Verlengingsaanvraag Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek

Verlengingsaanvraag Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek

1

Inhoudsopgave 1

2

3

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1

Voorgeschiedenis en doel ....................................................................................................... 4

1.2

Tussentijdse evaluatie (2022).................................................................................................. 7

1.3

Inzet van de wet ...................................................................................................................... 8

1.4

Selectie gebieden .................................................................................................................... 9

1.5

Verantwoording ...................................................................................................................... 9

De Akkers....................................................................................................................................... 12 2.1

Omgeving Akkers-Centrum ................................................................................................... 13

2.2

Tijmdonk/Anijsdonk .............................................................................................................. 17

2.3

Dreef/Haverdreef .................................................................................................................. 21

2.4

Zeisvoorde ............................................................................................................................. 25

De Hoek ......................................................................................................................................... 32 3.1

4

Waterland...................................................................................................................................... 39 4.1

5

6

Snoekenveen/Baarsveen ....................................................................................................... 40

Groenewoud/Sterrenkwartier....................................................................................................... 45 5.1

Groenewoud-Hoog ................................................................................................................ 47

5.2

Sterrenkwartier-Hoog ........................................................................................................... 51

Hoogwerf ....................................................................................................................................... 57 6.1

7

Zwanenhoek .......................................................................................................................... 33

Hoogwerf-Noord ................................................................................................................... 58

Proportionaliteit ............................................................................................................................ 63 7.1 Afstemming met regiogemeenten .............................................................................................. 64

8

Monitoring en evaluatie ................................................................................................................ 67 8.1

Te verwachten effect............................................................................................................. 67

8.2

Monitoring............................................................................................................................. 67

8.3

Evaluatie ................................................................................................................................ 68

2

1 Inleiding Dit document bevat de verlengingsaanvraag van de raad van de gemeente Nissewaard aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, voor de toepassing van artikel 9 en 10 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (hierna: Wbmgp). De verlengingsaanvraag omvat nog steeds negen gebieden, verspreid over vijf zones (en zeven wijken), allen gelegen in de kern Spijkenisse: - De Akkers: Omgeving Akkers-Centrum, Tijmdonk/Anijsdonk, Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde; - Waterland: Snoekenveen/Baarsveen; - De Hoek: Zwanenhoek; - Groenewoud/Sterrenkwartier: Groenewoud-Hoog en Sterrenkwartier-Hoog; - Hoogwerf: Hoogwerf-Noord. Leeswijzer In dit eerste hoofdstuk zal de algemene toelichting, waarin ook het doel en verantwoording aan bod komen, beschreven worden. In dit hoofdstuk wordt ook de afstemming met diverse partijen toegelicht en wordt stilgestaan bij de Tussentijdse evaluatie 2022. De hoofdstukken 2 t/m 6 gaan in op de gebieden, waarin per hoofdstuk een wijk behandeld wordt, met een toelichting op de gebieden waarvoor de Wbmgp aangevraagd wordt. Er zal hier worden ingegaan op de noodzakelijkheid, geschiktheid en subsidiariteit voor de toepassing van de gevraagde maatregel. De proportionaliteit wordt behandeld in hoofdstuk 7. In het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de monitoring en evaluatie.

Met deze aanvraag geven wij uitvoering aan het raadsbesluit van 8 november 2023. Dit raadsbesluit is terug te vinden in de bijlage van deze aanvraag.

3

1.1 Voorgeschiedenis en doel 1.1.1. Voorgeschiedenis Deze verlengingsaanvraag staat niet op zichzelf. Met de Wbmgp wil de gemeente een instrument in de woonruimteverdeling blijven inzetten dat – naast alle inzet die er al gepleegd wordt – bijdraagt aan het verbeteren van de leefbaarheid in een aantal gebieden waar die onder druk staat. In de elk van deze gebieden zijn instrumenten die nu onder de Wbmgp vallen, ook vóór het bestaan van de wet, op een nagenoeg identieke manier eerder al ingezet (artikel 9 onder naam ‘lokaal maatwerk’ en artikel 10 onder naam ‘screening aspirant-huurders’). Met de komst van de Wbmgp en de wijziging daarvan in 2017, de Huisvestingswet 2014 en de brief van het ministerie van BZK met betrekking tot de stopzetting van gegevensverstrekking van politie aan gemeenten zonder wettelijke basis t.b.v. de screening van aspirant-huurders (d.d. 06-04-2017), werd de Wbmgp hiervoor het enige in te zetten instrument. Omdat de Wbmgp een zware maatregel is heeft de gemeente er toentertijd voor gekozen eerst af te wachten hoe de leefbaarheid in de gemeente zich zou ontwikkelen. De lokale partijen in Nissewaard – gemeente, woningcorporaties, politie – hebben in aanloop naar de eerste aanvraag steeds meer het gevoel gekregen de grip te zijn verloren op de bevolkingssamenstelling en daarmee de invloed die deze heeft op de leefbaarheid.

Vrijheid van vestiging is een groot goed, maar wij zijn er van overtuigd dat kwetsbare buurten sturing in de woonruimteverdeling nodig hebben. De Wbmgp is in termen van leefbaarheidsverbetering een maatregel van de lange adem. Tevens is de leefbaarheidsproblematiek die destijds aanleiding was om de wet aan te vragen, nog altijd aanwezig in de betreffende gebieden. Daarom kiezen wij er middels dit document voor een Wbmgpverlengingsaanvraag in te dienen. 1.1.2. Ontwikkeling van Spijkenisse Alle gebieden waarvoor de verlengingsaanvraag wordt gedaan liggen in de kern Spijkenisse. Spijkenisse is een voormalige groeikern die zich in de jaren zeventig en tachtig in hoog tempo heeft ontwikkeld van dijkdorp tot middelgrote stad van meer dan zeventigduizend inwoners. De snelle groei heeft geleid tot een eenzijdige woningvoorraad met voornamelijk woningen in de goedkopere segmenten. Enerzijds zijn er een aantal naoorlogse wijken met kleine en slecht geïsoleerde appartementen en eengezinswoningen. Anderzijds bestaat een nog groter deel van de stad uit groeikernwijken die kampen met een afnemende populariteit van de stedenbouwkundige concepten. De hierboven geschetste eenzijdige woningvoorraad is vervolgens de oorzaak geweest van een bevolkingsopbouw met een disbalans in de verhouding tussen hoog- en laagopgeleiden.

De onregelmatigheidstoeslagen behorend bij de havengerelateerde werkgelegenheid zorgen ervoor dat het inkomensniveau wel rond het landelijke gemiddelde ligt, maar de instroom wordt steeds selectiever en heeft een kwetsbaar sociaaleconomisch profiel tot gevolg. Hoewel er binnen Spijkenisse nog relatief veel menging is van huur- en koopwoningen, zijn er toch veel plekken met een concentratie van goedkope huurwoningen. De invoering van het passend toewijzen – hoe logisch de redenering ook is dat de huurprijs bij het inkomen moet passen – heeft ervoor gezorgd dat hier concentraties van kwetsbare huishoudens zijn ontstaan, met in sommige gevallen leefbaarheidsproblematiek tot gevolg. De toenemende clustering van kwetsbaren in met name gebieden met (goedkope) sociale huurwoningen is een constante ontwikkeling. Het doorlopend werken tussen schaalniveaus en over de domeinen heen, altijd in samenwerking met partners in de stad, heeft bijgedragen aan het op peil houden of verbeteren van de woon- en leefkwaliteit in onze buurten. Daarnaast werken we al jaren aan een meer gedifferentieerde woningvoorraad, op gemeente- en wijkniveau. Op die manier wordt een wooncarrière voor onze

