20240611 Jaarrekening Noardeast-Fryslan 2023
Tekst van het document
-62-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit 2D: In 2023 wordt het resultaat van het onderzoek naar de toepassing van alternatieven voor aardgas, zoals aquathermie en hernieuwbare gassen (waterstof en groengas) gepresenteerd aan de Mienskip en de raad. De resultaten worden verwerkt in de WUP‘s. Smartdoel 3: Energieconsumenten zijn zich bewuster van hun energiegebruik, de kosten daarvan en de consequenties voor milieu en samenleving, en zijn gemotiveerd tot duurzaam energiegebruik en besparing. Activiteit 3A: Er wordt een gerichte communicatiecampagne ingezet om de inwoners te blijven motiveren en stimuleren.
Activiteit 3B: Er worden energieadviseurs ingezet en hun aantal wordt vergroot.
Activiteit 3C: Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een mobiel fysiek energieloket voor de inwoners.
Activiteit 3D: Het energieverbruik wordt lokaal verduurzaamd.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
In 2022 heeft een onderzoek naar thermische energie uit afvalwater (TEA) plaatsgevonden. Een concrete kans daaruit is bijvoorbeeld de RWZI in Dokkum. In het kader van het Wijkuitvoeringsplan in Dokkum Fûgellân is onderzocht of de restwarmte van de RWZI kan worden ingezet in de wijk. Hieruit blijkt echter dat warmtewinning uit het oppervlaktewater (TEO) betaalbaarder is.
Vanuit kennis- en innovatiecentrum Bowinn is onderzocht hoe we met een ketenaanpak van regionale ondernemers bewoners gedurende de gehele klantreis van het verduurzamingstraject kunnen begeleiden. Onderdeel hiervan is de communicatiecampagne. De ketenaanpak wordt momenteel uitgewerkt door twee kwartiermakers. We zijn in contact gekomen met een bedrijf dat energieadviseurs opleidt en ze daarna in dienst neemt. Wij hebben een aantal kandidaten aangedragen en deze personen hebben allemaal de cursus tot energieadviseur gedaan. Eén van de kandidaten is al aangenomen door het bedrijf en wordt door ons ingehuurd. In juni 2023 is een pilot georganiseerd met een mobiel energieloket. Gedurende 5 dagdelen zijn we in verschillende dorpen en wijken langs geweest met de Oanheaker. Bewoners konden hier terecht voor vragen over subsidies, leningen en andere gemeentelijke regelingen. Mede vanwege de periode van het jaar werd het loket maar mondjesmaat bezocht. Om die reden verkennen we een alternatieve opzet, bijvoorbeeld het inrichten van een fysiek energieloket. Dit wordt in het kader van de ketenaanpak door de kwartiermakers uitgewerkt. Er zijn al 40 windmolens bij agrariërs aangevraagd. Ook is een vergunningstraject gestart voor het vergunnen van 8 monovergisters bij agrariërs.
-63-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit 3F: De middelen uit het Nationaal Isolatieprogramma worden ingezet ten behoeve van de energiearmoede.
Smartdoel 4: De organisatie, bestuurlijk en ambtelijk, is zich bewust van de noodzaak om te komen tot een duurzame samenleving. Activiteit 4A: In 2026 wordt 35% van de inkoop en aanbesteding circulair uitgevraagd, in 2030 75% en in 2035 100%. Activiteit 4B: Bestuurlijk en ambtelijk zal Noardeast-Fryslân actief betrokken zijn en blijven bij Circulair Friesland.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Inmiddels heeft de gemeente ruim 3 miljoen ontvangen vanuit het Nationaal Isolatieprogramma. Met middelen die nog beschikbaar zijn vanuit de aanpak energiearmoede, kan de gemeente de komende jaren in totaal bijna 4 miljoen euro aan subsidie verstrekken. Hiermee kunnen eerst 1.400 huishoudens aanspraak maken op een subsidie van € 2.800 voor het treffen van isolatiemaatregelen. Huishoudens met een koopwoning met een WOZ-waarde lager dan het gemeentelijke gemiddelde (€ 266.000) en een laag energielabel komen hiervoor in aanmerking. Gezien de (deelse) overlap tussen lage WOZ-waarde en laag inkomen draagt deze regeling nadrukkelijk bij aan het bestrijden van energiearmoede. Voor de zomer komt de subsidie beschikbaar. Het subsidieplatform wordt nu opgezet in samenwerking met 13 andere Friese gemeenten en de provincie. Op die manier is het aanbod voor Friese bewoners zoveel mogelijk hetzelfde. Daarbij biedt de provincie extra middelen vanuit de winsten vanuit Windpark Fryslân. Dit gaat om maximaal € 2.500 per woning, voor geselecteerde wijken (op basis van % energiearmoede). We zijn al in september begonnen met het communiceren over deze subsidie, namelijk door in geselecteerde dorpen deur tot deur te gaan met een gratis energieadvies. Daar zijn al bijna 700 huishoudens uit gekomen, die interesse hebben voor deze subsidie.
De gemeente zal met nieuwbouw/ renovatie van gebouwdeel A/ B van het gemeentehuis /stadhuis meedoen met de pilot van Circulair Fryslân om deze zo circulair mogelijk uit te vragen. Wethouder Koonstra is ambassadeur voor Fryslân bouwt Circulair. Hij wordt hierbij ambtelijk ondersteund.
-64-
Nr
Subdoelen activiteiten
503
De fysieke leefomgeving wordt dusdanig functioneler en aantrekkelijker ingericht, dat de landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische waarden worden beschermd en de belevingswaarden en de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving worden versterkt. Smartdoel 1: Het beleid voor de fysieke leefomgeving c.a. in de gemeente wordt integraal geactualiseerd. Activiteit 1A: Er wordt een Omgevingseffectrapportage uitgevoerd, waarvan de resultaten worden meegewogen bij het afronden van het voorbereidingsproces voor de Omgevingsvisie. Activiteit 1B: Er wordt een integrale omgevingsvisie voor de hele gemeente vastgesteld voor 1 januari 2024. Smartdoel 2: Het beleid voor Dokkum m.b.t. de fysieke leefomgeving c.a. wordt integraal geactualiseerd. Activiteit: De visie wordt opgesteld en aan de raad voorgelegd.
Smartdoel 3: Er wordt een passende stadsentree gemaakt in Dokkum conform de Binnenstadsvisie Dokkum. Activiteit: Er wordt samen met een te selecteren marktpartij een uitgewerkt plan opgesteld voor de Noordelijke Stadsentree Regiostad Dokkum, vast te stellen door de raad, en een overeenkomst gesloten met de projectpartner op de Panwurklocatie. Smartdoel 4: Houtkolk 2 in Dokkum wordt integraal herontwikkeld als woningbouwlocatie. Activiteit 4A: Er worden samen met de marktpartijen duidelijke procesafspraken gemaakt en bestuurlijk geaccordeerd.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
De rapportage is gereed en de resultaten zijn meegenomen in de ontwerpomgevingsvisie. De rapportage is als bijlage opgenomen bij de omgevingsvisie.
De vaststelling van de omgevingsvisie is in overleg aangepast van mei naar juli 2024.
De visie Dokkum wordt meegenomen in de omgevingsvisie. Deze krijgt uw raad binnenkort ter vaststelling aangeboden. Omgevingsprogramma Dokkum verloopt volgens planning.
Planuitwerking wordt in 2024 opgestart.
Het programmabureau Gebiedsontwikkeling is gestart met de herontwikkeling van Houtkolk fase 2. De gespreken met de ontwikkelaar zijn opgestart.
-65-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit 4B: Er wordt een gedragen herontwikkelingsplan vastgesteld.
Smartdoel 5: De Prinslocatie in Dokkum wordt integraal herontwikkeld als woningbouwlocatie en inclusieve zorgwijk. Activiteit 5A: Er wordt een ontwikkelplan vastgesteld.
