Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026
Tekst van het document
Alleen zo kunnen doordachte keuzes worden gemaakt en crea eve oplossingen worden gevonden om de ruimtelijke-, ecologischeen gebruikswaarde van groen te laten voorzien in huidige en toekoms ge behoe en voor mensen, dieren en planten. Dit hoofdstuk beschrij de visie voor de groenstructuur in 2050 en hoe deze visie aan de hand van drie invalshoeken (pijlers), ‘Ruimtelijke Kwaliteit, Groene Leefomgeving en Duurzaam Groen’, wordt uitgewerkt naar strategische doelen. Deze strategische doelen vormen samen met de beleidsuitgangspunten in het volgende hoofdstuk de kern van het groenbeleid; ze vormen harde randvoorwaarden, rich nggevende principes en kansen waarmee groen en de groene structuren worden geborgd binnen aangrenzende beleidsvelden, ontwikkelingen en planvorming. De beleidsuitgangspunten zijn ook het kader waarmee ontwikkelingen en ini a even kunnen worden getoetst op hun bijdrage aan gemeentelijk en maatschappelijke doelen en thema’s als klimaat, duurzaamheid en een gezonde leefomgeving.
5.2 Visie
Visie is noodzakelijk als vertrekpunt om de juiste doelen te stellen en toe te werken naar concrete ac es. In aanslui ng op het programma Duurzaamheid dat toewerkt naar het jaar 2050 als de spreekwoordelijk s p op de horizon introduceren we in de dit Beleidsplan Groen en Bomen de volgende ambi e: In 2050 is de groenstructuur van Nissewaard robuust, aantrekkelijk, biodivers en klimaatbestendig ingericht. Deze visie vormt het vertrekpunt en wordt aan de hand van een drietal pijlers uitgewerkt naar doelen voor de komende 4 jaar die ons helpen de juiste keuzes te maken op weg naar 2050.
5.3 Pijler Ruimtelijke Kwaliteit: Groen heeft ruimte nodig
Bij de pijler Ruimtelijke Kwaliteit is het groene netwerk een drager voor de landschappelijke en stedelijke kwaliteit van de gemeente. Het groene geraamte is daarmee van vitaal belang als het gaat om kwaliteit en lee aarheid in onze openbare ruimte. Daarom werken we aan de hand van de pijler Ruimtelijke Kwaliteit aan het versterken, uitbreiden, verbinden en behouden van groene hoofd- en wijkstructuren die als een steeds fijner wordend netwerk van groene aders in onze buurten en straten binnenkomen.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
33
5.4 Pijler Groene Leefomgeving: Groen nodigt uit tot beleving
De pijler Groene Leefomgeving wordt groen belicht vanuit het ‘gebruiken’ van de (groene) leefwereld door mensen, dieren en planten. Wanneer een groene leefomgeving herkenbaar en aantrekkelijk is ingericht kan de gebruiker van de openbare ruimte zich beter oriënteren, hee het groen een uitnodigende rol als het gaat om bewegen, ontmoeten en verblijven en draagt het groen bij aan bewustwording als het gaat om de waarde en beleving van natuur. Aan de hand van de pijler Groene leefomgeving werken we aan een gezonde balans tussen gebruiksgroen voor mensen en natuurlijk groen voor flora en fauna.
5.5 Pijler Duurzaam Groen: Groen is toekomstgericht
De pijler Duurzaam Groen gaat over het groen zelf. Met een juiste inrich ng en sor ment worden robuuste groenstructuren gecreëerd, die ruimte bieden aan andere func es en doelen. Zo ontstaan kansen op het gebied van biodiversiteit en ecologie. En biedt groen ruimte en kansen voor het behalen van doelen op het gebied van klimaatadapta e, tegengaan van hi estress, opvang van hemelwater bij piekbuien. Groene ruimte en groene begeleiding nodigen uit tot natuurlijk spelen, sporten en ontspanning. Met een juiste invulling gee groen ruimte voor mens en dier om te leven. Zo kan, naast een herkenbare iden teit, een gezonde balans tussen natuurlijk en cultuurlijk groen ontstaan.
5.6 Groene doelstellingen voor de pijler Ruimtelijke Kwaliteit
Ruimtelijke kwaliteit is de mate waarin invulling wordt gegeven aan de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde van verschillende belangen bij ruimtelijke ontwikkelingen en aanpassingen aan de openbare ruimte. Deze defini e hanterend voor het Beleidsplan Groen en Bomen kan geconstateerd worden dat voor de ontwikkeling van groen ruimte nodig is en dat Nissewaard in het kader van lee are wijken, buurten en straten een minimale hoeveelheid groene ruimte nodig hee . Om de doelstelling uit de geformuleerde visie op weg naar 2050 te bereiken werken we binnen de pijler ruimtelijke kwaliteit aan de volgende strategische doelstellingen: De groenstructuur is herkenbaar, robuust en toekomstbestendig ingericht Een herkenbare groenstructuur is een groenstructuur met specifieke karakteris eken, func es en typeringen, zorgt voor karakter en gee structuur aan de wijken, buurten en toegangswegen. Herkenbaarheid draagt bij aan iden teit van een wijk of dorpskern en zorgt voor oriënta e en samenhang. Een robuuste groenstructuur kan tegen een stootje, is in staat om ziekten en plagen op te vangen en oogt krach g. Door deze robuustheid is het bestand tegen toekoms ge uitdagingen waar ook Nissewaard mee te maken hee . Een toekomstbestendige groenstructuur in staat zich te ontwikkelen en kan de gevolgen van klimaatverandering aan.
Ze hee dié waarde op het gebied van ruimtelijke kwaliteit in Nissewaard, dat andere func es kunnen worden geïntegreerd of mee worden samengewerkt binnen de openbare ruimte. Er kan bovendien een gezond tegenwicht geboden worden aan func es die niet binnen de groenstructuur thuishoren of a reuk kunnen doen aan de kwaliteit van de groenstructuur. De groenstructuur vormt een zo goed als aaneengesloten netwerk Zoals aders ervoor zorgen dat zuurstofrijk bloed door het lichaam wordt getransporteerd zo zien we de groene dooradering van de buitenruimte. Om zo op maal mogelijk gebruik te maken van deze func e van groen is het essen eel dat de groenstructuur vanuit de buitengebieden, toegangswegen en parken steeds fijnmaziger tot diep in onze wijken, buurten, dorpskernen en straten doordringt.
34
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
5.7 Groen doelstellingen voor de pijler Groene Leefomgeving
Het belang van een groene leefomgeving wordt door weinigen in twijfel getrokken. De afgelopen decennia is er steeds meer bewustwording ontstaan als het gaat om de waarde van groen op mentaal welzijn, fysieke gezondheid, lee aarheid in de wijken en op bedrijven -en industrieterreinen. Om de doelstelling uit de geformuleerde visie op weg naar 2050 te bereiken werken we binnen de pijler Groene Leefomgeving aan de volgende strategische doelstelling: De groenstructuur zorgt voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving Een gezonde en aantrekkelijke Nissewaardse leefomgeving is een leefomgeving waarbinnen de groenstructuur bijdraagt aan samenhang, posi eve beleving en lee aarheid. Om dit te bereiken wordt een gezonde balans nagestreefd tussen gebruiksgroen en natuurlijk groen en wordt de recrea eve waarde van groen verhoogd zodat de inwoners worden uitgenodigd tot bewegen, ontmoeten en verblijven zonder dat de natuurwaarde van de groenstructuren in het gedrang komt.
