43. MRDH, 1e bestuursrapportage mrdh 2024
Tekst van het document
1e Bestuursrapportage Metropoolregio Rotterdam Den Haag
2024
Inhoud
2.1 2.2
3.1 3.1.1 3.1.2 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.3.2
4.1
5.1 5.2 5.3
Hoofdstuk 1 Inleiding
3
Hoofdstuk 2 Samenvatting begrotingswijziging
4
Programmabegroting 2024 Programmabegroting 2024 per taakveld
4 5
Hoofdstuk 3 Programma’s
7
Programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Financiële afwijkingen Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Financiële afwijkingen Programma Economisch Vestigingsklimaat Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Financiële afwijkingen
7 7 23 27 27 34 38 38 44
Hoofdstuk 4 Overhead
45
Overhead
45
Hoofdstuk 5 Paragrafen
47
Financiering Weerstandsvermogen en risico’s Bedrijfsvoering
47 48 49
Hoofdstuk 6 Besluit
54
Bijlage 1
Staat van reserves en fondsen
55
Bijlage 2
Overzicht incidentele baten en lasten
56
2
Hoofdstuk 1 Inleiding Algemeen Voor u ligt de 1e Bestuursrapportage 2024 van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (hierna MRDH). Op basis van de inzichten van medio mei 2024 is gekeken naar de verwachte financiële afwijkingen ten opzichte van de op 8 september 2023 vastgestelde Begroting 2024. Ook worden de afwijkingen ten opzichte van de geplande activiteiten uit de Begroting 2024 weergegeven. Leeswijzer In hoofdstuk 2 treft u de samenvatting van de 1e begrotingswijziging 2024 aan. In hoofdstuk 3 worden op programmaniveau de financiële afwijkingen gepresenteerd. Over de beleidsmatige afwijkingen wordt in dit hoofdstuk via een kleur gerapporteerd. Blauw betekent “Project loopt volgens begroting” en oranje “Project loopt niet volgens begroting”. Mocht een activiteit niet volgens planning verlopen is dit toegelicht. In hoofdstuk 4 worden de afwijkingen op het gebied van Overhead toegelicht. De belangrijkste aandachtspunten en wijzigingen voor de paragrafen zijn opgenomen in hoofdstuk 5. Hoofdstuk 6 bevat het besluit tot vaststelling. In bijlage 1 is de staat van reserves en fondsen opgenomen en in bijlage 2 zijn de incidentele baten en lasten weergegeven.
3
Hoofdstuk 2 Samenvatting begrotingswijziging 2.1 Programmabegroting 2024 Programmabegroting 2024
Begroting 2024
bedragen in euro’s
Begroting 2024
Begrotingswijzigingen
na 1e Bestuursrapportage
2024-1
Lasten per programma 1. Exploitatie verkeer en openbaar vervoer
476.868.746
620.036.937
143.168.191
2. Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer
126.044.616
182.134.173
56.089.557
3. Economisch Vestigingsklimaat
5.717.110
5.697.171
-19.939
Overhead
7.845.430
7.941.590
96.160
Onvoorzien
0
0
0
616.475.902
815.809.871
199.333.969
1. Exploitatie verkeer en openbaar vervoer
484.515.784
626.036.937
141.521.153
2. Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer
126.044.616
182.134.173
56.089.557
3. Economisch Vestigingsklimaat
5.717.110
5.697.171
-19.939
Dekking overhead uit BDU en Inwonerbijdrage EV
7.845.430
7.941.590
96.160
624.122.940
821.809.871
197.686.931
Saldo van baten en lasten
7.647.038
6.000.000
-1.647.038
Toevoeging aan reserves
-7.647.038
-6.000.000
1.647.038
Onttrekking aan reserves
0
0
0
Resultaat
0
0
0
Totaal Baten per programma
Totaal
Programmatotaal Het begrotingstotaal (lasten) stijgt met € 199,3 miljoen, van € 616,5 miljoen naar € 815,8 miljoen. De mutatie bij het programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer (stijging van € 143,2 miljoen onderdeel Exploitatie openbaar vervoer) heeft het grootste gedeelte te maken met het ontvangen van een structurele bijdrage voor het afwenden van de tariefstijging in 2024 en de instandhouding van het regionaal openbaar vervoer naar aanleiding van motie Bikker en de lasten die daar tegenover staan. Tevens ontvangt de MRDH een eenmalige compensatie voor het negatieve effect van de herijking van de contractvergoeding Studentenreisrecht OV (SOV). Deze compensatie wordt 1 op 1 doorgezet naar de vervoerders. De andere grote mutatie is de aanpassing van de concessies als gevolg van de besluiten in het kader van Borging toekomstbestendig OV in de hele regio en het toepassen van de actuele indexcijfers voor de concessies. Binnen het programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer is er daarnaast sprake van een stijging van het budget Beleid en programmering Verkeer van € 2,45 miljoen doordat de MRDH als kassier fungeert voor de rijksbijdrage aan de exploitatie van Zuid-Holland Bereikbaar. Deze extra lasten worden gedekt door een extra rijksbijdrage via de BDU beschikking.
4
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
Voor het programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer (stijging van € 56,1 miljoen) gaat het voornamelijk om verschuiving in bestedingsritmes binnen de beschikbare budgetten voor grote projecten. Bij het programma Instroom nieuwe trams regio Den Haag, was er in 2023 zowel vertraging in het aanvragen van subsidies als in de realisatie. Hierdoor schuiven de lasten door naar 2024. De verwachte studiekosten van de projecten gekoppeld rijden RandstadRail & vernieuwen spoorbeveiliging, Metronet, Oude Lijn & Knooppunten, Bereikbaarheid CID Binckhorst en Stadsbrug Rotterdam zijn geactualiseerd en leiden tot extra lasten in 2024. De reserveringen voor de studiekosten komen ten laste van het totale beschikbare budget voor deze projecten, dus het betreft een verschuiving in tijd. Voor een aantal projecten geldt een daling van de projectkosten voor 2024. Voorbeelden hiervan zijn de metropolitane fietsroutes Zoetermeer - Rotterdam en Den Haag - Pijnacker. De realisatie hiervan start niet eerder dan in 2025 waardoor de budgetten voor 2024 verlaagd worden. Voor het programma Kleine projecten binnen het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa) wordt de eerdere stelpost voor het jaar 2023, die nog was gebaseerd op het beschikbare subsidieplafond, ingevuld met verleende subsidies.
De stelpost voor het jaar 2024 wordt verhoogd vanwege de verhoging van het subsidieplafond van € 30 miljoen naar € 35 miljoen. Daarnaast stijgen de lasten als gevolg van het doorschuiven van projecten van 2023 naar 2024. Binnen het programma Economisch Vestigingsklimaat dalen de lasten met € 19.939. Dit betreft de verwerking van het cao akkoord in de salarislasten waardoor de bijdrage van de Inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat aan de overhead stijgt. Omdat de totale Inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat voor het begrotingsjaar 2024 niet wijzigt, is er minder Inwonerbijdrage beschikbaar voor het programma Economisch Vestigingsklimaat. Deze daling komt ten laste van het programmabudget Economisch Vestigingsklimaat. De Overhead stijgt met € 96.160. Deze stijging is het gevolg van de verwerking van het cao akkoord in de salarislasten. Ook zijn er drie functies aan het functiegebouw van de MRDH toegevoegd. Deze toevoeging betreft een budgetneutrale wijziging aangezien de materiële overhead voor hetzelfde bedrag is verlaagt. De afwijkingen en de voorgestelde begrotingswijzigingen voor 2024 worden in hoofdstuk 3 (per programma), in hoofdstuk 4 (Overhead) en hoofdstuk 5 (paragrafen) nader toegelicht.
Saldo van baten en lasten eerste begrotingswijziging 2024 Het positieve saldo van baten en lasten daalt als gevolg van deze begrotingswijziging met € 1,6 miljoen. Er is een lagere toevoeging aan de Risicoreserve financieringen noodzakelijk om de beschikbare weerstandscapaciteit weer op niveau te brengen. Per saldo resteert geen resultaat.
