OUDE VERSIE Bijlage 1 - Programmabegroting 2027
Tekst van het document
LISA 31 Overzicht baten en lasten Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje Bedragen x €1.000 Exploitatie Primaire begroting 2027 Baten 947 Lasten -2.545 Geraamd saldo van baten en lasten -1.599 Onttrekkingen 208 Stortingen -1 Mutaties reserves 207 Geraamd resultaat -1.392 32 Programma 5- Wenjen en Omjouwing Waar gaat programma 5 'Wenjen en Omjouwing' over? Inleiding Wonen behoort tot de primaire levensbehoeften en is van grote betekenis voor de leefbaarheid van onze gemeente. De overheid, en in het bijzonder de gemeente, speelt een belangrijke rol bij het creëren van voldoende en passende huisvesting. Gezien de ontwikkelingen op de woningmarkt blijft wonen de komende jaren een belangrijk beleids- en aandachtsgebied. Met de inwerkingtreding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting wordt vanaf 1 juli 2027 het wettelijk verplichte Volkshuisvestingsprogramma ingevoerd. Dit programma vervangt de huidige Woonvisie en krijgt een formele plaats onder de Omgevingsvisie. Naast volkshuisvesting besteedt het programma aandacht aan aanverwante thema's, zoals leefbaarheid, duurzaamheid en de kwaliteit van de leefomgeving. Met het Volkshuisvestingsprogramma geeft de gemeente richting aan de ontwikkeling van de woningvoorraad en de volkshuisvesting in de komende jaren.
Het programma ondersteunt de ambitie om voldoende woningen te realiseren voor alle inwoners, met bijzondere aandacht voor groepen die momenteel moeilijk toegang hebben tot een passende en betaalbare woning. Het Volkshuisvestingsprogramma vormt een integraal onderdeel van de Omgevingsvisie en staat in samenhang met de andere programma's die daaronder vallen. Woonopgave De gemeente Noardeast-Fryslân staat voor een aanzienlijke woningbouwopgave. Er is behoefte aan meer passende en betaalbare woningen voor huidige en toekomstige inwoners. De vraag naar woningen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit komt onder meer door een groeiende instroom van nieuwe inwoners, veranderende huishoudenssamenstellingen en gewijzigde woonwensen. Hierdoor ontstaat niet alleen behoefte aan meer woningen, maar ook aan een diverser woningaanbod. Daarnaast leiden landelijke ontwikkelingen, waaronder opgaven die voortvloeien uit de verdeling van woningzoekenden en andere doelgroepen, tot aanvullende huisvestingsvraagstukken. Het huidige woningaanbod sluit nog onvoldoende aan op deze veranderende vraag. Waar in het verleden vooral sprake was van beperkte groei, staat de gemeente nu voor een substantiële en structurele bouwopgave. Leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit Naast woningbouw vraagt ook het behoud en de versterking van de leefbaarheid nadrukkelijk aandacht.
Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving is essentieel voor het behoud van inwoners, bedrijven en voorzieningen. Daarom kent de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving een hoge prioriteit. Bij ruimtelijke ontwikkelingen streven wij naar een evenwichtige afweging van gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. Ruimtelijke kwaliteit omvat daarbij niet alleen ecologische, economische en sociaal-maatschappelijke aspecten, maar ook de kwaliteit van de gebouwde omgeving. De gemeente wil de kenmerken behouden en versterken die bijdragen aan de identiteit en het karakter van onze dorpen en stad. 33 Landschap en identiteit Noardeast-Fryslân beschikt over een uniek en waardevol landschap. De Waddenzee, als UNESCO Werelderfgoed, vormt een belangrijk onderdeel van onze leefomgeving. Daarnaast kenmerken de Fryske Wâlden en het open kleigebied zich door bijzondere landschappelijke, cultuurhistori sche en agrarische kwaliteiten. De geschiedenis van het gebied heeft geleid tot een karakteristiek landschap met terpen, dijken, dorpen, landbouwgronden en kenmerkende nederzettingsstructuren. Deze kwaliteiten bepalen in belangrijke mate de identiteit van onze gemeente. Kennis van deze geschiedenis helpt bij het zorgvuldig inpassen van toekomstige ontwikkelingen en draagt bij aan een samenhangende ruimtelijke ontwikkeling.
Tegelijkertijd staat het buitengebied voor verschillende grote transities. Ontwikkelingen zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en veranderingen binnen de landbouw kunnen een aanzienlijke impact hebben op het landschap. Om deze ontwikkelingen zorgvuldig vorm te geven, is het van belang inzicht te hebben in de kwaliteiten die onze gemeente kenmerken en in de waarden die wij willen behouden en versterken. Duurzaamheid Ook het verder verduurzamen van onze samenleving vormt een belangrijke opgave voor de komende jaren. De gemeente wil hierin een actieve en voorbeeldstellende rol vervullen. Samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen werken wij aan een duurzame toekomst. Daarbij zetten wij in op bewustwording van de noodzaak van verduurzaming en het stimuleren van concrete maatregelen. Door samenwerking en kennisdeling willen wij bijdragen aan een toekomstbestendige, duurzame en veerkrachtige gemeente. Hoofddoelstelling Behouden en versterken van een aantrekkelijke, identiteitsbewuste en toekomstbestendige woon - en leefomgeving. Kerndoelstellingen Kerndoel 5.1 Levendige dorpen en stad waar het prettig wonen en leven is SMART-doelstelling 5.1.1 Wonen We realiseren in 2026-2030 een toekomstbestendige woningvoorraad in Dokkum en de dorpen. Bij nieuwe woningbouw is minimaal twee derde betaalbaar en bestaat ten minste 30% uit sociale huur.
De voortgang wordt jaarlijks gemonitord. Waar nodig sturen we bij via het volkshuisvestingsprogramma 2026–2030 en de bijbehorende projecten. Doel is dat alle inwoners in elke kern kunnen beschikken over een passende woning en dat de leefbaarheid wordt versterkt. 5.1.2 Ruimtelijke kwaliteit In 2030 is de identiteit van de gemeente aantoonbaar behouden en de omgevingskwaliteit verbeterd. Dit doen wij door: a) Erfgoed en identiteit te borgen; vanaf 2027 krijgt 100% van de ruimtelijke plannen een expliciete toets op erfgoed en gebiedsidentiteit, en worden deze aantoonbaar meegewogen in besluiten en b) Kwaliteit toe te voegen bij ontwikkelingen; vanaf 2027 gelden voor alle 34 ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied kwaliteitskaders. Minimaal 90% van de ontwikkelingen voldoet hieraan en draagt aantoonbaar bij aan betere omgevingskwaliteit. 5.1.3 Wadden Wij starten in 2027 met het opstellen van een omgevingsprogramma voor de Waddenkust. Kerndoel 5.2 Een energieneutrale, circulaire, klimaatbestendige, biodiverse gemeente in 2050 SMART-doelstelling 5.2.1 Energieneutraal In Noardeast-Fryslân is in 2030 minimaal 70% van de elektriciteit duurzaam opgewekt, rekening houdend met de groeiende stroomvraag. 5.2.2 Circulair In 2030 recyclen we minimaal 60% van het huishoudelijk afval. In 2035 is dat 65%.
We bereiken dit door betere scheiding aan de bron en door nascheiding van restafval door Omrin. 5.2.3 Klimaatadaptatie/biodiversiteit In 2030 is het aandeel openbaar groen (%) en boomkroonbedekking (%) in de kernen en wijken van Noardeast-Fryslân minimaal gelijk gebleven ten opzichte van de nulmeting in 2024 (bron: storymap klimaatadaptatie), ongeacht uitbreiding van het bebouwd oppervlak. Onderwerp beleidsdocumenten Programma 5 Onderwerp beleidsdocumenten wonen Volkshuisvestingsprogramma Prestatieafspraken Urgentieverordening Premantelzorgbeleid Onderwerp beleidsdocumenten Duurzaamheid Startnotitie Energieprogramma Warmteprogramma Routekaart Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed Onderwerp beleidsdocumenten Ruimtelijke kwaliteit / RO / bouwen Omgevingsvisie gemeente Noardeast-Fryslân 2024 Omgevingsprogramma Erfgoed 2025-2030 Binnenstadsvisie Dokkum Beeldkwaliteitsplannen Biodiversiteitsplan 2021 Groenstructuurplan 2021 Kompas Waddenkust 2026 Onderwerp beleidsdocumenten Afval Grondstoffenplan Verbonden partijen Programma 5 Verbonden partij | Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Het voorzien van de gemeenten in de Welstandszorg Hûs en Hiem | welstandsadvisering als bedoeld in de Woningwet en advisering over de toepassing van de Monumentenwet. De FUMO is de Friese vertaling van de landelijk in Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing | te stellen Regionale Uitvoeringsdiensten.
