Jaarstukken 2023 gemeente Nissewaard DEFINITIEF

* In 2019 betrof dit nog 185 kg per inwoner. De stijging heeft alles te maken met de coronacrisis die er toe heeft geleid dat mensen veel vaker thuis waren en daardoor meer huishoudelijk afval produceerden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Inspanningen Duurzaamheid 2023: • • •

voldoen alle nieuwbouwplannen aan de richtlijnen voor klimaatadaptief bouwen. voldoet al het nieuwe beleid en alle projecten in de openbare ruimte aan de richtlijnen voor klimaatadaptatie. voldoen alle plannen voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed aan de richtlijnen voor klimaatadaptieve (bestaande) bouw.  Bovenstaande inspanningen zijn samengenomen vanwege de gelijksoortige impact op de organisatie.  Er is verbinding gemaakt tussen het programma, de afdeling projecten, beheer en beleid en met het sociaal domein, ter voorbereiding op het borgen van klimaatadaptatie in de lijnorganisatie  De behoeften vanuit de organisatie om klimaatadaptief te kunnen werken zijn opgehaald. 76

 o

•

•

•

• • • • • •

Er is een start gemaakt met het borgen van klimaatadaptatie in beleid en processen (LIOR en VBI-proces) Er zijn meekoppelkansen verzilverd in het project vervanging beschoeiingen, project Schiekamp Noord en het project Metro Busstation. Voor de laatste twee is een aanvraag gedaan in de impulsregeling Klimaatadaptatie van het rijk.

is voor 20% van alle particuliere gebouwen en percelen in deze collegeperiode een nieuwe klimaatadaptieve maatregel genomen.  Er is uitvoering gegeven aan het Actieplan Groene Tuinen. Er is aangesloten bij 22 evenementen, er zijn 735 planten en 500 bloembollen uitgedeeld, 155 bijenhotels gemaakt en er is een pilot uitgevoerd met de tegeltaxi.  De Slimme Regenton is geplaatst bij de kinderboerderij.  Er is een fietstocht georganiseerd voor bewoners langs klimaatadaptieve voorbeelden van de gemeente. ligt er een pakket van interventies voor ondersteuning van kwetsbare inwoners bij extreme klimaatsituaties.  Er is contact gelegd met de VRR over dit onderwerp, dit zal in 2024 verder worden opgepakt. is de tweede DPRA-cyclus (2025-2030) doorlopen en operationeel en wordt vervolg gegeven aan de samenwerking in de werkregio Voorne Putten.  hierin worden de landelijke ontwikkelingen gevolgd (voor de stresstesten)  naast de nieuwe cyclus stresstesten is dit jaar ook ingezet op het 'aanschuiven aan de juiste tafels'. Klimaatadaptatie is ingebracht in het ZH-PLG en de Ruimtelijke Puzzel. Er is contact gelegd met het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden, het Deltaprogramma Zoetwater en het kennisprogramma Zeespiegelstijging (evenals het DPRA allen onderdeel van het Deltaprogramma), om op die manier goed aangehaakt te zijn voor de herijking van de programma's in 2026.

 de contacten met het rijk zijn verstevigd , om goed aangehaakt te zijn bij de ontwikkeling van de nieuwe stresstesten die in 2025 moeten worden uitgevoerd, de mogelijkheden voor structurele financiering van klimaatadaptieve maatregelen, de ontwikkeling van klimaatlabels en de wettelijke borging van de ‘klimaatlat’ en ‘water en bodem sturend’ We geven uitvoering aan de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0, waaronder het gezamenlijk met Voorne aan Zee, identificeren van de volgende te zetten stappen ten aanzien van de RESzoekgebieden (Noordrand, Stadsranden en Open landschap). We nemen in het samenwerkingsverband van de energieregio Rotterdam - Den Haag actief deel aan werkgroepen van de RES en het opdrachtgeversteam RES. We zijn actief aan de slag met de realisatie van zon op grote en kleine daken en parkeerplaatsen. Om een gerichte en effectieve inzet te bewerkstelligen stellen we hiertoe een Dakenstrategie op. We faciliteren de ontwikkeling van windenergie op de Brielse Maasdijk. We faciliteren de ontwikkeling van zonne-energie drijvend op water bij het drinkwaterbedrijf Evides aan de Berenplaat. We hebben ingezet op het stimuleren van energiebesparing in woningen en gebouwen: o De inzet van energiecoaches is uitgebreid, onder andere door de capaciteit uit te breiden en een 'vaste plek in de wijk' te creëren.

o Met uit het Nationaal Isolatieprogramma beschikbaar gestelde middelen is een lokale isolatieaanpak ontwikkeld om inwoners, andere gebouweigenaren en gebruikers te 77

• • • •

• • • • • • • • • • • •

stimuleren om structureel energie te besparen. Deze aanpak start in het eerste kwartaal van 2024. o We voerden een aanpak uit om huishoudens in energiearmoede structureel te helpen de energierekening te verlagen, onder andere door het aanbieden van energiefixers en financieren van energiezuinig witgoed. We onderzochten, samen met andere gemeenten (Voorne-Putten en/of RES-regio), potentiële duurzame warmtebronnen als alternatief voor aardgas, zoals geothermie en restwarmte. in 2024 gaat dit onderzoek door. Voor de wijken De Hoek en Vogelenzang-Zuid/Akkers-Centrum is gewerkt aan een wijkwarmteplan om deze wijken ‘aardgasvrij-ready’ te maken in de periode tot 2030. Dit plan is in april 2023 vastgesteld, waarna de uitvoering is gestart. Voor de dorpskernen Geervliet, Heenvliet en Abbenbroek is gestart met het werken aan een wijkwarmteplan. We hebben diverse activiteiten opgezet of ondersteund die bijdragen aan het verminderen, beter scheiden of hoogwaardiger verwerken van huishoudelijk afval, zoals de #KapotIsNietOp-challenge, het Repaircafé, het Grondstoffenbos (kerstbomen), REform Gypxel (gips) en de pilot GFE in de hoogbouw. Na een verkenning en een aantal experimenten hebben we een aantal belangrijke stappen gezet om uiteindelijk te komen tot een structureel circulair ambachtscentrum.

We hebben een faciliterende rol gespeeld in zowel de tot stand gekomen digitale tool voor bedrijven om materialen en apparatuur te delen, als in het zoeken naar collectiviteit in het inzamelen van bedrijfsafval, hetgeen in 2024 in de praktijk zal worden gebracht. We hebben verder gewerkt aan de verduurzaming van onze eigen inkoop, en zijn hier tevens de dialoog over aangegaan met lokale ondernemers. We hebben de belangrijkste voorbereidingen getroffen om in 2024 te starten met een tool die helpt duurzaamheid in de praktijk te brengen en de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen in projecten monitort. We zijn gestart met een traject om meer circulair te gaan bouwen. Samen met onze partners op de Zuid-Hollandse eilanden zijn we gestart om een aanjaagfunctie op dit thema te vervullen. We hebben van een aantal grondstromen onderzocht of en hoe we die (meer) circulair kunnen maken en voeren in 2024 haalbare interventies uit. We hebben Duurzaamheid een plek gegeven in de Omgevingsvisie Nissewaard; In beeld brengen en ontwikkelen van financierings- en stimuleringsregelingen We hebben onderzocht of het energieloket te verbreden is om inwoners naast de energietransitie ook te adviseren over klimaatadaptatie, circulair en biodiversiteit). We hebben ervoor gezorgd dat Duurzaamheid in brede zin verder verankerd is in de prestatieafspraken met de woningcorporaties.

