1. Totaaloverzicht grondexploitatiecomplexen. is het verloop van de boekwaarde gedurende het boekjaar, de totale winstneming en de balanswaarde aan het einde van het boekjaar per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. De boekwaarde van de grondexploitatiecomplexen betreft het saldo van de gerealiseerde kosten en de gerealiseerde opbrengsten. In het geval van een positieve boekwaarde zijn de gerealiseerde kosten hoger dan de gerealiseerde opbrengsten. In het geval van een negatieve boekwaarde zijn de gerealiseerde opbrengsten hoger dan de gerealiseer de kosten. Tabel 1.

Totaaloverzicht grondexploitatiecomplexen Grondexploitatiecomplex Afsluiting | Boekwaarde Boekwaarde | Totale | Balanswaarde 01-01-2027 | 31-12-2027 | winstneming Blije, Farrewei | 31-12-2030 € 59.106 | € 262.317 | € 0 | € 262.317 Dokkum, Betterwird fase | 31-12-2028 € 280.530 | € 55.036 | € 280.112 | € 335.148 1A Dokkum, Betterwird fase 2 | 31-12-2033 € 2.680.685 | € 1.705.865 | € 423.799 | € 2.129.664 Dokkum, Tusken de | 31-12-2030 -€ 259.325 | -€ 989.338 | € 527.090 | -€ 462.248 Fearten Dokkum, Zuiderschans | 31-12-2030 € 705.537 | € 898 | € 419.538 | € 420.436 Easternijtsjerk, Lou Sanen | 31-12-2034 € 925.707 | € 952.042 | € 0 | € 952.042 fase 3 Hantum, Hearewei | 31-12-2029 € 76.144 | € 109.871 | n.v.t. | € 109.871 Hantum, Titus | 31-12-2032 € 615.181 | € 543.924 | n.v.t. | € 543.924 Conradistrjitte-Smidstrjitte Holwert, De Morgenzon | 31-12-2030 € 77.792 | -€ 261.495 | € 37.712 | -€ 223.783 Ie, De Koarte Bún fase 3 | 31-12-2032 € 120.538 | € 350.617 | € 3.403 | € 354.020 Kollum, Dwarsryd | 31-12-2030 € 896.003 | € 556.402 | € 147.086 | € 703.488 Kollumersweach, | 31-12-2030 -€ 126.264 | -€ 338.643 | n.v.t. | -€ 338.643 Cedelshof Ljussens, Siniastrjitte | 31-12-2031 € 691.281 | € 460.646 | n.v.t. | € 460.646 Marrum, Easterstrjitte- | 31-12-2027 € 81.418 | € 118.673 | n.v.t. | € 118.673 Sinnebuorren Nijewier, Mearswei | 31-12-2031 € 132.642 | € 441.587 | n.v.t.

| € 441.587 Westergeast, De | 31-12-2027 -€ 120.822 | -€ 34.019 | € 34.019 | -€ 34.019 Dwarsikkers Totaal | € 6.836.152 | € 3.934.383 | € 1.872.759 | € 5.773.123 Verliesvoorziening In Tabel 2. Totaaloverzicht verliesvoorziening. is de verliesvoorziening per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. 120 Tabel 2. Totaaloverzicht verliesvoorziening Grondexploitatiecomplex | Verliesvoorziening Hantum, Hearewei | € 22.010 Hantum, Titus Conradistrjitte-Smidstrjitte | € 48.961 Kollumersweach, Cedelshof | € 46.216 Ljussens, Siniastrjitte | € 120.763 Marrum, Easterstrjitte-Sinnebuorren | € 118.673 Nijewier, Mearswei | € 157.349 Totaal | € 513.972 Winstneming grondexploitatiecomplexen Op grond van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient de gemeente bij grondexploitatiecomplexen tussentijds winst te nemen conform de Percentage of Completion- methode. Het uitgangspunt van de Percentage of Completion-methode is de tot en met het huidige boekjaar gerealiseerde kosten en opbrengsten, ten opzichte van de totale kosten en opbrengsten. In Tabel 3. Winstneming. is de totale winstneming op basis van de Percentage of Completion-methode per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. Tabel 3.

