Document · PDF

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026

Commissie Leefomgeving 14 juni 2023, gemeente NissewaardBij agendapunt: Beleidsplan Groen en Bomen 2023-202616.984 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 Geef groen de ruimte!

Colofon

Gemeente Nissewaard Raadhuislaan 106 Postbus 25 3200 AA Spijkenisse Telefoon 14 0181 gemeente@nissewaard.nl

Naam document Auteurs Opdrachtgever

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 Geef groen de ruimte! Paul Nagtegaal Cors aan Knape Gemeente Nissewaard Ruimtelijke Ontwikkeling Team Ruimtelijke Realisa e Katja Beeker, Beleidsmedewerker groen

Graﬁsch ontwerp Foto voorzijde

Kamila Drozdowska Geco Wilhelmus

Versie Datum Projectnummer

Deﬁni ef 22 mei 2023 2100079

Inhoudsopgave Inhoudsopgave....................................................................................................4 Voorwoord..........................................................................................................7 1. Inleiding...........................................................................................................8 1.1 Groen is waardevol voor Nissewaard 1.2 Visie 2040 en verder 1.3 Splitsing en actualisering beleid 1.4 Posi onering 1.5 A akening 2. Analyse Nissewaard door de jaren heen...........................................................12 2.1 Landschap ontwikkeling Nissewaard 2.2 Stedelijke ontwikkeling Spijkenisse 2.3 Groene ontwikkeling Spijkenisse en Hekelingen 2.4 Ontwikkeling Dorpskernen 2.5 Groenareaal Nissewaard 3. Beleidskaders en ontwikkelingen.....................................................................16 3.1 Na onale kaders, richtlijnen en trends 3.2 Provinciale kaders, richtlijnen en trends 3.3 Gemeentelijke kaders en richtlijnen 3.4 Beheerplan Groen 2018-2021 3.5 Beheerplan Bomen 2016-2021 3.6 Raakvlakken vigerend beleid met beleid voor Groen en Bomen 4.

Ontwikkelingen voor Nissewaard.....................................................................28 4.1 Ruimte voor Groen 4.2 Duurzaamheid 4.3 Omgevingswet en Omgevingsvisie 4.4 Biodiversiteit (en rela e groen met water en ecologie) 4.5 Toenemende groene bewustwording en de groene openbare ruimte 4.6 Fysiek- en Sociaal Domein 4.7 Groen en fysieke en geestelijke gezondheid 4.8 Groen en sociale verbinding 4.9 Burgerpar cipa e en zel eheer 4.10 Duiding van de maatschappelijke waarde van Groen 4.11 Samenva ende analyse 5. Visie, pijlers en doelstellingen..........................................................................32 5.1 Inleiding visie en pijlers 5.2 Visie 5.3 Pijler Ruimtelijke Kwaliteit: Groen hee ruimte nodig 5.4 Pijler Groene Leefomgeving: Groen nodigt uit tot beleving 5.5 Pijler Duurzaam Groen: Groen is toekomstgericht 5.6 Groene doelstellingen voor de pijler Ruimtelijke Kwaliteit 5.7 Groene doelstellingen voor de pijler Groene Leefomgeving 5.8 Groene doelstellingen voor de pijler Duurzaam Groen

6. Beleidsregels...................................................................................................36 6.1 Ruimtelijke kwaliteit 6.2 Beleidsregels ruimtelijke kwaliteit 6.3 Groene Leefomgeving 6.4 Beleidsregels groene leefomgeving 6.5 Beleidsregels momenten-, voedsel- en bedrijfsbomen 6.6 Duurzaam groen 6.7 Beleidsregels duurzaam groen 6.8 Beleidsregels om de waarde van bomen te beschermen 7. Wijkstructuur, wijkparken en ecologie.............................................................48 7.1 Wijkgroenstructuurplan 7.2 Stadsdelen en Wijkgroenstructuurplannen 7.3 Wijkgroenstructuur Spijkenisse West 7.4 Uitwerking Ecologie 7.5 Plan van aanpak Ecologie 2023 8. Van ambi e naar aanpak.................................................................................54 8.1 Borging beleid 8.2 Borging ﬁnancieel 8.3 Ambi es 2023-2026 Bijlagenlijst.........................................................................................................59 B.1.

Groenstructuur Nissewaard (Groen en Bomen).......................................60

B.2.

Hoofd- en subgroenstructuur...................................................................61

B.3.

Hoofd- en substructuur bomen................................................................70

B.4.

Parken.....................................................................................................79

B.5.

Loca estudie momenten- en voedselbomen Spijkenisse..........................81

Wethouder Jan Willem Mijnans - jdens Na onale Boomfeestdag 2023 in Nissewaard

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Voorwoord Het groen in Nissewaard draagt bij aan de gemeente brede ambi e om een aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon- en werkgemeente te zijn en te blijven. De ambi es in dit beleidsplan zorgen voor het groen houden en waar mogelijk verder versterken van het groen in onze openbare ruimte. We willen de groene kwaliteiten in en om de gemeente benu en en versterken. Door een kwaliteitsverbetering in de herijking van de beleidsdoelen uit het Beheerplan Bomen en het Beheerplan Groen ontstaat een kader voor nu en ook rich ng 2040. Deze groene kaders vormen inbreng voor de op te stellen omgevingsvisie. Groen draagt bij aan de gezondheid van en lee aarheid voor de Nissewaarder. We dragen bij aan het sociaal-maatschappelijk func oneren van de gemeente door een integrale func onele inrich ng. De aanwezige groenstructuur vormt als het ware een groen netwerk rond en tussen de bebouwing. Door te zorgen voor robuust en duurzaam groen blij onze buitenruimte klimaatbestendig ingericht. De groene dooradering van de wijken zorgt voor een groene leefomgeving die aantrekkelijk is om in te wonen, te verblijven, te sporten en te recreëren. Uiteindelijk moet dit leiden tot een gezond evenwicht in de ruimtelijke kwaliteit waarin het groene netwerk wordt versterkt en samen met de parken aansluit op het buitengebied.

Dit doen we door het integreren van de ruimtelijke en func onele doelen van de programma’s Duurzaamheid, Toekomstbestendig Sociaal Domein en Nissewaard naar 2040. Volgens de Omgevingswet hee de gemeente Nissewaard tot en met 2024 de jd om een omgevingsvisie maken voor het totale grondgebied van Nissewaard. In de omgevingsvisie worden de ambi es voor de kwaliteit van onze leefomgeving en de kaders voor de lange termijn vastgelegd. Welke uitgangspunten gelden voor het gebruik van de ruimte tot 2040? Hoe ziet het er in de toekomst uit? Welke grote opgaven moeten we oplossen, welke kansen zijn er en vooral, hoe doen we dat samen? Dit zijn de vragen waaraan we het nieuwe groenbeleid steeds opnieuw zullen toetsen. Samen met bewoners en bedrijven gaan we de komende 4 jaar aan de slag met het belang van ons Nissewaardse groen. Jan Willem Mijnans Wethouder beheer openbare ruimte, wonen, Nn2040, economische zaken en agrarische zaken Mei 2023

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Figuur 1.1 Roadmap groen

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

1. Inleiding 1.1 Groen is waardevol voor Nissewaard

Nissewaard is een groene gemeente en dit groen is van waarde voor een aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon- en werkgemeente. Het aanwezige groen in de stad en de dorpen wordt intensief gebruikt door bewoners en bezoekers. Het is belangrijk om dit groen te beschermen. Het groene karakter van stad en dorpen is verschillend en dit is ook terug te zien in de opbouw en omvang van het groen. In de stad is de groenstructuur een raamwerk van groen in én tussen de wijken. In de dorpen is de groenstructuur kleinschalig en minder samenhangend. Een verschil is ook de afstand tot het buitengebied. In de dorpen is minder groen aanwezig maar is er de nabijheid van het buitengebied. In de stad is de afstand tot het buitengebied groter, maar is er het groene raamwerk voor gebruik en begeleiding naar het buitengebied. In Nissewaard wordt de waarde van groen voor biodiversiteit, klimaatadapta e en de mentale- en fysieke gezondheid onderkent. Omgekeerd geldt ook dat genoemde thema’s als biodiversiteit, klimaatadapta e en stedenbouwkundige ontwikkelingen impact hebben op het groen. In het coali eakkoord “Samen bouwen op Nissewaard 2022-2026” wordt het belang van het groene landschap en een groene leefomgeving diverse keren benoemd en is de ambi e opgenomen om met nieuw groen- en bomenbeleid het belang van groen voor de gezondheid en lee aarheid van de Nissewaarder te benadrukken.