Doel is (FUMO) | kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincie. Stichting monumentenbehoud | Het instandhouden en beschermen van de monumenten als bedoeld in de monumentenwet. Uniforme beleidsindicatoren Programma 5 Gemeente Uniforme beleidsindicatoren | Eenheid | Periode Noardeast- Nederland Fryslân Vestigingen (van bedrijven) | Aantal per 1.000 inwoners in de | 2025 | 183,70 | 191,10 leeftijd van 15 t/m 64 jaar Omvang huishoudelijk restafval | Kg/inwoner | 2024 | 197,00 | 148,00 Hernieuwbare elektriciteit | % | 2024 | 53,20 | 42,50 Nieuw gebouwde woningen | Aantal per 1.000 woningen | 2024 | 1,70 | 8,40 Demografische druk | % | 2026 | 82,20 | 71,30 35 Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme | Toelichting | Bron beleidsindicatoren Vestigingen (van | Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de | LISA bedrijven) | leeftijd 15-65 jaar. Omvang huishoudelijk | Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. | CBS restafval Hernieuwbare | Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, RWS elektriciteit | waterkracht, zon of biomassa. Nieuw gebouwde | Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, | Basisregistratie woningen | zoals transformaties.
| adressen en gebouwen Demografische | De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of | CBS druk | ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Overzicht baten en lasten Programma 5: Wenjen en Omjouwing Bedragen x €1.000 Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten | 16.587 Lasten | -22.046 Geraamd saldo van baten en lasten | -5.458 Onttrekkingen | 85 Stortingen | -510 Mutaties reserves | -425 Geraamd resultaat | -5.883 36 37 Programma 6 - Iepenbiere Romte Waar gaat programma 6 'Iepenbiere Romte' over? Inleiding De openbare ruimte is het gebied waar dagelijks gebruik van wordt gemaakt door onze inwoners en onze ondernemers, maar ook onze gasten. Deze ruimte bestaat uit wegen, groen, water en voorzieningen. Deze kapitaalgoederen geven vorm aan de identiteit en kernkwaliteiten van onze gemeente: zij zijn ‘ús goud’. Wij willen dat onze openbare ruimte op orde is en als een prettige en verzorgde omgeving wordt ervaren om te wonen, werken of recreëren. Maar ook als een omgeving, die als veilig wordt ervaren en die een positieve bijdrage levert aan het welzijn van onze inwoners, bedrijven, toeristen en andere gebruikers van onze openbare ruimte. Als gemeente zorgen wij voor het beheer en onderhoud van die openbare ruimte en onze kapitaalgoederen. Dit zien wij zelfs als een kerntaak.
Wij vinden een goed onderhouden, leefbare, duurzaam ingerichte, veilige en gezonde openbare ruimte belangrijk. Hierbij hebben wij ook oog voor de financiële haalbaarheid, ook voor de lange termijn. Wij kiezen voor de komende jaren op welk niveau of welke niveaus wij onze openbare ruimte onderhouden willen hebben. Daarbij zoeken we naar een goede balans tussen kwaliteit, risico’s en financiële haalbaarheid. We willen houden wat mooi is en kijken naar wat beter kan. Niet alleen in het heden en nu, maar we houden ook rekening met toekomstige ontwikkelingen. We reageren op het veranderende klimaat. Daarbij houden we oog voor onze kenmerkende landschappen, onze natuur en onze mooie monumenten. We letten op een duurzame inrichting van onze openbare ruimte. We kijken naar hergebruik van materialen en geven aandacht aan de biodiversiteit bij de inrichting. Onze openbare ruimte willen wij daarnaast ook veilig en toegankelijk inrichten. We willen dat onze inwoners zich veilig over de weg kunnen verplaatsen. Van onze stad, onze dorpen en onze voorzieningen willen we dat deze goed bereikbaar zijn. We nemen maatregelen waar verkeer zorgt voor overlast en waar de doorstroming stagneert. Hierbij hebben we met name aandacht voor bereikbaarheid en parkeren in Dokkum en Kollum. We kijken ook naar nieuwe vormen van mobiliteit en faciliteren deze waar mogelijk.
Een goed onderhouden openbare ruimte is voor ons geen doel op zich, maar draagt bij aan andere thema’s. Het draagt bij aan zaken als welzijn, leefbaarheid, brede welvaart, veiligheid en gezondheid. Maar ook aan de verdere ontwikkeling van onze gemeente en het bereikbaar houden van voorzieningen. De openbare ruimte is van ons allemaal. Wij willen dat onze inwoners en ondernemers dat ook zo ervaren. Daarom blijven we ons inzetten om onze Mienskip ook te betrekken bij vraagstukken over onze gezamenlijke leef- en werkomgeving. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen staat meer informatie over de openbare ruimte en hoe deze wordt onderhouden. Hoofddoelstelling Zorgen voor een goed onderhouden, leefbare, toekomstbestendige, bereikbare, veilige en gezonde openbare ruimte. 38 Kerndoelstellingen Kerndoel Kerndoel 6.1 Bevorderen van een toekomstbestendige en aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte SMART-doelstelling 6.1.1 Klimaatadaptieve inrichting In 2027 tot en met 2030 kijken we jaarlijks bij geplande herinrichtingen en werkzaamheden waar we de openbare ruimte meer klimaat adaptief en biodivers in kunnen richten en beheren. Het uitgangspunt is dat het areaal groen en water minimaal in stand blijft, wordt uitgebreid of kwalitatief verbetert.
Wij hebben hierbij de ambitie om het aandeel groen en water (bij herinrichtingen) gemiddeld 2,5% te laten toenemen, ten opzichte van 2024 en per te herinrichten gebied. Het is wel een voorwaarde, dat dit binnen bestaande middelen tot stand komt. 6.1.2 Aantrekkelijke openbare ruimte In 2027 krijgen we meer inzicht in hoe de Mienskip de openbare ruimte beleeft. Deze informatie gebruiken we later om kaders te formuleren over hoe de openbare ruimte in te richten en te beheren. Dit inzicht verkrijgen we door de Mienskip te raadplegen. Hiervoor gebruiken wij bijvoorbeeld ‘de gemeentepeiler’. Zodra wij weten wat aantrekkelijk is, gebruiken wij dit als een nulmeting om later op te toetsen. Kerndoel Kerndoel 6.2 Verbeteren van verkeersveiligheid en bereikbaarheid SMART-doelstelling 6.2.1 Verbeteren van de verkeersveiligheid In de periode van 2027 tot en met 2030 willen wij stimuleren dat mensen zich veiliger voelen en gedragen in het verkeer. Wij richten ons daarbij vooral op kwetsbare verkeersdeelnemers als scholieren, ouderen en minder validen. Dit gaan wij bereiken met fysieke ingrepen, maar ook door voorlichting, educatie en campagnes. Om dit te bereiken stellen wij in deze periode minimaal € 1,- per inwoner per jaar beschikbaar. Daarmee laten wij zien dat dit geld gebruikt wordt voor activiteiten die bijdragen aan veiliger gedrag in het verkeer.