2.2 Programmabegroting 2024 per taakveld In onderstaand overzicht worden de bij deze rapportage voorgestelde begrotingswijzigingen weergegeven op basis van taakvelden. Dit is een verplichting op basis van het Besluit begroting en verantwoording (BBV).
5
Programmabegroting 2024 per taakveld
Begroting 2024
bedragen in euro’s
Begroting 2024
Begrotingswijzigingen
na 1e Bestuursrapportage
2024-1
Lasten per programma 2.1 Verkeer en vervoer
73.544.091
77.819.813
4.275.722
2.5 Openbaar vervoer 0.5 Treasury
507.211.039 22.157.857
707.794.754 16.556.168
200.583.715 -5.601.689
3.1 Economisch Ontwikkeling
5.717.110
5.697.171
-19.939
0.4 Overhead
7.845.430
7.941.590
96.160
375
375
0
616.475.902
815.809.871
199.333.969
2.1 Verkeer en vervoer
73.544.091
77.819.813
4.275.722
2.5 Openbaar vervoer
506.705.798
706.798.295
200.092.497
0.5 Treasury
30.310.511
23.553.002
-6.757.509
3.1 Economisch ontwikkeling
5.717.110
5.697.171
-19.939
Dekking overhead uit BDU en Inwonerbijdrage EV
7.845.430
7.941.590
96.160
624.122.940
821.809.871
197.686.931
Saldo van baten en lasten
7.647.038
6.000.000
-1.647.038
0.10 Toevoeging aan reserves
-7.647.038
-6.000.000
1.647.038
0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) Totaal Baten per programma
Totaal
0.10 Onttrekking aan reserves
0
0
0
Resultaat
0
0
0
Het overzicht van baten en lasten per taakveld is gelijk aan de Programmabegroting 2024. Echter in deze staat is de verdeling van de lasten en baten gemaakt naar taakveld zoals deze is voorgeschreven vanuit het BBV om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten en gemeenschappelijke regelingen onderling te verbeteren. De taakvelden 2.1 Verkeer en vervoer en 2.5 Openbaar vervoer worden verantwoord in de programma’s 2.1 Exploitatie Verkeer en Openbaar Vervoer en 2.2 Infrastructuur Verkeer en Openbaar Vervoer. In deze programma’s is een duidelijke splitsing aangegeven welk taakveld het bevat. De rentelast en rentebaat worden verantwoord onder het taakveld 0.5 Treasury. Het taakveld 3.1 Economische ontwikkeling wordt in zijn geheel verantwoord onder het programma 2.3 Economisch Vestigingsklimaat. Het taakveld 0.4 Overhead sluit aan op het overzicht 2.4 Overhead. Voor een toelichting op de begrotingswijzigingen wordt verwezen naar hoofdstuk 3 en 4. Hier worden de financiële afwijkingen op programmaniveau en Overhead gepresenteerd.
6
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
Hoofdstuk 3 Programma’s Beleidsmatige afwijkingen Per programma wordt in kleur de stand van zaken van de geplande activiteiten uit de Begroting 2024 weergegeven. Bij afwijkingen is een toelichting opgenomen. Peildatum hiervoor is medio mei 2024.
Opdracht 1
Hierna volgt een korte uitleg van het gebruik van de kleuren: ● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting.
Financiële afwijkingen
Opdracht 2
In de financiële overzichten per programma zijn de prognoses voor de realisatie van de Begroting 2024 opgenomen. Indien deze prognoses afwijken van de in september 2023 vastgestelde Begroting 2024 is een voorstel tot begrotingswijziging opgenomen.
3.1 Programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer
Bij iedere opdracht zijn in de Strategische Agenda resultaten beschreven. Deze resultaten geven antwoord op de vraag wat we de komende jaren willen bereiken. De resultaten zijn gekoppeld aan één of meer activiteiten. Deze activiteiten geven aan wat we gaan doen om deze resultaten te bereiken.
Opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren
7
Opdracht 6
De metropoolregio groeit naar bijna drie miljoen inwoners in 2040. Die willen allemaal een baan en prettig van huis naar werk reizen of ergens recreëren. Daarom investeren de 21 samenwerkende gemeenten in de bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio op duurzame wijze te faciliteren. Het gaat daarbij om de bereikbaarheid van de nieuwe verstedelijkingslocaties, het verbinden van innovatieve kennis- en onderwijsknooppunten, de bereikbaarheid van werklocaties en het behouden van de leefbaarheid en open ruimte. Ook is het belangrijk dat de metropoolregio Rotterdam Den Haag bereikbaar blijft met de omliggende regio’s en gemeenten. We zetten in op een goede bereikbaarheid van, naar en door de metropoolregio. Dat doen we vooral door nu plannen te maken voor de investeringen
Opdracht 5
3.1.1 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?
Opdracht 4
Opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren; Opdracht 3 - Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren; Opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk; Opdracht 6 - Herstellen van het OV-systeem.
Opdracht 3
De begroting voor het programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer is opgezet langs de opdrachten uit de Strategische Agenda voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Het gaat voor dit programma om de volgende vier opdrachten:
in het mobiliteitssysteem op de (middel)lange termijn en te adviseren over de bereikbaarheid bij verstedelijkingsplannen.
Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe)
Opdracht 4
Opdracht 3
Opdracht 2
Opdracht 1
In het programma MoVe werken regionale partners (provincie Zuid-Holland, gemeenten Rotterdam en Den Haag en de MRDH) samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de opgave om verstedelijking en mobiliteit in samenhang op te pakken. We bepalen samen met Rijk en regio welke investeringen op de (middel)lange termijn nodig zijn om de bereikbaarheid in de regio te garanderen en dragen daar financieel aan bij.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Projectbeslissing voor de planning en studiefase van de MIRT-projecten Bereikbaarheid CID-Binckhorst, (Oosterflank) Stadsbrug, HOV en station Stadionpark (Oosterflank) ● Een betrouwbaar en robuust netwerk voor de bereikbaarheid van Greenport Westland, Voorne-Putten en Haven Rotterdam. ● Uitwerking van HOV Leiden-Zoetermeer en doorontwikkeling HOV Zoetermeer-Rotterdam en Westland. ● Verkenning met als resultaat een voorkeursbeslissing voor de MIRT verkenning Oude Lijn (voorheen Viersporigheid Leiden-Dordrecht) en Knooppunten. ● Samen met partners uitvoering geven aan het in 2023 herijkte programma MoVe. ● Mobiliteitsvisie MRDH 2050 met concrete activiteiten voor de aankomende 5 tot 10 jaar. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Bereikbaarheid CID-Binckhorst: planning en studiefase voor de
blauw
tramverbinding tussen Den Haag, Rijswijk en Voorburg, met oog voor inpassing, verkeersveiligheid, exploitatie en doorstroming. Nieuwe Stadsbrug en OV Rotterdam (was: Oeververbindingen regio Rotterdam): planning en studiefase voor de nieuwe HOV-verbinding tussen
●
blauw
●
Opdracht 5
Kralingse Zoom en Zuidplein, een multimodale brugverbinding en een regulier bediend treinstation Stadionpark Algeracorridor: planuitwerking voor de maatregelen op de Algeracorridor. Algeracorridor: onderzoek op verkenningenniveau naar een verbinding voor langzaam verkeer over de Hollandse IJssel en optimalisaties aan de bestaande
● ●
blauw
fietsroute. blauw Gebiedsuitwerking Voorne-Putten en Haven Rotterdam: Het (mede) uitvoeren van studies/uitwerking van het maatregelpakket Voorne-Putten. Daarnaast
Opdracht 6
blauw
wordt samen met de andere partners een voortgangsmonitor uitgevoerd, waarin de uitvoering van de gemaakte afspraken met Rijk en regio (BO MIRT 2022) wordt gevolgd.
