4. Bestemmingsplan gemeente Zuidland gemeente Bernisse mei 2013 - bijlage
Tekst van het document
BESTEMMINGSPLAN ZUIDLAND GEMEENTE BERNISSE mei 2013
Nummer
Procedurefase
Datum
01
Concept
mei 2012
02
Voorontwerp
juni 2012
03
Ontwerp
november 2012
04
Vastgesteld Raad
21 mei 2013
Bestemmingsplan Zuidland
Opdrachtgever Gemeente Bernisse
Documentnaam 645_Kern Zuidland_20130409_RhK_TL_BPtV.doc
IMRO nummer NL.IMRO.0568.BNSZLDDRP012011-0902
Datum 22-5-2013
Toelichting
Inhoudsopgave hoofdstuk 1
Inleiding
3
Algemeen Ligging en begrenzing plangebied Vigerende Bestemmingsplannen Het bestemmingsplan Leeswijzer
3 4 4 5 5
hoofdstuk 2 Beschrijving plangebied
7
2.1 2.2 2.3 2.4
Algemeen Historische ontwikkeling Ruimtelijke structuur Functionele structuur
7 7 10 17
hoofdstuk 3 Beleidskader
21
3.1 3.2 3.3 3.4
21 21 23 26
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Inleiding Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
hoofdstuk 4 Sectorale aspecten
37
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
37 39 40 44 45 47 48 59 59 61 66 66
Verkeer en infrastructuur Bedrijven en milieuzonering Externe veiligheid Kabels en leidingen Geluidshinder Luchtkwaliteit Archeologie en cultuurhistorie Bodem Ecologie Water Milieueffectrapportage Duurzaamheid
hoofdstuk 5 Juridische planbeschrijving
69
5.1 5.2
Plansystematiek De bestemmingen
69 69
hoofdstuk 6 Handhaving
79
6.1 6.2 6.3
Algemeen Doelstelling Handhaving Uitvoering handhaving
79 79 80
hoofdstuk 7 Uitvoerbaarheid
81
7.1 7.2
81 81
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
Bestemmingsplan Zuidland
1 - 82
Figuur 1.1 Globale ligging plangebied.
Bestemmingsplan Zuidland
2 - 82
hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Algemeen
Dit document vormt de toelichting op het bestemmingsplan 'Zuidland'. Het bestemmingsplan bestaat, naast deze toelichting, uit een verbeelding en bijbehorende regels. Dit bestemmingsplan heeft een consoliderend karakter. Slechts ondergeschikte en concrete ontwikkelingen zullen in het bestemmingsplan worden opgenomen. In dit bestemmingsplan gebeurt dit met drie wijzigingsbevoegdheden, een aan de Mr. P.J. Oudweg, een bij de begraafplaats aan de Kerkweg en een aan de Hoofd 19. In dit hoofdstuk worden de aanleiding en leeswijzer van dit bestemmingsplan uiteen gezet. Daarnaast wordt specifiek ingegaan op de ligging van het plangebied evenals de begrenzingen van het plangebied. Ook wordt aangegeven wat de voorheen vigerende bestemmingsplannen zijn.
De gemeente Bernisse is momenteel bezig met het actualiseren van haar vigerende bestemmingsplannen. Actualisatie van de bestaande bestemmingsplannen vindt niet zozeer plaats vanwege nieuwe ruimtelijke opvattingen of ontwikkelingen, maar omdat de Wro voorschrijft dat een bestemmingsplan per tien jaar moet worden herzien. In dat kader is besloten om de vigerende bestemmingsplannen voor Zuidland te herzien. Naast dit bestemmingsplan worden eveneens de bestemmingsplannen geactualiseerd van de kernen Geervliet, Heenvliet, Oudenhoorn, Simonshaven en het bedrijventerrein Zuidland. Voor de kern Abbenbroek en het buitengebied is het geactualiseerde bestemmingsplan al vastgesteld.
Het merendeel van de bestemmingsplannen is ouder dan 10 jaar en is daarom aan herziening toe. Met de herziening wordt ook een uniformiteit in de bestemmingsplanregels aangebracht. Met dit bestemmingsplan wordt ook het aantal bestemmingsplannen binnen de gemeente verminderd, waardoor de toegankelijkheid van de bestemmingsplannen wordt vergroot. De leesbaarheid en toegankelijkheid van bestemmingsplannen is ook vergroot door de komst van de landelijk geldende richtlijn Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2008 (SVBP2008) en de digitaliseringverplichting die is voorgekomen uit de Wro. Per 1 oktober 2010 is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) in werking getreden. Deze wet heeft voor wat betreft bestemmingsplannen geen ingrijpende inhoudelijke wijzigingen opgeleverd, maar brengt wel nieuwe begrippen mee voor bestaande instrumenten.
Het doel van het onderhavig bestemmingsplan is om te voldoen aan de actualiseringsplicht uit de Wro voor 1 juli 2013 en het bestemmingsplan conform SVBP2008 en de Wabo digitaal raadpleegbaar te stellen met een doorloop van 10 jaar.
Bestemmingsplan Zuidland
3 - 82
1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Het plangebied omvat de gehele kern van Zuidland en sluit aan op het bestemmingsplan Buitengebied van de gemeente Bernisse. Zuidland is de grootste kern van Bernisse en is ook redelijk centraal gelegen binnen de gemeente, maar is wel één van de zuidelijke kernen. Zuidland is ten westen van de Bernisse en de Stompaardse plas gelegen. Het plangebied ligt ongeveer 2 km ten noorden van de Haringvliet en ligt grofweg tussen Spijkenisse en Hellevoetsluis in.
Figuur 1.2 Begrenzing Plangebied.
1.3
Vigerende Bestemmingsplannen
Het onderhavige bestemmingsplan 'Zuidland' voorziet in een nieuwe bestemmingsregeling van de kern Zuidland binnen de gemeente Bernisse. Dit bestemmingsplan vervangt de onderstaande bestemmingsplannen.
