Bijlage 1 - Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten Tolhuispark Dokkum 30-01-2023

Kollumerland in de periode ’40-’45 (Oudwoude 2018). Rümke, S., J. Kamp, S. Legene, & M. Rossum, van, Geschiedenis schrijven! Wegwijzer voor historici (Amsterdam 2016). Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, Besluit van 28 november 2019 tot wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit (...), Staatsblad 471 (november 2019). Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen, Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten (versie 2020-02). Veer, J. van der, De luchtoorlog boven Zuidwest-Friesland '40-'45 (Bolsward 1970). Zwanenburg, G.J., En nooit was het stil. Kroniek van een luchtoorlog (Drie delen, Den Haag, 1990-1992).

Pagina 32 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

7

Bijlagen

7.1 Bijlage 1: Verantwoording bronnenmateriaal en wijze van raadplegen Bronnen: Verplicht:

Optioneel:

Geraadpleegd: Ja, fysiek/database/online Ja, fysiek Ja, database

Datum:

2022/2023 2022/2023

Literatuur

✓

Gemeentearchief en provinciaal archief Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) Nationaal Archief te Den Haag Semi-statisch Informatie Beheer Ministerie Defensie te Rijswijk Explosieven Opruimingsdienst Defensie

✓ ✓

Luchtfotocollectie Wageningen UR, Kadaster en Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland te Edinburgh Krantenberichten Nederlands Instituut voor Militaire Historie, collectie 575 The National Archives te London, gegevens aangaande luchtaanvallen door Royal Air Force Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg Kadaster (naoorlogs kaartmateriaal) Nederlands Instituut voor Militaire Historie, collectie 409 The National Archives London, gegevens aangaande artilleriebeschietingen National Archives and Record Administration II (NARA II at College Park (VS)) Getuigenverklaringen Library and Archives Canada te Ottawa (Canada) Laurier Military History Archive te Waterloo (Canada)

✓

Ja, database Ja, opgevraagd Ja, opgevraagd Ja, online

✓ ✓

Ja, online Ja, online

2022/2023 2022/2023

✓

Ja, database

2022/2023

✓ ✓ ✓

Ja, online Ja, online Ja, online

2022/2023 2022/2023 2022/2023

✓

Nee

N.v.t.

✓

Nee

N.v.t.

✓ ✓

Nee Ja, online

N.v.t. 2022/2023

Ja, online

2022/2023

✓ ✓ ✓

Niet vermeld in CSVROO

2022/2023 24-01-2023 2022/2023

2022/2023 2022/2023

Tabel 6: Overzicht van verplicht en optioneel geraadpleegde bronnen, zoals vermeld in CS-VROO.

Pagina 33 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

7.2 Bijlage 2: Specificatie bronnenmateriaal Gemeentelijk archief Volgens het CS-VROO dienen in het gemeentearchief in ieder geval de stukken van de luchtbeschermingsdienst, de stukken over aangetroffen/geruimde ontplofbare oorlogsresten en de oorlogsschaderapporten te worden geraadpleegd. Indien noodzakelijk, wordt in ook gezocht naar aanwijzingen voor contra-indicaties. Streekarchief Noordoost Friesland 002.05 Oostdongeradeel 1928-198311 Inv.nr.: Omschrijving: 1359 Declaraties van oorlogsschade, 1940-1945 1360 Declaraties van oorlogsschade betreffende inkwartiering, radio`s en dergelijke, 1940 - 1955 1156 Stukken betreffende meldingen van de Luchtbeschermingsdienst inzake neergestorte vliegtuigen, 1941 - 1945 1157 Stukken betreffende de mini-invasie te Oostmahorn, 1945 1821 Stukken betreffende oorlogsschade 1940-1945 1856 Stukken betreffende de vordering van woningen en percelen ten behoeve van defensiewerken voor de Duitse Wehrmacht 1942 - 1944 1864 Stukken betreffende de Luchtbeschermingsdienst, 1940 1865 Stukken betreffende de Luchtbeschermingsdienst, 1941 1866 Stukken betreffende de Luchtbeschermingsdienst, 1942 1867 Stukken betreffende de Luchtbeschermingsdienst, 1943 - 1946 Tabel 7: Overzicht van geraadpleegde bronnen in het Streekarchief Noordoost Friesland. Provinciaal archief In het provinciaal archief zijn met name de stukken van het Militair Gezag relevant.

Hierbij worden zowel de stukken op provinciaal niveau als op districtsniveau geraadpleegd. Daarbij worden stukken met betrekking tot de luchtbeschermingsdienst, stukken met betrekking tot aangetroffen/geruimde ontplofbare oorlogsresten en stukken met betrekking tot oorlogsschaderapporten verplicht geraadpleegd. Indien noodzakelijk, wordt in ook gezocht naar aanwijzingen voor contra-indicaties. Tresoar 39 Militair Gezag in Friesland Inv.nr. Omschrijving 7 Weekrapporten van Sectie X en 2 stencils: 'De Provincie Friesland tijdens en na de oorlog' en 'De Friese beweging in de oorlog'. 33 Correspondentie inzake staat van oorlog en beleg; tevens staat aangevende bevrijdingsdatum van de gemeenten in Friesland 100 Rapporten en processen verbaal alsmede correspondentie inzake politiearchief 118 Brandmeldingen 119 Correspondentie inzake luchtbescherming 120 Opruimen van mijnen, benevens een proces verbaal van een dodelijk ongeval, overkomen aan J.

