Aanvraag Wbmgp def ingediend

Aanvraag Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek

1

Inhoudsopgave 1.

2.

3

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1.

Voorgeschiedenis en doel ....................................................................................................... 4

1.2.

Inzet van de wet ...................................................................................................................... 6

1.3.

Selectie gebieden .................................................................................................................... 7

1.4.

Verantwoording ...................................................................................................................... 8

De Akkers....................................................................................................................................... 10 2.1

Omgeving Akkers-Centrum ................................................................................................... 11

2.2

Tijmdonk/Anijsdonk .............................................................................................................. 14

2.3

Dreef/Haverdreef .................................................................................................................. 17

2.4

Zeisvoorde ............................................................................................................................. 20

De Hoek ......................................................................................................................................... 25 3.1

4

Waterland...................................................................................................................................... 30 4.1

5

6

Zwanenhoek .......................................................................................................................... 26 Snoekenveen/Baarsveen ....................................................................................................... 31

Groenewoud/Sterrenkwartier....................................................................................................... 35 5.1

Groenewoud-Hoog ................................................................................................................ 37

5.2

Sterrenkwartier-Hoog ........................................................................................................... 40

Hoogwerf ....................................................................................................................................... 44 6.1

Hoogwerf-Noord ................................................................................................................... 45

7

Proportionaliteit ............................................................................................................................ 49

8

Monitoring en evaluatie ................................................................................................................ 51 8.1

Te verwachten effect............................................................................................................. 51

8.2

Monitoring............................................................................................................................. 51

8.3

Evaluatie ................................................................................................................................ 51

2

1. Inleiding Dit document bevat de aanvraag van de raad van de gemeente Nissewaard aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor de toepassing van artikel 9 en 10 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (hierna: Wbmgp). De aanvraag omvat negen gebieden, verspreid over vijf zones (en zeven wijken), allen gelegen in de kern Spijkenisse: - De Akkers: Omgeving Akkers-Centrum (gedeeltelijk gelegen in de wijk Vriesland), Tijmdonk/Anijsdonk, Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde; - Waterland: Snoekenveen/Baarsveen; - De Hoek: Zwanenhoek; - Groenewoud/Sterrenkwartier: Groenewoud-Hoog en Sterrenkwartier-Hoog; - Hoogwerf: Hoogwerf-Noord. In dit eerste hoofdstuk zal de algemene toelichting, waarin ook het doel en verantwoording aan bod komen, beschreven worden. In dit hoofdstuk wordt ook de afstemming met diverse partijen toegelicht. De volgende hoofdstukken gaan in op de gebieden, waarin per hoofdstuk een wijk behandeld wordt, met een toelichting op de gebieden waarvoor de Wbmgp aangevraagd wordt. Er zal hier worden ingegaan op de noodzakelijkheid, geschiktheid en subsidiariteit voor de toepassing van de gevraagde maatregel. De proportionaliteit wordt behandeld in hoofdstuk 7. In het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de monitoring en evaluatie. Met deze aanvraag geven wij uitvoering aan het raadsbesluit van 16 oktober 2019.

Dit raadsbesluit is terug te vinden in de bijlage van deze aanvraag.

3

1.1. Voorgeschiedenis en doel 1.1.1. Voorgeschiedenis Deze aanvraag staat niet op zichzelf. Met de Wbmgp wil de gemeente een instrument in de woonruimteverdeling inzetten dat – naast alle inzet die er al gepleegd wordt – bijdraagt aan het verbeteren van de leefbaarheid in een aantal gebieden waar die onder druk staat. In de elk van deze gebieden zijn instrumenten die nu onder de Wbmgp vallen op een nagenoeg identieke manier eerder al ingezet (artikel 9 onder naam ‘lokaal maatwerk’ en artikel 10 onder naam ‘screening aspiranthuurders’). Met de komst van de Wbmgp en de wijziging daarvan in 2017, de Huisvestingswet 2014 en de brief van het ministerie van BZK met betrekking tot de stopzetting van gegevensverstrekking van politie aan gemeenten zonder wettelijke basis t.b.v. de screening van aspirant-huurders (d.d. 0604-2017), werd de Wbmgp hiervoor het enige in te zetten instrument. Omdat de Wbmgp een zware maatregel is heeft de gemeente er toentertijd voor gekozen eerst af te wachten hoe de leefbaarheid in de gemeente zich zou ontwikkelen. De lokale partijen in Nissewaard – gemeente, woningcorporaties, politie – hebben echter de afgelopen jaren steeds meer het gevoel gekregen de grip te zijn verloren op de bevolkingssamenstelling en daarmee de invloed die deze heeft op de leefbaarheid.

Vrijheid van vestiging is een groot goed, maar wij zijn er van overtuigd dat kwetsbare buurten sturing in de woonruimteverdeling nodig hebben. Daarom kiezen wij er alsnog voor deze Wbmgp-aanvraag in te dienen. 1.1.2. Ontwikkeling van Spijkenisse Alle gebieden waarvoor de aanvraag wordt gedaan liggen in de kern Spijkenisse. Spijkenisse is een voormalige groeikern die zich in de jaren zeventig en tachtig in hoog tempo heeft ontwikkeld van dijkdorp tot middelgrote stad van meer dan zeventigduizend inwoners. De snelle groei heeft geleid tot een eenzijdige woningvoorraad met voornamelijk woningen in de goedkopere segmenten. Enerzijds zijn er een aantal naoorlogse wijken met kleine en slecht geïsoleerde appartementen en eengezinswoningen. Anderzijds bestaat een nog groter deel van de stad uit groeikernwijken die kampen met een afnemende populariteit van de stedenbouwkundige concepten. De ontwikkelingen van de waarde van woningen vormt hiervoor een indicatie. De WOZ waarde van de woningen in Nissewaard stijgt minder snel in vergelijking tot het landelijke gemiddelde. Gemiddelde WOZ- Stijging t.o.v. waarde Nederland jaar ervoor 2015 206 000 2016 209 000 + 1,5% 2017 216 000 + 3,3% 2018 230 000 + 6,5%

Gemiddelde WOZ- Stijging t.o.v. waarde Nissewaard jaar ervoor 162 000 164 000 + 1,2% 167 000 + 1,8% 173 000 + 3,6%

Bron: CBS

De hierboven geschetste eenzijdige woningvoorraad is vervolgens de oorzaak geweest van een bevolkingsopbouw met een disbalans in de verhouding tussen hoog- en laagopgeleiden. De onregelmatigheidstoeslagen behorend bij de havengerelateerde werkgelegenheid zorgen ervoor dat het inkomensniveau wel rond het landelijke gemiddelde ligt, maar de instroom wordt steeds selectiever en heeft een kwetsbaar sociaaleconomisch profiel tot gevolg. Hoewel er binnen Spijkenisse nog relatief veel menging is van huur- en koopwoningen, zijn er toch veel plekken met een concentratie van goedkope huurwoningen. De invoering van het passend toewijzen – hoe logisch de redenering ook is dat de huurprijs bij het inkomen moet passen – heeft ervoor gezorgd dat hier concentraties van kwetsbare huishoudens zijn ontstaan, met in sommige gevallen leefbaarheidsproblematiek tot gevolg.

4

Spijkenisse is onderwerp geweest van een vroegsignaleringsanalyse van RIGO/Atlas voor gemeenten (de ontwikkelaars van de Leefbaarometer). Van de 56 stadsbuurten in Spijkenisse zijn er 24 onderzocht. De overige buurten zijn niet onderzocht omdat ze óf al onvoldoende scoorden in 2016 of 2014 (12 buurten) óf juist ruim voldoende (20 buurten). Van die 24 zijn er slechts twee die zeer weinig en zes die weinig risico op verval lopen. Acht buurt lopen enig risico, zeven lopen risico, en één buurt loopt veel risico. De onderzoekers concluderen daarom dat relatief veel buurten een relatief ongunstige ontwikkeling van de leefbaarheid kennen (zie onderstaande figuur).