Bestemmingsplan
Vastgesteld Gemeente
Goedgekeurd Provincie
1
De Eilanden van Zuidland: De Groene kamers
13-02-1996
18-06-1996
2
Dorpsgebied Zuidland
08-01-2002
22-07-2002
3
De Tramhalte
11-12-2000
15-03-2001
Bestemmingsplan Zuidland
4 - 82
1
3
2
Figuur 1.3 Begrenzing bestemmingsplanplangebieden
1.4
Het bestemmingsplan
Het bestemmingsplan ‘Zuidland’ bestaat uit drie delen: een verbeelding, regels en een toelichting. De verbeelding en de regels vormen het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. De toelichting bevat een motivatie en verantwoording van de keuzes die in het bestemmingsplan zijn gemaakt. Daarnaast zijn in de toelichting onder andere het vigerende beleid en diverse milieuaspecten beschreven. Om de uitvoerbaarheid van de het plan te kunnen aantonen worden verschillende sectorale onderzoeken uitgevoerd. Omdat binnen het plangebied geen nieuwe ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt, heeft het bestemmingsplan een consoliderend karakter. Uitgebreid onderzoek naar een aantal aspecten is derhalve niet noodzakelijk.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een middels de historische ontwikkeling, ruimtelijke structuur en de functionele structuur een beschrijving van het plangebied gegeven. In hoofdstuk 3 worden vervolgens de relevante beleidsstukken behandeld op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Daarna wordt in hoofdstuk 4 de verschillende sectorale aspecten van het bestemmingsplan bekeken. Hierbij moet gedacht worden aan onderzoeken zoals luchtkwaliteit, externe veiligheid, akoestische onderzoeken en dergelijke. In hoofdstuk 5 wordt de juridische vertaling beschreven van het bestemmingsplan en Hoofdstuk 6 benoemt het handhavingsbeleid van de gemeente. Hoofdstuk 7 gaat tot slot in op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.
Bestemmingsplan Zuidland
5 - 82
Bestemmingsplan Zuidland
6 - 82
hoofdstuk 2 2.1
Beschrijving plangebied
Algemeen
Zuidland maakt deel uit van de gemeente Bernisse. De gemeente Bernisse, die bestaat uit zes kernen en een groot buitengebied, ligt op het eiland Voorne-Putten, dat deel uitmaakt van het Deltagebied van Zuidwest-Nederland. Door haar landelijke uitstraling contrasteert de gemeente sterk met de omliggende stedelijke gebieden van Hellevoetsluis, Spijkenisse en de Botlek. De gemeente Bernisse wordt in noordzuidrichting doorsneden door de gelijknamige rivier. Zuidland ligt aan de westoever van de Bernisse, min of meer centraal binnen de gemeente Bernisse, maar is wel één van de zuidelijke kernen.
2.2 Historische ontwikkeling 2.2.1
Algemeen
In het grondgebied van de huidige gemeente Bernisse vond de eerste permanente bewoning plaats vanaf de 8e eeuw, op de hoger gelegen gronden tussen de stromen en kreken in het veengebied. Vanaf de late middeleeuwen vond meer grootschalige bedijking plaats, waardoor veenpolders (kleine polders omgeven door een ringdijk) ontstonden. Karakteristiek voor deze polders is de aanwezigheid van een dorpje aan de dijk. Zuidland is een typisch voorbeeld van een dergelijk dorp. De Molendijk, Gooidijk (Stationsweg) en Drogendijk zijn ook in de huidige situatie nog aanwezig. Door het afdammen van kreeklopen en het realiseren van meer dijken werden vervolgens nieuwe polders ontgonnen. Uiteindelijk werd heel Voorne-Putten ingepolderd, met uitzondering van de Bernisse, die tot in de late middeleeuwen een vaarweg van betekenis was.
In de middeleeuwen werden aan de Bernisse vijf nederzettingen gesticht: Heenvliet, Geervliet, Abbenbroek, Zuidland en Simonshaven. De oorsprong van deze dorpen ligt rond havens die aan weerszijden van de Bernisse ontstonden door afdamming van bestaande kreken. De bebouwingskernen ontstonden gelijktijdig met de aanleg van de eerste dijken en kregen vaak een karakteristieke hoefijzervorm, doordat bebouwing werd opgericht aan drie zijden van de haven. De eerste uitbreiding van de dorpen vond vervolgens in veel gevallen plaats langs het ‘polderpad’, dat de haven met het achterliggende poldergebied verbond en waarlangs ook de kerk met het kerkhof was gesitueerd.
Bestemmingsplan Zuidland
7 - 82
Figuur 2.1 Topografische kaart ca. 1905. (bron: Grote historische topografische atlas)
Door de verlanding van de Bernisse en de havens vanaf de tweede helft van de 16e eeuw kwam een eind aan de periode van economische bloei. Van handelskernen transformeerden de dorpen tot kernen waar landbouw de belangrijkste inkomensbron vormde. Hierdoor is enkele eeuwen lang sprake geweest van een lage dynamiek in de dorpen, die gepaard ging met een zeer beperkte groei. In de 19e en 20e eeuw werden in de omgeving van de gemeente grootschalige haven- en industriegebieden ontwikkeld, waar veel inwoners van de dorpskernen werk vonden. In de loop van de 20e eeuw heeft dit geleid tot de realisering van planmatig opgezette woonbuurten, in aansluiting op de historische ring- en lintstructuren van de dorpen.
2.2.2
Zuidland
Zuidland is een gaaf voorbeeld van een historische nederzetting in het gebied van de Zuid-Hollandse eilanden. Het dorp kenmerkt zich als een bedijkingskern, welke is ontwikkeld rond een vroegere havenkom. De kleinschalige structuur van smalle straatjes, de aaneengesloten bebouwing met panden van geringe afmetingen en de terzijdeligging van de Hervormde Kerk zijn typisch voor de dorpskernen op het eiland Voorne – Putten.