Boorsma, bij het opruimen van projectielen 121 Aangiften van mijnenvelden met bijbehorende correspondentie 176 Correspondentie inzake herstel van wegen, waterwegen en bruggen met diverse opgaven 177 Correspondentie inzake herstel van wegen en kanalen in hoofdzaak blauwdrukken; wegenkaart van Friesland 385 Correspondentie betreffende opruimen van mijnen en ander oorlogstuig 427 Correspondentie betreffende afgifte oorlogsbuit (geweren en munitie) 474 Correspondentie en circulaires inzake aangifte van mijnenvelden, enz. 615 Opgaven van landmijnen Tabel 8: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in het Tresoar.

11 https://collecties.streekargyf.nl/detail.php?nav_id=3-1&id=1301011&index=4

Pagina 34 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) De collectie ‘Duitse verdedigingswerken in Nederland en rapporten van het Bureau Inlichtingen te Londen (1940–1945)’ met collectienummer 575 dient te worden geraadpleegd. De collectie ‘Gevechtsverslagen en rapporten mei 1940’ met collectienummer 409 hoeft enkel te worden geraadpleegd indien uit raadpleging van de verplichte bronnen blijkt dat er indicaties zijn dat grondgevechten hebben plaatsgevonden in de periode mei 1940. 409 Gevechtsverslagen en -rapporten mei 1940 Inv.nr.: Omschrijving: 461006 Gegevens over de Duitse troepen in Friesland en Groningen door chef-staf en tevens hoofd sectie I kapitein I.L. Uyterschout 469001 Verslag van de territoriale bevelhebber in Friesland kolonel J. Veenbaas 470027 Twee kaarten met de opstellingen van de troepen in het gezagsgebied van de territoriale bevelhebber in Friesland 538001 Kaarten van de territoriale bevelhebber in Friesland 492 De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de Wereldoorlog II / De Groene Serie Inv.nr.: Omschrijving: 7 Onderdeel F. De territoriale verdediging van de noordelijke provinciën 14 Onderdeel E. De gebeurtenissen op het West- en Noordfront - Vesting Holland 575 Bureau Inlichtingen/ Duitse verdedigingswerken (575-serie) Inv.nr.: Omschrijving: Geen relevante stukken aangetroffen.

Tabel 9: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in het Nederlands Instituut voor Militaire Historie. Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) Het NIOD beschikt over twee collecties met betrekking tot de luchtoorlog die verplicht moeten worden geraadpleegd. Beide collecties zijn dan ook geraadpleegd en worden hieronder weergegeven. 077 Generalkommissariat für das Sicherheitswesen (Höhere SS- und Polizeiführer Nord-West), (1938) 1940-1945 Inv.nr.: Omschrijving 1328 Dagberichten van de Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke luchtaanvallen, 1940-1941 1759 Berichtgevingen betreffende neergekomen vliegtuigen, 1943 Tabel 10: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. 216K Departement van Justitie, (1935) 1940-1945 (1950) Inv.nr.: Omschrijving Rapporten van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politiekorpsen en de Marechaussee 180 inzak het geven van het sein luchtalarm, het neerstorten van vliegtuigen en de vondst van niet ontplofte explosieven, 23 juni 1943 – 28 april 1944 181 Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in verschillende gemeenten: Aalsmeer-Apeldoorn.

182 Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in verschillende gemeenten: Arcen-Arnhem. 183 Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in verschillende gemeenten: Baarn-Burgh. 184 Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in verschillende gemeenten: Capelle a/d IJssel-Dwingeloo.

Pagina 35 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

185 186

Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in verschillende gemeenten: Echt-Zwolle Meldingen van verschillende gemeenten betreffende ongevallen, beschietingen, bombardementen en het afwerpen van (lege) benzinetanks door vliegtuigen

Tabel 11: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Nationaal Archief te Den Haag In het Nationaal Archief zijn onderstaande archieven geraadpleegd. Indien mogelijk is er specifiek gezocht naar stukken over de betreffende provincie en de directe omgeving van het onderzoeksgebied. 2.04.53.15 Inspectie Bescherming Bevolking Luchtaanvallen Inv.nr.: Omschrijving 69-79 Meldingen en proces-verbaal ontvangen van gemeenten over geallieerde luchtactiviteiten, 19401941 70 Friesland 2.04.110 Archief Korps Hulpverleningsdienst van het Ministerie Binnenlandse Zaken 1945-1974 Inv.nr. Omschrijving 20 Registers met krantenknipsels inzake explosieven. Zonder datum 21 Registers met krantenknipsels inzake explosieven. 1945-1947 22 Registers met krantenknipsels inzake explosieven. 1957-1959 27 Register met krantenknipsels inzake ongevallen met oorlogstuig. 1965-1970 28 Verzameling krantenknipsels inzake de Hulpverleningsdienst. 1947-1970 2.13.71 Archieven van het Ministerie van Defensie te Londen 1940-1941 – Ministerie van Oorlog te Londen [1941-1945]; Departement van Oorlog: Bureau Londen [1945-1947], (1933) 1940-1947 (1974) Inv.nr.: Omschrijving 1788-2107 Geen relevante gegevens gevonden. 2.13.167 Bunkerarchief Inv.nr.: Omschrijving Geen relevante gegevens gevonden.

