Jaarrekening Noardeast-Fryslan 2021

Jaarstukken Noardeast-Fryslân 2021

-1-

-2-

Voorwoord Hierbij presenteren wij u de jaarrekening 2021 van de gemeente Noardeast-Fryslân. De rekening sluit met een positief saldo van afgerond € 6.700.000. In het hoofdstuk Rekeningresultaat vindt u de belangrijkste oorzaken die geleid hebben tot dit resultaat. Dit bedrag is op de balans gepresenteerd onder het eigen vermogen. In het bijgevoegde voorstel zal aan de raad worden voorgelegd hoe dit resultaat kan worden bestemd. In overeenstemming met de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag en een jaarrekening. Het jaarverslag (deel I) bevat onder anderen de verantwoording van wat in de overeenkomstige paragrafen is opgenomen. Daarnaast bevat het jaarverslag de programmaverantwoording. Hierbij wordt gewerkt met programma’s die niet zijn gekoppeld aan hoofdfuncties, maar aan de door de gemeenteraad vastgelegde programmastructuur met de bijbehorende gekozen thema’s. Per programma is het doel en de rolneming geformuleerd en per onderliggend thema omschreven: ‒

‒

De voorgenomen bestuurlijke activiteiten in 2021 (deze zijn in overeenstemming met de begroting 2021). Het BBV verplicht deze voorgenomen activiteiten in de jaarrekening op te nemen. Een positieve bijkomstigheid is dat het de leesbaarheid en de vergelijking met wat er is bereikt en wat hiervoor gedaan is, bevordert; Rapportage op de voortgang van de doelen (door middel van verkeerslichten wordt de voortgang aangegeven). Vinkje: realisatie doelstelling is gehaald/gereed Groen: realisatie doelstelling ligt op schema Oranje: realisatie doelstelling loopt vertraging op Rood: realisatie doelstelling is niet gehaald

‒ ‒

‒ ‒

Wat er in 2021 is bereikt en wat daarvoor is gedaan (hier is weergegeven welke activiteiten hebben plaatsgevonden in het afgesloten begrotingsjaar); Wat de uitvoering heeft gekost (per programma, onderverdeeld in thema’s, zijn opgenomen de werkelijke baten en lasten en de begrote baten en lasten na de begrotingswijzigingen). In overeenstemming met de begroting zijn de baten en lasten niet per product afzonderlijk opgenomen, maar per thema. Wanneer de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per thema groter zijn dan € 100.000, of een noemenswaardige oorzaak hebben, worden deze verschillen nader toegelicht. Wanneer een ‘min‘ teken voor een bedrag is afgedrukt betekent dit een nadeel. In de tabellen worden cijfers afgerond op duizendtallen, daardoor kunnen er afrondingsverschillen ontstaan in de tabellen.

Aan het eind van ieder programma is een totaaloverzicht opgenomen met daarbij de eventuele afwijkingen met betrekking tot opnames uit c.q. stortingen in reserves. De jaarrekening (deel II) bestaat uit de balans met toelichting, een kort cijfermatig overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen. Wij willen dankzeggen tegen iedereen die op zijn of haar wijze heeft bijgedragen aan de totstandkoming van deze jaarrekening.

-3-

Inhoudsopgave Voorwoord .........................................................................................................................................................3 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer................................................................................................................8 Programma 2: Mienskip...................................................................................................................................23 Programma 3: Soarch en Wolwêzen ...............................................................................................................35 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje .................................................................................................52 Programma 5: Wenjen en Omjouwing.............................................................................................................65 Programma 6: Iepenbiere Romte ....................................................................................................................84 Algemiene dekkingsmiddels ............................................................................................................................95 Overhead .........................................................................................................................................................98 Heffing

Vennootschapsbelasting ...................................................................................................................100 Onvoorzien ....................................................................................................................................................101 Rekeningresultaat..........................................................................................................................................102 Analyse begrotingsrechtmatigheid.................................................................................................................103 Paragrafen .....................................................................................................................................................105 Paragraaf lokale heffingen.............................................................................................................................106 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................110 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................116 Paragraaf financiering....................................................................................................................................122 Paragraaf

bedrijfsvoering...............................................................................................................................125 Paragraaf Corona ..........................................................................................................................................130 Paragraaf verbonden partijen ........................................................................................................................132 Paragraaf grondbeleid ...................................................................................................................................151 Grondslagen voor waardering en resultaatsbepaling ....................................................................................156 Balans per 31 december................................................................................................................................164 Toelichting op de balans per 31 december 2021...........................................................................................168 Schatkistbankieren ........................................................................................................................................195 Niet in de balans opgenomen verplichtingen.................................................................................................196 Gebeurtenissen na

balansdatum...................................................................................................................197 Overzicht van baten en lasten 2021 ..............................................................................................................198 WNT-verantwoording 2021 Gemeente Noardeast-Fryslân ...........................................................................199 Verantwoording ten aanzien van SiSa...........................................................................................................201 Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................................206

-4-

-5-

Jaarverslag Noardeast-Fryslân 2021

-6-

-7-

Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Portefeuillehouder(s): J.G. Kramer / T. Berends Inleiding: Dienstverlening is een kerntaak van de gemeente. Daaraan is in de afgelopen jaren dan ook de nodige aandacht besteed, wat onder andere tot uitdrukking kwam in de ontwikkeling en vaststelling van een aantal documenten, zoals de Besturings- en Organisatiefilosofie 2017 (BOF), Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân 2018 en het nieuwe Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022. Vanuit het organisatiemotto ‘Samen, persoonlijk en in de buurt’ zal worden gewerkt aan het optimaliseren van onze dienstverlening. Daarbij wordt deze raadsperiode ingezet op de hierna onder 101.1 t/m 101.3 genoemde speerpunten. Eén van de opbrengsten van de programmamarkt van maart 2019 is daarbij dat er extra aandacht komt voor bewustwording over (digitale) laaggeletterdheid en hulp voor en doorverwijzing van mensen die daaraan behoefte hebben. Ten aanzien van interne dienstverlening en bedrijfsvoering worden alleen doelen of activiteiten opgenomen, als die bijdragen aan een betere (externe) dienstverlening aan de klant. Het belang van een goede interne bedrijfsvoering voor onze externe dienstverlening is onmiskenbaar.

