Bijlage 5 Nota van antwoord zienswijzen

Het magnetisch veld rondom de kabels heeft gevolgen voor de gezondheid.

beschreven voordat de overheid een besluit neemt. Dit advies van de commissie MER wordt meegenomen in de besluitvorming over de vergunningsaanvraag. Antwoord g t/m k. Middels het voorgesteld normenkader worden negatieve gevolgen zoals geluidhinder geminimaliseerd. De gekozen normen zijn strenger dan de WHO-normen Het college heeft bij het beoordelen van de mogelijke gezondheidsrisico’s gebruik gemaakt van de adviezen van het RIVM en de GGD. “Bij windmolengeluid zien wij geen directe relatie met gezondheidsklachten”, aldus de GGD. Er is daarom geen reden om aan te nemen dat de windturbines van invloed zullen zijn op de gezondheid van de omwonenden.

Voor de reactie op dit punt wordt verwezen naar de factsheet opgesteld door het RIVM over laagfrequent geluid (LFG)5. Het aangehaalde advies gaat over een heel andere jeugdgevangenis. GGD Gelderland-Zuid heeft in 2021 een gezondheidseffectscreening uitgevoerd naar de mogelijke gezondheidseffecten van windturbines op de justitiële jeugdinrichting Teylingereind in Sassenheim. Uit deze screening kwam naar voren dat er geen onaanvaardbare gezondheidsrisico's zijn voor de bewoners en medewerkers van de instelling. De GGD adviseerde wel om de geluidsbelasting en slagschaduw goed te monitoren en maatregelen te nemen indien de normen worden overschreden. Op basis van het advies van de GGD aan Nissewaard van januari 2023 zijn aanvullende onderzoeken aangeleverd en extra mitigerende maatregelen opgenomen. Totdat de Hartelborgt de renovatie van het complex heeft afgerond, neemt HVC extra maatregelen, die zijn geborgd in de vergunningsvoorschriften met bijvoorbeeld stilstand bij te hoge geluidsbelasting. Grond, zand en metaal schermen het elektrische veld af. Er is daarom geen sprake van blootstelling aan een magnetisch veld. Voor het magnetische veld hanteert de

5 https://www.rivm.nl/sites/default/files/2020-09/Factsheet%20laagfrequent%20geluid.pdf

37

EU-aanbeveling uit 1999 voor dit soort situaties een referentieniveau van 100 microtesla. Deze waarde wordt ook in Nederland gehanteerd. Voor een kabel die een windturbine met het hoogspanningsnet verbindt, wordt de waarde van 100 microtesla op het maaiveld nergens overschreden. In de regel is de veldsterkte recht boven een dergelijke kabel niet hoger dan 1 microtesla, dus honderdmaal kleiner dan de toegestane maximale blootstelling. Op enkele meters naast deze kabel is de veldsterkte in de regel minder dan 0,1 microtesla. F. a. b. c.

d. e.

f.

Externe veiligheid, waterveiligheid Er wordt te weinig rekening gehouden met de externe veiligheid rondom de windturbines. Er liggen te veel gevoelige objecten in de buurt als kabels en leidingen. De afstand tot het transformatorstation is te kort. In de NRD staat niet op welke wijze het explosiegevaar beïnvloed wordt door deze ontwikkeling en wat dat betekent voor de woon- en leefomgeving, gelet op de nu al in het gebied liggende kabels en leidingen en de toevoeging van de Waterstofleiding worden hier grote risico’s genomen in een heel kwetsbaar gebied waar aan Hoogvlietse zijde het grootste gasverdeelstation van Zuid-Holland gevestigd is De waterveiligheid van de primaire waterkering wordt slechter door de windturbines. Heeft het waterschap wel de leidraad gevolgd om te bepalen of de voorgestelde plaatsing van windturbines op waterkeringen wel mogelijk is?

1% meer overstromingsrisico is te veel, zeker naast alle andere extra risico's. De watervergunning mag niet vergeven worden, ook al blijft de overstromingskans onder de wettelijk vastgestelde signaleringswaarde.

6 https://www.infomil.nl/onderwerpen/veiligheid/bevi-revi/

Antwoord a, b, c. De externe veiligheidscontouren zijn medebepalend voor de locaties waar de windturbines gerealiseerd kunnen worden. Op basis van het besluit externe veiligheid6 (BEVI) en de daaruit volgende richtlijnen en afstanden, is aangetoond dat het windpark op voldoende ruimte van objecten is gelegen.