Kerndoel Kerndoel 6.3 Versterken van integraal beheer en onderhoud van de openbare ruimte SMART-doelstelling 6.3.1 Basis van beheer op orde krijgen In 2027 krijgen wij per kapitaalgoed inzicht in onze beheeropgaven voor de periode tot en met 2031. Daarna kunnen wij beheeropgaven aan elkaar koppelen en zodoende werk met werk maken en werkzaamheden inplannen. Dit inzicht in beheeropgaven krijgen wij door het maken van een beheerplan per kapitaalgoed. Een beheerplan is een verdere uitwerking van onze Nota Kapitaalgoederen. Een beheerplan is een nulmeting, waarop later gestuurd wordt. 39 Onderwerp beleidsdocumenten Programma 6 Onderwerp beleidsdocumenten Realiseren van een duurzame inrichting van de openbare ruimte Water- en Rioleringsprogramma 2027-2031 (vastgesteld college B&W 02-06-2026) Biodiversiteitsplan 2021 (vastgesteld gemeenteraad 16 december 2021) Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie 2027-2031 (under construction) Groenstructuurplan 2021 (vastgesteld gemeenteraad 16 december 2021) Nadere regels gemeentelijke begraafplaatsen 2026 (vastgesteld college B&W 17 februari 2026) Omgevingsprogramma Erfgoed 2025-2030 (vastgesteld college B&W 17 maart 2026) Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (nog op te stellen) Nota Kapitaalgoederen 2022-2026 (actueel) resp.
2027-2031 (under construction) Onderwerp beleidsdocumenten Verkeer/mobiliteit Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma (vastgesteld college B&W 12-11-2024) Verbonden partijen Programma 6 Verbonden partij Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Dokwurk (voor 01-08-2021 Leer- werkbedrijf Noardeast-Fryslân) Instandhouden c.q. realiseren van de vastgestelde onderhoudskwaliteit van de openbare ruimte. Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U. A Het inkopen van energie en het beheer en onderhoud van openbare verlichting en elektrische laadinfrastructuur. Overzicht baten en lasten Programma 6: Iepenbiere Romte Bedragen x €1.000 Exploitatie Primaire begroting 2027 Baten 8.814 Lasten -37.228 Geraamd saldo van baten en lasetn -28.414 Onttrekkingen 6.387 Stortingen -4.123 Mutaties reserves 2.263 Geraamd resultaat -26.151 40 Algemiene dekkingsmiddels, overhead, VPB en onvoorzien Waar gaat Algemiene dekkingsmiddels over? Inleiding Op grond van het besluit begroting en verantwoording worden de algemene dekkingsmiddelen in de gemeentelijke begroting apart zichtbaar gemaakt. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit: • Lokale heffingen Dit zijn opbrengsten uit de gemeentelijke belastingen en heffingen en de daarmee samenhangende uitvoeringskosten voor de WOZ, de heffing en de invordering. • Algemene uitkeringen Dit zijn de van het Rijk ontvangen middelen om gemeentelijke taken uit te voeren.
Een deel van dit geld komt uit het Gemeentefonds en wordt uitgekeerd in de vorm van algemene uitkeringen, dit is inclusief de decentralisatie-uitkering “sociaal domein”. • Dividend Dit zijn de opbrengsten (dividend) uit de deelnemingen in de BNG. • Overige algemene dekkingsmiddelen Dit zijn de overige algemene dekkingsmiddelen waaronder het taakveld treasury en de overige baten en lasten (stelposten). Overhead In het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV wordt onder artikel l, tweede lid onder l de definitie overhead nader geduid. In de toelichting van het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV is de definitie voor overhead van “Vensters voor Bedrijfsvoering” gehanteerd als uitgangspunt voor de definitie van overhead binnen het BBV. De Commissie BBV heeft als taak om duidelijkheid te verschaffen wanneer de toepassing van deze definitie in de praktijk tot vragen leidt. Dit heeft geleid tot een notitie overhead waarin beschreven is wat wel en wat niet onder de overhead valt. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. leidinggevenden primair proces (hiërarchisch); 2. financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; 3. P&O/ HRM; 4. inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); 5. interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie (KCC); 6. juridische zaken; 7. bestuurszaken en bestuursondersteuning; 8. informatievoorziening en automatisering (ICT); 9.
facilitaire zaken en Huisvesting; 10. documentaire Informatie Voorziening (DIV); 11. managementondersteuning primair proces. Dienstverleningsovereenkomst Onder de post Overhead worden zowel de inkomsten als de uitgaven van de Dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) met de gemeenten Dantumadiel en Schiermonnikoog geboekt. Deze DVO’s zijn allemaal kostendekkend. 41 Heffing VPB Voor een zeer groot aantal activiteiten van de gemeente Noardeast-Fryslân geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria en dat deze niet belasting- en aangifteplichtig zijn voor de VPB. Er is ofwel sprake van het aanbieden van een “collectief goed” (geen deelname economische verkeer), “normaal vermogensbeheer” of van “structureel verlieslatende activiteiten”. De gemeente doet alleen aangifte voor haar belaste activiteiten in het kader van de verkoop afvalstromen en het grondbedrijf. Op basis van het meerjarenperspectief is een inschatting gemaakt voor het te betalen bedrag aan VPB op het resultaat behaald met activiteiten die vallen onder de vennootschapsbelasting. In onderstaande inschatting maken we de uitsplitsing in de VPB last en externe kosten. Onvoorzien Op grond van het besluit begroting en verantwoording worden de gereserveerde middelen voor structureel onvoorzien apart zichtbaar gemaakt in de begroting.
Mutaties in de reserve Op grond van het besluit begroting en verantwoording worden de mutaties in de algemene - en bestemmingsreserves apart zichtbaar gemaakt in de begroting. De mutaties in de reserves die een relatie hebben met een specifiek programma zijn opgenomen onder het desbetreffende programma, zodat per programma een resultaat voor en na bestemming zichtbaar is. Onder algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien vinden rentetoevoegingen plaats aan de algemene reserve en de reserve bouwgrondexploitatie. Verbonden Partijen Algemiene dekkingsmiddels Verbonden partij Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Afvalsturing Friesland (Omrin) (verwerken van afval) De gemeente is op twee manieren betrokken bij Omrin, als aandeelhouder en als klant/leverancier van afval. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) De bank behartigt het efficiënte betalingsverkeer van alle gemeenten. NV Kabeltelevisie Noordoost Friesland De aanleg, het beheer, het onderhoud, de instandhouding en de exploitatie van centrale antenne inrichtingen met bijbehorende kabelnetten in de gemeente. Exploitatiemaatschappij Havencomplex Lauwersoog BV De regionale economische ontwikkeling en de werkgelegenheid in de haven. NV Stedin groep Stedin is een netbeheerder die elektriciteits- en gasnetten aanlegt, beheert en toekomstbestendig maakt. Stedin faciliteert de energiemarkt.
Centrumregeling samenwerking Noardeast- Fryslân en Leeuwarden (Shared Servicecentrum Leeuwarden) Het SSL garandeert en faciliteert de ICT- voorzieningen en –dienstverlening voor de gemeente Noardeast-Fryslân. Zij schept zoveel mogelijk de randvoorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering en een klantgerichte en effectieve dienstverlening. Uniforme beleidsindicatoren algemiene dekkingsmiddels Gemeente Uniforme beleidsindicatoren | Eenheid | Periode Noardeast- Nederland Fryslân Gemiddelde WOZ waarde | Duizend euro | 2026 | 323,00 | 439,00 Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | 2026 | 891,00 | 993,00 eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | 2026 | 972,00 | 1.091,00 meerpersoonshuishouden Overhead | % van totale lasten | 2027 | 9,32 | - Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme | Toelichting | Bron beleidsindicatoren Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. In duizenden | CBS euro's Gemeentelijke | Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een woonlasten | éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. | COELO eenpersoonshuishouden Gemeentelijke | Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een woonlasten | meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. | COELO meerpersoonshuishouden Overhead | Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing | Eigen en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
| begroting Overzicht baten en lasten Algemiene dekkingsmiddels Bedragen x €1.000 Exploitatie | Primaire begroting 2027 Baten | 148.087 Lasten | -24.873 Geraamd saldo van baten en lasten | 123.214 Onttrekkingen | 1.321 Stortingen | -1.525 Mutaties reserves | -204 Geraamd resultaat | 123.010 42 43 Majeure projecten Centrale huisvesting Kerndoel SMART-doelstelling Het bestuurlijke deel van het gemeentehuis in Dokkum wordt vernieuwd en opgeknapt. Omschrijving Het project betreft de verbouwing van bouwdeel A1, de oude monumentale gebouwen aan de Zijl en de Suupmarkt. Daarnaast worden de bouwdelen A2, A3 en B aan de Koningstraat verbouwd en deels nieuw gebouwd. Het hele project duurt ongeveer vijf jaar. Inhoud (toelichting) In 2027 wordt de aanbestedingsprocedure voor de aannemer en installateur ten behoeve van de ver(nieuw)bouw van het gemeentehuis afgerond. Na definitieve gunning kan worden gestart met de uitvoering van de bouwactiviteiten. De werkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd om de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening zoveel mogelijk te waarborgen. De eerste uitvoeringsfase bestaat uit de sloop en nieuwbouw van bouwdeel B. Na oplevering hiervan wordt gestart met de ver(nieuw)bouw van de bouwdelen A2 en A3. Daarnaast wordt onderhoud uitgevoerd aan de monumentale delen (A1-1 en A1-2) van het gemeentehuis.