Zuidland is gesitueerd aan de westzijde van de Bernisse. Het noordelijke deltagebied bestond in 1250 grotendeels uit klei op veengebieden. De breedte van de Bernisse was rond 1200 gelijk aan de afstand tussen de Stationsweg en de Slompaardsedijk. Het dorp dateert waarschijnlijk uit de 14e eeuw, toen de aanwassen op Voorne-Putten werden bedijkt en door de heren uitgegeven aan edelen en burgers.
Bestemmingsplan Zuidland
8 - 82
Aanleiding voor de situering van Zuidland is wellicht een oude stroom welke ongeveer ter plaatse van de Ring in de Bernisse uitkomt. Het dorp is gelegen aan de rand van de polder op een punt waar de lozing van het overtollige water via Zuidlandsche Polder kon plaatsvinden. De opzet van Zuidland vertoont een sterke verwantschap met andere Bernissehavens, zoals Abbenbroek en Heenvliet.
De historische kern van Zuidland wordt gekenmerkt door een regelmatig verkavelingspatroon met percelen, welke georiënteerd zijn op het Hoofd, de Ring, de Dorpsstraat en de Breedstraat. De kerk heeft, zoals bij alle historische kerken, een oriëntatie in oost-westrichting. De dijk langs de Bernisse loopt ter hoogte van het dorp over in een smalle straat, welke toegang geeft tot de Ring en wordt vervoegd via de Molendijk. Erg karakteristiek is het zicht op ‘De Arend', de korenmolen aan de Molendijk. Het Hoofd vormde vroeger het eindpunt van de havenkom. Deze havenkom is, zoals blijkt uit de kadastrale minuut, waarschijnlijk in de 18e eeuw afgedamd. In 1878 is boven op de dam, dwars op de Ring, een bebouwingsstrook gerealiseerd met het raadhuis, een school en een woning. Het resterende gedeelte van de Haven is in later tijd omgevormd tot een vijver met een rondom gelegen park, waarin een achthoekige muziektent is opgenomen. Na de eerste wereldoorlog vindt bebouwing plaats buiten de oorspronkelijke kern in de vorm van lintbebouwing langs de Kerkweg en de Langeweg en een complex woningwet woningen nabij de Kerkweg. Na de Tweede Wereldoorlog vindt een oriëntatie plaats op de Rotterdamse haven met als gevolg een verdere uitbreiding van het dorp in de vorm van woningbouw; eerst aan de westzijde en later aan de oostzijde.
Figuur 2.2 Topografische kaart. (bron: ANWB topografische atlas Zuid-Holland)
Bestemmingsplan Zuidland
9 - 82
2.3 Ruimtelijke structuur 2.3.1
Algemeen
In Zuidland is de historische structuur in het hedendaagse dorp nog duidelijk te herkennen. Vanuit de historische kern rondom de kerk lopen enkele bebouwingslinten naar het buitengebied. Ten westen van de historische kern zijn er in de loop van de tijd verschillende woonbuurten gebouwd, als een schil om de kern heen. De Kerkweg vormt daarbij de grens tussen de kern en het bedrijventerrein en het buitengebied. Ruimtelijk gezien is Zuidland in acht deelgebieden te verdelen. De deelgebieden hebben elk een eigen kenmerkende structuur. Het hart van het dorp wordt gevormd door het historisch centrum van Zuidland (1): het gebied rond de Ring, de Breedstraat en de Kerkstraat. Samen met de Dam en het Hoofd heeft dit gebied de status als rijksbeschermd dorpsgezicht. De bebouwingslinten (2) die vanuit het centrum naar het buitengebied lopen vormen het tweede deelgebied. Dit zijn de linten Molendijk, Drogendijk, Kerkweg, Raadhuisstraat en Stationsweg. Langs deze wegen staat in een onregelmatig patroon vrijstaande bebouwing, afgewisseld met open plekken. De deelgebieden 3 t/m 7 worden gevormd door planmatig opgezette woonbuurten. Deelgebied 3 is een vooroorlogse woonbuurt rondom de Wilhelminastraat. De structuur van deze buurt is gebaseerd op het patroon van de poldersloten en de buurt heeft een sterk samenhangende architectuur.
Het deelgebied 4 wordt gevormd door de woonbuurten met een rationele stroken en blokverkaveling. Deze buurten liggen tussen de Kerkweg en de Verlorenkost / Emmastraat / Trambaanpad en tussen de Raadhuisstraat en de Mr. J.R. Thorbeckestraat. In dit deelgebied ligt aan de Julianastraat, Christinastraat en Wilhelminastraat een zone met maatschappelijke voorzieningen. Het deelgebied 5 wordt gevormd door een woonbuurt met het woonerfconcept. Het deel tussen de Kerkweg en Weidesingel kenmerkt zich door een strakke en rechtlijnige opzet, terwijl het deel tussen de Weidesingel en Molendijk een grillig verloop heeft. Het deelgebied 6 is de buurt tussen de Beeldsweg en Het fietspad (Trambaanpad). Deze buurt heeft een moderne opzet met veel water, deels rechte en deels gebogen straten. De villabuurt Het Landgoed Gooischedijk vormt deelgebied 7. De meanderende ontsluitingsweg Gooischelaan ontsluit de vrijstaande villa’s. Het achtste deelgebied is een gevarieerd deelgebied dat wordt gevormd door bedrijven, een appartementcomplex en sportvelden ten westen van de Molendijk / Krommedijk en de begraafplaats aan de Kerkweg.