8
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
●
Toelichting
Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Gebiedsuitwerking Westland: op basis van geactualiseerde ruimtelijke en
blauw
economische uitgangspunten met de andere partners invulling geven aan
Toelichting
●
de nadere uitwerking van mobiliteitsmaatregelen (HOV, weg, fiets) voor de (middel-)lange termijn. Onderzoek doen naar doorontwikkeling HOV Zoetermeer-Rotterdam. Bijdragen aan de verkenning naar Bus Rapid Transit tussen Leiden en Zoetermeer. MIRT verkenning Oude Lijn: bijdragen aan het uitvoeren van de verkenning viersporigheid Leiden-Dordrecht en Knooppunten. Uitwerking knooppunten
blauw
● ●
blauw
blauw
● Opdracht 1
is inclusief bestaande knopen Schiedam Centrum en Den Haag Laan van NOI en nieuwe stations Rijswijk buiten, Rotterdam Van Nellefabriek en Rotterdam Stadionpark. Uitwerking viersporigheid is inclusief aandacht voor inpassing. Mobiliteitsvisie MRDH 2050 met concrete activiteiten voor de aankomende 5
blauw
tot 10 jaar. Sterke lobby richting het Rijk met onze partners voor het belang van en
oranje
daarmee extra middelen voor het OV.
● ●
Met de lobby blijven we inzetten op meer Brede Doeluitkering (BDU). Het gaat om een BDU die
Opdracht 2
structureel rechtdoet aan de opgave waarvoor we nu en in de toekomst voor aan de lat staan. Met dit budget kunnen we vaker en sneller het OV laten rijden, langere metro’s inzetten en viaducten en bruggen in stand houden. We brengen dit onder de aandacht bij de formerende samenwerken met onze partners om meer geld In samenwerking met de gemeenten Rotterdam en Den Haag, provincie ZuidHolland en Rijkswaterstaat werken we aan een Adaptieve Ontwikkelstrategie
blauw
voor mobiliteit onder de aandacht te brengen.
●
Opdracht 3
partijen en Kamerleden. Daarnaast zullen we ook
Wegen & Fiets gericht op de investeringsopgaven op langere termijn.
Opdracht 4
Regionale fietsagenda (middel)lange termijn
Opdracht 5
De regionale fietsagenda geeft aan wat er, op de (middel)lange termijn tot 2040, nodig is aan verbeteringen in het regionale fietsnetwerk. De focus ligt op de verbindingen en ontbrekende schakels in het regionale netwerk tussen steden en/of dorpen. De MRDH verleent subsidie aan wegbeheerders voor het verbeteren van regionale fietspaden en zet zich samen met de provincie Zuid-Holland in om aanvullende financiering van het Rijk aan te trekken voor deze opgave. De wegbeheerders voeren de verbeteringen van de fietspaden uit en zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud.
Opdracht 6
Welke resultaten willen we bereiken? ● Realiseren van 800 km verbeterd regionaal fietspad. ● Realiseren van 90.000 extra fietsparkeerplaatsen (bij OV-knooppunten).
9
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Opdracht 4
Opdracht 3
Opdracht 2
Opdracht 1
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Het vaststellen van de regionale fietsagenda en de daaruit voorvloeiende
blauw
Toelichting
●
uitvoeringsagenda met bijbehorende financieringsstrategie. Het mogelijk maken van het uitbreiden van het regionale fietsnetwerk door
blauw
overzicht en inzicht te verschaffen en advies te geven aan wegbeheerders. Lobby voor medefinanciering van het regionale fietsnetwerk vanuit het Rijk.
blauw
● ●
Bereikbaarheid van en naar recreatie- en natuurgebieden Het doel is om met actieve en collectieve vormen van mobiliteit de bereikbaarheid en daarmee de kwaliteit van de leefomgeving van onze regio te versterken. Onderzoeken voor welke recreatie- en natuurgebieden de bereikbaarheid verbetering is gewenst. We delen de kennis met de wegbeheerders en benutten de kansen om multimodaal de bereikbaarheid naar deze gebieden te verbeteren. De gemeenten, provincie Zuid-Holland of waterschappen (als wegbeheerders) voeren de verbeteringen aan de infrastructuur uit.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Onderzoek en aanpak voor de verbetering van bereikbaarheid van recreatie- en natuurgebieden in de regio. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Uitwerking geven aan de resultaten van het onderzoek dat in 2023 start naar
blauw
de bereikbaarheid van en naar recreatie- en natuurgebieden. Verkennen van de haalbaarheid van het concept ‘Groene OV-haltes’.
●
blauw
● ●
Opdracht 5
blauw
Advisering en kennisuitwisseling over mobiliteit bij gebiedsontwikkeling- en economische locaties
Opdracht 6
Opstellen van een of meer kansenkaarten voor fiets.
Toelichting
Adviseren over het verbeteren van de bereikbaarheid bij en helpen met kennis over integrale gebieds ontwikkeling. Zo dragen we bij aan aantrekkelijke en leefbare stedelijke gebieden en zorgen we ervoor dat de investeringen in de bereikbaarheid van de regio optimaal renderen. We onderzoeken in het bijzonder of de bereikbaarheid van bepaalde economische locaties moet worden verbeterd. De MRDH is gevraagd en ongevraagd adviseur, kennismakelaar en stelt vanuit het lidmaatschap van de Verstedelijkingsalliantie deze kennis aan alle gemeenten ter beschikking. De gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor de ruimtelijke ontwikkeling.
10
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
De MRDH onderzoekt de bereikbaarheid van economische locaties, brengt in beeld of verbeteringen noodzakelijk zijn en hoe die kunnen worden gerealiseerd.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Benutten kansen rondom de Hoekse Lijn. ● Uitwerking voor de verbetering van de bereikbaarheid van aanvullende economische locaties in de regio. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Status
Adviseren over bereikbaarheidsmaatregelen in het samenwerkingsverband
blauw
Hoekse Lijn partners, gericht op duurzame ontsluiting van
van gesprek is.
Toelichting
●
blauw
●
Opdracht 2
gebiedsontwikkeling en woningbouwlocaties langs de Hoekse lijn. Adviseren bij ruimtelijke tafels waar mobiliteit en verstedelijking onderwerp
Opdracht 1
Aangegeven inspanning/activiteit
Opdracht 3 - Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren
Opdracht 6
11
Opdracht 5
Het programma MFR helpt om hoogwaardige, regionale fietsroutes te realiseren om het gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer te stimuleren. We helpen de individuele gemeenten voor een Metropolitane fietsroutes bij het opstellen van een voorkeurstracé, schetsontwerp en financiële raming voor de gehele route. De MRDH levert procesbegeleiding tot en met de samenwerkingsovereenkomst (incl. planstudie) en verleent subsidie aan wegbeheerders. Wegbeheerders leggen de fietsroutes aan en zorgen voor het beheer en onderhoud van de fietsroutes.
Opdracht 4
Programma Metropolitane fietsroutes (MFR)
Opdracht 3
We zetten in op actieve en/of collectieve vormen van mobiliteit (lopen, fietsen, OV en deelmobiliteit), omdat deze vormen de bereikbaarheid helpen verbeteren, minder ruimte innemen dan individuele automobiliteit, toegankelijk en betaalbaar zijn, de gezondheid bevorderen en minder emissies uitstoten. Hiermee benutten we de bestaande infrastructuur beter, bieden we mensen meer kansen om maatschappelijk mee te doen, ondersteunen we de mobiliteitstransitie die in verschillende (stedelijke) gebieden van de regio is ingezet en dragen we bij aan de klimaatopgave. Daarbij verschilt de aanpak per gebiedstype, omdat de mogelijkheden en behoeften in het (hoog) stedelijke gebied anders zijn dan in het meer landelijke gebied. Naast fysieke ingrepen maakt mobiliteitsmanagement het mogelijk om lopen, fietsen, OV en deelmobiliteit te stimuleren en spreiding van mobiliteit over de dag/week aan te moedigen. We stimuleren het toepassen van Mobility as a Service (MaaS), innovaties en nieuwe technologieën om de gewenste mobiliteitstransitie te bereiken. Efficiënt omgaan met de ruimte voor verkeer zorgt er in steden en dorpen voor dat er meer ruimte is voor het inrichten van een prettige leefomgeving en dat is noodzakelijk gelet op de verwachte groei van inwoners in de aankomende jaren en andere opgaven in de openbare ruimte zoals meer groen, voorzieningen en klimaatadaptatie.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Circa 100 km Metropolitane fietsroutes realiseren tot en met 2026. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Invulling geven aan programmamanagement door het ondersteunen van de
blauw
Opdracht 1
samenwerking tussen gemeenten en wegbeheerders tijdens de uitwerking en
●
realisatiefase, het monitoren van de voortgang en het borgen van de kwaliteit van de fietsroute. Maken van maatwerkafspraken voor routes waarvan de
blauw
samenwerkingsovereenkomst (SOK) in 2023 is ondertekend. Ondersteunen van gemeenten en wegbeheerders bij ontwikkeling van
blauw
bewegwijzeringsplan en uitvoer Fietsstimuleringsplan dat eerder met
Opdracht 2
Toelichting
gemeenten en Zuid-Holland Bereikbaar is opgesteld, Het opstellen en uitvoering geven aan het communicatieplan uit 2023 voor verdere profilering binnen en buiten het werkgebied van het Metropolitane
● ●
blauw
●
Fietsprogramma.