5.8 Groene doelstellingen voor de pijler Duurzaam Groen
Duurzaamheid van onze groenstructuur gee aan dat we in Nissewaard blijven werken aan een toekomstbestendige, degelijke en stabiele groenstructuur die houdbaar is ondanks de nega eve invloeden die klimaat, mens en milieu erop uitoefenen. Om de doelstelling uit de geformuleerde visie op weg naar 2050 te bereiken werken we binnen de pijler Duurzaam Groen aan de volgende strategische doelstellingen: De groenstructuur is klimaatbestendig ingericht en draagt daarmee actief bij aan het verlagen van hittestress en wateroverlast Binnen het programma Duurzaamheid is klimaatadapta e als een van de pijlers benoemd. In dit beleidsplan sluiten we hierop aan. Een groenstructuur die robuust en toekomstbestendig is, is essen eel als het aankomt op het tegengaan van hi estress en wateroverlast. Groen biedt schaduw, groene ruimte kan water opnemen en bufferen en groen zorgt voor koele plekken in de wijken en buurten. De groenstructuur is biodivers ingericht, zodat een robuust ecologisch netwerk ontstaat Duurzaam groen binnen onze groenstructuur is groen waar ruimte is voor ecologische waarde, flora en fauna en biodiversiteit. De door Nissewaard aangewezen lokale doelsoorten moeten zich in het Nissewaardse groen thuis voelen doordat ze er kunnen eten, schuilen, voortplanten en verplaatsen (migreren).
Biodiversiteit in het groen draagt bij aan beleving (kleur, structuur en geur) en zorgt voor natuurbeleving. Biodiversiteit in het groen draagt bij aan beleving (kleur, structuur en geur) en zorgt voor natuurbeleving. Bovendien draagt het bij aan een gezond bijen- en vlinderbestand in Nissewaard. Het groen heeft een herkenbare identiteit en is kwalitatief hoogwaardig ingericht Door stads- en wijkparken een duidelijk eigen karakter of kenmerkende ruimtelijke elementen te geven en kwalita ef hoogwaardig in te richten worden de parken herkenbaarder, toegankelijker en gaan bewoners de groene ruimte meer gebruiken en waarderen. Deze 6 strategische doelstellingen dienen binnen Nissewaard als rich ngaanwijzers om te komen tot een robuust, aantrekkelijk, biodivers en klimaatbestendig ingerichte groenstructuur. In de volgende hoofdstukken leest u op welke wijze er de komende 4 jaar invulling wordt gegeven aan deze strategische doelstellingen.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
35
Figuur 6.1 Hoofd- en subgroenstructuur Spijkenisse en Hekelingen
Figuur 6.2 Parken en groenblauwe verbindingen kernen
36
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
6. Beleidsregels 6.1 Ruimtelijke kwaliteit
Op basis van de hoofdgroenstructuurkaarten uit het Beheerplan Groen Nissewaard 20182021 en de hoofdboomstructuurkaart uit het Beheerplan Bomen Nissewaard 2016-2021 is een verfijning uitgewerkt voor de hoofd- en substructuren van groen en bomen in Nissewaard. Om tot een herkenbaar, robuust en toekomstbestendig ingericht groen raamwerk en een zo goed als aaneengesloten netwerk voor Nissewaard te komen, is het van belang de groenstructuur nader in beeld te brengen en te categoriseren. Hierdoor ontstaat inzicht in de samenhang en de kansen voor op malisa e. De groenstructuur in Nissewaard bestaat uit een geheel van parken, plantsoenen, singels, laanen wegbeplan ngen, bosplantsoen en andere groene zones. Door te kijken naar het gebruik, de omvang, de inrich ng en de func onaliteit van een groengebied, kan worden bepaald of de groengebieden func oneren als een park of een groene verbinding; en welke rol het speelt in de hoofdgroenstructuur of subgroenstructuur (figuur 6.1 t/m 6.6). De groengebieden kunnen zo elk gewaardeerd worden op hun eigen func e en iden teit, die ontleend worden aan de rela e met de omgeving (ruimtelijke kwaliteit), het gebruik (groene leefomgeving) en de ecologische rol (duurzaam groen) binnen het gehele groene raamwerk van Nissewaard.
Onderstaande tabel gee de verdeling weer voor de verschillende structuren met de toedeling daaraan van de verschillende groentypologieën. Groene structuren
Groentypologieën Parken
Groenblauwe verbindingen
Boomstructuren Overig groen
Hoofdgroenstructuur Stadpark Wijkpark
Groenblauwe hoofdverbindingen
Hoofdstructuur bomen
Subgroenstructuur
Groenblauwe subverbindingen
Substructuur bomen
Func oneel groen
Buurtpark
Groen in woonstraten
Groene substructuren en func oneel groen zijn niet minder belangrijk dan de hoofdgroenstructuur, maar hebben een andere rol voor de samenleving en voor de flora en fauna binnen het groene geraamte in Nissewaard. Hoofdgroenstructuur De hoofdgroenstructuur is het groene geraamte van de gemeente en bestaat uit stadsparken, wijkparken, groenblauwe hoofdverbindingen en hoofdstructuur van bomen. Stads- en wijkparken hebben doorgaans een eigen herkenbaar karakter. Ze hebben verschillende groene ‘ruimten’ en waterpar jen, hier kan groen worden beleefd. Ze zijn bij uitstek geschikt voor diverse gebruiksmogelijkheden als wandelen, fietsen en recreëren. De stadsparken zijn essen ële dragers van de hoofdgroenstructuur voor Spijkenisse en vormen de verbinding met het omliggende landschap. Ze vormen als het ware de groene longen van de stad. Een stadspark is ingericht met meerdere hoofdruimten en subruimten, gevormd door bomen, struiken, gras en waterpar jen. Stadsparken hebben de hele stad als doelgroep. Naast buitenac viteiten als spelen, sporten, ontmoeten of wandelen, zijn delen van stadsparken ingericht met gebieden waar de natuur voorrang hee . Omdat stadsparken over het algemeen een behoorlijke omvang hebben kan ze ook anders soor ge ac viteiten herbergen. De stadsparken fungeren daarmee als zeer waardevolle ecologische brongebieden binnen het groene raamwerk van de stad.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
37
Figuur 6.3 Hoofd- en substructuur bomen Spijkenisse en Hekelingen
Figuur 6.4 Hoofd- en substructuur bomen kernen
38
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
Ook de wijkparken vormen belangrijke schakels in de hoofdgroenstructuur. Wijkparken zijn in veel gevallen gelegen op de grens tussen twee of meer woonwijken en vormen een belangrijk onderdeel van het langzaam verkeersnetwerk. Een wijkpark is doorgaans ingericht met één hoofdruimte en diverse subruimten, gevormd door bomen, struiken, gras en waterpar jen. Wijkparken hebben als voornaamste doelgroep bezoekers en recreanten uit de omliggende wijken. Ze voorzien in dagelijkse buitenac viteiten als spelen, sporten, ontmoeten of wandelen. Doordat de ligging veelal tussen wijken in is, zijn ze met de fiets of te voet, goed bereikbaar voor omwonenden. De wijkparken fungeren als belangrijke ecologische brongebieden binnen het groene raamwerk van de stad. De groenblauwe hoofdverbindingen vormen verbindingen tussen stads- en wijkparken en/of het omliggend landschap; ze zijn vaak begeleidend aan watergangen; soms aan weg- of fietsroutes. De hoofdgroenstructuur is vaak begeleidend aan watergangen en fungeert daarmee als een belangrijk ecologisch netwerk voor Nissewaard als geheel. Begeleidend langs wegen of fietsroutes is de hoofdgroenstructuur vooral een ruimtelijke en func onele structuur. De hoofdstructuur bomen bevat alle bomen in stadsparken, wijkparken en groenblauwe hoofdverbindingen en alle bomen begeleidend aan gebiedsontslui ngswegen.