Bestemmingsplan Zuidland
10 - 82
1 Historisch centrum 6
2 Bebouwingslinten
7
3 Vooroorlogse woonbuurt
2 3
4 Woonbuurt in blokken- en stroken
1
4
verkaveling 8 2
2
5 Woonerven 6 Moderne woonbuurt 7 Villabuurt
5 8
8 Gevarieerde zone 2
Figuur 2.3 Deelgebieden Zuidland
Historisch centrum In aard en opzet is Zuidland anders dan de andere Bernisse-nederzettingen. In Zuidland is sprake van een compleet met bebouwing omgeven stedelijke ruimten. De dorpsruimten zijn opvolgend en verschillen van karakter, zowel qua aard als opzet. De drie belangrijkste openbare ruimten in de historische kern zijn de Ring, de Breedstraat en de Kerkstraat met kerk. Daarnaast kenmerkt de historische kern zich door een tweedeling naar hoog en laag, respectievelijk de dijk met aangrenzende Ring en het achterliggende lager gelegen gedeelte van de kern in de richting van de Oude Watering. De bebouwing bestaat uit veelal aaneengesloten woonhuizen op smalle, diepe percelen. De woningen hebben door variatie in nok- en goothoogte, variatie in kopgevels en in materiaal- en kleurgebruik een individueel karakter. De bebouwing aan de open ruimten onderscheiden zich van de bebouwing langs de straten door de forsere bouwmassa’s en -hoogtes. De bouwhoogte langs de straten is één tot anderhalve laag met kap, terwijl in de pleinwanden de bebouwing tot twee lagen met kap hoog is.
Bebouwingslinten De linten Molendijk, Drogendijk, delen van de Kerkweg, Raadhuisstraat en Stationsweg zijn de uitlopers van het historisch centrum van Zuidland. De bebouwingslinten hebben een onregelmatig bebouwingspatroon met verspreide, vrijstaande woningen afgewisseld door open plekken en clusters aaneengesloten woningen. Tussen de bebouwing door zijn er doorzichten naar het achtergebied. De oriëntatie van de bebouwing is zowel evenwijdig aan de weg als haaks op de weg. De bebouwing in de linten varieert van kleinschalige arbeiderswoningen tot forse boerderijen. Aan de Molendijk staat de molen ‘De Arend’, waar nog steeds graan wordt gemalen en verkocht.
Bestemmingsplan Zuidland
11 - 82
De linten kenmerken zich door een grote verscheidenheid aan bouwmassa’s en bouwhoogten. Door latere verdichting zijn er langs de bebouwingslinten verschillende architectuurstijlen te vinden. De linten Stationsweg, Molendijk en Drogendijk zijn dijklinten. De bebouwing langs deze linten staat zowel op de kruin van de dijk als op de voet of op enige afstand ervan. Langs de Kerkweg en de Raadshuisstraat ligt de bebouwing op dezelfde hoogte als de weg.
Vooroorlogse woonbuurt In Zuidland vormt de woonbuurt rondom de Wilhelminastraat (tussen Julianastraat en Pr. Bernardstraat en tussen de Emmastraat en Willemstraat) de eerste planmatige uitbreiding van het historisch centrum. De structuur van deze uitbreiding volgt het patroon van de poldersloten. De woningen hebben een per bouwstrook een grote samenhang in architectuur. Per bouwstrook is de rooilijn recht, is de bouwhoogte gelijk en kent het materiaal- en kleurgebruik een grote samenhang. De architectuur, uit de jaren ’30, mist de voor die tijd kenmerkende uitgesproken detaillering met omtimmerde dakoverstekken en horizontale geleding. Aan het Oranjeplein staat een cluster nieuwbouw seniorenwoningen rondom een pleintje waar ook geparkeerd wordt. Deze woningen zijn in dezelfde stijl gebouwd als de rest van de woonbuurt.
Woonbuurt in blokken- en stroken verkaveling Het deelgebied 4 wordt gevormd door de woonbuurten met een rationele stroken en blokverkaveling. Deze buurten liggen tussen de Kerkweg en de Verlorenkost / Emmastraat / Trambaanpad en tussen de Raadhuisstraat en de Mr. J.R. Thorbeckestraat. Deze woonbuurten zijn opgebouwd uit een helder stratenpatroon waar de gelijkvormige bouwblokken gesitueerd zijn langs straten. De wijk kent een hoge bebouwingsdichtheid met seriematige woningbouw en heeft enkele open (speel)plekken. De bouwstroken hebben binnen hetzelfde bouwblok een gelijke hoogte en verschijningsvorm. De bouwblokken verschillen onderling sterk van elkaar. Er komen verschillende woningtypes voor, zoals drive-inwoningen, geschakelde woningen, woningen met een plat dak en met een lessenaarsdak. Naast eengezinswoningen liggen er in deze buurt ook geclusterd enkele maatschappelijke voorzieningen en gestapelde woningen (tot 3 bouwlagen).
Maatschappelijke voorzieningen In dit deelgebied ligt aan de Julianastraat, Christinastraat en Wilhelminastraat een zone met maatschappelijke voorzieningen en gestapelde woningbouw. In deze zone bevinden zich onder andere scholen, de bibliotheek, een kerk en een verpleeghuis. Deze bebouwing staat vrij en is rondom zichtbaar, alle gevels dienen daarom als voorgevels behandeld te worden. De gebouwen bestaan uit één tot drie bouwlagen met overwegend plat dak. De klokkentoren van de kerk vormt in deze zone een hoogteaccent.
Bestemmingsplan Zuidland
12 - 82
Woonerven Het deelgebied met woonerven kent twee delen, het deel tussen de Kerkweg en Weidesingel en het deel tussen de Weidesingel en Molendijk. De structuur van het deel tussen de Kerkweg en Weidesingel is strak en rechtlijnig van opzet. Het kenmerkt zich door doodlopende straten en wonen aan woonpaden. Het openbaar gebied is ingericht als verblijfsgebied waarbij de auto ondergeschikt is. In de straten en paden zijn groenstroken opgenomen wat de buurt een groen beeld geeft. De woningen zijn overwegend grondgebonden en zijn twee lagen met kap hoog. Typerend voor de bebouwing zijn de aanbouwen aan de voorzijde waarboven het schuine dakvlak doorloopt. De structuur van het deel tussen de Weidesingel en Molendijk is grillig van opzet. Het kenmerkt zich door een rondlopende straat met doodlopende straten. Het openbaar gebied is ingericht als verblijfsgebied waarbij de auto ondergeschikt is. De woningen hebben een gestaffelde rooilijn die de loop van de straat volgen. De woningen zijn overwegend grondgebonden en twee lagen met kap. Typerend voor de bebouwing zijn ook hier de aanbouwen aan de voorzijde waarboven het schuine dakvlak doorloopt.
Moderne woonbuurt Het deelgebied 6 is de woonbuurt ‘De Groene Kamers’, gelegen tussen de Beeldsweg en Het fietspad (Trambaanpad). Deze buurt, de eerste fase van de ontwikkeling van ‘de Eilanden van Zuidland’ heeft een moderne opzet met veel water, deels rechte en deels gebogen straten. Vanuit de openbare ruimte is het water mede door de doorzichten tussen de woningen goed beleefbaar. De bebouwing bestaat uit verschillende typen grondgebonden woningen, in rijen, geschakeld of vrijstaand. De woningen zijn één tot drie lagen hoog en zijn voorzien van een plat dak, een lessenaarsdak of een gebogen kapvorm.
Dakopbouwen De woningen in de buurt ‘De Groene Kamers’ hebben een uitgesproken verschijningsvorm. De woningen zijn gebouwd in moderne architectuur, waarbij dakopbouwen onderdeel zijn van het gehele ontwerp van de woningen. Voor de mogelijkheden voor uitbreiding van deze dakopbouwen is een stedenbouwkundige visie opgesteld. Daarin zijn de verschillende woningtypen bekeken en zijn stedenbouwkundig beoordeeld wat betreft eventuele mogelijkheden voor uitbreiding van de dakopbouw, derde bouwlaag of mogelijke dakkapellen. De stedenbouwkundige visie ‘Dakopbouwen De groene kamers Zuidland, Bernisse - februari 2012’ is als bijlage opgenomen bij dit bestemmingsplan.
Villabuurt De villabuurt ‘Het Landgoed Gooischedijk’ ligt tussen de Stationsweg en de waterloop de Bernisse. Alle woningen zijn vrijstaand en worden door de meanderende weg, Gooischelaan, ontsloten. Centraal in de buurt ligt een
Bestemmingsplan Zuidland
13 - 82
waterpartij. Een aantal woningen grenst met de achterkant aan dit water. In andere delen loopt de ontsluitingsweg langs het water, waardoor het water voor de hele buurt beleefbaar is. De woningen zijn vrijstaande villa’s met een hoogte van één tot twee lagen met kap.
Gevarieerde zone Het achtste deelgebied is een gevarieerd gebied dat wordt gevormd door bedrijven en sportvelden ten westen van de Molendijk / Krommedijk en de begraafplaats aan de Kerkweg. Aan de Krommedijk ligt een zone met grotere gebouwen die zowel direct aan de Krommedijk liggen, als in de tweedelijn. Aan de Krommedijk ligt een buurt met nieuwbouwwoningen. Naast een tweelaags appartementengebouw dat op de koppen is voorzien van een kap, staan er enkele rijwoningen. Achter deze woningen is het bedrijf Aluku gevestigd in verschillende grote bedrijfshallen. Het bedrijf maakt aluminium en kunststof kozijnen, schuifpuien, serres enz. Aan de Molendijk, achter het lint ligt een cluster met verschillende sportvoorzieningen. Hier zijn de sporthal Drenkwaard, het zwembad ’t Molengors en de tennisvereniging LTV te vinden. Aan de ander kant van Zuidland, aan de Kerkweg ligt een begraafplaats.
2.3.2
Groen en water
De Bernisse vormt het belangrijkste landschappelijke element binnen de gemeente en is de recreatieve drager van de gemeente. De rivier kent een ruimtelijke zonering, die bepaald wordt door de beplanting langs de Bernisse, de inrichting van de aangrenzende gebieden en de situering van de aanpalende kernen. Het overige deel van het buitengebied heeft een agrarisch karakter.
Door Zuidland loopt langs de Weidesingel, Lijnzaadstraat, achter de Nijverheidstraat, langs de Stationsweg en het fietspad (Trambaanpad) een groen- en waterstructuur. Deze groen- en waterstructuur loopt tussen de verschillende buurten door. In de buurten zelf zijn kleinere groenplekken aanwezig. In het historische centrum ligt het groen rondom de kerk en in de Ring. Verder heeft het centrum een vrij stenige uitstraling. In de verschillende buurten liggen verschillende groenplekken, veelal gecombineerd met speelplekken. Daarnaast speelt water in de buurten een rol. Het water ligt deels achter de woningen, maar doordat het deels aan de openbare ruimte grenst, is het water in de buurten beleefbaar.
2.3.3
Infrastructuur
De belangrijkste verbindingsweg binnen de kern Zuidland met de voorzieningen, en werkgelegenheidscentra in Spijkenisse, Abbenbroek en Heenvliet is de Gemeenlandsedijk Zuid, Stationsweg, Oosteinde / Nieuwe Veerdam en
Bestemmingsplan Zuidland
14 - 82
Biertsedijk. Het deel door de kern, Stationsweg en Oosteinde, is een vrij smalle weg met aan weerszijden fietssuggestiestroken. Om Zuidland loopt een ring van wegen die de verschillende wijken ontsluiten. De Stationsweg, Molendijk, Drogendijk, Kerkweg, Beeldsweg vormen deze ring. De Julianastraat en de Dr. W. Dreesstraat vormen twee dwarsverbindingen in de ring. De Drogendijk heeft daarentegen geen directe verbinding met de woonwijken. De Kerkweg is een doorgaande route aan de rand van de kern als scheiding tussen het woongebied en het bedrijventerrein.
De verkeersstructuur van de oude kern van Zuidland is grotendeels opgebouwd uit smalle straatjes met een historisch karakter. Centraal in het historisch centrum ligt de Kerk. Om de kerk lopen de Dorpsstraat en de Kerkstraat. De Dorpsstraat is voetgangersgebied en in de Kerkstraat geldt éénrichtingsverkeer. Vanuit de Kerkstraat lopen drie ontsluitingswegen die zich in verschillende windrichtingen van het centrum afwenden, de Raadhuisstraat, de Jhr. Mr. A. F. de Savornin Lohmanstraat en de Willemstraat.
De woonwijken worden ontsloten door een hoofdontsluitingsroute van waaruit verschillende kleine straatjes de wijken inprikken. Deze buurtstraatjes lopen veelal dood. Als hoofdontsluiting van de wijken wordt de doorgaande ring gebruikt en de twee doorsteken.
Figuur 2.4 Luchtfoto met infrastructuur. (bron: CycloMedia Globespotter)
Bestemmingsplan Zuidland
15 - 82
Ten noordoosten van het plangebied liggen drie fietsknooppunten, nr. 81, 82 en 83. De recreatieve fietsroutes van dit knooppuntennetwerk lopen door en langs het plangebied. De routes lopen over het fietspad (Trambaanpad) en over de Koekendorpseweg / Kerkweg / Raadhuisstraat / Breedstraat / Dorpsstraat / Hoofd en Oosteinde. Ook de fietspaden aan beide zijden van de Bernisse horen tot het knooppuntennetwerk. Voor de voetgangers zijn er door de grotere groene ruimtes speciale voetpaden aangelegd, of routes gecombineerd met rustige autoroutes. Er is geen echte doorlopende langzaam verkeersroute door Zuidland.
2.3.4
Ontwikkelingen
Binnen het plangebied zijn drie gebieden aangeduid voor ontwikkeling door middel van een wijzigingsbevoegdheid: 1
De eerste wijzigingsbevoegdheid is opgenomen over gronden ten zuiden van de begraafplaats aan de Kerkweg. Het wijzigingsgebied is opgenomen om ter plaatse de bestemming 'Groen' met aanduiding 'volkstuin' te kunnen wijzigen naar de bestemming 'Maatschappelijk' met de aanduiding 'begraafplaats'. Voorwaarden bij verzilvering van het wijzigingsgebied is het realiseren van voldoende parkeerplaatsen en er moet sprake zijn van een groene inpassing, die in lijn is met de bestaande groene zoom;
2
De tweede wijzigingsbevoegdheid is opgenomen over een woonbestemming aan de Mr. P.J. Oudweg. Ter plaatse wordt beoogd om een uitbreiding mogelijk te maken van de centrumvoorzieningen. De bestemming 'Wonen' en 'Tuin' mogen gewijzigd worden naar de bestemmingen 'Centrum' en 'Verkeer – Verblijfsgebied'. Het bedrijfsvloeroppervlak bedraagt hier maximaal 500 m2. De bebouwing bestaat uit ten hoogste 1 bouwlaag. De hoeveelheid parkeerplaatsen wordt bepaald op basis van de gemeentelijke parkeernormen;
3
De derde wijzgigingsbevoegdheid is opgenomen op de locatie Hoofd 19. Ter plaatse is het mogelijk om de bestremming te wijzigen naar Detailhandel én Wonen of de bestemming alleen te wijzigen naar Wonen. -
Wijziging naar Detailhandel en Wonen: Op de locatie mag detailhandel met ten hoogste 1 woning worden gebouwd, er dienen voldoende parkeerplaatsen te worden gerealiseerd en voorafgaand aan de wijziging dient door middel van milieukundig / planologisch onderzoek te zijn aangetoond dat er geen belemmeringen zijn om tot wijziging over te gaan.
-
Wijziging naar alleen Wonen: Hierbij is het mogelijk 2 grondgebonden woningen of 4 appartementen te realiseren (niet beiden). Zoals ook bij de andere mogelijke wijziging dienen er voldoende parkeerplaatsen te worden gerealiseerd en dient voorafgaand aan de wijziging door middel van milieukundig / planologisch onderzoek te zijn aangetoond dat er geen belemmeringen zijn om tot wijziging over te gaan. Daarbij moet de ontwikkeling passen in het straatbeeld.
In het voorontwerp van het bestemmingsplan was nog een wijzigingsbevoegdheid opgenomen voor de locatie achter de Molendijk. De wijzigingsbevoegdheid lag hier over een agrarisch perceel en een huidige bedrijfsbestemming. Op dit moment zijn de plannen en de uitvoerbaarheid van deze ontwikkeling nog niet volledig
Bestemmingsplan Zuidland
16 - 82
uitgekristalliseerd, waardoor is besloten de wijzigingsbevoegdheid niet in het ontwerpbestemmingsplan terug te laten komen. De wenselijkheid om hier nieuwe woningen te ontwikkelen blijft wel bestaan. Daarom zal te zijner tijd, waarschijnlijk binnen de planperiode, middels een separaat juridisch-planologisch traject alsnog de ontwikkeling van woningbouw worden mogelijk gemaakt.
2.4 Functionele structuur Zuidland is een typisch ‘woondorp’, maar vooral in het historisch centrum zijn ook wel diverse andere functies te vinden. Naast de woonfunctie komen in de kern nog enkele bedrijfspercelen en maatschappelijke voorzieningen voor. Een groot cluster maatschappelijke functies ligt aan de Julianastraat, ten noordwesten van het historisch centrum. Daarnaast liggen in en rondom het historisch centrum enkele niet geclusterde maatschappelijke voorzieningen. De woonwijken om de oude kern bevatten in hoofdzaak woningbouw. Hierna worden de verschillende voorkomende functies binnen het plangebied beschreven.
2.4.1
Wonen
Zuidland bestaat hoofdzakelijk uit woningen. De woningen zijn voornamelijk grondgebonden. Op drie plekken bevinden zich gestapelde woningbouw, aan de Oude Watering, de Dirk Blaakstraat en de Krommedijk. In het historische centrum staat een grote variatie aan vrijstaande en geschakelde woningen. De woonwijken bestaan voornamelijk uit zowel korte als lange rijtjes. Langs de linten komen zowel vrijstaande, geschakelde als korte rijtjes met woningen voor. In het villabuurtje in het noordoosten van het plangebied ligt een clusters van vrijstaande woningen.