Gebiedsgericht werken – een vorm van collectieve dienstverlening – maakt onderdeel uit van het programma Mienskip, maar een gebiedsgerichte benadering is natuurlijk ook terug te vinden bij de doelstellingen op het gebied van een krachtig en eigentijds bestuur. Veiligheid is een kerntaak van de overheid en in het bijzonder ook van de gemeente. Het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving is een terugkerend en actueel onderwerp en staat daarom altijd hoog op de politieke agenda. Hoewel de gemeente een regierol heeft als het gaat om veiligheid en de kaders voor het (integraal) veiligheidsbeleid vaststelt, opereert de gemeente in een speelveld met veel spelers (ketenpartners). In het veiligheidsdomein is het formuleren en realiseren van smart-doelstellingen door de afhankelijkheid van ketenpartners daarom niet altijd mogelijk. Bij het bepalen van de doelen, speerpunten en activiteiten is zoveel mogelijk aangesloten op het bestaande beleid en de actuele ontwikkelingen op het gebied van veiligheid. De inspanningen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving behoren in de regel tot de reguliere activiteiten en daar waar extra inspanning wordt gevraagd, zijn deze (door alle programma’s heen) expliciet op activiteitenniveau opgenomen (bijvoorbeeld bij jeugdoverlast en evenementen).

Tijdens de eerder gememoreerde programmamarkt, bleek dat toezicht en handhaving op het gebied van overlast in de openbare ruimte meer aandacht verdient. Een maatregel in dat kader is de aanstelling en inzet van BOA’s met taakaccent jeugd. De gemeentebesturen van de drie voormalige gemeenten hebben de afgelopen jaren ingezet op meer ruimte voor de samenleving als het gaat om zeggenschap over en invloed op het beleid en de eigen woon- en leefomgeving. Initiatieven vanuit de samenleving werden zoveel mogelijk ondersteund en gefaciliteerd. Noardeast-Fryslân trekt die lijn door. Bij de inrichting van de bestuurspraktijk en het functioneren van de bestuursorganen wordt er veel ruimte gegeven aan de samenleving. Zo biedt de vergaderstructuur van de raad met onder meer ‘It Petear’ en ‘It Poadium’ volop gelegenheid voor een actieve inbreng vanuit alle geledingen van de samenleving. Daarnaast wordt middels dialoogonderwerpen uit de raadsagenda het gesprek met de samenleving aangegaan. Het college wil zoveel mogelijk met inwoners, bedrijfsleven en andere partners werken aan het behouden en verbeteren van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de gemeente: ‘Samen, In de buurt, Persoonlijk!’.

-8-

Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? De bestaande internationale samenwerking en vriendschapsband vanuit voormalig Dongeradeel met Fulda en Crediton wordt voortgezet. Op grond van het BBV wordt het financieel beleid (inclusief belastingen) jaarlijks verwerkt in de toelichting(en) en paragrafen bij de begroting en meerjarenraming (niet in de doelen). Hoofddoelstelling: De gemeente Noardeast-Fryslân is een resultaatgerichte organisatie met focus op klantgerichte dienstverlening, goed toegesneden op de toekomst en met als speerpunten het verbeteren van de dienstverlening, een veilige woon- en leefomgeving, een krachtig en eigentijds bestuur en een gezond financieel beleid voor de lange termijn. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Onderwerp: verbeteren van de dienstverlening Kerndoelen Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden, neemt verder toe Speerpunt: • optimaliseren digitale dienstverlening en benutten van kansen op dat gebied. Beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid Speerpunten: • persoonlijke, servicegerichte en integrale dienstverlening, afgestemd op behoeften van inwoners en op doelgroepen (toegankelijkheid via meerdere kanalen); • hoge klanttevredenheid; • optimaliseren loketfunctie.

Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen Speerpunten: • klantgerichte, efficiënte en effectieve bedrijfsvoering en werkprocessen; • deregulering. Onderwerp: veilige woon- en leefomgeving Kerndoel De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte Speerpunten: • ondermijning veilige leefomgeving; • high Impact Crimes (overvallen, straatroven, geweldsdelicten en woninginbraken); • jeugd en veiligheid (jeugdgroepen en middelengebruik); • sociale veiligheid (waaronder personen met verward gedrag en overlast door buren); • evenementenveiligheid; • dorps- en wijkgerichte politiezorg. Onderwerp: open, transparant, interactief, integer en coöperatief bestuur Kerndoel Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Speerpunten: • het bestuur is herkenbaar en toegankelijk, blijft dichtbij de inwoners en zorgt zo voor verbinding met de gemeente Noardeast-Fryslân; • de inwoners en samenleving staan centraal (van buiten naar binnen werken); • het bestuur geeft vorm en inhoud aan een open dialoog met de samenleving; • het bestuur biedt ruimte voor initiatieven en invloed vanuit de samenleving.

-9-

Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Kerndoel De internationale samenwerking en vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet • het bestendigen en stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton Onderwerp: gezond financieel beleid voor de lange termijn Kerndoel Gezond financieel beleid voor de lange termijn

Nr

Smartdoelen

101.1

Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden neemt verder toe In 2021 kan 80% van alle producten en diensten digitaal worden aangevraagd.

Activiteiten

Het plan van aanpak dat in 2019 is opgesteld, is vertaald naar uitgangspunten voor implementatie van het zaaksysteem. In 2021 zullen nieuwe formulieren ontwikkeld worden bij de producten en diensten die via de website worden aangeboden, maar waarvoor nog geen digitale aanvraag mogelijk is (bv. Evenementenvergunning).

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

Het nieuwe zaaksysteem is in gebruik genomen, met uitzondering van de afdelingen “Meidwaan en Soarch” en “Fergunningferliening, Tafersjoch en Handhaavjen”. Er zijn nog wijzigingen in de inrichting en technische omgeving van het zaaksysteem nodig voordat de inwoners en ondernemers 80% van alle producten en diensten digitaal kunnen aanvragen. Meidwaan en Soarch en Fergunningferliening, Tafersjoch en Handhaavjen worden in de loop van 2022 aangesloten op het zaaksysteem. Daarna zal een forse toename te zien zijn in het aantal producten dat digitaal kan worden aangevraagd.

-10-

Nr

Smartdoelen

101.2

Een beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid De waardering van de dienstverlening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7).

De waardering van de klantbejegening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7).

Activiteiten

Jaarlijks wordt de klanttevredenheid en bejegening gericht op het verbeteren van onze dienstverlening gemonitord. In 2021 zal een tool aangeschaft worden waarmee vaker en nauwkeuriger kan worden gemeten.

Investeren in een organisatieontwikkelingsprogramma gericht leren denken en handelen vanuit de behoefte van de klant (klantbetrokken benadering) en de zelfredzaamheid van de klant bevorderen.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

De implementatie en inrichting van de tool is in volle gang. Streven is om de tool Q1 2022 in gebruik te nemen. De inwoner krijgt vanaf dat moment de mogelijkheid om het baliebezoek te beoordelen en hier een waarde aan te geven. Met de uitkomsten willen we onze dienstverlening/klantreis beter laten aansluiten op de wensen en behoeften van de klant. Vanaf 2023 krijgen we beschikking over een nieuwe telefoniecentrale waardoor we daarna ook stappen zetten in het meten van dienstverlening en bejegening op het gebied van meerdere kanalen. Dit kunnen we stapsgewijs uitbreiden. De implementatie en inrichting van de tool is in volle gang. Streven is om de tool in Q1 van 2022 in gebruik te nemen. De inwoner krijgt vanaf dat moment de mogelijkheid om het baliebezoek te beoordelen en hier een waarde aan te geven. Met de uitkomsten willen we onze dienstverlening/klantreis beter aansluiten op de wensen en behoeften van de klant. Vanaf 2023 krijgen we beschikking over een nieuwe telefoniecentrale waardoor we daarna ook stappen kunnen zetten in het meten van de dienstverlening en bejegening op het gebied van meerdere kanalen. Dit kunnen we dan stapsgewijs gaan uitbreiden.