We ontwikkelen en delen kennis op het gebied van Smart Mobility, Mobility as a Service (Maas) en Automatisch Vervoer op de first en Last Mile (AVLM). We stimuleren het toepassen van innovaties die het regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen. Innovatie is geen doel op zich. We hanteren een afweegkader Smart Mobility en MaaS waarbij bijdrage aan de opdrachten uit de Strategische Agenda voorop staat. De MRDH is kennismakelaar en subsidieverlener voor het toepassen van innovaties en nieuwe technologieën. Wegbeheerders voeren de toepassingen uit en ook andere partijen zoals de vervoerders realiseren, hiertoe gestimuleerd door de MRDH, innovatieprojecten.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Kennisontwikkeling van Smart Mobility en het toepassen van innovaties die het regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen.
Opdracht 6
Opdracht 5
Opdracht 4
Opdracht 3
Smart mobility, MaaS en programma AVLM
12
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Delen van kennis (uit landelijke netwerken) over Smart Mobility met
blauw
de gemeenten via het bestuurlijk en het invulling geven aan de rol van
Toelichting
●
verbindende schakel tussen Europees- en rijksbeleid en gemeentelijke ontwikkeling. Afronding van lopende AVLM-projecten en continueren kennisontwikkeling
blauw
(landelijk). Uitvoering geven aan de afspraken uit de digitaliseringsopgave.
blauw
● Opdracht 1
●
Programma Duurzame Mobiliteit
Opdracht 4
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Opdracht 3
Welke resultaten willen we bereiken? ● Kennisontwikkeling en -deling van duurzame mobiliteit en monitoring van de effecten op de reductie van CO2, stikstof en fijnstof. ● Minimaal 250 emissievrije bussen laten instromen in de concessies.
Opdracht 2
We ontwikkelen kennis en monitoren de effecten van duurzame mobiliteit op CO2-reductie en afname van stikstof en fijnstof. Daarvoor gebruiken we het al ontwikkelde digitale platform: www.mrdh.nl/duurzamemobiliteit. We helpen maatregelen te realiseren die een effectieve bijdrage leveren aan verduurzaming zoals deelmobiliteit en de werkgeversaanpak. Met deze activiteiten dragen we bij aan de Europese doelstelling, 55% reductie van de CO2-uitstoot in 2030, die in het Regeerakkoord is onderschreven. De MRDH is kennismakelaar, adviseert (gevraagd en ongevraagd) de individuele gemeenten over duurzame mobiliteit en stelt de vervoerders in staat om maatregelen voor duurzame mobiliteit uit te voeren. We agenderen uitdagingen en randvoorwaarden voor duurzame mobiliteit bij andere partijen zoals het Rijk en provincie Zuid-Holland. De individuele gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van de maatregelen voor duurzame mobiliteit.
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Status
Effectbepaling van het regionaal maatregelenpakket duurzame mobiliteit met
blauw
gemeentelijke en MRDH maatregelen in relatie tot de Europese en Nationale
Toelichting
Opdracht 5
Aangegeven inspanning/activiteit
●
doelstelling 55% CO2-reductie in 2030. blauw Het delen van kennis (uit landelijke netwerken) over duurzame mobiliteit met mobiliteit en het digitale platform. Bestuurlijke betrokkenheid en ambassadeurschap organiseren via het bestuurlijk kernteam duurzame mobiliteit en de bestuurscommissie
● Opdracht 6
de gemeenten via het bestuurlijk kernteam, het ambtelijk overleg duurzame
blauw
●
Vervoersautoriteit.
13
Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Inspiratie en advisering over duurzame mobiliteit door de denktank duurzame
blauw
mobiliteit; Voortgang van de instroom van de emissievrije bussen in de concessies monitoren. In 2024 verwachten we een instroom van 100 emissievrije bussen.
Toelichting
●
oranje
●
HTM neemt conform concessieafspraak over het transitiepad naar 100% ZE bussen in 2024 circa 50 ZE bussen in gebruik. In de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit van 13 december 2023 hebben wij gemeld dat RET de 3e tranche van maximaal 50 ZE bussen niet in 2024 in gebruik kan nemen.
Opdracht 1
Voor de 3e tranche ZE bussen wil RET een nieuwe busstallingslocatie bij de tramremise Beverwaard aanleggen. Zodra overeenstemming is over de huurovereenkomst Beverwaard en zicht en zekerheid is op de financiering van de inrichting en opstallen van de busstallingslocatie
Opdracht 2
Beverwaard kan RET starten met de aanbesteding. Instroom van de nieuwe ZE bussen in de dienstregeling wordt nu op z’n vroegst Mogelijk vervolg van het onderzoek naar het terugwinnen van remenergie.
oranje
●
medio 2027 verwacht. Op het gebied van energietransitie lopen veel initiatieven bij RET en remenergie is daar één van. De vervolgstudie naar het terugwinnen van
Opdracht 3
remenergie staat op de lijst om de komende jaren opgepakt te worden. Op dit moment is wegens onvoldoende personeelscapaciteit binnen RET prioriteit gegeven aan urgentere zaken op het vlak van efficiënter energiegebruik, zoals het
Opdracht 4
onderzoeken van een energiebank dat als doel heeft het gebruik van het regulier stroomnet te verminderen en te voorkomen dat dit netwerk In het kader van het programma Duurzame mobiliteit monitoren we jaarlijks de reductie van CO2, stikstof en fijnstof. Het regionaal maatregelenpakket is
blauw
uitgebreid moet worden.
●
Opdracht 6
Opdracht 5
primair gericht op de reductie van CO2.
Deelmobiliteit in de regio We onderzoeken de potentie van deelmobiliteit in regionaal verband en in relatie tot de OV-concessies. We maken de koppeling met andere thema’s zoals ketenmobiliteit, verstedelijking en actieve, duurzame mobiliteit. We bieden de individuele gemeenten (als wegbeheerder) en andere partijen (grondeigenaren) de juiste handvatten om zelf aan de slag te gaan met deeldiensten. De MRDH ontwikkelt kennis, deelt kennis en onderzoekt de potentie in relatie tot de OV-concessies. Wegbeheerders en de andere partijen (grondeigenaren, vervoerders en marktpartijen) voeren projecten uit.
14
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
Welke resultaten willen we bereiken? ● Kennisontwikkeling en kennisdeling van deelmobiliteit. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Toelichting
Het verder vormgeven van de (kennis)makelaarsrol. Onderwerp breder
oranje
De landelijke kennisontwikkeling voor het MaaS-
trekken en koppeling maken tussen deelmobiliteit, MaaS en Hubs.
●
concept staan stil. In onze regio zijn na afronding ons uitgevoerd. Wij hebben via Xcarcity een bijeenkomst georganiseerd over de ontwikkeling van hubs. Uit gesprekken in de Binckhorst blijkt
Opdracht 1
en evaluatie van de pilot geen activiteiten door
dat zowel overheden als gebiedsontwikkelaars daar behoefte aan hebben. Verbinding leggen met landelijk programma Deelmobiliteit (Natuurlijk
blauw
Deelmobiliteit) voor harmonisatie van beleid en eisen aan deelmobiliteit. Nauw contact en inzet landelijke kwartiermaker deelmobiliteit voor de
blauw
harmonisatie van beleid en eisen deelmobiliteit. Organiseren regionaal overleg deelmobiliteit, MaaS en Hubs (4x per jaar).
blauw
Toewerken naar een nationale kennisbank deelmobiliteit.
blauw
Opdracht 2
● ● ● ●
Welke resultaten willen we bereiken? ● Realiseren duurzame gedragsverandering van reizigers.
Opdracht 4
De MRDH is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar, een samenwerkings- en uitvoerings organisatie die als doel heeft de bereikbaarheid (acceptabele hinder) in de regio te borgen gedurende de vele infrastructurele beheer-, onderhouds- en aanlegprojecten die in de komende decennia zijn gepland. Dat doen we door in te zetten op maatregelen die mobiliteitstransitie ondersteunen met de ambitie voor duurzame gedragsverandering.
Opdracht 3
Mobiliteitsmanagement via Zuid-Holland Bereikbaar
Opdracht 5
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting.
Opdracht 6
15
Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Toelichting
Zuid-Holland Bereikbaar opdracht geven om mobiliteitsmanagement in de
oranje
De bestuurscommissie Vervoersautoriteit heeft
regio nader uit te werken en uit te voeren.
●
het jaarplan 2024 Zuid-Holland Bereikbaar op 10 januari 2024 goedgekeurd. Zuid-Holland Bereikbaar is aan de slag gegaan met de uitvoering van dit jaarplan, waaronder het uitvoeren van de werkgeversaanpak. In het kader van het jaarplan hebben we afgesproken dat het eenmalig aanvullende
Opdracht 1
budget van de MRDH (€ 177.126) wordt ingevuld door maatwerkopdrachten op het gebied van mobiliteitsmanagement in het MRDH gebied. Wij zijn met Zuid-Holland Bereikbaar in overleg over Samenwerken met de uitvoeringsorganisatie Zuid-Holland Bereikbaar bij het
Opdracht 5
Opdracht 4
Opdracht 3
Opdracht 2
realiseren van duurzame gedragsveranderingen, hetgeen mede bijdraagt aan de klimaatdoelen. Actief deelnemen aan de werkgroepen Mobiliteitsmanagement en Logistiek en de gebiedsteams in de metropoolregio Rotterdam Den Haag.
oranje
●
de invulling van deze maatwerkopdracht. Zie voor een toelichting hierboven.
blauw
●
OV-concessies: Rail Rotterdam, Rail Haaglanden, Bus Rotterdam en omstreken, Bus Voorne-Putten en Rozenburg, Bus Haaglanden-Stad en Bus Haaglanden Streek en jaarlijkse vervoersplannen Via de OV-concessies en de daarbinnen afgesproken jaarlijkse vervoerplannen kunnen wij de OVmaatregelen ‘op straatniveau’ invoeren. De MRDH verleent en managet de concessies voor het OV (per bus, tram en metro). We houden toezicht op de uitvoering en sturen op de uitvoeringskwaliteit en reizigerstevredenheid. De vervoerders stellen jaarlijkse vervoerplannen op voor verbeteringen aan het OV en voeren de verbeteringen uit. De vervoerders doen, conform de afgesloten concessies, voorstellen en gemeenten adviseren vanuit lokaal perspectief op de vervoerplannen. De besluiten over de (randvoorwaarden voor de) concessies worden genomen in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Vervolgens wordt een gedragen vervoerplan na consultatie van gemeenten en consumentenorganisaties goedgekeurd.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Een verbeterd OV-systeem zodat het makkelijker en aantrekkelijk wordt voor de reiziger om het OV te gebruiken en een OV-systeem dat is afgestemd op lopen en fietsen en past in de buitenruimte. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Opdracht 6
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting.
16
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Toelichting
Het vergroten van de vervoercapaciteit waar de reizigersgroei dat op korte
oranje
Waar mogelijk schalen de OV-bedrijven EBS,
termijn noodzaakt.
●
HTM en RET op, maar personeelstekorten (chauffeurs/bestuurders, en ook onderhoudspersoneel) zorgen er nog steeds voor dat de vervoerscapaciteit kleiner is dan gepland en gewenst. Daarom zijn we een extern onderzoek gestart naar de problematiek op de OV-arbeidsmarkt en mogelijke oplossingen. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door bureau EBS, HTM en RET hebben hun medewerking aan dit onderzoek toegezegd.
Opdracht 1
Berenschot.
Wij verrekenen met de OV-bedrijven per 1 januari 2024 de dienstregelingskilometers die ze wel gesubsidieerd hebben gekregen maar die ze als
We onderzoeken samen met gemeenten de mogelijkheden van de combinatie van OV, maatwerkvervoer, WMO, last mile-activiteiten en deeldiensten. Voortzetten van de samenwerking tussen vervoerders en MRDH in de InnOVatieroute met praktische innovatie voor reizigers.
blauw
hebben.
●
Opdracht 2
gevolg van de personeelstekorten niet gereden
blauw
●
17
Opdracht 6
Het regionale basisnetwerk fiets bestaat uit ongeveer 1.400 km fietspad. Op basis van het regionale basisnetwerk fiets kunnen gemeenten de komende jaren subsidie tot maximaal 50% subsidie aanvragen om fietspaden in het netwerk te verbeteren. Daarbij maken we de koppeling met het programma verkeersveiligheid en gaat het om verbeteringen die de kwaliteit en de verkeersveiligheid verhogen.
Opdracht 5
Regionaal basisnetwerk fiets
Opdracht 4
De 21 gemeenten verbeteren de kwaliteit van het bestaande mobiliteitsnetwerk inclusief de knoop punten van verschillende vervoerssystemen zodat meer mensen het netwerk gebruiken en hoger waarderen. Zo verbeteren we de bereikbaarheid van de metropoolregio vanuit kwalitatief oogpunt en benutten we het bestaande netwerk beter. Een robuust, betrouwbaar, veilig en samenhangend netwerk in de metropoolregio is en blijft noodzakelijk. In het bijzonder voor de Mainport en de Greenport. Het vrachtverkeer maakt immers gebruik van hetzelfde autonetwerk. De aankomende decennia worden grootschalige werkzaamheden uitgevoerd in het kader van beheer en onderhoud van de infrastructuur. Dit is noodzakelijk om de kwaliteit van het huidige netwerk op orde te houden. Maar dit betekent structurele (forse) hinder als gevolg van verminderde capaciteit op het wegennetwerk. Daarom werken we met acht partners samen in Zuid-Holland Bereikbaar om de hinder te beperken en om duurzame gedragsverandering te realiseren (zie opdracht 3).
Opdracht 3
Opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk
De MRDH verleent subsidie voor verbeteringen op het regionale basisnetwerk fiets op basis van de samen afgesproken inhoudelijke randvoorwaarden. Daarnaast is de MRDH kennismakelaar. Wegbeheerders voeren de verbeteringen aan de fietspaden uit.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Circa 100 km fietspad op het regionaal basisnetwerk fiets is verbeterd in 2026 (incl. verkeersveilige inrichting). ● Vaststellen van een Regionale fietsagenda en de daaruit voorvloeiende uitvoeringagenda.
Opdracht 1
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Het mogelijk maken van het uitbreiden van het regionale fietsnetwerk door
blauw
●
Opdracht 5
Opdracht 4
Opdracht 3
Opdracht 2
overzicht en inzicht te verschaffen en advies te geven aan wegbeheerders.