We voeren de Green Deal Halfweg-Molenwatering uit die begin 2022 gesloten is, en doelen, samenwerkingsafspraken en activiteiten voor de komende jaren op het gebied van energie, circulariteit en klimaatadaptatie bevat. We verbreden onze communicatie- en participatiestrategie continue om onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen een perspectief te bieden wat zij kunnen doen om te verduurzamen.

78

Wat heeft het thema gekost? Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

2.676

7.352

3.718

3.634

Baten

-588

-4.078

-1.265

-2.813

Saldo

2.088

3.274

2.453

821

0

-1.414

-423

-991

2.088

1.860

2.030

-170

(bedragen x € 1.000)

Mutaties reserves Totaal Thema

Toelichting noemenswaardige afwijkingen • Milieubeleid (incidenteel voordeel op de lasten van € 205.000) In 2023 is verkend waar deze middelen het meest effectieve aan besteed kunnen worden. Er zijn uitgaven gedaan voor het verduurzamen van het bedrijventerrein. Verder is er onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van het circulaire ambachtscentrum in Nissewaard. In 2024 worden kosten gemaakt voor circulaire projecten, zoals het aanjagen van hoogwaardige verwerking huishoudelijk afval en de realisatie van het circulaire ambachtscentrum. Daarnaast zijn er ook kosten voor het verduurzamen van bedrijven en bedrijventerreinen en het aanjagen van circulair bouwen. Tot slot worden er ook kosten verwacht voor de verkenning van de kringlooplandbouw. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling van 2023-2024 (via Algemene reserve). • Verduurzaming bestaande woningvoorraad (incidenteel voordeel op de lasten van € 135.000) In 2024 worden kosten gemaakt voor het regionaal energieloket, de energiecoach en de uitvoering van het actieplan groenen tuinen. Daarnaast wordt uit dit budget de samenwerking gefinancierd op Voorne Putten op het gebied van klimaatadaptatie. En onderzoeken naar een klimaatbestendig stedelijk watersysteem. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling van 2023-2024 (via Algemene reserve).

• Regionale Energie Strategie (incidenteel voordeel op de lasten van € 349.000) Op Voorne-Putten zijn afspraken gemaakt om gezamenlijk te werken aan de regionale energiestrategie Rotterdam – Den Haag. De middelen die niet worden ingezet worden weer over Voorne Putten verdeeld. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2023-2024 (via Algemene reserve). •

Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (incidenteel voordeel op de lasten van € 156.000 en een incidenteel nadeel op de baten van € 154.000) Deze subsidie is ingezet om de huizen van inwoners te verduurzamen. De middelen die niet ingezet zijn worden teruggevorderd door het rijk. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2023-2024. (via Algemene reserve). •

CDOKE (incidenteel voordeel op de lasten van € 388.000 en een incidenteel nadeel op de baten van € 761.000) 79

De gemeente heeft in 2023 uitvoeringskosten ontvangen voor het klimaatakkoord. Hier zijn personeelskosten op geboekt om uitvoering te geven aan het klimaatakkoord. Nog niet alle functies zijn ingevuld, waardoor niet alle middelen zijn besteed. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2023-2024 (via Algemene reserve). •

Impuls klimaatadaptatie (incidenteel voordeel op de lasten van € 894.000 en een incidenteel nadeel op de baten van € 894.000) In 2023 heeft de gemeente SPUK-middelen ontvangen voor de projecten die zijn opgevoerd door de DPRA werkregio op het gebied van klimaatadaptatie. Verschillende activiteiten zijn uitgevoerd. Deze SPUK loopt tot einde 2027. De uitgaven worden verwacht in 2024. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2023-2024 (via Algemene reserve). •

Isolatieaanpak (incidenteel voordeel op de lasten van € 1.280.000 en een incidenteel nadeel op de baten van € 1.200.000) In 2023 heeft de gemeente SPUK-middelen ontvangen voor Isolatieaanpak. Verschillende activiteiten zijn gepland, maar de uitgaven en inkomsten worden verwacht in 2024. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2023-2024 (via Algemene reserve). • Algemene reserve (incidenteel nadeel op de baten van € 568.000) Overgehevelde budgetten uit 2022 naar 2023 in het kader van duurzaamheid zijn niet in zijn geheel besteed, waardoor er minder is onttrokken aan de Algemene reserve. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2022-2023 (via Algemene reserve).

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond GGD Rotterdam-Rijnmond Stedin Relevante documenten op themaniveau -

Programmaplan Duurzaamheid Nissewaard 2023-2024, vastgesteld april 2022 Warmteprocesplan Akkers-Centrum, Vogelenzang-Zuid en de Hoek, vastgesteld april 2023 Herzien Plan van aanpak RES 2022-2026 Rotterdam – Den Haag, vastgesteld april 2023 Samenwerkingsovereenkomst Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld november 2022 Convenant samenwerking RES en Warmte Voorne-Putten 2022-2023, vastgesteld april 2022 Notitie vervolg samenwerking RES en warmte Voorne-Putten 2022-2023, vastgesteld maart 2022 Laadstrategie, uitvoerend beleid openbaar laden en locatiekaart concept-laadlocaties, vastgesteld juli 2021 80

-

Regionale Energiestrategie regio Rotterdam - Den Haag (RES) 1.0, vastgesteld juni 2021 Strategie Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Nissewaard, vastgesteld april 2021 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 Warmtetransitievisie Voorne-Putten, vastgesteld mei 2020 Klimaatstresstest Voorne-Putten, vastgesteld april 2020

Wonen Nissewaard is al vele jaren de thuisbasis van inwoners die binnen onze gemeente werken, maar daarnaast de plek waar vele mensen die in de haven en elders in de regio werken thuiskomen. Een gevarieerd aanbod aan diverse woon- en leefmilieus moet onze inwoners huisvesten en potentieel nieuwe inwoners aantrekken. We beogen een woningvoorraad die kwalitatief in balans is en die bijdraagt aan de leefbaarheid in Nissewaard. We hebben gezinsvriendelijke wijken en dorpen en liggen op mooie afstand van het strand en de stad. Je vindt in de dorpskernen de rust en ruimte, maar Nissewaard biedt ook de voordelen van een middelgrote stad als Spijkenisse. We anticiperen op veranderende woonwensen en bieden voldoende aanbod voor alle levensfasen en de sociale doelgroep.

Wat wilden we bereiken? • • • • • •

We streven naar een meer aantrekkelijke, duurzame, levensloopbestendige en diverse woningvoorraad. We willen doorstroming bevorderen door bij te bouwen in segmenten die ondervertegenwoordigd zijn. Het mogelijk maken van een wooncarrière binnen de eigen kern, waarbij ook aandacht is voor ouderen, studenten en starters. We streven naar een balans in de bevolkingssamenstelling en tegelijkertijd naar voldoende sociale-/middenhuurwoningen voor onze inwoners. Dit moet resulteren in een evenwichtige en duurzame woningvoorraad. In wijken waar de leefbaarheid onder druk staat, streven we naar woningdifferentiatie en verdunning. We benutten kansen om in elke kern of wijk bij te bouwen, op potentiële ontwikkellocaties. De meeste woningen worden toegevoegd in/rond het stadscentrum en rondom OVknooppunten, met name Spijkenisse-Centrum.