1.2 Visie 2040 en verder

Met het vaststellen van het ‘Ontwikkelperspec ef Nissewaard naar 2040’ (2018) en het ‘Ontwikkelraamwerk Nissewaard naar 2040’ (2020) zet de gemeente een ambi euze s p op de horizon om de voormalige groeikern door te laten groeien naar een “schokbestendig” Nissewaard. In het ontwikkelperspec ef ‘Vitale Kernen’ (2021) zijn de ambi es opgenomen voor de kernen – Abbenbroek, Geervliet, Heenvliet, Hekelingen, Simonshaven (waaronder Biert) en Zuidland. Met de uitwerking van deze ontwikkelperspec even zoekt de gemeente naar een betere balans tussen werken, wonen en het verbeteren van de bereikbaarheid. Als één van de vier sturende principes ziet de gemeente het ‘Versterken van kwalita ef groen in de stad en de verbinding tussen stad en landschap’. Onderdeel daarvan is het beter benu en van de kwaliteit van de groene ruimte als verblijf- en ontmoe ngsruimte die uitnodigt tot bewegen. De ontwikkeling van het beleidsplan voor Groen en Bomen 2023 -2026 gee invulling aan dit principe. De huidige groenstructuur is drager voor de doorontwikkeling naar een ‘schokbestendig Nissewaard’.

1.3 Splitsing en actualisering beleid

Het huidige groenbeleid is opgenomen in het Beheerplan Bomen 2016-2021 en het Beheerplan Groen 2018-2021. In deze documenten is zowel het beleid als het beheer voor groen en bomen van de gemeente Nissewaard beschreven. Door de ontwikkelingen op het gebied van biodiversiteit, woningbouw, klimaat, gezondheid en welzijn is behoe e ontstaan aan het actualiseren maar ook het afsplitsen van het beleid van het beheer. Hierdoor kan het beleid meebewegen met de ontwikkelingen. Vierjaarlijks herijken van het beleid gee de mogelijkheid om het beleid bij te stellen om zo de s p op de horizon te bereiken. Met het vaststellen van de Roadmap Groen (ﬁguur 1.1) hee de gemeenteraad daarom, na terugkoppeling van behaalde ambi es, in november 2021 opdracht gegeven voor het opstellen van een ‘Beleidsplan Groen en Bomen’ om daaropvolgend het ‘Beheerplan Groen en Bomen’ op te stellen. Het overzicht van ﬁguur 1.2 gee de posi e van het Beleidsplan Groen en Bomen weer ten opzichte van ander beleid.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

1.4 Positionering

Het Beleidsplan Groen en Bomen is op zichzelf staand groenbeleid, maar hee tegelijk veel raakvlakken met andere beleidsvelden. Het vindt een oorsprong in huidig beleid, is een uitwerking van het coali eakkoord Nissewaard 2022-2026 “Bouwen op Nissewaard”, het programma ‘Nissewaard naar 2040’ en wordt onderdeel van de toekoms ge omgevingsvisie voor Nissewaard. Het Beleidsplan Groen en Bomen hee hetzelfde strategische karakter als het beleidsplan water, de woonvisie en de programma’s van ‘Duurzaamheid’ en ‘Toekomstbestendig Sociaal Domein’; en zal als toetsingskader bij de invoering van de nieuwe Omgevingswet worden ingezet. Onderstaand overzicht (ﬁguur 1.2) gee de posi e van het Beleidsplan Groen en Bomen weer ten opzichte van ander beleid.

Figuur 1.2 Schema samenhang beleid

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

1.5 Afbakening

Dit beleidsplan Groen en Bomen gaat over het openbaar groen dat in eigendom is van de gemeente Nissewaard (ﬁguur 1.3). Het beleidsplan vormt de strategische basis om rich ng te geven aan verschillende groene uitgangspunten voor de groenstructuur bestaande uit parken, plantsoenen, singels, bosplantsoen en laan-en wegbeplan ngen. Het omvat ook uitgangspunten voor de wijkgroenstructuren, ecologie en biodiversiteit. Het Beleidsplan Groen en Bomen is het uitgangspunt en toetsingskader als het gaat om de weging van groene belangen in de verschillende plannen en ontwikkelingen. Tevens levert dit Beleidsplan Groen en Bomen de kaders en uitgangspunten op voor het nieuw op te stellen Beheerplan Groen en Bomen. Het groene areaal dat buiten de komgrenzen conform de uitwerking van de Boswet ligt, is in eigendom of beheer van de provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer of het Waterschap Hollandsche Delta. Het valt daarmee buiten de zorg- en onderhoudsplicht van de gemeente Nissewaard. Waar nodig wordt vanuit het omringende landschap de verbinding gelegd met het groene areaal binnen dit Beleidsplan Groen en Bomen. Speciﬁek voor het recrea egebied de Uitwaayer geldt dat dit binnen de komgrenzen conform de Boswet ligt, maar onderdeel is van de gemeenschappelijk regeling Recrea eschap Voorne Pu en. Het beheer daarvan wordt uitgevoerd door Staatsbosbeheer.

Figuur 1.3 Kaart gemeente Nissewaard

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Figuur 2.1 Stedelijke ontwikkeling Spijkenisse

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Titel hoofdstuk 2. Analyse Nissewaard door de jaren 2.1 Landschap ontwikkeling Nissewaard

De gemeente Nissewaard is gelegen in de provincie Zuid-Holland. De gemeente is een jonge gemeente die ontstaan is op 1 januari 2015 na de gemeentelijke herindeling van de gemeenten Spijkenisse/Hekelingen en Bernisse. Naast de kernen Spijkenisse en Hekelingen behoren ook de kernen Abbenbroek, Geervliet, Heenvliet, Simonshaven en Zuidland tot de gemeente. De gemeente ligt op het eiland Voorne-Pu en. De gemeente grenst in het westen aan de gemeenten Hellevoetsluis en Brielle (gaan samen met Westvoorne op in de gemeente Voorne aan Zee) en wordt omgeven door het water van het Haringvliet, Spui en de Oude Maas. Bijzonder aan de gemeente is het weidse polderlandschap dat zijn ontginning te danken hee aan een rijk stelsel van dijken. Een langgerekte bedijking naast de ra oneel ingerichte verkaveling tussen Oudenhoorn (Hellevoetsluis) en Zuidland, die overgaat in een unieke ringpolder nabij Simonshaven en polder Biert. Het meest zuidelijke gedeelte van de polder grenst aan beschermd natuurgebied langs de oever van het Haringvliet. De polder kent een directe aanslui ng met vogelreservaat de Beningerslikken. Langs het water van ‘de Bernisse’ dat in de jaren 70 van de vorige eeuw in oude glorie is hersteld, groeien rivier begeleidende bosjes en bossen die worden afgewisseld met strandjes en her en der een nevengeul.

Deze krach g ogende landschapskenmerken zorgen voor een weelderig beeld dat de omgeving interessant maakt voor recrea e, maar ook zeker voor (met name) inheemse ﬂora en fauna.

2.2 Stedelijke ontwikkeling Spijkenisse

Pas in de twin gste eeuw vinden de eerste kleine uitbreidingen van het oorspronkelijke dorp Spijkenisse plaats. Door de aanleg van een tramlijn en een brug aan het begin van de twin gste eeuw wordt Spijkenisse beter bereikbaar voor forensen en ontstaat er meer bedrijvigheid. Door de behoe e aan werknemers vanuit de Ro erdamse haven en de aanleg van het Botlek gebied in 1960 ontstaat ook de behoe e aan bereikbaar woon- en leefgebied en wordt de uitbreiding van Spijkenisse ingezet. Nadat Spijkenisse in 1976 als groeikern wordt aangewezen gaat de ontwikkeling hard. Met de nieuwe woonwijken, de aanslui ng op het metronet van Ro erdam en de verdere ontwikkeling van het voorzieningenniveau is Spijkenisse een middelgrote stad geworden en in de periode tussen 1958 en 1992 uitgegroeid van 3.500 naar 70.000 inwoners (ﬁguur 2.2).