Opdracht 6
Toelichting
Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid We werken vanuit de aanpak ‘Maak een punt van Nul’ aan het verminderen van het aantal slachtoffers in het verkeer. De vastgestelde verkeersveiligheidsagenda geeft een beeld van de risico’s van de infrastructuur, risico-gedragingen en risicogroepen in het verkeer. Vanuit dit beeld is duidelijk, waarop de komende jaren wordt ingezet. De MRDH ondersteunt de individuele gemeenten met kennis, accountmanagement en financiële middelen om gedragsinterventies en infrastructurele maatregelen tot uitvoering te brengen. De MRDH is gesprekspartner van het Rijk over het nationale verkeersveiligheidsbeleid en de rijksinzet in nationale kaders en (financiële) middelen.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Circa 160 projecten gerealiseerd voor verbetering van de verkeersveiligheid van het regionale mobiliteitsnetwerk. ● Een toename van het aantal deelnemende basisscholen aan SCHOOL op SEEF van 33% naar 62%. ● Een toename van het aandeel deelnemende voortgezet onderwijsscholen aan TotallyTraffic van 38% naar 49%. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Programmamanagement rond het Regionaal Programma
blauw
●
Gedragsbeïnvloeding 2022-2025. De gemeenten stimuleren en faciliteren in de ontwikkeling, uitvoering en
blauw
monitoring van (risico-gestuurd) verkeersveiligheidsbeleid. Periodieke terugkoppeling van de ontwikkeling van de verkeersslachtoffers
blauw
aan de bestuurscommissie Vervoersautoriteit.
18
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
● ●
Toelichting
Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Afronden van de pilots optimalisering Verkeershandhaving.
blauw
Monitoring Streefwaarden Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid
blauw
2025. Met partners ontwikkelen en uitvoeren van meer gedragscampagnes onder meer gericht op jongeren en risicogedragingen.
Toelichting
● ●
blauw
●
Autonetwerk en verkeersmanagement
Opdracht 2 Opdracht 3
Welke resultaten willen we bereiken? ● Advisering bij infrastructurele ingrepen en subsidiering voor optimalisatie in het wegennetwerk door wegbeheerders. ● Via Zuid-Holland Bereikbaar wordt het verkeersmanagement uitgevoerd en afstemming multimodale programmering werkzaamheden spoor & weg georganiseerd.
Opdracht 1
Met oog op optimalisatie van het bestaande wegennetwerk adviseren wij wegbeheerders bij infrastructurele ingrepen in het netwerk. Daarbij zoeken we naar aanvullende kansen (zoals fietsverbindingen) en mobiliteitsoplossingen gericht op duurzame gedragsverandering. Bij de doorstromingsmaatregelen openbaar vervoer wordt samen met de wegbeheerders gekeken waar bus en tram sneller door het netwerk kunnen rijden. We geven opdracht aan Zuid-Holland Bereikbaar voor het verkeersmanagement (monitoring en informatievoorziening bij ongevallen) en om de programmering van beheer- en onderhoudsprojecten tijdig op elkaar af te stemmen. De MRDH is adviseur voor de wegbeheerders bij infrastructurele ingrepen en is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar. De gemeenten, provincie Zuid-Holland en het Rijk (als wegbeheerders) zijn verantwoordelijk voor de realisatie van infrastructurele ingrepen en de afstemming van de wegwerkzaamheden met Zuid-Holland Bereikbaar als helpende schakel.
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Opdracht 4
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Uitvoeren knelpuntenanalyse metropolitaan wegennet over het jaar
blauw
2022 en deze toetsen aan de eisen van de Strategische Agenda. Met de
Toelichting
● Opdracht 5
uitkomsten van deze knelpuntenanalyse zal in overleg met de wegbeheerders gekeken worden of er wegen zijn waar maatregelen/(vervolg)onderzoeken noodzakelijk zijn. Overzicht hebben van de betrouwbaarheid en reistijd op het wegennetwerk. Nader inzicht in oorzaak en mogelijke maatregelen op wegen die niet voldoen
Actief deelnemen aan de werkgroep Programmering en Verkeersmanagement van Zuid-Holland Bereikbaar. Het beheren van het verkeersmodel, zodanig dat het verkeersmodel actueel/ beschikbaar is om te gebruiken voor de MRDH en gemeenten.
● ●
blauw
blauw
● ●
Opdracht 6
aan de netwerkeisen. Adviseren bij infrastructurele ingrepen.
blauw
blauw
blauw
●
19
Programma Knooppunten
Opdracht 3
Opdracht 2
Opdracht 1
De MRDH, stationsbeheerders en de individuele gemeente(n) zetten gezamenlijk in op een kwaliteitsverbetering van bestaande knooppunten hebben samen onderzocht en bepaald welke knooppunten worden aangepakt. De MRDH helpt vervolgens samen met betrokken partijen om de opgave uit te werken, de raakvlakken tussen modaliteiten onderling en met de ruimtelijke omgeving (onder meer de verstedelijking) te bespreken en de oplossingsrichtingen te verkennen. De MRDH helpt de gemeenten en andere partijen met de planvorming en het opstellen van een zogenaamd startdocument. Daarnaast verstrekt de MRDH subsidie voor de verbetering van het OV-knooppunt. De gemeente (als wegbeheerder) of de stationsbeheerder is verantwoordelijk voor de realisatie van de verbetering.
Welke resultaten willen we bereiken? ● Circa 18 OV-knooppunten zijn verbeterd in 2026. De volgende knooppunten staan op de planning: Capelsebrug, Delft Campus, Den Haag Hoornwijck, Den Haag Ypenburg, Pijnacker Zuid, Nootdorp, Lansingerland Westpolder, Schiedam Vijfsluizen, Maassluis West, Rhoon, Poortugaal, Barendrecht, Zoetermeer Station, Schiedam Centrum, Den Haag Laan van NOI, Rotterdam Beurs, Rotterdam Alexander en Rijswijk Station. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Het opstellen en laten vaststellen van verschillende startnotities.
blauw
De rol van kennismakelaar vervullen.
blauw
Het deelnemen aan werkgroepen van verschillende knopen (Laan van NOI,
Opdracht 6
Opdracht 5
Opdracht 4
Den Haag Moerwijk en Rotterdam Lombardijen). Zorgdragen voor een goede afstemming met beleidsontwikkeling op het gebied van fiets, waaronder actualisatie basisnet fiets.
Toelichting
● ● blauw ● blauw
●
OV-concessies, onderdeel assets Binnen de railconcessies HTM en RET maken wij afspraken over het beheer en onderhoud van de gehele portefeuille voor het financiële langere termijnperspectief. Daarnaast maken we afspraken over de raakvakken met lopen, fietsen, deelmobiliteit, vervoer over water, kwaliteit buitenruimte en verkeersveiligheid. We faciliteren verbeteringen aan het OV-netwerk door de komende jaren extra remisecapaciteit toe te voegen, zowel in Den Haag als Rotterdam en omstreken voor metro en tram. Onder meer op de locaties GAVI Den Haag, ’s Gravenweg en Waalhaven-Zuid Rotterdam. De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en maakt financiële afspraken met HTM en RET over het benodigde beheer en onderhoud van de assets (incl. remises) op basis van de kaders die in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit worden vastgesteld.
Welke resultaten willen we bereiken? ● We geven in de aankomende vier jaar opdracht voor beheer- en onderhoudsprojecten van het regionaal OV. ● De concessiehouders voegen de komende jaren extra remisecapaciteit toe voor metro en tram.
20
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Toelichting
Het actualiseren van de beheervisie van de MRDH.
oranje
We zijn als MRDH bevoegd gezag voor de
●
veiligheid en het beheer van de railinfrastructuur. Hierbij dienen we tenminste vierjaarlijks onze beheervisie aan te passen aan de actualiteit rondom het beheer van de Railassets.. actuele beleidsspeerpunten van MRDH. Voor de beheerders HTM en RET is onze geactualiseerde beheervisie een kaderstellend
Opdracht 1
Wij maken onze beleidskaders up-to-date met de
document voor het opstellen van strategische, en de jaarlijkse beheerplannen voor het beheer
de MRDH.
oranje
●
van de railassets. Wij hebben het beheerplan 2024 van HTM goedgekeurd. Het beheerplan 2023-2024 van RET is nog niet door ons goedgekeurd. We zijn met RET in gesprek over passende mitigerende
Opdracht 2
Het beoordelen van het beheerplan Rail assets (vloot en infrastructuur) van
maatregelen zodat het beheer van de Railassets binnen onze financiële kaders (bandbreedte
mogelijk, totaal gereed in 2025. Doorlopen planologische procedures remise GAVI-terrein.
blauw
assetsubsidie) wordt uitgevoerd.