Activiteit 5B: Er worden verdere stappen in het proces vastgelegd in een anterieure grondexploitatieovereenkomst. Smartdoel 6: Er wordt gezorgd voor een ruimtelijk kwalitatieve en structurele oplossing voor de parkeerbehoefte rondom de binnenstad (relatie programma 4) Activiteit 6A: Er is geborgd dat het verlies aan parkeerplaatsen op de Markt tijdelijk en structureel wordt gecompenseerd, n.a.v. de unaniem in de gemeenteraad aangenomen motie dienaangaande. Activiteit 6B: De structurele behoefte aan parkeercapaciteit in Dokkum wordt onderzocht en gerealiseerd. Smartdoel 7: Er is geborgd dat het verlies aan parkeerplaatsen op de Markt tijdelijk en structureel wordt gecompenseerd, n.a.v. de unaniem in de gemeenteraad aangenomen motie dienaangaande. Activiteit 7A: Er wordt een tijdelijk parkeerterrein aangelegd, mogelijk op het zuidelijk deel van de gemeentewerf in Dokkum. Activiteit 7B: Bij het bepalen van het aantal te realiseren parkeerplaatsen op de Panwurklocatie wordt dit meegewogen.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
In eerste instantie wordt het woonprogramma vastgesteld en vervolgens wordt dit stedenbouwkundig uitgewerkt.
Op weg naar een integraal ontwikkelplan voor de Prinslocatie zijn in 2023 belangrijke stappen gezet richting verdere uitwerking in 2024. De voortgang en planning van de toegekende rijkssubsidie woningbouwimpuls wordt in samenhang hiermee in 2024 tijdig gerapporteerd aan het rijk. In 2023 konden op deze activiteit nog geen verdere stappen worden gezet, omdat er eerst voorrang moest worden gegeven aan energie op de integrale planuitwerking op initiatief van de ontwikkelaar(s).
Het proces om te komen tot parkeerbeleid is na de zomer gestart. Eerste resultaten worden in eerste helft 2024 bekend. De tijdelijke compensatie is gereed d.m.v. parkeerterrein op de gemeentewerf.
Onderzoek is gereed en is input voor parkeerbeleid.
Het parkeerterrein is gereed.
Dit is meegenomen in het parkeeronderzoek en nu input voor het op te stellen beleid en vervolgens als input voor het project de noordelijke stadsentree.
-66-
Nr
Subdoelen activiteiten
Smartdoel 8: De centralisatie van het gemeentelijk ambtenarenapparaat is zorgvuldig ruimtelijk ingepast in het historisch centrum van Dokkum. Activiteit: De mogelijke huisvestingsvarianten in Dokkum worden in beeld gebracht en beoordeeld en er wordt een definitieve keus gemaakt. Smartdoel 9: Het Harddraverspark is ruimtelijk en functioneel beter ingericht en passender in het stedelijk functioneren van Dokkum opgenomen. Activiteit 9A: Het met de gebruikers van het park opgestelde inrichtingsplan wordt vervat in een bestemmingsplan. Activiteit 9B: Het herinrichtingsplan wordt uitgevoerd.
Smartdoel 10: De ruimtelijke kwaliteit van de woonomgeving is verbeterd. Activiteit 10A: In 2023 is er een ontwikkelagenda voor de oostelijke regio van de gemeente opgesteld in samenspraak met de dorpenfederatie. Bij elke ontwerpopgave wordt de openbare zodanig ingericht dat die uitnodigt tot gezond gedrag (zie ook programma 2). Activiteit 10B: Bij elke ontwerpopgave wordt de openbare zodanig ingericht dat die uitnodigt tot gezond gedrag (zie ook programma 2). Smartdoel 11: Beschermingswaardige landschappelijke en cultuurhistorische structuren, elementen en gebouwen blijven behouden. Activiteit 11A: Per kern wordt een ruimtelijke kwaliteitskaart en ontwikkelagenda opgesteld.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Voltooid. Keuzes zijn gemaakt, in uitvoering.
Er wordt gewerkt aan de detaillering van het Raamwerk tot een Voorlopig Ontwerp. Zodra er zicht is op een Voorlopig Ontwerp zal waar nodig gestart worden met het ruimtelijke kader onder de omgevingswet. Volgt na stappen die hierboven zijn beschreven.
Er is wel een ontwikkelagenda nodig voor vier dorpen in de oosthoek. Naar alle waarschijnlijkheid gaan we daar met verschillende partijen aan de slag.
Er zijn werkafspraken gemaakt met medewerker gezondheid. Deze zullen in de organisatie worden geïmplementeerd en geborgd.
De ruimtelijke kwaliteitskaart wordt meegenomen in de dorpsbiografieën die worden opgesteld
-67-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit 11B: De maatregelen vanuit het Groenstructuur- en Biodiversiteitsplan, met als doel beschermen en versterken landschappelijke en cultuurhistorische elementen binnen de openbare ruimte, worden uitgevoerd. Activiteit 11C: Er worden dorpsbiografieën gemaakt voor de dorpen die met de woningbouwprojecten in fase één en twee worden gerealiseerd. Activiteit 11D: De landschapsbiografie als kennisdocument wordt verankerd in het beleid. Activiteit 11E: Er wordt een dorpenontwikkelkaart gemaakt met de dorpen, aan de hand van de toekomstbeelden uit de Omgevingsvisie en dorpsbiografieën (zie programma 2). Activiteit 11F: In 2023 legt het college een voorstel voor een erfgoednota voor aan de raad.
Activiteit 11G: De voor- en nadelen van het instellen van een gemeentelijke monumentenlijst wordt onderzocht. 504
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Afgerond.
Het project is opgestart, volgens de planning zullen er de komende 2 jaar 20 dorpsbiografieën worden gemaakt.
De eerste stap is het meenemen van de landschapsbiografie in de omgevingsvisie. Dit is gedaan. Vervolgens kunnen de kernkwaliteiten worden beschermd via het op te stellen omgevingsplan. Wordt in 2024 opgepakt.
De erfgoednota is gereed en wordt voor bestuurlijke besluitvorming aangeboden in 2024
De opdracht tot het onderzoek is verstrekt. Uitvoering is afhankelijk van de vaststelling van de erfgoednota.
Meer toepassen van de uitgangspunten van de circulaire economie. Smartdoel 1: Het te storten of te verbranden afval wordt tot een minimum beperkt op weg naar uiteindelijk nul. De scheiding van afvalfracties wordt geoptimaliseerd met borging van kwaliteit. De afvalinzameling in de hele gemeente is geharmoniseerd. Activiteit 1A: Het vastgestelde grondstoffenplan wordt tot uitvoering gebracht.
Wordt beschouwd als “Going Concern”. De programmabegroting is hier in 2024 op aangepast.
Activiteit 1B: Inwoners worden actief gestimuleerd om zo weinig mogelijk afval te produceren.
Wordt beschouwd als “Going Concern”. De programmabegroting is hier in 2024 op aangepast.
-68-
Nr
505
Subdoelen activiteiten
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Activiteit 1C: Inwoners worden actief gestimuleerd om hun afval zo goed mogelijk te scheiden.
Wordt beschouwd als “Going Concern”. De programmabegroting is hier in 2024 op aangepast.
Activiteit 1D: De bron- en nascheiding van de huishoudelijk afvalinzameling en -verwerking wordt verder ontwikkeld, opdat zo veel als mogelijk van dit afval kan worden hergebruikt. Activiteit 1E: Er wordt een gemeentelijk circulair ambachtscentrum gerealiseerd waardoor het hergebruik van producten (voor zowel de consumentenmarkt, als voor lokale bouwbedrijven) binnen de gemeente optimaal wordt gefaciliteerd, in samenwerking met Dokwurk, Kringloopwinkels en Milieustraten. De energiearmoede wordt zodanig verminderd dat in 2030 alle inwoners blijvend in hun energiebehoefte kunnen voorzien op basis van een maatschappelijk verantwoord niveau van levensonderhoud. Smartdoel 1: De energielasten van huishoudens zijn in 2026 zodanig verlaagd, dat we vanuit de top 3 op de lijst van gemeenten met de hoogste energielasten zijn gezakt naar een plek buiten de top 10. Activiteit 1A: Met de woningcorporaties worden prestatieafspraken gemaakt tot verlaging van energielasten/energieratio.