2.3 Groene ontwikkeling Spijkenisse en Hekelingen Deze stedelijke ontwikkeling door de jaren heen bepaalt samen met de landschappelijke dragers de elementaire ontstaansgeschiedenis van de groenstructuur, het groene raamwerk, in Spijkenisse en Hekelingen. Aan de randen van het stedelijk gebied Spijkenisse en Hekelingen liggen een aantal parken en groengebieden die samen met het landelijke buitengebied in belangrijke mate een ecologisch poten eel herbergen en natuurlijke “voedingsbronnen” vormen. Dit betre o.a. Park Vogelenzang, Hartelpark, Park Braband, Park Waterland, de Maasboulevard en recrea egebied de Uitwaayer. Deze natuurlijke gebieden bergen in belangrijke mate de uitgangspunten voor een goed func onerende en robuuste groenstructuur. Naast de genoemde grotere parken en gebieden vormen wijk -en buurtparken pleisterplaatsen voor mens en dier. De wijkparken zijn veelal gelegen in de overgang tussen de uitbreidingswijken. Ze dienen als speelloca e voor kinderen die er door de bosjes kunnen struinen, als koele wandelplek op hete dagen voor inwoners die een rondje wandelen en als schuilplek en voedselbron voor insecten, kleine zoogdieren en vogels.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

1957

1978

1998

2018 Figuur 2.2 Ontwikkeling Nissewaard Bron: Topo jdreis

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Ook loca es zoals de begraafplaats, de kinderboerderij, groenzones rondom sportcomplexen en het groen rondom kerken func oneren als groene dragers en pleisterplaats in de wijken. Een duurzame en waardevolle stedelijke groenstructuur bestaat niet alleen uit natuurgebieden, parken en groene pleisterplaatsen. Juist ook de verbindingen tussen deze gebieden en plekken zorgen ervoor dat een robuust groen netwerk kan ontstaan. In Spijkenisse treﬀen we deze groene verbindingen, ook wel groen lijnstructuren genoemd, langs landschappelijke en stedelijke dragers als ontslui ngswegen, primaire watergangen, oude dijken en kreken en de metrobaan. Een belangrijk deel van de hoofdbomenstructuur is langs deze verbindingen gelegen. Kenmerkend voor de ontstaansgeschiedenis is dat het groene raamwerk is uitgegroeid tot een robuust, ecologisch aaneengesloten netwerk met een groene dooradering tot in de wijken en buurten.

2.4 Ontwikkeling Dorpskernen

Dat de vruchtbare zeeklei bodem met veeneilandjes al sinds de middeleeuwen een aantrekkelijk woongebied is, valt goed te zien aan de karakteris eke, middeleeuwse dorpskernen die verspreid liggen over de gehele gemeente. De dorpskernen danken hun ontstaan aan hun ligging aan de Bernisse. Het karakter van de kernen is kleinschalig. Nieuwe woningen zijn in kleinere eenheden toegevoegd, waardoor de kernen hun dorpse karakter hebben kunnen behouden. Bij de ontwikkeling van de dorpskernen door de jaren heen is te zien dat de verbinding met de Bernisse niet overal in stand gehouden is. Groen is voor de inwoners van de dorpskernen binnen handbereik. Binnen de kernen zelf in kleinere, veelal op zichzelf staande groenvakken. Maar doordat binnen enkele minuten het landelijk gebied in gelopen kan worden, vormt natuurlijk groen en recrea ef groen een belangrijke en in veel gevallen waardevolle component van de leefomgeving. Figuur 2.3 Dorpskern Zuidland

2.5 Groenareaal Nissewaard

Anno 2023 hee de gemeente Nissewaard de volgende groene arealen. Groenareaal gemeente Nissewaard Categorie

Hoeveelheid (m2)

Categorie

Hoeveelheid (m2)

Vaste planten

14.600

Extensief gras

1.057.700

Heesters

363.000

Riet

18.400

Rozen

60.700

Bosplantsoen

750.000

Hagen Gazon

41.500 1.749.400

Bomen (st.)

ca. 34.000

Totaal Groen 4.055.300 m2

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Figuur 3.1 Groenblauwe verbinding

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

3. Beleidskaders en ontwikkelingen In dit hoofdstuk wordt een beknopt overzicht gegeven van de belangrijkste na onale, provinciale en gemeentelijke kaders vanuit we en, verordeningen, beleidskaders en programma’s met hun impact op het groenbeleid voor de gemeente Nissewaard.

3.1 Nationale kaders, richtlijnen en trends Wet natuurbescherming Voor de bescherming van planten, dieren en hun leefgebieden is in 2017 de Wet natuurbescherming ingevoerd. In de wet hee het rijk alle verplich ngen uit de Europese Vogelrichtlijn (vastgesteld in 1979) en Habitatrichtlijn (vastgesteld in 1992) verwerkt. Ongeveer 500 van de ruim 36.000 in Nederland voor komende soorten planten, vogels, zoogdieren, rep elen, insecten of vissen vallen onder de bescherming van de Wet natuurbescherming. De bescherming van natuur- en leefgebieden is in de wet vastgelegd. Zo zijn de rondom Nissewaard gelegen Natura-2000 gebieden door deze wet beschermd. Bij ontwikkelingen in Nissewaard dient de impact van de ontwikkeling op ﬂora en fauna getoetst te worden aan deze wet. In 2007 is de komgrens Boswet van Spijkenisse aan de noordzijde vergroot tot de komgrens wegenverkeerswet. Voor de overige kernen is de komgrens gehandhaafd. Binnen de bebouwde komgrens Boswet van de gemeente Nissewaard is de Boswet niet van invloed. Buiten de bebouwde komgrens Boswet (recrea egebieden) is de Boswet wel van toepassing. Voor het Beleidsplan Groen en Bomen is de Wet natuurbescherming een wetgevend kader, zowel bij de uitwerking en versterking van de hoofd- en wijkgroenstructuren als voor de bescherming in hun voortbestaan van de ﬂora en fauna binnen deze structuren.

Burgerlijk Wetboek (Zorg- of inspanningsplicht) De gemeente is in beginsel verantwoordelijk voor een goede en vooral veilige openbare ruimte. De gemeente hee hierbij geen zogeheten garan everplich ng, maar een zorg- of inspanningsplicht. Dit houdt in dat van de gemeente verwacht wordt dat zij wegen, riolering, gebouwen en openbaar groen dusdanig onderhoud dat zij geen risico vormen voor inwoners. Het beleidsplan Groen en Bomen gee de kaders voor een goede inrich ng, periodieke keuringen en het onderhouden van het areaal waarmee de gemeente invulling gee aan haar zorgplicht. Deze kaders worden in het Beheerplan Groen en Bomen nader uitgewerkt. Monumentenwet 1998 Binnen de gemeente Nissewaard zijn vier gebieden aangewezen als beschermd dorpsgebied, zoals bedoeld onder de Monumentenwet 1988: te weten een centrumdeel van Abbenbroek, een centrumdeel van Geervliet, een deel van Zuidland en een deel van Heenvliet. Objecten of gebouwen en hun directe omgeving (waaronder ook bepaalde structuurbepalende groenelementen) worden gezien als cultuurhistorisch of stedenbouwkundig van belang. Deze gebieden hebben een eigen bestemmingsplan waarin de bescherming geborgd is. De bestemming groen binnen dit bestemmingsplan is beschermd op basis van cultuurhistorische waarde. Binnen de stad Spijkenisse zijn wel historische (bouw)elementen benoemd, maar deze hebben geen beschermde status.

Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water, aangenomen in 2000, is Europese regelgeving die door alle lidstaten we elijk is verankerd. Het doel van de richtlijn is dat uiterlijk in 2027 al het water in Europa schoon en gezond is. Meer in het bijzonder is de richtlijn erop gericht de kwaliteit van watersystemen te verbeteren, zoals grondwater en oppervlaktewater. Het moet de vervuiling van waterlichamen verminderen en voorkomen, duurzaam watergebruik bevorderen en de eﬀecten van overstromingen en droogte beperken. De Kaderrichtlijn Water is het we elijke kader voor het gemeentelijk Waterplan. Voor het Beleidsplan Groen en Bomen liggen raakvlakken met water in zowel groenblauwe structuren om de eﬀecten van overstroming en droogte te beperken, als bij natuurvriendelijke oevers ter bevordering van de ecologie en biodiversiteit.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Klimaatakkoord In Nederland volgen de ontwikkelingen op het gebied van klimaat, duurzaamheid, energietransi e, CO2-reduc e elkaar in rap tempo op. Landelijk is afgesproken dat Nederland in 2050 klimaatadap ef is en steden gezonder worden door te vergroenen. Als uitwerking daarvan wil het rijk met meer groen in de stad problemen door klimaatveranderingen tegengaan, zoals overlast van water en hi e. Natuurinclusief bouwen Diverse richtlijnen s muleren de natuurwaarden binnen een bebouwde omgeving. Zo moeten bouwers bij bouwplannen rekening houden met de richtlijnen voor Natuurinclusief Bouwen. Natuurinclusief bouwen wordt een van de uitgangspunten van de Na onale Omgevingsvisie. Nationaal Dakenplan Het Na onaal Dakenplan wil zorgen voor meer mul func onele daken; voor een lee aarder, klimaatbestendiger, natuur inclusiever Nederland met meer groen op daken in steden, die water opvangen en voedsel bieden voor insecten. Nationale Omgevingsvisie De Wet natuurbescherming en richtlijnen voor bevordering van natuur en biodiversiteit in de stad krijgen een plaats in de aankomende Wet Omgevingsvisie. Als uitwerking van deze wet wordt een Omgevingsvisie Nissewaard opgesteld. Het beleidsplan Groen en Bomen vormt inbreng bij en voor deze nog op te stellen omgevingsvisie. De visie op groen en bomen wordt daarmee onderdeel van de totaalvisie voor Nissewaard.

De uitwerking van het beleid voor Groen en Bomen komt in het Omgevingsplan Nissewaard. Juridisering van beleid De invoering van de omgevingsvisie beoogt meer ruimte te creëren voor ingediende ini a even. In toenemende mate zullen gemeente deze par culiere en gemeentelijke ini a even ook moeten toetsen op de bijdrage aan haar eigen doelstellingen. Immers, de doelen voor klimaatadapta e kan de gemeente alleen bereiken in samenwerking met par culieren. Met deze ontwikkeling is sprake van een zekere mate van juridisering van beleid. Het is van daarom van belang om met het beleid voor groen en bomen de groenstructuren inzichtelijk te hebben en een groen afwegingskader mee te geven waarbinnen ontwikkelingen kunnen worden getoetst in welke mate zij bijdragen aan de gemeentelijke en maatschappelijke doelen. Het verdient aanbeveling dit beleid zorgvuldig in te bedden als (toetsings)kader binnen de uitwerking van de gemeentelijke omgevingsvisie en -plan. Landelijke maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving Ter bescherming van bestaande en te ontwikkelen groene waarden wordt binnen de landelijke overheid nagedacht over vormen van groennormering. Zo sorteert de ‘maatlat biodiversiteit’ voor op invoering van groennormen bij gebiedsontwikkelingen en is een richtlijn die mogelijk in de nabije toekomst van kracht wordt.

3.2 Provinciale kaders, richtlijnen en trends

Met provinciaal beleid en de uitwerking in het Gebiedsproﬁel Voorne-Pu en wordt gewerkt aan een betere kwaliteit in de ruimtelijke ordening. De gewenste gebiedsgerichte ‘verweving’ van de verschillende func es in de groene ruimte als landbouw, natuur, recrea e, water en cultuurhistorie wordt hierin beschreven. Het Gebiedsproﬁel Voorne-Pu en is een uitwerking van de kwaliteitskaart in de provinciale structuurvisie voor het buitengebied van Zuid-Holland. Het gebiedsproﬁel is doorgewerkt in de bestemmingsplannen van Nissewaard. Doelen binnen het provinciaal beleid en de Gebiedsproﬁel Voorne-Pu en zijn zowel het op orde krijgen van de biodiversiteit en natuurkwaliteit, als een versterking van de verbinding tussen stad en land. Om zo bij te dragen aan een aantrekkelijk landschap, een toegankelijke natuur en meer recrea eve mogelijkheden.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Gebiedsproﬁel Voorne-Putten Het Gebiedsproﬁel Voorne-Pu en is een compacte kwaliteitsgids met een beschrijving van ruimtelijke elementen die van bovenregionaal en regionaal belang zijn. Het gebiedsproﬁel is een uitwerking van de func ekaart (‘welke func e waar’) en de kwaliteitskaart (‘waar en hoe’) in de provinciale structuurvisie. Het gebiedsproﬁel is samen met de gemeenten en haar gebiedspartners opgezet. Het beschrij de karakteris eken voor de streek en de gewenste ruimtelijke kwaliteit. Met het formuleren van kwaliteitscriteria beoogt het gebiedsproﬁel de kwaliteit te s muleren van mooie, func onele en duurzame plannen en ontwikkelingen. Er zijn ambi es geformuleerd voor drie ruimtelijke landschappelijke thema’s.

Voor ‘Het eiland en de randen’ is het behoud en het versterken van het rus ge en agrarische middengebied van belang, alsmede het verder ontwikkelen van de sterke landschappelijk randen.Voor ‘De vier landschappen en landschappelijke dooradering’ gaat het om het behoud en het versterken van de ruimtelijke kenmerken van de vier landschappen en het uitbouwen van de landschappelijke dooradering van water, dijken en wegen, bijvoorbeeld door natuurvriendelijke oevers langs de kreken of de toevoeging van ontbrekende schakels in het wandel- en ﬁetsnetwerk.In de ‘Wisselwerking met Ro erdam’ is de leidraad voor toekoms ge ontwikkeling het behoud van het gevoel van ‘eiland van rust’ nabij Ro erdam; met hoge ambi es voor landschappelijke vormgeving. Met de verdich ngsopgave van het bestaand stads- en dorpsgebied wordt het geheel van de groenblauwe ruimte als tegenhanger van de stedelijke dynamek nog belangrijker voor rust, ruimte en leef kwaliteit. Voor het Beleidsplan Groen en Bomen ligt er de opgave om de landschappelijke kwaliteiten van het buitengebied te verbinden met de hoofdstructuur voor groen en bomen binnen de stedelijke omgeving. Met name het behoud en de ontwikkeling van stads-en wijkparken en groenblauwe dooradering is belangrijk voor de verbinding tussen landschap en stedelijke omgeving.

Hiermee kan de natuur via de groenstructuren vanuit het landschap tot diep in de stedelijke omgeving doordringen. Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving De provincie Zuid-Holland is - op grond van het Decentralisa eakkoord 2014-2027 - volledig verantwoordelijk voor de uitvoering van het natuurbeleid. Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. Deze wet schrij voor dat de provincie een natuurvisie opstelt. De doelen voor het provinciale natuurbeleid zijn vastgelegd in de Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving 2018. Provinciale Staten hebben op 8 maart 2023 het nieuwe natuurbeleid vastgesteld. Met dit beleid gaan ze inheemse planten-en dierensoorten beter beschermen, behouden en beheren. De provincie Zuid-Holland grijpt de kans aan van de nog in te voeren Omgevingswet om haar omgevingsbeleid te vernieuwen. De Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving wordt een bouwsteen voor de provinciale Omgevingsvisie. Totdat de Omgevingswet in werking treedt, vormt de bestaande wet- en regelgeving het kader. In de Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving spreekt de provincie Zuid-Holland van de poten e om uit te groeien tot de rijkste groenblauwe leefomgeving van Europa.