-11-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Cijfer klanttevredenheid Ontwikkeling actieve is in 2021 gestegen naar sturing op een 7,0 (2018: 6,6). managementinformatie.

Alle schriftelijke Uitvoering en afronding communicatie van de project duidelijke taal gemeenten is vanaf (gestart in 2020). 2021 op B1 niveau (dit is het niveau van 80% van de Nederlanders).

101.3

Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen Vanaf 2020 voldoet 80% van de dienstverlening aan de vast te stellen servicenormen.

De in 2019 op basis van het dienstverleningsconcept vastgestelde servicenormen worden doorlopend gemonitord op naleving.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening De implementatie en inrichting van de tool is in volle gang. Streven is om de tool in Q1 van 2022 in gebruik te nemen. De inwoner krijgt vanaf dat moment de mogelijkheid om het baliebezoek te beoordelen en hier een waarde aan te geven. Met de uitkomsten willen we onze dienstverlening/klantreis beter aansluiten op de wensen en behoeften van de klant. Vanaf 2023 krijgen we beschikking over een nieuwe telefoniecentrale waardoor we daarna ook stappen kunnen zetten in het meten van de dienstverlening en bejegening op het gebied van meerdere kanalen. Dit kunnen we dan stapsgewijs gaan uitbreiden. Er is inmiddels een applicatie in gebruik genomen die medewerkers ondersteunt in het schrijven op het juiste taalniveau. Medewerkers kunnen hierbij de tekst gemakkelijk laten checken op het gebruikte taalniveau en vervolgens aanpassen naar B1-niveau. De website meet met behulp van een tool het gebruik van duidelijke taal. Er zijn standaarddocumenten beschikbaar in duidelijke taal, zoals adviesnota’s.

We werken met een nieuw zaaksysteem. De vastgestelde servicenormen zijn daar in opgenomen. De tool om te rapporteren vanuit het zaaksysteem is echter nog niet beschikbaar.

-12-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Effectieve implementatie Uitvoering van de van de Omgevingswet Omgevingswet.

102

De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte Aanpak De integrale verbinding verkeersveiligheid in tussen verkeer & Noardeast- Fryslân (op vervoer én veiligheid naar nul slachtoffers) wordt geïntensiveerd door vergroten van de door een structurele feitelijke samenwerking te verkeersveiligheid én het organiseren tussen deze verhogen van de beleidsafdelingen, verkeersveiligheidsaangevuld met de beleving (zie ook politie. programma 6).

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Regionaal is dit een aandachtspunt binnen het project “zaakgericht werken”. Zodra monitoring mogelijk is, worden de rapportages gemaakt om te zien in hoeverre wordt voldaan aan de servicenormen. De verwachting is dat in 2022 de monitoringstool beschikbaar komt. De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 2023. De voorbereidingen in onze gemeente lopen volgens planning. De gemeenteraad zal in het najaar van 2022 worden gevraagd de ontwerp-visie ter inzage te leggen. Het ontwerpen van een nieuw proces voor vergunningverlening zal voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden opgeleverd. Voor het opleveren van een omgevingsplan is een Plan van Aanpak opgesteld en verloopt volgens planning. Met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) volgt de landelijke planning. Er wordt inmiddels geoefend met het DSO.

De voorgenomen samenwerkingsoverleggen tussen de beleidsafdelingen verkeer & veiligheid, aangevuld met de politie, zijn nog niet tot stand gekomen Andere prioriteiten en werkzaamheden hebben hiertoe geleid.

-13-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Verkeersveiligheid wordt structureel geagendeerd in het operationeel veiligheidsoverleg met de politie én minstens eenmaal per jaar in de lokale gezagsdriehoek.

Aanpak woninginbraken: realiseren stabilisering van het aanpak (woning)inbraken naar het niveau van 2017.

Vergroten van het risicobewustzijn én meldingsbereidheid door blijvende inzet op inbraakpreventie, met name rond de ‘donkere dagen’ en vakantieperiodes. Dit wordt gedaan door het inzetten van allerlei communicatiemiddelen, maar ook door het organiseren van inbraakpreventieavonden, het gebruiken van lichtkranten of de inzet van bijvoorbeeld de ‘preventietruck’. Preventief bestrijden van heling door de verdere uitrol van het Digitaal Opkopers Register (DOR), waarmee de registratieplicht van handelaren in tweedehands goederen wordt gefaciliteerd. Insteken op buurtpreventie door de begeleiding, facilitering en bekendmaking van WhatsApp groepen (onder andere door WhatsApp-borden ter beschikking te stellen).

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening In het lokale politieoverleg tussen de burgemeester en politiechef wordt wel eens gesproken over thema’s op het gebied van verkeersveiligheid. Het onderwerp is in 2021 niet breed aan de orde geweest in de gezagsdriehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie). Preventieve aanpak van woninginbraken is going concern. De communicatieve inzet is onverminderd doorgegaan. Vanwege de coronacrisis hebben er in 2021 vanzelfsprekend geen preventiebijeenkomsten o.i.d. plaatsgevonden. Het aantal woninginbraken is in 2021 verder gedaald ten opzichte van de voorgaande jaren.

Zowel het Digitaal Opkopers Loket (DOL) als het Digitaal Opkopers Register (DOR) zijn in 2021 succesvol geïmplementeerd. Inmiddels zijn er diverse opkopers vanuit de gemeente aangesloten. De aanvragen om WhatsApp-borden beschikbaar te stellen worden in behandeling genomen. Er is nog geen vervolg gegeven aan het vaststellen van een beleidsmatige basis voor (buurt)preventie woninginbraken. Dit wordt in 2022 opgepakt.

-14-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

De komende jaren wordt er ingezet op de aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag door: het verminderen van criminaliteit en overlast het versterken van de sociale positie en de jongeren perspectief bieden het verstoren van de negatieve groepsdynamiek het voorkomen van aanwas het vergroten van het veiligheidsgevoel in de wijken en dorpen en onder de jongeren.

Implementatie en verdere ontwikkeling van de aanpak problematische jeugdgroepen en groepsgedrag (inclusief juridisch kader voor o.a. het delen van informatie). Hierbij is aandacht voor de capaciteit en beschikbaarheid van jongerenwerk en gemeentelijke toezichthouders/ boa’s.