Wordt beschouwd als “Going Concern”. De programmabegroting is hier in 2024 op aangepast.
Kringloopwinkel Raderwerk in Kollum heeft een nieuw pand betrokken. In dit nieuw pand wordt in samenwerking met verschillende partijen (o.a. Dokwurk) wordt toegewerkt naar een cirulair ambachtscentrum. Doel is om de samenwerking verder te verbreden met meer kringloopwinkels.
Energiearmoede heeft een prominente rol in de prestatieafspraken met woningcorporaties. Daarnaast zijn en worden de woningcorporaties nauw betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van het plan van aanpak energiearmoede. Zo werken we samen aan de inzet van de Ljochtbussen en Energiecoaches, voeren we een pilot voor energiedisplays uit en werken we samen op het gebied van communicatie.
-69-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit 1B: In 2023 worden maatregelen vastgesteld om de energieratio van huishoudens tijdens de coalitieperiode te verlagen.
Activiteit 1C: Er wordt een Actieplan Energiearmoede voorbereid.
Activiteit 1D: In 2023 wordt een integrale beleidsagenda voor de bestrijding van energiearmoede opgeleverd op het vlak van sociaal domein, duurzaamheid en wonen.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Vanuit het plan van aanpak energiearmoede worden drie sporen van maatregelen aangeboden die huishoudens helpen met energiebesparing, namelijk een subsidie voor isolatiemaatregelen, gratis kleine energiebesparende maatregelen en de witgoedwissel. Aanvullend daarop heeft NoardeastFryslân recent ruim 9 miljoen euro ontvangen vanuit het Volkshuisvestingsfonds om ruim 300 koopwoningen in energiearmoede verregaand te isoleren. In Q2 wordt hiervoor een plan van aanpak naar de raad gebracht. De inzet van de Energiecoach is nu structureel geborgd in de organisatie, via dekking uit de CDOKE-middelen. In 2023 zijn 380 unieke adressen bezocht door de Energiecoach, waarvan 280 een voucher van 600 euro hebben ontvangen voor de witgoedwissel. Voor de twee Ljochtbussen is in elk geval dekking tot en met eind 2024. Afhankelijk van het aantal aanmeldingen wordt er nog besloten over de inzet vanaf 2025. Door de twee Ljochtbussen zijn in totaal 819 unieke adressen in Noardeast-Fryslân bezocht in 2023. Van de initiële subsidie isolatiemaatregelen van de aanpak energiearmoede is slechts 37 maal gebruik gemaakt. Om die reden is deze subsidie stopgezet en gecombineerd met de subsidieregeling vanuit het Nationaal Isolatieprogramma (zie activiteit 3F van 502). Het plan van aanpak energiearmoede is tot stand gekomen in samenwerking met sociaal domein, duurzaamheid, wonen.
Ook maakt het thema energiearmoede nadrukkelijk onderdeel uit van het ‘actieplan integraal en kindgericht armoede en schuldenbeleid 2022’. Er vindt tweemaandelijks een integraal overleg plaats over de aanpak energiearmoede
Smartdoel 2: In 2026 hebben huishoudens inzicht in de eigen energielasten, in het nut en de wenselijkheid van het verlagen van de energielasten, in de mogelijkheden om die verlaging te bereiken en zetten de noodzakelijke stappen om die verlaging te bereiken.
-70-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit 2A: Met de woningcorporaties worden prestatieafspraken gemaakt tot bewustwording onder huurders van verlaging van energielasten/energieratio.
Activiteit 2B: In 2023 wordt een communicatieplan voorbereid en vastgesteld.
Activiteit 2C: De inzet van energiecoaches wordt verder geïntensiveerd.
Activiteit 2D: De communicatieprogramma’s worden gecontinueerd.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Energiearmoede heeft een prominente rol in de prestatieafspraken met woningcorporaties. Daarnaast zijn en worden de woningcorporaties nauw betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van het plan van aanpak energiearmoede. Zo werken we samen aan de inzet van de Ljochtbussen en Energiecoaches, voeren we een pilot voor energiedisplays uit en werken we samen op het gebied van communicatie. In het plan van aanpak energiearmoede is een communicatieplan opgenomen. Naast algemene communicatie via de gemeente is er ook ingezet op communicatie vanuit de ‘actieve Mienskip’. Denk bijvoorbeeld aan flyers bij bibliotheken, Dokwurk en in de dozen van voedselbanken of bijvoorbeeld teksten in kerkbladen. Momenteel is er één energiecoaches in dienst bij de gemeente, waarvoor nu een structurele functie is gecreëerd. Daarnaast zijn er 5 vrijwillige coaches via Stichting Elkenien Grien, die bij pieken van aanvragen kunnen worden ingezet. Zie eerdere opmerking over het communicatieplan in het plan van aanpak energiearmoede.
Smartdoel 3: Het aandeel van verduurzaamde woningen is in 2026 in lijn met het provinciaal gemiddelde.
Activiteit 3A: Met woningcorporaties worden prestatieafspraken gemaakt tot verduurzaming van de woningvoorraad.
Onlangs heeft TNO nieuwe cijfers uitgebracht over energiearmoede in 2022. Uit de analyse volgt dat verschillende maatregelen, zoals belastingverlaging en de energietoeslag, de groei van energiearmoede hebben geremd. Toch heeft energiearmoede zich verder geïntensiveerd in regio’s die al slecht scoorden. Met 10,1% (t.o.v. 9,3% in 2020) staat Noardeast-Fryslân nog steeds in de top-3 van Friese gemeenten met hoogste percentage. Echter, met de recent ontwikkelde aanpak hopen we dat percentage verder en verder te laten zakken. Er is nauwe afstemming met de woningcorporaties over hun doelstellingen rond verduurzaming, met name op het gebied van isolatie. Voor 2028 hebben de woningcorporaties alle energielabels E, F en G uitgefaseerd. WoonFriesland faseert ook de labels D uit.
-71-
Nr
Subdoelen activiteiten
Voortgang jaarrekening
Activiteit 3B: In 2023 wordt een monitoringssysteem voorbereid om inzicht te verwerven in de mate van energiearmoede, de verdeling daarvan over inwonerscategorieën, de verdeling op wijk-, buurt- en dorpsniveau, de ontwikkeling ervan en de mate waarin bestrijdingsmaatregelen effectief zijn. Activiteit 3C: In 2023 sluiten we aan bij Data Fryslân om energiearmoede datagestuurd te bestrijden.
Toelichting Jaarrekening
De monitoring van energiearmoede wordt provinciaal opgepakt, namelijk via Data Fryslân, zie activiteit 3C.
Vanuit de Friese samenwerking heeft Data Fryslân een analyse gemaakt van kans op energiearmoede per wijk.