Met deze werkzaamheden wordt invulling gegeven aan de ambitie om te komen tot een modern, duurzaam en toekomstgericht gemeentehuis. Participatie (toelichting) De betrokkenheid van de gemeenteraad is belangrijk en wordt actief gezocht. De raad wordt via de bestaande planning en control (P&C-cyclus) op de hoogte gehouden van dit project. Het huisvestingsproject is door de raad aangemerkt als een majeur project en wordt daarom ook binnen deze rapportages gevolgd. Bij bijzondere ontwikkelingen wordt de raad via een raadsbrief geïnformeerd. Voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners is een participatieplan opgesteld. De participatie kan plaatsvinden via bijeenkomsten, individuele gesprekken met belanghebbende of via een brief. Ook wordt de gemeentelijke website gebruikt om informatie te delen. Inspraakmomenten zijn en worden ingepland. Ook interne medewerkers zijn en worden betrokken bij het project. Dit gebeurt via (inloop)bijeenkomsten en via berichten op het intranet.
Planning (toelichting) De planning ligt op schema Financiën (toelichting) Financiën Omschrijving | € (x 1.000) Kadernota 2023: Bij :Bouwdeel A1 (rijksmonumenten) en A2 | 2.600 Bij: Bouwdeel B | 5.700 Bij: Inrichting A en B | 616 Bij: Raadsbesluit 18-09-2025 verhogen investeringskrediet | 11.571 Bij: Projectsubsidies | - Actueel budget | 20.487 Af: Lasten tot en met 26-05-2026 | -1.065 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 26-05-2026 | -1.670 Saldo | 17.752 AF: Verwachte lasten tot en met einde project | 17.752 Eindsaldo | 0 Toelichting: De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. Het project loopt van 2024 tot en met 2029. Dat betekent dat alle baten, lasten en verplichtingen in deze rapportage bij de periode van | zes jaar horen. 44 45 Campus Kollum Kerndoel SMART-doelstelling Onderzoek Campus Kollum uitvoeren Omschrijving Omdat er steeds meer leerlingen zijn, hebben de scholen voor voortgezet onderwijs in Kollum te weinig ruimte. Daarom is uitbreiding van de Campus Kollum nodig. Er zijn daardoor plannen voor een Brede Campus Kollum. Inhoud (toelichting) Inhoud Het definitieve plan voor Brede Campus Kollum werd op 13 maart 2025 aan de Raad voorgelegd. Op 21 mei 2025 werd positief en unaniem besloten voor uitvoering van de voorgelegde plannen. Ook werd een amendement aangenomen.
Er worden gesprekken gevoerd met de (toekomstige) gebruikers van het project Brede Campus Kollum. Deze gesprekken worden naar verwachting in 2026 afgerond. Aansluitend kan gestart worden met de bouwvoorbereidingen. Participatie (toelichting) Participatie Voor het project brede Campus Kollum is een participatieplan geschreven. Het participatieplan omschrijft de inleiding, context, doelstellingen, kaders en randvoorwaarden, stakeholders, mijlpalen, participatievormen, participatievragen, werkvormen, resultaten en communicatie. Er is een website beschikbaar die voorziet in actuele informatie over het project. Naar aanleiding van bovenstaand zijn er diverse acties uitgevoerd zoals meerdere overleggen met de werkgroep die vanuit het dorp is ontstaan . En informatieavonden voor inwoners en omwonenden. En wordt er gewerkt aan een herziening van het participatieplan omdat de volgende fase van het project een andere participatiebehoefte heeft dan tot op heden. Planning (toelichting) Planning Het betreft een meerjarenplanning. De stand van zaken medio 2026 is als volgt: Onderwerp Tijdspad Juridische kaders afstemmen en opstellen H2 2026 Bouwvoorbereidingen starten Q1 2027 Start inbreiding, uitbreiding Campus en nieuwbouw multifunctioneel centrum H2 2027 Financiën (toelichting) Financiën Omschrijving | € (x 1.000) Bij: 2023 Raadsbesluit december 2023 t.b.v.
Programma Onderwijshuisvesting (OHP) | 12.700 2024 Bij: 2025 Raadsbesluit 21-5-2025 verhogen budget | 7.500 Actueel budget | 20.200 Af: Lasten tot en met 25-06-2026 | -1.094 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 25-06-2026 (Inclusief interne projectkosten) | -815 Saldo | 18.291 Verwachte Lasten tot en met einde project | 18.291 Eindsaldo | 0 Toelichting: In 2027 zal circa 10% van het budget uitgegeven worden. De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. Het project loopt van 2025 tot en met 2029. Dat betekent dat alle uitgaven en verplichtingen in deze begroting horen bij deze periode van vijf jaar. Aangegane verplichtingen zijn inclusief de projecturen (tot en met einde project) en de op dit moment goedgekeurde offertes . Het huidige budget is voldoende voor de gestelde doelen. 46 47 MFC Burdaard Kerndoel SMART-doelstelling Uitvoeren aanpak MFC Burdaard Omschrijving In 2021 gaf het toenmalige bestuur van het MFC it Spektrum bij ons aan dat zij zorgen hadden over de toekomst van het MFC. De exploitatie was niet sluitend te krijgen door tegenvallende inkomsten en hoge kosten. Wij zijn een traject gestart om tot een oplossing te komen, zodat de basisvoorzieningen voor Burdaard en Jislum e.o. behouden blijven.
Inhoud (toelichting) Inhoud Op 20 november 2025 heeft de Raad besloten om verder te onderzoeken welke oplossing het meest haalbaar is voor de problematiek rondom MFC Burdaard. Dit doen wij door middel van twee sporen. Spoor A gaat over de dorpshuisfunctie. Het dorp is zelf verantwoordelijk voor het uitwerken van dit spoor. Spoor B gaat over het gebouw zelf. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitwerking van spoor B. De sporen zijn met elkaar verbonden en hebben raakvlakken. Daarom is er tussen de sporen waar nodig overleg. Daarna werkt ieder spoor zelfstandig verder aan de eigen uitwerking. Als gemeente bekijken we verschillende mogelijkheden voor spoor B (MFC). Hierbij onderzoeken we bijvoorbeeld gedeeltelijke verkoop of gedeeltelijke sloop. De eerste resultaten laten zien dat het lastig is om een oplossing te vinden binnen de uitgangspunten van de raad, namelijk met een positief bedrijfsresultaat en tegelijk de basisvoorzieningen behoudt. Participatie (toelichting) Participatie Een stuurgroep onder leiding van Doarpswurk werkt aan de uitwerking van spoor A. Het dorp is zelf verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak en het verder uitwerken van dit spoor. Planning (toelichting) Planning In februari 2027 zal een voorstel voor een toekomstbestendige oplossing voor beide sporen aan de raad worden voorgelegd.