*De paarse kleur van De Hoek is een combinatie van rood en blauw: delen van de wijk scoren onvoldoende, en lopen risico op verder verval Bron: Analyse van ‘risicobuurten’ op het gebied van leefbaarheid (RIGO en Atlas voor Gemeenten, dec. 2018)

Het doorlopend werken tussen schaalniveaus en over de domeinen heen, altijd in samenwerking met partners in de stad, heeft bijgedragen aan het op peil houden of verbeteren van de woon- en leefkwaliteit in onze buurten. Daarnaast werken we al jaren aan een meer gedifferentieerde woningvoorraad. Op die manier wordt een wooncarrière voor onze inwoners mogelijk gemaakt en verbetert de sociaaleconomische balans in de bevolkingssamenstelling. Tegelijkertijd constateren we dat de woningvoorraad uit de groeikernperiode tot op heden nog niet oud genoeg is om te herstructureren, de boekwaarde van de woningen is simpelweg te hoog. Tot het moment dat herstructurering wel evident is – en we op die manier in alle buurten een toekomstbestendige

5

samenstelling van de bevolking tot stand hopen te brengen – zien wij daarom in de Wbmgp een belangrijk instrument om de leefbaarheid in bepaalde gebieden op peil te houden. 1.1.3. Leefbaarheid in wijken en (delen van) buurten In Spijkenisse is er nauwelijks sprake van uitzonderlijk goed of uitzonderlijk slecht scorende gebieden als het gaat om de leefbaarheid. Er zijn weinig wijken die ‘uitstekend’ of ‘goed’ scoren in de Leefbaarometer. Het zijn de scores ‘matig’ en ‘(ruim) voldoende’ die de klok slaan. Aan de andere kant scoort ook geen enkele wijk ‘(zeer of ruim) onvoldoende’. Op een lager schaalniveau zijn die gebieden er echter wel, blijkens ook de Leefbaarometer. Het zijn juist die gebieden, soms op een klein schaalniveau als dat van een complex, waar wij graag de Wbmgp willen toepassen. Drie gebieden (Akkers-Centrum, Tijmdonk/Anijsdonk en SterrenkwartierHoog) liggen in een zone die onvoldoende of een combinatie van zwak en onvoldoende scoort op de Leefbaarometer. Twee gebieden scoorden in 2016 nog onvoldoende (Snoekenveen/Baarsveen en Groenewoud-Hoog). Nog vier andere gebieden scoren zwak en uit de genoemde vroegsignaleringsanalyse blijkt dat ze enig risico (Voorden), risico (Dreven, De Hoek) of veel risico (Hoogwerf-Noord) lopen op verval. De gebieden bevinden zich verspreid over Spijkenisse. Veruit het grootste deel betreft sociale huurwoningen.

Vanuit het groeikernverleden heeft de particuliere huurwoningvoorraad in Spijkenisse een beperkte omvang. Wel wordt in een tweetal gebieden (Akkers-Centrum en Snoekenveen/Baarsveen) de wet ook voor een aantal woningen in particulier eigendom aangevraagd. Dat heeft te maken met leefbaarheidsproblematiek gerelateerd aan (al dan niet illegale) kamerverhuur. Die problematiek komt op het schaalniveau van individuele woningen voor in Nissewaard, maar in deze twee gebieden relatief vaak. En juist dit zijn gebieden waar de leefbaarheid al onder druk staat en deze problemen nog meer dan elders ongewenst zijn. In de aan te wijzen gebieden is er geen sprake van een hele specifieke problematiek; ze hebben niet één of enkele specifieke kenmerken. Het zijn gebieden die relatief algemene, vaker voorkomende, maar structurele leefbaarheidsproblemen kennen zoals (maar niet uitsluitend) geluidsoverlast, overlastgevend gedrag op straat, burenruzie, hennepkweek of criminele activiteiten. Eén van de oorzaken hiervan is het relatief kwetsbare sociaaleconomische profiel dat de gebieden kenmerkt. Ook op dit vlak zijn er weinig verschillen tussen de gebieden. Overigens zijn er uiteraard wel nuanceverschillen te maken, zowel als het gaat om de kenmerken van het gebied, als om de specifieke problematiek. Dat worden in de navolgende hoofdstukken, die ingaan op de verschillende gebieden, toegelicht. 1.2.

Inzet van de wet Na een uitgebreide verkenning van de verschillende mogelijkheden om artikel 9 van de Wbmgp in te vullen – daarbij tevens rekening houdend met de praktische uitvoerbaarheid – hebben wij gekozen voor het sociaaleconomische kenmerk inkomen. De precieze manier waarop we willen sturen is voorrang verlenen aan huishoudens met een inkomen uit arbeid, pensionering of studiefinanciering. We zien dat de betreffende gebieden op dat kenmerk in negatieve zin opvallen ten opzichte van andere gebieden in de gemeente. We verwachten dat deze voorrangsmaatregel een grote positieve invloed op de leefbaarheid tot gevolg zal hebben. De problematiek is niet zo specifiek dat we een meerwaarde zien in sturen op bewoners met hele specifieke kenmerken. Wij zijn op zoek naar 6

sterkere schouders die balans brengen in de bevolkingssamenstelling. Wij zijn ons ervan bewust dat wij dezelfde kenmerken beogen te hanteren als die artikel 8 van de Wbmgp voorschrijft. Om principiële redenen zijn we echter geen voorstander van het uitsluiten van mensen op basis van alleen sociaaleconomische kenmerken. Op grond van artikel 9 van de Wbmgp verzoeken wij u de mogelijkheid te krijgen voorrang te verlenen aan woningzoekende huishoudens met één van de volgende kenmerken: - een inkomen op grond van het in dienstbetrekking verrichten van arbeid; - een inkomen uit zelfstandig beroep of bedrijf; - een inkomen op grond van een regeling voor vrijwillig vervroegd uittreden; - een ouderdomspensioen als bedoeld in de Algemene Ouderdomswet; - een ouderdoms- of nabestaandenpensioen als bedoeld in de Wet op de loonbelasting 1964; - een aanspraak op studiefinanciering als bedoeld in de Wet studiefinanciering 2000. Binnen deze lijst met kenmerken wordt geen rangorde aangebracht in relatie tot de voorrang. Naast toepassing van artikel 9 van de Wbmgp verzoeken wij u ook om artikel 10 van deze wet te mogen toepassen in de hieronder in par. 1.3 vermelde gebieden, zodat onze burgemeester woonverklaringen kan afgeven op basis van verstrekte politiegegevens.

Deze voorkeur voor het gebruik voor politiegegevens ten opzichte van een Verklaring omtrent het gedrag (VOG) heeft te maken met de beperkte screening bij het gebruik van een VOG. We willen bij de screening gebruik maken van alle bepalingen uit artikel 10a van de Wbmgp. Hoewel alle feiten kunnen leiden tot een strafbaar feit en vervolging, verschilt in de praktijk per gedraging of ook daadwerkelijk tot vervolging wordt overgegaan. Bij een VOG wordt alleen gekeken naar gedragingen die hebben geleid tot een sanctie of straf. De politie neemt bij een toetsing ook incidenten mee die niet hebben geleid tot een sanctie of straf en daarmee is de informatie breder. Uit de gegevens blijkt bovendien dat veel incidenten juist overlast betreffen, een gedraging die lang niet altijd wordt vervolgd en dus gesanctioneerd. Juist deze gegevens kunnen helpen om de overlastgevers te weren uit de aangewezen gebieden. 1.3.

