55.Memo Plan van Aanpak Brede SPUK Nissewaard 1.0; bijlage

Dit doen wij door: • Binnen High Five het thema ‘fit ouder worden’ bij een combinatiefunctionaris te beleggen. Vanuit deze positie organiseren, faciliteren en ondersteunen we interventies voor de doelgroep, zoals walking football. • Openbaar beweegaanbod te realiseren, gericht op fit ouder worden en valpreventie. Bijvoorbeeld door QR-beweegroutes. • Het beweegaanbod voor ouderen van SWO. • De interventie ‘Simpel verlangen’ en ‘Wanneer we samen dansen gaan’, gericht op dans en muziektheater, voor ouderen in zorginstellingen. • Aanbod vanuit Thuis in Nissewaard gericht op valpreventie. 3.3.6

Leefomgeving

Een groene omgeving brengt veel gezondheidsvoordelen met zich mee. Het verlaagt niet alleen stress, maar ook de kans op ontwikkeling van autistisch gedrag of breinziektes en het verhoogt juist het concentratievermogen van mensen met ADHD. Sociale effecten van groen zijn het grootst als mensen er langer verblijven en het dichtbij huis is.

22

Plan van aanpak

Ook kan de leefomgeving uitnodigen tot beweging. Door buitenruimte proactief beweegstimulerend in te richten of juist op aangeven van de samenleving specifieke beweegelementen te plaatsen, daar waar de behoefte is. Het beoogde resultaat is: • Bij besluitvorming over de fysieke leefomgeving (zoals in omgevingsplannen) wordt gezondheidskennis toegepast. Die kennis gaat over gezondheidsbevordering (bijv. uitnodigen tot bewegen en ontmoeten) én over gezondheidsbescherming (bijv. bescherming geluid- en luchtkwaliteit). • VWS en gemeenten zetten in op meer kennis en maatregelen om (kwetsbare) mensen zo goed mogelijk te beschermen tegen hitte, allergieën, infectieziekten en uv-straling. Een gezonde leefomgeving is groen, stimuleert beweging en nodigt uit tot ontmoeting.

Dit doen wij door: • Acties te baseren op onderzoeksresultaten en inwonerparticipatie. • Inzet van de GGD en milieukundige kennis: Nissewaard neemt het GGD-plusproduct af ‘advisering gezonde leefomgeving’. • Vanuit High Five willen we meerdere initiatieven helpen realiseren, zoals de pilot veilige wijken – Project van Dona Daria (De alliantie zet zich in voor een veiliger en leefbaardere wijk voor alle inwoners, met daarbij specifieke aandacht voor LHBTI-personen) • Samen te werken met het interne programma duurzaamheid waar thema’s als hittestress en circulair leven veel aandacht krijgen. Vanuit High Five ondersteunen we de uitvoering van concrete initiatieven, zoals groene schoolpleinen en het uitrollen van de training Natuurouders.

23

Plan van aanpak

• • • 3.3.7

Aan te sluiten bij ruimtelijke projecten om de sociale doelen te vertegenwoordigen. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij het onderwijshuisvestingsproject IKC Elementen-Schenkel en de herinrichting van de Maasboulevard. Naar aanleiding van een bewonerinitiatief een pumptrack te realiseren in de openbare ruimte, waarmee we voorsorteren op een urban sports area die een breed jong publiek aan zal trekken. Educatie natuurbeleving, trainen van natuurouders, training voor leerkrachten bij groene schoolpleinen en naschoolse activiteiten binnen groen ontmoeten en spelen. Opgroeien in kansrijke omgeving en vroegsignalering alcoholproblematiek

De gezonde leefstijl is uiteraard een breed begrip en deze bestaat uit vele facetten. Om tot een gezonde leefstijl van onze inwoners te komen zullen we ons huidige beleid voortzetten en (verder) inzetten op voldoende sporten en bewegen, gezonde voeding, meedoen in de samenleving, seksuele gezondheid, preventie gehoorschade, minder alcohol drinken en de vermindering en preventie van roken en drugsgebruik. Het beoogde resultaat is: • Er wordt actief ingezet op het voorkomen van het gebruik van alcohol, tabak en drugs door jongeren. • Er is netwerksamenwerking voor vroegsignalering alcoholproblematiek. Regelmatig (te veel) alcohol drinken is schadelijk voor de gezondheid. We willen dat problematisch alcoholgebruik afneemt en voorkomen wordt. We streven daarom naar geen alcoholgebruik onder de 18 jaar en minder (overmatig) alcoholgebruik onder ouderen. Het gebruiken van drugs gaat gepaard met gezondheidsrisico’s. Het drugsgebruik ligt cijfermatig vrij laag maar is het wenselijk dat het drugsgebruik nog verder afneemt en voorkomen wordt. Bij drugs hanteren we het uitgangspunt: vóór 18 jaar geen drugsgebruik. Onze inzet richt zich bij gebruikers op het beperken van gezondheidsschade door goede informatie over drugs en drugsgebruik. Dit doen wij door: • We werken aan rookvrije omgevingen. Denk daarbij aan rookvrije kinderopvang, scholen en sportclubs/accommodaties.