Winstneming Grondexploitatiecomplex | Eindresultaat | PoC-percentage | Totale winstneming Blije, Farrewei | € 5.203 | 0% | € 0 Dokkum, Betterwird fase 1A | € 311.615 | 90% | € 280.112 Dokkum, Betterwird fase 2 | € 1.472.110 | 29% | € 423.799 Dokkum, Tusken de Fearten | € 914.149 | 58% | € 527.090 Dokkum, Zuiderschans | € 812.238 | 52% | € 419.538 Easternijtsjerk, Lou Sanen fase 3 | € 373.703 | 0% | € 0 Hantum, Hearewei | -€ 22.010 | n.v.t. | n.v.t. Hantum, Titus Conradistrjitte- | -€ 48.961 | n.v.t. | n.v.t. Smidstrjitte Holwert, De Morgenzon | € 70.696 | 53% | € 37.712 Ie, De Koarte Bún fase 3 | € 23.404 | 15% | € 3.403 Kollum, Dwarsryd | € 682.048 | 22% | € 147.086 Kollumersweach, Cedelshof | -€ 46.216 | n.v.t. | n.v.t. Ljussens, Siniastrjitte | -€ 120.763 | n.v.t. | n.v.t. Marrum, Easterstrjitte-Sinnebuorren | -€ 118.673 | n.v.t. | n.v.t. 121 Nijewier, Mearswei | -€ 157.348 | n.v.t. | n.v.t. Westergeast, De Dwarsikkers | € 34.019 | 100% | € 34.019 Totaal | € 4.185.214 | € 1.872.759 Het te verwachten resultaat van de grondexploitatiecomplexen tezamen bedraagt op basis van de eindwaarde € 4.185.214. Het te verwachten resultaat van de grondexploitatiecomplexen Hearewei te Hantum, Titus Conradistrjitte -Smidstrjitte te Hantum, Cedelshof te Kollumersweach, Siniastrjitte te Ljussens, Easterstrjitte-Sinnebuorren te Marrum en Mearswei te Nijewier is negatief.

Om deze reden is winstneming op basis van de Percentage of Completion-methode niet van toepassing. In Tabel 4. Specificatie winstneming. is de winstneming op basis van de Percentage of Completion- methode per boekjaar en grondexploitatiecomplex gespecificeerd. Tabel 4. Specificatie winstneming Grondexploitatiecomplex | Totale | 2017 - 2024 | 2025 | 2026 | 2027 winstneming Blije, Farrewei | € 0 | n.v.t. | € 0 | € 0 | € 0 Dokkum, Betterwird fase 1A | € 280.112 | € 295.430 | -€ 57.394 | € 26.505 | € 15.572 Dokkum, Betterwird fase 2 | € 423.799 | € 9.818 | € 173.547 | € 61.337 | € 179.098 Dokkum, Tusken de Fearten | € 527.090 | € 10.071 | € 193.723 | € 186.347 | € 136.949 Dokkum, Zuiderschans | € 419.538 | € 0 | € 144.532 | € 83.169 | € 191.837 Easternijtsjerk, Lou Sanen fase | € 0 | n.v.t. | € 0 | € 0 | € 0 3 Hantum, Hearewei | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Hantum, Titus Conradistrjitte- | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Smidstrjitte Holwert, De Morgenzon | € 37.712 | € 81 | € 8.410 | € 13.584 | € 15.638 Ie, De Koarte Bún fase 3 | € 3.403 | n.v.t. | € 0 | € 0 | € 3.403 Kollum, Dwarsryd | € 147.086 | n.v.t. | n.v.t. | € 0 | € 147.086 Kollumersweach, Cedelshof | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Ljussens, Siniastrjitte | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Marrum, Easterstrjitte- | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.