Financiën (toelichting) Financiën Omschrijving | x € 1.000 Bij: 2024 Onderzoeksbudget beschikbaar gesteld | 30 Bij: 2025 Restant subsidiebudget MFC en vrijval exploitatiesubsidie | 44 Bij: 2025 2e Turap | 75 Bij: 2026 raadsbesluit 20 november 2025 | 100 Actueel budget | 249 Af: Lasten tot en met 22-05-2026 | -149 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 22-05-2026 | -4 Saldo | 96 Verwachte lasten tot en met einde project | 96 Eindsaldo | 0 Toelichting: De begroting hierboven geldt sinds dat het project in 2024 is aangemerkt als een majeur project. | Dat betekent dat alle uitgaven en verplichtingen in deze begroting horen bij deze periode. De door de raad vastgestelde planning is ambitieus en vraagt om zorgvuldige afstemming met betrokkenen. Waarschijnlijk hebben we meer tijd nodig om de opdracht van de raad zorgvuldig uit te voeren. Mogelijk heeft een langer tijdspad ook consequenties voor | het benodigde budget. Zodra daar meer duidelijkheid over is, laten wij dat de raad weten. In de ontwikkelreserve is voor het MFC Burdaard € | 3 mln. geoormerkt (€ 1,8 mln. voor de dorpshuisfunctie en € 1,2 mln. voor de sportfunctie).
48 49 Scholenpark Dokkum Kerndoel SMART-doelstelling Onderzoek Scholenpark Dokkum uitvoeren Omschrijving Wij willen komen tot passende onderwijshuisvesting voor Dockinga College, Dalton Dokkum, Burgerschool en Bonifatiusschool op de plek van Scholenpark A aan de Parklaan/Woudweg. Ook wil Fierder Onderwijs het vmbo gemengd/ theoretisch van het Dockinga College verplaatsen van Scholenpark A naar Scholenpark B. Samen met de scholen gaan we uit van deze hoofdthema’s: • Gelijkwaardigheid • Groen • Cultuur en Sport • Verbinding • Veiligheid • Zichtbaar • Flexibel • Zorg en onderwijs Inhoud (toelichting) Inhoud Het project Scholenpark A Dokkum bevindt zich in de fase Technisch Ontwerp/ bestek. Er wordt gewerkt aan de bouwvoorbereidingen. Dit proces loopt door in 2027 en werkt toe naar de start van de realisatie van het Scholenpark. Voordat tot uitvoering wordt overgegaan zal de raad geïnformeerd worden tijdens een petear over het aanbestedingsresultaat. Wij verwachten hier meer duidelijkheid over te hebben in het eerste kwartaal van 2027. Het ontwerp en de aanbesteding van het openbaar gebied met de bijbehorende infrastructurele maatregelen op het Scholenpark (wegen, wandel- en fietspaden, bevoorradingswegen, parkeren) volgt een separate route. Een landschapsarchitect werkt nu aan het Voorlopig Ontwerp. Dit wordt na de zomervakantie afgerond.
Dan volgt het definitief Ontwerp welke aan het eind van 2026 gereed is. Na selectie van een bouwteam aannemer wordt dit project verder uitgewerkt zodat dit tegelijk met de realisatie en oplevering van de onderwijsgebouwen gerealiseerd kan worden. Participatie (toelichting) Voor het project Scholenpark A is een participatieplan geschreven. Het participatieplan omschrijft de inleiding, context, doelstellingen, kaders en randvoorwaarden, stakeholders, mijlpalen, participatievormen, participatievragen, werkvormen, resultaten en communicatie. Er is een website beschikbaar die voorziet in actuele informatie over het project. En er wordt regelmatig een nieuwsbrief opgesteld en verzonden naar omwonenden en betrokkenen, zoals leerkrachten en ouders van de scholen voor primair- en voortgezet onderwijs. Daarnaast zijn er diverse acties uitgevoerd, zoals meerdere overleggen met toekomstige gebruikers en omwonenden. 50 Op donderdag 28 mei 2026 heeft een inloopbijeenkomst plaatsgevonden. Er was gelegenheid voor belangstellenden om kennis nemen van de huidige ontwerpen van de nieuw te bouwen scholen. Daarnaast kon input gegeven worden aan de landschapsarchitect over de ter reininrichting van het Scholenpark A Dokkum. Er wordt gewerkt aan een herziening van het participatieplan, omdat de volgende fase van het project een andere participatiebehoefte heeft dan tot op heden.
Planning (toelichting) Onderwerp Tijdspad Technisch ontwerp (bestek) Q2 2026 Prijsvorming/(EU) Aanbesteding Q3 2026 Omgevingsvergunning Q3 2026 Petear aanbestedingsresultaat aanbesteding Q1 2027 Gefaseerde aanvang realisatie (incl. voorbereiding) H1 2027 - H1 2028 Gefaseerde opleveringen H1 2028 - H2 2028 51 Financiën (toelichting) Financiën Omschrijving € (x 1.000) Raadsbesluit 5 juni 2025 Bij: Scholenpark A 32.177 Bij: Vmbo GT 7.431 Bij: Kinderopvang 2.400 Actueel budget 42.008 Af: Lasten tot en met 22-05-2026 - 2.151 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 22-05-2026 - 2.715 Saldo 37.142 Verwachte lasten tot en met einde project -37.142 Eindsaldo 0 Toelichting: In 2027 zal tot circa 65% van het budget worden uitgegeven. De begroting hierboven geldt voor de gehele duur van het project. Het project loopt van 2025 tot en met 2029. Dat betekent dat alle uitgaven en verplichtingen in deze begroting horen bij deze periode van vijf jaar. De projecturen (tot en met einde project) en de op dit moment goedgekeurde offertes zijn meegenomen in de verplichtingen. Toelichting: het toegekende budget is voldoende voor de gestelde doelen.
52 Noordelijke stadsentree Kerndoel SMART-doelstelling Ontwikkeling van de Noordelijke stadsentree Omschrijving Naar aanleiding van de motie “Brede verkenning parkeerproblematiek Binnenstad” van 18 december 2025 wordt een breed onderzoek uitgevoerd naar de parkeeropgave in en rond de binnenstad van Dokkum. Waar eerder de nadruk lag op een toekomstbestendige parkeeroplossing bij de noordelijke stadsentree, worden nu meerdere locaties en oplossingsrichtingen integraal onderzocht en onderling vergeleken. Inhoud (toelichting) Voor het parkeeronderzoek is een onderzoeksvoorstel opgesteld waarin de aanpak, scope en kaders van het onderzoek zijn vastgelegd. Het voorstel is geaccordeerd door het college en de gemeenteraad is via een raadbrief geïnformeerd over de aanpak. Het onderzoek richt zich op het integraal onderzoeken en vergelijken van verschillende locaties en oplossingsrichtingen, waarbij onder meer ruimtelijke, verkeerskundige, technische, financiële en maatschappelijke aspecten worden betrokken. Het parkeeronderzoek is begin juni 2026 gestart. In de afgelopen periode is gewerkt aan het verzamelen en actualiseren van de benodigde informatie en het onderzoeken en beoordelen van mogelijke locaties en oplossingsrichtingen. Op basis van de werkzaamheden tot nu toe is inmiddels een voorlopige selectie gemaakt van locaties die de komende maand nader worden onderzocht.
Daarbij worden onder meer de ruimtelijke en verkeerskundige inpassing, technische en financiële haalbaarheid en maatschappelijke en economische effecten onderzocht. De resultaten van deze verdieping vormen de basis voor het onderzoeksrapport dat eind oktober 2026 wordt opgeleverd. Participatie (toelichting) Participatie maakt onderdeel uit van het parkeeronderzoek. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de gemeenteraad, inwoners, stakeholders en bezoekers. In deze onderzoeksfase ligt voor inwoners het accent vooral op informeren. Stakeholders, waaronder vertegenwoordigers van de Werkgroep Binnenstad en vastgoedondernemers, worden daarnaast actief betrokken om kennis, belangen, aandachtspunten, kansen en risico’s op te halen. De gemeenteraad wordt gedurende het proces geïnformeerd via raadsbrieven en de reguliere bestuurlijke behandeling (zie planning). Inwoners worden geïnformeerd via onder andere de gemeentelijke website, sociale media en lokale media. Na de keuze voor een vo orkeurslocatie volgt bredere participatie over de verdere uitwerking. Planning (toelichting) De eerder gecommuniceerde planning wordt niet volledig gehaald. De oorspronkelijke planning is gedurende het onderzoek geactualiseerd. In september 2026 wordt de gemeenteraad via een raadsbrief geïnformeerd over de aangepaste besluitvormingsplanning.