2.13.210 Ministerie van Defensie: Commissie van Proefneming Inv.nr.: Omschrijving 23 Staten houdende opgaven van plaatsen waar mogelijk onontplofte projectielen zijn gevonden, die wel of niet geruimd zijn, 1940. Tabel 12: Overzicht van geraadpleegde bronnen in het Nationaal Archief Den Haag. Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) De EOD is eigenaar van twee archieven: het ‘Mijnenveldregister’ en het archief met de ‘Uitvoeringsopdrachten’ (UO’s), ook betiteld als ‘Melding Opdracht Ruimrapportage Afdoening’ (MORA), de ruimrapporten. Meldings- en ruimgegevens van verdachte objecten/ontplofbare oorlogsresten (1971-2022) Nummer: Locatie: Aangetroffen: 20142251 Parklaan 2, Dokkum 45 x Klein kaliber munitie; diverse 20200242001 Parklaan 2, Dokkum 500 gram x Kruit, diverse x Diverse KKM en slaghoedjes 20200242002 Parklaan 2, Dokkum 500gr x Kruit 20210756001 Parklaan 2, Dokkum 18 x Div kaliber kkm 20211615001 Parklaan 2, Dokkum 22 x Verschoten Tabel 13: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in het archief van de EODD.

Pagina 36 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Semistatische archiefdiensten (SSA) Ministerie Defensie te Rijswijk Het SSA beschikt nog over het archief van de Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD). Deze dienst was in de periode 1945-1947 verantwoordelijk voor het opruimen van mijnen en achtergelaten munitie. Archief Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD) Inv.nr.: Omschrijving: Doos 43 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 43 A t/m B Doos 44 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 44 B t/m E Doos 45 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 45 E t/m G Doos 46 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 46 G t/m H Doos 47 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 47 H t/m K Doos 48 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 48 K t/m L Doos 49 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 49 M t/m N Doos 50 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 50 N t/m O Doos 51 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 51 P t/m S Doos 52 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 52 S t/m U Doos 53 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 53 V t/m W Doos 54

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 54 W Doos 55 Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 55 W t/m Z Tabel 14: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in het SSA. Kadaster Zwolle Via het Kadaster is onderstaand (historisch) kaartmateriaal geraadpleegd. Het gaat bijvoorbeeld om geallieerde stafkaarten en, indien beschikbaar, Defence Overprints, historische topografische kaarten Kadaster. Deze kaarten zijn ook gebruikt bij het onderzoek naar naoorlogse ontwikkelingen (contra-indicaties). Soort materiaal: Geallieerde stafkaarten Historische topografische kaarten Kadaster

Nummer en titel kaart: 308 Hallum Historische tijdreis 1945

Tabel 15: Overzicht van geraadpleegde bronnen via Kadaster Zwolle. Luchtfotocollecties De beschikbare relevante luchtfoto’s zijn geïnventariseerd en door middel van ArcGIS Pro op de juiste locatie gelegd en bestudeerd. Voor het luchtfoto-onderzoek zijn de volgende collecties beschikbaar: The National Collection of Aerial Photography (NCAP, voormalig The Aerial – Reconnaissance Archives (TARA)) te Edinburgh, Schotland; Wageningen UR te Wageningen; Kadaster Zwolle; Laurier Military History Archive (LMH), Waterloo (Canada); National Archives and Records Administration (NARA), College Park (MD, Verenigde Staten). Met het oog op een nauwkeurige analyse is rekening gehouden met de pijlers dekking en kwaliteit. Opnamedatum: 05-11-1943 28-08-1945

Sortienummer: E-484-542 106G-LIB-284

Beeldnummers: 4050 3052, 4053

Opnamehoogte: 1 : 10.000 1 : 15.000

Bron/archief: DotKa NCAP

Tabel 16: Overzicht van de geraadpleegde en bestudeerde luchtfoto’s. The National Archives (TNA) te Londen, Verenigd Koninkrijk In The National Archives is onderzoek verricht in stukken van de geallieerde Second Tactical Air Force en andere stukken over relevante luchtoorlog gerelateerde activiteiten. AIR14 Air Ministry: Bomber Command: Registered Files Inv.nr.: Omschrijving: 2676 Night Bomb raid sheets Vol. XIII. 1943 Jan-May AIR25 Air Ministry and Ministry of Defence: Operations Record Books, Groups Inv.nr.: Omschrijving: 152 No. 8 (Bomber) Group, Operations record book, 1942 Aug.- 1943 Dec. Pagina 37 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

AIR37 Air Ministry: Allied Expeditionary Air Force, later Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (Air), and2nd Tactical Air Force: Registered Files and Reports Inv.nr.: Omschrijving: 714 2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: July - August 715 2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Sept.- Oct. 716 2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Nov.- Dec. 717 2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: : Jan.- Feb. 718 2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: : Mar.- May Tabel 17: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in The National Archives. Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg In het Bundesarchiv-Militärarchiv is de collectie Lagerberichte van de Luftwaffenführungsstab geraadpleegd, die melden bevat over bomafwerpingen op Nederlands grondgebied in de periode 10 mei 1940 tot 10 november 1941. RL 2-II Generalstab der Lufwaffe/Luftwaffenführungsstab Inv.nr.: Omschrijving: 5.3 Lagemeldungen, Lageberichte 205 Lageberichte Nr.246-Nr.258, 9. Mai 1940 - 21. Mai 1940 206 Lageberichte Nr.259-Nr.264, 22. Mai 1940 - 27. Mai 1940 207 Lageberichte Nr.265-Nr.270, 28. Mai 1940 - 1. Juni 1940 208 Lageberichte Nr.271-Nr.276, 3. Juni 1940 - 7. Juni 1940 209 Lageberichte Nr.277-Nr.282, 9. Juni 1940 - 13. Juni 1940 210 Lageberichte Nr.283-Nr.290, 15. Juni 1940 - 21. Juni 1940 211 Lageberichte Nr.292-Nr.298, 23. Juni 1940 - 29. Juni 1940 211a 1. Juli 1940 - 5. Juli 1940 212 Lageberichte Nr.305-Nr.317, 7.