Sinnebuorren Nijewier, Mearswei | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Westergeast, De Dwarsikkers | € 34.019 | € 5.228 | € 9.818 | € 9.572 | € 9.400 Totaal | € 1.872.759 | € 320.628 | € 472.636 | € 380.514 | € 698.983 De totale winstneming van de grondexploitatiecomplexen tezamen bedraagt € 1.872.759. In de voorgaande boekjaren is een tussentijdse winst ten bedrage van € | 1.173.778 genomen. Aan het einde van het boekjaar is een tussentijdse winst ten bedrage van € 698.98 | 3 genomen. 122 Nog te realiseren kosten en opbrengsten In Tabel 5. Specificatie nog te realiseren kosten en opbrengsten. zijn de nog te realiseren kosten en opbrengsten per 31-12-2027 per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. De boekwaarde van de grondexploitatiecomplexen betreft het saldo van de gerealiseerde kosten en de gerealiseerde opbrengsten tot en met 31-12-2027. De nog te realiseren kosten zorgen voor een verhoging van de boekwaarde en de nog te realiseren opbrengsten zorgen voor een verlaging van de boekwaarde. De boekwaarde per 31-12-2027 vermeerderd met de nog te realiseren kosten en verminderd met de nog te realiseren opbrengsten resulteert in het eindresultaat. Tabel 5.

Specificatie nog te realiseren kosten en opbrengsten Boekwaarde | Nog te | Nog te Grondexploitatiecomplex | 31-12-2027 | realiseren | realiseren | Eindresultaat kosten | opbrengsten Blije, Farrewei | € 262.317 | € 55.227 | € 322.747 | € 5.203 Dokkum, Betterwird fase 1A | € 55.036 | € 71.960 | € 438.611 | € 311.615 Dokkum, Betterwird fase 2 | € 1.705.865 | € 1.137.527 | € 4.315.502 | € 1.472.110 Dokkum, Tusken de Fearten | -€ 989.338 | € 866.487 | € 791.298 | € 914.149 Dokkum, Zuiderschans | € 898 | € 248.825 | € 1.061.962 | € 812.238 Easternijtsjerk, Lou Sanen fase | € 952.042 | € 384.151 | € 1.709.896 | € 373.703 3 Hantum, Hearewei | € 109.871 | € 14.110 | € 101.972 | -€ 22.010 Hantum - Titus Conradistrjitte- | € 543.924 | € 196.341 | € 691.304 | -€ 48.961 Smidstrjitte Holwert, De Morgenzon | -€ 261.495 | € 349.969 | € 159.170 | € 70.696 Ie, De Koarte Bún fase 3 | € 350.617 | € 123.438 | € 497.458 | € 23.404 Kollum, Dwarsryd | € 556.402 | € 180.677 | € 1.419.127 | € 682.048 Kollumersweach, Cedelshof | -€ 338.643 | € 539.225 | € 154.365 | -€ 46.216 Ljussens, Siniastrjitte | € 460.646 | € 82.983 | € 422.865 | -€ 120.763 Nijewier, Mearswei | € 441.587 | € 55.026 | € 339.265 | -€ 157.348 Totaal | € 3.849.728 | € 4.305.946 | € 12.425.543 | € 4.269.869 In Tabel 6.

Specificatie meerjarige verwachting zijn de gerealiseerde kosten en opbrengsten, de mutatie van de boekwaarde en de dotatie aan de reserve per jaar gespecificeerd. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en ontwikkelingen op het gebied van bedrijventerreinen. Het saldo van de gerealiseerde kosten en opbrengsten zorgt voor een verhoging of verlaging van de boekwaarde (mutatie boekwaarde). Op basis van het Programma Grondbeleid 2025-2028 zijn de Reserve Woningbouwontwikkeling en Reserve Bedrijventerreinen ingesteld. De jaarlijkse winstneming op basis van de Percentage of Completion-methode wordt gedoteerd aan de Reserve Woningbouwontwikkeling of Reserve Bedrijventerreinen (dotatie reserve). 123 Tabel 6.