Jeugdoverlast is een samenspel en per casus/groep wordt een concrete aanpak ontwikkeld. Daar waar sprake is van structurele overlast, worden (fysieke) maatregelen getroffen. Blijven investeren in de aanpak op en rond het water in Dokkum en aan De Swemmer.

Een evenementenrijke gemeente met een gezond horecaklimaat, waarbij een veilig verloop vooropstaat. Overlast, geweld en excessief middelengebruik wordt zoveel als mogelijk voorkomen.

In 2020 is de behoefte voor het ontwikkelen van evenementenbeleid onderzocht. Hierin is specifiek aandacht voor de toenemende groei van evenementen en de gevolgen voor gemeentelijke inzet.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Eind 2021 heeft het college ingestemd met het convenant integrale aanpak problematische jeugdgroepen en groepsgedrag. Er zijn in 2022 financiële middelen beschikbaar besteld om de pilot jeugdboa te verlengen (t/m maart 2023). Op dit moment vindt een tussentijdse evaluatie plaats.

Going concern. Het aantal meldingen/gevallen van jeugdoverlast is de afgelopen maanden laag.

Deze aanpak heeft structureel onze aandacht. Het integrale draaiboek m.b.t. ‘watergerelateerde overlast’ is in het voorjaar geactualiseerd en besproken in de veiligheidsdriehoek. Hier is in de zomer uitvoering aan gegeven. Het evenementenbeleid is eind 2020 vastgesteld. Aan een aantal punten uit het evenementenbeleid is in 2021 uitvoering gegeven. Voor 2022 zijn extra middelen beschikbaar gesteld om uitvoering te geven aan (delen van) het evenementenbeleid, zoals geluidsmetingen, inzet externe (bouw)advisering en kosten op het gebied van evenementenveiligheid.

-15-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Onder regie van de gemeentelijke evenementencoördinator worden aanvragen voor evenementen nauwkeurig behandeld, waarbij we nauw samenwerken met onze adviespartners als de politie en Veiligheidsregio Fryslân (brandweer/ GHOR).

Bij verschillende (grote) evenementen wordt een multidisciplinair veiligheidsteam ingericht, onder voorzitterschap vanuit het veiligheidsdomein (i.v.m. directe verantwoordelijkheid burgemeester). Dit veiligheidsteam monitort de uitvoering van het evenement en stuurt bij op beperking/ voorkoming van risicovolle situaties. Draagvlak voor een horecaconvenant – waarin veiligheidsafspraken tussen o.a. horecaondernemers, politie en gemeente worden vastgelegd – wordt nader onderzocht.

De meerwaarde en het inrichten van de functie van een gemeentelijke horecacoördinator wordt verkend.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Als gevolg van de landelijke coronamaatregelen hebben er tot op heden weinig evenementen plaatsgevonden. De evenementen die al wel hebben plaatsgevonden, waaronder de doorkomst en finish van de Beneluxtour & de Wadopera, zijn integraal voorbereid. Onder regie van de evenementencoördinator zijn in 2021 opnieuw goede samenwerkingsafspraken gemaakt met o.a. de politie en Veiligheidsregio Fryslân over evenementenadvisering. Als gevolg van de landelijke coronamaatregelen hebben er in 2021 geen evenementen plaatsgevonden, waarbij de inzet van een veiligheidsteam noodzakelijk was.

Deze activiteit is in 2021 niet opgepakt. De (nacht)horecabranche heeft gedurende het gehele COVID-jaar andere prioriteiten. Naar verwachting ontstaat er meer ruimte in 2022 om hiermee aan de slag te gaan. Dit maakt onderdeel uit van de meerjarige veiligheidsagenda. Deze agenda loopt tot en met 2023. Deze activiteit, afkomstig uit de meerjarige veiligheidsagenda, wordt in/vanaf 2022 opgepakt.

-16-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

De komende jaren moet de overlast door verwarde en overlast gevende personen worden verminderd, het draagvlak op straat en in de buurt worden vergroot en een snellere toeleiding tot zorg en ondersteuning.

Naast deelname aan de regionale aanpak wordt lokaal ingezet op (multi)casuïstiek waarmee de overlast door personen met verward gedrag wordt beperkt.

Medewerkers, inwoners en ondernemers herkennen ondermijnende criminaliteit en weten hoe en waar ze dit moeten melden. Er is hierbij specifiek aandacht voor het buitengebied.

Implementeren/ uitvoeren van de Wet verplichte ggz, waaronder het trainen van gemeentelijke medewerkers. Er wordt projectmatig ingezet op locaties, fenomenen en branches binnen de gemeente waar nog onvoldoende zicht op is. De zogenaamde witte vlekken en gelegenheden. Er wordt extra ingezet op de ambtelijke en bestuurlijke integriteit en weerbaarheid in relatie tot het thema ondermijning.

Het uitvoeren van onderzoeken die voortvloeien uit de in het ondermijningsbeeld genoemde signalen, bovenop de reguliere werkzaamheden.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Dit betreft een going concern activiteit.

Dit betreft een going concern activiteit.

Er is volop uitvoering gegeven aan het in begin 2021 vastgestelde uitvoeringsplan ondermijning. Het project “Veilig Buitengebied” is gestart, de lokale casustafel ondermijning is opgestart en er is ingezet op weerbaarheid en bewustwording. In 2021 hebben diverse nieuwe medewerkers de basisworkshop ondermijning gevolgd, georganiseerd vanuit het team Feiligens. Eind augustus 2021 hebben de raadsleden een themabijeenkomst ondermijning en integriteit gehad. In oktober 2021 hebben er twee interne ondermijningsdagen plaatsgevonden. Ruim 300 medewerkers van de gemeente zijn deze dagen getraind in het herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit. Er wordt inmiddels ingezet op actuele ondermijningscasuïstiek. Tegen het einde van 2021 is de lokale ondermijningstafel gestart, van waaruit de signalen uit het ondermijningsbeeld verder worden opgepakt.

-17-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Het consequenter inzetten van het beschikbaar bestuurlijk instrumentarium.

Er wordt extra ingezet op bewustwording van inwoners, ondernemers en de eigen organisatie

103.1

Raad en bestuur zijn open, transparant, interactief en integer De gemeente heeft een krachtig, eigentijds en integer bestuur dat een goede relatie met de burger onderhoudt en ruimte geeft aan nieuwe vormen van participatie en democratie vanuit een open dialoog met de samenleving.

Op basis van de raadsagenda ‘In nije dei, mei elkoar foarút!’ worden deze raadsperiode nog 3 dialoogonderwerpen met de samenleving opgepakt, die kunnen leiden tot voorstellen aan en besluiten van de raad.