Waarbij de nadruk wordt gelegd op een gezonde leefomgeving voor mens en natuur, groenblauw in en om de stad, het landschap en een duurzame landbouw, het beheer, ontwikkeling en bescherming van natuur en de beleving van de leefomgeving. Een gezonde leefomgeving waar het goed wonen en werken is, met directe toegang tot hoogwaardig groen, erfgoed en water. Molenbiotoop De provincie bewaakt de vrije windvang van de molens, zodat de wieken kunnen blijven draaien en de molens hun cultuurhistorische werking kunnen laten zien. Zij ziet erop toe dat de ruimte rond een molen (molenbiotoop) zo veel mogelijk wordt vrijgehouden van hoge bebouwing en verantwoord wordt omgegaan met groenaanplant en -onderhoud binnen de molenbiotoop. Bij de uitwerking van groen en bomen binnen ruimtelijke ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met de molenbiotoop. Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

3.3 Gemeentelijke kaders en richtlijnen Coalitieakkoord Nissewaard 2022-2026 “Samen bouwen op Nissewaard” Met veel plezier kunnen wonen, werken en ontspannen. Dat is wat Nissewaard wil kunnen bieden aan haar huidige, maar ook de toekoms ge inwoners. De gemeente is zich ervan bewust dat groen bijdraagt aan de gezondheid van en de lee aarheid voor de Nissewaarder. De gemeente wil verder vergroenen door meer groen toe te voegen bij herinrich ng en nieuwbouw, bomen te koesteren, bossen in recrea egebieden aan te planten, fruitbomen te introduceren in parken en ruimte te bieden voor speciﬁeke ontwikkelingen als een momentenbos. Onderwerpen die meegenomen worden in het Beleidsplan Groen en Bomen. Algemene Plaatselijke Verordening De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Nissewaard is het we elijk kader waarin de gemeenteregels hee opgenomen over wat mag en niet mag, om daarmee de gemeente netjes en lee aar te houden. Op het gebied van beleid en beheer van groen en bomen staan er onder andere regels in hoe de gemeente omgaat met kapvergunningen, houtopstanden en mogelijke overlast of hinder van groen, bomen, insecten of andere dieren (in rela e tot groen). Na het vaststellen van het Beleidsplan Groen en Bomen is een toetsing op de APV of aanpassingen van de regels noodzakelijk.

Beleidsregels over honden In de APV zijn de regels over honden als gezelschapsdieren uit het beleidsplan Dierenwelzijn opgenomen. Voor hondenbezi ers zijn speciﬁeke stroken aangewezen waar de hond kan worden uitgelaten zonder opruimplicht. Deze stroken worden frequent gereinigd. Ook zijn er diverse losloopgebieden toegewezen. Monumentale bomen Bomenstichting In het Landelijke register van Monumentale Bomen van de Bomens ch ng staan zeven bomen benoemd binnen de gemeente Nissewaard. Een benoeming hee geen we elijke status, maar kan door boomlie ebbers wel worden gebruikt om bezwaar aan te tekenen tegen plannen.

3.4 Beheerplan Groen 2018-2021

Hieronder is omschreven de ambi e, visie en beleidsdoelen voor Nissewaard zoals deze zijn opgenomen in het ‘Beheerplan Groen 2018-2021. Ambitie Groen 2018-2021 In de ambi e voor groen maakt de gemeente Nissewaard keuzes en wensen ten aanzien van groen en het beheer daarvan. De gemeente stree naar een versterking van de groenstructuren en een verduurzaming van het groenbestand (ﬁguur 3.2 en 3.3). Het openbaar groen in de gemeente Nissewaard sluit aan op de omgeving en hee een goed onderhouden uitstraling waarbij een gediﬀeren eerd beheer kan worden toegepast. Op basis hiervan zijn de ambi es van Nissewaard voor het (openbare) groen en groenbeheer uitgewerkt:

Structuren: De gemeente Nissewaard wil haar stads-, wijk- en buurtgroenstructuren behouden en versterken. Door goede inrich ng van de omgeving in beeld en kwaliteit, aangepast naar het doel en gebruik van die omgeving, wordt de ruimtelijke kwaliteit, de oriënta e, lee aarheid en beleving vergroot.

Diﬀeren a e: Hoewel elk groenelement belangrijk is, wordt er wel gediﬀeren eerd op grond van loca e of func egebied (groenstructuur langs hoofdweg, park, begraafplaats, centrum, accentgroen, wijkgroen), de actuele situa e rond het groen (bebouwing, plannen) en de te verwachten kosten van een eventuele ingreep dan wel investeringen in de nabije toekomst. De beleids- en beheermedewerkers Groen maken op basis van de poli eke beslissingen en actuele gegevens in overleg hun beslissingen voor het openbare groen.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Duurzaam en klimaatbestendig: De uitdaging is een lee are stad voor mensen, planten en dieren. De groei van de bevolking en de krapte op de woningmarkt nodigen uit tot veel bouwen, maar er is ook in de stad meer ruimte nodig voor bomen, planten en dieren. Bijvoorbeeld omdat de biodiversiteit wereldwijd in hoog tempo afneemt. Bovendien zullen in de toekomst meer hete periodes en extreme regenbuien komen, met hi estress en waterschade als gevolg. Door klimaatverandering ervaren we veel he ige regenbuien en hogere temperaturen. Het openbaar groen fungeert als een spons en helpt met de opvang van water. Dit voorkomt overstromingen en zorgt voor verkoeling, waardoor de stad beter kan omgaan met klimaatveranderingen. Gemeente Nissewaard wil zo bijdragen aan een beter klimaat. Gemeente Nissewaard zet in op duurzame inrich ng van haar groen, met soorten en typen die goed beheerbaar zijn, waarbij de soortkeuze is gericht op een lange levensduur. Het is belangrijk de balans van de ruimtelijke kwaliteit, de lee aarheid van de stad en het gebruik van het openbaar groen per situa e te beoordelen. Hierbij wordt gekeken naar de openbare ruimte als geheel en bekeken wat per situa e nodig en mogelijk is, zoals het verminderen van de verharding waardoor de stad groener en daarmee klimaatbestendiger wordt.

Het onderhoud en beheer dienen eﬃciënt en eﬀec ef te zijn, met inzet van de juiste werkzaamheden en middelen, waarmee overbodige handelingen worden voorkomen. De mogelijkheden om openbaar groen toe te voegen in het huidige bebouwde gebied zijn beperkt. Meer mogelijkheden liggen bij het klimaatbestendig maken van nieuwbouwprojecten. Andere kansen liggen bij de trend dat par culieren en bedrijven meehelpen aan klimaatbestendigheid met bijvoorbeeld het aanbrengen van groene daken of gevelbegroeiing en het vergroenen van tuinen.

Kwaliteitsverbetering: Het jaarrond beeld van het openbaar groen hee niet de gewenste kwaliteit om aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte te maken. Om deze kwaliteit voor de voormalige groeikern en de pla elandsgemeenten naar het gewenste niveau te llen, is extra inzet nodig in het verzorgende onderhoud.

Bewonerspar cipa e: Binnen het groenbeheer dient een plek te zijn voor bewonerspar cipa e. De gemeente Nissewaard wil dat inwoners bij aanvang van een project hun wensen en voorkeuren kenbaar maken, zodat deze kunnen worden meegenomen in de overwegingen van de gemeente voor het projectbesluit. Na vaststelling stopt de invloed van de inwoners. Daarmee hebben inwoners aan de voorkant van het proces invloed op wat er gebeurt met het openbare groen in hun omgeving.

Visie Groen 2018-2021 Nissewaard biedt een veilige, aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte die tegen acceptabele kosten beheerbaar is, nu en in de toekomst, waarin unieke kwaliteiten van Nissewaard als voormalige groeikern en pla elandsgemeente worden gewaarborgd. Groen is een belangrijk element in de openbare ruimte, en draagt in grote mate bij aan de kwaliteiten van Nissewaard. Beleidsdoelstellingen Groen 2018-2021 - Structuren dienen te worden behouden en versterkt, zodat oriënta e, beleving en lee aarheid van de omgeving worden vergroot. Hiertoe worden de actuele en de vanuit de visie geambieerde groenstructuur van Nissewaard, inclusief de parken, vastgelegd op een groenstructuurkaart. Structuren zijn herkenbaar en passen (onderbouwd) in hun omgeving. -

De komende 5 jaar wil Nissewaard de kwaliteit van het verzorgend onderhoud van het openbaar groen omhoog brengen. Ook moet hetzelfde areaal kosteneﬃciënter worden ingericht en moet worden ingezet op duurzaam onderhoud.