Beleidsindicatoren Indicator

Toelichting

Bron

Gemiddelde WOZ waarde van woningen

X 1.000 euro

CBS

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen

Demografische druk

Aandeel jongeren

CBS

81

Streefwaard e 2023 245

Realisatie 2023 279

Streefwaarde 2024 285

10

10

10

72,5%

73,9%

74%

(< 20 jaar) en ouderen (> 65 jaar) t.o.v. de groep 20 tot 65 jaar Gemeentelijke woonlasten eenpersoonsh uishouden

In euro's

COELO

772

837

911

Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden

In euro's

COELO

772

837

911

Wonen

Tevredenheid met de woning

Nissewaard Peiling

7,4

7,4 (2020)

7,5

Wijk- en kerngericht werken

Stabiliteit/ toename leefbaarheid in wijken en kernen

Nissewaard Peiling

7,5

7,5 (2020)

7,4

Wat hebben we daarvoor gedaan? • • • • • • •

•

We voeren onze (wettelijke) taken uit op het gebied van onder meer prestatieafspraken met de corporaties, de Huisvestingswet, de Woningwet, vergunningverlening en (boven)regionale afspraken over de woningmarkt. We werken met het Duurzaam Bouwloket aan verduurzaming van particuliere woningen. Bij nieuwe toevoegingen aan de woningvoorraad, realiseren wij (ook) woningen in segmenten en woonmilieus die ondervertegenwoordigd of in kwalitatieve zin onderscheidend zijn. Om doorstroming te bevorderen bouwen we (middel)dure eengezinswoningen en (levensloopbestendige) appartementen. We vergroten het aantal starterswoningen door bestaand vastgoed, indien passend binnen de kaders, te transformeren. We stimuleren de bouw van middenhuur- en flexwoningen en maken afspraken met ontwikkelaars over het behoud van deze woningen voor de doelgroep. We bieden de Starterslening aan tot en met 2025. Met corporaties maken wij prestatieafspraken over de verduurzaming van hun bezit, de samenstelling en inzet van hun bezit en over het op peil houden van de leefbaarheid in de wijken en kernen. We hebben daarbij aandacht voor het op peil houden van de sociale woningvoorraad in Nissewaard. In het kader van de prestatieafspraken zal aandacht zijn voor wonen en zorg. Samen met zorg- en welzijnspartijen en woningcorporaties stellen we een woonzorgvisie op. 82

• • •

We verlengen de inzet van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Rotterdamwet) en passen deze wet toe op plekken waar de leefbaarheid onder druk staat. Dit doen we in samenwerking met de corporaties in Spijkenisse. We onderzoeken de mogelijkheden om een zelfbewoningsplicht en de opkoopbescherming in te voeren in de gebieden waar het opkopen van huizen en leefbaarheidsproblematieken aan de orde zijn en zullen daartoe de wettelijke instrumenten ten volle benutten. Door de verdere uitrol van het artikel Toezicht op kamerverhuur in de APV brengen we kamerverhuur in wijken waar dat nodig is onder het vergunningstelsel. We zien erop toe dat kamerverhuur op een ordentelijke wijze verloopt en niet tot een inbreuk op de leefbaarheid in de directe omgeving leidt.

Wat heeft het thema gekost? Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

2.316

6.104

4.832

1.272

Baten

-687

-2.132

-2.310

178

Saldo

1.630

3.972

2.522

1.450

0

-1.680

-459

-1.222

1.630

2.292

2.064

228

(bedragen x € 1.000)

Mutaties reserves Totaal Thema

Toelichting noemenswaardige afwijkingen •

Herstructurering Sterrenkwartier 2e fase (incidenteel voordeel op de lasten van € 356.000 en een incidenteel nadeel op de baten van • € 356.000) In 2022 is een krediet beschikbaar gesteld van € 875.000 voor de tweede fase van de herstructurering Sterrenkwartier hoog. De woningcorporatie draagt hier € 625.000 in bij en € 250.000 wordt onttrokken uit de reserve Herstructurering. Nog niet alle uitgaven zijn gedaan en nog niet alle bijdragen zijn ontvangen. Het restant budget wordt overgeheveld naar 2024. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 (via Algemene reserve). • Deltaprogramma ruimtelijke adaptatie (incidenteel voordeel op de lasten van € 211.000) Op Voorne Putten wordt er samengewerkt aan klimaatadaptatie. Dit is bekrachtigd in de samenwerkingsovereenkomst Klimaatadaptatie Voorne Putten. Deze middelen worden ingezet voor gezamenlijke onderzoeken, op basis van het jaarplan 2024 worden verschillende activiteiten uitgevoerd. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 (via Algemene reserve) . • Omgevingsvisie (incidenteel voordeel op de lasten van € 189.000) Voor de omgevingsvisie is een budget beschikbaar gesteld van € 420.000. Het opstellen van de omgevingsvisie loopt door in 2024. Voorgesteld is het restantbudget over te hevelen naar 2024.

Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 ( via Algemene reserve).

83

• Algemene reserve (incidenteel nadeel op de baten van € 927.000) De onttrekking aan de Algemene reserve is in 2023 minder geweest dan geraamd. Dit komt door lagere uitgaven met betrekking tot de Omgevingswet. •

Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam (SWvRR) (incidenteel voordeel op de baten van € 303.000, incidenteel nadeel op de reserve van € 275.000) Het budget op Inhuur Woonvisie wordt ingebracht door de samenwerkende regiogemeenten, Nissewaard is hier schatkistbewaarder. Het budget dient daarom ieder jaar overgeheveld te worden aangezien het geen "eigen" budget is. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 (via Algemene reserve).

Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans

Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau Woonvisie Nissewaard Nissewaard naar 2040

Bouwprojecten & grondexploitatie Dit thema behandelt de wijze waarop de gemeente invulling geeft aan haar grondbeleid. Belangrijke onderwerpen hierbij zijn: • De ontwikkelingen van bouwprojecten op eigen grond. • Het faciliteren van private ontwikkelingen. • Het beheer van gronden. • De verkoop van blote eigendommen.

Wat wilden we bereiken? Uitvoering geven aan Nissewaard naar 2040 middels actief en faciliterend grondbeleid.

Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing. Wel zijn zestien bouwstenen uit het ontwikkelraamwerk van Nissewaard naar 2040 opgesteld. De zestien bouwstenen uit het ontwikkelraamwerk van Nissewaard naar 2040 zijn geen harde beleidsindicatoren, maar hulpmiddelen (vandaar de naam ‘bouwstenen’) om aan te geven hoe een ontwikkeling bij zou moeten dragen aan meerdere doelstellingen van de gemeente dan bijvoorbeeld alleen maar het bouwen van woningen. Het effect van het toepassen van een bouwsteen is niet meetbaar, maar moet op langere termijn bijdragen aan een vitale stad, vooral door de combinatie van 84

bouwstenen in relatie tot de specifieke kenmerken van een locatie. Een ontwikkeling in een sterk versteende en verdichte wijk van Spijkenisse zal moeten voldoen aan andere bouwstenen (vergroenen en verdunnen) dan een ontwikkeling aan de Groene Kruisweg (waar mobiliteit en werkgelegenheid belangrijker zijn).

Wat hebben we daarvoor gedaan? Nissewaard naar 2040: • Voor kansen op eigen grondgebied nieuwe grondexploitaties openen. • Voor kansen op particulier grondgebied in gesprek gaan met partners en, waar nodig, partners met elkaar verbinden. Versterken economische positie: • Verkoopbeleid m.b.t. de verkoop van blote eigendommen voeren. • Grip houden op grondexploitaties en kansen benutten.