Het onderzoeksrapport is naar verwachting eind oktober 2026 gereed. Behandeling in het college is voorzien op 17 november, waarna ruimte is voor eventuele aanpassingen. Het definitieve rapport en collegebesluit zijn voorzien op 15 december 2026. De behandeling door de raad vindt vervolgens plaats via het Petear op 21 januari 2027, het debat op 11 februari en besluitvorming op 4 maart 2027. Financiën (toelichting) Voor het onderzoek is € 150.000 beschikbaar. Het uitvoeren van het volledige onderzoek binnen dit budget blijft een uitdaging, mede vanwege de breedte van het onderzoek en de benodigde externe specialistische expertise. Hierop wordt actief gestuurd door keuzes te maken in de omvang en diepgang van de verschillende onderzoeksonderdelen. Op dit moment blijft het uitgangspunt dat het onderzoek binnen het beschikbare budget wordt uitgevoerd.
Omschrijving | € (x 1.000) Bij: 2020 Aanbiedingsbrief begroting onderzoeksbudget | 150 Bij: 2024 1e rapportage verhoging voorbereidingskosten | 100 Bij: 2026 1e rapportage verhoging voorbereidingskosten (aangenomen motie) | 150 Actueel budget | 400 Af: Lasten tot en met 22-05-2026 | -230 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 22-05-2026 | 0 Saldo | 170 Verwachte lasten tot en met einde project | -170 Eindsaldo | 0 53 54 Harddraverspark Kerndoel SMART-doelstelling Herinrichting Harddraverspark in Dokkum tot toeristisch en recreatief gebied Omschrijving Herinrichting van het Harddraverspark in Dokkum tot een toeristisch en recreatief gebied (samenhang herinrichting Tolhuispark). Inhoud (toelichting) Het ontwikkelkader, het Plan van Aanpak en de financiële kaders van de raad blijven leidend voor de herontwikkeling. Het Harddraverspark wordt ontwikkeld tot een aantrekkelijk stadspark met groen, water, sport, ontmoeting en verblijfsrecreatie. De verbinding met de binnenstad blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt. In 2027 ligt de nadruk op de bouwteamfase, de uitwerking van het Definitief Ontwerp en de startvan de uitvoering. Uitgangspunt voor deze begroting is dat het omgevingsplan in september 2026 wordt vastgesteld. Binnen het bouwteam worden ontwerpkeuzes, technische uitvoerbaarheid, fasering, risico’s en kosten gezamenlijk uitgewerkt.
De ecologische randvoorwaarden worden daarbij meegenomen. Het Definitief Ontwerp wordt na uitwerking afzonderlijk aan de raad voorgelegd. De nieuwe campingexploitant wordt na selectie betrokken bij de ontwerpuitwerking van het campinggedeelte. Daarbij worden de werkzaamheden van de gemeente, de aannemer en de exploitant op elkaar afgestemd. Participatie (toelichting) Omwonenden, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke partners blijven in 2027 betrokken via bijeenkomsten, gerichte gesprekken, de projectpagina en nieuwsbrieven. Deze aanpak bouwt voort op de participatie uit de eerdere projectfasen. De participatie richt zich op de verdere ontwerpuitwerking en de voorbereiding van de werkzaamheden. Betrokkenen worden geïnformeerd over de fasering, bereikbaarheid, toegankelijkheid en mogelijke hinder. Daarbij wordt duidelijk aangegeven welke onderdelen vaststaan en waar nog ruimte bestaat voor inbreng. De afspraken met de PKN en De IJsherberg moeten vóór de start van de bouwteamfase zijn afgerond. Het betreft onder meer betaald parkeren, toegang, stadsstrand, grondgebruik, terras, boulevard en trap. Deze afspraken vormen vervolgens het uitgangspunt voor de verdere ontwerpuitwerking. Planning (toelichting) De bouwteamfase en de uitwerking naar het Definitief Ontwerp starten naar verwachting niet vóór januari 2027.
Hiervoor moeten het omgevingsplan zijn vastgesteld en de gunning en contractering zijn afgerond. Ook moeten de noodzakelijke procedures en afspraken voldoende zijn afgerond. Dit betreft onder meer het peilbesluit en de afhechting met de PKN en De IJsherberg. 55 Parallel aan de voorbereiding van het bouwteam vindt de aanbesteding voor een nieuwe campingexploitant plaats. Tijdige selectie is belangrijk om de exploitant bij het ontwerp, de fasering en de realisatie te betrekken. De werkzaamheden van de nutspartijen staan gepland vanaf week 35 van 2027. Vooraf moeten bomen worden gerooid, moet het gebied bouwrijp worden gemaakt en moeten de benodigde nutssleuven worden aangelegd. De betreffende tracés moeten tijdig gereed zijn voor de geplande inzet van de nutspartijen. De voorbereiding en uitvoering worden afgestemd op de benodigde vergunningen, ecologische uitvoeringsvoorwaarden en afspraken met gebruikers. Het peilbesluit van Wetterskip Fryslân blijft een belangrijke randvoorwaarde. De verdere fasering en einddatum worden uitgewerkt in samenhang met het Definitief Ontwerp en de planning van de nutspartijen. Daarmee wordt voorkomen dat een einddatum wordt vastgelegd zonder voldoende onderbouwde uitvoeringsplanning. Financiën (toelichting) Het door de raad vastgestelde projectbudget blijft taakstellend. De aangeleverde Turap noemt een meerjarig projectbudget van € 9,431 miljoen.
Dit bedrag betreft het gehele project en is geen afzonderlijk budget voor 2027. De financiële planning voor 2027 wordt afgestemd op de bouwteamfase, ontwerpuitwerking, uitvoeringsvoorbereiding en de geplande voorbereidende werkzaamheden. De verwachte uitgaven worden op basis van de uitvoeringsplanning verdeeld over de betreffende begrotingsjaren. In de bouwteamfase worden de kostenraming en het risicodossier verder uitgewerkt. Het taakstellende budget vormt daarbij het financiële kader, maar is geen definitieve aanneemsom. Prijsstijgingen leiden niet automatisch tot een verhoging van het beschikbare projectbudget. Waar nodig worden ontwerpkeuzes, prioriteiten en scope aangepast. Aanvullende onderdelen worden uitsluitend gerealiseerd wanneer daarvoor financiële dekking beschikbaar is.
Omschrijving | € (x 1.000) Totale investering Harddraverspark 2022 | 5.115 Begrotingswijziging: Bij: Inrichting skatepark | 50 Bij: Aanvullend krediet kunstgrasveld vv Dokkum | 100 Bij: Aankoop grond tennisclub Dokkum | 216 Bij: Investeringsbijdrage vv Dokkum & KV Oostergo bouw kantine | 350 Bij: Ophogen investeringskrediet Harddraverspark 2023 | 2.900 Bij: 1e Turap 2024 overname onroerend goed en voorbereidingskosten | 700 Actueel budget | 9.431 Af: Lasten tot en met 22-05-2026 | -3.871 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 22-05-2026 | 0 Saldo | 5.560 Verwachte lasten tot en met einde project | -5.560 Eindsaldo | 0 56 57 Súd Ie Kerndoel SMART-doelstelling Realisatie (fase 3) Súd Ie & Wetterfront Dokkum Omschrijving Het Programma Súd Ie & Wetterfront Dokkum wordt mede mogelijk gemaakt door Waddenfonds en Provincie en omvat de volgende deelprojecten: 1. Fietspad Súd Ie. 2. Ontsluiting van de Noordelijke Stadsgrachten met de Aalsumerpoortbrug. Onderdeel van het Programma Súd Ie is ontsluiting van de Noordelijke Stadsgrachten via een verhoogde Aalsumerpoortbrug op de route Súd Ie. Daarnaast geldt ook de output van een tweede kleine brug en een aanlegvoorziening. 3. Vismonitoring, waterstekjes, boomgaardeilandje, vermarkten, etc. 4. De vaarroute Súd Ie in de provinciale DM-vaarklasse Inhoud (toelichting) A.