Selectie gebieden Wij verzoeken u de volgende gebieden aan te wijzen waarin bovenbedoelde eisen gesteld kunnen worden op grond van artikel 9 en 10 van de Wbmgp: In de wijken De Akkers en Vriesland de gebieden: - Akkers-Centrum en omgeving (275 adressen) - Tijmdonk/Anijsdonk (85 adressen) - Dreef/Haverdreef (43 adressen) - Zeisvoorde (28 adressen) In de wijk De Hoek het gebied: - Zwanenhoek (77 adressen) In de wijk Waterland het gebied - Snoekenveen/Baarsveen (125 adressen) In de wijken Groenewoud en Sterrenkwartier de gebieden: - Groenewoud-Hoog (296 adressen) - Sterrenkwartier-Hoog (388 adressen) In de wijk Hoogwerf het gebied: - Hoogwerf-Noord (136 adressen)

7

Bron: Leefbaarometer

1.4. Verantwoording 1.4.1 Werkwijze en afstemming Deze aanvraag is vanaf begin af aan tot stand gekomen in samenwerking met woningcorporaties De Leeuw van Putten, Woonbron en Maasdelta, en de politie Rotterdam. Na de conclusie dat inzet van artikel 9 en 10 van de Wbmgp wenselijk zou zijn, is dit voornemen opgenomen in de prestatieafspraken tussen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties. In eerste instantie is gekeken welke gebieden in aanmerking zouden komen. Hiervoor is zoveel mogelijk kwalitatieve en kwantitatieve data verzameld. Op basis hiervan is een longlist (op basis van historie en gevoel) teruggebracht naar een short list. Vervolgens zijn de overgebleven gebieden nogmaals gezamenlijk tegen het licht gehouden om te bepalen of de Wbmgp noodzakelijk en geschikt is om in te zetten. De uiteindelijk overbleven gebieden zijn de gebieden waarbij het antwoord op deze vraag bij minimaal twee van de drie partijen (politie en betreffende woningcorporatie, politie en gemeente, woningcorporatie en gemeente of alle drie) hierop bevestigend was. Tot slot is in gezamenlijkheid gekomen tot de manier waarop de wet ingezet wordt.

De selectieve woningtoewijzing op grond van de Wbmgp past in alle gebieden in een integrale gebiedsgerichte aanpak in samenhang met andere (minder ingrijpende) maatregelen van gemeente, corporaties en andere betrokken partijen om de leefbaarheid in de betrokken buurten te verbeteren. 1.4.2

Bronnen

Landelijke bronnen Deze aanvraag heeft gebruik gemaakt van de landelijke Leefbaarometer van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit instrument brengt op een laag schaalniveau de leefbaarheid van Nederland in beeld. Dit gebeurt op basis van verschillende indicatoren. Deze 8

indicatoren zijn omgevingscondities waarvan gekeken is hoe deze van invloed zijn op het oordeel over en de waardering voor de directe woonomgeving. Dit zijn in totaal honderd indicatoren. De gegevens uit de Leefbaarometer zijn gebruikt om een beeld te geven bij de leefbaarheid van de buurt en van de locatie specifiek. Lokale bronnen Om een completer beeld te geven van de leefbaarheid van de specifieke locatie, is de informatie uit de Leefbaarometer aangevuld met cijfers uit de Nissewaard Peiling. Dit is een tweejaarlijkse peiling die wordt afgenomen onder de inwoners van Nissewaard. De gebruikte Nissewaard Peiling is de meeste recente: die van 2018. Naast cijfers per buurt zoals gepresenteerd in de tabellen is ook gekeken naar cijfers op postcode-5 niveau van de aangewezen locaties. Omdat deze door het soms geringe aantal respondenten een grote foutmarge hebben, zijn ze niet opgenomen in de tabellen, maar wanneer deze sterk afwijken van de cijfers van de buurt worden ze wel genoemd in de tekst. Zo geven deze cijfers een beeld van hoe de directe woonomgeving van de betreffende gebieden wordt ervaren door de bewoners. Daarnaast zijn er cijfers van de politie gebruikt. Dit betreft zowel incident- als misdaadcijfers op gemeente-, wijk-, buurt- als straatniveau, over de jaren 2015-2017, uitgesplitst naar soort incident.

Om het absolute aantal goed in te kunnen schatten zijn deze omgerekend naar het aantal per duizend inwoners. Voor het gemeentelijk- wijk- en buurtniveau zijn deze opgenomen in de tabellen. Bij uitschieters op straatniveau wordt hiernaar verwezen in de tekstuele toelichting. De gemeente Nissewaard beschikt over een eigen Buurtmonitor. Hierin zijn cijfers over de gemeente opgenomen, maar ook specifiekere cijfers op wijk- en buurtniveau. Deze cijfers zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) of uit de eigen gemeentelijke basisregistratie personen (BRP). Deze cijfers zijn gebruikt om een beeld te geven van de sociaaleconomische situatie. De meeste indicatoren spreken voor zich, maar voor de helderheid wordt de indicator demografische druk hier toegelicht. Deze indicator laat de verhouding zien tussen de som van het aantal 0 t/m 19jarigen en 65-plussers tegenover het aantal personen van 20 t/m 64 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van bevolking tot het werkende deel van de bevolking. Kwalitatieve bronnen Naast de hierboven beschreven cijfers is er voor de onderbouwing van de aanvraag ook kwalitatieve informatie aangeleverd door de professionals die werkzaam zijn in de gebieden.

Zowel wijkagenten, corporatiemedewerkers als gemeenteambtenaren hebben vanuit verschillende vakgebieden (leefbaarheid/woonoverlast, veiligheid, wonen, sociaal domein) input geleverd met betrekking tot de leefbaarheidssituatie in de gebieden. 1.4.3 Toetsingskader De gemeenteraad moet op basis van artikel 6 van de Wbmgp in de aanvraag tot aanwijzing van de beoogde gebieden aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voldoende aannemelijk maken dat: - de aanwijzing noodzakelijk en geschikt is om grootstedelijke problemen aan te pakken; - de aanwijzing voldoet aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit; - bij de toepassing van artikel 10, er voldoende alternatieven in de regio zijn voor woningzoekenden die als gevolg van de aanwijzing geen huisvestingsvergunning kunnen krijgen in het gebied waarvoor de aanwijzing geldt; - bij de toepassing van artikel 10, het onderzoek op basis van politiegegevens of een Verklaring omtrent het gedrag het meest geschikte instrument is voor het bestrijden van overlast en criminaliteit in het aan te wijzen gebied. De onderbouwing daarvoor vindt plaats in de navolgende hoofdstukken. 9

2. De Akkers

Akkers -Centrum De Akkers Spi jkeni s s e

Akkers-Centrum

Donken

Vriesland

Donken

Dreven

De Akkers

De Akkers

Spi jkeni s s e

Spi jkeni s s e

Dreven

Voorden De Akkers Spi jkeni s s e

Voorden

De wijken De Akkers en Vriesland zijn gebouwd in het begin van de jaren tachtig, op het hoogtepunt van de groeispurt van Spijkenisse. Het aantal te realiseren woningen in deze periode was niet alleen groot, maar vanwege het doortrekken van de metro werd er ook in hoge dichtheden gebouwd. Deze dichtheid, gecombineerd met het gebruik van goedkope materialen en een sobere bouwstijl, is de woonkwaliteit niet ten goede gekomen. Waar de bevolking in de beginjaren in hoofdzaak bestond uit middenklassegezinnen is de huidige bevolkingssamenstelling veel heterogener van samenstelling geworden en door de bank genomen sociaaleconomisch kwetsbaarder. Inmiddels zijn er in De Akkers nauwelijks nog gebieden te vinden die in de Leefbaarometer beter scoren dan ‘zwak’. Voor Vriesland is het beeld niet veel beter. Op een aantal plekken staat de leefbaarheid dusdanig onder druk dat wij het noodzakelijk achten om de situatie te verbeteren. Het betreft vier gebieden waar wij woningen willen aanwijzen in het kader van de Wbmgp: omgeving Akkers-Centrum (gelegen in De Akkers en Vriesland), Tijmdonk/Anijsdonk, Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde (allen gelegen in De Akkers). Deze gebieden en de daarin voorgestelde locaties worden hierna ieder afzonderlijk besproken.