Onderwerp beleidsdocumenten Wonen Beleidsvisie wonen Prestatieafspraken Duurzaamheid Energietransitie ANNO Uitvoeringsprogramma 2017-2020 Ruimtelijke kwaliteit / RO / bouwen Structuurvisies binnen DDFK Structuurvisie bundelingsgebied Regiostad Dokkum Binnenstadsvisie Dokkum Beeldkwaliteitsplannen Afval Onderwerp reguliere activiteiten Wonen Woningbouwprogrammering Voorbereiden prestatieafspraken woningbouwcorporaties Adviseren in ruimtelijke processen en procedures Subsidieadviezen Adviseren bij herstructureringsopgaven Duurzaamheid Adviseren andere disciplines Ruimtelijke kwaliteit / RO / bouwen Eigen gemeentelijke ruimtelijke opgaven begeleiden Ruimtelijk adviseren in vergunningprocedures Opstellen ruimtelijke onderbouwingen Begeleiden ontheffings- en bestemmingsplanprocedures
Verbonden partij Welstandszorg Hûs en Hiem
Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Het voorzien van de gemeenten in de welstandsadvisering als bedoeld in de Woningwet en advisering over de toepassing van de Monumentenwet De FUMO is de Friese vertaling van de landelijk in te stellen Regionale Uitvoeringsdiensten. Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency
-72-
Verbonden partij
Stichting monumentenbehoud
Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar Kg/inwoner
Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit Nieuw gebouwde woningen Demografische druk
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincie Het instandhouden en beschermen van de monumenten als bedoeld in de monumentenwet Periode
Nederland
Peildatum
2022
Gemeente NoardeastFryslân 166,8
174,1
01-03-2024
2022
195,00
148,00
01-03-2024
%
2021
30,50
33,10
01-03-2024
Aantal per 1.000 woningen %
2022
7,30
9,30
01-03-2024
2023
80,80
70,30
01-03-2024
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Vestigingen (van bedrijven) Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit Nieuw gebouwde woningen
Toelichting
Bron
Demografische druk
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in LISA de leeftijd 15-65 jaar. Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. CBS
Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
RWS Basisregistratie adressen en gebouwen CBS
Overzicht baten en lasten 2023 Programma 5: Wenjen en Omjouwing Onderwerpen (bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Saldo
Baten 501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit 502 Wonen 503 Milieu 508 Afvalbeleid en afval inzameling Totaal baten
172 455 32 6.024 6.683
424 1.405 7.314 5.624 14.767
6.716 1.825 965 5.630 15.137
6.292 420 -6.349 7 370
Lasten 501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit 502 Wonen 503 Milieu 508 Afvalbeleid en afval inzameling Totaal lasten
-357 -2.095 -3.106 -4.651 -10.209
-2.332 -3.230 -11.100 -4.278 -20.939
-6.505 -1.866 -4.066 -4.356 -16.792
-4.173 1.364 7.034 -78 4.147
-73-
Onderwerpen (bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat
Jaarrekening
Saldo
-3.526
Begroting na wijziging -6.172
-1.655
4.517
0 767 767
-601 3.957 3.357
-601 1.543 942
0 -2.414 -2.414
-2.759
-2.815
-713
2.102
Toelichting op de verschillen Programma 5: Wenjen en Omjouwing (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit Het verschil tussen baten en lasten in de grondexploitaties bedraagt €773.000. De winstneming ten aanzien van de bouwgrondexploitatie vindt plaats op basis van de Percentage of Completion-methode (POC-methode). Dit betekent dat de baten en de lasten naar rato van de prestatie verwerkt worden. De afwijkingen worden in hoofdlijnen veroorzaakt door de fasering in de werkzaamheden in het exploitatiegebied ten opzichte van de begroting. Voor een nadere specificatie wordt verwezen naar de toelichting in de paragraaf Grondbeleid. Voor het uitvoeren van de omgevingswet is er een vergoeding ontvangen. In 2023 is er uiteindelijk gebleken dat de Omgevingswet niet in 2023 in werking is gegaan, maar per 1 januari 2024. Verschillen kleiner dan € 100.000. 502 Wonen Wabo-leges In verband met de invoering van de Omgevingswet zijn in 2023 extra aanvragen geweest. Dit leidt tot extra opbrengsten leges die aan 2023 moeten worden toegerekend. Dorpenontwikkelingsmaatschappij 2 is voortgezet in 2023, echter zonder subsidie van de provincie. Het budget van DOM2 wordt gedekt uit de Algemene reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
Het aantal bouwvergunningsaanvragen is hoger dan verwacht, er zijn daarom meer leges inkomsten ontvangen dan begroot.In 2022 waren er veel minder bouwvergunningsaanvragen en dat was de verwachting ook voor 2023. Verschillen kleiner dan € 100.000.
I of S
Bedragen x € 1.000 370 6.292 5.479
813
420 420
-215
153
62
-74-
Onderwerpen 503 Milieu Dit betreft het saldo van de CDOKE, dit is een specifieke uitkering voor het aannemen van personeel om de interne organisatie te versterken voor het uitvoeren van uw kllimaat- en energietaken. Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft het geen invloed Dit betreft het saldo voor de aanpak energiearmoede waarin huishoudens worden ondersteund bij het nemen van energiebesprarende maatregelen. Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het Rijk. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Inclusief (een deel van de) reservemutatie, is aan de lastenkant een zelfde opgenomen. Per saldo budgetneutraal. Dit betreft het saldo voor de proeftuin aardgas vrije wijk Eanjum, huishoudens worden ondersteund bij het aardgasvrij maken van de woningen. Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het Rijk. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft het geen invloed. Dit betreft het saldo van het isolatieprogramma, dit is een regeling waardoor de burger het huis kan isoleren en verduurdzamen Hiervoor heeft de gemeente een subsidie vanuit het Rijk ontvangen. Aan de lastenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft het geen invloed. Verschillen kleiner dan € 100.000.
508 Afvalbeleid en afval inzameling Er is in 2023 meer gemeentelijke belasting afvalstoffingheffing ontvangen dan begroot. De kosten daarentegen zijn ook hoger, waardoor de kostendekkendheid niet overschreden wordt. Bij de nascheiding van kunststoffen is er minder volume dan voorgaande jaren. De vergoedingen wordt ontvangen per ton. Hiermee zijn de werkelijke opbrengsten lager dan begroot. Verschillen kleiner dan € 100.000. Lasten 501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit Het verschil tussen baten en lasten in de grondexploitaties bedraagt €773.000. De winstneming ten aanzien van de bouwgrondexploitatie vindt plaats op basis van de Percentage of Completion-methode (POC-methode). Dit betekent dat de baten en de lasten naar rato van de prestatie verwerkt worden. De afwijkingen worden in hoofdlijnen veroorzaakt door inflatie in de kosten. Voor een nadere specificatie wordt verwezen naar de toelichting in de paragraaf Grondbeleid. De voorbereidingskredieten voor toekomstige woningbouwontwikkelingen. Geen lasten betekent geen onttrekking uit de algemene reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
I of S
Bedragen x € 1.000 -6.349 -874
-1.310
-3.199
-1.015
49 7 181
-116
-58 4.147 -4.173 -4.706
125
-75-
Onderwerpen De voorbereidingskredieten voor toekomstige bedrijventerreinen. Geen lasten betekent geen onttrekking uit de algemene reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. De werkzaamheden met betrekking tot de Omgevingswet zijn in volle gang en gaan door in 2024. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat aangezien het uit de Algemene reserve word gedekt. De raad heeft bij de resultaatbestemming 2021 een reserve Coallitieakkoord ingesteld. Waarbij geld beschikbaar is gesteld voor aanpak van de zogenaamde doorstroomlijst. De voorbereidingskredieten zijn verdeeld en gaan verder in 2024 Geen lasten betekent geen onttrekking uit de reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. De raad heeft bij de resultaatbestemming 2021 een reserve Coallitieakkoord ingesteld. Het geld is beschikbaar gesteld voor 20 hectare bedrijventerreinen. De voorbereidingskredieten zijn verdeeld en gaan verder in 2024. Geen lasten betekent geen onttrekking uit de reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Verschillen kleiner dan € 100.000. 502 Wonen De subsidiebedragen voor de Stadsontikkelingsmaatschappij (SOM) zijn beschikbaar voor de duur van het project. Er worden subsidies verstrekt voor de verbetering van de gevels van de panden. De kosten worden gedekt uit de reserve Stadsontwikkelingsmaatschappij.
Minder kosten betekent een lagere onttrekking uit de reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Het in stand houden en het verbeteren van de gemeentelijke monumenten. De uitvoering vind plaats in 2024, het resterende budget wordt overgeheveld naar 2024. Geen lasten betekent geen onttrekking uit de reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Met betrekking tot de bouw- en woningtoezicht is er een begrotingswijziging geweest tot het aanpassen van de belastingtarieven en de legesverordening. Deze wijziging is doorgevoerd om het nieuwe model leges VNG te hanteren, toepassen van de standaard indexatie en met het vooruitzicht dat de Omgevingswet in werking zou treden. Het bedrag van de begrotingswijziging is het te verklaren verschil, dit jaar was er verwacht dat er meer kosten zouden komen, maar was nog niet het geval. Verschillen kleiner dan € 100.000.