2.4.2
Maatschappelijke voorzieningen
De maatschappelijke voorzieningen van Zuidland liggen voornamelijk in het historische centrum en in het cluster aan de Julianalaan. Daar liggen onder andere scholen, de bibliotheek, een kerk en een verpleeghuis. Verspreid door Zuidland liggen nog enkele andere maatschappelijke voorzieningen. Bijvoorbeeld de sporthal Drenkwaard. Hier vinden diverse maatschappelijke activiteiten plaats door het jaar heen. In het historisch centrum bevinden zich daarnaast nog twee kerken en een huisartsenpost met apotheek. In het plangebied liggen drie begraafplaatsen. Aan de Raadhuisstraat ligt de algemene begraafplaats, aan de Kerkweg liggen twee begraafplaatsen; begraafplaats Kerkweg aan de Kerkweg 1 en een kleine Joodse begraafplaats met vijf grafstenen tussen Kerkweg 38a en 38b.
Bestemmingsplan Zuidland
17 - 82
2.4.3
Detailhandel
De meeste detailhandelvoorzieningen bevinden zich in het historisch centrum. Dit zijn diverse kleinschalige detailhandelvoorzieningen die bestemd zijn als centrum. Het gaat om voorzieningen als: kledingwinkels, fietsenwinkel, kappers en dergelijke. Al deze functies passen goed in de schaal en maat van het historisch centrum. Aan de P. J. Oudweg ligt een klein winkelcentrum met een supermarkt. Eén maal per week, op woensdag, wordt op de Breedstraat markt gehouden.
2.4.4
Horeca
Binnen het plangebied zijn in het historisch centrum een aantal horecavestigingen gevestigd. In de betreffende panden zijn sinds een (groot) aantal jaren horecabedrijven aanwezig. Deze leveren mede een bijdrage aan de levendigheid in het centrumgebied. Afhankelijk van de aard van de bedrijfsvoering en de verkeersaantrekkende werking kunnen in het algemeen horecabedrijven met name geluidshinder in de omgeving veroorzaken. Om de ontwikkelingen in het plangebied in de hand te houden wordt in het bestemmingsplan gebruik gemaakt van het aanduiden van de hogere horeca categorieën.. Alleen binnen de bestemming Horeca zijn alle horecacategorieën zonder meer toegestaan. Deze bestemming komt alleen voor op de Nieuwe Veerdam 2 en 2a, hier is dan ook geen aanduiding vereist. In dit bestemmingsplan worden de horecabedrijven ingedeeld in 4 categorieën: 1
in hoofdzaak gericht op het verstrekken van ter plaatse bereide maaltijden;
2
in hoofdzaak gericht op het verstrekken van etenswaren ten behoeve van consumptie al dan niet in combinatie met nachtverblijf en/of zalenverhuur;
3
in hoofdzaak gericht op het verstrekken van alcoholhoudende dranken voor consumptie, zoals een café, bar of zalenverhuur ten behoeve van bruiloften en partijen.;
4
in hoofdzaak gericht op het bedrijfsmatig bieden van gelegenheid tot dansen, al dan niet in combinatie met het verstrekken van alcoholhoudende en niet-alcoholhoudende dranken, zoals een dancing of discotheek.
De vier horeca categorieën zijn verder uitgelegd in de begripsbepalingen van de regels. De horecabedrijven in het plangebied behoren tot de volgende categorieën: naam
adres
soort horeca
categorie
FoodAnDrink
Ring 2
bar, lunchroom, restaurant
Cat. 2
Café Meiburg
Ring 15
café
Cat. 3
Snackpoint de Ring
Ring 23
cafetaria
Cat. 2
Blessing Cuisine Savoureuse
Ring 24/25
restaurant, hotel
Cat. 3
Restaurant Hellas Mythos
Dorpsestraat 28/30
Restaurant
Cat. 2
Bestemmingsplan Zuidland
18 - 82
Stroop Pannenkoeken
Nieuwe Veerdam 2a
restaurant
Cat. 3 (bestemming Horeca)
De Zuidlandse Hoeve
Nieuwe Veerdam 2
partycentrum, restaurant
Cat. 4 (bestemming Horeca)
Shoarma cafetaria
Breedstraat 6
cafetaria
Cat. 2
Pizzaria Milano
Breedstraat 18
Afhaal- en bezorgservice
Cat. 2
De Lange Muur
Breedstraat 24
restaurant
Cat. 2
2.4.5
Bedrijven
De bedrijven in Zuidland liggen aan de Molendijk, achter het lint en in de omgeving van de Stationsweg / Nijverheidsstraat. Aan de Molendijk ligt een groter bedrijfsperceel met verschillende loodsen. Hier is een bedrijf gevestigd dat aluminium en kuststof kozijnen, schuifpuien, serres enz. maakt. In de omgeving van de Stationsweg / Nijverheidsstraat zijn een autodealer, garagebedrijven, aannemersbedrijven en (interieur)bouwbedrijven gevestigd. Aan de Beatrixstraat / Raadhuisstraat zijn ook enkele bedrijven gevestigd, onder meer de gemeentewerken.
2.4.6
Kantoren
Aan de Dam 10a bevindt zich een kantoor (grafisch design) samen met een woning. Deze valt binnen de bestemming Gemengd.
2.4.7
Agrarische bedrijven
Binnen de grenzen van het plangebied zijn geen agrarische percelen aanwezig. Wel is ter plaatse van de Kerkstraat 21 een hobbyboer aanwezig, hier worden hobbymatig dieren gehouden. Ter plaatse is de aanduiding ´specifieke vorm van agrarisch – hobbyboer´ opgenomen.
2.4.8
Sport en recreatie
In het plangebied liggen aan de Molendijk, achter het lint, sportvoorzieningen. Er ligt een sporthal (Drenkwaard), een openluchtzwembad (’t Molengors) met drie baden en een ligweide en een tennisvereniging (LTV) met vijf tennisbanen. De sporthal Drenkwaard is opgenomen binnen de bestemming Maatschappelijk, aangezien hier behalve sportactiviteiten ook andere activiteiten op maatschappelijk gebied plaatsvinden. Vlakbij de sportvoorzieningen ligt er een ijsbaan. Verder zijn er in het plangebied een duivenvereniging gelegen en een schietvereniging, beide liggen achter de bebouwing aan de Julianastraat, aan het fietspad (Trambaanpad).