Het deelproject fietspad Súd Ie betreft de aanleg van 8 kilometer fietsroute tussen Dokkum en Oostmahorn B. De vaarroute Súd Ie in de provinciale DM-vaarklasse (2,4 meter doorvaarthoogte) C. Ontsluiting Noordelijke Stadsgrachten Voor de Aalsumerpoortbrug is in 2024 de keuze gemaakt in te zetten op een hoog architectuurniveau brugontwerp met historisch karakter. De andere beide (kleinere) deelprojecten bestaan uit de upgrading van de kleine houten brug naar De Helling en de realisatie van een openbare aanlegvoorziening. D. De uitvoering van twee deelprojecten vismonitoring wordt uitgevoerd door Van Hall Larenstein in samenwerking met o.a. Wetterskip Fryslân. E. De upgrading van het boomgaardeilandje bij de binnenstad van Dokkum is een klein deelproject op het kruispunt van vaarwegen. F. De output voor de vermarkting van de Súd Ie is geleverd met een tweede evenement bij de opening van de Saatsenbrêge en daarmee de vaarroute G. Bijzonder deelproject betreft de aanleg van enkele waterstekjes als kunstwerken en beleefplekken langs de recreatieve route Súd Ie In de voorgaande jaren zijn er voor de grote deelprojecten van Súd Ie & Wetterfront Dokkum: de realisatie van de vaarroute Súd Ie afzonderlijke participatietrajecten doorlopen en afgerond. De vaarroute Súd Ie is reeds voltooid. Het andere grote deelproject betreft het deelproject fietspad Súd Ie.
Vanwege de impact heeft de planvoorbereiding van de Aalsumerpoortbrug in de afgelopen jaren een afzonderlijk maatwerktraject met Omgevingsparticipatie doorlopen. Participatie (toelichting) Deelproject fietspad Súd Ie Voor het deelproject fietspad Súd Ie is in de periode voorafgaand aan het door de raad vastgestelde bestemmingsplan in 2022 een participatietraject doorlopen uitmondend in een beslissing over het voorkeurstracé. Vervolgens heeft dat participatietraject een vervolg gekregen bij een procedure over het voorontwerp bestemmingsplan. Daarna is het wettelijke traject van de formele bestemmingsplanprocedure doorlopen met bijbehorende formele proceduremogelijkheden (en ook inspraak bij de gemeenteraad). De gemeenteraad heeft vervolgens het bestemm ingsplan in 2022 vastgesteld. Dat raadsbesluit markeerde het voltooien van het participatietraject. 58 Deelproject Aalsumerpoortbrug Bij de planvoorbereiding voor de vernieuwing en upgrading van de Aalsumerpoortbrug is met maatwerk ook traject van participatie doorlopen. Dat participatietraject heeft vervolgens uitgemond in een besluit van de gemeenteraad om aanvullende middelen vanuit de gemeente beschikbaar te stellen voor een hoog niveau van brugarchitectuur. Inmiddels is de projectrealisatie begonnen.
Planning (toelichting) In overleg met het Waddenfonds is de uitvoeringsplanning van het programma Súd Ie verlengd tot eind 2027 in verband met de volgende ontwikkelingen van deelprojecten (op hoofdlijnen): A. Realisatie Fietspad Súd Ie Vier jaar na het door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplan fietspad Súd Ie heeft de Raad van State een positieve uitspraak gedaan over dit bestemmingsplan, waarbij alle punten van het beroep tegen dit bestemmingsplan ongegrond zijn verklaard. Na lange tijd is het na jaren (onder invloed van een door de gemeenteraad gestart onteigeningstraject via 'De Kroon') ook gelukt om met een laatste grondeigenaar minnelijke overeenstemming te bereiken over de aankoop van een benodigde strook grond. De beroepsprocedure en het jarenlange moeizame grondverwervingstraject hebben invloed op de planning van de realisatie en de voltooiing van dit deelproject. Die schuiven naar 2027. B. Vaarroute Súd Ie Hoewel de DM-vaarroute met de laatste brug in 2024 is voltooid zal de subsidievaststelling (Waddenfonds e.d.) nog volgen als ook alle (andere) deelprojecten zijn afgerond. C. Ontsluiting Noordelijke Stadsgrachten Voor de Aalsumerpoortbrug is in 2024 de keuze gemaakt in te zetten op een hoog architectuurniveau brugontwerp met historisch karakter.
Na de aanbesteding in 2025 is inmiddels dit jaar (2026) gestart met het realisatietraject van de nieuwe Aalsumerpoortbrug (1). Bij de uitvoering is een verontreiniging geconstateerd op de plek van de noodbrug. Dat moest vervolgens eerst worden opgelost. De plaatsing van de noodbrug diende om die reden opnieuw te worden ingepland. Dit jaar (2026) is ook het realisatie jaar van de twee andere afzonderlijke deelprojecten voor verbetering van de ontsluiting van de Noordelijke Stadsgrachten: (2) het upgraden van de houten voetgangersbrug naar de Helling is inmiddels voltooid en heeft met Keningsdei landelijke bekendheid gekregen met de foto's van de Koninklijke familie op de vernieuwde brug (3) de realisatie van een aanlegvoorziening aan de Noordelijke Stadsgrachten. Dit deelproject zal volgens planning in de tweede helft van 2026 worden gerealiseerd. Deze drie deelprojecten omvatten de totale output binnen het actuele subsidiekader Waddenfonds voor de Noordelijke Stadsgrachten. De Hanspoortbrug maakt geen onderdeel uit van die output. D. De uitvoering van twee deelprojecten vismonitoring zal door Van Hall Larenstein (VHL) in 2026 worden afgerond. E. De upgrading van het boomgaardeilandje bij de binnenstad van Dokkum (op het kruispunt van vaarwegen) zal in 2027 uitgevoerd worden.
Dat is mogelijk omdat er zicht is op het regelen van een akkoord met de provincie (als huidige eigenaar) over eigendom, beheer en onderhoud. Wij hopen deze zomer tot definitief akkoord te komen (2026). 59 F. De vereiste minimale output voor vermarkting van de Súd Ie is met een tweede evenement uitgevoerd (in 2024). De financiële afrekening met het Waddenfonds volgt na voltooiing van het gehele Programma Súd Ie. G. Het deelproject van de aanleg van de waterstekjes en beleefplekken, de lokale recreatieve overstapplaatsen Financiën (toelichting) Naast de investeringsmiddelen binnen Programma 4 in het onderstaande overzicht is er een link met Programma 6 voor een deelfinanciering van de Aalsumerpoortbrug (tussen haakjes in dit overzicht meegenomen): Voor de financiering van specifieke deelopgaven bij realisatie van de Aalsumerpoortbrug en de benodigde noodbrug is door de raad binnen Programma 6 namelijk afzonderlijke aanvullende (deel- )financiering beschikbaar gesteld. Het doorschuiven van die beschikbare financieringsmiddelen naar realisatiejaar 2026 maakt onderdeel uit van Programma 6. De verschillende beroepsprocedures tegen het deelproject fietspad Súd Ie hebben tot ca. 4 jaar uitvoeringsvertraging geleid.
Als gevolg daarvan worden provincie en gemeente als bestuurlijk samenwerkingspartners (ieder voor 50 procent van het financiële risico) geconfronteerd met behoorlijke kostenstijgingen en meerkosten door o.a. inflatie binnen dit deelproject. De meerkosten kunnen voor een deel worden opgevangen door minderkosten bij enkele andere projecten binnen het Programma Súd Ie. Richting realisatie van het fietspad zullen de Kostenramingen van dit deelproject in de komende maanden worden vernieuwd. Eind 2026 zal er een nieuwe financiële update volgen. Omschrijving | € (x 1.000) Budget T2 2024 | 35.200 Actueel budget | 35.200 (Deelbudget A. Aalsumerpoortbrug in Programma 6: hoger niveau brugarchitectuur) | 500 (Deelbudget B. Aalsumerpoortbrug in Programma 6: aanvullende kosten brugfundering) | 300 (Deelbudget C.