I of S
Bedragen x € 1.000 98
-159
378
91
1.364 981
100
372
-89
-76-
Onderwerpen 503 Milieu Dit betreft het saldo van de CDOKE, dit is een specifieke uitkering voor het aannemen van personeel om de interne organisatie te versterken voor het uitvoeren van uw kllimaat- en energietaken. Aan de batenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft dit geen invloed. Dit betreft het saldo voor de aanpak energiearmoede waarin huishoudens worden ondersteund bij het nemen van energiebesprarende maatregelen. Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het Rijk. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Aan de batenkant is hetzelfde bedrag opgenomen, inclusief mutatie reserve. Per saldo heeft dit geen invloed. Dit betreft het saldo voor de proeftuin aardgas vrije wijk Eanjum, huishoudens worden ondersteund bij het aardgasvrij maken van de woningen. Hiervoor heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het Rijk. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Aan de batenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft het geen invloed. Proeftuin aardgas vrije wijk Eanjum Dit betreft het saldo van het isolatieprogramma, dit is een regeling waardoor de burger het huis kan isoleren en verduurdzamen Hiervoor heeft de gemeente een subsidie vanuit het Rijk ontvangen. Aan de batenkant is hetzelfde bedrag opgenomen. Per saldo heeft het geen invloed. Budgetten Energiearmoede worden volgend jaar verder ingezet.
Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Op het gebied van Energiearmoede voert de gemeente diverse activiteiten uit dit in het kader van ‘Plan van Aanpak Energiearmoede’. Er is aan deze wens in totaal €1.100.000 voor gereserveerd door het College. Er zijn al enkele activiteiten opgestart, deze activiteiten zullen verder opgepakt worden in 2024. Verschillen kleinder dan €100.000 508 Afvalbeleid en afval inzameling Verschillen kleiner dan € 100.000. Saldo baten en lasten
I of S
Bedragen x € 1.000 7.034 874
1.391
3.199
1.015
284
400
-129 -78 -78 4.517
-77-
Specificatie reserveringen Programma 5: Wenjen en Omjouwing Reserves
Bedragen x € 1.000
Toevoegingen Geen toevoegingen aan reserves Onttrekkingen Algemene Reserve Omgevingswet wordt volgend jaar verder uitgevoerd, het resterende budget wordt overheveld naar 2024. De voorbereidingskredieten voor toekomstige woningbouwontwikkelingen is voor langere periode beschikbaar gesteld, het resterende bedrag wordt overheveld naar 2024. De voorbereidingskredieten voor toekomstige bedrijventerreinen. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Budgetten Energiearmoede worden volgend jaar verder ingezet. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Het in stand houden en het verbeteren van de gemeentelijke monumenten. Het resterende budget wordt overgeheveld naar 2024. Verschillen kleiner dan € 100.000 Reserve Stadsontwikkelingsmaatschappij De subsidiebedragen voor de SOM zijn beschikbaar voor de duur van het project. Het aantal aanvragen voor subsidies loopt evenredig op met de looptijd van het project. Het resterende bedrag wordt overheveld naar 2024. Reserve Coalitieakkoord De voorbereidingskredieten voor toekomstige bedrijventerreinen. Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. De voorbereidingskredieten voor toekomstige woningbouw zijn beschikbaar gesteld voor een periode van 3 jaar (2022 tot en met 2024) Het resterende budget wordt doorgeschoven naar 2024. Totaal Reserveringen
-2.414 -964 -159 -125
-98
-365
-100
-117 -981 -981
-469 -91
-378
-78-
Programma 6: Iepenbiere Romte Waar gaat programma 6 ‘Iepenbiere Romte’ over? Portefeuillehouder(s)
: P. Braaksma & H. Jouta
Inleiding: Het beheer van de openbare ruimte is van oudsher een belangrijke kerntaak van de gemeente. Voor het welbevinden van zowel onze inwoners als andere gebruikers, is het van belang dat er wordt gezorgd voor een goed onderhouden, leefbare, duurzaam ingerichte, veilige en gezonde openbare ruimte. Duurzaamheid is een breed begrip dat ook bij de inrichting en beheer van de openbare ruimte een rol speelt. Zo willen we inzetten om de biodiversiteit in gemeentelijk groen en bermen vergroten. We doen dit onder andere door de biodiversiteitsagenda uit te voeren. Verder willen we waardevolle bomen behouden en in stand houden op particuliere terreinen. We gaan ook kijken naar een duurzamer beheer van verharding in de openbare ruimte. Door omvorming van verharding is een duurzamer beheer mogelijk (bv klinkerpaden omvormen naar betonpaden). Hiervoor gaan we een plan maken en financiële mogelijkheden in kaart brengen. In dit programma wordt ook aandacht besteed aan het onderwerp verkeer en mobiliteit. We zetten ons in voor een veilige, aantrekkelijke, gezonde en duurzame bereikbaarheid van alle mogelijke bestemmingen voor bewoners, ondernemers en gasten van onze gemeente. In grote lijn gaan de doelstellingen over de verkeersstructuur en verkeersveiligheid, faciliteren van duurzame mobiliteit en het verbeteren van leefbaarheid door beperken van verkeersoverlast.
In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen is verdere informatie over de openbare ruimte opgenomen.
Nr
Subdoelen activiteiten
601
Realiseren van een duurzame inrichting van de openbare ruimte. Subdoel 1: Vergroten van de biodiversiteit in gemeentelijk groen o.a. door de biodiversiteitsagenda uit te voeren. Activiteit 1a: Initiatieven vanuit de mienskip actief ondersteunen in relatie tot onderhoud gemeentelijk groen door een bestemmingsreserve (fonds) voor groene initiatieven zoals: Geveltuinactie, Steenbreek, Vlinderidylle en vergelijkbaar.
Voortgang jaarrekenin g
Toelichting Jaarrekening
Stand 31 december: Groenfonds: Aantal aanmeldingen: 75 Afgewezen: 6 Afgehandeld: 67 Geveltuin: Aantal aanmeldingen: 11 Steenbreek: Aantal aanmeldingen: 10 Afgewezen: 1
-79-
Nr
Subdoelen activiteiten
Voortgang jaarrekenin g
Toelichting Jaarrekening
Activiteit 1b: Alle bermen volledig ecologisch beheren.
Er is nog geen nieuw materieel aangeschaft. Het nieuwe type maai / opraap moet specifiek aangepast worden op het beoogde maairegime business case ecologisch maaien. Binnenkort is hierover afstemming. Q2 2024 wordt het materieel aangeschaft.
Activiteit 1c: Bevorderen van kennis over een biodiverse woon- en leefomgeving (Groene Week).
Groene week is uitgevoerd. Dit is een terugkerend thema.
Activiteit 1d: Exotenbestrijding in aansluiting bij de provinciebrede aanpak.
Gezamenlijk afstemming met Wetterskip Fryslân en de Provincie op uitvoeringsniveau verloopt goed en constructief. I.r.t. bekostiging vanuit stedelijk water verloopt dit echter nog steeds moeizaam. Medio 2024 meer duidelijkheid.
Subdoel 2: Behoud en instandhouding van waardevolle bomen. Activiteit 2a: Inventariseren beeldbepalende particuliere bomen met VTA.
Inventarisatie is afgerond.
Activiteit 2b: Instellen van fonds onderhoud particuliere monumentale bomen.
VTA inspectie is uitgevoerd.
Activiteit 2c: Instellen van een kapverordening.
Bomenverordening is gereed en wordt op 21 maart 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Aansluitend zullen Nadere regels worden opgesteld en de lijst particuliere monumentale bomen worden gepubliceerd / ter inzage gelegd.
Subdoel 3: Duurzamer beheer van verharding in de openbare ruimte Activiteit 3a: Plan maken voor omvorming van verharding waardoor duurzamer beheer mogelijk is (bv klinkerpaden omvormen naar betonpaden). Hierbij een financieel plan maken (zowel eenmalig en structureel) en subsidiemogelijkheden in kaart brengen.
Er is in beeld gebracht welke verhardingen mogelijkheden bieden voor omvorming. Er zijn verschillende fietspaden welke in aanmerking komen om omgevormd worden naar betonfietspaden. De planning hiervoor is in beeld. De meerjarige omvorming zal worden meegenomen in het wegenonderhoud. Tevens zijn de subsidiemogelijkheden in beeld gebracht. Er loopt een subsidieaanvraag voor het omvormen t.b.v. duurzaamheid.
-80-
Nr
Subdoelen activiteiten
602
Het bevorderen van een verkeersveiliger leefomgeving met oog voor een (blijvend) goede bereikbaarheid. Subdoel 1: Het creëren van veilige bereikbaarheid. Activiteit 1a: Opstellen mobiliteitsplan (GMP).
Voortgang jaarrekenin g
Toelichting Jaarrekening
Mobiliteitsplan wordt momenteel gemaakt. Collegebesluit (inspraakrijp) is in de eerste helft van 2024. Definitieve besluitvorming derde kwartaal 2024.
Activiteit 1b: Uitwerken mobiliteitsvisie ANNO.
De verschillende opgaven binnen Mobiliteitsvisie worden uitgewerkt.
Subdoel 2: Bevorderen duurzame mobiliteit. Activiteit 2a: We faciliteren en creëren extra laadpalen (zie programma 5).
Verantwoording in programma 5.
Activiteit 2b: Stimuleren van fietsen door het aanbieden van verbeterde fietsinfrastructuur (incl. fietsparkeren).
Subdoel 3: Het verbeteren van de leefbaarheid Activiteit 3a: Uitwerken autoluwere binnenstad Dokkum
Activiteit 3b: Onderzoek aanleg geluidsscherm Rondweg Noord Dokkum
Beleidsmatige doelstellingen over het stimuleren van het fietsen worden meegenomen in het mobiliteitsplan. Uitvoering vindt plaats in 2024.
In september is de vorming van nieuw verkeer- en parkeerbeleid voor de binnenstad opgestart. Dit is eerste helft 2024 gereed. Voorbereiding geluidscherm eind 2023. In 2024 starten met de uitvoering.
Onderwerp beleidsdocumenten Realiseren van een duurzame inrichting van de openbare ruimte Intentieverklaring Dark Sky Waddengebied Biodiversiteitsplan Gemeente Noardeast-Fryslân (2021) Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) (2021) Nota Kapitaalgoederen (2021) Het bevorderen van een verkeersveiliger leefomgeving met oog voor een (blijvend) goede bereikbaarheid. Mobiliteitsvisie (ANNO) Manifest verkeersveiligheid (2015)
-81-
Verbonden partij GR Dokwurk Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Instandhouden c.q. realiseren van de vastgestelde onderhoudskwaliteit van de openbare ruimte. Het inkopen van energie en het beheer en onderhoud van openbare verlichting en elektrische laadinfrastructuur.
Overzicht baten en lasten 2023 Programma 6: Iepenbiere Romte Onderwerpen (bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Saldo
Baten 504 Verkeer en vervoer / Mobiliteit 601 Beheer openbare ruimte 603 Beheer en onderhoud sportvelden en gebouwen 604 Beheer en onderhoud begraafplaatsen Totaal baten
398 5.442 1.062 487 7.389
398 5.983 1.149 503 8.033
373 6.237 2.229 596 9.435
-25 254 1.080 93 1.402
Lasten 504 Verkeer en vervoer / Mobiliteit 601 Beheer openbare ruimte 603 Beheer en onderhoud sportvelden en gebouwen 604 Beheer en onderhoud begraafplaatsen Totaal lasten
-730 -21.488 -5.133 -580 -27.932
-976 -22.364 -7.071 -667 -31.079
-813 -20.741 -7.591 -711 -29.856
163 1.623 -520 -43 1.222
Saldo baten en lasten
-20.543
-23.046
-20.421
2.624
-139 778 639
-194 2.852 2.658
-194 1.055 861
0 -1.797 -1.797
-19.904
-20.388
-19.560
827
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat
Toelichting op de verschillen Programma 6: Iepenbiere Romte (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 504 Verkeer en vervoer / Mobiliteit Verschillen kleiner dan € 100.000.
I of S
Bedragen x € 1.000 1.402 -25
I
-25
-82-
Onderwerpen 601 Beheer openbare ruimte Doorbelasting gemeenschappelijke begroting: Het resultaat van de samenwerking tussen de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel bedraagt € 1,5 miljoen. Op basis van de verdeelsleutel bedraagt dit voor gemeente Noardeast-Fryslân € 1,1 miljoen. Het effect van de samenwerking wordt over alle programma’s verdeeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat toegelicht. Project klimaatakkoord: Dit betreft een vooruit ontvangen bedrag uit de algemene uitkering met als doel deze middelen te besteden voor de uitvoeringkosten klimaatakkoord. In totaal is er €300.000 beschikbaar waarvan € 25.000 in 2023 is besteed. Speeltuinen: De vervanging van speeltoestellen en de realisatie van nieuwe speeltuinen is een taak van de plaatselijke belangen/wijkraden. De renovatie wordt mogelijk gemaakt door bijdragen van de plaatselijke belangen/wijkraden. Deze inkomsten waren niet geraamd. Tegenover deze inkomsten staan ook uitgaven. Per saldo verloopt dit budgettair neutraal. Onderhoud waterwegen/overdracht stedelijk water: De vergoeding van het Wetterskip voor het onderhoud van de waterwegen is naar boven bijgesteld. In de bijdrage is een deel van de btw en een hogere prijs per m1 afgesproken. Dit voordeel is incidenteel aangezien het nieuwe bedrag vanaf 2024 structureel in de begroting is verwerkt Verschillen kleiner dan € 100.000.
603 Beheer en onderhoud sportvelden en gebouwen Zwembaden: De gemeente heeft een bijdrage uitgekeerd gekregen van het ministerie ter compensatie van de hogere energiekosten over de jaren 2022 en 2023 voor de zwembaden ’t Paradyske, Sawn tsjerren en het tolhuisbad. Grondverkopen Er zijn meer gronden verkocht dan was voorzien, zoals bijvoorbeeld percelen in Blije, verkopen van groenstroken en dergelijke. Dit is niet vooraf in te schatten waardoor de extra opbrengsten tussentijds niet zijn gemeld. Vergoeding noodopvang asielzoekers & verhuur lokalen Lauwers College Bogermanstraat 25 Kollum (voormalig schoolgebouw CGS ): Van maart tot en met juni heeft van het gebouw Johannes Bogermanstraat 25 Kollum noodopvang geboden voor asielzoekers. Daarnaast is het gebouw geheel 2023 verhuurd aan het Lauwers College.
I of S
Bedragen x € 1.000 254
I
277
I
-275
I
84
I
50
I
118 1.080
I
578
I
172
I
195
-83-
Onderwerpen Doorbelasting gemeenschappelijke begroting: Het resultaat van de samenwerking tussen de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel bedraagt € 1,5 miljoen. Op basis van de verdeelsleutel bedraagt dit voor gemeente Noardeast-Fryslân € 1,1 miljoen. Het effect van de samenwerking wordt over alle programma’s verdeeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat toegelicht. Verschillen kleiner dan € 100.000. 604 Beheer en onderhoud begraafplaatsen Verschillen kleiner dan € 100.000. Lasten 504 Verkeer en vervoer / Mobiliteit Voordeel kapitaallasten investeringen: Het resultaat op de kapitaallasten (rente & afschrijving) wordt veroorzaakt door de wijzigde planning van de investeringen. Het effect van het doorschuiven van de investeringen wordt normaliter verwerkt in de 2e tussentijdse rapportage, alleen is dit in 2023 niet gedaan. Verschillen kleiner dan € 100.000. 601 Beheer openbare ruimte Doorbelasting gemeenschappelijke begroting: Het resultaat van de samenwerking tussen de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel bedraagt € 1,5 miljoen. Op basis van de verdeelsleutel bedraagt dit voor gemeente Noardeast-Fryslân € 1,1 miljoen. Het effect van de samenwerking wordt over alle programma’s verdeeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat toegelicht.