Binnen 5 jaar zijn de beheergegevens op orde en actueel. Het beheersysteem werkt naar behoren en protocollen voor muta e zijn succesvol geïmplementeerd.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Figuur 3.2 De actuele én gewenste groenstructuur van Spijkenisse en Hekelingen, inclusief de parken zoals vastgelegd in Beheerplan Groen 2018-2021.

Figuur 3.3 De actuele én gewenste groenstructuur van de kernen, inclusief de parken zoals vastgelegd in Beheerplan Groen 2018-2021.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Titel hoofdstuk -

Inwoners kunnen hun wensen en voorkeuren bij aanvang van projecten met groen kenbaar maken en dragen daarmee posi ef bij aan hun eigen leefomgeving.

De kwaliteit van het groen is redelijk (vergelijkbaar met CROW-beeldkwaliteit B) tot goed (A), a ankelijk van loca e en jaarge jde. Uitzondering zijn de gebieden (de grote parken Hartelpark en park Vogelenzang) waar bewust wordt gekozen voor een laag onderhoudsniveau en daarmee verwildering de ruimte krijgt.

Loca es worden ingericht naar investeringsbereidheid, met daarbij passende groenobjecten, zodat al jd het gewenste beeld met de gewenste investering haalbaar is.

Natuurwaarden worden waar mogelijk vergroot, met aandacht voor ecologisch beheer en biodiversiteit, vooral in de parken en op natuurloca es.

3.5 Beheerplan Bomen 2016-2021 Hieronder zijn de ambi e, visie en beleidsdoelen omschreven voor Nissewaard zoals deze zijn opgenomen in het ‘Beheerplan Bomen 2016-2021, planma g beheren’. Ambities bomen 2016-2021 In de ambi e voor bomen maakt de gemeente Nissewaard keuzes en wensen ten aanzien van bomen en het beheer daarvan. De gemeente stree naar een versterking van de boomstructuren en een verduurzaming van het bomenbestand (ﬁguur 3.4 en 3.5). Het openbaar groen in de gemeente Nissewaard sluit aan op de omgeving en hee een goed onderhouden uitstraling waarbij een gediﬀeren eerd beheer kan worden toegepast. De volgende daaruit afgeleide ambi es zijn overgenomen uit het beheerplan bomen 2016-2021: - Structuren: Gemeente Nissewaard wil haar hoofd-, sub-, wijk- en buurtgroenstructuren behouden en versterken. Bomen vormen hierin een belangrijk onderdeel. Door goede inrich ng van de omgeving in beeld en kwaliteit, aangepast naar het doel en gebruik van die omgeving, worden de lee aarheid en beleving vergroot. -

Diﬀeren a e: Hoewel elke boom belangrijk is, wordt er wel gediﬀeren eerd op grond van loca e (structuur, park), behaalde lee ijd van de boom en levensverwach ng, boomsoort, de actuele situa e rond de boom (bebouwing, plannen) en de te verwachten kosten van een eventuele ingreep dan wel investeringen in de nabije toekomst. Op basis van actuele gegevens worden beslissingen voor bomen genomen.

Kwaliteitsverbetering: Met regulier budget (en eventueel jdelijk extra budget) wordt de kwaliteit verbeterd door planma g, eﬃciënt en eﬀec ef beheer.

Burgerpar cipa e: Binnen het bomenbeheer dient een plek te zijn voor burgerpar cipa e. De gemeente Nissewaard wil dat inwoners bij aanvang van een project hun wensen en voorkeuren kenbaar maken, zodat deze kunnen worden meegenomen in de overwegingen van de gemeente voor het projectbesluit. Na vaststelling stopt de invloed van de inwoners. Daarmee hebben inwoners aan de voorkant van het proces invloed op wat er gebeurt met de bomen in hun omgeving.

Visie en doelstellingen 2016-2021 De visie voor de openbare ruimte is als volgt beschreven: “Nissewaard biedt een veilige, aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte die tegen acceptabele kosten beheerbaar is, nu en in de toekomst, waarin unieke kwaliteiten van Nissewaard als voormalige groeikern en pla elandsgemeente worden gewaarborgd.” Gemeente Nissewaard ziet bomen als een belangrijk element van de openbare ruimte.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Beleidsdoelstellingen bomen 2016-2021 - Boomstructuren dienen te worden behouden en versterkt, zodat beleving en lee aarheid van de omgeving worden vergroot. Structuren zijn herkenbaar en passen (onderbouwd) in hun omgeving. -

Binnen 10 jaar gaat de kwaliteit van de bomen omhoog door jdelijk met extra budget de opgelopen achterstand in te halen en daarna de kwaliteit te verhogen door eﬃciëntere inzet van het huidige budget voor cyclisch onderhoud.

Inwoners kunnen hun wensen en voorkeuren bij aanvang van projecten met bomen kenbaar maken en dragen daarmee posi ef bij aan hun eigen leefomgeving.

Elke boom is binnen zijn eigen gediﬀeren eerde kader belangrijk, waarbij afgewogen beslissingen kunnen worden genomen op basis van actuele gegevens. Deze beslissingen zijn objec ef en staan in verhouding tot de status van de boom. Liever enkele kwalita ef goede bomen dan veel kwalita ef slechtere bomen

3.6 Raakvlakken tussen vigerend beleid en beleid voor Groen en Bomen

Voor het opstellen van het Beleidsplan Groen en Bomen wordt gekeken naar vigerend beleid van andere beleidsvelden die sterke raakvlakken hebben met groen en bomen. De beleidsma ge hoofdpunten worden meegenomen in het beleidsplan Groen en Bomen. -

Ontwikkelperspec ef Nissewaard naar 2040 (2018)

Ontwikkelraamwerk Nissewaard naar 2040 (2020) (ﬁguur 3.6)

Ontwikkelperspec ef Vitale kernen (2021) (ﬁguur 3.7)

Beleids- en beheerplan Water (in ontwikkeling)

Visie toerisme en recrea e Nissewaard 2016

Beleidsplan Dierenwelzijn (2017)

Programmaplan Toekomstbestendig Sociaal Domein (2020)

Programmaplan Duurzaamheid met ac viteitenlist 2021–2022

Nota gezondheidsbeleid Nissewaard 2022–2026 (2021)

Onderstaande opsomming gee een overzicht van de beleidsdoelen uit bovenstaand vigerend beleid die raakvlakken hebben met het beleid voor groen en bomen: -

Hoofd- en wijkstructuren maken onderdeel uit van de groene waarden en iden teit van Nissewaard.

Verbinden van groen- en boomstructuren zorgt voor een groene dooradering tot in wijken, buurten en straten.

Benoemen en categoriseren van parken en groenstroken als onderdeel van de groene hoofd- en wijkstructuur.

In stand houden en verduurzamen openbaar groen.

Diﬀeren a e in inrich ng en kwaliteit van groen; groen is duurzaam en robuust.

Samenwerken in groenblauwe dooradering met verbetering van de waterkwaliteit laten toenemen van de biodiversiteit (Beleidsplan Water i.o. en Programma Nissewaard naar 2040).

Binnen het programma Nissewaard naar 2040 worden de kwaliteiten van groen en water ingezet en ontwikkelt met als doel een aantrekkelijke leefomgeving en kansen voor economie, recrea e en klimaat. “Groen is goud waard” “Groene aders” (Programma Nissewaard naar 2040): o Versterk de groenblauwe dooradering van de stad (bouwsteen L1);

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Figuur 3.4 De bomenstructuur van Spijkenisse en Hekelingen, vastgelegd in Beheerplan Bomen 2016-2021

Figuur 3.5 De bomenstructuur van Abbenbroek, Geervliet, Heenvliet, Oudenhoorn, Simonshaven en Zuidland, vastgelegd in Beheerplan Bomen 2016-2021

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

o Zorg dat elke wijk vitaal, divers en duurzaam is (bouwsteen D1); o Verdunnen voor kwalita eve groene milieus’ (bouwsteen D4); o Unieke plekken in het landschap creëren en het landschap een tripje waard maken (L3). -

Ontwikkelprincipe “Benut en versterk de groene kwaliteiten” (Ontwikkelperspec ef Vitale Kernen): o Versterken van de kernen als ‘ﬁjne plekken’ (kleine schaal, hechte gemeenschappen, sterke lokale iden teit, cultureel erfgoed en groene karakter); o Verbindt het groene karakter van de openbare ruimte van de kernen met de robuustheid van de (historische) landschappelijke groenstructuren en aansluitende op de buitendijkse natuur; o Bij ruimtelijke ontwikkelingen (woningbouw of bedrijventerreinen) in de dorpsranden investeren in kwalita ef groen, recrea eve routes en beweegvriendelijke omgeving; o Onderzoek het creëren van een energielandschap aan de Noordrand, aansluitend op bestaande groenstructuur zoals het Hartelpark.