4

inwoners mogelijk gemaakt en verbetert de sociaaleconomische balans in de bevolkingssamenstelling. Enerzijds constateren we dat de woningvoorraad uit de groeikernperiode tot op heden nog altijd niet oud genoeg is om te herstructureren, de boekwaarde van de woningen is simpelweg te hoog. Anderzijds wordt er in sommige groeikernwijken wel over herstructurering gesproken, bijvoorbeeld in De Hoek. Ondanks dat de woningen nog niet ‘op’ zijn, heeft de wijk qua uitstraling en stedenbouwkundige opzet wel een impuls nodig. Gemeente en corporatie trekken hier samen in op. Tot het moment dat grootschalige herstructurering in meer gebieden evident is – en we op die manier in alle buurten een toekomstbestendige samenstelling van de bevolking tot stand hopen te brengen – zien wij daarom in de Wbmgp een belangrijk instrument om de leefbaarheid in bepaalde gebieden op peil te houden. 1.1.3. Leefbaarheid in wijken en (delen van) buurten In de Leefbaarometer 2020 is er in Spijkenisse nauwelijks sprake van ‘zeer goede/uitstekende’ of ‘zeer onvoldoende’ scorende gebieden als het gaat om de leefbaarheid. Het zijn de scores ‘zwak’ en ‘(ruim) voldoende’ die de klok slaan. Slechts twee gebieden, het oostelijk deel van SterrenkwartierHoog en Akkers-Centrum, scoren ‘zeer onvoldoende’.

Als we op een lager schaalniveau inzoomen op de gebieden waar Nissewaard de Wbmgp toepast, bevestigt de Leefbaarometer wat lokale professionals constateren.

5

Bron: Leefbaarometer 2020

Het zijn juist die gebieden, soms op een klein schaalniveau als dat van een complex, waar wij graag de Wbmgp willen toepassen. Zes gebieden (Akkers-Centrum, Tijmdonk/Anijsdonk, Dreef/Haverdreef, Snoekenveen/Baarsveen, Groenewoud-Hoog en Sterrenkwartier-Hoog) liggen in een zone die (zeer/ruim) onvoldoende of een combinatie van zwak en onvoldoende scoort op de Leefbaarometer. De drie overige gebieden die op dit moment zijn aangewezen (Zeisvoorde, Zwanenhoek en Hoogwerf-Noord) scoren ‘zwak’. De gebieden bevinden zich verspreid over Spijkenisse. Veruit het grootste deel betreft sociale huurwoningen. Vanuit het groeikernverleden heeft de particuliere huurwoningvoorraad in Spijkenisse een beperkte omvang. In de aanvankelijke aanvraag werd in een tweetal gebieden (Akkers-Centrum en Snoekenveen/Baarsveen) de wet ook voor een aantal woningen in particulier eigendom aangevraagd. Dat had te maken met leefbaarheidsproblematiek gerelateerd aan (al dan niet illegale) kamerverhuur. Gezien het feit dat gedurende de lopende termijn er weinig tot geen leefbaarheidsproblemen in relatie tot kamergewijze verhuur, is besloten om de particuliere woningen in Akkers-Centrum (Scherpgras) en Snoekenveen niet in deze verlengingsaanvraag op te nemen. In Baarsveen is er wel aanleiding om de particuliere mee te nemen in de aanvraag.

6

In de aan te wijzen gebieden is er geen sprake van een hele specifieke problematiek; ze hebben niet één of enkele specifieke kenmerken. Het zijn gebieden die relatief algemene, vaker voorkomende, maar structurele leefbaarheidsproblemen kennen zoals (maar niet uitsluitend) geluidsoverlast, overlastgevend gedrag op straat, burenruzie, hennepkweek of criminele activiteiten. Eén van de oorzaken hiervan is het relatief kwetsbare sociaaleconomische profiel dat de gebieden kenmerkt. Ook op dit vlak zijn er weinig verschillen tussen de gebieden. Overigens zijn er uiteraard wel nuanceverschillen te maken, zowel als het gaat om de kenmerken van het gebied, als om de specifieke problematiek. Dat worden in de navolgende hoofdstukken, die ingaan op de verschillende gebieden, toegelicht. 1.2 Tussentijdse evaluatie (2022) Begin 2020 kreeg Nissewaard van de minister toestemming om de Wbmgp in te zetten van 1 februari 2020 t/m 1 februari 2024. Halverwege die periode meenden de partijen dat het verstandig was een tussentijdse evaluatie te houden. Enerzijds om de inhoudelijke en procesmatige voortgang te monitoren en anderzijds als input voor deze verlengingsaanvraag. Hieronder zijn de belangrijkste conclusies kernachtig weergegeven: -

-

-

Algemene indruk: in het algemeen ervaren de partijen het werken met de Wbmgp in Nissewaard als positief. Partijen waren unaniem voorstander van een verlengingsaanvraag. Werkwijzen en processen: de werkwijzen en processen zijn duidelijk. Partijen hebben te maken met wettelijke termijnen. Dat levert soms vertraging op, maar aanvragen worden doorgaans vlot afgehandeld. Samenwerking partijen: na stroef begin, loopt de samenwerking tussen partijen goed. Men weet elkaar goed te vinden en is er nauw contact. Ontwikkeling van de leefbaarheid: in de evaluatie is een grote mate van terughoudendheid aangehouden ten aanzien van het trekken van conclusies en het leggen van causale verbanden. Leefbaarheidsverbeteringen kunnen lastig (direct) gerelateerd worden aan de Wbmgp, omdat de wet onderdeel is van een bredere aanpak. Echter, in geen van de gebieden menen (wijk)professionals dat de leefbaarheid achteruit is gegaan en men gelooft in het effect van de instroom van ‘sterke schouders’ in de wijken. Verbeterpunten: noemenswaardige verbeterpunten zijn uit de tussentijdse evaluatie niet naar voren gekomen. Het betrof hier enkel praktische zaken, zoals de juiste aanlevering van gegevens en dergelijke. Hierop is direct na de evaluatie al verbetering in aangebracht.

Het volledige evaluatiedocument is terug te vinden in de bijlage van deze aanvraag. 1.2.1 Monitoring aanvragen 2020-2023 Hieronder treft u enkele tabellen die inzicht geven in de monitoring van de Wbmgp in Nissewaard. Het betreft hier aanvragen voor nieuwe verhuring en voor verzoeken tot inwoning. De cijfers zijn gebaseerd op de periode 1 februari 2020 t/m 1 augustus 2023 en geven daarmee inzicht in drieënhalf jaar toepassing van de wet in de gemeente. Aantal aangevraagde huisvestingsvergunningen per jaar (obv art. 9 en 10)

Inwoning Nieuwe verhuring Eindtotaal

2020 2021 51 41 78 118 129 159

2022 39 145 184

2023 Eindtotaal 34 165 55 396 89 561 7

Aantal geweigerde huisvestigingsvergunningen en vergunningen onder voorwaarden per jaar (obv art. 10)

Geweigerd Onder voorwaarden

2020 2021 0 6 4 10

2022 3 15

2023 Eindtotaal 1 10 (1,8%) 4 33 (5,9%)

Aantal aangevraagde huisvestingsvergunningen per Wbmgp-gebied (obv art. 9 en 10)

Sterrenkwartier-Hoog Omgeving Akkers-Centrum Groenewoud-Hoog Hoogwerf-Noord Tijmdonk/Anijsdonk Dreef/Haverdreef Zwanenhoek Snoekenveen/Baarsveen Zeisvoorde Eindtotaal

Totaal 197 127 98 49 27 20 19 15 9 561

1.3 Inzet van de wet Net als in de aanvankelijke aanvraag kiest Nissewaard ervoor te willen sturen op het sociaaleconomische kenmerk inkomen. De precieze manier waarop we willen sturen is voorrang verlenen aan huishoudens met een inkomen uit arbeid, pensionering of studiefinanciering (artikel 9). We zien dat de betreffende gebieden op dat kenmerk in negatieve zin opvallen ten opzichte van andere gebieden in de gemeente. We verwachten dat deze voorrangsmaatregel een grote positieve invloed op de leefbaarheid tot gevolg zal hebben. De problematiek is niet zo specifiek dat we een meerwaarde zien in sturen op bewoners met hele specifieke kenmerken. Wij zijn op zoek naar sterkere schouders die balans brengen in de bevolkingssamenstelling. Wij zijn ons ervan bewust dat wij dezelfde kenmerken beogen te hanteren als die artikel 8 van de Wbmgp voorschrijft. Om principiële redenen zijn we echter geen voorstander van het uitsluiten van mensen op basis van alleen sociaaleconomische kenmerken.

Op grond van artikel 9 van de Wbmgp verzoeken wij u de mogelijkheid te krijgen voorrang te verlenen aan woningzoekende huishoudens met één van de volgende kenmerken: - een inkomen op grond van het in dienstbetrekking verrichten van arbeid; - een inkomen uit zelfstandig beroep of bedrijf; - een inkomen op grond van een regeling voor vrijwillig vervroegd uittreden; - een ouderdomspensioen als bedoeld in de Algemene Ouderdomswet; - een ouderdoms- of nabestaandenpensioen als bedoeld in de Wet op de loonbelasting 1964; - een aanspraak op studiefinanciering als bedoeld in de Wet studiefinanciering 2000. Binnen deze lijst met kenmerken wordt geen rangorde aangebracht in relatie tot de voorrang. Naast toepassing van artikel 9 van de Wbmgp verzoeken wij u ook om artikel 10 van deze wet te mogen toepassen in de hieronder in par. 1.4 vermelde gebieden, zodat onze burgemeester woonverklaringen kan afgeven op basis van verstrekte politiegegevens. Deze voorkeur voor het gebruik voor politiegegevens ten opzichte van een Verklaring omtrent het gedrag (VOG) heeft te maken met de beperkte screening bij het gebruik van een VOG. We willen bij 8

de screening gebruik maken van alle bepalingen uit artikel 10a van de Wbmgp. Hoewel alle feiten kunnen leiden tot een strafbaar feit en vervolging, verschilt in de praktijk per gedraging of ook daadwerkelijk tot vervolging wordt overgegaan. Bij een VOG wordt alleen gekeken naar gedragingen die hebben geleid tot een sanctie of straf. De politie neemt bij een toetsing ook incidenten mee die niet hebben geleid tot een sanctie of straf en daarmee is de informatie breder. Uit de gegevens blijkt bovendien dat veel incidenten juist overlast betreffen, een gedraging die lang niet altijd wordt vervolgd en dus gesanctioneerd. Juist deze gegevens kunnen helpen om de overlastgevers te weren uit de aangewezen gebieden. Alle persoonsgegevens worden verwerkt en bewaard conform de AVG. Kopieën van identiteitsbewijzen worden na afronding van de aanvraag uit het dossier verwijderd. 1.4 Selectie gebieden Wijzigingen in de selectie gebieden Ten aanzien van de aanvankelijke aanvraag zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd betreffende de selectie van gebieden: - Verwijderen: particuliere woningen Snoekenveen en Akkers-Centrum (Scherpgras). o Reden: geen aantoonbare relatie met leefbaarheidsproblematiek in de gebieden. Gedurende de eerste periode Wbmgp in Nissewaard hebben zich rondom de particuliere huurwoningen geen leefbaarheidsproblematieken voorgedaan.

In navolging hiervan verzoeken wij u de volgende gebieden aan te wijzen waarin bovenbedoelde eisen gesteld kunnen worden op grond van artikel 9 en 10 van de Wbmgp: In de wijk De Akkers de gebieden: - Akkers-Centrum en omgeving (222 adressen) - Tijmdonk/Anijsdonk (87 adressen) - Dreef/Haverdreef (43 adressen) - Zeisvoorde (28 adressen) In de wijk De Hoek het gebied: - Zwanenhoek (77 adressen) In de wijk Waterland het gebied: - Snoekenveen/Baarsveen (117 adressen) In de wijken Groenewoud en Sterrenkwartier de gebieden: - Groenewoud-Hoog (285 adressen) - Sterrenkwartier-Hoog (376 adressen) In de wijk Hoogwerf het gebied: - Hoogwerf-Noord (158 adressen) 1.5 Verantwoording 1.5.1 Werkwijze en afstemming Net als de aanvankelijke aanvraag is deze verlengingsaanvraag vanaf begin af aan tot stand gekomen in samenwerking met woningcorporaties De Leeuw van Putten, Woonbron en Maasdelta, en de politie Rotterdam. Omdat bij de aanvankelijke aanvraag zeer nauwgezet, kwalitatief en kwantitatief, is afgewogen welke gebieden meegenomen zijn in die aanvraag, is bij deze verlenging gekozen om zoveel mogelijk aan die lijn vast te houden. In par. 1.4 is toegelicht wat de wijzigingen zijn in de selectie van de gebieden. Partijen kiezen ervoor om de wet zoveel mogelijk in dezelfde gebieden te blijven inzetten, om op die manier een lange termijneffect te bewerkstelligen.

Sloopwoningen uit de wijk Sterrenkwartier (fase 3 en 4) die nu nog in de aanvraag zijn opgenomen, zullen op termijn verdwijnen. Daarmee faseert dit gebied langzaam uit de Wbmgp. 9

De selectieve woningtoewijzing op grond van de Wbmgp past in alle gebieden in een integrale gebiedsgerichte aanpak in samenhang met andere (minder ingrijpende) maatregelen van gemeente, corporaties en andere betrokken partijen om de leefbaarheid in de betrokken buurten te verbeteren. 1.5.2

Bronnen

Landelijke bronnen Deze aanvraag heeft gebruik gemaakt van de landelijke Leefbaarometer van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit instrument brengt op een laag schaalniveau de leefbaarheid van Nederland in beeld. Dit gebeurt op basis van verschillende indicatoren. Deze indicatoren zijn omgevingscondities waarvan gekeken is hoe deze van invloed zijn op het oordeel over en de waardering voor de directe woonomgeving. Dit zijn in totaal honderd indicatoren. De gegevens uit de Leefbaarometer zijn gebruikt om een beeld te geven bij de leefbaarheid van de buurt en van de locatie specifiek. Helaas zijn ten tijde van het opstellen van deze aanvraag de uitkomsten van de Leefbaarometer 2022 nog niet beschikbaar. Om die reden wordt enkel gewerkt met de Leefbaarometer 2020. Lokale bronnen Om een completer beeld te geven van de leefbaarheid van de specifieke locatie, is de informatie uit de Leefbaarometer aangevuld met cijfers uit de Nissewaard Peiling. Dit is een tweejaarlijkse peiling die wordt afgenomen onder de inwoners van Nissewaard. De gebruikte Nissewaard Peiling is de meeste recente: die van 2020. De Nissewaard Peiling 2022 is niet uitgevoerd. Naast cijfers per buurt zoals gepresenteerd in de tabellen is ook gekeken naar cijfers op postcode-5 niveau van de aangewezen locaties.

Zo geven deze cijfers een beeld van hoe de directe woonomgeving van de betreffende gebieden wordt ervaren door de bewoners. Daarnaast zijn er cijfers van de politie gebruikt. Dit betreft zowel incident- als misdaadcijfers op gemeente-, wijk-, buurt- als straatniveau, uitgesplitst naar soort incident. Om het absolute aantal goed in te kunnen schatten zijn deze omgerekend naar het aantal per duizend inwoners. Voor het gemeentelijk- wijk- en buurtniveau zijn deze opgenomen in de tabellen. Bij uitschieters op straatniveau wordt hiernaar verwezen in de tekstuele toelichting. De gemeente Nissewaard beschikt over een eigen Buurtmonitor. Hierin zijn cijfers over de gemeente opgenomen, maar ook specifiekere cijfers op wijk- en buurtniveau. Deze cijfers zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) of uit de eigen gemeentelijke basisregistratie personen (BRP). Deze cijfers zijn gebruikt om een beeld te geven van de sociaaleconomische situatie. De meeste indicatoren spreken voor zich, maar voor de helderheid wordt de indicator demografische druk hier toegelicht. Deze indicator laat de verhouding zien tussen de som van het aantal 0 t/m 19jarigen en 65-plussers tegenover het aantal personen van 20 t/m 64 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van bevolking tot het werkende deel van de bevolking.

Sinds de invoering van de wet in 2020 houdt de gemeente een monitor bij van alle ingediende aanvragen, dit betreft zowel nieuwe verhuringen als inwoningsverzoeken. Ook deze monitor vormt een waardevolle bron van informatie. Ten slotte dient ook de Tussentijdse evaluatie 2022 (zie par. 1.2) als input voor deze verlengingsaanvraag. Kwalitatieve bronnen Naast de hierboven beschreven cijfers is er voor de onderbouwing van de aanvraag ook kwalitatieve informatie aangeleverd door de professionals die werkzaam zijn in de gebieden. Zowel wijkagenten, corporatiemedewerkers als gemeenteambtenaren hebben vanuit verschillende vakgebieden 10

(leefbaarheid/woonoverlast, veiligheid, wonen, sociaal domein) input geleverd met betrekking tot de leefbaarheidssituatie in de gebieden. In 2023 is er tevens een evaluatie van het Actieplan Aanpak Woonoverlast geweest. De voor deze aanvraag relevante inzichten uit die evaluatie, zijn meegenomen. Onderbouwing op gebiedsniveau In de hoofdstukken 2 t/m 6 van deze aanvraag wordt de gebiedskeuze onderbouwd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van kwalitatieve en kwantitatieve informatie. Voor wat betreft de kwantitatieve informatie wordt bij verschillende indicatoren altijd een vergelijking getrokken tussen de score die gebruikt is bij de aanvankelijke Wbmgp-aanvraag in 2020 enerzijds en de meest recente beschikbare score anderzijds.

1.5.3 Toetsingskader De gemeenteraad moet op basis van artikel 6 van de Wbmgp in de aanvraag tot aanwijzing van de beoogde gebieden aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voldoende aannemelijk maken dat: - de aanwijzing noodzakelijk en geschikt is om grootstedelijke problemen aan te pakken; - de aanwijzing voldoet aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit; - bij de toepassing van artikel 10, er voldoende alternatieven in de regio zijn voor woningzoekenden die als gevolg van de aanwijzing geen huisvestingsvergunning kunnen krijgen in het gebied waarvoor de aanwijzing geldt; - bij de toepassing van artikel 10, het onderzoek op basis van politiegegevens of een Verklaring omtrent het gedrag het meest geschikte instrument is voor het bestrijden van overlast en criminaliteit in het aan te wijzen gebied. De onderbouwing daarvoor vindt plaats in de navolgende hoofdstukken.

11

2 De Akkers

Akkers-Centrum

Donken

Dreven

Voorden

De wijk De Akkers is gebouwd in het begin van de jaren tachtig, op het hoogtepunt van de groeispurt van Spijkenisse. Het aantal te realiseren woningen in deze periode was niet alleen groot, maar vanwege het doortrekken van de metro werd er ook in hoge dichtheden gebouwd. Deze dichtheid, gecombineerd met het gebruik van goedkope materialen en een sobere bouwstijl, is de woonkwaliteit niet ten goede gekomen. Waar de bevolking in de beginjaren in hoofdzaak bestond uit middenklassegezinnen is de huidige bevolkingssamenstelling veel heterogener van samenstelling geworden en door de bank genomen sociaaleconomisch kwetsbaarder. Inmiddels zijn er in De Akkers geen gebieden meer te vinden die in de Leefbaarometer hoger scoren dan ‘zwak’. Het betreft vier gebieden waar wij woningen willen aanwijzen in het kader van de Wbmgp: omgeving Akkers-Centrum, Tijmdonk/Anijsdonk, Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde (allen gelegen in De Akkers). Deze gebieden en de daarin voorgestelde locaties worden hierna ieder afzonderlijk besproken. Hoewel er zeker ook op complex-, straat- en buurtniveau wordt ingezet op verbetering van de leefbaarheid, zijn er ook veel maatregelen die voor heel Spijkenisse-Zuidwest worden toegepast. De subsidiariteit wordt daarom in de laatste paragraaf toegelicht voor alle vier de gebieden.

12

2.1 Omgeving Akkers-Centrum Dit betreft een aangesloten locatie die is gelegen in het centrum van De Akkers. Het betreft een woongebied met 222 huurwoningen. De gemiddelde WOZ-waarde van deze panden bedraagt €190.000. Het betreft appartementen waarvan de huurprijs zich onder de lage aftoppingsgrens bevindt. Een deel daarvan bevindt zich tevens onder de kwaliteitskortingsgrens. Om voldoende woningen in deze categorie beschikbaar te houden zijn enkele woningen in het complex aan de Zuidakker uitgezonderd. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Westakker 1 t/m 121 - Zomerakker 1 t/m 91 - Zuidakker 2 t/m 86, 102, 104, 118 t/m 150, 166, 180 - Lenteakker 99 t/m 199 2.1.1 Noodzakelijkheid Volgens de Leefbaarometer is de leefbaarheid in dit gebied, en ook de omliggende grids, ‘zeer onvoldoende’. De buurt Akkers-Centrum scoort op alle dimensies beneden het landelijke gemiddelde. De score op Overlast en onveiligheid kent veruit de grootste afwijking.

Leefbaarometer 2020: Afwijking centraal grid in Akkers-Centrum van het landelijke gemiddelde.

De onvoldoende die deze locatie scoort in de Leefbaarometer past in het beeld dat geschetst wordt door diverse andere indicatoren. De cijfers hieronder laten zien dat de wijk De Akkers over het algemeen een flink stuk lager scoort dan de rest van Nissewaard. Cijfers Nissewaard Peiling – leefbaarheid Algemeen oordeel eigen buurt (2018) Algemeen oordeel eigen buurt (2020) Kwaliteit woonomgeving (2018) Kwaliteit woonomgeving (2020) Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2018)

Akkers-Centrum 6,8 6,2 5,9 6,3

De Akkers 6,2 6,2 5,5 5,7

Nissewaard 7 7 6,4 6,4

5,9

5,4

6

13

Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2020) Vervuiling (2018) Vervuiling (2020)

5,6 3,8 4,9

5,6 4,2 4,3

6,1 5,5 5,6

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Omgeving Akkers-Centrum voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

2.1.2 Geschiktheid Dit gebied kent een sociaaleconomisch kwetsbare bevolkingssamenstelling. Er wonen ruim twee maal zoveel huishoudens met een ww- of bijstandsuitkering als gemiddeld in Nissewaard en veel eenoudergezinnen. Het aantal huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum ligt tweeënhalf keer hoger dan de rest van Nissewaard. Professionals beschrijven de sociale cohesie als zeer laag. Ook zijn problemen in ouder-kindrelaties bekend. Nieuwe instroom verzwakt het profiel vaker dan dat het het sterker maakt. De mutatiegraad is met 12% nog niet eens zo heel hoog, maar de gemiddelde woonduur is (buurten met veel nieuwbouw uitgezonderd) de kortste van Nissewaard. Sociaal-economische situatie Akkers-Centrum Bewoners Aantal inwoners (2018) Aantal inwoners (2022) Demografische druk (2019) Demografische druk (2022) Migratieachtergrond (2018) Migratieachtergrond (2022) niet westerse achtergrond (2018) niet westerse achtergrond (2022) Huishoudens (totaal aantal) (2018) Huishoudens (totaal aantal) (2022) Eenpersoonshuishoudens (2018) Eenpersoonshuishoudens (2022) Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2022) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2022) Eenoudergezinnen (2019) Eenoudergezinnen (2022)

De Akkers

Nissewaard

1415 1400 66,2 75,2 41,0% 46,1% 29,0% 33,2% 835 820 57,5% 57,9%

10505 10410 62,7 69,8 35,0% 40,4% 24,4% 28,3% 4790 4795 35,7% 36,9%

84588 86332 68,3 72,4 23,8% 27,3% 14,7% 17,3% 38422 39144 33,6% 34,1%

18,0%

24,8%

30,7%

17,7%

24,5%

30,2%

24,0%

39,5%

35,8%

24,4% 11,6% 12,6%

38,5% 14,6% 15,0%

35,7% 9,4% 9,4% 14

Akkers-Centrum Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2018) Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2020) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2018) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2020) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2018) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2020) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2018) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2020)

De Akkers

Nissewaard

12,2%

10,0%

5,6%

11,8%

9,2%

5,2%

5,5%

4,6%

3,2%

6,8%

4,5%

3,1%

16,9%

12,6%

7,4%

16,3%

11,2%

6,5%

30,1%

20,1%

13,2%

30,0%

19,8%

12,7%

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

Zoals ook uit de Leefbaarometer blijkt, scoort de wijk slecht op veiligheid. Het aantal door de politie geregistreerde incidenten is op buurtniveau veel hoger dan gemiddeld voor Nissewaard. In de straten Westakker en Zomerakker zijn er respectievelijk 755 en 618 meldingen per duizend inwoners geregistreerd. Deze twee straten vormen daarmee de top-2 van de gemeente. Het gebied is gelegen in de direct omgeving van het metrostation De Akkers en winkelcentrum Akkerhof. Het grote aantal incidenten in het gebied houdt echter niet alleen daarmee verband. Het gaat om mishandeling, diefstal, vernieling, geluidsoverlast, drank- en/of drugsoverlast, en in een enkel geval om moord/doodslag. De verhuurder heeft meerdere overlastdossiers lopen, waaronder voor geluidsoverlast, drugsoverlast en vervuiling. Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt (2018) Criminaliteit in de buurt (2020) Veiligheidsgevoel in de buurt (2018) Veiligheidsgevoel in de buurt (2020) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2019) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2019) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2019)

Akkers-Centrum 5,4 5,7 5,8 6,1

De Akkers 6 6 6,3 6,3

Nissewaard 6,6 6,4 6,9 6,6

152

152

149

216

163

151

22

18

18

69

33

19

51

45

45 15

Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2022)

39

38

44

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

Met de inzet van de Wbmgp willen we grip terugkrijgen op de bevolkingssamenstelling in dit complex. Wij verwachten dat huishoudens met een inkomen uit arbeid, pensioen of studiefinanciering een positieve bijdrage aan de leefbaarheid zullen hebben. Daarnaast willen we woningzoekenden die in het verleden overlastgevend of crimineel gedrag hebben vertoond weren uit dit gebied, om het niet nog onveiliger te maken. De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Omgeving Akkers-Centrum voldoet aan de eisen van geschiktheid.

16

2.2 Tijmdonk/Anijsdonk Deze locatie betreft 87 woningen, verspreid over twee appartementencomplexen. Deze bevinden zich in de buurt Donken, aan de Tijmdonk (39 woningen) en de Anijsdonk (48 woningen). De gemiddelde pandwaarde van de wijk is 228.000 euro. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Tijmdonk 2 t/m 66 en 70 t/m 80 - Anijsdonk 2 t/m 96 2.2.1. Noodzakelijkheid In de Leefbaarometer scoren Tijmdonk en Anijsdonk respectievelijk ‘onvoldoende’ en ‘zwak’. De afwijkingen op de dimensies voorzieningen en met name overlast/onveiligheid zijn het hoogst.

Leefbaarometer 2020: Afwijking centraal grid in Tijmdonk van het landelijke gemiddelde.

Leefbaarometer 2020: Afwijking centraal grid in Anijsdonk van het landelijke gemiddelde.

De buurt Donken hoort op alle gebieden bij de zes slechts scorende buurten in Nissewaard en heeft de laagste score op het gebied van vervuiling. Wijkprofessionals geven aan dat buurtbewoners het 17

gevoel hebben dat er veel criminele activiteiten plaatsvinden in de buurt. Dit verklaart de lage waardering. Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid Algemeen oordeel eigen buurt (2018) Algemeen oordeel eigen buurt (2020) Kwaliteit woonomgeving (2018) Kwaliteit woonomgeving (2020) Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2018) Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2020) Vervuiling (2018) Vervuiling (2020)

Donken 5,7 5,7 5,2 5,1

De Akkers 6,2 6,2 5,5 5,7

Nissewaard 7 7 6,4 6,4

4,2

5,4

6

5,3 3,2 3,4

5,6 4,2 4,3

6,1 5,5 5,6

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Tijmdonk/Anijsdonk voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

2.2.2 Geschiktheid De sociaal-economische kenmerken van de buurt bevestigen dat het kwetsbare sociaal-economische profiel van de buurt aan de basis ligt van de leefbaarheidsproblematiek. De buurtcijfers komen redelijk overeen met het wijkgemiddelde, dat beduidend lager scoort dan het gemeentelijk gemiddelde. Kwalitatieve bronnen geven eveneens aan dat problemen achter de voordeur, zoals drank- en/of drugsgebruik, ten grondslag liggen aan leefbaarheidsproblemen en spanning tussen de bewoners. Sociaal-economische situatie Donken Bewoners Aantal inwoners (2018) Aantal inwoners (2022) Demografische druk (2019) Demografische druk (2022) Migratieachtergrond (2018) Migratieachtergrond (2022) niet westerse achtergrond (2018) niet westerse achtergrond (2022) Huishoudens (totaal aantal) (2018) Huishoudens (totaal aantal) (2022) Eenpersoonshuishoudens (2018) Eenpersoonshuishoudens (2022)

De Akkers 2140 2110 60,6 68,6 40,4% 47,6% 29,9% 34,1% 950 950 33,2% 34,7%

10505 10410 62,7 69,8 35,0% 40,4% 24,4% 28,3% 4790 4795 35,7% 36,9%

Nissewaard 84588 86332 68,3 72,4 23,8% 27,3% 14,7% 17,3% 38422 39144 33,6% 34,1% 18

Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2022) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2022) Eenoudergezinnen (2019) Eenoudergezinnen (2022)

25,3%

24,8%

30,7%

22,1%

24,5%

30,2%

41,6%

39,5%

35,8%

42,6% 16,1% 17,4%

38,5% 14,6% 15,0%

35,7% 9,4% 9,4%

Donken Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2018) Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2020) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2018) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2020) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2018) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2020) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2018) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2020)

De Akkers

Nissewaard

9,6%

10,0%

5,6%

8,5%

9,2%

5,2%

4,8%

4,6%

3,2%

5,3%

4,5%

3,1%

12,0%

12,6%

7,4%

10,4%

11,2%

6,5%

19,7%

20,1%

13,2%

19,2%

19,8%

12,7%

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

In beide complexen spelen verschillende problemen, waarbij geldt dat er een groot aantal sociaal zwakke huishoudens bij elkaar woont en voor veel onrust in de buurt zorgt. In de afgelopen tijd heeft er een veelheid aan overlastdossier gelopen bij de betreffende woningcorporaties. Dit zijn overlastdossiers met betrekking op tuinen, illegale bewoning en bedreiging/intimatie. Met name in de Anijsdonk is het totaal aantal incidenten per 1000 erg hoog, 376. Vanuit de bewoners komen signalen dat er nog meer aan de hand is dan al uit de cijfers blijkt. Er is sprake van intimiderend gedrag, met geweld en ruzie. Er zou ook sprake zijn van drugsgerelateerde overlast. De politie heeft het gevoel dat bewoners van dit gebied niet altijd aangifte doen van deze incidenten en geeft aan dat er veel intimidatie en pestgedrag tussen bewoners onderling plaatsvindt. De mutatiegraad van het complex aan de Tijmdonk is met 14% vrij hoog te noemen. Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt (2018) Criminaliteit in de buurt (2020)

Donken 5,4 5,7

De Akkers 6 5,8

Nissewaard 6,6 6,4 19

Veiligheidsgevoel in de buurt (2018) Veiligheidsgevoel in de buurt (2020) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2019) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2019) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2019) Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2022)

5,8 6

6,3 5,9

6,9 6,6

108

159

149

164

190

151

12

22

18

27

32

19

37

51

45

43

53

44

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

Deze complexen kunnen meer overlastgevende huishoudens niet aan. Er is maar heel weinig nodig om een volgend probleem weer te doen escaleren. Door woningzoekenden met een overlastverleden te weigeren en voorrang te geven aan woningzoekenden met iets meer financiële draagkracht hopen we de kans op de instroom van nieuwe kwetsbare of overlastgevende huishoudens te minimaliseren. Daarmee hopen we de leefbaarheid te stabiliseren en op de langere termijn te verbeteren. De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Tijmdonk/Anijsdonk voldoet aan de eisen van geschiktheid.

20

2.3 Dreef/Haverdreef Deze locatie betreft 43 woningen in de buurt Dreven. De Dreef en de Haverdreef bestaan uit kleine maisonnette woningen. De gemiddelde WOZ-waarde voor deze buurt is €204.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Dreef 28 t/m 66 - Haverdreef 17 t/m 41 en 59 t/m 77 2.3.1 Noodzakelijkheid Deze locatie scoort ‘onvoldoende’ op de leefbaarheidssituatie volgens de Leefbaarometer.

Leefbaarometer 2020: afwijking Dreef en Haverdreef van het landelijke gemiddelde

De cijfers hieronder laten zien dat de Dreven als buurt op de meeste punten nog iets zwakker scoort dan de wijk De Akkers als geheel. De buurt soort ook ruim onder het gemeentelijk gemiddelde, vooral op ‘vervuiling’. De locatie Dreef/Haverdreef is naar de mening van wijkprofessionals één van de kwetsbaarste plekken in de buurt. Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid Algemeen oordeel eigen buurt (2018) Algemeen oordeel eigen buurt (2020) Kwaliteit woonomgeving (2018) Kwaliteit woonomgeving (2020) Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2018) Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2020) Vervuiling (2018) Vervuiling (2020)

Dreven 6,3 5,9 6 5,7

De Akkers 6,2 6,2 5,5 5,7

Nissewaard 7 7 6,4 6,4

5,7

5,4

6

5,2 4,5 4,2

5,6 4,2 4,3

6,1 5,5 5,6

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

21

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Dreef/Haverdreef voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

2.3.2 Geschiktheid De Dreef en Haverdreef wordt gezien als een kwetsbaar gebied met een concentratie van bewoners met bepaalde sociaal-economische problemen. Het percentage mensen zonder werk ligt hoog en nog eens deel heeft een laagbetaalde baan. Veel bewoners kampen daardoor met krappe financiële middelen. Een aantal woningen is toegankelijk voor mensen die uitstromen uit een zorginstelling. De praktijk leert dat deze mensen niet altijd zelfredzaam blijken te zijn en dat dit gepaard kan gaan met overlast voor buurtbewoners. Sociaal-economische situatie Dreven Bewoners Aantal inwoners (2018) Aantal inwoners (2022) Demografische druk (2019) Demografische druk (2022) Migratieachtergrond (2018) Migratieachtergrond (2022) niet westerse achtergrond (2018) niet westerse achtergrond (2022) Huishoudens (totaal aantal) (2018) Huishoudens (totaal aantal) (2022) Eenpersoonshuishoudens (2018) Eenpersoonshuishoudens (2022) Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2022) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2022) Eenoudergezinnen (2019) Eenoudergezinnen (2022)

De Akkers 1400 1380 68,6 76,2 35,0% 38,8% 23,9% 27,5% 645 645 37,2% 39,5%

10505 10410 62,7 69,8 35,0% 40,4% 24,4% 28,3% 4790 4795 35,7% 36,9%

84588 86332 68,3 72,4 23,8% 27,3% 14,7% 17,3% 38422 39144 33,6% 34,1%

24,8%

24,8%

30,7%

25,6%

24,5%

30,2%

38,8%

39,5%

35,8%

35,7% 17,0% 16,5%

38,5% 14,6% 15,0%

35,7% 9,4% 9,4%

Dreven Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2018)

Nissewaard

De Akkers

11,8%

10,0%

Nissewaard

5,6%

22

Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2020) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2018) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2020) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2018) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2020) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2018) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2020)

11,7%

9,2%

5,2%

4,7%

4,6%

3,2%

3,9%

4,5%

3,1%

15,2%

12,6%

7,4%

12,7%

11,2%

6,5%

24,1%

20,1%

13,2%

22,2%

19,8%

12,7%

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

Er is op deze locatie sprake van structurele ernstige problematiek. Zo vinden er bijvoorbeeld geregeld fysieke vernielingen plaats aan de entree van het wooncomplex, waarvan het bekend is dat bewoners en/of bezoekers van bewoners hier verantwoordelijk voor zijn. Ook komen bij de corporatie veel klachten over woonoverlast binnen. De cijfers in de tabel hierboven laten zien Dreven slecht scoort op criminaliteit in de buurt en het veiligheidsgevoel. Het aantal geregistreerde misdrijven in de buurt ligt bijna twee maal zo hoog als het gemeentelijk gemiddelde. Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt (2018) Criminaliteit in de buurt (2020) Veiligheidsgevoel in de buurt (2018) Veiligheidsgevoel in de buurt (2020) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2019) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2019) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2019) Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2022)

Dreven 5,6 5,7 6,6 5,6

De Akkers 6 5,8 6,3 5,9

Nissewaard 6,6 6,4 6,9 6,6

236

159

149

239

190

151

36

22

18

31

32

19

91

51

45

83

53

44

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

Omdat dit complex voor het overgrote deel bestaan uit kleine meergezinswoningen is het mutatiecijfer relatief hoog. Grofweg zijn het vooral de kansrijkere huishoudens die doorstromen naar een grotere en/of ander type woning. De kwetsbare huishoudens blijven achter en de leefbaarheid verslechtert. Mogelijkheden tot sturing op de bevolkingssamenstelling is zonder de Wbmgp

23

onvoldoende om leefbaarheidsproblematiek tegen te gaan. Door de inzet van de Wbmgp hopen we sterkere schouders, en daarmee de balans, terug te brengen en de leefbaarheid te stabiliseren. De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Dreef/Haverdreef voldoet aan de eisen van geschiktheid.

24

2.4 Zeisvoorde De Zeisvoorde vormt de vierde en laatste locatie in De Akkers en is gelegen in de buurt Voorden. Op deze locatie bevinden zich 28 relatief kleine en goedkope woningen. Ongeveer de helft bevindt zich boven de aftoppingsgrenzen. De gemiddelde WOZ-waarde voor deze locatie is €238.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Zeisvoorde 2 t/m 12, 16 t/m 42 (even) en 13 t/m 19 en 35 t/m 41 (oneven) 2.4.1 Noodzakelijkheid De Zeisvoorde bevindt zich in een grid dat ‘zwak’ scoort volgens de Leefbaarometer.

Leefbaarometer 2020: afwijking Zeisvoorde van het landelijke gemiddelde

Hoewel de Zeisvoorde naast maisonettewoningen ook bestaat uit eengezinswoningen is de problematiek hier enigszins vergelijkbaar met die in de locatie Dreef/Haverdreef. Ondanks dat de buurt lager scoort dan het gemeentelijk gemiddelde, blijkt de slechte leefbaarheidssituatie vooral uit verklaringen van wijkprofessionals en de opbouw van de bevolking. Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid Algemeen oordeel eigen buurt (2018) Algemeen oordeel eigen buurt (2020) Kwaliteit woonomgeving (2018) Kwaliteit woonomgeving (2020) Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2018) Waardering betrokkenheid buurtbewoners (2020) Vervuiling (2018) Vervuiling (2020)

Voorden 5,9 6,5 5,4 6

De Akkers 6,2 6,2 5,5 5,7

Nissewaard 7 7 6,4 6,4

5,8

5,4

6

6 4 4,7

5,6 4,2 4,3

6,1 5,5 5,6

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

25

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Zeisvoorde voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

2.4.2 Geschiktheid Hoewel de beschikbare data (op buurtniveau) niet veel afwijken van het wijkgemiddelde (maar wel het gemeentegemiddelde) is er in de Zeisvoorde sprake van een concentratie van kwetsbare bewoners. Net als in de Zeisvoorde komt sociale- en financiële problematiek relatief vaak voor. Ook op deze locatie is gezien de huurprijs het merendeel van de woningen toegankelijk voor mensen die uitstromen uit een zorginstelling, hetgeen soms een negatief effect heeft op de leefbaarheid. Relatief veel huishouden hebben een inkomen uit de ww/bijstand of een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Sociaal-economische situatie Voorden Bewoners Aantal inwoners (2018) Aantal inwoners (2022) Demografische druk (2019) Demografische druk (2022) Migratieachtergrond (2018) Migratieachtergrond (2022) niet westerse achtergrond (2018) niet westerse achtergrond (2022) Huishoudens (totaal aantal) (2018) Huishoudens (totaal aantal) (2022) Eenpersoonshuishoudens (2018) Eenpersoonshuishoudens (2022) Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (2022) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2018) Meerpersoonshuishoudens met kinderen (2022) Eenoudergezinnen (2019) Eenoudergezinnen (2022)

De Akkers 1330 1335 68,1 74 35,3% 38,6% 25,6% 28,1% 560 560 25,9% 27,7%

10505 10410 62,7 69,8 35,0% 40,4% 24,4% 28,3% 4790 4795 35,7% 36,9%

84588 86332 68,3 72,4 23,8% 27,3% 14,7% 17,3% 38422 39144 33,6% 34,1%

29,5%

24,8%

30,7%

27,7%

24,5%

30,2%

45,5%

39,5%

35,8%

44,6% 18,1% 18,3%

38,5% 14,6% 15,0%

35,7% 9,4% 9,4%

Voorden Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2018)

Nissewaard

De Akkers

10,8%

10,0%

Nissewaard

5,6% 26

Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand (2020) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2018) Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid (2020) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2018) Huishoudens onder lage inkomensgrens (2020) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2018) Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum (2020)

9,7%

9,2%

5,2%

4,5%

4,6%

3,2%

3,5%

4,5%

3,1%

12,7%

12,6%

7,4%

12,0%

11,2%

6,5%

19,1%

20,1%

13,2%

21,2%

19,8%

12,7%

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

De buurt Voorden scoort al slecht op het thema, maar de locatie zelf (met 24 respondenten) scoort met een 3,2 ronduit dramatisch op het gebied van vervuiling. Op het gebied van incidenten en overlastmeldingen scoort de buurt slechter dan het gemeentelijke cijfer, maar beter dan het wijkgemiddelde. Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt (2018) Criminaliteit in de buurt (2020) Veiligheidsgevoel in de buurt (2018) Veiligheidsgevoel in de buurt (2020) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2019) Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2019) Geregistreerde overlast per 1000 inwoners (2022) Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2019) Geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners (2022)

Voorden 5,8 5,2 5,8 5

De Akkers 6 5,8 6,3 5,9

Nissewaard 6,6 6,4 6,9 6,6

122

159

149

161

190

151

14

22

18

23

32

19

38

51

45

36

53

44

(groene cijfers duiden op een positieve ontwikkeling t.o.v. de eerdere meting, rode cijfers duiden op een negatieve ontwikkeling)

Gezien de vergelijkbare problematiek is de argumentatie voor de geschiktheid van de Wbmgp ook vergelijkbaar. De leefbaarheidsproblematiek kan niet worden opgelost zonder verandering in de bevolkingssamenstelling. Met de Wbmgp wordt beoogd een betere balans te bewerkstelligen tussen kwetsbare en niet-kwetsbare huishoudens.

27

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Zeisvoorde voldoet aan de eisen van geschiktheid.

28

2.5 Subsidiariteit 2.5.1 Wijkniveau In De Akkers heeft van 2013 tot 2018 onder naam Spijkenisse-Zuidwest (dat zich daarnaast richtte op de wijk Vriesland en het zuidelijke deel van Vogelenzang) een wijkontwikkelingstraject gelopen met daaraan gekoppeld een wijkontwikkelplan (WOP) met wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). De gemeente en de drie in het gebied aanwezige corporaties hebben daarin met extra budget en samen met wijkbewoners en professionele partners getracht de wijk te verbeteren op zowel fysiek (excl. woningvoorraad) als sociaal gebied. ‘Goed wonen, samen leven en jezelf ontwikkelen’ waren de kernthema’s van het wijkontwikkelingsplan. Dit is het perspectief wat we de (toekomstige) bewoners van Zuidwest bieden, maar ook wat we van ze vragen. Het verbeteren van de wijk vraagt dan ook de nadrukkelijke participatie van bewoners, vrijwilligers, professionele partijen uit de wijk en de gemeente en corporaties. Dit traject heeft onder meer vorm gekregen in het creëren van een groeiend netwerk van sleutelfiguren (zowel bewoners als professionals) dat een aantal keer per jaar bijeenkomt om van gedachte te wisselen over de laatste ontwikkelingen. Maar ook de actieve samenwerking met onze partners in projecten als de Open eettafel, Place making en Welzijn op Recept en de eigen initiatieven van bewoners (o.a. Konnekt, Buurtmoestuin Samen1) zijn hier mooie voorbeelden van.

Om de opgaven in Zuidwest, onder meer de stijgende sociale problematiek, overlast, selectieve migratie en sleetsheid van het openbaar gebied, aan te pakken zijn de kernthema’s vertaald naar vier speerpunten: - Een betere balans in de bevolkingssamenstelling; - Het versterken van de zelfredzaamheid van de bewoners; - Het vergroten van de sociale cohesie en participatie; - Het zichtbaar verbeteren van de fysieke structuur; Binnen deze speerpunten is speciale aandacht voor multi-problem gezinnen, jeugd en veiligheid. De extra aandacht voor Spijkenisse Zuidwest heeft o.a. geresulteerd in: - Samen vooruit kijken: inzet achter-de-voordeur-team dat hulp biedt aan multiproblemhuishoudens; - Welzijn op recept: verbinding tussen welzijn, zorg en wonen middels arrangementen; - buurtnetwerk Konnekt; - place-making-trajecten; - de inrichting van buurttuinen; - een wijkrestaurant; - een natuurspeeltuin; - een wijktheater; - de organisatie van verschillende activiteiten voor bewoners, waaronder het Zomerfestival; - extra investeringen in bestrating, groen, bruggetjes en speelplekken; - extra personele inzet van de woningcorporaties in de wijk; - zichtlijnen om de wijken meer in verbinding te brengen met het buitengebied; - het afsluiten van portieken; - de aanpak van tuinen; - het onderhoud van achterpaden; - cameratoezicht; - bewegwijzering in de soms onoverzichtelijke bloemkoolwijken; -

buurtpreventie.

29

Met ingang de huidige collegeperiode geeft de gemeente een extra (financiële) kwaliteitsimpuls aan een aantal wijken, waaronder De Akkers. Goed wonen in leefbare wijken vraagt om het slim combineren van sociale maatregelen en fysieke ingrepen. Wonen, zorg, welzijn, veiligheid en de fysieke leefomgeving zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met deze slimme combinaties tussen het fysieke en sociale domein maken partijen de wijken leefbaar, bevorderen ze sociale cohesie en voorkomen ze zorg- en hulpvragen. 2.5.2 Gebiedsniveau Omgeving Akkers-Centrum Winkelcentrum Akkerhof, waar veel acties bekendheid hebben gekregen, en wijkcentrum De Akkers, waar veel activiteiten hebben plaatsgevonden (en nog steeds plaatsvinden), liggen letterlijk om de hoek van de dit gebied. Tijmdonk/Anijsdonk In de Tijmdonk heeft er de afgelopen jaren een intensieve gebiedsgerichte aanpak tussen woningcorporatie, gemeente en politie plaatsgevonden. Deze bestond uit een achter-de-deurvoordeuraanpak gericht op het helpen van mensen en tegengaan van overlast. Inzet was onder andere gericht op het tegengaan van schulden, toeleiden naar zorg, op orde brengen van tuinen. Hierdoor is de leefbaarheid iets verbeterd, maar er blijft sprake van ernstige problematiek. De inzet blijft intensief.

In de Anijsdonk worden bovengemiddeld veel huisbezoeken afgenomen en treden corporatie en politie gezamenlijk kortdaad op tegen overlast. In het verleden zijn er juridische procedures gevoerd en mocht dat noodzakelijk zijn dan voert de corporatie deze bij ernstige overlast opnieuw uit. Enige jaren terug heeft de corporatie de kwaliteit van het complex en de tuinen door intensief beheer een positieve boost gegeven. Inzet van aanvullende expertise op drugshandel, gesprekken met bewoners, het toeleiden naar hulp bij huiselijk geweld en het opmaken van individuele aandachtsvestigingen en briefingsthema’s zijn andere voorbeelden van aanpak door de politie. Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde Ook voor deze complexen specifiek geldt dat ook er regelmatig gesprekken met bewoners en politie plaatsvinden om overlast tegen te gaan en worden er rechtszaken gevoerd om te komen tot gedragsverandering.

2.5.3 Gemeenteniveau Daarnaast lopen er in dit gebied projecten en processen die gemeente- en/of corporatiebreed worden ingezet, zoals: - de aanpak woonoverlast en de inzet van een regisseur woonoverlast, buurtbemiddeling en aanvullende (juridische) instrumenten; - de verlichting van achterpaden bij corporatiebezit en financiële bijdrage daaraan bij particulier bezit; - een sluitende ketenaanpak gericht op het voorkomen en bestrijden van schuldenproblematiek; - het lokaal zorgnetwerk, en; - waar zinvol en mogelijk de koppeling van bovenstaande zaken.

30

De raad van Nissewaard vindt, rekening houdend met de reeds ingezette maatregelen en instrumenten, en gegeven de onvoldoende verbetering van de leefbaarheid tot nu toe, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp in de wijk De Akkers voor de hierboven genoemde adressen in de gebieden Omgeving Akkers-Centrum, Tijmdonk/Anijsdonk, Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde voldoet aan de eisen van subsidiariteit.

31

3 De Hoek

De Hoek-2

Ook de wijk De Hoek is een typisch exponent van de groeikernperiode, gebouwd begin jaren tachtig, nagenoeg uitsluitend bestaand uit sociale huur- en goedkope koopwoningen. De gemiddelde WOZwaarde is €231.000, terwijl 70% van de voorraad bestaat uit eengezinswoningen. Ook hier is de gebouwde omgeving te kwalificeren als sober. In combinatie met een stedenbouwkundig concept dat niet meer voldoet aan de huidige wensen, zorgt dit ervoor dat de wijk onvoldoende sterkere schouders aantrekt. Daardoor blijft de bevolkingssamenstelling eenzijdig en de sociaalmaatschappelijke problematiek groot. Woningcorporatie en gemeenten hebben 5 á 6 jaar geleden afgesproken de focus te leggen op De Hoek. De woningcorporatie is voornemens grootschalige investeringen in de woningvoorraad van de wijk te gaan doen. Vooruitlopend op keuzes die zij daarin nog moet maken is er een traject gestart gericht op de ontwikkeling van de wijk. Dat gebeurt samen met wijkbewoners. Zij denken mee over zowel de toekomst van de wijk (middels een enquête, interviews en focusgroepen), als concrete initiatieven en maatregelen. Voor in ieder geval de komende jaren achten wij het noodzakelijk om gebruik te maken van de Wbmgp. Specifiek willen wij de wet inzetten in de Zwanenhoek.

32

3.1 Zwanenhoek De locatie binnen de wijk De Hoek is de Zwanenhoek, gelegen in de buurt De Hoek-2. De locatie behelst 77 woningen. De Zwanenhoek bestaat uit veelal kleine meergezinswoningen onder de aftoppingsgrens. De gemiddelde WOZ-waarde van deze locatie is €228.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Zwanenhoek 10 t/m 58, 78 en 80, en 3 t/m 35, 51 t/m 59 en 63 t/m 117 3.1.1. Noodzakelijkheid De Zwanenhoek is niet alleen één van de zwakste gebieden binnen een toch al zwakke wijk. Het vormt ook het (kleinschalige) centrum van De Hoek, met een clustering van enkele voorzieningen. Omdat er daardoor meer mensen komen dan in een gebied met alleen een woonfunctie, heeft leefbaarheidsproblematiek hier een uitwerking op een groter gebied dan alleen de Zwanenhoek zelf. Dat er ook een basisschool langs de Zwanenhoek gelegen is, maakt dat wij inzet op de leefbaarheid van nog groter belang vinden. De Zwanenhoek scoort al jaren ‘zwak’ op de Leefbaarometer.