Opdracht 3
Eerste stallingsmogelijkheden in verbouwde remise Harstenhoekplein
●
blauw
●
Opdracht 4 Opdracht 5 Opdracht 6
21
Opdracht 6 - Herstellen van het OV-systeem
In 2023 hebben we na een intensieve trajecten met de vervoerders HTM en RET maatregelenpakketten afgesproken die voor een (financieel) gezonde basis zorgen voor de toekomst van het OV. Daarmee is de basis gelegd voor het herstel van het OV. Ook de uitgangspunten voor het maatregelenpakket met EBS hebben we afgesproken. In 2024 besluit de bestuurscommissie over het maatregelenpakket met EBS. Onderdeel van de besluitvorming op 15 december 2023 was de beëindiging van het Transitieprogramma OV en corona. Afspraken uit het Transitieprogramma die doorlopen, krijgen een plaats in lopende concessies of in lopende programma’s en projecten. De bestuurscommissie neemt medio 2024 het besluit over de wijze waarop de voor dit Transitieprogramma beschikbare middelen in de toekomst worden ingezet. Vanaf 2024 hanteren we weer een reguliere vervoerplanprocedure voor de dienstregeling 2025. Ondanks dat we opdracht 6 hebben afgerond, gaat de lobby onverminderd door en is dat ook nodig voor de doorontwikkeling van het OV. We zetten in op meer Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer (BDU). Het gaat om een BDU die structureel rechtdoet aan de opgave waarvoor we nu en in de toekomst voor aan de lat staan. Dit betekent onder meer dat we inzetten op: ● voldoende middelen voor beheer en onderhoud en voldoende investeringsruimte om de groei in de regio te kunnen faciliteren.
● een positief beeld creëren over het OV. Dit moet bijdragen aan meer personeel dat graag in het OV wil werken en meer reizigers in het OV en daarmee hogere inkomsten. ● een juiste bijdrage voor het OV-studentenproduct. Doel is vraag en aanbod voor het studentenproduct beter in balans te brengen met een gezonde financiële basis.
Opdracht 6
Opdracht 5
Opdracht 4
Opdracht 3
Opdracht 2
Opdracht 1
Het algemeen bestuur heeft op 15 december 2023 besloten, na behandeling in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit op 15 november 2023, opdracht 6 af te ronden. In deze bestuursrapportage gaan we daarom niet meer in op de aparte activiteiten van opdracht 6, maar beschrijven we hieronder wat is afgesproken. Vanuit opdracht 1, 3 en 5 blijven we het OV ontwikkelen en versterken. Uitdagingen zoals voldoende personeel, maatregelen om het OV sneller te maken en de kwaliteit van het OV hebben onze blijvende aandacht en worden opgepakt vanuit die opdrachten.
22
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
3.1.2 Financiële afwijkingen Programma 1 Exploitatie verkeer en openbaar vervoer
Begroting 2024
bedragen in euro’s
Begroting 2024
Begrotingswijzigingen
na 1e Bestuursrapportage
2024-1
Lasten Beleid en programmering Verkeer
4.712.280
7.162.280
2.450.000
Openbaar vervoer
4.586.868
4.586.868
0
Subsidie CROW Kp-VV
900.000
900.000
0
10.199.148
12.649.148
2.450.000
435.533.270
577.857.787
142.324.517
Subtotaal Beleid en programmering Exploitatie openbaar vervoer Concessies Beheer en onderhoud infra
5.462.901
9.380.555
3.917.654
Subtotaal Exploitatie OV
440.996.171
587.238.342
146.242.171
Apparaatslasten Directe kosten personeel
3.515.195
3.592.904
77.709
Subtotaal Apparaatslasten
3.515.195
3.592.904
77.709
Financiering Rente
22.157.857
16.556.168
-5.601.689
Subtotaal Financiering
22.157.857
16.556.168
-5.601.689
Vennootschapsbelasting Heffing vennootschapsbelasting
375
375
0
Subtotaal Vennootschapsbelasting
375
375
0
476.868.746
620.036.937
143.168.191
Onttrekking fonds BDU
448.277.475
492.585.088
44.307.613
Rente
22.157.857
16.556.168
-5.601.689
Marktconformiteits-opslag
8.152.654
6.996.834
-1.155.820
Overige inkomsten
5.927.798
109.898.847
103.971.049
484.515.784
626.036.937
141.521.153
Totaal lasten Baten
Totaal baten Saldo van baten en lasten
7.647.038
6.000.000
-1.647.038
Toevoeging risicoreserve financiering
-7.647.038
-6.000.000
1.647.038
0
0
0
Resultaat
23
Toelichting financiële afwijkingen Lasten Beleid en programmering Verkeer De begroting wordt verhoogd met € 2,45 miljoen. MRDH fungeert als kassier voor de rijksbijdrage voor de exploitatie van Zuid-Holland Bereikbaar (€ 2,45 miljoen). De extra lasten worden gedekt door een extra rijksbijdrage via de BDU beschikking. Openbaar vervoer Er wordt momenteel geen begrotingswijziging voorgesteld.
Exploitatie openbaar vervoer Binnen de exploitatie van het openbaar zijn er drie ontwikkelingen in 2023 zijn ingezet die bepalend zijn voor lasten in 2024 financiële kader voor het programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer: 1. Met instemming van de motie Bikker wordt het regionaal openbaar vervoer structureel met € 300 miljoen extra ondersteund. Met € 300 miljoen is het landelijk mogelijk om de voor 2024 voorziene tariefstijging van 11,7% in het regionaal openbaar vervoer structureel af te wenden, waarbij er in 2025 weer reguliere indexatie van de tarieven zal plaatsvinden. De decentrale overheden verwachten dat hiervoor structureel circa € 160 miljoen nodig is. De resterende € 140 miljoen is jaarlijks beschikbaar voor de instandhouding aan het regionaal openbaar vervoer. De verwachting is dat van de € 300 miljoen extra middelen jaarlijks € 72,9 miljoen bij de MRDH terecht komt. Voor het afwenden van de tariefstijging is € 39,5 miljoen beschikbaar. Voor de railconcessies betekent dit lagere (norm)opbrengsten, wat leidt tot een hogere subsidie richting de vervoerders en voor de busconcessies verhoogt de MRDH de jaarlijkse subsidie met een compensatie voor het niet doorvoeren van de tariefstijging. Voor de instandhouding resteert dan € 33,4 miljoen voor de MRDH. 2.
De contractvergoeding Studentenreisrecht OV (SOV) voor 2024 is herijkt als onderdeel van het contract tussen OCW en vervoerders. Als gevolg keert OCW een lagere contractvergoeding uit aan de OV-contractpartijen. Naar aanleiding van motie Krul is eenmalig ondersteuning van het OV in 2024 toegezegd. Normaal gesproken heeft de MRDH hier geen rol in, maar er is besloten om de eenmalige bijdrage via de BDU aan vervoerders uit te keren. Naar verwachting gaat het voor de MRDH om € 15,2 miljoen. 3. het algemeen bestuur heeft op 15 december 2023 ingestemd met de besluiten in het kader van Borging toekomstbestendig OV in de hele regio. Financieel is besloten om een reservering in de OV-exploitatiebegroting op te nemen van € 145 miljoen. Van de € 145 miljoen wordt € 137 miljoen gedekt uit de beschikbare financiële ruimte binnen het BDU saldo. Het besluit voor deze aanvullende middelen voor het OV zullen uiteindelijk worden verwerkt in de subsidies voor de exploitatie van het openbaar vervoer. In deze bestuursrapportage zijn de gevolgen op hoofdlijnen verwerkt op basis van de voorgestelde aanpassingen in het besluit. De detailuitwerking van de besluiten vindt in de eerste helft van 2024 plaats. De definitieve verwerking in de vorm van aangepaste subsidieverleningen voor 2024 moet nog plaatsvinden en zal naar verwachting bij de 2de bestuursrapportage worden verwerkt.