Het onderwerp bestuurlijke integriteit heeft permanente aandacht en staat minimaal één keer per jaar op de agenda van raad en college. Om ook de stem van kinderen te (laten) horen wordt er jaarlijks een nieuwe kinderburgemeester benoemd.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening De toepassing van o.a wet Bibob en sluiting van drugspanden op grand van artikel 13b Opiumwet wordt steeds beter ingebed in onze organisatie. De in 2021 uitgevoerde weerbaarheidsscan biedt aanknopingspunten voor het verder inzetten van het bestuurlijk instrumentarium. Er wordt op dit moment uitvoering gegeven aan een aantal verbetervoorstellen uit deze weerbaarheidsscan. Going concern. In oktober 2021 hebben er twee interne ondermijningsdagen plaatsgevonden. Ruim 300 medewerkers van de gemeente zijn deze dagen getraind in het herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit.

De Kunst- en cultuurnota “Kultuer tichtby, tichby kultuer” is op 13 januari door de raad vastgesteld. De Rekenkamer Leeuwarden heeft op 29 september 2021 het rapport ‘Onderzoek ten aanzien van transformatie in het sociaal domein door de ogen van de wijkteams’ naar de raad gestuurd. Op 2 december 2021 heeft de raad de Transitievisie warmte Noardeast-Fryslân vastgesteld. Op 18 november 2021 heeft de raad een nieuwe Gedragscode integriteit vastgesteld en ook een set Procesafspraken integriteit. De raad heeft met ingang van 4 november 2021 Ilse Leffring uit Dokkum benoemd tot kinderburgemeester van de gemeente NoardeastFryslân voor de periode tot 1 juli 2023.

-18-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Er wordt een rekenkamer(commissie) ingesteld, zo mogelijk gezamenlijk met de gemeente Dantumadiel, die minimaal één onderzoek per jaar uitvoert naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur.

103.2

104

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening In 2021 is het onderzoek “Financiële informatievoorziening gemeenten deel 1” afgerond en aan de raad aangeboden.

De internationale vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet Het Vriendschapscomité Dokkum wordt ondersteund bij het stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton.

Het Vriendschapscomité wordt ondersteund.

De gemeenteraad stelt jaarlijks een sluitende meerjarenbegroting vast. De Provincie toetst de begroting aan de financiële vereisten en baseert op basis daarvan de mate van haar wettelijke toezicht. Naast een sluitende begroting houdt de gemeente voldoende middelen in de Algemene Reserve om de risico’s die de gemeente loopt op te kunnen vangen.

De gemeente heeft een sluitende begroting voor 2022 vastgesteld, die voldoet aan de gestelde eisen. De Algemene reserve is voldoende om de risico’s die de gemeente loop op te vangen

Gezond financieel beleid voor de lange termijn

Onderwerp beleidsdocumenten Dienstverlening Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast-Fryslân (2018) Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Veilige woon- en leefomgeving Veiligheidsagenda Noardeast-Fryslân 2020 – 2023: Mei elkoar foar feiligens Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2020 – 2023 (Politie) Beleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 (Veiligheidsregio Fryslân) Samenwerkingsovereenkomst Veiligheidshuis Fryslân Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2019)

-19-

Onderwerp beleidsdocumenten Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Raadsagenda ‘In nije dei, mei elkoar foarút’ Coalitieagenda ‘Trochpakke!, mei elkoar foarút’ Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân (2018) Sociaal Economisch Masterplan en Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Gezond financieel beleid voor de lange termijn Financiële beleidsdocumenten (begroting, meerjarenraming, jaarrekening en perspectiefnota)

Verbonden partij Vereniging van Friese Gemeenten Vereniging van Nederlandse Gemeenten Vereniging van Waddenzeegemeenten Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid Shared Servicecentrum Leeuwarden

Centrumregeling samenwerking Dantumadiel en Noardeast-Fryslân

Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18. De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten. Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle Waddenzeegemeenten. Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving Het SSL garandeert en faciliteert de ICTvoorzieningen en –dienstverlening voor de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Zij schept zoveel mogelijk de randvoorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering en een klantgerichte en effectieve dienstverlening. De gemeente Dantumadiel laat door de gemeente Noardeast-Fryslân in beginsel alle gemeentelijke taken uitvoeren, voor zover deze niet aan anderen zijn opgedragen en zoals omschreven in het dienstverleningshandvest (art 7 centrumregeling).

Periode

Gemeente NoardeastFryslân 13,08 12,84 783,31 13,73% €5.830.000

Nederland

Peildatum

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

31-12-2021 31-12-2021 31-12-2021 31-12-2021

2020

7,00

11,00

01-03-2022

2020

0,30

2,00

01-03-2022

2020

3,00

4,50

01-03-2022

2020

0,40

1,80

01-03-2022

2020

4,20

6,20

01-03-2022

2021 2021 2021 2021

-20-

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Formatie Bezetting

Apparaatskosten

Externe inhuur Verwijzingen Halt

Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven

Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Toelichting

Bron

Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners. Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners. Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners.

Voorbeelden hiervan zijn seksuele misdrijven, lichamelijk letsel door schuld, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.) Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.

Eigen gegevens

Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

CBS

Eigen gegevens

Eigen begroting

Eigen begroting Bureau Halt

CBS CBS

CBS

Overzicht baten en lasten 2021 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Onderwerpen (bedragen x € 1.000) Baten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal baten

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

74 369 47 491

442 419 56 917

472 534 169 1.175

30 116 113 258

-21-

Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

Lasten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal lasten

-2.351 -778 -3.889 -7.018

-2.988 -928 -3.954 -7.871

-2.887 -1.028 -4.023 -7.938

101 -100 -68 -67

Saldo baten en lasten

-6.527

-6.954

-6.763

191

0 106 106

0 285 285

0 269 269

0 -16 -16

-6.421

-6.669

-6.494

175

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

Toelichting op de verschillen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 101 Bestuur Verschillen kleiner dan € 100.000. 102 Dienstverlening Verschillen kleiner dan € 100.000. 103 Veiligheid Verschillen kleiner dan € 100.000. Lasten 101 Bestuur Verschillen kleiner dan € 100.000. 102 Dienstverlening Verschillen kleiner dan € 100.000. 103 Veiligheid Verschillen kleiner dan € 100.000.

I of S

Bedragen x € 1.000 258 30

I

30

I

116

116 113 I

113 -67 101

I

101

I

-100

-100 -68 I

-68

Saldo baten en lasten

191

Specificatie reserveringen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Reserves

Bedragen x € 1.000

Toevoegingen Onttrekkingen Coronacompensatie reserve Totaal Reserveringen

0 -16 -16 -16

-22-

Programma 2: Mienskip Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? Portefeuillehouder(s): F. Breeuwsma / J. D. de Vries Inleiding: In Noardeast-Fryslân staan inwoner en samenleving centraal en gaan we uit van de leefwereld van de inwoners in onze samenleving. Dat past bij de veranderende rollen die overheid, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties innemen. We ontwikkelen ons van een overheid die beslist en stuurt en daarbij waar nodig mensen en organisaties betrekt, naar een overheid die inwoners en instellingen faciliteert bij door hen aangedragen ideeën. De rol van de gemeente is binnen dit programma vaak die van: • een netwerkende overheid, die samenwerking zoekt met andere partijen en daarmee gezamenlijk doelen bepaalt; • een responsieve, participerende overheid, die ruimte geeft aan maatschappelijke initiatieven van onderop en deze ondersteunt. Vanwege de veranderende rol van de gemeente is een aantal doelen binnen dit programma opgenomen als procesdoelen: we gaan met initiatiefnemers en partners een (gebiedsgericht) proces in en het resultaat is niet vooraf te bepalen. De doelen zijn daarom vaak minder ‘smart’ geformuleerd. Daar waar meetbare smartdoelstellingen zijn geformuleerd zal een nulmeting worden uitgevoerd en worden gegevens van GGD en “Waar staat je gemeente” gebruikt. Noardeast-Fryslân kent een rijk verenigingsleven en sterke mienskipssin.