Met ieder hun eigen iden teit zijn ze onder te verdelen in lijnvormige bomenstructuren langs gebiedsontslui ngswegen, in lijnvormige boomstructuren langs belangrijke fietspaden door stads- en wijkparken of langs groenblauwe hoofdverbindingen en als solitaire bomen en/of boomgroepen die zich bevinden in stads- en wijkparken of in groenblauwe hoofdverbindingen. Subgroenstructuur De subgroenstructuren liggen midden in de wijken, tussen buurten of woonblokken. De buurtparken zijn veelal wat kleiner van omvang en ingericht met één hoofdruimte. Ze func oneren vaak als woonkamer voor de buurt om elkaar te ontmoeten en als speelplek voor kinderen. Groenblauwe subverbindingen hebben over het algemeen een lijnvormige structuur en vormen de verbindingen tussen groenblauwe hoofdverbindingen. Vaak begeleiden ze watergangen en belangrijke fiets- en wandelroutes door de wijken of verbinden woonwijken met het buitengebied. De groene substructuren spelen een belangrijke rol als verbindende, ecologische elementen binnen het groene geraamte van de stad. Buiten de hoofd- en subgroenstructuur zijn kleinschaliger groene plekken te vinden die als belangrijke ecologische stapstenen (‘stepping stones’) fungeren. Ze zijn belangrijk voor bijvoorbeeld vogels en vlinders om over barrières te kunnen vliegen.
De substructuur voor bomen omvat alle bomen in groenblauwe subverbindingen, buurtparken en alle bomen begeleidend aan wijkontslui ngswegen. Met hun eigen iden teit zijn ze onder te verdelen in lijnvormige bomenstructuren langs wijkontslui ngswegen, in lijnvormige boomstructuren langs belangrijke fietspaden en als solitaire bomen en/of boomgroepen die zich bevinden in buurtparken of in groenblauwe subverbindingen. Het spreekt voor zich dat zowel de bomen binnen de hoofdstructuur als binnen de substructuur ecologisch van belang zijn. Tegelijk zorgen ze ook voor de driedimensionale groenbeleving zoals oriënta e en herkenbaarheid en hebben een posi eve impact op biodiversiteit, milieu-en klimaataspecten.
6.2 Beleidsregels ruimtelijke kwaliteit
Om dit vastgelegde, groene raamwerk te waarderen, beschermen, versterken en uit te breiden tot een herkenbaar, robuust, aaneengesloten en (ecologisch) toekomstbestendig netwerk zijn de volgende beleidsregels van toepassing bij elke nieuwe ontwikkeling en herinrich ng van de openbare ruimte. 1.
De bestaande en vastgelegde hoofdstructuur voor groen en bomen wordt behouden en verder ontwikkeld als brongebied voor ecologie en als plaatsen voor (natuur)beleving, rust, spelen, ontmoeten en recrea e.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
39
Figuur 6.5 Parken Spijkenisse en Hekelingen
Figuur 6.6 Parken kernen
40
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
2.
Nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente sluiten via watergangen en/of groene verbindingen aan op bestaande groenstructuren, voorkomen versnippering en benu en kansen om het groene netwerk beter op elkaar aan te laten sluiten en zo een robuuster groen en ecologisch netwerk te vormen.
3.
Landschappelijke en stedelijke ruimtelijke dragers zijn medebepalend voor de iden teit en inrich ng van de groene elementen binnen de hoofdstructuur.
4.
Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt de groene uitstraling van de kernen verbeterd en wordt met het groen de kern verbonden met het omliggende landschap.
5.
Waar mogelijk worden landschappelijke structuren, zoals historische kreken en dijken beter herkenbaar en versterkt en krijgen een passende beplan ng.
6.
Maatvoering van nieuw of heringericht groen is van een voldoende omvang om het groen toekomstbestendig te laten ontwikkelen met een bijdrage voor ecologie, beleving, recrea e en klimaatadapta e.
7.
Vanaf het ini a ef van ontwikkelingen wordt een groen masterplan ontwikkeld waarin de bijdrage wordt aangetoond aan groene ruimtelijke en func onele kwaliteit en ecologie. Ieder defini ef ontwerp gaat vergezeld van een afgestemde beheerparagraaf.
8.
Elk type groenstructuur binnen Nissewaard wordt ingericht aan de hand van Nissewaard-eigen inrich ngsprincipes en randvoorwaarden voor func e en iden teit in rela e tot omgeving, beleving en ecologie.
6.3 Groene leefomgeving
Om te zorgen voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving wordt gekeken hoe de groenstructuur bijdraagt aan de samenhang, posi eve beleving en lee aarheid van de wijken en kernen. Bomen en struiken dragen bij aan een ne o-afname van de concentra es fijnstof en schadelijke gassen in de lucht. Daarnaast geven bomen door schaduw en verdamping verkoeling aan mensen en gebouwen. Hierdoor wordt de lee aarheid en gezondheid in de wijken en kernen verhoogd. Een fijnmazige, robuuste groenstructuur kan neerslag opnemen in de bodem en voorkomt afspoeling. Dit leidt tot minder belas ng van de riolering en helpt bij het drooghouden van de huizen. Groen in de directe woonomgeving verhoogt het woongenot en kan de waarde van woningen verhogen met 4-15%. De groenstructuur bevordert de biodiversiteit in de wijken en is belangrijk als ves gingsplaats voor dieren en planten. Een aantrekkelijke groenstructuur nodigt uit om elkaar te ontmoeten en te bewegen. Zo hee het een posi ef effect op de ontwikkeling en crea viteit van kinderen als ze kunnen spelen in een uitdagende, goed ingerichte groene omgeving. Er zijn onderzoeken die aantonen dat mensen sneller herstellen van ziekte als ze uitzicht hebben op groen: zogenaamd ‘kijkgroen’. Verbetering groene dooradering wijken Bij het creëren van een groene leefomgeving is het van belang de groene dooradering in de wijken te verbeteren (figuur 6.7).
Vanaf de voordeur naar het buurtgroen of parken worden bewoners zo veel mogelijk begeleid door openbaar groen. We streven ernaar dat er vanuit alle woningen openbaar groen te zien is. De bedoeling van een fijnmazige groene dooradering is dat als mensen de voordeur uitstappen direct groen ervaren. En als het ware door groen begeleid kunnen wandelen of fietsen naar speelplekken, parken of waar hun bestemming ook is. Onderstaande a eeldingen laten de beweging zien van losse, op zichzelf staande groenelementen naar een dooraderde groen omgeving . Bij herinrich ng van de openbare ruimte of reconstruc es wordt zoveel mogelijk verharding verwijderd en vervangen door groen. Als de ruimte voor groen beperkt is, wordt groen geconcentreerd in grotere beplan ngsvakken van minimaal 20 m2. Dit in plaats van vele kleine beplan ngsvakken (postzegelvakken). Grotere beplan ngsvakken geven meer ruimte voor
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
41
Figuur 6.7 Gewenste groene dooradering
biodiversiteit in toe te passen soorten, zijn beter beheerbaar (minder slijtagegevoelig) en voegen meer toe aan de ruimtelijke kwaliteit. Waar mogelijk worden langs gebieds-en wijkontslui ngswegen robuuste en duurzame bomenrijen aangeplant, passend in de iden teit van de omgeving. A ankelijk van de beschikbare ruimte (schaal en maat van de plek) kunnen bomen ook worden geconcentreerd in korte rijen of solitair op plekken waar dat mogelijk is. Het gaat erom bomen voldoende ondergrondse en bovengrondse ruimte mee te geven om als gezonde bomen uit te groeien tot hun maximale beoogde eindbeeld. Waar het passend is worden boomsoorten met een groter boomkroonvolume aangeplant, vanwege hun milieubijdrage, het bieden van meer verkoeling en het afvangen van meer fijnstof en schadelijke stoffen. Ter bevordering van de ruimtelijke kwaliteit kan het daarom ook wenselijk zijn een diversiteit aan boomgroo es toe te passen. Ter voorkoming van grote uitval van hele bomenlanen door ziekte worden in bomenrijen verschillende soorten aangeplant. Dit in plaats van één soort per rij, zodat bij ziekte niet een hele laanstructuur verdwijnt. Vergroting van de belevingswaarde van groen Om de belevingswaarde van de openbare ruimte en van de groenstructuur te vergroten, wordt meer varia e aangebracht in groenvormen en sor ment.
Voorbeelden hiervan zijn: hagen, solitaire (struiken), mantel-zoom vegeta e in bosplantsoen, bloembollen, vaste planten en siergrassen. In groenvakken in parken en woonwijken worden verschillende beplan ngssoorten toegepast, waarbij nadrukkelijk wordt gelet op sierwaarde (bloeiend, bloei jd, wintergroen, bes- of vruchtdragend) en biodiversiteit. De sor mentskeuze is afgestemd op de func e. Er worden bijvoorbeeld geen gi ige struiken en/of struiken met doorns geplant bij speelplekken. Het sor ment is bij voorkeur inheems. Stimulering van ontmoeten en bewegen Een goede groene inrich ng en aankleding s muleren beweegmogelijkheden in parken, woonwijken en bedrijventerreinen. Prioriteit hierbij hebben de wandel- en fietsroutes in en langs het groen door de woonwijken. Door het groene raamwerk te combineren met water en recrea eve voorzieningen ontstaan meer ontmoe ngsplaatsen, (natuurlijke) spelaanleidingen, ommetjes en beweegroutes. Zowel buurtgroen als parken dienen te voet binnen circa en minuten te bereiken zijn. Balans tussen gebruiksgroen en natuurlijk groen Er is in woonwijken, parken en speelplekken een goede verhouding tussen ‘natuurlijk groen’ (zoals bosjes, struiken, kruidenvegeta es en natuurvriendelijke oevers) en ‘gebruiksgroen’ zoals gazons. Natuurlijk groen is van belang voor biodiversiteit en als voedselgebied en schuiIgelegenheid voor dieren.
Gebruiksgroen is van belang voor bewoners om (ac ef) te verblijven of recreëren. Groen in woonstraten Daarnaast is de groene inrich ng in woonstraten van belang. Dit groen is func oneel groen dat bijdraagt aan een aantrekkelijke leefomgeving en fungeert daarmee als ‘aankleedgroen’.
42
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
6.4 Beleidsregels groene leefomgeving 1.
Groene dooradering verbeteren, zodat groen de bewoners vanuit de voordeur begeleidt naar buurtgroen of parken.
2.
De belevingswaarde van groen wordt vergroot voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.
3.
De groene inrich ng s muleert ontmoeten en bewegen, zoals ommetjes, sport en spel en het ervaren van meer kleur, geur en water.
4.
Er is en blij voldoende (gebruiks)groen voor bewoners, dit staat in balans met de versterking van de ecologische waarden.
5.
De gemeente maakt haar bomen zichtbaar. Volgend op het succes van het huidige Momentenbos stelt de gemeente nieuwe, geschikte loca es vast om te voldoen aan de behoe e van bewoners; zo mogelijk verschillende loca es verspreid over alle kernen van de gemeente. De gemeente werkt mogelijkheden uit voor moment-, voedsel- en bedrijvenbomen.
6.
De gemeente vergroent bestaande woonwijken. Dit kan deels door kansen te benu en bij een herinrich ng of reconstruc e. Ook via het programma Duurzaamheid s muleert de gemeente ontwikkelaars en bewoners om hun tuin, daken en gevels te vergroenen.
6.5 Beleidsregels momenten-, voedsel- en bedrijfsbomen
Ter herinnering aan een dierbare, de geboorte van een (klein)kind of een ander belangrijk moment, mijlpaal of herinnering in het leven kunnen mensen een ‘momentenboom’ kopen en laten planten. In een speciaal daarvoor aangewezen deel van Recrea egebied De Uitwaayer, is vanaf 2018 een Momentenbos aangelegd, aan de hand van een specifiek voor deze loca e opgesteld ontwerp. De ruimtelijke kwaliteit van dit ontwerp is gericht op afwisseling van boomgroo e, ruimtelijk beeld en een zekere mate van openheid. Met het aanplanten van de laatste bomen in maart 2023 is het ontwerp voltooid. De behoe e aan momentenbomen is onverminderd groot vanuit alle wijken van de gemeente Nissewaard. Een grootschalige loca e zoals hierboven beschreven is echter niet beschikbaar. Ook is het een wens loca es met momentenbomen verspreid over de gemeente, dichter bij de mensen te situeren. Dit gee een andere werkwijze met aangepaste randvoorwaarden voor het omgaan met momentenbomen dan tot nu toe. Het betekent dat momenten-, voedsel- of bedrijfsbomen worden toegevoegd aan bestaande of uit te breiden groenstructuren (ruimtelijke kwaliteit). Door de soortkeuze wordt de ecologie versterkt (duurzaam groen); en uiteraard moeten momentbomen bereikbaar en belee aar zijn (groene leefomgeving). De volgende beleidsregels zijn van toepassing voor momenten-, voedsel- of bedrijfsbomen.
Per loca e worden specifieke visies en ontwerpen uitgewerkt. In bijlage 4 is de kaart met loca estudies opgenomen van een verkenning naar mogelijke loca es voor momenten- en voedselbomen. Kan ekening daarbij is dat niet elke loca e geschikt kan blijken. Figuur 6.8 Momentenbos
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
43
Beleidsregels momentenbomen, voedselbomen en bedrijfsbomen 1. Momentenbomen en voedselbomen toepassen alleen in parken of groenstructuur, met een minimale aanplant van en bomen per loca e. 2.
Versterken ruimtelijke structuur van groen en bomen op basis van nog op te stellen wijkgroenstructuurplannen.
3.
Bedrijfsbomen als aanplant voor CO2 compensa e toepassen in laanstructuren langs wegen op stads- en wijkniveau.
4.
Uitwerking per loca e is visie en ontwerp gestuurd.
5.
Versterking duurzaam bomenbestand door bijdragen biodiversiteit, eetbare vruchten of sierwaarde.
6.
Voor aankoop en beheer van de bomen vraagt de gemeente een bijdrage van de bewoners of adoptant; de boom blij eigendom van de gemeente.
7.
Bomen worden door de gemeente geleverd en zijn geschikt voor de aanwezige bodem (opgebracht zand, klei- en poldervaaggronden of veen).
8.
Voldoende groeiruimte boven- en ondergronds, voldoende afstand tot kabels en leidingen, kavelgrenzen en gevels.
9.
Bomen vallen onder de zorgplicht van de gemeente; beheermaatregelen die hieruit voortkomen vallen daarmee onder de besluitvorming van de gemeente.
10. Verbod op as-verstrooiing en aanbrengen gebouwde herdenkingsmonumenten (volgens de Wet op de Lijkbezorging is as-verstrooiing alleen toegestaan op terreinen die daartoe permanent bestemd zijn). 11. Plaatsing informa ebord per loca e.
6.6 Duurzaam groen Ecologie en biodiversiteit Ecologie is de wetenschap die de wisselwerking bestudeert tussen organismen onderling en met hun omgeving. Biodiversiteit is de verscheidenheid aan natuur en levensvormen op aarde en daarmee ook binnen Nissewaard. Het vergroten van de ecologische waarden en de biodiversiteit van het openbaar groen betekent dat flora en fauna (planten en dieren) de ruimte krijgen zich langjarig te ontwikkelen. Planten en dieren zijn verbonden met elkaar en met hun omgeving. Deze samenhangende leefomgevingen worden biotopen genoemd. Met voldoende ruimte, meer diversiteit in soorten, gelaagdheid en afwisseling in beplan ngsvormen (afwisseling van gras, vaste planten, ruigte, struiken, bomen en bosplantsoen) ontstaan biodiverse en stabiele biotopen. Dit is ook voor de mens van belang, want de mens krijgt hierdoor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Indirect ontstaat hierdoor ook een economisch belang. Immers, zonder bijen en insecten vindt geen bestuiving van gewassen plaats en groeien er geen vruchten. In een biodiverse omgeving zorgen natuurlijke vijanden voor een beperking van plaaginsecten, zoals lieveheersbeestjes die luizen eten en vogels die (eikenprocessie)rupsen eten.
De planten- en diersoorten, met hun ecosystemen, variëren per gebied; dit is a ankelijk van ruimte, natuurlijke ligging, verplaatsingsmogelijkheden en de eventuele aanwezigheid van water. Om te kunnen beoordelen of de biodiversiteit ook daadwerkelijk verbetert, zijn doelsoorten benoemd. De aanwezigheid van zulke planten en dieren in gebieden gee een indica e voor de verbetering van de ecologische waarden. Dit gaat niet vanzelf. Met een meer natuurlijke inrich ng, het treffen van specifieke faunavoorzieningen en ecologisch beheer van gebieden worden biotopen uitgebreid en in stand gehouden (figuur 6.9).
44
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
Klimaatbestendig handelen Om in 2050 klimaatbestendig te zijn, is het essen eel dat klimaatadapta e een rol krijgt in alle ontwikkelingen en projecten in Nissewaard. Bij grootschalige en kleinschalige nieuwbouw, bij renova e van wijken, in de openbare ruimte en op bedrijventerreinen moet klimaatadapta e voorwaarde zijn. Een kwalita ef goede inrich ng van het groen draagt in nieuwbouwen herontwikkelingsprojecten op lokaal en gemeentelijk niveau bij aan het bereiken van klimaatdoelen.
Figuur 6.9 Voorbeeld natuurvriendelijke oever
6.7 Beleidsregels duurzaam groen 1.
De huidige en toekoms ge groenstructuur is zo veel mogelijk via watergangen en/of groenstroken verbonden met andere groengebieden (binnen het groene raamwerk dan wel met het landschap).
2.
Bij inrich ngsplannen zijn de volgende regels voor biodiversiteit bij het ontwerpen de norm: a. Waar ruimte is zijn diverse biotopen aanwezig (bv. bosje, bomen, struweel, mantel, zoom, oever, kruiden, water). b. Aanwezige gradiënten worden benut (droog-nat, warm-koud, zon-schaduw, enz.). c. Doorgaande oevers zijn zo natuurlijk mogelijk (flauwe oever >1:4). d. Er is voldoende voedselaanbod voor dieren aanwezig (er zijn bloeiende en noot- of bes dragende soorten toegepast). e. Met de keuze van soorten wordt een verlenging van het nectarseizoen nagestreefd. f. Er is jaarrond schuil- en nestgelegenheid voor dieren aanwezig (bv. bomen, broedhopen, takkenhopen of rillen, een bijenhotel, oeverzwaluwwand). g. De sor mentskeuze is afgestemd op de func e (bijv. geen eik aanplanten bij een speelplek i.v.m. eikenprocessierups). h. Het sor ment is bij voorkeur inheems, indien dit niet past op de loca e worden cul vars van inheemse soorten toegepast of eventueel waard- en drachtplanten. Bij de sor mentskeuze wordt ook gekeken naar ‘klimaatbomen’; soorten die in meer of mindere mate bestand zijn tegen de veranderingen van het klimaat.
3.
Voor klimaatbestendig handelen en ontwerpen bij inrich ngsplannen wordt groen als essen eel en integraal onderdeel gezien samen met water, riolering, verharding, kabels & leidingen en verkeer (soortkeuze, loca e, omvang, schaduwwerking, mogelijkheden voor waterberging en - infiltra e).
4.
Het beheer is afgestemd op de func es, verzorgend waar nodig en ecologisch waar het kan.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
45
Figuur 6.10 Opbouw van de rand van bosplantsoen (zoom mantel vegeta e) Bron: Ro Visuals
6.8 Beleidsregels om de waarde van bomen te beschermen
46
1.
De gemeente zorgt voor een veilig en goed beheerd bomenbestand. Daarin speelt het reguliere boomveiligheidsonderzoek (BVO) een belangrijke rol. De gemeente gee daarmee invulling aan haar we elijke zorgplicht.
2.
De gemeente herplant gekapte bomen. Daarbij geldt als uitgangspunt: de juiste boom op de juiste plaats met de juiste groeiruimte zowel ondergronds als bovengronds. De herplant gebeurt zoveel mogelijk op dezelfde plaats; indien nodig elders.
3.
De gemeente beschermt bomen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Dit geldt ook voor werkzaamheden of evenementen rondom bomen. Bij nieuwbouw of werkzaamheden onder de grond wordt eerst naar aanpassing van het plan of de omgeving gekeken. Vervolgens worden verplaatsing, groeiplaatsverbeteringen en/of technische groeiplaats mogelijkheden overwogen. Verwijdering of kap is de laatste op e.
4.
De gemeente hanteert heldere en éénduidige keuzes met betrekking tot overlast. De beleidsregels met betrekking tot overlast zijn met behulp van par cipa e van bewoners en gemeenteraad tot stand gekomen. Deze worden opgenomen in het beheerplan groen en bomen 2023-2026.
5.
De gemeente beschermt de gemeentelijke bomen goed. Getoetst aan de hand van criteria waarmee de boomwaarde zo objec ef mogelijk wordt bepaald.
6.
Bomen met een stamdiameter vanaf 70 cm doorsnede op een hoogte van 130 cm vanaf de grond mogen alleen worden verwijderd met een kapvergunning (vastgelegd in de APV Nissewaard).
7.
Binnen projecten wordt de toekomstwaarde voor te verwijderen bomen bepaald aan de hand van een Boom Effect Analyse.
8.
Bij acuut gevaar, zoals bij stormschade, kan het noodzakelijk zijn dat een boom wordt verwijderd zonder vergunning. Het mandaat voor beoordeling van verwijdering ligt bij een deskundig ambtenaar.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
9.
Bosplantsoen wordt beheerd als vak met boomvormers en struiken en niet als individuele bomen. Bij het beheer van bosplantsoen worden jdens het dunnen diverse boomvormers verwijderd, waardoor voor de resterende boomvormers en struiken meer ruimte en licht ontstaat om tot volle wasdom te komen (figuur 6.10).
10. De gemeente maakt bij de straat- en laanbomen gebruik van het principe ‘wijkers en blijvers’ bij de omvorming naar een gezond en vitaal bomenbestand. Wijkers zijn straat- en laanbomen die wel snel groeien, maar niet heel oud worden. Blijvers zijn straat- en laanbomen die langzaam groeien en wel heel oud worden. Snelgroeiende bomen zorgen in het begin voor een groene massa. Langzaam groeiende bomen zorgen op lange termijn voor een groen karakter. Wanneer de langzaam groeiende bomen tot wasdom zijn gekomen worden de wijkers weggehaald en blij het groene beeld behouden. De wijkers maken door middel van herplant gefaseerd en weloverwogen plaats voor een gevarieerd en duurzamer bomenbestand. 11. De gemeente communiceert helder en transparant over het beleid en beheer van bomen.
Figuur 6.11 Opbouw van de rand van bosplantsoen
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
47
Figuur 7.1 Kaart met overzicht stadsdelen en kernen
48
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
7. Wijkstructuur, wijkparken en ecologie 7.1 Wijkgroenstructuurplan
Op basis van de visie, ambi es en hoofdgroenstructuurkaarten uit het Beheerplan Groen 2018-2021 en de hoofdboomstructuurkaart uit het Beheerplan Bomen 2016-2021 is een verfijning uitgewerkt op wijkniveau voor de hoofd- en subgroenstructuren in Nissewaard. Deze verfijning en uitwerking op wijkniveau is in het voorgaande hoofdstuk samen met een categorisering en benoeming van groentypologieën beschreven en geduid. Naast het categoriseren en benoemen van de groentypologieën is het voor een betere aanslui ng van de woonwijk op de groenstructuur nodig om nader in te zoomen op de groenstructuur. Dit wordt na vaststelling van het Beleidsplan Groen en Bomen gedaan door het opstellen van een wijkgroenstructuurplan inclusief een programma van eisen voor verbeteringen op het gebied van ruimtelijke kwaliteit, gebruik en ecologie Een wijkgroenstructuurplan beschrij het gebied, de aanpak, criteria en doelen en is daarmee rich nggevend bij herinrich ngsvraagstukken voor groen en bomen en wordt bij beheervraagstukken van groen en bomen als toetsingscriterium ingezet. Een programma van eisen is prak sch een startdocument dat de randvoorwaarden en kaders definieert voor te maken inrich ngsvoorstellen. Het gee daarmee handva en als er sprake is van een nieuwe ontwikkeling of bij het omgaan met bestaande beheersitua es in Nissewaard.
Bij het opstellen van een wijkgroenstructuurplan wordt zorgvuldig afgestemd met alle programma’s en beleidsvelden die een raakvlak hebben met groen. Hiermee ontstaat een plan waarin integraal, zoveel als mogelijk, de diverse beleidsdoelstellingen zijn opgenomen en verwerkt. Wijkgroenstructuur en wijkbomenstructuur In het wijkgroenstructuurplan worden de bestaande groenstructuur, de groenblauwe verbindingen, boomstructuren en de parken op basis van de indeling van hoofd -en subgroenstructuren nauwkeurig en gedetailleerd beschreven en op kaarten vastgelegd. Daarnaast wordt er door middel van het benoemen en toepassen van het programma van eisen per categorie inzichtelijk wat op welke plek gewenst is, gee het inzicht in de ontbrekende schakels in de groenstructuren en biedt het handva en om de groenstructuren te versterken en klaar te maken voor de toekomst. Het func onele groen in de woonstraten dat wel valt binnen de reikwijdte van het beleidsplan groen en bomen, wordt in het op te stellen wijkgroenstructuurplan niet verder uitgewerkt. Parken, groenblauwe verbindingen en programma van eisen Als opmaat tot het wijkgroenstructuurplan is bij het opstellen van het Beleidsplan Groen en Bomen op kaart inzichtelijk gemaakt waar de stadsparken, wijkparken, buurtparken en groenblauwe verbindingen zijn gelegen.
Door het toetsen van de diverse groentypologieën op basis van het programma van eisen worden kansen en knelpunten in kaart gebracht die een posi eve dan wel nega eve invloed hebben op de ruimtelijke structuur, het gebruik of de ecologische waarde van het groen. De gegevens uit dit wijkgroenstructuurplan vormen een voor groen en bomen onderbouwde input bij het ontwerp- en beheerproces in de openbare ruimte en geven groen en bomen bij het invullen van de beschikbare, vaak schaarse ruimte de status die nodig is (Bijlage B1 t/m B3).
7.2 Stadsdelen en Wijkgroenstructuurplannen
Bij het principe ‘Versterken van kwalita ef groen in de stad en de verbinding tussen stad en landschap’ is de huidige groenstructuur de drager voor de doorontwikkeling naar een ‘schokbestendig Nissewaard’. Daarom is de samenhang van de groenstructuren zowel onderling als met het landschap belangrijk. Bij het opstellen van het wijkgroenstructuurplan zal aan de hand van een aanpak op stadsdeelniveau (figuur 7.1) de borging plaatsvinden voor het ontwikkelen van robuuste groenstructuren. Om die reden wordt het func oneel groen van de woonstraten niet opgenomen in de uitwerking naar wijkniveau. Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
49
Figuur 7.2 Parken en groenblauwe verbindingen stadsdeel West
50
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
Fasering wijkgroenstructuurplannen Spijkenisse en Hekelingen worden in vier stadsdelen opgedeeld, rondom het kerncentrum (waarvoor inmiddels een omgevingsvisie is opgesteld). Voor ieder stadsdeel wordt een wijkgroenstructuurplan inclusief programma van eisen uitgewerkt. Per stadsdeel wordt de uitwerking naar wijkniveau voor meerdere wijken tegelijk inzichtelijk gemaakt. Voor de uitwerking van de overige dorpskernen wordt de samenhang met het landschap en recrea egebied de Bernisse inzichtelijk gemaakt. Dit draagt bij aan de uitwerking van het ontwikkelperspec ef Vitale Kernen. De ontwikkeling van wijkgroenstructuurplannen wordt gefaseerd uitgewerkt. Gestart wordt met de uitwerking voor Stadsdeel Spijkenisse West vanwege de samenhang met de ontwikkeling van park Vogelenzang.
7.3 Wijkgroenstructuur Spijkenisse West
Als voorbeeld voor de gekozen aanpak van een wijkgroenstructuurplan in combina e met een programma van eisen is Spijkenisse West als voorbeeld bijgevoegd (figuur 7.2 en 7.3).
7.4 Uitwerking Ecologie
Als onderdeel van de pijler Duurzaam Groen is de strategische doelstelling ‘De groenstructuur is biodivers ingericht, zodat een robuust ecologisch netwerk ontstaat’ toegelicht en de beleidsregels voor het belang van ecologie en biodiversiteit beschreven. Het vergroten van de ecologische waarden en de biodiversiteit van het openbaar groen betekent dat flora en fauna (planten en dieren) de ruimte krijgen zich langjarig te ontwikkelen. Ook in de wijkgroenstructuurplannen zal ecologie één van de drie hoofdthema’s zijn voor de programma’s van eisen uit het wijkgroenstructuurplan die voor de diverse groentypologieën worden opgesteld. Om de uitwerking van de ecologische waarden en kansen voor het vergroten van de biodiversiteit in het groen van de openbare ruimte specifieker voor Nissewaard te kunnen bepalen wordt, als uitwerking van het Beleidsplan Groen en Bomen, het Plan van aanpak Ecologie 2023 opgesteld.
7.5 Plan van aanpak Ecologie 2023
Het doel van het op te stellen Plan van aanpak Ecologie 2023 is het versterken van de biodiversiteit in Nissewaard. Aan de hand van een inventarisa e wordt de stand van de Nissewaardse natuur in beeld gebracht en worden aanbevelingen en kansen voor verbetering van de biodiversiteit benoemd. Het plan van aanpak hee betrekking op het openbaar groen in het stedelijke gebied. Natuurgebieden en groengebieden in het buitengebied hebben een belangrijke func e voor de inwoners van de gemeente. De rela e tussen deze gebieden en het openbaar groen is essen eel en vormt uitgangspunt voor het Plan van aanpak Ecologie 2023, waarbij opgemerkt moet worden dat de gemeente geen directe zeggenschap over het buitengebied hee . Een goede aanslui ng tussen het buitengebied en het openbaar groen zorgt voor een sterk ecologisch verband dat nodig is om de biodiversiteit te vergroten. Bodem, water en groen vormen samen de belangrijkste onderlegger voor de ecologische structuur. De zorg voor het watersysteem is opgenomen in het beleidsplan Water, de inten e van dit plan sluit aan bij de uitgangspunten op het gebied van ecologie Het Plan van aanpak Ecologie 2023 wordt in samenspraak met de keten Water opgesteld en zal aanbevelingen geven voor het onderhoud van watergangen en met name de oevers. De hoofdgroenstructuur zal worden geanalyseerd op de huidige ecologische waarde.
Op basis hiervan wordt de ecologische aanpak in het Plan van aanpak Ecologie 2023 verwoord. Het plan zal worden uitgewerkt op het schaalniveau van stad, wijk, dorpskern en buurt.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
51
Figuur 7.3 Hoofd- en substructuur bomen stadsdeel West
52
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
De manier waarop het groen wordt onderhouden is van grote invloed op de ecologische waarde. Daarom worden onderstaande uitgangspunten vastgesteld als leidend voor ecologisch beheer. Deze uitgangspunten vormen tevens de leidraad voor het op te stellen plan van aanpak op ecologisch gebied en dienen als input voor het nog op te stellen Beheerplan Groen en Bomen. Voor ecologie in de stad zijn de groenblauwe verbindingen van essen eel belang. Ook voor deze verbindingen worden uitgangspunten uitgewerkt. De uitgangspunten voor het verbeteren van de ecologische waarden en specifieke projecten zijn samen te va en met de methodiek van de ‘zes V’s’: 1.
Verbinden
->
aan elkaar rijgen van groengebieden
2.
Vergroenen
->
vergroenen van stedelijk, stenig gebied
3.
Verbeteren
->
op maliseren van de kwaliteit van groen voor natuur en voor bewoners
4.
Verzorgen
->
van verzorgend onderhoud naar ecologisch onderhoud
5.
Voorlichten
->
vertellen over de voordelen voor mens, plant, dier en klimaat en de verandering in beeldkwaliteit
6.
Volgen
->
monitoren van de effecten
Figuur 7.4 Bewoond insectenhotel
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
53
Figuur 8.1 Hoofdgroenstructuur
54
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
8. Van ambitie naar aanpak Het is essen eel dat de groene opgaven, -visie en strategische doelen en de beleidsregels voor Ruimtelijke Kwaliteit, Groene Leefomgeving en Duurzaam Groen worden geborgd. Om ervoor te zorgen dat dit nieuwe groenbeleid concreet wordt, besteedt dit hoofdstuk aandacht aan de borging ervan op diverse niveaus. Voor de uitwerking en invulling van het groene beleid is voor de jaren 20232026 een programma van uitvoerende ac viteiten opgesteld.
8.1 Borging beleid Bestuurlijk Het Beleidsplan Groen en Bomen zal vierjaarlijks worden herijkt. Indien nodig kunnen het delen van het beleidsplan en/of de uitvoeringsagenda, naar aanleiding van nieuwe ontwikkelingen of inzichten, worden bijgesteld of kunnen nieuwe onderwerpen worden toegevoegd. Beleidsmatig Om de waarde van groen en natuur te behouden en mee te laten wegen bij alle toekoms ge ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang dat de visie, ambi es en beleidsregels uit dit Beleidsplan Groen en Bomen worden meegenomen bij het opstellen van de Omgevingsvisie Nissewaard 2023. Deze herijking van het groenbeleid zet het proces tot het toekomstbestendig vergroenen van Nissewaard voort. De beleidsregels zijn daarbij rich nggevend en een basis voor dialoog over het belang van groen in een vroeg stadium bij (externe) ruimtelijke ontwikkelingen, plannen en projecten. Uitvoering Het groenbeleid wordt verder uitgewerkt in onder andere de wijkgroenstructuurplannen, Plan van aanpak Ecologie 2023 en het Beheerplan Groen en Bomen 2023-2026.