Hoewel er zeker ook op complex-, straat- en buurtniveau wordt ingezet op verbetering van de leefbaarheid, zijn er ook veel maatregelen die voor heel SpijkenisseZuidwest worden toegepast. De subsidiariteit wordt daarom in de laatste paragraaf toegelicht voor alle vier de gebieden.

10

2.1 Omgeving Akkers-Centrum Dit betreft een aangesloten locatie die is gelegen in het centrum van De Akkers, maar zich toch in twee wijken, De Akkers en Vriesland, bevindt. Het deel in De Akkers betreft een wooncomplex met 222 huurwoningen. De gemiddelde WOZ-waarde van deze panden bedraagt €105.000. Het betreft appartementen waarvan de huurprijs zich onder de lage aftoppingsgrens bevindt. Een deel daarvan bevindt zich tevens onder de kwaliteitskortingsgrens. Om voldoende woningen in deze categorie beschikbaar te houden zijn enkele woningen in het complex aan de Zuidakker uitgezonderd. Het deel in Vriesland (Scherpgras) betreft 53 woningen in particulier eigendom. De gemiddelde WOZ-waarde voor dit deel van de locatie is €158.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Westakker 1 t/m 121 - Zomerakker 1 t/m 91 - Zuidakker 2 t/m 86, 102, 104, 118 t/m 150, 166, 180 - Lenteakker 99 t/m 199 - Scherpgras 1 t/m 69 en 2 t/m 36 2.1.1 Noodzakelijkheid Volgens de Leefbaarometer is de leefbaarheid in dit gebied ‘onvoldoende’. De buurt Akkers-Centrum scoort op alle dimensies beneden het landelijke gemiddelde. Ook Scherpgras (in de buurt Vriesland) bevindt zich in een grid dat ‘onvoldoende’ scoort volgens de Leefbaarometer. De rest van Vriesland loopt risico op verval (RIGO/Atlas voor Gemeenten, zie 1.1.2.).

De gridscores in het gebied hebben allen een afwijking van het landelijke gemiddelde die lager is dan -0,5.

Leefbaarometer 2018: afwijking centraal grid in Omgeving Akkers-Centrum van het landelijke gemiddelde Totale afwijking is - 0,57 en past daarmee niet op de grafiek.

De onvoldoende die deze locatie scoort in de Leefbaarometer past in het beeld dat geschetst wordt door diverse andere indicatoren. De cijfers hieronder laten zien dat de wijk De Akkers over het algemeen een flink stuk lager scoort dan de rest van Nissewaard.

11

Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid AkkersCentrum Algemeen oordeel eigen 6,8 buurt Kwaliteit woonomgeving 5,9 Waardering betrokkenheid 5,9 buurtbewoners Vervuiling 3,8

De Akkers

Vriesland*

Nissewaard

6,2

6,4

7,0

5,5 5,4

6,1 5,7

6,4 6,0

4,2

4,3

5,5

* In de CBS-wijk- en buurtindeling is de buurt Vriesland gelijk aan de wijk Vriesland

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Omgeving Akkers-Centrum voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

2.1.2 Geschiktheid Dit gebied kent een sociaaleconomisch kwetsbare bevolkingssamenstelling. Er wonen twee maal zoveel huishoudens met een ww- of bijstandsuitkering als gemiddeld in Nissewaard. Professionals beschrijven de sociale cohesie als zeer laag. Ook zijn problemen in ouder-kindrelaties bekend. Nieuwe instroom verzwakt het profiel vaker dan dat het het sterker maakt. De mutatiegraad is met 12% nog niet eens zo heel hoog, maar de gemiddelde woonduur is (buurten met veel nieuwbouw uitgezonderd) de kortste van Nissewaard. Sociaal-economische situatie Bewoners Aantal inwoners Demografische druk Migratieachtergrond niet westerse achtergrond Huishoudens (totaal aantal) Eenpersoonshuishoudens Eenoudergezinnen

Akkers-Centrum

De Akkers

Vriesland

Nissewaard

1415 66% 41% 29%

10 505 63% 35% 24%

2735 54,2% 29,1% 21%

84 588 68% 24% 15%

819

4676

1146

37 686

62,1%

40,8%

32,5%

39,0%

12% 12,9%

15% 24,8%

13,3% 31,9%

9,7% 26,3%

13,1%

19,5%

22,3%

25%

Meerpersoonshuishoudens met kinderen Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen

12

Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid Niet-werkende werkzoekenden Huishoudens onder lage inkomensgrens Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum

12%

11%

9%

6%

6%

4%

4%

3%

11,3%

8,7%

7,7%

4,4%

16%

12%

9%

7%

29%

20%

15%

14%

Cijfers overlast en veiligheid

Criminaliteit in de buurt Veiligheidsgevoel in de buurt Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners

Totaal aantal misdrijven per 1000 inwoners

AkkersCentrum 6,4 6,4 374

De Akkers

Vriesland

Nissewaard

6,0 6,3 166

6,1 6,7 109

6,6 6,9 137

144

59

34

49

Het aantal door de politie geregistreerde incidenten is op buurtniveau bijna drie maal zo hoog als gemiddeld voor Nissewaard. In de straten Westakker en Zomerakker zijn er zelfs meer dan 600 meldingen per duizend inwoners geregistreerd. Het complex is gelegen in de direct omgeving van het metrostation De Akkers en winkelcentrum Akkerhof. Het grote aantal incidenten in het gebied houdt echter niet alleen daarmee verband. Het gaat om mishandeling, diefstal, vernieling, geluidsoverlast, drank- en/of drugsoverlast, en in een enkel geval om moord/doodslag. De verhuurder heeft tien overlastdossier lopen, waaronder voor geluidsoverlast, drugsoverlast en vervuiling. Met de inzet van de Wbmgp willen we grip terugkrijgen op de bevolkingssamenstelling in dit complex. Wij verwachten dat huishoudens met een inkomen uit arbeid, pensioen of studiefinanciering een positieve bijdrage aan de leefbaarheid zullen hebben. Daarnaast willen we woningzoekenden die in het verleden overlastgevend of crimineel gedrag hebben vertoond weren uit dit gebied, om het niet nog onveiliger te maken. De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Omgeving Akkers-Centrum voldoet aan de eisen van geschiktheid.

13

2.2 Tijmdonk/Anijsdonk Deze locatie betreft 85 woningen, verspreid over twee appartementencomplexen. Deze bevinden zich in de buurt Donken, aan de Tijmdonk (37 woningen) en de Anijsdonk (48 woningen). De gemiddelde pandwaarde van de locatie Anijsdonk €116.000 en voor de Tijmdonk €123.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Tijmdonk 2 t/m 80 - Anijsdonk 2 t/m 96 2.2.1. Noodzakelijkheid In de Leefbaarometer liggen Tijmdonk en Anijsdonk op de grens van een grid dat zwak scoort en een grid dat onvoldoende scoort. De score voor de afwijking van het landelijke gemiddelde zijn respectievelijk -0,47 en 0,39. De afwijkingen op de dimensies bevolkingssamenstelling en veiligheid zijn het hoogst.

Leefbaarometer 2018: afwijking Tijmdonk van het landelijke gemiddelde Totale afwijking is - 0,47 en past daarmee niet op de grafiek.

Leefbaarometer 2018: afwijking Anijsdonk van het landelijke gemiddelde.

De buurt Donken hoort op alle gebieden bij de zes slechts scorende buurten in Nissewaard en heeft de laagste score op het gebied van vervuiling. Wijkprofessionals geven aan dat buurtbewoners het gevoel hebben dat er veel criminele activiteiten plaatsvinden in de buurt. Dit verklaart de lage waardering.