Juli 1940 - 19. Juli 1940 213 Lageberichte Nr.319-Nr.330, 21. Juli 1940 - 1. Aug. 1940 214 Lageberichte Nr.375-Nr.382, 15. Sept. 1940 - 22. Sept. 1940 215 Lageberichte Nr.383-Nr.391, 23. Sept. 1940 - 1. Okt. 1940 216 Lageberichte Nr.393-Nr.403, 3. Okt. 1940 - 13. Okt. 1940 217 Lageberichte Nr.404-Nr.414, 14. Okt. 1940 - 24. Okt. 1940 218 Lageberichte Nr.415-Nr.425, 25. Okt. 1940 - 4. Nov. 1940 219 Lageberichte Nr.426-Nr.434, 5. Nov. 1940 - 13. Nov. 1940 220 Luftlageberichte Nr.435-Nr.440, 14. Nov. 1940 - 19. Nov. 1940 221 Luftlageberichte Nr.441-Nr.447, 20. Nov. 1940 - 26. Nov. 1940 222 Luftlageberichte Nr.448-Nr.454, 27. Nov. 1940 - 3. Dez. 1940 223 Luftlageberichte Nr.455-Nr.463, 4. Dez. 1940 - 12. Dez. 1940 224 Luftlageberichte Nr.464-Nr.471, 13. Dez. 1940 - 21. Dez. 1940 225 Luftlageberichte Nr.472-Nr.479, 22. Dez. 1940 - 31. Dez. 1940 226 Luftlageberichte Nr.480-Nr.488, 1. Jan. 1941 - 9. Jan. 1941 227 Luftlageberichte Nr.489-Nr.497, 10. Jan. 1941 - 18. Jan. 1941 228 Luftlageberichte Nr.498-Nr.510, 19. Jan. 1941 - 31. Jan. 1941 229 Luftlageberichte Nr.511-Nr.519, 1. Feb. 1941 - 9. Feb. 1941 230 Luftlageberichte Nr.520-Nr.528, 10. Feb. 1941 - 18. Feb. 1941 231 Luftlageberichte Nr.529-Nr.538, 19. Feb. 1941 - 28. Feb. 1941 232 Luftlageberichte Nr.539-Nr.546, 1. März 1941 - 8. März 1941 233 Luftlageberichte Nr.547-Nr.554, 9. März 1941 - 16.

März 1941 234 Luftlageberichte Nr.555-Nr.559, 17. März 1941 - 21 März 1941 235 Luftlageberichte Nr.560-Nr.562, 22. März 1941 - 24. März 1941 236 Luftlageberichte Nr.563-Nr.569, 25. März 1941 - 31. März 1941 237 Luftlageberichte Nr.570-Nr.575, 1. Apr. 1941 - 6. Apr. 1941 238 Luftlageberichte Nr. 577-Nr. 583, 8. Apr 1941 - 14. Apr. 1941 239 Luftlageberichte Nr.584-Nr.591, 15. Apr. 1941 - 22 Apr. 1941 240 Luftlageberichte Nr.592 - Nr.599, 23. Apr. 1941 - 30. Apr. 1941 241 Luftlageberichte Nr.600 - Nr.605, 1. Mai 1941 - 6. Mai 1941 242 Luftlageberichte Nr.606 - Nr.613, 7. Mai 1941 - 14. Mai 1941 Pagina 38 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269

Luftlageberichte Nr.614 - Nr.625, 15. Mai 1941 - 26. Mai 1941 Luftlageberichte Nr.626 - Nr.637, 27. Mai 1941 - 7.Juni 1941 Luftlageberichte Nr.638 - Nr.645, 8. Juni 1941 - 15. Juni 1941 Luftlageberichte Nr.646 - Nr.655, 16. Juni 1941 - 25. Juni 1941 Luftlageberichte Nr.656 - Nr.660, 26. Juni 1941 - 30. Juni 1941 Luftlageberichte Nr.661 - Nr.666, 1. Juli 1941 - 6. Juli 1941 Luftlageberichte Nr.667 - Nr.672, 7. Juli 1941 - 12. Juli 1941 Luftlageberichte Nr.673 - Nr.678, 13. Juli 1941 - 18. Juli 1941 Luftlageberichte Nr.679 - Nr.684, 19. Juli 1941 - 24. Juli 1941 Luftlageberichte Nr.685 - Nr.691, 25. Juli 1941 - 31. Juli 1941 Luftlageberichte Nr.692 - Nr.700, 1. Aug. 1941 - 9. Aug. 1941 Luftlageberichte Nr.701 - Nr.707, 10 .Aug. 1941 - 16. Aug. 1941 Luftlageberichte Nr. 708 - Nr.713, 17. Aug. 1941 - 22. Aug. 1941 Luftlageberichte Nr.714 - Nr.719, 23. Aug. 1941 - 28. Aug. 1941 Luftlageberichte Nr.720 - Nr.725, 29. Aug. 1941 - 3.Sept. 1941 Luftlageberichte Nr.726 - Nr.730, 4. Sept. 1941 - 8.Sept. 1941 Luftlageberichte Nr.731 - Nr.736, 9. Sept. 1941 - 14. Sept. 1941 Luftlageberichte Nr.737 - Nr.742, 15. Sept. 1941 - 20. Sept. 1941 Luftlageberichte Nr. 743 - Nr.748, 21. Sept. 1941 - 26. Sept. 1941 Luftlageberichte Nr.749 - Nr.754, 27. Sept. 1941 - 2. Okt. 1941 Luftlageberichte Nr.755 - Nr.760, 3. Okt. 1941 - 9. Okt. 1941 Luftlageberichte Nr.761 - Nr.765, 10 .Okt. 1941 - 14. Okt.