De windturbines aan de waterkering worden zorgvuldig ontworpen om de waterveiligheid intact te houden7. Dat is een vereiste vanuit het waterschap. Daarnaast heeft het waterschap de Brielse Maasdijk aangemeld voor dijkverbetering bij het hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), omdat dit traject niet voldoet aan de nieuwe norm. Het HWBP is een programma waarin de Nederlandse waterschappen en Rijkswaterstaat samen werken aan het toekomstbestendig maken van de waterkeringen. Sinds 1 januari 2017 zijn er nieuwe normen van kracht en in 2050 moeten alle primaire waterkeringen in ons land aan die normen voldoen. Het is niet duidelijk waar indiener het overstromingsrisico van 1% vandaan haalt. Er is een uitgebreide waterveiligheidsanalyse gemaakt in het kader van de M.E.R. Er wordt

7 https://www.stowa.nl/publicaties/handreiking-windturbines-waterkeringen-techniek

38

gewerkt met de handreiking windturbines en waterkeringen van STOWA8. Ook hierin is geen sprake van een overstromingsrisico van 1%. G. a.

Afstand en hoogte Hoe dichter men bij de windturbines woont, hoe meer hinder men ervaart en hoe negatiever men over het windpark is

b.

In de kaarten wordt niet inzichtelijk hoe woningen zich verhouden de afstandsnormen en tot de MER

c.

Internationale onderzoekers adviseren daarom om bij hoge krachtige windturbines een veilige bufferzone aan te houden met een straal van 10x de tiphoogte van de molen. Dat wil zeggen in het geval van windpark Brielse Maasdijk een afstand van 1500 tot 2200 meter Het uitgangspunt in deze zienswijzereactie is de grootste variant (220 m). Indien lager variant wordt overwogen verzoek zienswijze zo te lezen dat te allen tijde wordt uitgegaan van de internationaal door wetenschappers erkende formule 10 keer de tiphoogte Bij een tiphoogte < 110 meter zijn er weinig klachten blijkt uit onderzoek, behalve heel dicht bij de windturbine.

d.

e. f.

Voldoende afstand naar tuinparken en tuinhuisjes. Tuinparken en tuinhuisjes worden niet gezien als geluidsgevoelige bestemmingen en daarom hoeft er kennelijk geen minimale afstand tot de windturbines te zijn. De Gemeente negeert hiermee het feit dat veel tuinders gedurende 6 à 7 maanden per jaar op hun tuin zijn.

8 STOWA – handreiking windturbines en waterkeringen

39

De afstand tot de woonwijken in Spijkenisse Noord bedraagt circa 600 meter. Op basis van de effectstudies is geconcludeerd dat de windturbines voldoen aan de wettelijke vereisten en het normenkader. De geluidsnormen en afstanden tot bewoning worden vastgesteld om de impact van windmolens op de omgeving te beperken. Met de geluidsnormen van het lokale normenkader wordt de hinder verder beperkt dan wat de concept normen van het rijk beogen. In kaartmateriaal bij de vergunningsaanvraag is door middel van afstandscirkels terug te vinden wat de afstand van objecten is tot de windturbines. Alle stukken die ter inzage hebben gelegen, liggen ook voor bij de Commissie MER. Een afstandsnorm is voor deze vergunningsaanvraag niet van toepassing. Zie verder antwoord over afstandsnormen in paragraaf 3.6.B. Deze afstand betreft geen wettelijk vastgelegde veiligheidszone rondom een windturbine, waarmee rekening gehouden dient te worden. Zie ook de eerdere antwoorden onder 3.5.A.b. mbt planschade.

De GGD geeft aan dat het niet klopt dat lagere turbines voor minder hinder zorgen. Zo kan het geluid van een hoge windturbine zachter zijn dan het geluid van een lage windturbine en vice versa. Volkstuinen vallen niet onder de categorie geluidsgevoelige objecten of terreinen. De definitie van geluidgevoelige objecten is vastgelegd in artikel 1 van de Wet geluidhinder. De effecten van de windturbines worden beoordeeld in het kader van de goede ruimtelijke ordening. Gedurende de dag is de geluidsbelasting van Botlek en verkeer in het gebied dermate hoog dat het geluid van de turbines gemaskeerd wordt. Nachtelijke geluidsbelasting is niet relevant op een volkstuinencomplex. Gezien de afstand tussen WT10 en de

h. i. j.