14

Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid Algemeen oordeel eigen buurt Kwaliteit woonomgeving Waardering betrokkenheid buurtbewoners Vervuiling

Donken 5,7 5,2 4,2

De Akkers 6,2 5,5 5,4

Nissewaard 7,0 6,4 6,0

3,2

4,2

5,5

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Tijmdonk/Anijsdonk voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

2.2.2 Geschiktheid De sociaal-economische kenmerken van de buurt bevestigen dat het kwetsbare sociaal-economische profiel van de buurt aan de basis ligt van de leefbaarheidsproblematiek. Kwalitatieve bronnen geven eveneens aan dat problemen achter de voordeur, zoals drank- en/of drugsgebruik, ten grondslag liggen aan leefbaarheidsproblemen en spanning tussen de bewoners. Het aantal niet-werkende werkzoekenden ligt ook een stuk hoger dan het Nissewaardse, maar ook hoger dan het wijkgemiddelde. Sociaal-economische situatie Bewoners Aantal inwoners Demografische druk Migratieachtergrond niet westerse achtergrond Huishoudens (totaal aantal) Eenpersoonshuishoudens Eenoudergezinnen Meerpersoonshuishoudens met kinderen Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid Niet-werkende werkzoekenden

Donken

De Akkers

Nissewaard

2140 60,5% 40,4% 29,9% 912 39% 16,6% 26,2%

10 505 62,7% 35% 24,4% 4676 40,8% 15% 24,8%

84 588 68,3% 23,8% 14,7% 37 686 39,0% 9,7% 26,3%

18,2%

19,5%

25%

11%

11%

6%

4%

4%

3%

11,3%

8,7%

4,4%

15

Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum

21%

20%

14%

Donken 5,4 5,8 134

De Akkers 6,0 6,3 166

Nissewaard 6,6 6,9 137

47

59

49

Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt Veiligheidsgevoel in de buurt Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners Totaal aantal misdrijven per 1000 inwoners

In beide complexen spelen verschillende problemen, waarbij geldt dat er een groot aantal sociaal zwakke huishoudens bij elkaar woont en voor veel onrust in de buurt zorgt. In de afgelopen tijd heeft er een veelheid aan overlastdossier gelopen bij de betreffende woningcorporaties. Dit zijn overlastdossiers met betrekking op tuinen, illegale bewoning en bedreiging/intimatie. In 2016 heeft er een ontruiming van een bewoner plaatsgevonden vanwege zware overlastproblematiek. Het aantal politiemeldingen over 2015-2017 lag met 304 voor Anijsdonk en 341 voor Tijmdonk per 1000 inwoners enorm hoog. Vanuit de bewoners komen signalen dat er nog meer aan de hand is dan al uit de cijfers blijkt. Er is sprake van intimiderend gedrag, met geweld en ruzie. Er zou ook sprake zijn van drugsgerelateerde overlast. De politie heeft het gevoel dat bewoners van dit gebied niet altijd aangifte doen van deze incidenten en geeft aan dat er veel intimidatie en pestgedrag tussen bewoners onderling plaatsvindt. Verschillende bewoners veroorzaken drugs- en drankoverlast, bedreigen en beschuldigen elkaar van zaken waar ze zichzelf vaak ook schuldig aan maken. Er zijn kortom veel spanningen tussen de bewoners. De mutatiegraad van het complex aan de Tijmdonk is met 14% vrij hoog te noemen. Deze complexen kunnen meer overlastgevende huishoudens niet aan.

Er is maar heel weinig nodig om een volgend probleem weer te doen escaleren. Door woningzoekenden met een overlastverleden te weigeren en voorrang te geven aan woningzoekenden met iets meer financiële draagkracht hopen we de kans op de instroom van nieuwe kwetsbare of overlastgevende huishoudens te minimaliseren. Daarmee hopen we de leefbaarheid te stabiliseren en op de langere termijn te verbeteren. De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Tijmdonk/Anijsdonk voldoet aan de eisen van geschiktheid.

16

2.3 Dreef/Haverdreef Deze locatie betreft 43 woningen in de buurt Dreven. De Dreef en de Haverdreef bestaan uit kleine maisonnette woningen. De gemiddelde WOZ-waarde voor deze locatie is €130.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Dreef 28 t/m 66 - Haverdreef 17 t/m 41 en 59 t/m 77 2.3.2 Noodzakelijkheid Deze locatie ‘zwak’ op de leefbaarheidssituatie volgens de Leefbaarometer. De Dreven als buurt loopt risico op verval (RIGO/Atlas voor Gemeenten, zie 1.1.2).

Leefbaarometer 2018: afwijking Dreef en Haverdreef van het landelijke gemiddelde

De cijfers hieronder laten zien dat de Dreven als buurt het op de meeste punten dan wel iets beter doet dan de wijk De Akkers als geheel, maar de buurt soort steeds ruim onder het gemeentelijk gemiddelde. De locatie Dreef/Haverdreef is naar de mening van wijkprofessionals één van de kwetsbaarste plekken in de buurt. Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid Dreven Algemeen oordeel eigen buurt 6,3 Kwaliteit woonomgeving 6,0 Waardering betrokkenheid 5,7 buurtbewoners Vervuiling 4,5

De Akkers 6,2 5,5 5,4

Nissewaard 7,0 6,4 6,0

4,2

5,5

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Dreef/Haverdreef voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

17

2.3.3 Geschiktheid De Dreef en Haverdreef wordt gezien als een kwetsbare straat met een concentratie van bewoners met sociaal-economische problemen. Het percentage mensen zonder werk ligt hoog en nog eens deel heeft een laagbetaalde baan. Veel bewoners kampen daardoor met krappe financiële middelen. Een aantal woningen is toegankelijk voor mensen die uitstromen uit een zorginstelling. De praktijk leert dat deze mensen niet altijd zelfredzaam blijken te zijn en dat dit gepaard kan gaan met overlast voor buurtbewoners. Sociaal-economische situatie Bewoners Aantal inwoners Demografische druk Migratieachtergrond niet westerse achtergrond Huishoudens (totaal aantal) Eenpersoonshuishoudens Eenoudergezinnen Meerpersoonshuishoudens met kinderen Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid Niet-werkende werkzoekenden Huishoudens onder lage inkomensgrens Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum

Dreven

De Akkers

Nissewaard

1400 68,9% 35% 23,9% 626 41,9% 17,1% 20,3%

10 505 62,7% 35% 24,4% 4676 40,8% 15% 24,8%

84 588 68,3% 23,8% 14,7% 37 686 39,0% 9,7% 26,3%

20,8%

19,5%

25%

13%

11%

6%

5%

4%

3%

10,4%

8,7%

4,4%

16%

12%

7%

23%

20%

14%

Dreven 5,6 6,6 199

De Akkers 6,0 6,3 166

Nissewaard 6,6 6,9 137

77

59

49

Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt Veiligheidsgevoel in de buurt Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners Totaal aantal misdrijven per 1000 inwoners

Er is op deze locatie sprake van structurele ernstige problematiek. Zo vinden er bijvoorbeeld geregeld fysieke vernielingen plaats aan de entree van het wooncomplex, waarvan het bekend is dat bewoners en/of bezoekers van bewoners hier verantwoordelijk voor zijn. Ook komen bij de 18

corporatie veel klachten over woonoverlast binnen. De cijfers in de tabel hierboven laten zien Dreven met name slecht scoort op criminaliteit in de buurt. Omdat dit complex voor het overgrote deel bestaan uit kleine meergezinswoningen is het mutatiecijfer relatief hoog. Grofweg zijn het vooral de kansrijkere huishoudens die doorstromen naar een grotere en/of ander type woning. De kwetsbare huishoudens blijven achter en de leefbaarheid verslechtert. Mogelijkheden tot sturing op de bevolkingssamenstelling is zonder de Wbmgp onvoldoende om leefbaarheidsproblematiek tegen te gaan. Door de inzet van de Wbmgp hopen we sterkere schouders, en daarmee de balans, terug te brengen en de leefbaarheid te stabiliseren. De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Dreef/Haverdreef voldoet aan de eisen van geschiktheid.