Dit doen we ook in regionaal verband, het is een speerpunt binnen het preventieakkoord Rotterdam-Rijnmond en er is een projectleider die dit aanstuurt. Daarnaast willen we rokers stimuleren om te stoppen bijvoorbeeld door deelname aan Stoptober. Wij maken hierin de combinatie met de regeling ‘Terugdringen van gezondheidsachterstanden’. • Waar mensen roken stimuleren wij een effectieve ondersteuning bij stoppen met roken. We maken het stop-aanbod duidelijk kenbaar. Zoals hierboven benoemd is het bekend dat mensen met een lage SES meer roken, derhalve zullen we maatwerk toepassen in onze informatieverstrekking en manier van bereiken van specifieke doelgroepen. • We blijven inzetten op de NIX18 campagne. Onder de 18 geen druppel, daarboven met mate. Hierbij is aandacht voor de leefomgeving van de minderjarigen en de plekken waar zij komen, waaronder cafetaria, supermarkten en sportverenigingen. We handhaven op de plekken waar alcohol wordt verkocht. • We richten ons tevens op de ouders en de leefomgeving van het kind. Wij zetten het programma Helder op School in op VO scholen. • Voorlichting aan ouders en professionals (Open & Alert) door onze partner YOUZ. • Wij organiseren netwerkbijeenkomsten voor professionals en zetten in op een stevige samenwerking rondom het thema vroegsignalering.

24

Plan van aanpak

3.3.8

Versterken sociale basis

Binnen onze gemeente willen we dat álle inwoners kunnen meedoen, zich deelgenoot voelen van de samenleving en zoveel mogelijk kunnen deelnemen aan het gebruikelijke maatschappelijk en digitaal verkeer. Of omgekeerd: we willen niet dat mensen daarvan uitgesloten zijn. Dat betekent vooral het wegnemen van de belemmeringen die een deel van onze inwoners ervaren vanwege hun (vaak persoonsgebonden) omstandigheden. De belemmeringen die weggenomen kunnen worden én in de invloedssfeer van de gemeente liggen, bestrijken meerdere domeinen: • Sociaal domein • Samenleving: sport en cultuur • Ruimtelijk domein, inclusief veiligheid • Gemeentelijke dienstverlening (digitale diensten, informatie en communicatie)

Het beoogde resultaat is: • Gemeenten faciliteren een sterke lokale sociale basis met een sterke sociale samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar kunnen terugvallen en meedoen in de samenleving. Dit doen zij met behulp van het opstellen van een beleidsvisie en uitvoeren van maatregelen. Dat impliceert het volgende streven: • Iedereen heeft toegang tot de informatie en de digitale diensten die van belang zijn voor maatschappelijke deelname en die informatie is voor iedereen begrijpelijk. • Openbare ruimten, publieke gebouwen en algemene voorzieningen zijn voor iedereen fysiek bereikbaar en toegankelijk. • Er is voor iedereen gelegenheid om (naar vermogen) sociale contacten aan te gaan en in (reguliere) sociale verbanden mee te doen, waarbij ook de tolerantie en hulpvaardigheid tussen inwoners onderling (ook als tegenhanger van polarisatie) een belangrijk aandachtspunt is voor sociale inclusie. Het voorveld, de leefwereld van onze inwoners, is het werkgebied van High Five. Onze combinatiefunctionarissen bevinden zich midden in de samenleving en verbinden, faciliteren en ondersteunen maatschappelijke initiatieven van betrokken organisaties met een hart voor Nissewaard.

Dit kunnen inwoners zijn die een buurtbarbecue organiseren, maar ook vrijwilligersorganisaties die dagbesteding zonder indicatie organiseren in hun wijk of onderwijsinstellingen die aan de slag gaan met naschools aanbod. Door op een laagdrempelige manier hulp te bieden bij het zelfstandig organiseren, versterken we het ‘doenvermogen’ van onze inwoners en maatschappelijke organisaties. Dit houdt de sociale basis in Nissewaard sterk en toekomstbestendig. Zie voor verdere toelichting op High Five paragrafen 2.3 en 3.2.2. Thuis in Nissewaard sluit daaropaan met een integrale ingang als toegangspoort naar dit voorveld voor alle inwoners met een lichte ondersteuningsvraag. Het is daarmee een onderdeel in het versterken van de sociale basis, door het bieden van samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen. Met de integrale ingang beogen we een duidelijk loket voor onze inwoners op gebied van het sociaal domein, waar hun vragen kunnen worden beantwoord. Daarnaast beogen we verduidelijking van de problematiek, behoeften en mogelijkheden van de vraagsteller, indien informatie en advies niet voldoende is. Met deze verduidelijking (vraagverheldering) krijgen we in een vroeger stadium een integraler beeld, waardoor we inwoners beter en samenhangender kunnen ondersteunen. Die ondersteuning willen we vaker dan nu het geval is, vinden in het netwerk, bij

25

Plan van aanpak

vrijwilligersorganisaties en in het vrij toegankelijke basisaanbod. Dit is laagdrempeliger voor onze inwoners. Concreet richten we ons - omwille van één gezamenlijk doel - op het wegnemen van drempels en het bevorderen van mogelijkheden, zodat iedereen (naar vermogen) volwaardig kan deelnemen aan het sociaal maatschappelijk en digitaal verkeer. Focus vanuit het sociaal domein Alle bijdragen van het sociaal domein zijn ‘bij wet’ gericht op het volwaardig kunnen meedoen van inwoners, door • Het bieden van activiteiten en ontmoetingsmogelijkheden door en voor bewoners. • Het bieden van ondersteuning die persoonlijke of materiële belemmeringen verminderen. • Het verkleinen van kansenongelijkheid t.g.v. armoede, taal, onderwijs, cultuur, gender, enz. • Het versterken van de sociale samenhang i.c.m. o de onderlinge betrokkenheid en hulpvaardigheid. o de tolerantie van inwoners jegens elkaar. Dit doen wij door: • High Five initiatieven te ondersteunen. Voorbeelden van dit soort initiatieven zijn: o Grote broer en grote zus. Sommige jongeren raken tijdelijk de weg een beetje kwijt. Met dit project wordt een vangnet voor deze jongeren gecreëerd. o LEF kisten in het primair onderwijs. Dit zijn kisten die ingezet worden van groep 1 t/m 8 om tolerantie te bevorderen en acceptatie te verbeteren t.b.v. diversiteit. o Kennen en gekend worden.