1941 Luftlageberichte Nr.766 - Nr.769, 15. Okt. 1941 - 18. Okt. 1941 Luftlageberichte Nr.770 - Nr.774, 19. Okt. 1941 - 23. Okt. 1941 Luftlageberichte Nr.775 - Nr.778, 24. Okt. 1941 - 28. Okt. 1941 Luftlageberichte Nr.779 - Nr.785, 28. OKt. 1941 - 3. Nov. 1941 Luftlageberichte Nr.786 - Nr.791, 4. Nov. 1941 - 9. Nov. 1941

Tabel 18: Overzicht van de geraadpleegde bronnen in Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg. National Archives and Record Administration II (NARA II at College Park (VS)) Dit archief is niet geraadpleegd, omdat uit literatuur- en/of archiefonderzoek niet is gebleken dat het onderzoeksgebied is getroffen door luchtaanvallen uitgevoerd door de United States Army Air Forces (USAAF). Library and Archives Canada (LAC), Ottawa, Canada Omdat uit het overige bronnenmateriaal is gebleken dat Canadese landmachteenheden betrokken waren bij de oorlogshandelingen in het onderzoeksgebied, zijn in LAC relevante War Diaries van de betreffende eenheden geraadpleegd. Dit onderzoek is gericht op het vergaren van informatie ten aanzien van getroffen locaties, aantallen en kalibers ingezette geschutmunitie. RG24-C-3 War Diaries Inv.nr. Omschrijving: 14188 1st Armoured Car Regiment (Royal Canadian Dragoons), 1944/07-1945/04 Tabel 19: Overzicht van geraadpleegde bronnen in Library and Archives Canada (LAC). Websites In onderstaande online bronnen is gezocht naar relevante indicaties. Geraadpleegde websites Verplicht: Titel: SGLO Crash Database Vergeltungswaffen.nl – V1- en V2-wapens in Nederland Delpher Optioneel/aanvullend: Beeldbank

Pagina 39 van 53

URL: https://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl/ahome/lossregister/ https://vergeltungswaffen.nl/ https://www.delpher.nl/ https://beeldbankwo2.nl/nl/

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Historische Vereniging NoordoostFriesland RTV NOF

https://www.hvnf.nl/ https://www.rtvnof.nl/historici-staan-voor-raadsel-brandbom-dokkum/142196/

Tabel 20: Overzicht van geraadpleegde websites.

Pagina 40 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

7.3 Bijlage 3: Wet- en regelgeving Hieronder staat een overzicht van de meest relevante wet- en regelgeving op het gebied van explosievenopsporing. De volgende documenten zijn hierbij belangrijk: • • • • • •

Arbeidsomstandighedenwet, -besluit en –regeling (met name artikel 4.10); Certificatieschema voor het Opsporen van ontplofbare oorlogsresten (CS-OOO); Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten; Gemeentewet; Wet wapens en munitie; Rijksfinanciering.

De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) bevat regels voor werkgevers en werknemers om de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van werknemers en zelfstandige ondernemers te bevorderen. Doel is om ongevallen en ziekten te voorkomen die door het werk kunnen worden veroorzaakt. Tevens is in het Arbobesluit een directe verwijzing opgenomen naar het zogenoemde Certificatieschema voor het Opsporen van ontplofbare oorlogsresten (CS-OOO). In deze CS-OOO worden proceseisen gesteld aan het daadwerkelijk opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten op een projectlocatie. Daarnaast is in artikel 4.10 van het Arbobesluit een wettelijke verplichting geformuleerd voor initiatiefnemers van werkzaamheden om risico’s omtrent ontplofbare oorlogsresten ten minste op basis van een oriënterende studie in kaart te laten brengen. Omdat de wijze waarop een initiatiefnemer van werkzaamheden aan deze wettelijke eis zou moeten voldoen nogal breed geformuleerd is, is voor bureaustudies als deze een apart, privaat certificatieschema in het leven geroepen, te weten het Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten (CSVROO). In dit schema is beschreven aan welke onderzoeksinspanningen ten minste voldaan moet worden om tot een gedegen onderzoeksresultaat te kunnen komen.

Op basis van artikel 160 van de Gemeentewet ligt de beslissingsbevoegdheid om al dan niet tot het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten over te gaan bij het college van burgemeester en wethouders. De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid binnen de gemeente. Op basis van de artikelen 172, 175 en 176 van de Gemeentewet kan de burgemeester voor het handhaven van de openbare orde of voor het beperken van eventueel gevaar bevelen of algemeen verbindende voorschriften ops tellen voor de locatie(‘s) waar naar ontplofbare oorlogsresten wordt gezocht of waar een munitieartikel is aangetroffen. Om in aanmerking te komen voor een overheidsbijdrage in opsporingskosten, dienen deze kosten voor rekening te zijn van de gemeente, met dien verstande dat voor bepaalde kostensoorten van rijkswege een bijdrage kan worden verstrekt via het gemeentefonds. Uitzondering vormen kosten van werkzaamheden die verband houden met opsporingen die het gevolg zijn van door het Rijk of door een houder van een concessie als bedoeld in artikel 6, eerste lid van de Spoorwegwet (Rijkswaterstaat en ProRail) geïnitieerde grootschalige infrastructurele projecten, zoals de aanleg en onderhoud van wegen en spoorlijnen, baggerwerken en dijkverbeteringen.

Vanaf 2015 is de Bommenregeling gewijzigd en kunnen alle gemeenten in geval van opsporing en ruiming van explosieven een bijdrage van 68% in de kosten ontvangen door een raadsbesluit in te dienen. De kosten die in aanmerking komen voor vergoeding zijn gelijk aan de kosten die onder het oude Bijdragebesluit gedeclareerd konden worden, inclusief de daaromtrent eerder gecommuniceerde beleidsregels. Met de overheveling naar het gemeentefonds werd geen verandering in het soort kosten dat voor vergoeding in aanmerking komt, beoogd.

Pagina 41 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

7.4 Bijlage 4: Chronologisch overzicht van achterhaalde indicaties en hun relevantie Datum:

Literatuur en online bronnen:

29-10-1940

30-10-1940

22/23-07-1941

Eversteijn ‘Bombardement op Akkerwoude, Dokkum.’14

24/25-07-1941

Zwanenburg ‘Bomber Command In Akkerwoude bij Dokkum vielen acht tot negen bommen tijdens een luchtgevecht.’ 15

20-09-1941 t/m 30-09-1941

Gemeentelijke, provinciale en nationale archieven: Streekargyf NF Aan de weg O.Nijkerk zijn twee bommen gevallen. Op 60 en 150 meter afstand van de valplaats van de bommen stonden vier arbeiderswoningen.12 Streekargyf NF Twee bommen ingeslagen, kraters van ‘vrij grote omvang en diepte, met langs de kanten grondwallen’. Er kon niet met zekerheid worden gezegd of de bommen waren ontploft.13

Internationale archieven:

Idem.

Akkerwoude ligt ruim drie kilometer van het onderzoeksgebied verwijderd. Deze indicatie kan dus als niet relevant worden beschouwd. Idem.

Streekargyf NF Rapport betreffende het vallen van bommen te Engwierum. Bommen zijn tot minstens 3 meter onder het maaiveld ingeslagen. 16 Streekargyf NF

30-11-1941

Herleidbaarheid & relevantie onderzoeksgebied: Nijkerk ligt ruim 13 kilometer van het onderzoeksgebied verwijderd.

Engwierum ligt ruim 9 kilometer van het onderzoeksgebied verwijderd. De Lauwerszee ligt ruim 13 kilometer van het onderzoeksgebied verwijderd.

12 Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1864. 13 Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1864. 14 T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945 (z.p., z.j.) 729. 15 G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil. Kroniek van een luchtoorlog (deel 1, Den Haag 1993) 236. 16 Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1864.

Pagina 42 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Er wordt melding gemaakt van een op 30 november 1941 neergestort vliegtuig in de Lauwerszee. 17 Streekargyf NF Er wordt melding gemaakt van een neergestort vliegtuig boven de Lauwerszee, in de buurt van het dorp Anjum.18 Streekargyf NF Melding neergestort vliegtuig in de richting vanaf Anjum langs het dorp Oostrum, gevallen voorbij het dorp Oostrum en/of Murmerwoude-Driesum-Kollum.19

01-12-1941

27-02-1942

23-10-1942

14-02-1943

30-04/01-051943

Eversteijn Verongelukt vliegtuig: ‘T 1187 Mosquito Mk IV DZ343 GB- van het No. 105 squadron om 15.02 uur bij Raard in de omgeving van Dokkum.’20 Zwanenburg ‘8th Air Force Om 08.30 uur werden 75 B-17's uitgestuurd voor een aanval op spoorwegdoelen in Hamm. Alle keerden al vanuit het gebied van Dokkum terug wegens een gesloten wolkendek. Er waren dertien contacten met vijandelijke vliegtuigen waarvan één wordt geclaimd als neergeschoten.’ Studiegroep Luchtoorlog Een Stirling vliegtuig stortte neer bij Akkerwoude, 2,5 km ten zuidwesten van Dokkum. 21

Idem.

Deze gebeurtenis is niet feitelijk te herleiden naar het onderzoeksgebied.

Ook Raard ligt ruim drie kilometer van het onderzoeksgebied verwijderd. Deze indicatie kan dus als niet relevant worden beschouwd. Deze indicatie bevat geen herleidbare gegevens. Er wordt niets vermeld over de exacte locatie van het neergeschoten vliegtuig.

Akkerwoude ligt ruim drie kilometer van het onderzoeksgebied verwijderd. Deze indicatie kan dus als niet relevant worden beschouwd.

17 Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1156. 18 Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1156. 19 Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1867. 20 Eversteijn, Bombardementen, 1283. 21 Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945, ‘Verliesregister', https://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl/ (geraadpleegd 14 december 2022).

Pagina 43 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

04/05-05-1943

Eversteijn Verongelukt vliegtuig: ‘T 2271 Stirling Mk III BF505 HA-Z van het No. 218 Gold Coast squadron om 01.07 uur nabij het zgn. Zwart-Brugje tussen Murmerwoude en Dokkum.’22 Studiegroep Luchtoorlog Een Stirling vliegtuig stortte neer bij Murmerwoude, ten zuiden van Dokkum. Er waren acht personen aan boord, waarvan drie de crash overleefden. 23 Luchtoorlog Friesland Stichting Missing Airmen Memorial Foundation (SMAMF) doet onderzoek naar de bemanning van vliegtuigen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn neergestort. Uit de crashgegevens behorende bij bovengenoemde crash blijkt dat het gaat om de locatie Murmerwoude, het toestel Stirling, onderdeel van de Royal Air Force, eenheid 218e Squadron Radioletter Z. Het doel was Dortmund en als oorzaak van de crash wordt een luchtgevecht genoemd. Het toestel werd neergeschoten door een Duitse vlieger.24

The National Archives Uit de Operations Record Books blijkt dat de neergestorte Stirling waarschijnlijk tot No. 8 (Bomber) Group behoorde en vier bommen van 2000lbs aan boord had. 26 Uit het betreffende vluchtrapport van No. 218 (Gold Coast) Squadron wordt nogmaals vermeld dat er een Stirling BF505 met radionummer Z vermist is. Het vliegtuig is om 22:40 uur opgestegen en nooit geland. Aan boord waren acht Britse piloten/vliegeniers. 27

Deze indicatie is herleidbaar naar en dus relevant voor het onderzoeksgebied. De genoemde locaties van de vliegtuigcrash en de ontplofte bommen liggen vlakbij het onderzoeksgebied. Opvallend is dat Zwanenburg deze crash niet noemt. Wellicht omdat de aanval gericht was op Dortmund in Duitsland en niet op een Nederlandse locatie. Uit de luchtfotoanalyse blijkt dat er minstens een krater van afwerpmunitie in het onderzoeksgebied te zien is en nog twee andere potentiële kraters. De krater(s) is/zijn mogelijk afkomstig van de hier vermelde vliegtuigcrash en dus van 2000lbs bommen.

In-Dokkum/Waldnet 22 Eversteijn, Bombardementen, 1494. 23 Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945, ‘Verliesregister', https://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl/ (geraadpleegd 14 december 2022). 24 Luchtoorlog Friesland, https://www.luchtoorlogf riesland.nl/ (geraadpleegd 2 januari 2023). 26 The National Archives, AIR25, 152. 27 The National Archives, AIR27, 1351, 10.

Pagina 44 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

In de nacht van 4 op 5 mei 1943 voert de Royal Air Force een luchtaanval uit die rampzalig verloopt. Het bombardement is gericht op de Duitse stad Dortmund. Stirling BF505 komt boven Oost-Friesland echter in de problemen. Het vliegtuig wordt geraakt door het boordgeschut van een Messerschmitt Bf 110. De Stirling vliegt in brand en explodeert in de lucht. Brokstukken worden gevonden op vele kilometers afstand van Murmerwoude. De grootste delen stortten neer in de Lege Miede, nabij het voormalige ‘swart brechje’, de huidige Pier Prinslaan onder Dokkum. Bij de Murmerwoudsterweg naar Dokkum komen bommen tot ontploffing. Er waren in totaal acht vliegeniers aan boord. Vijf van hen waren op slag dood. Drie bemanningsleden overleven de crash. Twee van hen vallen de volgende dag in Duitse handen. De derde vindt tijdelijk onderdak bij een gezin bij Tergrêft onder Wânswert. 25

05-11-1943

Luchtfoto, sortie E-484-542, foto 4050 Op de luchtfoto is in het meest zuidelijke deel van het projectgebied een (oude) inslagkrater van afwerpmunitie te zien. Mogelijk is deze krater veroorzaakt door een bom afkomstig van het op 5 mei 1943 neergestorte vliegtuig. Er wordt in de literatuur/online bronnen nam elijk melding gemaakt van ontplofte bommen bij de Murmerwoudsterweg. Dit is de weg die aan de westkant langs het onderzoeksgebied loopt. De in de

25 In-Dokkum, ‘Nabestaanden onthullen paneel neergestorte Stirling’, https://www.in-dokkum.nl/content/onthulling-panelen-neergestorte-stirling-bommenwerpers-bij-dokkum-en-damwald/ (geraadpleegd

20 december 2022); Waldnet, ‘Inf ormatiepaneel Stirling BF505 Dokkum onthuld ’, https://www.waldnet.nl/wn/nieuws/58273/Inf ormatiepaneel_Stirling_BF505_Dokkum_onthuld.html (geraadpleegd 20 december 2022); Traces of War, ‘Commonwealth War Graves General Cemetery’, https://www.tracesof war.com/sights/20906/Commonwealth-War-Graves-General-Cemetery.htm (geraadpleegd 20 december 2022).

Pagina 45 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

12/13-08-1944

14-08-1944

26-08-1944

22-01-1945

literatuur genoemde crashlocatie van dit vliegtuig, de huidige Pier Prinslaan, staat niet geheel op deze luchtfoto. De andere luchtfoto’s, hoewel van latere datum, worden gescand op eventuele aanwijzingen van aanwezige brokstukken van het vliegtuig. De kans is aanwezig dat deze in verband met de verstreken tijd niet meer aanwezig en/of zichtbaar zijn op de luchtfoto’s van augustus 1945. Studiegroep Luchtoorlog Oosternijkerk ligt op bijna acht kiEen Mosquito vliegtuig stortte lometer afstand van het onderneer in Oosternijkerk, ten noordzoeksgebied. Deze indicatie kan noordoosten van Dokkum. 28 dus als niet relevant worden beschouwd. Er zijn daarnaast geen redenen om aan te nemen dat het onderzoeksgebied bij deze crash betrokken is geweest. Streekargyf NF Jouwsier ligt ruim 6 kilometer van Er wordt melding gemaakt van een het onderzoeksgebied verwijderd. in de nacht van 12 op 13 augustus Er is geen direct verband met het neergestort vliegtuig in het dorpje onderzoeksgebied. Jouswier. Het vliegtuig stortte op ongeveer 20 meter afstand van woningen neer. Er was in enkele percelen brand ontstaan. Jouwswier E6 en E7 werden aangetast. Het vliegtuig stortte neer in de buurt van de kerk. 29 Streekargyf NF Metslawier ligt op 7 kilometer afMelding neervallen van voorwerstand vanaf het onderzoeksgepen uit vliegtuig: het bij de marebied. Niet relevant.