Figuur 3.6 Ontwikkelraamwerk Nissewaard naar 2040

Figuur 3.7 Ontwikkelperspec ef Vitale kernen

Met het s muleren van groenblauwe toepassingen voor klimaatbestendige en water robuuste inrich ngen wil de gemeente de gevolgen op kunnen vangen van extreme regenval, hi e en droogte (Programma Duurzaamheid).

Benoemen beschermd dorpsgebied inclusief groen en bomen (beschermde dorpsgezichten).

Met groen bijdragen aan verbetering van het toeris sch netwerk (Visie toerisme en recrea e).

Een aantrekkelijke groene leefomgeving helpt de gemeente in haar streven naar een sterke, gezonde, inclusieve samenleving waarin iedereen moet kunnen meedoen (Coali eakkoord, programma Toekomstbestendig Sociaal Domein en programma Nissewaard naar 2040).

Met groen bijdragen aan een veilige en inclusieve leefomgeving (Programmaplan Toekomstbestendig Sociaal Domein): Hierin formuleert de gemeente Nissewaard een visie op het sociaal domein en vertaalt die naar drie hoofddoelstellingen: o Kinderen en jeugdigen groeien gezond, kansrijk en veilig op en zijn straks als volwassenen in

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Titel hoofdstuk staat te func oneren in de samenleving; o Inwoners kunnen voor zichzelf en hun directe omgeving zorgen; o Inwoners zijn sociaal betrokken en dragen naar vermogen bij aan de samenleving. -

Bewegen en sporten in een groene omgeving versterken de fysieke, mentale en sociale gezondheid. Daartoe wordt een visie ontwikkeld op een beweegvriendelijke leefomgeving in Nissewaard, vooruitlopend op en als onderdeel van de omgevingsvisie (Kadernota Sport en Bewegen).

Bij de keuzes voor de inrich ng van de fysieke (groene) leefomgeving is aandacht voor de thema’s gezondheid, ontmoeten en sociale veiligheid (Nota gezondheidsbeleid Nissewaard 2022-2026).

Met de Nota Kunst en Cultuur 2021 gee de gemeente Nissewaard ruimte om de buitenruimte te verfraaien onder het thema ‘van betongrijs naar kleurrijk’.

De beleidsdoelen beschreven bij het Beheerplan Groen en het Beheerplan Bomen vormen, samen met bovenstaande raakvlakken uit vigerend beleid, de basis voor de ontwikkelingen voor Nissewaard met impact op groen en bomen. Deze ontwikkelingen zijn in het volgende hoofdstuk beschreven.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

Figuur 4.1 Ruimte voor groen

Figuur 4.2 Ruimte voor duurzaam groen

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

4. Ontwikkelingen voor Nissewaard Wat vormt de aanleiding voor het werken aan robuust en waardevol groen? Welke factoren beïnvloeden een toekomstbestendige openbare ruimte? Hoe geven trends en ontwikkelingen rich ng aan het herijken van het groenbeleid 2018-2021? Anno 2023 zien we de volgende trends en ontwikkelingen die relevant zijn voor dit Beleidsplan Groen en Bomen.

4.1 Ruimte voor Groen

Groen is een belangrijk element in de openbare ruimte, en draagt in grote mate bij aan de kwaliteiten van Nissewaard. De behoe e aan meer woningen is in de huidige jd onverminderd groot. Inrichters van de buitenruimte merken ten volle de uitdaging die alle claims op de beschikbare ruimte leggen. Wegen, parkeren, kabels en leidingen en zonnevelden strijden samen met groen, water en woningbouw om de schaars geworden ruimte. Om woonwijken lee aar te maken en lee aar te houden wordt groen als een steeds belangrijker component gezien. De juiste omvang en de juiste inrich ng van het groen zijn daarbij essen eel om tot een zo waardevol mogelijke groene ruimte te komen.

4.2 Duurzaamheid

Vanuit een landelijke trend is Duurzaamheid een belangrijk thema. Dit komt tot ui ng in de ambi e van het Nissewaardse programma Duurzaamheid: “De gemeente Nissewaard is in 2050 energieneutraal, aardgasvrij, circulair klimaatbestendig en waterrobuust” De drie programmadoelen Klimaatbestendig, Energie neutraal, Circulaire economie hebben raakvlakken met de groene ruimte in Nissewaard. De Groene Ruimte, de bomen en het openbaar groen bieden bij uitstek kansen om een bijdrage te leveren aan het behalen van de duurzaamheidsdoelen. Zoals helpen bij tegengaan hi estress en wateroverlast (klimaatadapta e). Voor het aanleggen van grootschalige velden met zonnepanelen is ruimte nodig. Deze ruimte zal voornamelijk gevonden worden als zonnepark met natuurherstel, kleinvee en/of recrea e, als zonnepark op water of met waterberging. Deze ruimte zal in principe niet gevonden kunnen worden binnen groen areaal dat in beheer is bij de gemeente (energietransi e). Bij nieuwbouwloca es waarbij zonnepanelen worden toegepast dienen bij de stedenbouwkundige inrich ng en de inrich ng van de openbare ruimte de loca e en poten ële omvang van bomen goed op elkaar te worden afgestemd. In alle gevallen van plaatsing zonnepanelen op bebouwing waarbij sprake is van een al ingerichte openbare ruimte inclusief een bestaand bomenbestand prevaleert de boom.

Met andere woorden, degene die voornemens is over te gaan tot de plaatsing van zonnepanelen zal rekening moeten houden met de aanwezigheid van bestaande bomen en het feit dat deze mogelijk nog kunnen groeien. Ook bij de transi e naar aardgasvrij kunnen de mogelijk noodzakelijke aanleg van meer kabels en (warmte)leidingen in de ondergrond de ruimte voor bomen beperken (energie- en warmtetransi e). Steeds meer wordt het belang van het minimaliseren van de kosten van reststromen ingezien. Dat geldt ook voor hergebruik van reststromen die vrijkomen bij het beheren van de openbare ruimte, zo ook van het openbaar groen (circulariteit).

4.3 Omgevingswet en Omgevingsvisie

Met de nieuwe Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De invoering van deze wet is al diverse malen uitgesteld. Invoering van deze wet zal zijn op 1 januari 2024. In Nissewaard wordt in 2023 gestart met het voorbereiden op de invoering van deze wet. Een van de voorwaarden voor een eﬀec ef gebruik van deze wet is dat iedere gemeente beschikt over een gemeente brede omgevingsvisie. Gemeente Nissewaard hee de ambi e om deze visie aan het eind van 2024 gereed te hebben. In deze visie wordt een lange termijnvisie op de toekomst en ontwikkeling van de Nissewaardse leefomgeving beschreven waarbinnen de waarde, inrich ng en beheer van groene ruimte een belangrijk onderdeel is.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

4.4 Biodiversiteit (en relatie groen met water en ecologie)

De verscheidenheid aan natuur en levensvormen noemen we biodiversiteit. Biodiversiteit is van levensbelang voor alle ﬂora en fauna. We lezen en horen er veel over en dan met name dat het niet goed gaat met de wereldwijde biodiversiteit. Om biodiversiteit te behouden en te bevorderen is robuuste (schokbestendige) aaneengesloten groene ruimte noodzakelijk. Wanneer de groene ruimte samengaat met blauwe ruimte versterkt dit in hoge mate de biodiversiteit vanwege de uitwisseling tussen land en water waarmee speciﬁeke ecosystemen zich kunnen ontwikkelen en er op die manier meer ruimte ontstaat voor biodiversiteit. Dat voor de verhoging van biodiversiteit niet alleen meer groen, maar ook vooral aaneengesloten groengebieden van voldoende omvang van belang zijn, is een duidelijke uitdaging, ook in Nissewaard. Ondanks con nue advisering in ontwikkelingen voor het behouden en versterken van groen en groenstructuren, staat de beschikbare groene ruimte onder druk in de afweging van economische belangen en de integrale inrich ng van de openbare ruimte. Een landelijke trend in het kader van de biodiversiteit is het toepassen van beplan ngsoorten die vogels, insecten en vlinders aantrekken.