Dit is een wekelijkse koffieochtend in wijk de Akkers, waar inwoners en mensen uit het professionele veld met elkaar in gesprek gaan, wat resulteert in nieuwe initiatieven voor de Nissewaardse inwoners. o De ontwikkeling van High Five straten (een soort lief en leed straat). Op een laagdrempelige manier wordt onderling contact tussen straatbewoners gestimuleerd. o Er wordt een vrijwilligersdag georganiseerd in het kader van vrijwilligerswaardering. o Het cultureel erfgoedplatform wordt doorontwikkeld in projecten en participatie. o De verenigingsondersteuning-app is een onderdeel van de doorontwikkeling van verenigingsondersteuning binnen Nissewaard. De app is een communicatieplatform dat de gemeente in staat stelt om effectief te communiceren met verenigingen en organisaties uit Nissewaard. Het is een op maat gemaakte mobiele en webgebaseerde app, die alle organisaties bundelt in één veilig platform. o Zwemles voor volwassen (migratie)vrouwen, waar deze vrouwen leren zelfstandig iets te bereiken en een sociaal netwerk kunnen opbouwen. o Organiseren van een jongerendebat in samenwerking met middelbare scholen, om de thema’s democratie en jongerenparticipatie meer te laten leven bij jongeren. o Puls.

Hier worden jamsessies, workshops en bandnights georganiseerd, waarbij lokale muzikanten elkaar leren kennen op een laagdrempelige manier en elkaar helpen nieuwe skills te ontwikkelen. Ook kan er contact gelegd worden met andere doelgroepen. De pilot Puls wordt doorontwikkeld. o Be Yourself, een initiatief waar jongeren worden gemotiveerd om in zichzelf te geloven. • De ontwikkeling van een vrijwilligerscentrale. • Er wordt een plan ontmoeten opgesteld. Hierin wordt per gebied geïnventariseerd welke ontmoetingsplekken en activiteiten er zijn in Nissewaard, welke organisaties hier actief zijn en welke behoeften, kansen en knelpunten er liggen waar we als gemeente invloed op kunnen uitoefenen, zoals het realiseren van ‘huiskamers’ in de gemeente.

26

Plan van aanpak

• • •

3.3.9

Jongerenbeweging creëren met GSA’s van middelbare scholen op basis van intersectionaliteit. Het realiseren van een digitale sociale kaart, waar alle voorzieningen in Nissewaard terug te vinden zijn. Thuis in Nissewaard: integrale ingang. Een goed werkende ingang maakt de vervolgstap naar preventieve inzet makkelijker. Vanuit de gedachte dat 2023 ons aanloopjaar is naar een preventievere insteek vanaf 2024 ondersteunen wij deze ontwikkeling voorzover dit past binnen de begroting. Eén tegen eenzaamheid

Het actieprogramma ‘Eén tegen eenzaamheid’ is opgesteld om eenzaamheid in Nederland te verminderen. In Nissewaard wordt al langere tijd ingezet op het verminderen van eenzaamheid. Op basis van Eén tegen Eenzaamheid hebben wij in 2019 het plan Elkaar Waard vastgesteld. In 2024 volgt een nieuwe versie van het uitvoeringsplan Elkaar Waard. Wij bekijken eenzaamheid vanuit een breder perspectief. Het komt namelijk voor in de gehele samenleving en binnen alle leeftijdsgroepen. Meedoen is de tegenhanger van eenzaamheid en ontmoeting speelt een hele grote rol binnen dit thema. Door preventief in te zetten op ontmoetingsmogelijkheden proberen we eenzaamheid te verminderen. Al jaren werken wij, vanuit allerlei gebieden, dagelijks aan dit thema. De grote hoeveelheid activiteiten en mogelijkheden tot ontmoeting in Nissewaard zijn hier een voorbeeld van, evenals de jaarlijkse Week tegen de Eenzaamheid, waarvoor ieder jaar een programma vol ontmoetingsmogelijkheden wordt samengesteld. De actielijnen vanuit het actieprogramma 2022-2025 zijn: • Meer bewustwording in de samenleving over eenzaamheid; • Meer maatschappelijk initiatief tegen eenzaamheid; • In alle gemeenten een lokale aanpak tegen eenzaamheid. Uit de data blijkt dat de groep jongeren die zich eenzaam voelen groot is. Wij willen hier in Nissewaard extra op inzetten met onze bestaande samenwerkingspartners, zoals JOZ.

Wij oriënteren ons in 2023 welke inzet passend is. Het jongerenpanel is de vraag gesteld om mee te denken over dit onderwerp. Wij zullen hun advies meenemen. Naast een extra impuls gericht op de doelgroep jongeren, kijken wij ook breder naar het thema eenzaamheid. Dit doen wij door: • Middels een doorstart van de Kerngroep Elkaar Waard, en daaromheen een bredere klankbordgroep met partners, wordt er gekeken naar wat er nog meer nodig is om eenzaamheid te verminderen op een duurzame manier. • Er komt een plan Ontmoeten in 2024 dat koers en kaders biedt voor onze inzet om ontmoeting te stimuleren en inwoners een sterker sociaal netwerk op te laten bouwen. • Vanuit High Five worden sociale initiatieven uit de samenleving, zoals benoemd in 3.3.8, gestimuleerd, ondersteund en gefaciliteerd. 3.3.10 Welzijn op recept Gevoelens van eenzaamheid uiten zich vaak in (lichamelijke) klachten waarmee mensen een huisarts bezoeken. In plaats van medicatie kan de huisarts ‘welzijn op recept’ uitschrijven en doorverwijzen naar Thuis in Nissewaard. Met huisartsen in enkele wijken heeft Thuis in Nissewaard een samenwerking opgezet om welzijn in te kunnen zetten om het welbevinden van inwoners te verbeteren. De huisarts is zo een vindplaats en ‘stok achter de deur’ om iets te gaan ondernemen, door het uitschrijven van een recept en doorverwijzing naar Thuis in Nissewaard. Onze wens is dat

27

Plan van aanpak

Thuis in Nissewaard-partners ‘welzijn op recept’ bij meer huisartsenpraktijken inzetten met uiteindelijk als doel dat alle huisartsen zijn benaderd om mee te doen. Dit doen wij door: • Er hebben gesprekken plaatsgevonden over de inzet en verbreding van welzijn op recept met de TiN-partners. MEE, SWO, Kwadraad en Thuis in Nissewaard trekken samen op om het huidige basisaanbod in relatie tot WOR te versterken, verbreden en te verdiepen. Niet langer wordt er gefocust op de doelgroep 55+, maar er wordt naar 0-100 gekeken. De verdieping betreft een meer integrale visie en aanpak op het realiseren van verbindingen tussen het basisaanbod van de TiN-partners en de huisartsen in Nissewaard. 3.3.11 Mantelzorg Mantelzorg is niet iets waar je bewust voor kiest. Dit overkomt je, als een naaste hulpbehoevend(er) wordt. Het aantal mantelzorgers is daarom ook niet iets waar je op kunt of wilt sturen. Van belang is dat mantelzorgers hun zorgtaak kunnen volhouden zonder dat dit (te veel) ten koste gaat van hun persoonlijke belastbaarheid. Daartoe richt de gemeente Nissewaard ondersteuningsaanbod in. Het beoogde resultaat vanuit het GALA is: • Gemeenten gaan in de periode 2023–2026 mantelzorgers extra ondersteunen bij het uitvoeren van hun zorgtaken.

• Gemeenten werken aan het versterken en doorontwikkelen van hun respijtzorgaanbod om in samenspraak met de mantelzorgers in de periode 2023–2026 het respijtzorgaanbod beter aan te laten sluiten op de vraag en behoefte van de mantelzorgers. Dit doen wij door: • De bekendheid van het ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers en het daadwerkelijke bereik van mantelzorgers te vergroten. • In 2023 wordt door een onderzoeksbureau een onderzoek uitgevoerd om de ondersteuningsbehoeften bij mantelzorgers woonachtig in Nissewaard in kaart te brengen, waar vervolgens op kan worden ingespeeld. • In november 2023 bieden wij mantelzorgers uit Nissewaard een lezing aan van Tijn Elferink, die zijn praktische en inspirerende boek over mantelzorg komt presenteren. • MEE & SWO organiseren uitstapjes voor mantelzorgers. • Er wordt een uitvoeringsplan mantelzorg opgesteld, waarbij expliciet aandacht is voor de jonge mantelzorger. Uitgangspunt is dat de huidige ondersteuning, die voldoet aan de landelijke richtlijnen voor basis- en aanvullende mantelzorgondersteuning, in stand blijft. Wel wordt gekeken naar punten waar verbetering mogelijk is, zoals de bekendheid van de ondersteuning. Ook ondersteuning op maat en inzet van respijtzorg is een punt van aandacht in het uitvoeringsplan.

3.4

Ondersteunende onderdelen

De Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR) voert een uniform pakket van basistaken uit voor het gehele werkgebied. De GGD-RR zet zich in voor de Wet Publieke gezondheid voor de 13 regiogemeenten in een gemeenschappelijk regeling (GR). Naast de basistaken kunnen gemeenten aanvullend plusproducten op maat inkopen. Deze producten dragen bij aan het volksgezondheidsbeleid van de gemeenten of aan het gemeentelijk beleid in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Gemeente Nissewaard neemt de volgende plusproducten af: • WMO-toezicht

28

Plan van aanpak

• •

Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving Nu niet Zwanger

Naast de structurele ambtelijke en bestuurlijke overleggen in het kernteam en algemeen bestuur (AB) over de inzet vanuit de GR vindt ook structureel overleg plaats voor kennisdeling. Dit gebeurt in Voor Elkaar in Rijnmond (VEiR). VEiR is gericht op kennisdeling over het terugdringen van gezondheidsachterstanden en zal het gremia zijn voor het versterken van de kennis- en adviesfunctie van de GGD. 3.4.1

Versterking van de kennis- en adviesfunctie GGD

De GALA middelen voor de kennis- en adviesfunctie GGD maken alle gemeenten in de regio Rijnmond conform de SPUK regeling over naar de GGD Rotterdam-Rijnmond.2 Voor gemeente Nissewaard gaat het om een bijdrage van € 13.422,00. Met het collectief van deze middelen geeft de GGD Rotterdam-Rijnmond de volgende regionale invulling aan deze kennis-en adviesfunctie: •

Inzet van de GGD als kennispartner middels bijdrage aan het opstellen, duiden en periodiek herijken van het IZA regiobeeld en regioplan op zorgkantoorniveau: o GGD draagt in het bijzonder bij aan het op te stellen regiobeeld. De GGD heeft de taak voor het monitoren van de gezondheidssituatie van de bevolking, op grond van artikel 2.2, onder a, van de Wet publieke gezondheid. De GGD doet dit tenminste via de (vierjaarlijkse) gezondheidsmonitors, de extra COVID-19 monitors, en verder via uitvoering van de overige wettelijke basistaken. Daarom wordt de GGD betrokken bij de totstandkoming van het regiobeeld. o GGD neemt deel als regionale kennispartner aan de te vormen leidende coalitie ten behoeve van opstellen IZA regiobeeld en regioplan op zorgkantoorniveau.

•

Inzet van de GGD als kennispartner bij de vijf IZA-ketenaanpakken (1. Kansrijke start, 2. valpreventie bij ouderen, 3. aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen, 4. de gecombineerde leefstijlinterventie bij overgewicht van volwassenen en 5. welzijn op recept). o De GGD initieert en coördineert samen met gemeenten een regionaal leernetwerk rondom de vijf ketenaanpakken, om hiermee gezamenlijk te leren en de aanpak in de gemeenten te verbeteren met als doel meer maatschappelijke impact met specifieke aandacht voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Hiermee wordt voortgebouwd op het ZonMw gefinancierde project ‘Leren van Welzijn op Recept in de regio Rotterdam-Rijnmond’ (looptijd ZonMw project van maart 2023 tot mei 2024). Hierbij wordt aansluiting gezocht op eventueel reeds bestaande netwerken zowel regionaal als landelijk. o De GGD draagt bij aan het op orde brengen van data en monitoring rondom de ketenaanpakken. Data, van goede kwaliteit, met name over outcome van interventies is essentieel om te kunnen leren en verbeteren. De GGD brengt in kaart welke data nodig is (en wellicht welke overbodig), wat al beschikbaar is en hoe kan worden toegewerkt naar de benodigde data van goede kwaliteit.

2

De GGD Rotterdam-Rijnmond voert via een gemeenschappelijke regeling de basistaken vanuit de wet publieke gezondheid uit voor alle gemeenten in het werkgebied. Regionale kennisuitwisseling en advisering van de GGD rondom gezondheidsthema’s vindt plaats via een regionale ambtelijke werkgroep ‘Voor Elkaar in Rijnmond’.

29

Plan van aanpak

3.4.2

Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

In het kader van het bevorderen van 'Gezond Leven en Preventie' werkt de gemeente Nissewaard samen met zorgverzekeraars en GGD. Deze samenwerking is essentieel voor de uitvoering van de werkagenda 'Gezond Leven en Preventie'. Het IZA speelt een verbindende rol tussen de gemeente, zorgverzekeraars en partners. De herijking van het regiobeeld, het daaruit voortvloeiende regioplan en de transformatieplannen vanuit IZA worden in overleg met de zorgverzekeraars en partners opgesteld. De werkagenda 'Gezond Leven en Preventie' wordt op lokaal niveau uitgewerkt. Hierbij is de samenwerking met de zorgverzekeraar cruciaal om een coherente ketenaanpakken te waarborgen. Deze verbinding wordt gezamenlijk gerealiseerd met ondersteuning van het IZA. Het IZA zal de samenwerking met de zorgverzekeraar verder uitwerken en de samenwerkingsafspraken zullen worden opgenomen in het regioplan. Daarnaast wordt op subregionaal 3 niveau verdere invulling gegeven aan de transformatie en doelen vanuit IZA, in samenwerking met het GALA. Het GALA heeft een lokale rol en zal de doelen die gesteld zijn vanuit GALA integreren in de aanpak. Op 2 mei heeft de Kick-off van IZA plaatsgevonden, waarbij bestuurders en partners hebben besproken hoe ze de planning voor zich zien. In juni is het regiobeeld herzien, wat de basis vormt voor het regioplan dat uiterlijk op 1 januari 2024 gereed moet zijn.

De regionale coördinatie wordt gezamenlijk opgepakt door de projectleiders van IZA en GALA.

3.5

Ketenaanpakken

In Nissewaard werken we met of gaan we aan de slag met vijf ketenaanpakken. Er zijn gesprekken gestart die gefocust zijn op de ketenaanpakken: een kansrijke start, preventie van vallen bij ouderen, aanpak van overgewicht en obesitas bij kinderen, gecombineerde leefstijlinterventies voor overgewicht bij volwassenen, en welzijn op recept. Wij betrekken hierbij actief kennispartners zoals CJG Rijnmond, GGD, Pharos en samenwerkingspartners.

4

Voortgang, monitoring en evaluatie

4.1

Samenwerking & samenhang

Een belangrijk onderdeel van een succesvolle invulling van de Brede SPUK zit in het samenwerken met diverse partners, zowel intern als extern. Verschillende factoren leiden tot een effectieve, integrale uitvoering van dit plan. Hierbij denken we aan samenwerking, een gedeelde visie, partnerparticipatie, toewijzing van middelen en menskracht, het creëren van draagvlak onder inwoners, het kiezen van een passende regierol en het verbinden van afzonderlijke gezondheidsthema’s tot samenhangende doelen. Wij werken nauw samen met lokale en regionale organisaties, zoals de GGD, met de focus op preventie. Hierbij maken we gebruik van bestaande structuren en samenwerkingsverbanden. Samen zetten we ons in voor een gezonde en gelukkige inwoner door gezamenlijke verbeteringen te initiëren en te implementeren. 3

VPG-niveau: gemeenten Voorne aan Zee, Goeree-Overflakkee en Nissewaard.