19

2.4 Zeisvoorde De Zeisvoorde vormt de vierde en laatste locatie in De Akkers en is gelegen in de buurt Voorden. Op deze locatie bevinden zich 28 relatief kleine en goedkope woningen. De gemiddelde WOZ-waarde voor deze locatie is €152.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Zeisvoorde 2 t/m 12, 16 t/m 42 (oneven) en 13 t/m 19 en 35 t/m 41 (even) 2.4.1 Noodzakelijkheid De Zeisvoorde bevindt zich in een grid dat ‘zwak’ scoort volgens de Leefbaarometer. De Voorden als buurt loopt enig risico op verval (RIGO/Atlas voor Gemeenten, zie 1.1.2.)

Leefbaarometer 2018: afwijking Zeisvoorde van het landelijke gemiddelde

Hoewel de Zeisvoorde naast maisonettewoningen ook bestaat uit eengezinswoningen is de problematiek hier enigszins vergelijkbaar met die in de locatie Dreef/Haverdreef. Dat blijkt nog niet zozeer uit onderstaande cijfers, maar wel uit verklaringen van wijkprofessionals en de opbouw van de bevolking. Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid Algemeen oordeel eigen buurt Kwaliteit woonomgeving Waardering betrokkenheid buurtbewoners Vervuiling

Voorden 5,9 5,4 5,8

De Akkers 6,2 5,5 5,4

Nissewaard 7,0 6,4 6,0

4,0

4,2

5,5

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Zeisvoorde voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

20

2.4.2 Geschiktheid Hoewel de beschikbare data (op buurtniveau) niet veel afwijken van het wijkgemiddelde (maar wel het gemeentegemiddelde) is er in de Zeisvoorde sprake van een concentratie van kwetsbare bewoners. Net als in de Zeisvoorde komt sociale- en financiële problematiek relatief vaak voor. Ook op deze locatie is gezien de huurprijs het merendeel van de woningen toegankelijk voor mensen die uitstromen uit een zorginstelling, hetgeen soms een negatief effect heeft op de leefbaarheid. Sociaal-economische situatie Bewoners Aantal inwoners Demografische druk* Migratieachtergrond niet westerse achtergrond Huishoudens (totaal aantal) Eenpersoonshuishoudens Eenoudergezinnen Meerpersoonshuishoudens met kinderen Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid Niet-werkende werkzoekenden Huishoudens onder lage inkomensgrens Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum

Voorden

De Akkers

Nissewaard

1330 68,3% 35,3% 25,6% 552 31,3% 18,3% 26,8%

10 505 62,7% 35% 24,4% 4676 40,8% 15% 24,8%

84 588 68,3% 23,8% 14,7% 37 686 39,0% 9,7% 26,3%

23,6%

19,5%

25%

11%

11%

6%

4%

4%

3%

8,6% 8%

8,7% 12%

4,4% 7%

17%

20%

14%

Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt Veiligheidsgevoel in de buurt Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners Totaal aantal misdrijven per 1000 inwoners

Voorden 5,8 5,8 132

De Akkers 6,0 6,3 166

Nissewaard 6,6 6,9 137

41

59

49

De buurt Voorden scoort al slecht op het thema, maar locatie zelf (met 24 respondenten) scoort met een 3,2 ronduit dramatisch op het gebied van vervuiling. Opvallend is daarnaast dat het aantal incidenten in de Zeisvoorde, berekend naar het aantal per 1000 inwoners, in 2017 gestegen is naar 219 incidenten. 21

Gezien de vergelijkbare problematiek is de argumentatie voor de geschiktheid van de Wbmgp ook vergelijkbaar. De leefbaarheidsproblematiek kan niet worden opgelost zonder verandering in de bevolkingssamenstelling. Met de Wbmgp wordt beoogd een betere balans te bewerkstelligen tussen kwetsbare en niet-kwetsbare huishoudens. De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Zeisvoorde voldoet aan de eisen van geschiktheid.

22

2.5 Subsidiariteit 2.5.1 Wijkniveau In De Akkers heeft de afgelopen vijf jaar onder naam Spijkenisse-Zuidwest (dat zich daarnaast richtte op de wijk Vriesland en het zuidelijke deel van Vogelenzang) een wijkontwikkelingstraject gelopen met daaraan gekoppeld een wijkontwikkelplan (WOP) met wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). De gemeente en de drie in het gebied aanwezige corporaties hebben daarin met extra budget en samen met wijkbewoners en professionele partners getracht de wijk te verbeteren op zowel fysiek (excl. woningvoorraad) als sociaal gebied. ‘Goed wonen, samen leven en jezelf ontwikkelen’ zijn de kernthema’s van het wijkontwikkelingsplan. Dit is het perspectief wat we de (toekomstige) bewoners van Zuidwest bieden, maar ook wat we van ze vragen. Het verbeteren van de wijk vraagt dan ook de nadrukkelijke participatie van bewoners, vrijwilligers, professionele partijen uit de wijk en de gemeente en corporaties. Dit traject heeft onder meer vorm gekregen in het creëren van een groeiend netwerk van sleutelfiguren (zowel bewoners als professionals) dat een aantal keer per jaar bijeenkomt om van gedachte te wisselen over de laatste ontwikkelingen. Maar ook de actieve samenwerking met onze partners in projecten als de Open eettafel, Place making en Welzijn op Recept en de eigen initiatieven van bewoners (o.a. Konnekt, Buurtmoestuin Samen1) zijn hier mooie voorbeelden van.

Om de opgaven in Zuidwest, onder meer de stijgende sociale problematiek, overlast, selectieve migratie en sleetsheid van het openbaar gebied, aan te pakken zijn de kernthema’s vertaald naar vier speerpunten: - Een betere balans in de bevolkingssamenstelling; - Het versterken van de zelfredzaamheid van de bewoners; - Het vergroten van de sociale cohesie en participatie; - Het zichtbaar verbeteren van de fysieke structuur; Binnen deze speerpunten is speciale aandacht voor multi-problem gezinnen, jeugd en veiligheid. De extra aandacht voor Spijkenisse Zuidwest heeft o.a. geresulteerd in: - Samen vooruit kijken: inzet achter-de-voordeur-team dat hulp biedt aan multiproblemhuishoudens; - Welzijn op recept: verbinding tussen welzijn, zorg en wonen middels arrangementen; - buurtnetwerk Konnekt; - place-making-trajecten; - de inrichting van buurttuinen; - een wijkrestaurant; - een natuurspeeltuin; - een wijktheater; - de organisatie van verschillende activiteiten voor bewoners, waaronder het Zomerfestival; - extra investeringen in bestrating, groen, bruggetjes en speelplekken; - extra personele inzet van de woningcorporaties in de wijk; - zichtlijnen om de wijken meer in verbinding te brengen met het buitengebied; - het afsluiten van portieken; - de aanpak van tuinen; - het onderhoud van achterpaden; - cameratoezicht; - bewegwijzering in de soms onoverzichtelijke bloemkoolwijken; -

buurtpreventie.