Specificatie meerjarige verwachting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Geraamde opbrengsten | € 1.101.882 | € 3.399.124 | € 2.917.857 | € 0 (bedrijventerreinen) Geraamde opbrengsten | € 1.722.547 | € 1.610.190 | € 1.406.191 | € 1.222.138 (woningbouw) Totaal geraamde opbrengsten € 2.824.429 | € 5.009.314 | € 4.324.048 | € 1.222.138 Geraamde kosten | € 654.094 | € 170.459 | € 73.836 | € 442.145 (bedrijventerreinen) Geraamde kosten | € 1.692.439 | € 270.067 | € 135.147 | € 1.719.211 (woningbouw) Totaal geraamde kosten € 2.346.533 | € 440.526 | € 208.983 | € 2.161.356 Mutatie boekwaarde | € 447.788 | € 3.228.665 | € 2.844.021 | -€ 442.145 (bedrijventerreinen) Mutatie boekwaarde | € 30.108 | € 1.340.123 | € 1.271.044 | -€ 497.073 (woningbouw) Totaal geraamde mutatie boekwaarde | € 477.896 | € 4.568.788 | € 4.115.065 | € -939.218 winstneming op basis van de Percentage of Completion- methode Dotatie reserve | € 391.488 | € 761.941 | € 19.609 | € 122.771 Bedrijventerreinen Dotatie reserve Woningbouwontwikk | € 96.044 | € 31.246 | € 53.200 | € 364.957 eling Totaal geraamde winstneming | € 487.532 | € 793.187 | € 72.80 | € 487.728 9 Risico's Er is geen bestemmingsreserve voor de mogelijke risico’s gevormd. Jaarlijks worden de mogelijke risico’s geïnventariseerd en gekwalificeerd. Het betreft onder andere het risico van kostenstijging en rentestijging.

Tevens is het mogelijk om specifieke risico’s aan specifieke grondexploitatiecomplexen toe te kennen. 124 125 Financiële overzichten Geprognotiseerde balans per 31 december Omschrijving (Bedragen x€ 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Activa (im) Materiële vaste activa | 153.191 | 225.088 | 263.171 | 286.403 | 286.271 | 279.498 Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen | 3.418 | 3.418 | 3.418 | 3.418 | 3.418 | 3.418 Financiële vaste activa: Leningen | 11.088 | 10.742 | 10.476 | 10.221 | 9.959 | 9.689 Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Vaste Activa | 167.697 | 239.248 | 277.065 | 300.042 | 299.648 | 292.605 0 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie | 4.066 | 6.768 | 3.934 | -2.399 | -3.191 | -2.508 Uitzettingen <1 jaar | 51.514 | 12.715 | 12.715 | 12.715 | 12.715 | 12.715 Liquide middelen | 483 | 483 | 483 | 483 | 483 | 483 Overlopende activa | 7.660 | 7.660 | 7.660 | 7.660 | 7.660 | 7.660 Totaal Vlottende Activa | 63.723 | 27.626 | 24.792 | 18.459 | 17.667 | 18.350 0 Totaal Activa | 231.420 | 266.874 | 301.857 | 318.501 | 317.315 | 310.955 0 Omschrijving (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Passiva Eigen vermogen | 50.464 | 55.642 | 51.825 | 47.173 | 39.586 | 25.689 Begrotingsresultaat | 17.772 | -1.128 | -2.634 | -7.587 | -8.492 | -6.307 Voorzieningen | 21.009 | 20.535 |