30

Plan van aanpak

We streven ernaar om de organisaties waarmee we samenwerken actief te betrekken. Door hen al in een vroeg stadium en gedurende het proces te betrekken, creëren we draagvlak en kunnen we synergie bereiken. 4.1.1

Intern

Het sociaal domein kent een wisselwerking met een aantal ‘aanpalende domeinen’, zoals bijvoorbeeld het fysieke domein, het woondomein en het zorgdomein. Afhankelijk van ontwikkelingen, beleidskeuzes en prestaties in de aanpalende domeinen, neemt de problematiek in het sociaal domein toe of af. Andersom beïnvloeden de omstandigheden in het sociaal domein de inspanningen in de aanpalende domeinen. De verschillende domeinen kunnen dus wat voor elkaar betekenen en ‘voor elkaar werken’. Deze wisselwerking kunnen we bewuster benutten en inzetten om onze doelen te bereiken, waardoor we met de gezamenlijk beschikbare middelen meer maatschappelijk rendement kunnen behalen. Dit doen wij door: • Met onze cultuurontwikkeling ‘Nissewaard leert door!’ zet de organisatie in op meer verbinding en samenwerking. Medewerkers worden gestimuleerd en krijgen handvaten aangereikt om integraal, flexibel en adaptief naar vraagstukken te kijken. • Domeinoverstijgende werk- en projectgroepen bundelen de krachten en kijken met een integrale bril naar vraagstukken. Een mooi voorbeeld is de projectgroep Omgevingsvisie waar het thema ‘samenleving’ vanuit het sociaal domein een vaste plek aan tafel heeft. • De ontwikkelagenda bundelt alle opgaven en aanpakken binnen het sociaal domein en maakt de samenhang zichtbaar.

• Gezamenlijke uitvoeringsprogramma’s voorkomen overlappende inzet op gezamenlijke thema’s en doelen. Hierna is een overzicht opgenomen waarin de beleidsmatige wisselwerking tussen gezondheid, sport en cultuur en de aanpalende domeinen op een rij wordt gezet. Wat beïnvloedt vraagstukken en benodigde €’s in het sociaal domein? Wonen • Woningaanbod (+ vergunningen) passend bij behoefte inwoners • Differentiatie woningaanbod in wijken t.b.v. balans • Inrichting (nieuwe) woonwijken met een gezonde leefomgeving (groen, spelen, ontmoeten, bewegen) Onderwijs • Onderwijsprestaties (cognitief, sociaal, leefstijl) • Mogelijkheden beroepsonderwijs voor onze populatie i.r.t. tekorten op arbeidsmarkt • Vestiging passende onderwijsinstellingen • Huisvesting; hoe (ver)bouwen we locaties die bijdragen aan gezondheid? Groene schoolpleinen, beweegstimulerende inrichting, fietsen naar school etc. Economie • Voldoende passende werkgelegenheid voor vitale én kwetsbare inwoners • Beschikbaarheid en bereikbaarheid winkels, servicediensten, restaurants enz. • Veilig en gezond productenaanbod door bedrijven, zeker voor jeugdigen Gezondheidszorg • Effectiviteit van preventieprogramma’s t.b.v. fysieke en mentale gezondheid • Vergoedingenpakket verzekeraars

31

Plan van aanpak

• •

Fysieke leefomgeving

• • • • • • •

Openbare Orde en Veiligheid

• • • • • •

Recreatie

• • •

4.1.2

Beschikbaarheid en bereikbaarheid (acute) medische en psychische behandeling Voldoende beschikbaarheid woon/zorg capaciteit voor meest kwetsbaren Beschikbaarheid mogelijkheden voor verpleging thuis Omgevingsvisie; hoe ziet de toekomst van Nissewaard eruit? Welke sociale opgaven vormen de basis voor fysieke keuzes? Wonen; hoe richten we (nieuwe) woonwijken in? Toegankelijkheid publieke binnen- en buitenruimten Bereikbaarheid van werk, winkels, (vervolg)onderwijs en medische voorzieningen Leefbaarheid wijken en kernen: verzorgde, veilige en groene leefomgeving ter bevordering van ontspanning, ontmoeting, bewegen en spelen Betrokkenheid inwoners bij inrichting en onderhoud buurten t.b.v. sociale cohesie Fysiek veilige leefomgeving ter voorkoming fysieke gezondheidsrisico’s Kwaliteit van de wederzijdse afstemming i.h.k.v. de Omgevingswet Sociaal veilige leefomgeving ter voorkoming van spanningen Signalering onveilige situatie inwoners, op straat of achter de voordeur Het veiligheidsgevoel van mede-inwoners t.a.v. verwarde inwoners Handhaving onregelmatigheden (jeugdoverlast, dealen enz.) t.b.v. effectiviteit van inspanningen ter versterking van sociale cohesie in buurten, wijken en kernen. Mate waarin inwoners kunnen participeren op gebied van sport, cultuur, spelen enz. Mate waarin ontspannen en bewegen bijdraagt aan vitaliteit en welzijn van inwoners.