24
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
Concessies De concessies zoals opgenomen in de initiële begroting 2024 en nu de 1ste bestuursrapportage zijn eigenlijk niet meer vergelijkbaar, zeker voor het exploitatie gedeelte, omdat door het bovengenoemde besluit bij punt 3 de uitgangspunten van de concessies niet meer hetzelfde zijn. Het besluit is bedoeld om een nieuw startpunt te creëren aansluitend bij nieuwe werkelijkheid. De verhoging van de lasten met € 142,3 miljoen wordt veroorzaakt door de volgende gebeurtenissen: Concessies
Mutatie lasten €
De toevoeging van de Bikker gelden: Afwending tariefstijging
+
39,5 miljoen
Instandhouding regionaal OV SOV-herijkingscompensatie
+ +
33,4 miljoen 15,2 miljoen
Actualisatie concessies n.a.v. verweking besluit borging toekomstbestendig OV en de toepassing van de actuele
+
42,3 miljoen
indexatiecijfers De begrote lasten stijgen door vrijval uit vaststellingen voor assets uit eerdere jaren die binnen het asset budget van
+
9,2 miljoen
schuift het budget door naar 2024. Personen vervoer over water is geactualiseerd op basis van de gemaakte afspraken.
+
0,5 miljoen
De verwachte lasten voor de stimuleringsmaatregelen uit het transitieplan zijn hoger in 2024. Dit gaat om
+
1,3 miljoen
verschuiving van de lasten tussen de jaren en niet een wijziging van het budget. Voor maatwerk vervoer schuift het niet gebruikte budget in 2023 door naar 2024.
+
0,9 miljoen
Totaal
+ 142,3 miljoen
2023 waren gereserveerd voor aanvullende aanvragen. Die aanvragen zijn er niet geweest voor assets in 2023, dus
Beheer en onderhoud infra De verlaging van de lasten met € 3,9 miljoen wordt veroorzaakt door de volgende gebeurtenissen: Beheer en onderhoud infra
Mutatie lasten €
De lasten en baten voor de abri concessie zijn geactualiseerd. Per saldo blijft het een saldo neutrale concessie.
+
3,4 miljoen
Diverse mutaties binnen de overige assets, zoals doorschuif van DRIS budget uit 2023 naar 2024.
+
0,5 miljoen
Totaal
-
3,9 miljoen
Apparaatslasten De stijging van de lasten betreft de verwerking van de cao stijging. Zie voor de verdere toelichting de paragraaf Bedrijfsvoering (opgenomen in hoofdstuk 5.3). Financiering Gewijzigd op basis van een nieuwe opgave van de vervoerders van de benodigde financiering in 2024. Zie voor een verdere toelichting op de daling van de rentebaten de paragraaf Financiering (opgenomen in hoofdstuk 5.1). Vennootschapsbelasting Zie voor de toelichting van de vennootschapsbelasting de paragraaf Weerstandsvermogen en risico’s (opgenomen in hoofdstuk 5.2).
25
Baten Onttrekking fonds BDU De BDU-onttrekking betreft het saldo van de kosten minus de overige inkomsten van derden. Rente en Marktconformiteits-opslag Gewijzigd op basis van een nieuwe opgave van de vervoerders van de benodigde financiering in 2024. Overige inkomsten De verhoging van de overige inkomsten met € 104,0 miljoen wordt veroorzaakt door de volgende gebeurtenissen: Onderwerp
Mutatie lasten €
De toevoeging van de Bikker gelden: Afwending tariefstijging
+
39,5 miljoen
Instandhouding regionaal OV SOV-herijkingscompensatie
+ +
33,4 miljoen 15,2 miljoen
Rente inkomsten op de liquide middelen die bij de initiële begroting nog niet waren begroot.
+
14,0 miljoen
De lasten en baten voor de abri concessie zijn geactualiseerd. Per saldo blijft het een saldo neutrale concessie.
+
1,9 miljoen
Totaal
+ 104,0 miljoen
26
MRDH
●
1e Bestuursrapportage 2024
3.2 Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer De begroting voor het programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer is opgezet langs de opdrachten uit de Strategische Agenda voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Het gaat voor dit programma om de volgende drie opdrachten:
Opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren Opdracht 3 - Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren Opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk
3.2.1 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?
Opdracht 1
Bij iedere opdracht zijn in de Strategische Agenda resultaten beschreven. Deze resultaten geven antwoord op de vraag wat we de komende jaren willen bereiken. De resultaten zijn gekoppeld aan één of meer activiteiten. Deze activiteiten geven aan wat we gaan doen om deze resultaten te bereiken.
Opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren
Opdracht 2
Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe)
Opdracht 3
In dit programma werken regionale partners (provincie Zuid-Holland, gemeenten Rotterdam en Den Haag en de MRDH) samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de opgave om verstedelijking en mobiliteit in samenhang op te pakken. We bepalen samen met Rijk en regio welke investeringen op de (middel)lange termijn nodig zijn om de bereikbaarheid in de regio te garanderen en dragen daar financieel aan bij.
Opdracht 4
Welke resultaten willen we bereiken? ● Realisatie van Viersporigheid bij Schiedam Centrum (emplacement). ● No Regret-maatregelen CID-Binckhorst voor de ontsluiting woningbouw. ● Fietsmaatregelen realiseren in het kader van Westland Greenport 3.0. ● Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking (MOVV): Metronet vaker en sneller rijden. ● Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking (MOVV): ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail. Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Viersporigheid Emplacement: Samen met het ministerie van Infrastructuur
blauw
en Waterstaat en de provincie Zuid-Holland invulling geven aan de rol van
Opdracht 5
● Blauw: project loopt volgens begroting; ● Oranje: project loopt niet volgens begroting. Toelichting
●
opdrachtgever. Op basis van voortgangsrapportages plantoetsing om te
voor de drie Metropolitane fietsroutes en op basis van subsidieaanvragen van
Opdracht 6
waarborgen dat de middelen van de MRDH doelmatig worden besteed. blauw Fietsmaatregelen Westland: De wegbeheerders starten met de planuitwerking
●
wegbeheerders verlenen wij subsidies.
27
Aangegeven inspanning/activiteit
Status
Toelichting
No Regret Binckhorst: het realiseren van een No Regret-pakket aan
oranje
De gemeente Den Haag geeft aan dat de drie
maatregelen in het CID-gebied op het gebied van fiets, hubs en OV-
●
doorstroming.
fietsprojecten Velostrada, Nieuwe Tolbrug (als onderdeel van de MFR route Den Haag - Pijnacker) en Trekvlietbrug een vertraging hebben van 1 tot2 jaar. De vertraging is het gevolg van een meer tijdvergend participatietraject (Velostrada) en en de wijze van aanbesteden (Trekvlietbrug). Bij de NIewue
Opdracht 1
Tolbrug worden aanvullende studies uitgevoerd en wordt aan de hand van de uitkomsten een Een realisatiebesluit nemen voor het project MOVV Metronet.
blauw
MOVV ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail:
oranje
• opstarten definitief ontwerp perron verlening gekoppeld rijden lijn 4
● ●
(fase 1).
participatietraject gestart. Gekoppeld rijden op Randstadrail lijnen zorgt dat we kunnen groeien met het OV; er ontstaat ruimte op het samenloopdeel voor
Opdracht 2
de groei van RandstadRail lijn 3 en 4 en de frequentieverhoging op de E-lijn. Tevens ontstaat ruimte voor groei in de Haagse tramtunnel. We hebben een technische analyse laten uitvoeren naar gekoppeld rijden, daaruit kwam