Aalsumerpoortbrug/meerkosten noodbrug in Programma 6) | 220 Af: Lasten tot en met 31-12-2025 | -30.385 Plus middelen waterschapstabel | 150 plus CBAF/NAM bijdrage voor specifieke niet subsidiabele kosten | 67 Saldo (Programma Súd Ie & Wetterfront Dokkum in Programma 4) | 6.052 (uitgaven Aalsumerpoortbrug in Programma 6) | -910 Af: Verwachte lasten tot en met einde project (eind 2027) | -4.905 (Af: reeds gemaakte uitgaven Aalsumerpoortbrug in Programma 6) | -110 Eindsaldo (eind 2027) | 127 Voor het kasritme zijn aan uitgaven voorzien: • | in 2026 3,2 miljoen • | in 2027 2,7 miljoen (totaal 5.925 miljoen over beide jaren) 60 61 Mobiliteitsplan Kerndoel SMART-doelstelling Uitvoering gemeentelijk mobiliteitsplan (GMP) Omschrijving Het project geeft uitvoering aan een deel van de maatregelen die in het gemeentelijk mobiliteitsprogramma (gmp) zijn opgenomen. Inhoud (toelichting) Het college heeft een uitvoeringsplan vastgesteld en 8 april 2025 naar de raad gestuurd. Dit plan bevat een deel van de maatregelen uit het gmp. Met het uitvoeringsplan heeft het college er voor gekozen maatregelen te treffen op de meest verkeersonveilige locaties. Participatie (toelichting) Voorafgaand aan het opstellen van het gemeentelijk mobiliteitsprogramma (gmp ) is een enquête voor bewoners, dorpsbelangen en agrariërs uitgezet.
Belangenorganisaties zoals VVN , LTO en Fietsersbond zijn mondeling geraadpleegd. Op basis van deze inventarisatie is een ontwerp gmp opgesteld en door de raad vastgesteld. Het ontwerp gmp is 6 weken ter inzage gelegd. De ingediende zienswijzen hebben geleid tot een aantal aanpassingen op het gmp. Het definitieve gmp is na behandeling in de raad door het college op 4 november 2024 vastgesteld. Planning (toelichting) In juni/juli 2026 wordt gestart met de verdere uitwerking om te komen tot de uitvoering van de verschillende maatregelen. Het eerste onderdeel is de participatie met de desbetreffende dorpsbelangen om de maatregelen toe te lichten. De uitvoering van de maatregelen is gepland in 2027. Financiën (toelichting) Omschrijving | € (x 1.000) Bij: 2023 Uitvoering GMP | 700 Bij: Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen | 625 Actueel budget | 1.325 Af: Lasten tot en met 30-06-2026 | -10 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 30-06-2026 | 0 Saldo | 1.315 Verwachte lasten tot en met einde project | -1.315 Eindsaldo | 0 Op basis van het uitvoeringsplan is een subsidie aangevraagd. Deze is toegekend waardoor het budget voor verkeersmaatregelen €1,3 miljoen bedraagt. Toelichting: De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. Het project loopt van 2025 tot en met 2028.
Dat betekent dat alle uitgaven en verplichtingen in deze begroting horen bij deze periode van 4 jaar. 62 63 Rondweg Wânswert Kerndoel SMART-doelstelling Aanleggen van een rondweg om Wânswert Omschrijving Door de aanleg van de rondweg bij Wânswert maken we een fysieke verbinding, die de ruimtelijke structuur van het dorp versterkt. Het doel is om het doorgaande verkeer - waaronder zwaar verkeer - uit het dorpshart te weren. Daarmee verbeteren we de leefbaarheid met aandacht voor landschap en ruimtelijke kwaliteit. Inhoud (toelichting) In samenspraak met het dorp en provincie zijn in juni 2024 verschillende tracévarianten besproken voor de rondweg om Wânswert. Bij de uitwerking naar een principeverzoek ontstond op basis van onderzoeken en uitvoerbaarheid een voorkeursvariant. Deze is als omgevingsplan aan de provincie voorgelegd. De provincie wijst op de effecten voor het verkeer, natuur/weidevogels en landschappelijke inpassing. Deze effecten vindt de provincie in de voorgelegde variant niet acceptabel. Daarnaast heeft de provincie aangegeven de afweging in verschillende varianten te missen. Om het doel te realiseren vraagt de provincie een bredere afweging in verschillende varianten. De zorg van de provincie is vooral gelegen in het effect dat een rondweg Wanswert zou kunnen hebben op een toename van verkeer door de Trynwalden.
Daar heeft de provincie met de aanleg Centrale As juist een afname van het verkeer beoogd om de verkeersveiligheid te vergroten. Om hierover duidelijkheid te krijgen is door de gemeente in samenwerking met provincie een onderzoek gestart naar de verkeerseffecten van de verschillende varianten. Dit moet voor de zomer helderheid geven over het voorkeurstracé. Participatie (toelichting) Samen met provincie en dorpsbelang heeft op 16 december 2025 een overleg plaatsgevonden over deze situatie. Intussen is de gemeente in februari 2026 met de provincie in gesprek over de te nemen stappen. In overleg met dorpsbelang is begin maart 2026 een nieuwsbrief verschenen met uitleg voor het gehele dorp. Op verzoek van werkgroep verkeer Wânswert en dorpsbelang Wânswert wordt het dorp via een tweemaandelijkse informatieavond geïnformeerd over de voortgang. Planning (toelichting) In overleg en samenwerking met de provincie wordt momenteel onderzoek gedaan naar de verschillende varianten en de wijze waarop die kunnen worden vergeleken. Op basis daarvan kan dan een voorkeursvariant ontstaan die zowel voor gemeente, provincie en het dorp tot de gewenste oplossing leidt. De verwachting is dat dit uiterlijk eind van het derde kwartaal 2026 helder is. Bepaalde onderzoeken zullen voor de ruimtelijke procedure moeten worden geactualiseerd.
Op 1 januari 2027 is duidelijk hoe de ruimtelijke procedure voor aanleg van de weg wordt gevolgd. Financiën (toelichting) Bij: Restant investeringsbudget Ferwerderadiel per 1-1 2019 (start Noardeast-Fryslân, | 1.657 inclusief bijdrage provinsje Fryslân van € 600.000) Bij: Begroting 2023 verhoging budget | 3.700 Bij: Begroting 2024 verhoging budget i.v.m. grondaankoop | 2.658 Af: 1e Tussentijdse rapportage 2025 (niet ontvangen subsidie Provinsje Fryslân | -300 Bij: Kadernota 2026 (nieuw beleid) | 300 Actueel budget | 8.015 Af: Lasten tot en met 22-05-2026 | -3.015 Af: Aangegane verplichtingen tot en met 22-05-2026 | -75 Saldo | 4.925 Verwachte lasten tot en met einde project | -4.925 Eindsaldo | 0 Toelichting: De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. Het project loopt van 2019 tot en met 2029 (einddatum is afhankelijk van het nog te doorlopen proces / stappen). Dat betekent dat alle uitgaven en verplichtingen in deze begroting horen bij deze periode van 10 jaar (indicatie). 64 65 Paragrafen Paragraaf lokale heffingen Inleiding Hieronder treft u een beknopte uiteenzetting aan van de omvang van het huidige pakket aan belastingen en van het beleid met betrekking tot de jaarlijks vast te stellen tarieven en de kwijtschelding van belastingen. Ook zijn de effecten van dat beleid vertaald in de woonlastenontwikkeling voor het jaar 2027 ten opzichte van 2026.
Overzicht belastingen en heffingen Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastingen waarvan de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht kan worden besteed. De hoogte van de aanslagen is zowel afhankelijk van de waarde van een object, zoals die elk jaar wordt bepaald op basis van de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ), als van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarieven voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet - woningen en gebruikers van niet-woningen. Roerende woon- en bedrijfsruimteheffingen Deze qua omvang bescheiden heffingen, zijn een tegenhanger van de onroerendezaakbelastingen. Het kenmerkende verschil is, zoals de naam van deze belastingen al doet vermoeden, dat zij zich richten op roerende zaken die bestemd zijn om duurzaam ter plaatse te blijven, zoals bedrijfsvaartuigen en woonboten. De hoogte van de heffing is gekoppeld aan de WOZ-waarde van die objecten. Net als de onroerendezaakbelastingen kennen ook deze belastingen drie tarieven. Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van een natuurlijke persoon die voor hemzelf of zijn gezin (meer dan) negentig dagen een gemeubileerde woning binnen de gemeente beschikbaar houdt (veelal een tweede woning).