Onkruidbestrijding: De overschrijding op de post onkruidbestrijding op verharding komt voornamelijk door een natte en groeizame zomer en herfst. Om het gewenste onderhoudsniveau te behouden is door inzet van mensen en materieel een extra noodzakelijke borstelronde uitgevoerd. De extra kosten waren nog niet bij eerdere rapportage te voorzien. Voordeel kapitaallasten investeringen: Het resultaat op de kapitaallasten (rente & afschrijving) wordt veroorzaakt door de wijzigde planning van de investeringen. Het effect van het doorschuiven van de investeringen wordt normaliter verwerkt in de 2e tussentijdse rapportage, alleen is dit in 2023 niet gedaan. Storting voorziening groot onderhoud wegen: Er is meer groot onderhoud wegen uitgevoerd dan gepland. Door zeer natte weeromstandigheden zijn er extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan de wegen in het buitengebied i.v.m. spoorvorming. Om de voorziening groot onderhoud wegen ook meerjarig op peil te houden heeft er een extra storting plaatsgevonden.
I of S
Bedragen x € 1.000
I
52
I
80
I
93
93
1.222 163 I
67
I
96 1.623
I
62
I
-135
I
1.400
I
-390
-84-
Onderwerpen Storting voorziening riolering Voornamelijk door een lagere doorbelasting vanuit de gemeenschappelijke begroting en de lagere kapitaallasten onstaat er een voordeel op het taakveld riolering. Dit bedrag is gestort in de egalisatie voorziening riolering en blijft hierdoor voor dit doel beschikbaar. Kunstwerken:onderhoud bruggen/ keersluis Oostmahorn. De totale kosten voor het onderhoud zijn meegevallen. hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel voor 2023. Noodbrug Aalsumerpoort Dokkum: De realisatie van de nieuwe brug is vertraagd onder invloed van een bestuurlijke verkenning naar optimalisatie van de nieuwe brug in afstemming met het Waddenfonds en de Provincie Fryslân. De uitgaven worden gedekt uit de algemene reserve. Geen uitgaven betekent ook geen onttrekking aan de reserve. Uitvoeringkosten Klimaatakkoord: We staan aan de vooravond van een grote opgave om het energieverbruik van maatschappelijk vastgoed te reduceren. In 2023 is gestart met de voorbereidingen de uitvoering start in 2024. Ecologisch bermbeheer: In 2023 is business case ecologisch bermbeheer vastgesteld. Het seizoen 2024 wordt het eerste volledige ervaringsjaar met ecologisch bermbeheer (in combinatie met afvoer maaisel naar Agricycling). Hekkelen waterwegen: Afgelopen jaar is het hekkelbeleid van de oude gemeenten geharmoniseerd.
Hierdoor zijn er minder watergangen gehekkeld en is er daardoor ook hekkelafval afgevoerd. Dit heeft geresulteerd in incidentel lagere lasten van € 82.000. Onderhoud waterwegen(kunstwerken): De kosten van het jaarlijks onderhoud voor de “nieuwe” van de oevers Sud Ie zijn in de begroting opgenomen. Omdat er nog geen groot onderhoud noodzakelijk is, komen deze kosten vrij te vallen. Bij de actualisatie van het onderhoudsplan / effect van overdracht oevers zullen deze werkzaamheden in het onderhoudsprogramma meegenomen worden. Speeltuinen: De vervanging van speeltoestellen en de realisatie van nieuwe speeltuinen is een taak van de plaatselijke belangen/wijkraden. De renovatie wordt mogelijk gemaakt door bijdragen van de plaatselijke belangen/wijkraden. De aanschaf van de speeltoestellen verloopt via de gemeente. Per saldo hebben de uitgaven geen invloed op het resultaat omdat hier inkomsten tegenover staan. Meerdere verschillen kleiner dan € 100.000.
I of S
Bedragen x € 1.000
I
-336
I
115
I
200
I
275
I
67
I
82
I
82
I
-84
I
285
-85-
Onderwerpen 603 Beheer en onderhoud sportvelden en gebouwen Zwembaden: De gemeente heeft een bijdrage uitgekeerd gekregen van het ministerie ter compensatie van de hogere energiekosten over de jaren 2022 en 2023 voor de zwembaden ’t Paradyske, Sawn stjerren en het tolhuisbad. Deze bijdrage is uitgekeerd aan de zwembaden. Sportaccommodaties Harddraverspark: In de begroting is rekening gehouden een bijdrage aan de vv Dokkum & kv Oostergo voor de bouw van een kantine. Deze bijdrage wordt in delen uitbetaald als er met de werkzaamheden wordt gestart. Deze lasten worden gedekt uit de reserve ontwikkelfonds. Per saldo heeft dit geen effect op het exploitatiesaldo. Sportaccommodaties tolhuispark: De bijdrage aan clubgebouw tennisclub Dokkum. De kosten worden gedekt uit de reserve Ontwikkelfonds. Geen kosten betekent geen onttrekking uit de reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Voordeel kapitaallasten investeringen: Het resultaat op de kapitaallasten (rente & afschrijving) wordt veroorzaakt door de wijzigde planning van de investeringen. Het effect van het doorschuiven van de investeringen wordt normaliter verwerkt in de 2e tussentijdse rapportage, alleen is dit in 2023 niet gedaan. Doorbelasting gemeenschappelijke begroting: Het resultaat van de samenwerking tussen de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel bedraagt € 1,5 miljoen.
Op basis van de verdeelsleutel bedraagt dit voor gemeente Noardeast-Fryslân € 1,1 miljoen. Het effect van de samenwerking wordt over alle programma’s verdeeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat toegelicht. Sloop gemeentelijke gebouwen: Er is budget beschikbaar gesteld voor de sloop van gebouwen. Het gaat om de volgende gebouwen: - Ferwert, Great Sminia 38 - Blija. De terp 22 Een deel van de sloop is uitgevoerd. De resterende werkzaamheden zullen in 2024 plaatsvinden. De kosten worden gedekt uit de algemene reserve. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Noodopvang asielzoekers Bogermanstraat 25 Kollum (voormalig schoolgebouw CGS): Om het gebouw geschikt te maken voor de opvang zijn er extra kosten gemaakt. Deze kosten en de extra exploitatiekosten waren niet begroot. Deze kosten zijn in rekening gebracht bij het Coa.
I of S
Bedragen x € 1.000 -520
I
-578
I
497
I
459
I
362
I
88
I
107
I
-118
-86-
Onderwerpen Aflossing lening MFC Burdaard: De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) heeft per 1 december 2023 de geldovereenkomst met het mfc Burdaard opgezegd. De gemeente stond borg voor de restschuld waardoor de gemeente verplicht was om deze lening af te lossen. Overige gronden: Deze overschrijding is ontstaan door afwaardering van gronden en door hogere kosten in relatie met de aankopen van gronden. Daarnaast zijn er onvoorziene kosten gemaakt op basis van contractuele verplichtingen uit het verleden. Verschillen kleiner dan € 100.000. 604 Beheer en onderhoud begraafplaatsen Verschillen kleiner dan € 100.000.