Evenementen bieden ontspanning en verbinding

Extern

Een sterke samenleving bouwen we niet alleen. Sterker nog, gedragsverandering beklijft het beste als de verandering van onderop komt. Het is dus belangrijk om samen te werken met de samenleving. In Nissewaard beschikken we over een groot bestaand netwerk van maatschappelijk betrokken organisaties. We sluiten het liefst aan bij bestaande overlegstructuren en samenkomsten op natuurlijke momenten. Daarnaast creëren we ook zelf momenten waarmee we aangehaakt blijven op ontwikkelingen en nieuwe verbindingen ontstaan. Voorbeelden van bestaande netwerken: • High Five beschikt over een netwerk van 300+ maatschappelijk betrokken organisaties waar onderlinge samenwerking plaatsvindt. • SPIN – Samen Praten in Nissewaard: hier komen gemeente en maatschappelijke organisaties (woningcorporaties, politie, wijkgroep, welzijnsorganisaties, etc.) op structurele basis samen om kennis te delen, te sparren en het welzijnsveld samen te versterken. • Platform Sociaal Cultureel Werk Nissewaard: hier praten wijkgroepen en dorpsverenigingen met elkaar om van elkaar te leren en elkaar te helpen met organiseren van buurtactiviteiten. • Federatie Spijkenisse Samen: een structureel overleg voor de verschillende migratiegroepen in Nissewaard. • Thuis in Nissewaard: een samenwerkingsverband tussen gemeente en partnerorganisaties uit het zorg- en welzijnsveld.

32

Plan van aanpak

•

Sportplatform: vanuit het sportakkoord ontwikkelen we een platform voor sportaanbieders en sportminded organisaties om met elkaar te sparren en kennis te delen.

Alle partners spelen een rol in het sociaal domein, maar niet alle partners spelen een gelijke rol in de ontwikkeling en de infrastructuur van het sociaal domein in Nissewaard. We onderscheiden de volgende groepen: •

•

• •

•

Als we willen dat onze inwoners hun gedrag veranderen en een gezonde leefstijl gaan of blijven omarmen, is het noodzakelijk om hen ook zelf te betrekken bij onze plannen. We doen dit in algemeenheid in de vorm van peilingen en enquêtes, maar zullen op projectniveau ook inwonerparticipatie organiseren. De vrijwillig uitvoerende partners zijn onmisbaar en dragen in hoge mate bij aan de infrastructuur van het sociaal domein, door hun betrokkenheid bij de inwoners en bij de lokale ontwikkelingen. We koesteren, faciliteren, ondersteunen en betrekken hen en zorgen voor randvoorwaarden. We organiseren daarnaast meerdere ontmoetingsmomenten in een jaar om elkaar op de hoogte te houden van ontwikkelingen en kennis/ervaring te delen. Voor wat betreft de professioneel uitvoerend partners is er een deel dat uitstekende expertise en ondersteuning biedt aan onze inwoners en zich daartoe beperkt. Er is ook een deel van de professioneel uitvoerende partners dat juist veel waarde toevoegt aan de ontwikkeling en infrastructuur van het sociaal domein in Nissewaard. Partners die sterk verankerd zijn in de Nissewaardse samenleving, veel lokale kennis en netwerken hebben, die innovatief zijn en gemotiveerd en in staat om medeverantwoordelijkheid te nemen. Partners die mét ons mee willen bouwen aan het sociaal domein en óp wie we kunnen bouwen.

Voor gelieerde partners geldt ook dat zij een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkelingen in het sociaal domein, ook vanuit de verwachting dat het bijdraagt aan het realiseren van hun eigen doelstellingen ten behoeve van woningzoekenden, huurders, leerlingen of patiënten. De samenwerking met deze gelieerde partners is ook afhankelijk van de mate waarin zij in Nissewaard verankerd zijn en gemotiveerd zijn om samen te werken. Samen te werken op basis van gedeelde visie en ambitie en op basis van de overtuiging dat samenwerking zorgt voor wederzijdse versterking.

33

Plan van aanpak

4.1.3

Totaaloverzicht thematische samenhang

4.2

Fasering

In 2023 ligt de focus op de planvorming van de Brede SPUK en organiseren van de uitvoering. Wij hebben hiervoor een projectteam opgezet vanuit diverse disciplines. Hierbij wordt gestreefd naar een synergetische aanpak die de verschillende componenten en gebieden met elkaar verbindt. De initiële informatiesessies met betrekking tot de brede SPUK hebben zowel intern als extern, met onze samenwerkingspartners, plaatsgevonden. Bij deze inspanningen wordt gezocht naar synergie met het Integraal Zorgakkoord (IZA), de op te richten netwerkstructuur en de overeenkomsten met zorgverzekeraars. In samenwerking met onze partners is het van belang uit te vragen welke partijen zich kunnen committeren aan de gestelde doelen vanuit het GALA en Sportakkoord.

34

Plan van aanpak

Het plan van aanpak zal in de loop van 2023 verder worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met de betrokken partijen en zal officieel worden goedgekeurd op bestuurlijk niveau. Vanaf 2024 zal overgeschakeld worden naar de uitvoering van het plan van aanpak en actief worden ingezet op het behalen van de gestelde doelen.

4.3

Monitoring & evaluatie

We zetten in op goede (tussentijdse) monitoring en evaluatie. Dit is van belang voor het behouden van draagvlak voor ons beleid, voor het leren en mogelijk bijsturen en ten behoeve van het vieren van grote en kleinere successen. Ook krijgen we daarmee zicht op de impact van onze plannen. De monitoring wordt nog verder uitgewerkt. We zoeken lokaal de aansluiting bij de monitoring van het sociaal domein en het uitvoeringsprogramma sport en gezondheid. En vanzelfsprekend sluiten we ons aan bij de landelijke monitoring van de Brede SPUK die op dit moment in ontwikkeling is. Hieruit willen we leren in hoeverre ons beleid effectief is en vooral ook leren van met name die gemeenten met een vergelijkbare context zoals grootte en een vergelijkbare gezondheidssituatie. Ook de GGD kan een rol spelen in de monitoring en evaluatie. Wanneer de opdracht aan de GGD wordt verstrekt, kan de GGD bijvoorbeeld een procesmonitoringstool ontwikkelen en inzetten. Deze procesmonitoringstool kan eventueel worden ingezet in combinatie met duiding en dialoog (adviesrol). Dit biedt de gemeente de mogelijkheid om bij te sturen in de richting van de gewenste resultaten en de samenwerking continu te verbeteren.