chaussee afgegeven materiaal was gevonden te Ropta o/d Metslawier. Het betrof een rubberboot en een tas met seinpatronen, parachute, zwemvest en vliegerkap. Alles werd vervoerd naar de Duitse Wehrmacht.30 Wikipedia Niet relevant voor dit onderzoek. Represaille in Dokkum: er werGeen relatie met mogelijk aan te den twintig gevangen door leden treffen ontplofbare oorlogsresten.

28 Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945, ‘Verliesregister', https://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl/ (geraadpleegd 14 december 2022). 29 Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1156 en 1867. 30

Streekargyf Noardeast-Fryslân, inv.nr. 1156. Pagina 46 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

14-04-1945

van de Sicherheitsdienst (SD) gefusilleerd. 31 Oorlogsbronnen ‘Op 14 april 1945 werd Dokkum bevrijd.’32 Huizinga De Canadezen reden met tanks via Drachten naar Dokkum. 33 Bollen Dokkum werd bevrijd door de Royal Canadian Dragoons. Volgens de beschrijving van Bollen verliep de bevrijding van Dokkum relatief rustig. 34

28-08-1945

Tresoar In de betreffende map bevindt zich een lijst met bevrijdingsdata van Friese gemeenten en plaatsen. Op deze lijst wordt ook Dokkum (Dockum) vermeld, met 14 april 1945 als bevrijdingsdatum. 35

Library and Archives Canada ‘MR 845104 Sheet M1 1/100000 14 Apr 45 […] The advance continued steadily northward as shown on marked map att as appx 6A, and finally the Sqn reached DOKKUM MR 8327 in the early evening after shooting up three staff cars, many enemy on bicycles and foot. 75 PW’s were taken and carried on the Sqn vehs, however many more were left to be picked up later. At DOKKUM the Sqn was received with tremendous ovation from the entire population which seriously impeded progress of the vehs. The prisoners were lodged in the local jail for the night since the evacuation was impossible and the Sqn moved into conc at MR 822268.’36

Deze indicatie bevat (vrij algemene) informatie over de bevrijding van Dokkum. Er worden in de bestudeerde bronnen geen hevige gevechten genoemd. Er is wel achterhaald door welk regiment Dokkum is bevrijd. In de oorlogsdagboeken worden ook geen hevige gevechten genoemd. Er kan dus worden aangenomen dat de bevrijding van Dokkum relatief vreedzaam verliep.

Luchtfoto, sortie 106G-LIB-284, foto 3052 en 4053 Op deze luchtfoto zijn geen bodemverstoringen waargenomen die wijzen op mogelijk achtergebleven oorlogsresten.

Tabel 21: Chronologisch overzicht oorlogshandelingen/indicaties met verwijzingen naar (de omgeving van) het onderzoeksgebied.

31 Wikipedia, ‘Represaille in Dokkum, https://nl.wikipedia.org/wiki/Represaille_in_Dokkum#:~:text=De%20Represaille%20in%20Dokkum%20was,Sicherheitsdienst%20(SD)%20werden%20gef usilleerd .

(geraadpleegd 14 december 2022). 32 Oorlogsbronnen, ‘Bevrijding Dokkum’, https://www.oorlogsbronnen.nl/thema/Bevrijding%20Dokkum (geraadpleegd 13 december 2022). 33 J.J. Huizinga, Friesland en de Tweede Wereldoorlog (Leeuwarden 1996) 48. 34 H. Bollen (e.a.), Canadezen in actie. Nederland najaar ’44 – voorjaar ’46 (z.p. 1994) 203-204. 35 Tresoar, archief nr. 39: Militair Gezag in Friesland, inv.nr. 33: Correspondentie inzake staat van oorlog en beleg; tevens staat aangevende bevrijding sdatum van de gemeenten in Friesland. 36 Library and Archives Canada, RG24-C-3, 14188, T-12562, 1st Armoured Car Regiment (Royal Canadian Dragoons), 1944/07-1945/04.

Pagina 47 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

[

Pagina 48 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Afbeelding 9: Uitsneden van twee documenten uit The National Archives met de bommenlast en vliegeniers van de op 5 mei 1943 neergestorte Stirling BF505.

Pagina 49 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Afbeelding 10: Gegevens van het op 5 mei 1943 neergestorte vliegtuig uit het verliesregister van Studiegroep Luchtoorlog. Pagina 50 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Afbeelding 11: Kaartje met daarop de routes van verschillende Canadese regimenten tijdens de bevrijdingsperiode. Pagina 51 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief

Vooronderzoek Ontplof bare Oorlogsresten Conf lictperiode Sportvoorziening Tolhuispark te Dokkum

Afbeelding 12: Pagina uit de oorlogsdagboeken van The Royal Canadian Dragoons.

Pagina 52 van 53

Projectcode: P04864 Versie: Def initief