I of S
Bedragen x € 1.000
I
-1.036
I
-167
I
-134 -43 -43
Saldo baten en lasten
2.624
Specificatie reserveringen Programma 6: Iepenbiere Romte Reserves
Bedragen x € 1.000
Toevoegingen Geen afwijkingen in de toevoegingen aan reserves Onttrekkingen Reserve ontwikkelingsfonds Sportaccommodaties Harddraverspark: De bijdrage aan de bouw van de kantine V.V. Dokkum en KV Oostergo wordt per deel verstrekt als er wordt gestart met de werkzaamheden. De kosten worden gedekt uit de reserve Ontwikkelfonds. Geen kosten betekent geen onttrekking uit de reserve, zie ook toelichting aan de lastenkant. Sportaccommodaties tolhuispark: De bijdrage aan clubgebouw tennisclub Dokkum. De kosten worden gedekt uit de reserve Ontwikkelfonds. Geen kosten betekent geen onttrekking uit de reserve, zie ook toelichting aan de lastenkant. Verschillen kleiner dan € 100.000. Algemene reserve Noodbrug Aalsumerpoort Dokkum: De realisatie van de nieuwe brug is vertraagd onder invloed van een bestuurlijke verkenning naar optimalisatie van de nieuwe brug in afstemming met financiers. De uitgaven worden gedekt uit de algemene reserve, zie ook toelichting aan de lastenkant. Harddraverspark: herinrichting skatepark Dokkum Er zijn nog geen uitgaven geweest waardoor ook geen onttrekking aan de algemene reserve. Deze raming schuift door naar 2024. Sloop gemeentelijke gebouwen: Er is budget beschikbaar gesteld voor de sloop van gebouwen. Het gaat om de volgende gebouwen:
-1.797 -974 -497
-458
-19 -581 -200
-50
-107
-87-
Reserves Ferwert, Great Sminia 38 Blija. De terp 22 Een deel van de sloop is uitgevoerd. De resterende werkzaamheden zullen in 2024 plaatsvinden. De kosten worden gedekt uit de algemene reserve, zie ook toelichting aan de lastenkant Ecologisch bermbeheer: In 2023 is businesscase ecologisch bermbeheer vastgesteld. Het seizoen 2024 wordt het eerste volledige ervaringsjaar met ecologisch bermbeheer (in combinatie met afvoer maaisel naar Agricycling). Lagere uitgaven dus ook een lagere onttrekking aan de reserve. Meerdere verschillen kleiner dan € 100.000. Reserve dekking afschrijvingen Lagere kapitaallasten investeringen: Het resultaat op de kapitaallasten (rente & afschrijving) wordt veroorzaakt door de wijzigde planning van de investeringen. Het effect van het doorschuiven van de investeringen wordt normaliter verwerkt in de 2e tussentijdse rapportage, alleen is dit in 2023 niet gedaan. Reserve coalitieakkoord 2022 Verschillen kleiner dan € 100.000. Reserve openbare verlichting Lagere kapitaallasten investeringen: Het resultaat op de kapitaallasten (rente & afschrijving) wordt veroorzaakt door de wijzigde planning van de investeringen. Het effect van het doorschuiven van de investeringen wordt normaliter verwerkt in de 2e tussentijdse rapportage, alleen is dit in 2023 niet gedaan. Reserve onderhoud part. monumentale bomen Verschillen kleiner dan € 100.000.
Reserve groene initiatieven Verschillen kleiner dan € 100.000. Totaal Reserveringen
Bedragen x € 1.000
-67
-157 -116 -116
-20 -20 -68 -68
-30 -30 -7 -7 -1.797
-88-
Algemiene dekkingsmiddels Waar gaat ‘Algemiene dekkingsmiddels’ over? Algemiene dekkingsmiddels Op grond van het besluit begroting en verantwoording worden de algemene dekkingsmiddelen in de gemeentelijke begroting apart zichtbaar gemaakt. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit: •
Lokale heffingen Dit zijn opbrengsten uit de gemeentelijke belastingen en heffingen en de daarmee samenhangende uitvoeringskosten voor de WOZ, de heffing en de invordering.
•
Algemene uitkeringen Dit zijn de van het Rijk ontvangen middelen om gemeentelijke taken uit te voeren. Een deel van dit geld komt uit het Gemeentefonds en wordt uitgekeerd in de vorm van algemene uitkeringen, dit is inclusief de decentralisatie-uitkering “sociaal domein”.
•
Dividend Dit zijn de de opbrengsten (dividend) uit de deelnemingen in de BNG.
•
Overige algemene dekkingsmiddelen Dit zijn de overige algemene dekkingsmiddelen waaronder het taakveld treasury en de overige baten en lasten (stelposten).
Mutaties in de reserves Op grond van het besluit begroting en verantwoording worden de mutaties in de algemene- en bestemmingsreserves apart zichtbaar gemaakt in de begroting. De mutaties in de reserves die een relatie hebben met een specifiek programma zijn opgenomen onder het desbetreffende programma, zodat per programma een resultaat voor en na bestemming zichtbaar is. Onder algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien vinden rentetoevoegingen plaats aan de algemene reserve en de reserve bouwgrondexploitatie. Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Overhead Gemiddelde WOZ waarde Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishou den Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuisho uden
% van totale lasten Duizend euro
Periode
Nederland
Peildatum
2023 2023
Gemeente NoardeastFryslân 21,47% 271,00
n.v.t. 368,00
31-12-2023 01-03-2024
In Euro’s
2023
813,00
860,00
01-03-2024
In Euro’s
2023
895,00
942,00
01-03-2024
-89-
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Overhead
Gemiddelde WOZ waarde Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishou den Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuisho uden
Toelichting
Bron
Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. In duizenden euro's Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Eigen begroting
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
COELO
CBS COELO
Overzicht baten en lasten 2023 Algemiene Dekkingsmiddels Onderwerpen (bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Saldo
Baten 90 Lokale heffingen 91 Algemene uitkering 92 Dividend 93 Overige algemene dekkingsmiddelen Totaal baten
10.389 105.743 611 226 116.969
10.564 107.292 611 1.526 119.993
10.551 108.012 508 1.847 120.919
-13 720 -102 321 926
Lasten 90 Lokale heffingen 91 Algemene uitkering 92 Dividend 93 Overige algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten
-498 0 -38 -936 -1.471
-498 -639 -38 -519 -1.693
-1.352 0 -25 -2.124 -3.501
-855 639 13 -1.605 -1.808
115.498
118.300
117.417
-882
-150 424 274
-353 1.234 881
-2.068 4.639 2.571
-1.715 3.405 1.690
115.772
119.181
119.988
808
Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat
Toelichting op de verschillen Algemiene Dekkingsmiddels (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 90 Lokale heffingen Verschillen kleiner dan € 100.000. 91 Algemene uitkeringen Door de definitieve vaststelling van maatstaven uit de jaren 2021 en 2022 zijn er nog extra ontvangsten Algemene uitkering geweest, totaal € 129.000.
I of S
Bedragen x € 1.000 926 -13
I
-13
I
129
720
-90-
Onderwerpen Er is sprake van een forse actualisatie op één van de grootste maatstaven (Huishoudens met een laag inkomen met drempel) uit het gemeentefonds, heeft de uitkeringsfactor van de betaalspecificatie tot gevolg dat in de maand december teveel is uitgekeerd door het rijk. Dit wordt gecorrigeerd (verrekend) in de betaalspecificatie van januari 2024 92 Dividend Verschillen kleiner dan € 100.000. 93 Overige algemene dekkingsmiddelen Voorziening groot onderhoud Omdat de vrijval uit de voorziening groot onderhoud een groot aantal gebouwen raakt die door de hele begroting verspreidt zitten, hebben we er voor gekozen de per saldo vrijval van de voorziening als gevolg avn minder lasten, op dit programma te verantwoorden. Verschillen kleiner dan € 100.000. Lasten 90 Lokale heffingen Precariobelasting Op grond van een recente gerechtelijke uitspraak over precariobelasting is de gemeente in het ongelijk gesteld. In afwachting van een nader juridisch advies over hoger beroep treffen we een voorziening voor het maximale nadeel dat hierdoor ontstaat. Er zijn hogere kosten als gevolg van de vele bezwaren die zijn ingediend op de OZB woningen door met name no cure, no pay-bureaus. Verschillen kleiner dan € 100.000. 91 Algemene uitkeringen Er is een bedrag gereserveerd vanuit de algemene uitkering. Het gaat om participatie. De realisatie wordt verantwoord in programma 3.
Verschillen kleiner dan € 100.000. 92 Dividend Verschillen kleiner dan € 100.000. 93 Overige algemene dekkingsmiddelen In de begroting is rekening gehouden met een hogere omslagrente dan de werkelijke omslagrente bij de jaarrekening was. In de begroting is rekening gehouden met kapitaallasten ten gevolge van investeringen. Door lagere en uitgestelde investeringen zijn de kapitaallasten ook lager. Kosten vorming voorziening dubieuze debiteuren. Verschillen kleiner dan € 100.000. Saldo baten en lasten