Activiteiten op het gebied van sport en cultuur, al dan niet in verenigingsverband, verbindt mensen en vergroot de levendigheid van de dorpen. Het is daarom belangrijk initiatieven blijvend aan te jagen en te ondersteunen. Binnen de gemeente hebben we echter wel te maken met demografische ontwikkelingen: bevolkingsdaling, vergrijzing en ontgroening. Dit heeft gevolgen voor bijvoorbeeld voorzieningen als sportclubs, scholen, zorgvoorzieningen en wonen. En daarmee voor de leefbaarheid. Duidelijk is dat het niet mogelijk is alle voorzieningen of accommodaties in de regio te behouden. Er is discussie nodig over voorzieningenspreiding, op thematisch of meer integraal niveau. In alle gevallen is afstemming nodig, anders riskeert de gemeente de leefbaarheid en vitaliteit. Het realiseren van een toekomstige voorzieningenstructuur (voorzieningentransitie) vergt tijd en zal vorm moeten krijgen mét de betrokken partners (zoals schoolbesturen en sportverenigingen) en de dorpen (inwoners). Het is belangrijk betrokkenen te informeren over bevolkingsontwikkelingen en met elkaar de perspectieven voor de toekomst te bespreken. Hoofddoelstelling: Behouden en versterken van vitale gemeenschappen en van de leefbaarheid. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven.

Onderwerp: sociale verbondenheid Kerndoelen Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Speerpunten: • aanbod van culturele activiteiten; • aanbod van cultuureducatie voor kinderen / jeugd; • sportactiviteiten; • verenigingsleven;

-23-

Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? •

vrijwillige inzet in dorpen.

Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van inwoners Speerpunten: • ondersteunen en versterken van initiatieven van onderop; • duidelijk gemeentelijk aanspreekpunt; • participatie van burgers; • samenhang in initiatieven waar mogelijk; • overheidsparticipatie / nieuw samenspel inwoners en overheid. Onderwerp: voorzieningenniveau Kerndoel Beter passend voorzieningenniveau Speerpunten: • onderwijs; • culturele voorzieningen (culturele infrastructuur); • sportvoorzieningen; • overige maatschappelijke voorzieningen (en combi’s). Onderwerp: talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kerndoelen Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst Speerpunten: • doelgroep jongeren; • aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken Speerpunten: • doelgroep 0-18 jarigen. Onderwerp: verbondenheid met het gebied Kerndoelen Versterken van de culturele identiteit van het gebied Speerpunten: • samenwerkingsverbanden; • richten op kinderen basisschoolleeftijd–educatie; • initiatieven aanjagen en faciliteren; • inwoners zijn trots op de streek/gemeente waar ze wonen. Kerndoelen Versterken van de Friese taal(cultuur) Speerpunten: • doelgroep kinderen basisschoolleeftijd; • tweetalige gemeentelijke organisatie; • zichtbaarheid van het Fries.

-24-

Nr

Smartdoelen

201.1

Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Het aantal mensen dat in aanraking komt en betrokken is bij culturele activiteiten en/of culturele vorming is in 2022 toegenomen met 10% t.o.v. 2018.

Toename van het aantal door inwoners georganiseerde activiteiten al dan niet in verenigingsverband (o.a. cultuur en sport) gericht op de levendigheid van de dorpen.

Activiteiten

Nieuwe initiatieven op cultureel gebied worden gestimuleerd.

De jaarlijkse culturele subsidies zijn verleend. Zes éenmalige initiatieven hebben subsidie gekregen.

Samen met inwoners wordt nieuw cultuurbeleid opgesteld

Cultuurnota is 25 november 2021 behandeld in It Debat

Er worden kennismakingslessen van diverse sporten op de scholen gegeven via de buurtsportcoach. Hierbij is aandacht voor de Fryske sporten. De plaatselijke verenigingen worden hierbij betrokken. Uitvoering van het lokaal Sportakkoord voor het ondersteunen van verenigingen met aandachtspunten: georganiseerde bredere omni-activiteiten.

Er is een kaatsclinic gehouden op de basisscholen en schooljudo heeft weer plaatsgevonden. Door de coronamaatregelen zijn er minder kennismakingslessen geweest. Het sportakkoord (gezondheidsakkoord) is inmiddels officieel in uitvoering. Op www.samenactiefnaargez ondheid.nl staan de initiatieven die ook gericht zijn op proces omniverening/samenwerking sporten. De Beneluxtour is voorbereid en heeft plaatsgevonden. Onderdeel hiervan was de nevenactiviteit ‘sport en bewegen’ op basisscholen. Ook het project Doortrappen is gekoppeld aan de Beneluxtoer. Communicatie is nauw betrokken geweest.

Inbreng (communicatie) bij met name grotere evenementen met publieke aandacht zoals de (fiets)Elfstedentocht, ludieke acties voor goede doelen etc. Hierin zal de evenementencoördinator een rol spelen.

201.2

Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van burgers Inwoners hebben meer mogelijkheden voor invloed op hun eigen leefomgeving.

Voortgang Toelichting jaarrekening Jaarrekening

In 2021 ontvangen de dorpen en wijken een budget als basisondersteuning.

De dorpen hebben een budget als basisondersteuning gekregen.

-25-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Daarnaast kunnen dorpsbelangen en wijkraden incidenteel subsidie aanvragen voor leefbaarheidsinitiatieven. Daar waar sprake is van een specifieke opgave wordt in overleg en in samenwerking met betrokkenen uit de samenleving een gebiedsagenda opgesteld (gebiedsgerichte aanpak). Initiatiefnemers / dorpen / wijken worden daarbij ondersteund en gefaciliteerd.

Er wordt een Pilot Gebiedsgericht werken uitgevoerd

Voortgang Toelichting jaarrekening Jaarrekening Daarnaast zijn circa 25 subsidieaanvragen voor leefbaarheidsinitiatieven gehonoreerd. De grote vraag naar woningen heeft een behoorlijke toename opgeleverd aan initiatieven vanuit de dorpen op dit onderwerp. De woonwensen vanuit de dorpen zijn geprioriteerd. Begin december is in de raad het concept Woonprogramma + bijbehorende prioriteitenlijst (fase 1 en fase 2) behandeld. (zie ook Prog. 4) De pilot Gebiedsgericht Werken (Waddenkust) is in 2021 voortgezet. Koehool-Lauwersmeer: Wensen en ideeën voor het gebied HolwerdTernaard en WierumModdergat zijn via terugkoppelsessies besproken met de betrokken stakeholders. Het Wetterskip heeft een voorkeursalternatief gepresenteerd met een doorkijk naar de volgende fase. Het opstellen van een dorpsagenda voor Paesens-Moddergat is gestart. In oktober hebben dorpen aan de kust hun plannen voor Sense of Place gepresenteerd aan de raad: - Camera Batavia (Ternaard) - Kromme Horne (Wierum) - Lightlines (Ferwert) Terp fan de Takomst (Blije) is gepresenteerd als best practice.

-26-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten In het kader van de implementatie Omgevingswet wordt een organisatieontwikkelingsprogramma uitgevoerd gericht op een andere manier van werken (participatieve werkwijze)

202

Beter passend voorzieningenniveau De maatschappelijke voorzieningen (voor sport, cultuur en ontmoeten) zijn toekomstbestendig: betaalbaar en bereikbaar

In verband met de vrijval van een aantal gebouwen wordt in Ferwert een gebiedsgericht proces doorlopen met inwoners, dorpen en initiatiefnemers, gericht op een toekomstbestendige voorzieningenstructuur.

Voortgang Toelichting jaarrekening Jaarrekening Er is een uitgebreid opleidingenprogramma uitgevoerd. 1. Basiscursus Omgevingswet: 187 medewerkers hebben toegang gekregen tot de online cursus. 2. Verdiepende cursus: modulair pakket is uitgerold voor de vakspecialisten. Deze is gestart in het najaar van 2021 en loopt door in 2022. In de cursussen wordt aandacht besteed aan de participatieve manier van werken. Er is een participatiekader opgesteld als eerste stap voor het op te stellen participatiebeleid. Het proces van herschikking van voorzieningen is doorlopen en heeft deels tot resultaat geleid. Uit onderzoek bleek dat het gebouw van het Dockingacollege in te slechte staat verkeerde om voor andere functies. Het moest gesloopt worden. Er is een proces met het dorp doorlopen. De uitkomst daarvan is verkoop gemeentehuis. Hierbij speelden de ontwikkelingen rondom het gemeentehuis Kollum en het Didamarrest een rol. De harmonisatie van sportvoorzieningen is succesvol uitgevoerd.

-27-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Voortgang Toelichting jaarrekening Jaarrekening Initiatieven vanuit de Diverse initiatieven vanuit samenleving gericht op het dorpen en wijkenfonds een toekomstbestendige zijn ondersteund. De DOM’s (8 dorpen) zijn voorzieningenstructuur worden gestimuleerd. De in 2021 iets minder actief ontwikkeling ‘Hallum’ geweest. Er zijn inmiddels wordt gefaciliteerd en 8 2.0- en 4 1.0 DOMondersteund binnen de dorpen. bestaande financiële Project Bruisend Hart is in randvoorwaarden. uitvoering. De scholen zijn In 2021 wordt op basis Het huisvestingstoekomstbestendig, van vastgesteld Integraal programma 2022 is betaalbaar en blijven goed Huisvestingsplan de vastgesteld. Hierin zijn bereikbaar voor leerlingen planning beoordeeld en financiële middelen wordt afgestemd welk beschikbaar gesteld voor project opgepakt/ de onuitstelbare uitgevoerd wordt. projecten. Dit zijn vervangende nieuwbouw van de Pionier, de Fjouwerhoeke en permanente uitbreiding van Campus Kollum. Het IHP is geüpdatet, uitgangspunt is dat de financiën in 2022 in de begroting worden verwerkt. Onderwijs-, voorschoolse In 2021 is voor één locatie Bij de nieuwbouw van de en andere de clustering van Pionier en de maatschappelijke maatschappelijke Fjouwerhoeke zijn ook voorzieningen worden voorzieningen in middelen beschikbaar waar mogelijk geclusterd uitvoering.

gesteld voor realisatie van met het oog op meer ruimte voor kinderopvang, samenwerking (ook met naar model van jeugdzorg) en Oosternijkerk wordt de multifunctioneel gebruik. investering terugverdiend middels huur. In Kollum is een onderzoek afgerond om de uitbreiding van de Campus te combineren met andere kind- en onderwijsgerelateerde voorzieningen. Voor deze drie nieuwbouwprojecten zijn we in aanloop naar de nieuwbouw met schoolbesturen en overige betrokken maatschappelijke partijen in gesprek.

-28-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Er wordt een proces doorlopen om te komen tot concentratie van onderwijsvoorzieningen (scholenpark) voor de regio in Dokkum. 203.1

203.2

204.1

Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst Alle kinderen hebben in 2022 kennis gemaakt met nieuwe (technologische) ontwikkelingen en vaardigheden kunnen ontwikkelen die van belang zijn voor een goede aansluiting op de arbeidsmarkt. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken Het aantal leerlingen van het primair- en voortgezet onderwijs dat gedurende hun schoolloopbaan in aanraking komt met meerdere culturele activiteiten is in 2022 met 5% toegenomen t.o.v. 2018. Versterken van de culturele identiteit Initiatieven en activiteiten zijn beter op elkaar afgestemd / met elkaar verbonden. Mensen vinden elkaar bij het voorbereiden van en bezoeken van culturele activiteiten.

Voortgang Toelichting jaarrekening Jaarrekening In Oosternijkerk is de bouw van de nieuwe school + kinderopvang in volle gang. Verwachte oplevering voorjaar 2022. In Holwerd is het gezamenlijke plan (MFA, school, gemeente) voor bouw van de school bij het MFA gereed gekomen en de aanbesteding is afgerond. Verwachte start bouw februari 2022. Er is een procesnotitie Scholenpark vastgesteld. De eerste stappen richting een gezamenlijke visie zijn gezet.

De gemeente faciliteert en stimuleert sterk techniek onderwijs in basis- en voortgezet onderwijs. De gemeente brengt partijen daartoe samen en zoekt aansluiting bij de Versnellingsagenda.

Projecten op het gebied van technologie en zorg zijn onderdeel geworden van de Regiodeal. De gemeente is betrokken bij ’sterk techniek onderwijs’. Alle scholen participeren hierin.

Opus3 zet i.s.m.de Wâldsang als vervolg op UurCultuur een gevarieerd cultuuraanbod voor het basissonderwijs op (onderdeel van de Cultuurnota).

De cultuurcoördinator heeft met Opus3 en een aantal partners gewerkt aan een breed cultuuraanbod voor de scholen voor schooljaar ’21 / ’22. I.v.m corona is de uitvoering zeer beperkt geweest.

Activiteiten uit de nieuwe Cultuurnota worden uitgevoerd.

Cultuurnota wordt in januari 2022 vastgesteld.

-29-

Nr

204.2

Smartdoelen

Activiteiten

Voortgang Toelichting jaarrekening Jaarrekening Het aantal scholen dat In overleg met Markant Opgenomen in nieuwe aandacht besteedt aan de Friesland de beleidsplan van Markant cultuurhistorie van de samenwerking tussen Friesland. In verband met regio is in 2022 scholen, lokale musea en de coronamaatregelen toegenomen met 5% t.o.v. andere erfgoedinstellingen laten de meeste scholen 2018. stimuleren. geen mensen van buiten toe. Een groot aantal basisscholen heeft deelgenomen aan de activiteiten rond de Wadopera ‘Peter Grimes’. Behâld en fuortsterkjen fan de meartaligens, wêrûnder Frysk en streekeigen talen It tal trijetalige skoallen is Basisskoallen stimulearje In novimber hat de 15e yn 2024, neffens 2017, om Frysk taalbelied in plak edysje fan Jou in bern in ferdûbele. yn harren skoallebelied te boek plakfûn. I.f.m. korona is der net in jaan en harren stimulearje oan te slúten by it Netwurk soad kontakt west mei Meartaligens. skoallen, dit wurdt yn 2022 wer oppakt. Yn 2024 bin alle Yn gearwurking mei it Trochrinnend proses: der pjutteropfanglokaasjes en SFBO organisaasjes binne trije nije plakken yn bernedeiferbliuwen stimulearje twatalich te Noardeast-Fryslân twatalich sertifisearre. wurden. Dit jildt bykaam: benammen foar nije • Muntsjesyl, PO De organisaasjes.

Babbelaartjes • Dokkum, PO De Burgerskoalle • Burum, BDF en POF Petteflet De sichtberens fan it Frysk Kursussen Frysk foar it Der binne yn oktober 5 yn ‘e gemeente en de personiel. kursussen fan start gean gemeentlike organisaasje mei yn totaal 40 fergrutsje dielnimmers. Dêrneist hat de gemeente meidien oan it project Werspegelje: ‘spegelgedichten’ binne opplakt op de spegels by de iepenbier tagonklike húskes rûnom yn de gemeente. Nije meiwurkers krije in wolkomspakket as se starte. Dêr sit in twatalich wolkomswurd fan Henk Verbunt yn. Ek stiet der by de praktyske ynformaasje in alinea hoe om te gean mei it Frysk. Der is in enkête hâlden ûnder de meiwurkers oer de behearsking en it gebrûk fan it Frysk

-30-

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Voortgang Toelichting jaarrekening Jaarrekening Yn 2021 wurdt wurke oan Nei ynventarisaasje fan de De provinsje Fryslân hat aktiviteiten foar it behâlden gegevens oer de oan de gemeente in fan de streekeigen ferskillende talen yn de subsydzje fan € 32.000 taalkultueren (ûnder oaren gemeente en it meitsjen beskikber stelt foar de it Dokkumers, Kollumers fan harmonisearre útfiering fan de nije en Pompsters). taalbelied Frysk sept 2020 taalnota Frysk. Sûnt wurdt fierder útfiering jûn maart is in eksterne oan de aktiviteiten sa as meiwurker dwaande mei neamd yn dizze in útfieringsplan. De beliedsnota. folgende aktiviteiten oangeande streektalen binne útfierd: Projekt Keimpe op Reis. projekt foar horekaûndernimmers, bern krije in meartalige place-mate en in lêsboekje. Der is ek in ferzje yn it Dokkumers makke. Der is in wurkgroep Streektalen oprjochte: De Streektaal Stipers fan Noardeast-Fryslân. De wurkgroep bestiet út fertsjintwurdigers fan belanghawwende organisaasjes en ynwenners mei ynteresse foar taal.

Onderwerp beleidsdocumenten Sociale verbondenheid Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022 Voorzieningenniveau Agenda voor onderwijsvoorzieningen in Noordoost Fryslân (2017) Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Naar een regionale ontwikkelagenda voor onderwijsvoorzieningen in NO Friesland; Verkennend masterplan huisvesting DDFK Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kennislab Verbondenheid met het gebied Nota Frysk Taalbelied Noardeast-Fryslân “Mei elkoar foarút mei it Frysk” Nog op te stellen Cultuurnota Noardeast-Fryslân

Verbonden partij Roobol Elan Onderwijsgroep

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs

-31-

Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Niet-Sporters

%

Periode 2020

Gemeente NoardeastFryslân 60,90

Nederland

Peildatum

49,30

01-03-2022

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Niet-Sporters

Toelichting

Bron

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

Overzicht baten en lasten 2021 Programma 2: Mienskip Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

Baten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal baten

0 44 70 44 158

0 276 253 116 645

0 352 236 71 659

0 76 -17 -45 15

Lasten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal lasten

-301 -3.454 -301 -3.426 -7.481

-1.157 -3.992 -863 -3.986 -9.998

-876 -3.855 -600 -3.885 -9.216

280 137 262 102 782

Saldo baten en lasten

-7.324

-9.353

-8.557

796

0 277 277

0 2.286 2.286

0 1.612 1.612

0 -674 -674

-7.047

-7.067

-6.945

122

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

Toelichting op de verschillen Programma 2: Mienskip (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 201 Voorzieningen Geen verschillen. 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid Verschillen kleiner dan € 100.000. 203 Sport

I of S

Bedragen x € 1.000 15 0

I

0

I

76

76 -17

-32-

Onderwerpen In 2021 zijn er voor het Sportakkoord en Preventieakkoorden middelen ontvangen van het rijk. De middelen zijn in 2021 niet volledig uitgegeven en wordt doorgeschoven naar 2022. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Zie ook de toelichting bij de lasten. Verschillen kleiner dan € 100.000. 204 Cultuur Verschillen kleiner dan € 100.000. Lasten 201 Voorzieningen Voor een periode van 4 jaar is het Dorpen en Wijkenfonds ingesteld. Van daaruit worden twee subsidieregelingen bekostigd. De ene regeling heeft betrekking op een bijdrage aan dorpsbelangen voor algemene ondersteuning en de andere is een regeling op basis waarvan dorpsbelangen en wijkraden een aanvraag voor incidentele subsidies kunnen doen. In 2022 is minder aangevraagd dan er op basis van het subsidieplafond beschikbaar was. De budgetten leefbaarheid worden gedekt uit de Algemene reserve en uit de Reserve Ontwikkelfonds. De budgetten zijn niet volledig besteed. Minder kosten betekent een lagere onttrekking uit de reserves. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.. Verschillen kleiner dan € 100.000. 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid De raad heeft in 2019 middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen en uitvoeren van het integraal huisvestingsplan (IHP). In 2021 zijn er geen middelen voor uitgegeven.