8.2 Borging financieel
Voor 2023 is in de begro ng in het meerjaren uitvoeringsplan beheer openbare ruimte budget opgenomen voor het opstellen van uitvoeringsplannen (budgetnummer 603041). Onderdeel van dit plan is onder andere het opstellen en uitvoeren van een Groenstructuurvisie. In de Perspec efnota 2024 wordt de reserve Groot Onderhoud Beheer gevormd (uit de huidige reserve Beheer). Voor het uitvoeren van de ambi es voor de jaren 2024, 2025 en 2026 zal een beroep worden gedaan op deze reserve. Met het herijken van het Beheerplan Groen en Bomen 2023-2026 zal de huidige financiële opbouw van de groene budge en worden omgevormd naar een indeling van dagelijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De financiële gevolgen van deze aanpassing in indeling zullen binnen het Beheerplan Groen en Bomen worden onderbouwd en verklaard. Externe financiering In toenemende mate zijn private par jen bereid mee te betalen in groene investeringsprojecten. We willen regionale en lokale bedrijven de mogelijkheid bieden om hun maatschappelijke doelstellingen te realiseren binnen de groenstructuur van gemeente Nissewaard. Dit houdt bijvoorbeeld in dat bedrijven zich inze en in het kader van groene compensa e (s kstof/CO2-emissie) of om hun directe omgeving te verbeteren.
Zo kunnen bedrijven een financiële bijdrage leveren in de aanplant van bloembollen, het omvormen van gras naar bloemrijke berm of bij de aanplant van bomen. Subsidieregelingen Landelijke en provinciale overheden s muleren met diverse subsidieregelingen de aanleg van natuur(gebieden) of de aanplant van beplan ng en bomen in par cipa e. Het is wenselijk de mogelijkheden te (laten) onderzoeken om hiervan gebruik te maken. Cofinanciering Vastgoed ontwikkelaars (grondexploitatie) De Wet op Ruimtelijke Ordening (art. 6.24) biedt de mogelijkheid om vanuit ruimtelijke ontwikkelingen derden mee te laten betalen aan specifieke voorstellen uit het Groenbeleid.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
55
Alleen voorstellen die een duidelijke samenhang vertonen met de betreffende ontwikkeling komen hiervoor in aanmerking. Het is belangrijk dat deze voorzien zijn van een goede onderbouwing (profijt, toerekenbaarheid en propor onaliteit).
8.3 Ambities 2023-2026 Om de visie en strategische beleidsdoelen te kunnen realiseren is een overzicht met uit te werken ambi es opgesteld. Hieronder zijn voor diverse beleidsonderdelen de thema’s en onderzoeksvragen gedefinieerd. Deze zijn opgenomen in een vier-jaren aanpak. De tabel gee een overzicht van de ambi es die in ac viteiten zijn opgenomen.
Ac viteiten
56
1.1
Opstellen Wijkgroenstructuurplannen inclusief een programma van eisen per stadsdeel van Spijkenisse en per dorpskern.
1.2
Uitwerken Wijkgroenstructuurplannen per stadsdeel van Spijkenisse en per dorpskern.
1.3
Boomvervangingsprogramma wijkers en blijvers uitwerken per stadsdeel van Spijkenisse en per dorpskern.
1.4
Uitwerking loca estudie voedselbomen & momentenbomen.
1.5
Data gestuurd monitoren Biodiversiteit func onele beplan ng onderdeel monoculturen per wijk.
1.6
Opstellen Plan van aanpak Ecologie 2023.
1.7
Uitwerking Plan van aanpak Ecologie 2023 per stadsdeel van Spijkenisse en per dorpskern.
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
57
58
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
Bijlagenlijst B.1.
Groenstructuur Nissewaard (Groen en Bomen).......................................60
B.2. B.2.1 B.2.2 B.2.3 B.2.4 B.2.5 B.2.6 B.2.7 B.2.8 B.2.9
Hoofd- en subgroenstructuur...................................................................61 Hoofd- en subgroenstructuur Spijkenisse Hoofd- en subgroenstructuur Stadsdeel Noord Hoofd- en subgroenstructuur Stadsdeel Oost Hoofd- en subgroenstructuur Stadsdeel Zuid Hoofd- en subgroenstructuur Stadsdeel West Hoofd- en subgroenstructuur Kernen Hoofd- en subgroenstructuur Zuidland Hoofd- en subgroenstructuur Abbenbroek en Simonshaven Hoofd- en subgroenstructuur Heenvliet en Geervliet
B.3. B.3.1 B.3.2 B.3.3 B.3.4 B.3.5 B.3.6 B.3.7 B.3.8 B.3.9
Hoofd- en substructuur bomen................................................................70 Hoofd- en substructuur bomen Spijkenisse Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel Noord Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel Oost Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel Zuid Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel West Hoofd- en substructuur bomen Kernen Hoofd- en substructuur bomen Zuidland Hoofd- en substructuur bomen Abbenbroek en Simonshaven Hoofd- en substructuur bomen Heenvliet en Geervliet
B.4. Parken.....................................................................................................79 B.4.1 Parken Spijkenisse B.4.2 Parken Kernen B.5.
Loca estudie momenten- en voedselbomen Spijkenisse.........................81
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
59
B.1. Groenstructuur Nissewaard (Groen en Bomen)
60
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.2.1 Hoofd- en subgroenstructuur Spijkenisse
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
61
B.2.2 Hoofd- en subgroenstructuur B. 5 Ruimtelijke dragers en verbindingen Stadsdeel Noord West Stadsdeel
62
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.2.3 Hoofd- en subgroenstructuur Stadsdeel Oost
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
63
B.2.4 Hoofd- en subgroenstructuur Stadsdeel Zuid
64
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.2.5 Hoofd- en subgroenstructuur Stadsdeel West
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
65
B.2.6 Hoofd- en subgroenstructuur Kernen
66
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.2.7 Hoofd- en subgroenstructuur Zuidland
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
67
B.2.8 Hoofd- en subgroenstructuur Abbenbroek en Simonshaven
68
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.2.9 Hoofd- en subgroenstructuur Heenvliet en Geervliet
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
69
B.3.1 Hoofd- en substructuur bomen Spijkenisse
70
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.3.2 Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel Noord
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
71
B.3.3 Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel Oost
72
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.3.4 Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel Zuid
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
73
B.3.5 Hoofd- en substructuur bomen Stadsdeel West
74
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.3.6 Hoofd- en substructuur bomen Kernen
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
75
B.3.7 Hoofd- en substructuur bomen Zuidland
76
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.3.8 Hoofd- en substructuur bomen Abbenbroek en Simonshaven
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
77
B.3.9 Hoofd- en substructuur bomen Heenvliet en Geervliet
78
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
De Uitwaayer
B.4.1 Parkenkaart Spijkenisse
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
79
B.4.2 Parkenkaart Kernen
80
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
B.5. Locatiestudie momenten- en voedselbomen Spijkenisse
Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard
81
Gemeente Nissewaard Raadhuislaan 106 Postbus 25 3200 AA Spijkenisse Telefoon 14 0181 gemeente@nissewaard.nl