19.750 | 18.919 | 18.119 | 17.262 Vaste schuld | 58.322 | 117.972 | 159.063 | 186.143 | 194.249 | 200.458 Totaal Vaste Passiva | 147.567 | 193.021 | 228.004 | 244.648 | 243.462 | 237.102 0 Vlottende schuld | 16.421 | 6.421 | 6.421 | 6.421 | 6.421 | 6.421 Overlopende passiva | 67.432 | 67.432 | 67.432 | 67.432 | 67.432 | 67.432 Totaal Vlottende Passiva | 83.853 | 73.853 | 73.853 | 73.853 | 73.853 | 73.853 0 Totaal Passiva | 231.420 | 266.874 | 301.857 | 318.501 | 317.315 | 310.955 0 126 127 De meerjarenbegroting 2027-2030 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Realisatie | Begroting na | Primaire | Raming 2028 Raming 2029 Raming 2030 2025 | wijzigingen | begroting 2026 | 2027 Baten PRG01 01 Ynwenner en | 1.399 | 1.127 | 1.153 | 1.153 | 1.153 | 1.153 Bestjoer PRG02 02 Mienskip | 844 | 788 | 410 | 500 | 601 | 601 PRG03 03 Soarch en | 31.903 | 30.367 | 25.182 | 25.820 | 25.889 | 25.784 Wolwêzen PRG04 04 Wurk, | 5.895 | 12.191 | 947 | 643 | 650 | 657 Bedriuw en Rekreaasje PRG05 05 Wenjen en | 14.965 | 41.629 | 16.587 | 15.640 | 14.174 | 13.144 Omjouwing PRG06 06 Iepenbiere | 18.274 | 8.352 | 8.814 | 8.997 | 9.025 | 9.106 Romte PRG90 90 Algemiene | 140.261 | 141.436 | 145.606 | 143.487 | 144.640 | 147.312 dekkingsmiddels PRG91 91 Overhead | 5.243 | 2.910 | 2.481 | 2.481 | 2.481 | 2.481 Totaal Baten | 218.784 | 238.800 | 201.180 | 198.722 | 198.613 | 200.238 Lasten PRG01 01 Ynwenner en |

-14.024 | -12.506 | -11.808 | -11.960 | -12.191 | -12.249 Bestjoer PRG02 02 Mienskip | -11.400 | -11.896 | -11.180 | -12.585 | -13.294 | -13.761 PRG03 03 Soarch en | -96.954 | -100.843 | -96.822 | -96.966 | -96.916 | -97.056 Wolwêzen PRG04 04 Wurk, | -7.446 | -16.506 | -2.545 | -2.074 | -2.015 | -2.019 Bedriuw en Rekreaasje PRG05 05 Wenjen en | -19.752 | -48.882 | -22.046 | -20.813 | -20.086 | -18.627 Omjouwing PRG06 06 Iepenbiere | -32.430 | -36.061 | -37.228 | -37.600 | -36.825 | -42.246 Romte PRG90 90 Algemiene | -2.729 | -2.303 | -3.166 | -3.356 | -3.382 | -3.372 dekkingsmiddels PRG91 91 Overhead | -22.546 | -23.513 | -21.655 | -22.919 | -22.345 | -22.569 PRG92 92 VPB | -9 | -11 | -51 | -51 | -51 | -51 PRG93 93 Onvoorzien | -19 | -1 | -1 | -1 | -1 | -1 Totaal Lasten | -207.310 | -252.522 | -206.503 | -208.326 | -207.105 | -211.951 Geraamd saldo van | 11.474 | -13.722 | -5.323 | -9.604 | -8.492 | -11.712 baten en lasten Onttrekkingen | 14.481 | 30.211 | 9.015 | 7.445 | 4.710 | 10.506 Stortingen | -8.183 | -17.618 | -6.326 | -5.428 | -4.710 | -5.101 Mutaties reserves | 6.298 | 12.593 | 2.689 | 2.017 | 0 | 5.405 Geraamd resultaat | 17.772 | -1.128 | -2.634 | -7.587 | -8.492 | -6.307 128 129 Incidentele baten en lasten Inleiding In onderstaande tabel zijn de belangrijkste incidentele baten en lasten voor het jaar 2027 en verder gespecificeerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://noardeastfryslan.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/43009f7e-d8fa-4b61-bb95-d950386ec3fb?agendaItemId=37e0705c-4abd-4ef8-af29-08b1ea3c4171