Om planten en dieren een stabiele ‘habitat’ (hun woonomgeving) te geven en de kans te bieden om te ‘migreren’ (te verplaatsen tussen gebieden) wordt hierbij vooral als wens in ontwikkelingen meegenomen en is daarmee onderwerp van dialoog en nog niet vastgelegd in een richtlijn of norm. In veel gemeenten leidt daarom de ambi e om de biodiversiteit te vergoten tot een plan van aanpak op het gebied van ecologie. Hierin wordt verankerd hoe de noodzakelijke en gewenste verhoging van biodiversiteit uitgewerkt kan worden voor zowel ontwikkelingen, reconstruc es als voor beheer. Ook bij water en groen wordt de samenstelling zelf uitgewerkt en toegepast.

4.5 Toenemende groene bewustwording en de groene openbare ruimte

In toenemende mate zijn mensen zich ervan bewust dat een leefomgeving met meer groen posi eve eﬀecten hee op gezondheid, op de biodiversiteit en op de eﬀecten van klimaatverandering. Diverse lokale en landelijke mediacampagnes voeden deze bewustwording en roepen mensen op met slogans als ‘Iedereen doet wat’ en ‘Wat draag jij bij?’. Landelijke ac es als ‘Steenbreek’ of ‘Tegel wippen’ proberen gemeenten en bewoners uit te dagen om groen breder te waarderen en hen met voorlich ngscampagnes in beweging te krijgen. Vanuit het Programma Duurzaamheid voert de gemeente Nissewaard de ac e ‘Wij Doen Groen’. Voor de openbare ruimte leidt de toenemende bewustwording tot meer een focus op het beleven van de groene ruimte met meer kleur in de beplan ng, omvorming van gazon naar bloemrijk gras, omvorming van verharding tot groene ruimte en het opkomen voor het behoud van bomen. Parallel daaraan ervaren bewoners veranderingen van de openbare ruimte soms als verrommeling van het netheidsbeeld. Aangetoond is dat een consequente informa evoorziening over waarom, wat en hoe van aanpassingen op het gebied van inrich ng en beheer noodzakelijk is bij het creëren van draagvlak.

4.6 Fysiek- en Sociaal Domein

Steeds vaker wordt de groene ruimte als belangrijk en uitnodigend gezien als het gaat om het vergroten van de lee aarheid. Groen biedt ruimte voor recrea e, sport, verblijven en ontmoeten. Ook vanuit het coali eakkoord “2022-2026” worden deze principes omarmt. Sociale ini a even op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling worden op waarde geschat, een lee are fysieke leefomgeving wordt in het kader van volksgezondheid als belangrijke voorwaarde gezien, er wordt geïnvesteerd in ontmoeten, bewegen en ontspannen en groen speelt bij het faciliteren hiervan een belangrijke rol.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

4.7 Groen en fysieke en geestelijke gezondheid

De resultaten van onderzoek wijzen uit dat in een groene omgeving mensen zich niet alleen gezonder voelen, maar ook gezonder zijn. Natuurlijk zijn er meer aspecten dan groen alleen die bijdragen aan de gezondheid van mensen. Toch zijn inmiddels voldoende rela es aangetoond tussen een groene omgeving en de vermindering van allerlei klachten en ziektes. Al bij een beperkt aantal extra bomen, waarbij mensen zicht op bomen hebben, zijn posi eve eﬀecten meetbaar. Ook nodigen aantrekkelijke groene routes, zowel dicht bij huis als in parken, mensen uit om ommetjes te maken en s muleren zo het beweeggedrag.

4.8 Groen en sociale verbinding

Een ommetje voor ouderen, de wandeling met de hond, het gesprek met andere ouders in de speeltuin en ‘chillen’ in het park. Een aantrekkelijke groene omgeving helpt om contacten te leggen met andere mensen. De waarde van deze kleine gesprekken moet niet worden onderschat. Ervaring leert dat, zeker bij ouderen, het regelma g de eerste gesprekjes zijn die mensen die dag voeren. Ook samen aan de slag om de straat te vergroenen genereert veel posi eve energie en leidt vaak tot welkome vervolgafspraken om elkaar te helpen.

4.9 Burgerparticipatie en zelfbeheer

De toenemende bewustwording leidt ertoe dat bewoners ook zelf in ac e willen komen in hun tuin of voor hun buurt. Veel gemeenten s muleren bewoners en ondersteunen hen met subsidies voor bijvoorbeeld groene daken of regentonnen; of ondersteunen bewoners in buurtac es voor het vergroenen van hun omgeving (bijvoorbeeld gevelgroen, groene boomspiegels, geveltuintjes etc.)

4.10 Duiding van de maatschappelijke waarde van Groen

Posi eve eﬀecten op gezondheid en luchtkwaliteit laten zich niet makkelijk vertalen in harde valuta. Inscha ngen op dit gebied geven aan dat de maatschappelijke baten van groen en water anderhalf tot twee keer hoger zijn dan de kosten voor aanleg en onderhoud. Universiteiten en onderzoeksbureaus proberen ook indicatoren te ontwikkelen die antwoord kunnen geven op het belang en de waarde van groen in rela e tot grote maatschappelijke thema’s als vermindering hi estress, waterkwaliteit en beleving.

4.11 Samenvattende analyse

Tot nu toe is de lezer meegenomen in een analyse van de landschappelijke ontwikkeling van Nissewaard, de beleidscontext van dit beleidsplan en de trends en ontwikkelingen van de huidige jd. Deze geven een goed beeld van het belang en de opgaven van groen binnen onze Nissewaardse leefomgeving. Om deze groene waarden binnen Nissewaard te behouden en versterken zijn een heldere visie, concrete doelen en een voortvarende aanpak noodzakelijk. In het vervolg van dit document worden visie, doelen en aanpak verder uitgewerkt.

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

“In 2050 is de groenstructuur van Nissewaard robuust, aantrekkelijk, biodivers en klimaatbestendig ingericht.”

Beleidsplan Groen en Bomen 2023-2026 | Gemeente Nissewaard

5. Visie, pijlers en doelstellingen 5.1 Inleiding visie en pijlers

Groen verrijkt onze leefwereld en is noodzakelijk voor een mooie, pre ge en gezonde leefomgeving. Meer en meer worden we ons bewust van de posi eve invloed van groen als het gaat om de bijdrage aan biodiversiteit, de invloed op onze gezondheid en het verminderen van de nega eve eﬀecten van klimaatverandering. Een pre ge, groene buitenruimte vergroot daarmee de kwaliteit van leven en draagt op een belangrijke manier bij aan klimaatbestendige wijken. Een groene leefomgeving hee ook economische uitwerkingen in vermindering van uitgaven voor gezondheid en klimaat en een toename van de woningwaarde. Tegelijk wordt de druk op de openbare ruimte gevoeld. Allerlei func es binnen de openbare ruimte zoals mobiliteit, spelen, groen, riolering en water, beïnvloeden elkaar en kunnen ook strijdig zijn met elkaar. Ook ontwikkelingen rondom thema’s zoals klimaatadapta e, circulariteit en energietransi e hebben gevolgen voor de openbare ruimte. Al deze ontwikkelingen hebben nu en in de toekomst veel impact op onze openbare ruimte in het algemeen en op de groene ruimte in het bijzonder. Als gemeente is het van belang om binnen alle belangenafwegingen de waarden en func es van de groene ruimte en het groen zelf te behouden en te versterken. Dit vraagt om een duidelijke groene visie, stevige ambi es en resultaatgerichte beleidsuitgangspunten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12818584/1