23

2.5.2 Gebiedsniveau Omgeving Akkers-Centrum Winkelcentrum Akkerhof, waar veel acties bekendheid hebben gekregen, en wijkcentrum De Akkers, waar veel activiteiten hebben plaatsgevonden (en nog steeds plaatsvinden), liggen letterlijk om de hoek van de dit gebied. Daarnaast zijn kortgeleden de bergingsdeuren vervangen om het veiligheidsgevoel te vergroten. Om overlast tegen te gaan wordt er bij een aanvraag voor meerdere sleutels altijd een persoonlijk gesprek gevoerd. Tijmdonk/Anijsdonk In de Tijmdonk heeft er in 2017 een intensieve gebiedsgerichte aanpak tussen woningcorporatie, gemeente en politie plaatsgevonden. Deze bestond uit een achter-de-deur-voordeuraanpak gericht op het helpen van mensen en tegengaan van overlast. Inzet was onder andere gericht op het tegengaan van schulden, toeleiden naar zorg, op orde brengen van tuinen. Hierdoor is de leefbaarheid iets verbeterd, maar er blijft sprake van ernstige problematiek. De inzet blijft intensief. In de Anijsdonk worden bovengemiddeld veel huisbezoeken afgenomen en treden corporatie en politie gezamenlijk kortdaad op tegen overlast. In het verleden zijn er juridische procedures gevoerd en mocht dat noodzakelijk zijn dan voert de corporatie deze bij ernstige overlast opnieuw uit. Enige jaren terug heeft de corporatie de kwaliteit van het complex en de tuinen door intensief beheer een positieve boost gegeven.

Inzet van aanvullende expertise op drugshandel, gesprekken met bewoners, het toeleiden naar hulp bij huiselijk geweld en het opmaken van individuele aandachtsvestigingen en briefingsthema’s zijn andere voorbeelden van aanpak door de politie. Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde Ook voor deze complexen specifiek geldt dat ook er regelmatig gesprekken met bewoners en politie plaatsvinden om overlast tegen te gaan en worden er rechtszaken gevoerd om te komen tot gedragsverandering. 2.5.3 Gemeenteniveau Daarnaast lopen er in dit gebied projecten en processen die gemeente- en/of corporatiebreed worden ingezet, zoals: - de aanpak woonoverlast en de inzet van een regisseur woonoverlast, buurtbemiddeling en aanvullende (juridische) instrumenten; - de schoon-schip-trein: een periodieke buurtschouw waarin bewoners en professionals wensen voor grote verbeteringen in de openbare ruimte kenbaar kunnen maken en kleine verbeteringen ter plekke opgepakt worden; - de verlichting van achterpaden bij corporatiebezit en financiële bijdrage daaraan bij particulier bezit; - een sluitende ketenaanpak gericht op het voorkomen en bestrijden van schuldenproblematiek; - het lokaal zorgnetwerk, en; - waar zinvol en mogelijk de koppeling van bovenstaande zaken.

De raad van Nissewaard vindt, rekening houdend met de reeds ingezette maatregelen en instrumenten, en gegeven de onvoldoende verbetering van de leefbaarheid tot nu toe, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp in de wijk De Akkers voor de hierboven genoemde adressen in de gebieden Omgeving Akkers-Centrum, Tijmdonk/Anijsdonk, Dreef/Haverdreef en Zeisvoorde voldoet aan de eisen van subsidiariteit.

24

3

De Hoek

De Hoek-2 De Hoek Spi jkeni s s e

Ook de wijk De Hoek is een typisch exponent van de groeikernperiode, gebouwd begin jaren tachtig, nagenoeg uitsluitend bestaand uit sociale huur- en goedkope koopwoningen. De gemiddelde WOZwaarde is €146.000, terwijl 70% van de voorraad bestaat uit eengezinswoningen. Ook hier is de gebouwde omgeving te kwalificeren als sober. In combinatie met een stedenbouwkundig concept dat niet meer voldoet aan de huidige wensen, zorgt dit ervoor dat de wijk onvoldoende sterkere schouders aantrekt. Daardoor blijft de bevolkingssamenstelling eenzijdig en de sociaalmaatschappelijke problematiek groot. Woningcorporatie en gemeenten hebben twee jaar geleden afgesproken de focus te leggen op De Hoek. De woningcorporatie is voornemens grootschalige investeringen in de woningvoorraad van de wijk te gaan doen. Vooruitlopend op keuzes die zij daarin nog moet maken is er een traject gestart gericht op de ontwikkeling van de wijk. Dat gebeurt samen met wijkbewoners. Zij denken mee over zowel de toekomst van de wijk (middels een enquête, interviews en focusgroepen), als concrete initiatieven en maatregelen (zie 4.1.3). Voor in ieder geval de komende jaren achten wij het noodzakelijk om gebruik te maken van de Wbmgp. Specifiek willen wij de wet inzetten in de Zwanenhoek.

25

3.1 Zwanenhoek De locatie binnen de wijk De Hoek is de Zwanenhoek, gelegen in de buurt De Hoek-2. De locatie behelst 77 woningen. De Zwanenhoek bestaat uit veelal kleine meergezinswoningen. De gemiddelde WOZ-waarde van deze locatie is €115.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Zwanenhoek 10 t/m 58, 78 en 80, en 3 t/m 35, 51 t/m 59 en 63 t/m 117

3.1.1. Noodzakelijkheid De Zwanenhoek is niet alleen één van de zwakste gebieden binnen een toch al zwakke wijk. Het vormt ook het (kleinschalige) centrum van De Hoek, met een clustering van enkele voorzieningen. Omdat er daardoor meer mensen komen dan in een gebied met alleen een woonfunctie, heeft leefbaarheidsproblematiek hier een uitwerking op een groter gebied dan alleen de Zwanenhoek zelf. Dat er ook een basisschool langs de Zwanenhoek gelegen is, maakt dat wij inzet op de leefbaarheid van nog groter belang vinden. De Zwanenhoek scoort ‘zwak’ op de Leefbaarometer. De buurt waarbinnen het gebied ligt, Hoek-2, loopt (net als de hele wijk De Hoek) risico op verval (RIGO/Atlas voor Gemeenten, zie 1.1.2.).

Leefbaarometer 2018: afwijking Zwanenhoek van het landelijke gemiddelde

Er speelt een diversiteit aan problematieken in de Zwanenhoek. Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid Algemeen oordeel eigen buurt Kwaliteit woonomgeving Waardering betrokkenheid buurtbewoners Vervuiling

Hoek-2 6,4 5,7 5,4

De Hoek 6,2 5,8 5,2

Nissewaard 7,0 6,4 6,0

5,2

4,9

5,5

26

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Zwanenhoek voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

3.1.2 Geschiktheid De sociaal-economische situatie vertekent iets doordat Hoek-2 als buurt beter scoort dan Hoek-1, -3 en -4. De Zwanenhoek is echter onderdeel van het zwakste gebied van de buurt. Doordat het gaat om goedkope 2- en 3- kamerwoningen wonen er veel doorstromers uit instellingen en mensen met een laag inkomen. Het percentage eenoudergezinnen en huishouden met een inkomen uit de bijstand is waarschijnlijk een stuk hoger dan deze cijfers doen vermoeden. Mensen die het zich kunnen veroorloven vertrekken en kansarmen blijven achter. Sinds het niet langer mogelijk is om lokaal maatwerk met screening toe te passen op dit gebied is het duidelijk dat de straat weer achteruit gaat: de klachten nemen toe. Sociaal-economische situatie Bewoners Aantal inwoners Demografische druk Migratieachtergrond niet westerse achtergrond Huishoudens (totaal aantal) Eenpersoonshuishoudens Eenoudergezinnen Meerpersoonshuishoudens met kinderen Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid Niet-werkende werkzoekenden Huishoudens onder lage inkomensgrens Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum

Hoek-2

De Hoek

Nissewaard

920 59,7% 32,1% 19,6% 392 38,8% 11% 26%

2805 64,7% 37,1% 24,8% 1159 35,9% 16% 26,1%

84 588 68,3% 23,8% 14,7% 37 686 39,0% 9,7% 26,3%

24,2%

22%

25%

9%

12%

6%

5%

5%

3%

6,6%

8,2%

4,4%

9% 17%

13% 20%

7% 14%

27

Cijfers overlast en veiligheid Criminaliteit in de buurt Veiligheidsgevoel in de buurt Totaal aantal incidenten per 1000 inwoners Totaal aantal misdrijven per 1000 inwoners