Wettelijk mogen er geen woningen binnen 500m van windturbines staan. Windturbine staat te dicht op mijn woning. WT10 staat te dicht op Plaatweg 1, wat een woonbestemming heeft.

H. Overige effecten a. Windturbines zorgen voor droogte en opwarming b. Diverse onderzoeken wijzen uit dat er bij windturbines, sprake is van lokale weersveranderingen achter de windturbines, omdat zich achter deze turbines o.a. wolken vormen. Wat is het effect van de windturbines op de natura 2000 gebieden op korte en op lange termijn? c. Er is een negatief effect op het lokale weer door vermenging van verschillende luchtlagen door de rotorbladen. d. Windturbines zijn kostbaar en milieuvervuilend

e. f.

De materialen (rotorbladen/ epoxy) van windturbines zijn schadelijk voor milieu en gezondheid o.a. door slijtage Epoxy breekt niet natuurlijk af en verspreidt zich via water (slijtage)

g.

In de NRD ontbreekt stikstofberekening

3.6

Natuur en landschap

A. Effecten op flora en fauna 40

volkstuinen, zullen de normen voor de dichtstbijzijnde woning bij een van de turbines redelijk overeenkomen met de situatie op het volkstuinencomplex. Er is geen wettelijk vastgestelde afstandsnorm. Door aanvrager is aangevraagd om de woonbestemming Plaatweg 1 om te zetten naar groen. Aanvrager is eigenaar van Plaatweg 1. Het KNMI geeft aan dat er een kleine lokale impact is op het weer in de buurt van windparken door het zog dat windturbines veroorzaken. Hoe groot de impact is hangt af van de opstelling en het aantal turbines. Binnen een paar 100m is het effect hiervan al niet meer waarneembaar. Het Natura 2000 gebied ligt op een dermate grote afstand dat er geen enkel weerseffect is, dat veroorzaakt wordt door de turbines.

Het gaat inderdaad om forse investeringen, die een lange terugverdientijd vragen. Tegelijkertijd leveren windturbines veel op. Binnen ongeveer een half jaar heeft een windmolen zoveel schone energie opgewekt, dat de CO2-uitstoot van het maken, plaatsen en onderhouden gecompenseerd is. Daarbij wordt uitgegaan dat de windenergie de door een gascentrale opgewekte elektriciteit vervangt. Een windturbine heeft een levensduur van circa 30 jaar. De wieken krijgen een coating, die ervoor zorgt dat er zo min mogelijk deeltjes vrij kunnen komen. Los daarvan bepaalt het Activiteitenbesluit dat windturbines minstens eenmaal per jaar door een deskundige moeten worden beoordeeld op onderhoud, reparaties en noodzakelijke beveiligingen (artikel 3.14 lid 1 Activiteitenbesluit). Wordt daarbij een gebrek geconstateerd of vermoed waardoor de veiligheid voor de omgeving in het geding is, dan moet de windturbine onmiddellijk buiten bedrijf worden gesteld (artikel 3.14 lid 2 Activiteitenbesluit). Pas nadat alle gebreken zijn hersteld mag de windturbine weer in bedrijf worden genomen. De vereiste Aerius berekeningen voor stikstof zijn gemaakt. Deze zijn tevens ter inzage gelegd tijdens deze zienswijzeprocedure.

Diverse indieners maken zich zorgen over de effecten van windturbines op flora en fauna a. Windturbines hebben effect op vogels. Die kunnen tegen de wieken botsen. Ten behoeve van het MER en vergunning zijn door initiatiefnemer onderzoeken gedaan Een signaleringssysteem voor vogels is nodig. naar de effecten op vogels. Op basis hiervan is een Wnb ontheffing afgegeven, waarin voorschriften zijn opgenomen over het beperken van effecten. In de ontheffing voor de wet natuurbeheer zijn voorschriften opgenomen voor stilstandvoorzieningen voor vogels en vleermuizen. Antwoord b+c. b. Windturbines hebben een negatief effect op de natuur (flora en fauna) c. Een grote strook in Hoogvliet en in Albrandswaard is Natura 2000 gebied. Het toelaten van windturbines is alleen mogelijk als dit geen significant negatief effect Hier dient o.a. de Habitatrichtlijn gevolgd te worden en Europese regels ten heeft op de instandhouding van beschermde soorten en natuurgebieden. De aanzien van Natura 2000 gebieden zijn leidend. De invloedsfeer van de Omgevingsdienst Haaglanden (namens de provincie Zuid-Holland) heeft op basis van windturbines moet niet alleen berekend worden, maar dient in het veld te de onderzoeken naar flora en fauna een ontwerp-ontheffing afgegeven. Aan deze ontheffing zijn voorschriften verbonden om de impact op flora en fauna binnen worden onderzocht. aanvaardbare kaders te houden.

d. 10-44 bomen worden gekapt voor WT10. Dat is een erg ruime marge. Er geldt een herplantingsplicht van bomen die gekapt worden. In het uitvoeringsplan wordt met behoud van zoveel mogelijk bomen de bouwplaats ingericht. Dit plan wordt gemaakt zodra de definitieve keuze voor het type turbine door HVC gemaakt is. B. Uitzicht Enkele zienswijzen gaan in op uitzicht (uit)zicht op windmolens heeft gevolgen voor het woongenot en de waarde van vastgoed.

In de Nederlandse wet- en regelgeving bestaat er geen blijvend recht op uitzicht. Ook de ABRvS heeft meermaals bevestigd dat er geen blijvend recht op vrij uitzicht bestaat. Zie bijvoorbeeld Uitspraak 202201461/1/R1 - Raad van State onder 7.1:” … Gelet op de hiervoor genoemde afstanden en de tussengelegen groenbestemming heeft de raad zich terecht op het standpunt gesteld dat er slechts beperkt direct zicht zal zijn vanuit de voorziene bebouwing in de woningen in de omgeving. Verder bestaat geen blijvend recht op een vrij uitzicht….”

C. Recreatie Brielse Maasdijk Een aantal indieners maakt zicht zorgen over het behoud van de recreatieve functie van de Brielse Maasdijk a. De Brielse Maasdijk wordt ontoegankelijk. Dit heeft effect op het De Brielse Maasdijk blijft openbaar recreatiegebied. Alleen tijdens de bouw van het recreatiegebied en sportactiviteiten. windpark zal de dijk tijdelijk afgesloten worden in verband met de veiligheid tijdens b. Het gebied is ook bedoeld voor recreatie en natuur en dit zal voor een groot hijswerkzaamheden. Er is een compensatieplan gemaakt voor recreatie. Hiervoor zijn voorschriften in de omgevingsvergunning opgenomen. deel wegvallen door de komst van de molens

41

4. Beantwoording zienswijzen tegen weigeringsbesluit omgevingsvergunning 4.1 Inleiding Omdat een groot deel van de zienswijzen betrekking heeft op dezelfde thema’s is gekozen voor een thematische beantwoording volgens onderstaande indeling. In de paragrafen 4.2 tot en met 4.6 wordt op elk van de thema’s ingegaan. Elke themabeantwoording wordt voorafgegaan door een beknopte schets van de belangrijkste punten die in de zienswijzen naar voren zijn gebracht. In hoofdstuk 5 wordt afgesloten met conclusie ten aanzien van de zienswijzen. De opbouw van dit hoofdstuk is als volgt: 4.2 Proces en procedure a) Proces en bevoegdheden b) Belangenafweging c) Onzorgvuldige voorbereiding en vervolgprocedure 4.3 Nut en noodzaak windenergie op land 4.4 Locatieafweging en keuze 4.5 Participatie, schade en financiële haalbaarheid a) Participatie b) Kosten c) Mitigerende maatregelen 4.6 Woon- en leefmilieu a) Geluidhinder en -trillingen b) Gevolgen windturbines op de gezondheid

42

4.2

Proces en procedure

A. Proces en bevoegdheden a. HVC voldoet aan alle normen en overtreft deze zelfs op aantal punten; raad had moeten instemmen b. c.

Het ontwerpbesluit landelijke normen 2 x tiphoogte is niet vastgesteld; dus de Raad kan niet afwijzen op grond hiervan. Zelfs als 2x tiphoogte is vastgesteld kan hiervan afgeweken worden.

d.

De gemeente Nissewaard heeft een Duurzaamheidsnota opgesteld, het weigeringsbesluit lijkt daarmee in strijd

e.

Wij merken op dat het ontwerp-weigeringsbesluit van de omgevingsvergunning niet in lijn is met de door uw eigen gemeente ingezette koers voor de opwek van windenergie, en niet bijdraagt aan een oplossing voor de netcongestie in uw gemeente. In ons rechtsstelsel zijn alleen geldende wetten relevant voor de beoordeling of de aanvraag voldoet aan vigerende wetten en normen. Het is contra-legem om op basis van niet bestaande normen de aanvraag te kunnen weigeren.

f.

B. Belangenafweging a. Het individuele belang is ondergeschikt aan het collectieve belang. Het collectief belang is geborgd. b. De raad laat het belang van kleine groep mensen zwaarder wegen dan het groter collectief belang. Dat druist in tegen de democratisch geordende rechtsstaat.

De vergunningsaanvraag van HVC voldoet aan het lokaal opgestelde normenkader dat strenger is dan de WHO-normen. Zie ook de beantwoording van de zienswijze van HVC onder punten D t/m I. Met de zogenoemde Delfzijl-uitspraak van de ABRvS gelden de landelijke normen niet meer. De gemeente Nissewaard heeft een eigen strenger normenkader opgesteld. Het voorgestelde landelijke normenkader9 is geen geldend recht en daarmee niet van toepassing op deze vergunningsaanvraag. Zie ook de beantwoording van de zienswijze van HVC onder punten D t/m I. Nissewaard heeft een ambitie om energieneutraal te worden. Bij een weigering van de vergunning zal de realisatie van de ambitie ten minste vertraging oplopen. Zie ook de beantwoording van de zienswijze van HVC onder punten D t/m I.

Het voorgestelde landelijke normenkader10 is geen geldend recht en daarmee niet van toepassing op deze vergunningsaanvraag. Zie ook de beantwoording van de zienswijze van HVC onder punten D t/m I.

Antwoord a en b. Een belangrijk bezwaar van de omwonenden, ondernemers en belangenorganisaties is dat er geen draagvlak zou zijn voor de aanleg van een deel van het windpark. In de uitspraak van 21 februari 2018 legt de ABRvS uit dat het ontbreken van draagvlak op zichzelf niet betekent dat een plan in strijd is met de goede ruimtelijke ordening en om die reden geweigerd moet worden. Op basis van de wet moet er sprake zijn van een goede ruimtelijke ordening, waarbij alle belangen worden afgewogen, dus ook

9 Het landelijke normenkader is nog niet van toepassing. Op de website helpdeskwindopland.nl is alle informatie te vinden over de stand van zaken richting het vaststellen

van dit normenkader. De verwachting is dat deze 1 juli 2025 van toepassing wordt met inachtneming van een overgangsrecht. 10 Het landelijke normenkader is nog niet van toepassing. Op de website helpdeskwindopland.nl is alle informatie te vinden over de stand van zaken richting het vaststellen van dit normenkader. De verwachting is dat deze 1 juli 2025 van toepassing wordt met inachtneming van een overgangsrecht. 43

van omwonenden naast de belangen van aanvrager, waterschap en andere belanghebbenden. Op basis van het wettelijke toetsingskader moet worden beoordeeld of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Ook moeten de betrokken belangen worden afgewogen. 4.3 a. b. c. d. e.

Nut en noodzaak wind op land Er moet een leefbare aarde blijven voor onze kinderen en kleinkinderen Onze (toekomstige) welvaart hangt sterk af van de mate waarin energie voor handen is. Investeren in veel groene energie is daarom van belang. Nederland moet minder afhankelijk worden van andere landen We zijn afhankelijk van windenergie, omdat zonne-energie niet altijd voorhanden is, waterkracht niet mogelijk is en opslag in accu's onhaalbaar. Om de klimaatcrisis te bestrijden zijn wind- en zonne-energie hard nodig. Voor Nissewaard is dit tot nu toe 7% en dit moet in 2030 minimaal 27% zijn. Mocht het project niet doorgaan dan halen wij de vastgestelde doelen zeker niet.

f.

Het windpark is een belangrijke stap in de richting van een duurzame toekomst voor de (jonge) inwoners van Nissewaard.

4.4 a.

Locatieafweging en keuze 3 turbines a 6MW is 18MW opgesteld vermogen. Een aanzienlijk deel van het jaar zal er onvoldoende wind zijn om het volledige potentieel te benutten. Doe niet het minimale. In eerdere raadsperiode hebben College en Gemeenteraad wel overwogen gekozen voor de locatie Brielse Maasdijk als locatie voor windenergie.

b.

44

De gemeente Nissewaard onderschrijft het Klimaatakkoord. Het overkoepelende doel van het Klimaatakkoord is om door het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen een leefbare wereld achter te laten voor toekomstige generaties. In het klimaatakkoord kiest Nederland ervoor om minder afhankelijk te worden van andere landen. Dat onderschrijft de gemeente Nissewaard. Er is een mix van duurzame energiebronnen nodig om aan alle energievraag in Nederland te kunnen voldoen. We hebben ons als gemeente Nissewaard gecommitteerd aan het windconvenant en aan de RES 1.0. Bij een weigering van de omgevingsvergunning zal de realisatie van de ambitie ten minste vertraging oplopen. We zijn niet voornemens om deze opgave bij andere gemeenten neer te leggen. Nissewaard zal de opgave voor duurzame energie-opwek in de andere zoekgebieden moeten vergroten. Daarnaast wordt dan afgewogen of nieuwe gebieden voor zon en/of wind moeten worden aangewezen. Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het advies van het college aan de raad om de VVGB af te geven. De gemeente Nissewaard onderschrijft het Klimaatakkoord. Het overkoepelende doel van het Klimaatakkoord is om door het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen een leefbare wereld achter te laten voor toekomstige generaties. Er is een omgevingsvergunning aangevraagd voor vijf windturbines. Die aanvraag ligt ook ter beoordeling.

Zie ook de beantwoording van de zienswijzen onder punt 2.5.A. Dit is juist. Deze zienswijze heeft geen invloed op het advies van het college aan de raad.

4.5 A. a. b. B. a. b.

Participatie, schade en financiële haalbaarheid Participatie Een van de insprekers tijdens de raadsvergadering waar het weigeringsbesluit werd genomen, gaf aan dat hij sprak namens alle bewoners van Spijkenisse Noord. Dit is echter nooit concreet vastgesteld. Bij de realisatie van de energietransitie zullen er altijd mensen “tegen” zijn. Kosten Deze technisch dure locatie zal ongetwijfeld de businesscase van HVC beïnvloeden waardoor 4 of 5 windturbines nodig zijn voor een voldoende resultaat. De ondernemersschadeloosstelling die HVC ongetwijfeld zal eisen, gaat de gemeente en dus alle inwoners, waarschijnlijk heel veel geld kosten. Daar en tegen kan het te vormen participatiefonds aan de inwoners mooie dingen leveren.

C. a.

Mitigerende maatregelen HVC heeft veel voorwaarden ingebouwd om de hinder voor de bewoners, denk aan geluid, slagschaduw, tot een minimum te beperken. Er worden veel mitigerende maatregelen in het plan opgenomen. Bovendien denken indieners dat het geluid van de windturbines grotendeels weg zal vallen tegen het industrie- en verkeerslawaai dat nu al wordt waargenomen.

b.

Als er toch een omgevingsvergunning wordt verleend, moeten er compenserende maatregelen worden getroffen die de onzekerheid ten aanzien van de te verwachte hinder kunnen verminderen, zoals voorkomen geluidhinder i.c.m. verduurzaming en energiebesparing en planschadevergoeding.

11 https://www.atlasleefomgeving.nl/kaarten

45

Iedereen kon een zienswijze indienen tegen de ontwerpbesluiten en stond het ook in principe iedereen vrij om in te spreken tijdens de raadsvergadering. Deze zienswijze wordt voor kennisgeving aangenomen.

Zie ook de beantwoording van de zienswijze 3.5.B. Als de omgevingsvergunning definitief zou worden geweigerd, kan HVC daartegen rechtsmiddelen aanwenden.

Volgens de geluidskaarten van de atlas leefomgeving11 is de huidige geluidsbelasting van Spijkenisse noord overdag op de stilste plek 52dB. 's Nachts ligt de geluidsbelasting in noord tussen de 35dB en 43dB. De windturbines krijgen een normenkader van 45dB overdag, 39dB 's nachts en 35dB voor de extra stille nachten. Daarmee wordt geluidhinder sterk beperkt. Ook voor slagschaduw zijn strenge normen voorgesteld (maximaal 1 uur per jaar). HVC heeft diverse mitigerende maatregelen aangeboden in het plan en het omgevingsconvenant. Ook is er een streng normenkader voorgesteld dat door middel van vergunningvoorschriften wordt geborgd. Het staat omwonenden vrij om na de eventuele (onherroepelijke) verlening van de omgevingsvergunning een verzoek om planschade te doen.

4.6

Woon- en leefmilieu

A. a.

Geluidhinder en -trillingen DCMR is niet op de hoogte van actuele geluidskaarten Spijkenisse Noord op www.atlasleefomgeving.nl van RIVM.

b.

Uit de geluidskaart van het RIVM blijkt dat heel Spijkenisse-Noord te maken heeft met een geluidsniveau van minimaal 53dB, oplopend tot boven 60dB; DCMR heeft hier geen rekening mee gehouden, daarom kan de Raad de onderzoeken van DCMR niet hanteren als afwijzingsgrond.

B. a.

Gevolgen windturbines op de gezondheid Volgens NIVEL is er geen duidelijk verband tussen dichtbij windturbines wonen en gezondheidsproblemen. De conclusie is dus dat de vaak geuite klachten van door windturbines veroorzaakte gezondheidsproblemen, geen feitelijke basis zijn om in de afweging tussen individueel belang en collectief belang de doorslag te geven aan het individuele belang. De Raad kan haar weigeren niet op dat argument baseren. Volgens het RIVM (p. 6) bestaan er geen aanwijzingen dat laagfrequent geluid en infrasoon (onhoorbaar) geluid van windturbines niet sterker is dan en/of andere effecten hebben op omwonenden dan gewoon geluid. Wat betreft het windturbinesyndroom overweegt het RIVM (p. 6) dat het onderzoek, waarin dit syndroom is beschreven, kwalificeert als wetenschappelijk zwak op basis van de selectie van de deelnemers, het beperkt aantal deelnemers en omdat deelnemers al klachten hadden voor plaatsing van de windturbine.

b.

46

Geluidskaarten geven inzicht in de gemiddelde geluidsbelasting. Het college heeft bij haar besluit de specifieke situatie in Spijkenisse betrokken. Deze situatie houdt in dat in Spijkenisse veel geluid aanwezig is van industrie, weg- en railverkeer, maar dat het bij bepaalde meteorologische omstandigheden stil is in Spijkenisse. Voorwaarde voor het college is dat deze stille momenten behouden blijven omdat dit essentieel is voor het welzijn van de inwoners van Spijkenisse. De geluidskaarten spelen derhalve slechts een beperkte rol bij de besluitvorming. Aan de besluitvorming zijn verschillende geluidonderzoeken en analyses voorafgegaan, van zowel DCMR als van andere partijen. Daarbij zijn beschouwingen gemaakt van zowel het geluid als gevolg van alleen de windturbines, als van het cumulatieve geluid van verschillende bronnen. De akoestische analyse van DCMR van 29 september 2023 is gebaseerd op het geluid van alleen de windturbines, zonder rekening te houden met de bestaande geluidsituatie door andere geluidbronnen. Daarnaast heeft de Raad via een contra-expertise van M+P een duiding van de betreffende analyse ontvangen.

Onderzoek en reviews, zoals die van het RIVM, wijzen erop dat er geen causaal verband is tussen blootstelling aan windturbines en gezondheidseffecten die specifiek aan deze turbines worden toegeschreven.

Zie antwoord bij 3.4.B.k

5.

Conclusies en vervolgproces

Aan de hand van de nota van antwoord op de zienswijzen wordt beoordeeld of het advies van het college aan de raad over de verklaring van geen bedenkingen dient te worden aangepast. Conclusies zienswijzen voorstanders weigeringsbesluit Van de 34 ingediende zienswijzen zijn er 27 die het weigeringsbesluit ondersteunen. De kern van deze zienswijzen betreft 4 aspecten: 1. hinder voor omwonenden, 2. gezondheidsrisico’s 3. verwijzen naar het nog niet vastgestelde landelijke normenkader, en 4. aantal en locatie windturbines. Ad 1 en 2 Het is begrijpelijk dat omwonenden zich zorgen maken over de gezondheid en mogelijke overlast. Omdat er op dit moment geen landelijke geluidsnormering is voor windturbines, heeft de gemeente samen met DCMR en M+P een lokaal normenkader opgesteld. Daarbij is ervan uitgegaan dat het geluid van de windturbines zoveel mogelijk wegvalt tegen de reeds bestaande geluidsbelasting. Ook zijn de normen voor slagschaduw streng. Zo wordt overlast zoveel mogelijk voorkomen. Daarnaast voldoet de aanvraag aan geadviseerde normen van de WHO/GGD. Ad 3 Er is op dit moment geen sprake van landelijke normen. De landelijke concept normen zijn geen geldend recht en dus niet van toepassing op deze aanvraag. Deze zijn in ontwikkeling en zijn eerst te verwachten in zomer 2025.

Voor deze vergunningaanvraag geldt dat er lokale normen moeten worden opgesteld en zijn deze in ontwikkeling zijnde landelijke normen niet van toepassing. De gemeente Nissewaard heeft een locatie specifiek normenkader opgesteld, dat op punten strenger is dan de voorgestelde landelijke concept normen, ondanks het ontbreken van afstandsnormen. Het college ziet geen mogelijkheid om te toetsen aan het landelijk normenkader, omdat dit nog geen vastgesteld beleid is. Ad 4. Het college heeft zich in de afgelopen maanden tot het uiterste ingespannen om samen met de Provincie Zuid-Holland, de aanvrager en het waterschap Hollandse Delta te verkennen of met drie windturbines de ‘minimale’ 18 MW ook gerealiseerd kon worden. Bij deze verkenning zijn verschillende financiële en juridische oplossingen onderzocht, zoals het verlagen van de OZB, het verlagen van de retributiekosten aan het waterschap, de afkoop onrendabele top, etc. De onderzochte opties zijn allemaal niet haalbaar geacht door de grote (juridische en financiële) risico's die deze oplossingen met zich meebrengen, zoals bijvoorbeeld het risico op het verstrekken van (ongeoorloofde) staatsteun om de onrendabele top te compenseren. Het college betreurt het dat het ondanks deze verkenningen niet gelukt is om hier met elkaar tot een haalbare oplossing te komen.

Conclusies zienswijzen tegenstanders weigeringsbesluit De 7 zienswijzen ter ondersteuning van het afgeven van de VVGB en daarmee de omgevingsvergunning, betreffen in de kern: 1. het ontbreken van een deugdelijke motivering van het weigeren van de omgevingsvergunning. 47

2. 3. 4.

het nakomen van afspraken het normenkader voldoende waarborgen biedt om hinder en gezondheidsrisico’s te minimaliseren nut en noodzaak van bijdragen aan de energietransitie.

Ad 1 Tijdens de extra vergadering op 2 november 2023 heeft de gemeenteraad van Nissewaard bij hoofdelijke stemming besloten de vereiste ontwerp-verklaring van geen bedenkingen (inclusief het hiervan deel uitmakende normenkader) – in afwijking van het daartoe strekkende raadsvoorstel – te weigeren. Ter motivering hiervan wordt verwezen naar het bijbehorende verslag “Besluitenlijst extra gemeenteraadsvergadering Nissewaard 2 november 2023”, alsmede de geluidsopname van de raadsvergadering. Specifieke, andere motivering is niet verstrekt. Omdat de raad heeft geweigerd om een ontwerp-VVGB af te geven, moet de aangevraagde omgevingsvergunning geweigerd worden. Ook voor dit ontwerp-weigeringsbesluit dient een zienswijze-procedure te worden doorlopen, waarna een definitief besluit kan worden genomen. Ad 2 en ad 4 Het college voelt zich gehouden aan het nakomen van afspraken in het windconvenant. Ad 3 De zienswijzen leiden wel tot een aanscherping/verheldering van enkele voorschriften in de ontwerp-omgevingsvergunning. Dit betreft specifieke voorschriften met betrekking tot: herplant van te kappen bomen de zorgvuldige landschappelijke inpassing van de (voeten van de) windturbines compensatieplan recreatie; obstakelverlichting; en behoud van mogelijke aanwezige archeologische waarden. Ook is het normenkader vertaald naar handhaafbare voorschriften in de ontwerp-omgevingsvergunning.

Met het oog op de aanwezigheid van ondergrondse gastransportleidingen is tenslotte ook een regeling voorgesteld om onaanvaardbare beïnvloeding door ondergrondse stroomkabels uit te sluiten. Eindafweging Het college heeft begrip voor alle meningen voor en tegen deze vergunningsaanvraag. De zienswijzen leiden niet tot een andere conclusie dan dat het college de raad zal adviseren om de VVGB af te geven voor het windpark Brielse Maasdijk. Dit advies zal in een extra raad op 17 september worden voorgelegd ter besluitvorming. Op basis van het raadsbesluit van 17 september, zal het college in september een besluit nemen over de omgevingsvergunningsaanvraag. Dit besluit zal vervolgens ter inzage worden gelegd.

48

Bijlage

49

kruistabel indieners zienswijzen en beantwoording

Bijlage

50

Tijdlijn besluiten inzake windenergieopgave Nissewaard

51