Als gemeenten op de Noord-Veluwe en binnen de IZA-regio is het goed om met elkaar af te stemmen wat wij van de GGD verwachten en wat de (gezamenlijke) opdracht aan de GGD kan worden en of de kosten die de GGD hier voor vragen vallen binnen het budget. Intern monitoren we ook aan de hand van de PDCA cyclus, zie het onderstaande model.

35

Plan van aanpak

We zien hierin een aantal activiteiten voor onszelf weggelegd, die we in het definitieve plan doorvoeren in de integrale planning: •

•

• •

•

5

Projectteam brede SPUK: In 2023 is een projectgroep opgezet voor het organiseren van de Brede Spuk. Wij willen dit projectteam in stand houden om de uitvoering van de Brede SPUK te kunnen monitoren. Aangezien de leden van in het projectteam diverse portefeuilles beheren, is dit ook nuttig voor het bewaken van de samenhang van regelingen. Uitvoeringsagenda gezondheid & sport: Na het opstellen van het plan van aanpak voor de Brede SPUK zullen wij een uitvoeringsagenda opstellen voor gezondheid & sport. Wij verwerken hierin de geplande activiteiten over de jaren tot en met 2026. De uitvoeringsagenda is een overzicht met wie wat gaat doen. Pepperflow (of soort gelijk programma): Pepperflow is een applicatie die wordt gebruikt bij Nissewaard om de voortgang van projecten en de Ontwikkelagenda bij te houden. De applicatie is een instrument voor het volgen van de voortgang. Reguliere werkzaamheden: In de reguliere werkzaamheden van de collega’s worden gesprekken met partners gevoerd zoals, subsidiegesprekken en/of accountgesprekken. Wij vinden het belangrijk dat deze werkzaamheden in stand worden gehouden zodat de monitoring zoveel mogelijk aansluit bij de huidige gang van zaken. Afstemmingsoverleg Samenleving: Er zijn diverse structurele overleggen waar de voortgang van de Brede SPUK zal terugkomen, zoals het afstemmingsoverleg Samenleving.

Tijdens dit overleg sluiten meerdere collega’s en leidinggevende aan die niet aangesloten zijn bij de projectgroep. Het is belangrijk om de verbinding te blijven zoeken met collega.

Begroting

Voor de uitvoering van het GALA en het Sportakkoord II worden middelen beschikbaar gesteld via de Brede SPUK. Over het algemeen zijn dit middelen die voorheen ook al beschikbaar waren (deels incidenteel, deels structureel). Ofwel via een uitkering vanuit het Rijk, ofwel via andere kanalen zoals bijvoorbeeld ZonMW. De huidige bedragen zijn gebaseerd op het inwoneraantal en SES. Dit betekent dat er soms nieuwe regelingen bij kunnen komen, die we voorheen niet hadden of dat de bedragen hoger of lager uitvallen. De Brede SPUK is voor de periode 2023-2026 beschikbaar. Een aantal regelingen is structureel, een aantal regelingen is nog niet structureel geborgd vanaf 2026. Hier wordt de komende jaren nog naar gekeken. Aandachtspunt voor deze regeling is dat de bedragen jaarlijks niet geïndexeerd worden en dat voor een aantal regelingen vanaf 2026 geen of lagere bedragen beschikbaar zijn. Binnen de drie hoofdthema’s mag 15% geschoven worden met budgetten. In totaal mag er in 2023 20% overgeheveld worden naar 2024. De andere jaren wordt er vanuit gegaan dat het bedrag jaarlijks besteed wordt en is overheveling niet mogelijk. Naast deze Brede SPUK is in 2023 een aanvullend ondersteuningsbudget beschikbaar van €7.400,=. Dit bedrag is ingezet voor procesbegeleiding richting de totstandkoming van het Sportakkoord II en het opstellen van dit plan van aanpak.

36

Plan van aanpak

6

Toestemming & ondertekening De gemeente geeft toestemming voor gebruik van de informatie uit het plan van aanpak voor de evaluatie van de landelijke samenwerkingsafspraken en de monitoring en doorontwikkeling van landelijk beleid.

Nissewaard, 29 september 2022 Namens het college van burgemeester en wethouders,

J. Postma Wethouder sport en cultuur, welzijn, gezondheid en zorg

37

Plan van aanpak

Bijlage 1: Beleidsstukken 1. Ontwikkelagenda 2. Integraal beleidskader sociaal domein Nissewaard 3. Nota gezondheidsbeleid Nissewaard 2022-2026 4. Preventieakkoord 5. Kadernota Sport en bewegen 6. Lokaal akkoord sport en bewegen II 7. Minimabeleid 8. Thuis in Nissewaard (voorm. Thuis in de Wijk) 9. Nota Kunst en Cultuur: in de schijnwerpers! 10. Startdocument Inclusief Nissewaard 11. Nota Sociaal Cultureel Werk 12. startnotitie Ontmoeten

38