Hoek-2 5,4 5,8 195

De Hoek 6,0 6,3 176

Nissewaard 6,6 6,9 137

71

66

49

Er is bij de bewoners weinig binding met de buurt en er speelt bovendien veel sociaalmaatschappelijke problematiek. Bewoners van de buurt scoren hun buurt slecht op veiligheidsgevoel en criminaliteit in de buurt. Politiecijfers bevestigen deze problematiek. Er worden veel inbraken in de wijk gepleegd. De politie geeft aan dat wijkbewoners hier in veel gevallen een rol in spelen. Andere veel voorkomende incidenten zijn ruzie/twisten, stalking, sociale problematiek en drugshandel. Het aantal bij de politie geregistreerde incidenten in de Zwanenhoek is 288 per 1000 inwoners. Momenteel lopen verschillende onderzoeken naar meerder bewoners van woningen in de Zwanenhoek. In het recent verleden zijn er zowel woningen gesloten vanwege een hennepkwekerij als handel in drugs. De problematiek achter de voordeur komt vaak tot uiting op straat. Met de inzet van de Wbmgp willen we grip terug te krijgen op de bevolkingssamenstelling in dit complex. Wij verwachten dat huishoudens met een inkomen uit arbeid, pensioen of studiefinanciering een positieve bijdrage aan de leefbaarheid zullen hebben. Daarnaast willen we mensen die in het verleden overlast hebben veroorzaakt weren uit dit gebied, om het niet nog zwakker te maken.

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Zwanenhoek voldoet aan de eisen van geschiktheid.

28

3.2 Subsidiariteit Voor De Hoek is er een projectteam actief dat zich richt op het tegengaan van de achteruitgang van de wijk. Dit bestaat uit woningcorporatie, gemeente en op onderwerp verschillende partners in de wijk uit onderwijs, zorg en welzijn. In de afgelopen periode is er onder andere ingezet op: - extra personele capaciteit bij zowel politie, corporatie als gemeente en samenwerking op uitvoeringsniveau; - Samen vooruit kijken: inzet achter-de-voordeur-team dat hulp biedt aan multiproblemhuishoudens - activiteiten vanuit de basisschool, gemeente en corporatie gericht op ontmoeten, het ondersteunen van bewoners en versterking van de sociale cohesie in de wijk - vergroening van het schoolplein van de basisschool in de wijk - buurtpreventie; - tuinenaanpak - verbetering van achterpaden gericht op de sociale veiligheid - zichtbaarheid van het wijkcentrum - vernieuwing en verfraaiing van een speelplek in de wijk, gericht op sociale veiligheid en ontmoeting, samen met bewoners Door het grote aantal meldingen is ook de politie bovengemiddeld vaak in dit gebied te vinden, onder andere in verband met drugshandel.

Daarnaast lopen er in dit gebied projecten en processen die gemeente- en/of corporatiebreed worden ingezet, zoals: - de aanpak woonoverlast en de inzet van een regisseur woonoverlast, buurtbemiddeling en aanvullende (juridische) instrumenten; - de schoon-schip-trein: een periodieke buurtschouw waarin bewoners en professionals wensen voor grote verbeteringen in de openbare ruimte kenbaar kunnen maken en kleine verbeteringen ter plekke opgepakt worden; - de verlichting van achterpaden bij corporatiebezit en financiële bijdrage daaraan bij particulier bezit; - een sluitende ketenaanpak gericht op het voorkomen en bestrijden van schuldenproblematiek; - het lokaal zorgnetwerk, en; - waar zinvol en mogelijk de koppeling van bovenstaande zaken. De raad van Nissewaard vindt, rekening houdend met de reeds ingezette maatregelen en instrumenten, en gegeven de onvoldoende verbetering van de leefbaarheid tot nu toe, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Zwanenhoek voldoet aan de eisen van subsidiariteit.

29

4

Waterland

Ba a rs veen/Snoekenveen Wa terl a nd Spi jkeni s s e

Waterland lijkt qua doel om kleinschaligheid te realiseren en qua opbouw van de woningvoorraad op de wijken uit de jaren tachtig, al was er in de periode dat de wijk werd ontwikkeld – de jaren zeventig – nog iets meer aandacht voor ruimte en groen. Een deel van Waterland functioneert daardoor nog voldoende tot ruim voldoende. Toch is er ook een deel van de wijk dat al lange tijd structurele problematiek kent. Het betreft het noordoostelijk deel met de buurten Snoekenveen en Baarsveen. De woningvoorraad verschilt niet wezenlijk van die in de rest van de wijk. Ook hier staan voornamelijk eengezinswoningen, af en toe afgewisseld met een rijtje maisonnettes, op woonerven. De oorzaak lijkt te zitten in de concentratie van sociale huurwoningen (zowel onder als boven de aftoppingsgrenzen) en een groep bewoners die al langere tijd problemen veroorzaakt.

30

4.1 Snoekenveen/Baarsveen De beoogde locatie in Waterland ligt in de aangrenzende straten (die tevens beide een buurt vormen) Snoekenveen en Baarsveen. Het betreft 125 woningen, waarvan veruit de meeste eengezinswoning, en enkele meergezinswoning zijn. Er is hier sprake van ‘versnipperd bezit’. De meeste woningen zijn sociale huurwoning in eigendom van een woningcorporatie, maar er is ook een deel in particulier eigendom. De gemiddelde WOZ-waarde van deze locatie is €146.000. Wij verzoeken u de volgende adressen aan te wijzen in het kader van de Wbmgp: - Snoekenveen 701-747, 702-742, 801-847 en 802-860 - Baarsveen 101-141 en 102-114 4.1.1 Noodzakelijkheid In de Leefbaarometer scoort de hele locatie ‘zwak’. In 2016 scoorde het deel van de locatie dat in Snoekenveen ligt nog ‘onvoldoende’.

Leefbaarometer 2018: Afwijking centraal grid in Snoekenveen/Baarsveen van het landelijke gemiddelde Totale afwijking is -0,47 en past daarmee niet op deze grafiek

Snoekenveen scoort het slechts van alle buurten in Nissewaard op veiligheidsgevoel, criminaliteit, kwaliteit woonomgeving en algemeen oordeel. Ook op vervuiling en betrokkenheid van buurtbewoners scoort Snoekenveen bij de laagste vijf. Cijfers Nissewaard Peiling - leefbaarheid

Algemeen oordeel eigen buurt Kwaliteit woonomgeving Waardering betrokkenheid buurtbewoners Vervuiling

Snoekenveen (buurt) 5,1 4,6 4,8

Baarsveen (buurt) 7,1 7,5 6,8

Waterland

Nissewaard

6,8 6,1 6,0

7,0 6,4 6,0

3,5

5,5

5,3

5,5

31

De raad van Nissewaard vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 9 en 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Snoekenveen/Baarsveen voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.

4.1.2 Geschiktheid In Snoekenveen en Baarsveen wonen meer dan gemiddeld veel gezinnen met kinderen, waaronder veel eenoudergezinnen. Het percentage niet-werkende werkzoekende valt mee, maar relatief veel mensen ontvangen inkomen uit bijstand en hebben een laag inkomen. Hoewel er relatief veel gezinnen met kinderen wonen, zijn er ook bewoners met andere leefstijlen en dit gaat niet altijd evengoed samen. Het aandeel mensen met een migratieachtergrond is hoog. Dit betreft zowel niet-westerse achtergronden, als migranten uit Oost-Europa. Professionals geven aan dat er spanningen zijn tussen bewoners die er langer wonen en bewoners die relatief nieuw zijn. Sociaal-economische situatie

Bewoners Aantal inwoners Demografische druk Migratieachtergrond niet westerse achtergrond Huishoudens (totaal aantal) Eenpersoonshuishoudens Eenoudergezinnen Meerpersoonshuishoudens met kinderen Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Sociaal-economisch Huishoudens met inkomen uit ww of bijstand Huishoudens met inkomen uit arbeidsongeschiktheid Niet-werkende werkzoekenden Huishoudens onder lage inkomensgrens Huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum