Bijlage 2 - Definitieve versie Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma Noardeast-Fryslân d.d. 15 juli 2024

Tot slot kunnen bewoners ook contact opnemen met Veilig Verkeer Nederland via het meldpunt. Zij kunnen in samenwerking met de

Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma Noardeast-Fryslân - 15 juli 2024

78

KOSTENINDICATIE EN MOGELIJKE SUBSIDIEMAATREGELEN In de maatregeltabel is een kostenindicatie opgenomen van de verschillende maatregelen. Daarbij is onderscheid gemaakt in de volgende kostenklassen: € = minder dan € 50.000,€€ = tussen € 50.000,- en € 150.000,€€€ = meer dan € 150.000,De kosten zijn daarbij ook sterk afhankelijk met de combinatie van gepland onderhoud en het ambitieniveau van de maatregelen. Maatregelen die in het kader van verkeersveiligheid worden getroffen of dienen voor de verbetering van het fietsverkeer, komen veelal in aanmerking voor subsidies of cofinanciering vanuit de provincie of de Rijksoverheid.

5.15

Monitoring en evaluatie

Voorliggend Mobiliteitsprogramma geeft richting aan het beleid voor verkeer en vervoer voor een termijn van 10 jaar. Na vijf jaar wordt een tussentijdse evaluatie uitgevoerd waarbij (indien nodig) een herziening van het beleid volgt, inclusief een herziening van de bijbehorende maatregelen.

Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma Noardeast-Fryslân - 15 juli 2024

79

Overzicht van de locatiespecifieke maatregelen Noardeast-Fryslân

Totaaloverzicht van de voorgestelde maatregelen Nr.

Locatie

Omschrijving

Maatregel

Type maatregel

Opmerkingen acties

Nadere uitwerking en Infrastructureel

Herinrichting in combinatie met onderhoud. Daarbij wordt ook onderzoek gedaan naar (tijdelijke) maatregelen op route Burdaard Marrum en route Dokkumer Nieuwe Zijlen – Eanjum.

Kostenindicatie maatregelen

Prioriteit maatregel

€€€

1

€€€

1

€€€

2

€€€

2

€€€

2

€€€

2

€€€

1

€€€

1

€€€

2

€€€

1

€€€

1

€€€

1

€€€

1

€€€

1

€€€

1

€€€

2

€€€

1

€€€

1

€

3

€

3

Maatregelen verkeersveiligheid en infrastructuur

V1

Hele gemeente

80 km/h wegen buiten de kom met fietsers op rijbaan

Instellen maximum snelheid van 60 km/h voor wegen met fietsers op de rijbaan.

V2

Route Dokkum-Ternaard en Dokkum-Mitselwier

Huidige wegdelen met 80 km/h

Onderzoeken toekomstige weginrichting

V3

Ternaard

Stasjonswei

Afwaarderen naar 30 km/h

V4

Marrum

Hearrewei en Nieuweweg binnen de kom

Afwaarderen naar 30 km/h

V5

Dokkum

Altenastreek

Afwaarderen naar 30 km/h

V6

Dokkum

Aalsumerweg

Afwaarderen naar 30 km/h

Onderzoek en infrastructureel Nadere uitwerking en Infrastructureel Nadere uitwerking en Infrastructureel Nadere uitwerking en Infrastructureel Nadere uitwerking en Infrastructureel

V7

Dokkum

Parklaan-Woudweg

Afwaarderen naar 30 km/h

Onderzoek en Infrastructureel

V8

Kollumersweach

Foarwei en Triemsterloane

Afwaarderen naar 30 km/h

Nadere uitwerking en Infrastructureel

V9

Kollum

V10

Wânswert

Van Limburg Stirumweg-Tochmalaan-Willem Loréweg Nieuwe rondweg aan noordzijde

Onderzoek naar mogelijke afwaardering naar km/h Nieuwe infrastructuur

Onderzoek en infrastructureel Infrastructureel

Uitwerking en realisatie F-wegennet met opwaardering fietsroute Uitwerking en realisatie F-wegennet met opwaardering fietsroute Uitwerking en realisatie F-wegennet met opwaardering fietsroute Realiseren vrijliggende fietsstructuur bij handhaving 80 km/h Realiseren vrijliggende fietsstructuur bij handhaving 80 km/h Realiseren ontbrekende fietsverbinding t.h.v. oude busremise

Nadere uitwerking en infrastructureel Nadere uitwerking en infrastructureel Nadere uitwerking en infrastructureel Nadere uitwerking en infrastructureel Nadere uitwerking en infrastructureel Nadere uitwerking en infrastructureel Nadere uitwerking en infrastructureel Nadere uitwerking en infrastructureel

Nader onderzoek naar inrichting oversteekvoorzieningen bij toekomstige schoollocaties. Fietsvoorzieningen behouden Huidige inrichting al grotendeels gericht op 30 km/h en menging verkeer

Maatregelen fietsverkeer (bereikbaarheid en verkeersveiligheid) F1

Dokkum – Leeuwarden

F-wegennet

F2

Holwerd -- Leeuwarden

F-wegennet

F3

Kollum – Buitenpost

F-wegennet

F4

Marrum – Wanswert

Nieuweweg tot aan nieuwe rondweg

F5

Eanjum en omgeving

Saatsenwei - Skânserweg

F6

Dokkum

Rondweg Noord

F7

Súd Ie

Verschillende ontbrekende schakels

Realiseren nieuw fietspad

F8

Dokkum

Kwaliteitsverbetering fietsvoorzieningen binnen de kom

Verbreden en vergevingsgezonder maken van de hoofdfietsinfrastructuur

F9

Gehele gemeente

Inventariseren knelpunten toeristisch netwerk

F10

Gehele gemeente

Uitwerking voorrang fietsers

Maatregelen leefbaarheid

Uitwerking voorrang fietsverkeer op rotondes

Onderzoek

Uitwerking en uitvoering samen met buurgemeenten Grotendeels in beheer van provincie Uitwerking en uitvoering samen met buurgemeenten

Nadere uitwerking afhankelijk van invulling Rondweg West Onderzoek in het kader van Nota Recreatie en Toerisme

Verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Bereikbaarheid

Duurzaamheid

Nr.

Locatie

Kostenindicatie maatregelen

Prioriteit maatregel

Afhankelijk van de uitkomsten zijn (ingrijpende) infrastructurele maatregelen noodzakelijk.

€

1

Afhankelijk van de uitkomsten zijn vervolgmaatregelen noodzakelijk.

€€

1

€€

1

€€

1

€€

1

€

1

Omschrijving

Maatregel

Type maatregel

Opmerkingen acties

Onderzoek

L1

Dokkum

Rondweg west

Onderzoek naar toekomstbestendige invulling van de Rondweg-West in combinatie met alle geplande ruimtelijke ontwikkelingen

L2

Dokkum

Centrumgebied

Nadere uitwerking centrumvisie

L3

De WestereenKollumersweach

Onderzoek leefbaarheidsopgave

Uitwerking vanuit de ‘Ferbining’ inclusioef gebied Kollumersweach en Twijzelerheide

L4

Ee-Vallei

Onderzoek leefbaarheidsopgave

Uitwerking vanuit de ‘Ferbining’

L5

Oostflank regio

Onderzoek naar bereikbaarheidsopgave

Uitwerking vanuit de ‘Ferbining’

L6

Gehele gemeente

Monitoring geluidssituatie

Monitoring geluid

Monitoring

Nadere uitwerking educatieprogramma in SPV Inzetten op locatiespecifieke handhaving samen met politie

Verkeersveiligheid en educatie

€

1

Handhaving

€

1

€

1

Onderzoek en vervolgmaatregelen Vervolgonderzoek en uitwerking Vervolgonderzoek en uitwerking Vervolgonderzoek en uitwerking

Exacte randvoorwaarden en onderzoeksjaren nog niet bekend

Maatregelen verkeerseducatie, gedragsbeïnvloeding en handhaving G1

Gehele gemeente

G2

Gehele gemeente

G3

Gehele gemeente

Pilot gedragsbeïnvloeding

Gedragsbeïnvloeding en handhaving

Pilot me een inzet om positief gedrag te belonen

Optimaliseren routes landbouwverkeer en herzien kwaliteitsnetwerk landbouwverkeer (samen met buurgemeenten en provincie)

Vervolguitwerking samen met de regio

€

1

Uitvoering en opstellen visie

€

1

Voorlichting

€

1

Uitwerking

€

1

Pilot

€

1

Ambtelijke inzet

3

€

3

€

1

Maatregelen landbouwverkeer LB1

Gehele gemeente

Maatregelen duurzaamheid D1

Gehele gemeente

D2

Gehele gemeente

D3

Gehele gemeente

D4

Gehele gemeente

Faciliteren laadinfrastructuur en opstellen laadvisie Inzetten op bewustwording reismogelijkheden inwoners en bezoekers Nader onderzoek naar het verknopen van netwerken en hub’s Pilot stimuleren schone (deel)mobiliteit

Maatregelen wandelen en toegankelijkheid T1

Gehele gemeente

Periodiek overleg met belangenverenigingen en toetsen nieuwe ontwerpen aan eisen toegankelijkheid

Budget algemene verbetermaatregelen

Overige maatregelen (bewegwijzering) Inventarisatie bewegwijzering en waar nodig aanpassingen doorvoeren Werkbudget voor locatie-specifieke (kleine) verbetermaatregelen binnen de dorpen of wijken Overleg en uitwerking met wijken en dorpen W1 Gehele gemeente over verdere verbetermaatregelen O1

Gehele gemeente

Kostenindicatie: € = minder dan € 50.000,€€ = tussen € 50.000,- en € 150.000,€€€ = meer dan € 150.000,-

Inventarisatie en uitvoering Budget algemene verbetermaatregelen

Verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Bereikbaarheid

Duurzaamheid

Begrippenlijst ANNO-Regio

Regionaal samenwerkingsverband tussen de gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Noardeast-

SWOV

Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid

Fryslân, Tytsjerksteradiel Provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân CROW

Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek

Ee-Vallei

Gebed rond de Dokkumer-Ee tussen (Globaal tussen de provinciale weg Leeuwarden-Holwert en de Sintrale As

F-wegennet

Hoofdfietsroutenetwerk binnen de regio

Intensiteit

Hoeveelheid verkeer over een weg

Hub

Een vervoersknooppunt waar de overstap op verschillende vervoerswijzen mogelijk is

LF-kustroute

Lange afstand Fietsroute langs de Nederlandse kust

MaaS

Mobility as a Service. Dit betreft een reisadvies (voor alle verschillende vervoerswijzen) op maat

SMART Mobility Digitalisering en automatisering van de mobiliteit (bijvoorbeeld slimme apps of zelfrijdende auto’s) SPV

Strategisch Plan Verkeersveiligheid, de nieuwe (landelijke) aanpak van verkeersveiligheid die meer risico gestuurd is

Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma Noardeast-Fryslân - 15 juli 2024

80

Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma Noardeast-Fryslân - 15 juli 2024

81

Bijlage A: Strategisch Plan Verkeersveiligheid

Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma Noardeast-Fryslân - 15 juli 2024

82

Risicoanalyse Verkeersveiligheid Datum

16 november 2021

versie

16112021

Colofon Opdrachtgever: Rapport gegevens: Rapport: Opsteller: Versie: Datum: Vastgesteld: Door Datum Paraaf:

Gemeente Noardeast-Fryslân Postbus 13 9290 AA Kollum Tel. (0519) 29 88 88 info@noardeast-fryslan.nl www.noardeast-fryslan.nl

Risicoanalyse Verkeersveiligheid J. Reitsma 161121 16 november 2021

1

1

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Inleiding In het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) ligt er voor gemeenten (en provincies) de opgave om de risico’s voor verkeersveiligheid in kaart te brengen. In het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) ligt er voor gemeenten (en provincies) de opgave om de risico’s voor verkeersveiligheid in kaart te brengen. Landelijk worden de verkeersveiligheidsdoelstellingen niet gehaald. Op 14 februari 2019 is daarom het Startakkoord Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 ondertekend door o.a het Rijk, IPO en VNG. Hierin is afgesproken dat alle regionale overheden tot een gedegen analyse van de belangrijkste verkeersveiligheidsrisico’s komen. Waar voorheen verkeersveiligheidsmaatregelen werden bepaald op basis van reeds gebeurde ongevallen, gaat het SPV uit van het beheersen van factoren waarvan is bewezen dat ze leiden tot potentieel gevaarlijke situaties: een proactieve beheersing van verkeersveiligheidsrisico's. Voor de verkeersveiligheid is dit een omslag in het denken. Voor Fryslân betekent dit dat elke gemeente een risicoanalyse maakt van het gemeentelijk verkeerssysteem. De uitkomsten van alle analyses vinden vervolgens hun weerslag in het Regionaal Uitvoeringsprogramma SPV2030. Bijgevoegd document is de uitgewerkte risicoanalyse van Noardeast-Fryslan.

Het achterliggende doel van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid is het terugbrengen van het aantal verkeersdoden naar 0 in 2050. In 2020 vielen in Nederland nog 610 verkeersdoden. De afgelopen jaren vielen er gemiddeld 2 verkeersdoden per jaar en 30 gewonden per jaar in onze gemeente. Deze risicoanalyse moet een bijdrage leveren om deze aantallen naar beneden te krijgen Met behulp van de Rijksbijdrage Verkeersveiligheid wordt de komende jaren gezorgd voor een stevige impuls. Dit betekent o.a. dat beheersmaatregelen, die voortkomen uit een risicoanalyse verkeersveiligheid, voor 50% subsidiabel zijn. In dit rapport worden de risico’s beschreven voor de gemeente Noardeast-Fryslan.

2

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

De gemeente Noardeast-Fryslan heeft behoefte aan een analyse van de risico’s binnen de gemeente op het gebied van verkeersveiligheid. Dit is een gezamenlijke afspraak van alle overheden in ons land, onder andere in VNG verband. De focus voor onze gemeente ligt hierbij op de thema’s waar de gemeente beleidsmatig (makkelijk en relatief veel) invloed op kan uitoefenen. Dit zijn het veilig inrichten van wegen, het geven van goede voorlichting en scholing en het aansturen op effectieve handhaving (de klassieke 3 E’s). In de voorliggende risico analyse ligt de focus dus op de veilige inrichting van wegen en heterogeniteit in verkeer (thema’s 1 en 2). Thema 3 (technologische ontwikkelingen) valt buiten de gemeentelijke invloedssfeer. De thema’s 4 t/m 9 liggen meer op het vlak van educatie, voorlichting en handhaving. Jaarlijks wordt in het kader van Permanente Verkeerseducatie een gemeentelijk actieplan opgesteld. De gemeente Noardeast-Fryslan is voornemens om volgend jaar een nieuwe Mobiliteitsvisie te maken. Deze risico analyse dient als input voor de Mobiliteitsvisie. Daarnaast vormt de risico analyse een extra onderbouwing bij het aanvragen voor landelijke of provinciale subsidies voor infrastructurele ingrepen.

2

Aanpak De gemeente Noardeast-Fryslan voorstaat een pragmatische aanpak voor de ontwikkeling van een risicoanalyse van het wegennet binnen de gemeentegrenzen. Dit gaat om de beleidsthema’s 1 & 2. Een risicoanalyse kan zeer gedetailleerd uitgevoerd worden, tot bijvoorbeeld op wegvak- en kruispuntniveau, maar dit is een zeer arbeidsintensief proces. Door te kiezen voor een meer pragmatische aanpak komen ook de grootste knelpunten zeker bovendrijven, waar voor NoardeastFryslan de komende jaren al genoeg ambitie in zit om deze knelpunten weg te werken. Vervolgens kan het volledige wegennet nauwkeurig onder loep worden genomen. Volgend jaar is er het voornemen voor een nieuwe Mobiliteitsvisie. Dat is dan ook een mooi moment om te bezien hoe of we verder gaan met de risicoanalyse. Deze gemeentelijke risico analyse: - Geeft input aan het regionaal uitvoeringsprogramma - Geeft inzicht in de verkeersveiligheid in de gemeente - Is een nieuw instrument voor het nieuw op te stellen Gemeentelijk Mobiliteitsbeleid (GMP) - Is een middel om verkeersveiligheid beter onder de aandacht te brengen

3

3

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Inventarisatie verkeersdata Dit hoofdstuk beschrijft de uitkomsten van de risicoanalyse van de gemeente Noardeast-Fryslân. Hierbij is allereerst verkend welke risicothema’s opvallen binnen de gemeente. Hiervoor is gebruik gemaakt van de verkeersveiligheidsinformatie binnen de Verkeersveiligheidsmonitor van RHDHV, de beschikbare Risico-indicatoren van HASTIG, de CROSS-methodiek én Speedprofiles binnen VIA.nl

Verkeersveiligheidsmonitor De Verkeersveiligheidsmonitor toetst de gemeente Noardeast-Fryslân op een aantal aspecten ten opzichte van de overige gemeentes in Fryslân.

Vraagtekst

NoardeastFryslân

Gemiddelde

Geregisteerde ongevallen per 1.000 inwoners - vijfjarig gemiddelde

3,75

4,71

Geregistreerde verkeersslachtoffers per 1.000 inwoners - vijfjarig gemiddelde

0,73

1,08

Percentage slachtoffers naar leeftijd <18 jaar ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

6,06

13,09

Percentage slachtoffers naar leeftijd 18-24 jaar ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

15,76

14,15

Percentage slachtoffers naar leeftijd 25-50 jaar ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

23,64

26,08

Percentage slachtoffers naar leeftijd >50 jaar ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

53,94

46,50

Percentage geregistreerde slachtoffers op wegen met een maximum snelheidslimiet van 30 km/h ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - 5 jarig gemiddelde

11,52

21,53

Percentage geregistreerde slachtoffers op wegen met een maximum snelheidslimiet van 50 km/h ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - 5 jarig gemiddelde

17,58

22,08

Percentage geregistreerde slachtoffers op wegen met een maximum snelheidslimiet van 60 km/h ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - 5 jarig gemiddelde

21,82

18,10

Percentage geregistreerde slachtoffers op wegen met een maximum snelheidslimiet van 70 km/h ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - 5 jarig gemiddelde

1,2

1,6

4

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Percentage geregistreerde slachtoffers op wegen met een maximum snelheidslimiet van 80 km/h ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - 5 jarig gemiddelde

41,82

17,44

Percentage geregistreerde slachtoffers op wegen met een maximum snelheidslimiet van 100 km/h ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - 5 jarig gemiddelde

1,82

3,37

Percentage geregistreerde slachtoffers te voet ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

1,82

3,60

Percentage geregistreerde slachtoffers op de fiets ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

18,18

24,58

Percentage geregistreerde slachtoffers op de e-bike ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

5,45

5,58

Percentage geregistreerde slachtoffers op de snorfiets ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

1,21

2,77

Percentage geregistreerde slachtoffers op de bromfiets ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

5,45

6,10

Percentage geregistreerde slachtoffers op een motor ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

13,33

6,42

Percentage geregistreerde slachtoffers in een bestelauto ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

3,03

2,13

Percentage geregistreerde slachtoffers in een vrachtauto ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers - vijfjarig gemiddelde

0,00

0,28

Percentage geregistreerde slachtoffers in een personenauto ten opzichte van het totaal aantal geregistreerde slachtoffers vijfjarig gemiddelde

42,42

27,08

Aantal feiten alcohol bromvoertuig/fiets

3,00

1,17

Aantal feiten alcohol motorvoertuig

8,00

7,44

Aantal feiten snelheid binnen bebouwde kom

931,00

1311,67

Aantal feiten snelheid buiten bebouwde kom

1398,00

481,56

Aantal feiten gordels

146,00

81,11

Aantal feiten handheld bellen

144,00

179,06

Aantal feiten helm

13,00

14,78

5

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Aantal VVN meldingen van een onveilige verkeerssituatie met als onderwerp hinderlijk gedrag

10,00

4,41

Aantal VVN meldingen met betrekking tot oversteekbaarheid

29,00

10,53

Aantal slachtoffers naar leeftijd <18

1,00

2,83

Aantal slachtoffers naar leeftijd 18-24

8,00

5,67

Aantal slachtoffers naar leeftijd 25-50

5,00

9,00

Aantal slachtoffers naar leeftijd >50

17,00

13,72

Aantal slachtoffers naar leeftijd 51-70

7,00

7,17

Aantal slachtoffers naar leeftijd >70

10,00

6,56

Aantal VVN meldingen van een onveilige verkeerssituatie met als onderwerp omgevingsfactoren

1,00

0,59

Aantal VVN meldingen van een onveilige verkeerssituatie met als onderwerp onderhoud en beheer

3,00

2,12

Aantal VVN meldingen van een onveilige verkeerssituatie met als onderwerp de weginrichting

30,00

6,47

Percentage weglengte van wegen met een snelheidsregime van 30 km/h dat niet als een 30km/h zone is ingericht

40,00

16,18

Percentage weglengte van wegen met een snelheidsregime van 30 km/h dat sober is ingericht

50,00

47,94

Percentage weglengte van wegen met een snelheidsregime van 30 km/h dat volledig is ingericht als 30km/h zone

10,00

33,53

Percentage weglengte van wegen met een snelheidsregime van 60 km/h dat niet als een 60km/h zone is ingericht

40,00

23,82

Percentage weglengte van wegen met een snelheidsregime van 60 km/h dat sober is ingericht

50,00

46,56

Percentage weglengte van wegen met een snelheidsregime van 60 km/h dat volledig is ingericht als 60km/h zone

10,00

26,76

Vraagtekst

NoardeastFryslân

Gemiddelde

Percentage inwoners tot en met 17 jaar

21,2

19,0

Percentage inwoners 18 tot en met 24 jaar

7,7

8,1

Percentage inwoners 25 tot en met 50 jaar

30,0

30,3

Percentage inwoners 50 jaar en ouder

41,13

42,60

Percentage inwoners 51 tot en met 70 jaar

27,50

28,24

Percentage inwoners 70 jaar en ouder

13,63

14,35

6

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Risico-indicatoren HASTIG In Tabel 1 worden de risicoindicatoren (geregistreerde ongevallen in relatie tot intensiteit) van Hastig weergegeven voor de verschillende snelheidsregiems. Hieruit blijkt het volgende: Voor het snelheidsregiem 30 km/h is het risico in de gemeente Noardeast-Fryslân veel lager dan gemiddeld in de provincie Fryslân (0,405 t.o.v. 0,736); Voor het snelheidsregiem 50 km/h is het risico in de gemeente Noardeast-Fryslân iets lager dan gemiddeld in de provincie Fryslân (0,349 t.o.v. 0,476); Voor het snelheidsregiem 60 km/h is het risico in de gemeente Noardeast-Fryslân iets lager dan gemiddeld in de provincie Fryslân (0,534 t.o.v. 0,596); Voor het snelheidsregiem 80 km/h is het risico in de gemeente Noardeast-Fryslân iets hoger dan gemiddeld in de provincie Fryslân (0,0.234 t.o.v. 0,212). SNELHEIDSREGIEM

GEMEENTE NOARDEASTPROVINCIE FRYSLÂN FRYSLÂN 30 KM/H 0,405 0,736 50 KM/H 0,349 0,476 60 KM/H 0,534 0,596 80 KM/H 0,234 0,212 Tabel 1: risico-indicatoren Hastig voor gemeente Noardeast-Fryslân en het gemiddelde in de provincie Fryslân

Figuur 1: lokale bijzonderheden risicoindicatoren snelheidsregiem 50 km/h

7

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Figuur 2: lokale bijzonderheden risicoindicatoren snelheidsregiem 60 km/h

Figuur 3: lokale bijzonderheden risicoindicatoren snelheidsregiem 80 km/h

8

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

CROSS-methodiek en Speedprofiles VIA.nl In Figuur 4 wordt de CROSS-snelheidsscore op alle wegen in de gemeente Noardeast-Fryslân weergegeven. In de top 10 van de wegen met de hoogste (en onveiligste) score staan 8 gemeentelijke wegen, namelijk: 1. De Dolle 2. Woudweg 3. Foarwei 4. Eelke Meinertswei 5. Achterwei 6. Dongeradyk 7. Kleasterdyk 8. Birdaarderstraatweg Deze wegen scoren hoog voor zowel het aandeel ongevallen als de snelheidsovertredingen.

Figuur 4: CROSS-snelheidsscore gemeente Noardeast-Fryslân (bron: via.nl) In Figuur 5 zijn de snelheden (V85) op de wegen in de gemeente Noardeast-Fryslân weergegeven. Enkele wegen die in negatieve zin opvallen zijn bijvoorbeeld: Kwelderweg (snelheidsregiem 80 km/h) Hearrewei (snelheidsregiem 60 km/h) Friesestraatweg (snelheidsregiem 60 km/h)

9

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Figuur 5: V85 op wegen in de gemeente Noardeast-Fryslân. Op paars gekleurde wegen vinden veel snelheidsovertredingen plaats

3.1

Input vanuit de Mienskip Het te snel rijden van het verkeer is een vaak gehoorde klacht en staat hoog op de agenda van de meeste dorpsbelangen en wijkraden. Er springt overigens geen specifieke wegcategorie uit waar de meeste klachten vandaan komen. Dat verkeersveiligheid enorm leeft bij de inwoners deed wel blijken tijdens de inventarisatietoer bij de Omgevingsvisie. Verkeersveiligheid stond in de top 3 van de meest gehoorde zaken waar aandacht aan geschonken moet worden.

3.2

Opvallende zaken uit de inventarisatie van de verkeersdata Qua verkeersgedrag loopt de gemeente iets negatief uit de pas. Gezien het gemiddelde van Fryslân draagt men hier minder de gordel en zijn er meer overtredingen met alcohol in het verkeer. Ook worden er aanmerkelijk meer bekeuringen uitgedeeld wat betreft de snelheidsovertredingen. De inrichting van de wegen, conform de richtlijnen van Duurzaam Veilig, loopt in de volle breedte achter op het Fries gemiddelde. Dit geldt dus voor 30, 50, 60 en 80 km/uur wegen. Hier is nog een flinke inhaalslag nodig. Opvallend is wel dat het risico op 30 km/uur-wegen in de gemeente veel lager is dan gemiddeld in de provincie. De 50 en 80 km/uur-wegen in de gemeente doen het iets slechter dan gemiddeld. Ondanks dat de weginrichting in volledige breedte achterloopt bij het gemiddelde zijn het aantal ongevallen en geregistreerde verkeersslachtoffers wel lager dan het gemiddelde. Het aantal meldingen bij VVN is daarentegen wel relatief hoog.

10

4

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Beleidsinventarisatie In het vorige hoofdstuk zijn op basis van de verkeersdata de risico’s voor de gemeente NoardeastFryslan in kaart gebracht. In dit hoofdstuk is de inventarisatie vanuit de beleidsmatige invalshoek gemaakt.

4.1

Veilige inrichting van wegen (thema 1 & 2) De gemeente Noardeast-fryslan voorstaat een pragmatisch aanpak. In dit onderzoek worden vijf belangrijke risico-indicatoren in kaart bracht. 1. Ontsluitingswegen Het gaat om de wegen “niet-zijnde” erftoegangswegen. Als input hiervoor zijn de vigerende GVVP’s gebruikt van nog de oude gemeentes Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland. Deze ontsluitingswegen kennen per definitie een hoger risico omdat de maximumsnelheid hoger ligt, het vaak de drukkere wegen zijn en objectieve ongevallencijfers ook aangeven dat deze wegen gevoelig zijn voor ongevallen. 2. Kwaliteitsnetwerk Landbouwverkeer Gezien de schaalvergroting in de landbouw groeit ook het materieel mee. Tegenwoordig zijn deze landbouwvoertuigen groot en zwaar en rijden snel. Rijsnelheden van 50 km/uur of sneller zijn geen uitzondering meer. De agrarische sector is relatief belangrijk voor onze gemeente dus is er ook relatief veel landbouwverkeer. Dit landbouwverkeer maakt ook gebruik van erftoegangswegen zonder fietspad. Dit brengt de nodige risico’s met zich mee. De provincie heeft in 2013 de belangrijkste routes voor het landbouwverkeer in kaart gebracht. De routes van het kwaliteitsnetwerk worden meegenomen. 3. Majeure fietsroutes Op bijna alle wegen wordt gefietst. Fietsen willen we als gemeente stimuleren. Het is gezond en een duurzaam alternatief voor de auto.

Op de fiets ben je wel veel kwetsbaarder in het verkeer dan bijvoorbeeld in de auto of op de trekker. Dit brengt dus de nodige risico’s met zich mee. Voor deze analyse worden de belangrijkste fietsroutes meegenomen. Als bron hiervoor geldt de nota Fryslân Fytslân en worden de fietssnelwegen en hoofdfietsroutes meegenomen. 4. Verkeersveiligheidskaart (CROSS-methodiek) De verkeersveiligheidskaart (zie hoofdstuk 3) geeft op basis van data de ongevallenscore en de snelheidsscore aan. Beide zaken zijn van wezenlijk belang bij risico’s in het verkeer. Voor deze analyse worden de weggedeelten meegenomen die een hoge ongevallenscore en een hoge snelheidsscore hebben. Omdat dit een dubbele risicofactor herbergt (objectieve ongevallen en hoge snelheid) weegt deze risicofactor ook zwaarder dan de andere benoemde vier items. De input vanuit hoofdstuk 3 (verkeersdata m.b.t snelheid en ongevallen) zit in deze risicofactor verwerkt. 5. 80 km/uur en 50 km/uur wegen zonder (vrijliggende) fietsvoorziening Grote risicofactoren in het verkeer zijn verschil in massa en verschil in snelheid. Wanneer de fietser de weg moet delen met bijvoorbeeld een (vracht)auto en tractor dan doen deze risico’s zich voor. Dit is vooral het geval op de 50 km/uur binnen de bebouwde kom en de 80 km/uur wegen buiten de bebouwde kom zonder fietsvoorzieningen, bijvoorbeeld een vrijliggend fietspad of fietsstroken.

Deze weggedeelten zijn ook meegenomen.

11

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Zoals de aanpak voorstaat worden alle Safetey Perfomance Indicators’ (SPI’s) meegenomen in deze aanpak. Als gemeente voegen wie hier het landbouwverkeer expliciet aan toe. Gezien het DNA van onze gemeente (veel agrariërs) is het landbouwverkeer hier juist een belangrijk item m.b.t. de verkeers(on)veiligheid. Al deze kaarten/netwerken worden over elkaar heen gelegd. Door gebruik te maken van een beperkt aantal kaarten is in een oogsopslag te zien welke weggedeelten meerdere risicofactoren kennen. Oftewel: hoe meer lijnen, des te meer risicofactoren en daarmee in potentie gevaarlijker. Aan de hand van deze kaarten kan een prioritering worden gemaakt. Elke lijn (risicofactor) telt mee, maar de lijn van de verkeersveiligheidskaart weegt dubbel mee, omdat de verkeersveiligheidskaart de locaties aangeeft met relatief veel ongevallen en waar relatief snel wordt gereden. Eigenlijk twee risicofactoren in één kaart. Aan de hand van de scores vindt een rangschikking plaats. Binnen deze rankschikking zullen ook weggedeelten zitten die in eigendom en beheer zijn bij de provincie. Uiteraard heeft de gemeente geen zeggenschap voor het nemen van maatregelen op provinciale wegen. Wij zullen de resultaten delen met de provincie. De focus voor ons zal liggen op de weggedeelten die in beheer zijn bij de gemeente.

Aan de hand van deze aanpak zijn een tweetal kaarten gemaakt met de netwerken/routes van de verschillende risicofactoren. Hieronder zijn beide kaarten (uitsnede) weergegeven. De volledige versies zijn als bijlage toegevoegd.

50 km/uur wegen zonder fietsvoorziening (fietspad/fietsstrook) 80 km/uur wegen zonder fietsvoorziening (fietspad/fietsstrook)

12

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

In een oogopslag zijn de meest risicovolle wegen binnen de gemeente te zien. Met behulp van de rekenmethodiek kan er een rangschikking worden gemaakt. De betreffende eenduidige weggedeelten zijn verwerkt in een lijst met bijbehorende scores. Hoe hoger de score, des te meer functies/risico’s er op dit weggedeelte zitten en daarmee uiteindelijk een hogere prioriteit kent. De top 25 van de lijst (excl. Provinciale wegen) staat hieronder weergegeven. Kijken we bijvoorbeeld naar de top tien dan zien we dat de meeste wegen in meer of mindere mate reeds in beeld zijn als knelpunt. Dit geeft aan de pragmatische opzet van dit onderzoek een goede weergave is van de werkelijkheid. In de bijlage staat de volledige lijst. Er is daarachter ook aangegeven welke stappen of maatregelen/onderzoek er nodig zijn.

Risicoanalyse weg- Straat/route beheerder

wegvak

GOW & HoofdfietsStroomweg route of snelweg

Landbouwroute

ongevallen en te hard rijden

fietsers op rijbaan bij 50 en 80 km-wegen

score

1

gem.

De Westereen - VeenkloosterFoarwei

1

1

1

2

1

6

2 3 4

gem. gem. gem. gem.

Kollumerzwaag - N910 triemsterloane Marrum -Wanswert Nieuweweg Anjum - Dokkumer Nieuwe Zijlen Skanserwei & Saatsenwei Dokkum Stroobosserweg

1 1 1 1

1

1 1 1

2 2 2 2

1 1 1

6 5 5

1

4

5

6

gem.

Wyns - Dokkum

Hoofdweg & Birdaarderstraatweg

1

1

2

4

7

gem.

Dokkum - Wetsens

Metslawiersterweg

1

1

2

4

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

gem. gem. gem. gem. gem. gem. gem. gem. gem. gem.

Dokkumer Nieuwe Zijlen - Zoutkamp Kwelderweg & Nittersweg Dokkum Harddraversdijk Raard De Tange Ferwert - Burdaard Harstawei Hikkaarderdyk Oosternijkerk - Paesens Langgrousterwei Zuidermiedweg Zuidermiedweg Bartlehiem - tergracht Ieddyk Dokkum - Oostrum Tichelwei N358 - Warfstermolen Foijingaweg & Gruytsweg N358 - Kollum Van Limburg Stirumweg & Tochtmalaan

1

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

4 4 4 4 4 3 3 3 3 3

1 1

1 1 1 1 1 1 1 1

1 1

18 19 20 21

gem. gem. gem. gem.

Dokkum Dokkum Dokkum Dokkum

22 23

gem. gem.

Wanswert - Steenendam Lichtaard - Raard

Rondweg-West & Rondweg-Noord Woudweg Birdaarderstraatweg Dongeradyk Goslingaweg & Iedyk & Hikkaarderdyk & Kolkhuizerweg Flieterpsterdyk & Kleffenswei

24 25

gem. gem.

Wetsens - Anjum Wetsens - Oosternijkerk

Metslawiersterweg & Roptawei & Hearrewei Grytsmanswei & Siercksmawei

1

1 1 1

1 2 1 1

3 3 3 3

2 2 2

1 1

1 1 1

1 1

1 1

3 3

1

3 2

13

4.2

Risicoanalyse Verkeersveiligheid

Verkeerseducatie & handhaving (thema 4 t/m 9) Iedere Nederlander z’n leven lang 'verkeersles'. Dat is het idee achter Permanente Verkeers Educatie (PVE). Doel van permanente verkeerseducatie is om verkeersdeelnemers 'van driewieler tot rollator' de benodigde kennis, vaardigheden en motivatie bij te brengen voor een veilige deelname aan het verkeer. Dat houdt in dat er verkeerseducatie plaatsvindt op elk moment waarop verwacht kan worden dat de bestaande kennis, vaardigheid en motivatie niet (meer) voldoende zijn. Hierbij gaat het dus zeker niet alleen om kennis van verkeersregels, maar vooral ook om risicobewustzijn en de vertaling naar veilig gedrag. PVE moet de verkeersdeelnemer gedurende zijn hele leven door educatie en training in staat stellen en houden om veilig aan het verkeer deel te kunnen nemen. Van jong tot oud betekent dit de volgende leerdoelen: - Kennis; - Vaardigheden; - Inzicht; - Houding. De gemeente Noardeast-Fryslân is actief bezig op het gebied verkeerseducatie. Dit wordt grotendeels bewerkstelligd door de goede samenwerking tussen verschillende instanties (scholen, belangenorganisaties (VVN, ROF e.d). De gemeente initieert, ondersteund en financiert de activiteiten. Het is van belang dat deze samenwerking in stand blijft. Het activiteitenpakket dient afgestemd te zijn op daadwerkelijke behoeftes en de actualiteit.

In overleg met de verschillende partijen wordt er jaarlijks een op maat gesneden activiteitenpakket opgesteld. Voor de uitvoering van de projecten c.q. acties uit het actieplan wordt zoveel mogelijk samenwerking en afstemming gezocht met instanties als VVN, scholen, het ROF en de regio. In 2011 hebben de colleges van Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland ca het Manifest Verkeersveiligheid Fryslân 2011-2025 ondertekend. Daarmee hebben de gemeenten zich geschaard achter de doelstelling 50% minder ernstige verkeersslachtoffers in Fryslân zoals beschreven in Strategie Verkeersveiligheid 2010-2025 van provincie Fryslân. Een greep uit de activiteiten die (bijna) jaarlijks plaatsvinden in de gemeente zijn: • Theoretisch en praktisch verkeersexamen (voor basisscholen) • Verkeersmarkt en -lessen (voortgezet onderwijs) • Bromfietscursussen (voortgezet onderwijs) • Verkeerseducatie voor ouderen, zoals Rijvaardigheidsdag, cursus Bijtanken en Oppoetsen, Scootmobieltraining.

De gedragscomponent van verkeersveiligheid is terrein dat blijvend aandacht verdiend. Permanente verkeerseducatie blijft noodzakelijk van jong tot oud. De opvallende zaken uit de verkeersdata betreffende ‘gedrag’ en zullen meegenomen worden in de jaarplannen. Verkeershandhaving is een exclusieve taak voor de politie m.b.t. snelheidscontrole, gordel, drugs etc.