Wat heeft het thema gekost? Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

20.974

29.022

20.791

8.231

Baten

-21.564

-29.515

-21.199

-8.316

Saldo

-590

-493

-408

-85

0

120

3

117

-590

-372

-405

32

(bedragen x € 1.000)

Mutaties reserves Totaal Thema

Toelichting noemenswaardige afwijkingen • Strategische gronden (incidenteel nadeel op de lasten van € 2.965.000) Voor inbreng van strategische gronden in de grondexploitatie van de Dijk II (Waterfront) moet de boekwaarde van deze gronden worden afgeboekt (€ 3.000.000). Dit loopt via de exploitatie en geeft een eenmalig nadeel. Daartegenover staat een klein voordeel (€ 35.000) op de toegerekende rentelasten die lager zijn door verkoop gronden. •

Grondverkopen niet-Grex (incidenteel voordeel op de lasten van € 513.000 en een incidenteel nadeel op de baten van € 550.000) In de begroting 2023 stond de verkoop van grond geraamd, waarvan de overdracht in 2023 nog niet bij de notaris is gepasseerd. De afboeking van de boekwaarde en de opbrengst van de verkoop worden overgeheveld naar 2024. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2023-2024 (via Algemene reserve). •

Verkoop blote eigendommen (incidenteel nadeel op de lasten van € 102.000 en een incidenteel voordeel op de baten van € 226.000) In 2023 zijn blote eigendommen verkocht, waardoor er verschillen te zien zijn op de baten (verkoopopbrengsten) en lasten (afboeken van de boekwaarde).

85

•

Plankosten grondexploitaties (incidenteel nadeel op de baten van € 616.000 en een incidenteel voordeel op de lasten van € 653.000) Ter dekking van extra capaciteit stonden opbrengsten geraamd uit anterieure overeenkomsten, grondexploitaties en investeringskredieten. De realisatie van de vergoedingen en kosten voor capaciteit in het kader van de anterieure overeenkomsten staan verantwoord onder thema Overige baten & lasten van programma 6. De realisatie van de extra ingezette personele capaciteit t.b.v. de grondexploitaties en de investeringskredieten staan verantwoord onder de grondexploitaties en de investeringskredieten onder diverse programma’s. • Reserve Projecten (incidenteel nadeel op de lasten van € 117.000) De vergoedingen vanuit anterieure overeenkomsten worden volgens vastgesteld beleid gestort naar de reserve Projecten ter dekking van te maken plankosten. Door inhuur van personeel t.b.v. van de anterieure projecten heeft er een onttrekking aan de reserve plaatsgevonden. De uitgaven staan op programma 6.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag

Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot

Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Elementen BV Spijkenisse Relevante documenten op themaniveau Notitie Grondexploitaties 2019 Commissie BBV Nissewaard naar 2040

Relevante documenten op programmaniveau Nissewaard naar 2040 Routekaart duurzaam Voorne-Putten 2040, januari 2018 vastgesteld Klimaatadaptatiestrategie Voorne-Putten, juli 2018 vastgesteld Zie thema's voor specifieke documenten op themaniveau.

86

Ondernemen en ontspannen Kernboodschap Ondernemen en ontspannen Met dit programma dragen we bij aan de verdere ontwikkeling van Nissewaard als een aantrekkelijke gemeente met een hoog voorzieningenniveau waar het goed wonen, werken, ontspannen en recreëren is. Samen met ondernemers, kennisinstellingen en regiogemeenten versterken en behouden we werkgelegenheid en bedrijvigheid en bereiden we ons voor op nieuwe manieren van produceren, consumeren en opleiden waarin duurzaamheid, vergroening, digitalisering, een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en een leven lang ontwikkelen centraal staan. Daarnaast benutten we onze sterke punten, zoals de unieke ligging en de kwaliteiten van ons landschap, ons cultureel erfgoed en gevarieerd verenigingsleven. Dit alles vormt een divers en uitdagend aanbod voor sport en ontspanning, dat tegelijkertijd kansen biedt voor ontplooiing en participatie in de samenleving. Zonder onderbreking volgen de crises elkaar op. Van corona waren we nog niet af, of de energiecrisis en ongekende inflatie diende zich aan. Tegelijkertijd is er in veel sectoren een personeelstekort. Dit had impact op veel inwoners en de samenleving als geheel. Voor Nissewaard is het van belang hier aandacht aan te geven en te doen wat mogelijk is op gemeenteniveau voor de onderdelen van dit programma, zowel het ondernemen als het ontspannen.

Daarnaast is ingezet op een herkenbaar economisch profiel voor Nissewaard om het economische vestigingsklimaat te versterken. Ook ondersteuning van het netwerk aan vrijwilligers(organisaties) blijft van belang. Een vitaal verenigingsleven, breed toegankelijk aanbod in de buitenruimte en ruim vrijetijds- en voorzieningenaanbod is essentieel om een aantrekkelijke gemeente te blijven om te wonen en te ontspannen.

Financiën Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

11.919

16.747

14.314

2.433

Baten

-2.771

-5.763

-5.246

-517

Saldo

9.148

10.984

9.069

1.916

Mutaties reserves

0

-1.076

285

-1.361

Totaal programma

9.148

9.908

9.353

555

(bedragen x € 1.000)

Economie De ontwikkelingen rondom digitalisering, robotisering en verduurzaming leiden tot een nieuwe economie en vernieuwing van de werkgelegenheid. Nissewaard zet in op het versterken van de economische structuur door het hebben van een uitnodigend woon- en vestigingsklimaat en een goed opgeleide beroepsbevolking. Dit kan en wil Nissewaard niet alleen, daarvoor is samenwerking met ondernemers, kennisinstellingen, inwoners en andere overheden noodzakelijk. Deze regionale samenwerking is er op Voorne Putten, in de regio MRDH alsook die van de Zuid Hollandse Delta.

87

Wat wilden we bereiken? • • • • •

Een compact en levendig stadscentrum dat optimaal economisch functioneert en toekomstbestendig is. We willen onze werklocaties zodanig vormgeven vanuit het concept Service Valley, dat dit bijdraagt aan behoud en uitbreiding van werkgelegenheid en ontwikkeling van een duurzame en circulaire economie. Het versterken van de relatie tussen ondernemers en gemeente, vanuit de contacten die de afgelopen jaren gelegd zijn. We willen de dienstverlening richting ondernemers verbeteren middels een ondernemersloket. We willen dat de werknemers up-to-date blijven door een goede aansluiting van het onderwijs (leven lang ontwikkelen) op de arbeidsmarkt. Nissewaard als regionale broedplaats voor nieuwe vormen van zorginnovatie, technologieën en onderwijs.

Beleidsindicatoren Indicator Toelichting

Bron

Streefwaar de 2023

Realisatie 2023

Streefwaarde 2024

Functiemenging

De functiemengingsind ex geeft de verhouding weer tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

LISA

37%

37%

37%

Vestigingen van bedrijven

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

85

102

95

Economie

Leegstandspercent age stadscentrum Spijkenisse

Locatus*

12%

11%

10%

Economie

Leegstandspercent age werklocaties Nissewaard

Leegstandsm onitor Nissewaard

6%

5,8%

5,5%

* Vanaf 2022 werken we met Locatus als bron voor het leegstandspercentage.

88

Wat hebben we daarvoor gedaan? Naast het verrichten van de reguliere taken, zoals binnen het bedrijven-en ondernemersloket (waaronder de agrarische sector), wordt ingezet op: • Stadscentrum: voor twee deelprojecten uit het koersdocument is succesvol subsidie aangevraagd bij de rijksregeling Impulsaanpak Winkelgebieden. Aan het project 'hooglaagverbinding' werd € 1,24 mln. toegekend en aan de 'doorsteek Havenplein-Kopspijker' € 544.000. Beide projecten dragen bij aan het inrichten van het centrum van Spijkenisse als 'stadhuiskamer' en het 'rondje dorp' met daarbij kernwaarden als gezelligheid, herkenbaarheid en veiligheid willen we versterken in een compacter centrum. • Vanuit Nissewaard 2040 zetten we in op: binnenstedelijke inbreiding stadscentrum, nieuwe ontwikkelingen rondom OV knooppunten, differentiëren woningvoorraad en versterken van de interne (stads-)economie; • Vanuit Nissewaard 2040 zetten we met ondernemers en onderwijs in op het concept Service Valley voor het bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering en de andere bedrijventerreinen vanuit een gedragen ontwikkelagenda voor de komende 10 jaar. Voor het traject 'Beter benutten bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering' is een aanjager aangesteld, waarvoor bij de MRDH een bijdrage (€ 106.500) is aangevraagd en verkregen.

• We blijven aangehaakt op de ontwikkelingen in het Haven Industrieel Complex (samenwerkingsagenda Havenvisie Rotterdam) en leggen verbindingen met externe partners en stakeholders hieromtrent. • Versterking economische positie door het versterken van het vestigingsklimaat en ruimte maken voor bedrijven met intensieve werkgelegenheid. Het traject om Halfweg-Molenwatering beter te benutten is met een financiële bijdrage van de MRDH opgestart; • Van planvorming naar realisatie voor een techniek-/ zorgcampus, mede in relatie tot de Regio Deal Zuid Hollandse Delta. Zowel de MRDH als de Regiodeal dragen hieraan bij. • Bevordering aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt voor jongeren en ouderen door nieuwe vormen van leven lang ontwikkelen en het versterken van competenties en vaardigheden. • Samenwerking met ondernemers(-verenigingen), de besturen van de Bedrijven Investeringszones en kennisinstellingen. • Het ondernemersloket is geïntroduceerd met een update van de website en de start van een bedrijfscontactfunctionaris. • In samenwerking met ondernemers(verenigingen) is gewerkt aan het bevorderen van inkoop door de gemeente bij lokale ondernemers. • Uitvoering is gegeven aan de Subsidieregeling energiekosten MKB. Een veertigtal ondernemers is daarbij ondersteund om hun energieverbruik en -kosten naar beneden te brengen.

Wat heeft het thema gekost? Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

706

2.752

876

1.876

Baten

-333

-1.813

-501

-1.312

Saldo

373

939

375

563

0

-456

-76

-381

373

482

300

183

(bedragen x € 1.000)

Mutaties reserves Totaal Thema

89

Toelichting noemenswaardige afwijkingen •

Economische ontwikkeling (incidenteel voordeel op de lasten van € 349.000 en een incidenteel nadeel op de reserves van € 281.000) In de Perspectiefnota is voor de Economische Visie is een bedrag van € 155.000 + € 100.000 beschikbaar gesteld uit de reserve NN2040. Dit budget is niet in zijn geheel besteed en voorgesteld wordt het restantbudget over te hevelen naar 2024, omdat dan de uitgaven zullen plaatsvinden. Door de lagere uitgaven in 2023 is er ook minder onttrokken uit de reserve NN 2040. Daarnaast was in 2024 ook budget beschikbaar voor de stimulering van de economie (€ 50.000) en de ontwikkeling van bedrijventerreinen (€ 100.000). Voorgesteld is het resterende budget hiervan over te hevelen naar 2024. Deze post maakt onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2022-2023 (via de reserve NN2040 en Algemene reserve). •

Halfweg/Molenwatering (incidenteel voordeel op de lasten van € 100.000 en een incidenteel nadeel op de reserves van € 100.000) Dit budget wordt ingezet als cofinanciering voor een subsidie Beter Benutten van de MRDH die in het laatste kwartaal van 2023 is verkregen. Uitvoering vindt plaats in 2024 en 2025. Voorgesteld is het budget over te hevelen naar 2024. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 (via Algemene reserve). •

SPUK Impulsaanpak winkelgebieden (incidenteel voordeel op de lasten van € 1.247.582 en een incidenteel nadeel op de baten van € 1.247.582) Vanuit de specifieke uitkering Impuls winkelgebieden heeft de gemeente een bedrag van € 1.247.582 toegezegd gekregen. De uitgaven en inkomsten moeten nog worden gerealiseerd. Het budget wordt overgeheveld naar 2024. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans Wethouder Hamerslag (Stadscentrum Spijkenisse)

Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau Ontwikkelraamwerk Nn2040 Detailhandelsvisie Nissewaard Herijking Meerjarenvisie Stadscentrum Spijkenisse Koersdocument en uitvoeringsprogramma voor transitie van 'winkelgebied' naar 'stadshuiskamer'. 90

Rapport Economische Visie Nissewaard, Kuipers Regiodeal

Cultuur Een gevarieerd en inspirerend cultuuraanbod draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Nissewaard als gemeente om te wonen, te ontspannen of te bezoeken. Het biedt inwoners kansen voor ontwikkeling en ontplooiing en om elkaar te ontmoeten. Daarbij wordt ook de buitenruimte betrokken met moderne kunstuitingen zoals Streetart. Cultuureducatie en -participatie blijven daarin speerpunten. Het culturele aanbod onder de aandacht brengen eveneens.

Wat wilden we bereiken? • • • • • • • • • • •

We streven naar een breed en gevarieerd cultuuraanbod, waar zowel professionele culturele instellingen als gezonde culturele verenigingen van amateurs en vrijwilligers aan bijdragen. We willen het cultuurhistorisch besef in Nissewaard versterken en belichten wat Nissewaard te bieden heeft, zowel in de historische dorpskernen als in het stadscentrum. Alle kinderen komen in aanraking met mogelijkheden voor actief en passief beleven van kunst en cultuur Wij willen jongeren binden aan de gemeente en aan cultuur die de gemeente te bieden heeft en mede mogelijk maakt. Kunst en cultuur dragen bij aan doelstellingen in het sociaal domein zoals het tegengaan van eenzaamheid. Wij willen bewerkstelligen dat inwoners ook in de openbare ruimte in aanraking kunnen komen met kunst en cultuur, wat ook de aantrekkelijkheid van de gemeente vergroot. Bibliotheek De Boekenberg wordt doorontwikkeld naar een modern kennis- en educatiecentrum. In theater De Stoep wordt - binnen het verruimde mandaat van het theater - een breed, gevarieerd en toegankelijk aanbod geprogrammeerd en wordt ruimte geboden aan amateurkunsten. Het Centrum voor de Kunsten voorziet in een breed, vraaggericht en laagdrempelig aanbod voor vrije tijd, voor het onderwijs, in zowel de wijken als de kernen en intensiveert de koppeling met het sociaal domein. We onderzoeken de mogelijkheden van een museum en een poppodium.

Wij stellen de kerkenvisie van de gemeente Nissewaard vast.

Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Cultuur, recreatie en toerisme

Percentage inwoners dat tevreden is over het recreatieve, culturele aanbod en de voorzieningen.

Bron Nissewaard Peiling

Streefwaar de 2023

Realisatie 2023

Streefwaarde 2024

55%

50%

55%

*Dit percentage geldt alleen voor de culturele voorzieningen, er is geen verzamelpercentage voor deze indicator te destilleren. Het betreft het percentage tevreden en neutraal. Bij culturele organisaties is het 91

antwoord "weet niet/geen mening" met 73% het grootst. Geen recentere cijfers dan 2020. Onderzocht wordt op welke wijze meer recente cijfers kunnen worden verkregen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? • • • • •

• • • •

• •

We zorgden via de Binnenschoolse Cultuureducatie dat alle leerlingen van het PO en uit de onderbouw van het VO structureel en in een doorlopende leerlijn in aanraking zijn gekomen met de verschillende disciplines van kunst en cultuur. Met de externe middelen voor Cultuureducatie met Kwaliteit versterkten we het netwerk voor cultuureducatie en borgden we de kwaliteit van cultuureducatie, de coördinatie lag bij het CvdK. Onze lokale culturele instellingen en organisaties verzorgden het totale aanbod aan cultuureducatie, inclusief het buitenschools aanbod, dat in omvang is gegroeid. We hebben door structureel overleg de prestatieafspraken met Theater De Stoep gemonitord en een eerste evaluatie uitgevoerd. In aanraking komen met beeldende kunst en poëzie hebben we als volgt gestimuleerd:  we hebben het kunstwerk Waterballet, geschonken door Stichting Oude en Nieuw Spijkenisse, in ontvangst genomen en geplaatst in de waterpartij naast Theater De Stoep;  we hebben het beeld van de hond Max, geschonken door de Stichting Max XL in ontvangst genomen en geplaatst in de Voorstraat, later aangevuld met een plaquette in de Spuistraat;  we hebben de fietstunnel die De Akkers en Sterrenkwartier verbindt verfraaid met Streetart, mede op initiatief van Zo Blits.

 er is een nieuwe stadsdichter verkozen die voor en bij formele en informele gelegenheden een gedicht schrijft en/of voordraagt; We hebben het onderzoek naar een uitbreiding van het Centrum voor de Kunsten Spijkenisse afgerond met als resultaat een uitgewerkt voorstel voor de aankoop van het gehele pand en de uitbreiding van het aanbod met oefenruimtes. Het oprichten van een museum is op basis van een haalbaarheidsonderzoek nu niet aan de orde; wel ondersteunen we de initiatiefnemers in hun proefstart in het Oude Raadhuis. Na de corona beperkingen van 2020-2022 zijn we in 2023 aandacht en waar nodig ondersteuning blijven geven aan evenementen, zoals voorheen. De bezoekersaantallen van grote culturele instellingen zijn weer op het pre coronaniveau.  De Boekenberg ziet daarnaast ook een stijging in het aantal verhuringen en bezoekers van café Zinnig.  Theater De Stoep ziet de kaartverkoop stijgen.  Het CvdK ziet een stijging van het aantal cursisten in Vrije Tijds Aanbod. De bibliotheekvestiging in Zuidland is verhuisd en heropend. Dankzij een succesvolle SPUK aanvraag kunnen we De Boekenberg in staat stellen deze vestiging te versterken en uit te breiden met meer diensten en voorzieningen.

92

Wat heeft het thema gekost? Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

8.681

9.739

9.607

132

Baten

-2.174

-2.493

-2.893

400

Saldo

6.506

7.247

6.715

532

0

48

366

-317

6.506

7.295

7.080

215

(bedragen x € 1.000)

Mutaties reserves Totaal Thema

Toelichting noemenswaardige afwijkingen •

De Stoep / Centrum voor de Kunsten (incidenteel nadeel op de lasten van € 261.000, een incidenteel voordeel op de baten van € 521.000 en een incidenteel nadeel op de reserve van € 260.000) Door goed onderhoud door eigen medewerkers, maar ook langdurige ziekte binnen de afdeling gebouwbeheer, en daarmee het kunnen en moeten uitstellen van investeringen, zijn met name de kapitaalslasten veel lager uitgevallen dan begroot. Deze vervangingen zijn echter alleen uitgesteld, waardoor de kapitaalslasten in 2024 en verder alsnog gemaakt zullen worden. Door achterstallig onderhoud van het Centrum voor de Kunsten dat, vanwege de een mogelijke verhuizing is uitgesteld, zijn er extra kosten gemaakt. In de Perspectiefnota 2022 zijn alle investeringen van het theater tegen het licht gehouden. Sommige investering die gedaan zijn bij de bouw van het theater hadden een te lange afschrijvingsduur, waarvoor correcties hebben plaatsgevonden. Door de sluiting van het theater in verband met de coronapandemie zijn investeringen uitgesteld, waardoor ook de boekwaarden van de oude investeringen nog niet zijn gecorrigeerd. In 2024 zal deze actie wel plaats moeten vinden. Voorgesteld is dit budget over te hevelen naar 2024.

Het ministerie van OCW investeert met de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) in de ontwikkeling van goed cultuuronderwijs voor leerlingen van basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs. In de periode 2021-2024 is per gemeente een budget beschikbaar van € 0,79 maal het aantal inwoners. Het budget is in 2023 niet helemaal uitgegeven en voorgesteld is dit over te hevelen naar 2024. Door het niet geheel besteden van de budgetten voor het afboeken van de boekwaarden, CMK en de niet benodigde onttrekking uit de 2e tussenrapportage met betrekking tot de exploitatie van de Stoep, is de onttrekking aan de Algemene reserve lager uitgevallen dan geraamd. Deze post maakt deels onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 (via Algemene reserve). •

Bibliotheek (incidenteel voordeel op de lasten van € 85.560 en incidenteel voordeel van € 33.899 op de baten) Het budget bibliotheek laat een incidenteel voordeel zien ad € 85.560. Dit voordeel wordt verklaard doordat de verleende subsidies voor Bibliotheekwerk en DigiTaal Netwerk lager uitvielen dan geraamd. Dit bedrag is deels benodigd in 2024 als cofinanciering voor de specifieke uitkering Lokale Bibliotheekvoorzieningen en deels voor knelpunt exploitatie bibliotheek. Daarnaast wordt over de verleende subsidie in 2022 een bedrag van € 33.899 teruggevorderd. Dit bedrag is in 2024 bedoeld ten bate van een projectsubsidie duurzaamheid voor de bibliotheek. Beide posten maken onderdeel uit van de overhevelingsregeling 2023-2024 (via Algemene reserve).

93

•

SPUK Lokale Bibliotheekvoorzieningen 2023-2025 (incidenteel voordeel op de lasten van € 158.800) Dit betreft een eenmalige specifieke uitkering voor de periode 2023-2025 als tegemoetkoming in de kosten voor toekomstbestendige lokale bibliotheekvoorzieningen. De middelen waren pas in de tweede helft van 2023 bekend. De bibliotheek heeft de subsidieaanvraag inmiddels ingediend en voor 2024 is een gedeelte van de uitkering ad € 103.800 als subsidie verleend. Het restant (€ 55.000) wordt verleend in 2025. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma

Commissie Commissie Sociaal Domein

Verbonden partijen Niet van toepassing

Relevante documenten op themaniveau Subsidieregel cultuur Subsidieregel BCE Nota Kunst en Cultuur 2020-2026

Recreatie & toerisme We zetten in op het behouden, versterken en benutten van onze unieke ligging en de kwaliteiten van ons landschap (natuur en cultuurhistorie). Deze bieden volop recreatieve mogelijkheden. We benutten onze verbindende positie op de grens van de Metropoolregio, Voorne-Putten en de regio Zuid-Hollandse Delta.

Wat wilden we bereiken? • • • • • • •

Het kwaliteitsniveau van ons landschap is verder verhoogd, en de recreatieve mogelijkheden die het landschap op verschillende locaties over heel Nissewaard biedt worden beter benut. Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn. Uiteraard in balans met de rust- en de natuurbeleving van het gebied. De beleving van het Bernissegebied is versterkt door de kernen meer met de Bernisse te verbinden. De recreatieve waarden binnen het natuur- en recreatiegebied de Uitwaayer zijn versterkt De bekendheid van de recreatiegebieden als het Bernissegebied en de Uitwaayer is vergroot. De recreatieve waarde van de Maasboulevard is versterkt. De groen blauwe aansluiting van Nissewaard met de Zuid-Hollandse Delta is versterkt.

94

Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.

Wat hebben we daarvoor gedaan? •

•

•

•

• • •

• •

We hebben duidelijke afspraken gemaakt met het Recreatieschap Voorne-Putten, het waterschap Hollandse Delta en de provincie over de aansturing van het beheer en onderhoud van onze recreatiegebieden. Gezamenlijk met andere recreatieschappen is gelobbyd voor behoud van voldoende provinciale bijdragen. ook is een extra indexatiebijdrage ontvangen van de provincie. In opdracht van het recreatieschap is een onderzoek uitgevoerd naar de kansen voor boscompensatie op Voorne-Putten. We werken samen met het recreatieschap aan de nadere uitwerking van deze kansen. Er is gewerkt aan een beheer- en uitbreidingsplan voor het Bernissegebied. Ook is er een eerste verkenning gedaan naar het toevoegen van extra bomen en struiklagen in de Uitwaayer. Daarnaast wordt gekeken naar het verbeteren van de padenstructuur en waar mogelijk het toevoegen van extra recreatieve voorzieningen. We werken samen met andere gemeenten binnen het samenwerkingsverband Zuid-Hollandse Delta aan projecten binnen de Regiodeal. Waarmee de natuur- en recreatieve waarden om en nabij het Haringvliet worden versterkt. Er zijn 11 nieuwe watertappunten aangelegd, met op sommige locaties ook extra bankjes en of fietsnietjes. Er is een extra bijdrage ontvangen voor de versterking van o.a. het Bernissegebied, waarbij ingezet wordt op de aanleg van extra steigers en het versterken van de entreegebieden.

Daarnaast is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de sport- en beweegmogelijkheden binnen de recreatiegebieden. De uitwerking hiervan is voorzien in 2024/2025. Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn. Uiteraard in balans met de rust- en natuurbeleving van het gebied. In samenwerking met diverse partijen zetten we in op de ontwikkelkansen van het Bernissegebied, meer specifiek op het gebied rondom de locatie Oud-Hoenderhoek. De huidige ondernemer is begonnen met de bouwwerkzaamheden van een nieuw Palviljoen aan de Bernisse. Samen maken we het Bernissegebied meer bekend en beleefbaar. Verschillende ondernemers zijn samengekomen om met elkaar in gesprek te gaan over hoe we met elkaar het Bernissegebied kunnen versterken. Dit krijgt in het voorjaar van 2024 een vervolg. Het Bernissefestival heeft plaatsgevonden in mei. De gehele mountainbikeroute in de Uitwaayer is gerenoveerd, zodat het weer goed gebruikt kan worden. We werken samen met het Recreatieschap Voorne-Putten aan de versterking van de recreatieve waarden van de Uitwaayer. In samenwerking met de gebruikersgroep MTB is een rapport opgeleverd waarin de mogelijkheden om de mountainbikeroute te vernieuwen zijn beschreven. Uitvoering is voorzien in 2024/2025.

Voor het Leaderprogramma is een Lokale Aktie Groep (LAG) gestart, de gemeente Nissewaard zit deze voor. Hiermee hopen we verschillende projecten te kunnen faciliteren ter versterking van plattelandsontwikkeling. We werken samen met diverse partijen binnen de Erfgoedtafel Historisch Haringvliet aan projecten die het erfgoed van de Bernisse, en de kernen die hieraan gelegen zijn, kunnen versterken, zoals het project 'Brug Omhoog' van Stichting de Fluisterboot.

95

• •

Er is onderzocht hoe de recreatieve beleving en gebruik van de Maasboulevard kan worden versterkt. Hiertoe is een ontwerp gemaakt voor een sportveld aangrenzend aan de Maasboulevard. We werken samen met andere gemeenten en ondernemers op Voorne-Putten op het gebied van marketing en promotie van het gebied. We hebben bijgedragen aan de financiering van de Marketingorganisatie Voorne-Putten. Ook is gestart met een verkenning naar de mogelijkheden om na 2025 de samenwerking te continueren. Komend jaar wordt hier nader op ingezet.

Wat heeft het thema gekost? Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

1.096

1.515

1.390

126

Baten

-261

-345

-430

85

Saldo

834

1.170

960

211

0

-335

0

-335

834

835

960

-124

(bedragen x € 1.000)

Mutaties reserves Totaal Thema

Toelichting noemenswaardige afwijkingen •

Voorfinanciering bomen Uitwaayer (incidenteel voordeel op de lasten van € 100.000 en incidenteel nadeel op de mutaties reserve van € 100.000) Voor de bomen in de Uitwaayer is vanuit 2022 budget overgeheveld naar 2023. Het project is nog niet gestart, dus voorgesteld is het restantbudget over te hevelen naar 2024. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 (via Algemene reserve). • Op Voorne Putten (incidenteel voordeel op de lasten van € 113.000) Vanuit 2022 is budget overgeheveld naar 2023 voor cofinanciering van projecten. Dit budget is in 2023 nog niet ingezet. Voorgesteld is een deel van dit budget over te hevelen naar 2024 om dit in te zetten voor co-financiering project Brug Omhoog ( € 30.000) en inrichting van de camperplekken aan de Hongerlandsedijk ( € 40.000). Met gemeente Voorne aan Zee is daarnaast afgesproken om geen bijdrage meer te doen in de gezamenlijke recreatieve fonds, waardoor er budget is overgebleven. Dit wordt meegenomen in de bezuinigingsvoorstellen. Deze post maakt onderdeel uit van het overhevelingsvoorstel 2023-2024 (via Algemene reserve). • Algemene reserve (incidenteel nadeel op de mutaties reserve van € 235.000) Door lagere kosten op de overgehevelde budgetten uit 2022 in het kader van recreatie is er minder onttrokken aan de Algemene reserve.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag 96

Wethouder Hamerslag

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Recreatieschap Voorne-Putten Relevante documenten op themaniveau Visie Gastvrijheidseconomie Voorne-Putten Visie Toerisme en Recreatie Nissewaard april 2016

Cultureel erfgoed Het beschermde cultureel erfgoed in Nissewaard omvat in totaal 194 monumenten, 97 gemeentelijke monumenten en 97 rijksmonumenten, en vier rijks beschermde stads- en dorpsgezichten. Onder de rijksmonumenten bevinden zich vier archeologische monumenten. Daarnaast heeft Nissewaard een rijk cultuurlandschap, archeologisch bodemarchief en uiteraard ook roerend en immaterieel erfgoed. Dit alles levert een belangrijke bijdrage aan de identiteit en de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente. Daarom willen we ons cultureel erfgoed behouden, versterken en benutten.

Wat wilden we bereiken? •

Wij willen het cultureel erfgoed (de beschermde monumenten, de beschermde stads- en dorpsgezichten, het archeologisch bodemarchief, het cultuurlandschap en ons roerend en immaterieel erfgoed) behouden, versterken, benutten en de bescherming hiervan eventueel uitbreiden.

Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.

Wat hebben we daarvoor gedaan? • •

•

• •

Bij ruimtelijke ontwikkelingen hebben we aandacht voor cultuurhistorische waarden. We benutten deze waarden als een kans om tot een kwalitatief en gedragen ontwikkeling te komen. We geven uitvoering aan de beschermde regelingen voor monumenten, stads- en dorpsgezichten en het archeologisch bodemarchief. Daarnaast zorgen we goed voor ons roerend en immaterieel erfgoed. We hebben ingezet op het beleefbaar maken van monumenten door in samenwerking met een comité van vrijwilligers de Open Monumentendag te organiseren en erfgoedlocaties op te nemen in het aanbod voor 'binnenschoolse cultuureducatie' (de kosten zijn opgenomen in het thema 'cultuur '). We zijn bezig met het beter zichtbaar maken van ons cultureel erfgoed voor de burgers door middel van overzichtskaarten op het internet. We hebben subsidieaanvragen in behandeling die we zullen gaan verstrekken voor het onderhoud en de restauratie van gemeentelijke monumenten.

97

•

•

•

•

• •

We informeren eigenaren over de mogelijkheden om hun monument te verduurzamen (zie: www.nissewaardwoont.nl/verduurzaming ). Ons huidige beleid hierin is inmiddels zo aangepast dat er ook meer mogelijkheden zijn om zonnepanelen te plaatsen op cultureel erfgoed. We hebben samen met kerkeigenaren, bewoners- en erfgoedorganisaties een integrale toekomstvisie op het totale kerkenbestand in Nissewaard ontwikkeld, de zogenaamde kerkenvisie. We doen onderzoek naar gebouwd erfgoed en indien hiervoor aanleiding is, wijzen we nieuwe gemeentelijke monumenten of beschermde dorpsgezichten aan. In 2023 zijn er drie nieuwe gemeentelijke monumenten aangewezen: Dorpsstraat 16 in Hekelingen, Voorstraat 36 in Spijkenisse en Korte Schenkeldijk 1 in Spijkenisse. Echter loopt er nog een bezwaarprocedure m.b.t. de Korte Schenkeldijk 1, die aanwijzing is nog niet onherroepelijk. We hebben aandacht voor de jonge architectuur binnen de gemeente Nissewaard zoals de wederopbouw architectuur en post 65 architectuur. We inventariseren wat hiervan het behouden waard is. We nemen deel aan het erfgoedlijnen-netwerk van de provincie Zuid-Holland. We zetten ons in voor het beheer en onderhoud van de monumentale accommodaties die in ons eigendom zijn (de kosten zijn opgenomen in het thema 'accommodaties en parkeren ').

Wat heeft het thema gekost? Begroting 2023

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Verschil

Lasten

118

136

114

23

Baten

0

0

-4

4

Saldo

118

136

110

26

0

-13

-5

-8

118

123

105

18

(bedragen x € 1.000)

Mutaties reserves Totaal Thema

Toelichting noemenswaardige afwijkingen Er zijn geen noemenswaardige afwijkingen van toepassing.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Niet van toepassing

Relevante documenten op themaniveau Erfgoedverordening Nissewaard 2016 98

Subsidieregeling gemeentelijke monumenten Nissewaard Verordening Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Welstandsnota 2017

Sport Sporten is goed voor je. Bewegen maakt ons fit, zorgt voor een goede conditie en vermindert het risico op gezondheidsproblemen. Door te sporten zitten we lekker in ons vel, zijn we weerbaarder, zelfverzekerder en voelen we ons fysiek en mentaal sterker. Sporten brengt ons bij elkaar, leert ons samenwerken en stimuleert ons voor elkaar te zorgen. Sport is daarmee niet alleen goed voor het individu, maar ook voor een sterke en gezonde samenleving. Sport en bewegen gaat in Nissewaard van oudsher over verenigingsondersteuning. Nissewaard heeft een rijk verenigingsleven dat op meerdere manieren bijdraagt aan een gezonde en gelukkige samenleving. De groeiende behoefte aan ongeorganiseerd sporten vraagt al een aantal jaren om een verbreding van onze inzet. Onze buitenruimte is als het ware ook één grote sport- en beweegplek. Ook vanuit de doelgroepenbenadering is er niet alleen aandacht voor het traditionele G-team, maar ook voor kwetsbare kinderen, gezinnen met een kleine portemonnee, nieuwkomers met een taalbarrière of senioren die langer zelfredzaam moeten en willen zijn. Sport in Nissewaard: iedereen doet mee!

Wat wilden we bereiken? Welke doelen streefden wij na? 1. Verhoging van de algemene sportdeelname en een verhoging van het aantal kinderen dat voldoet aan de norm voldoende bewegen; 2. Bevorderen dat ieder kind de basisschool verlaat met minimaal een zwemdiploma A; 3. Sportverenigingen zijn vitaal en toekomstbestendig en hebben hun basis op orde. Minimaal 90% van de verenigingen vult de vitaliteitsscan in; 4. Voor iedere inwoner van Nissewaard is een beweegaanbod beschikbaar, zodat iedereen een leven lang actief mee kan doen ongeacht de mentale of fysieke conditie; 5. We versterken het aanbod van sport- en beweegvoorzieningen in de buitenruimte daar waar dit aansluit op de behoefte van (potentiële) gebruikers; 6. In het belang van de gezondheid van onze inwoners zorgen we voor voldoende en goede faciliteiten voor sport en bewegen. Zowel in gebouwen als in de openbare ruimte. 7. Aanbod van voldoende en kwalitatief goede accommodaties.

Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Percentage niet sporters

Het percentage van de bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Bron Gezondheidsm onitor volwassenen (waarstaatjege meente.nl)

99

Streefwaar de 2023

Realisatie 2023

Streefwaarde 2024

55% - 58%

53,9%*

<58%

Percentage norm gezond bewegen

Het percentage CBS, RIVM van de bevolking (waarstaatjege van 19 jaar en meente.nl) ouder dat voldoet aan de norm gezond bewegen. * Realisatiecijfers uit 2022 (meest recente meeting).

42% -46%

43,2%*

>42%

Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Verhoging van de algemene sportdeelname en een verhoging van het aantal kinderen dat voldoet aan de norm voldoende bewegen - We hebben meerdere activiteiten en evenementen ondersteund en georganiseerd die kinderen in beweging brengen. Denk aan snuffellessen en vakantieactiviteiten. - We zijn in gesprek met de directie van de nieuw te bouwen school IKC Elementen-Schenkel om het thema sport en bewegen in het bouw- en inrichtingsplan mee te nemen. - In ontwerpen voor nieuwe schoolpleinen en gebouwen hebben we bewuste keuzes gemaakt die beweging en gezondheid stimuleren. Denk aan een inrichting die fietsen naar school goed faciliteert. - Samen met het onderwijs hebben we ons vanuit High Five ingezet voor één gezamenlijk en efficiënt naschools aanbod met voldoende sport- en beweegaanbod. Aan het meest recente programma doen bijna 400 kinderen mee. - We hebben gebruik gemaakt van de rijksregeling 'brede SPUK' waarvoor we een tweede editie van ons sportakkoord hebben opgesteld en een overkoepelend plan van aanpak. 2. Bevorderen dat ieder kind de basisschool verlaat met minimaal een zwemdiploma A - Het belang van een zwem ABC en de optie om dit via het Jeugdfonds te organiseren, is meegenomen in promotiemateriaal, met name gericht aan gezinnen met een kleine portemonnee.

- We hebben ook in 2023 een zwemvangnetregeling ingezet voor kinderen die niet via het Jeugdfonds of op de reguliere manier zwemles kunnen ontvangen. Ook de internationale schakelklas heeft hier gebruik van kunnen maken. 3. Sportverenigingen zijn vitaal en toekomstbestendig en hebben hun basis op orde. Minimaal 90% van de verenigingen vult de vitaliteitsscan in - Er is een nieuw subsidiestelsel ontwikkeld, in samenspraak met verenigingen, om verenigingen beter te kunnen waarderen voor hun inzet voor de samenleving, passend bij de gemeentelijke ambities. - Binnen het team van combinatiefunctionarissen hebben verenigingsondersteuners alle sportverenigingen weer bijgestaan met raad en daad bij grote en kleine vraagstukken. - Er zijn stappen gezet naar een nieuwe vitaliteitsscan. Deze zal in 2024 gelanceerd worden. 4. Voor iedere inwoner van Nissewaard is een beweegaanbod beschikbaar, zodat iedereen een leven lang actief mee kan doen ongeacht de mentale of fysieke conditie - Op de nieuwe sociale kaart ThuisinNissewaard.nl kan iedere inwoner online het vrijetijdsverenigingsaanbod uit Nissewaard terugvinden. Ook is er een nieuwe editie van het boekje Hier! gebeurt het uitgegeven met een actueel beweegaanbod.

100