Bestemmingsplan Zuidland
19 - 82
Bestemmingsplan Zuidland
20 - 82
hoofdstuk 3 3.1
Beleidskader
Inleiding
Ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening wordt in dit bestemmingsplan inzicht gegeven op de invloed van het van toepassing zijnde beleid ten opzichte van het plangebied en de beoogde ruimtelijke ontwikkeling. In dit hoofdstuk worden de verschillende beleidskaders weergegeven waarmee rekening moet worden gehouden. De Wro gaat uit van een scheiding tussen beleid en normstelling (juridische verankering). Het beleid is opgenomen in structuurvisies. Normstelling vindt plaats in het bestemmingsplan en/of algemene regels. De Wro regelt dat concrete beleidsbeslissingen van het Rijk en de provincie overgenomen moeten worden in bestemmingsplannen. De inhoud van het bestemmingsplan moet in overeenstemming zijn met de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en het provinciale ruimtelijke beleid. In dit hoofdstuk zal hier nader op worden ingegaan.
3.2 Rijksbeleid 3.2.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
In maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. De structuurvisie vervangt de Nota ruimte, Nota mobiliteit (gedeeltelijk), de structuurvisie Randstad en nog een aantal kleine plannen. In de SVIR zijn, uitgaande van de verantwoordelijkheden van het Rijk, de ambities uitgewerkt in rijksdoelen tot 2028, waarbij is aangegeven welke nationale belangen aan de orde zijn.
Nederland moet concurreren en daarnaast bereikbaar, leefbaar en veilig zijn, dat is het streven van het Rijk. Het Rijk voorziet dit met een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen scherp prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. De ruimtelijke structuur van Nederland heeft zich ontwikkeld van steden in een landelijk gebied naar stedelijke regio’s in interactie met landelijke en cultuurhistorische gebieden. Dit maakt Nederland sterk en onderscheidend in de wereld. Die samenhang van het internationale en regionale schaalniveau wil het Rijk behouden, laten groeien en versterken. Nederland heeft met zijn internationale oriëntatie en open economie een hoog welvaartsniveau opgebouwd. Een netwerk van hoogwaardige internationale verbindingen van weg, spoor, water en lucht, met daarbinnen de mainports als belangrijke knooppunten is de basis voor die internationale concurrentiepositie. De 3 hoofddoelen van de structuurvisie zijn:
Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland;
Bestemmingsplan Zuidland
21 - 82
Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn;
Het verbeteren, in stand houden en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat.
Conclusie Aan de ambities en richtlijnen die in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte zijn opgenomen wordt in het onderhavig bestemmingsplan voldaan. Zo worden de cultuurhistorische monumenten aangeduid en de verkeerswegen als zodanig bestemd, ook is de dubbelbestemming beschermd dorpsgezicht opgenomen.
3.2.2
Barro
Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening, ook wel het Barro genoemd, heeft medio 2009 als ontwerp ter inzage gelegen, destijds nog als AMvB Ruimte. Begin 2012 is de SVIR vastgesteld, de basis waarop de regelgeving van het Barro gebaseerd is. Het Barro is op 30 december 2011 in afgeslankte vorm in werking getreden, niet alle onderwerpen uit het ontwerp waren hierin opgenomen. Op 1 oktober 2012 is het Barro aangevuld en volledig in werking getreden. Het Barro heeft als doel om vanuit een concreet nationaal belang een goede ruimtelijke ordening te bevorderen. Het Barro is het inhoudelijke beleidskader van de rijksoverheid waaraan bestemmingsplannen van gemeenten moeten voldoen. Dit betekent dat het Barro regels geeft over bestemmingen en het gebruik van gronden en zich daarbij primair richt tot de gemeenten. Daarnaast kan het Barro aan de gemeenten opdragen om in de toelichting bij een bestemmingsplan bepaalde zaken uitdrukkelijk te motiveren.
De volgende onderwerpen uit het Barro moeten worden vertaald in bestemmingsplannen: (1) Project Mainportontwikkeling Rotterdam, (2) Kustfundament, (3) Grote Rivieren, Waddenzee en Waddengebied, (4) Defensie, (5) Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, (6) Rijksvaarwegen, (7) Hoofdwegen en spoorwegen, (8) Elektriciteitsvoorzieningen, (9) EHS, (10) Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en de (11) uitbreidingsruimte van het IJsselmeer.
Daarnaast bevat het besluit om het Barro aan te vullen een wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Dit is de volgende wijziging: Gemeenten en provincies zijn verplicht om in de toelichting van een ruimtelijk besluit de zogenaamde 'ladder voor duurzame verstedelijking' op te nemen, wanneer een zodanig besluit een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt.
Bestemmingsplan Zuidland
22 - 82
Conclusie Het gebied dat aan de noordkant aan de gemeente grenst is op de kaart met Grote Rivieren aangegeven als rivierbed. Het Barro stelt geen regels aan grensgebieden, alleen het gebied wat daadwerkelijk binnen de rivierbed is gelegen. Het bestemmingsplan is daarmee niet in strijd met het Barro.
3.3 Provinciaal beleid 3.3.1
Provinciale Structuurvisie
Provinciale Staten hebben op 2 juli 2010 de Provinciale Structuurvisie “Visie op Zuid-Holland”, de Verordening Ruimte en de Uitvoeringsagenda vastgesteld. In de Visie op Zuid-Holland beschrijft de provincie haar doelstellingen en provinciale belangen. De Structuurvisie geeft de visie voor 2020 met bijbehorende uitvoeringsstrategie en geeft een doorkijk naar 2040. De kern van Visie op Zuid-Holland is het versterken van samenhang, herkenbaarheid en diversiteit binnen Zuid-Holland. Dit draagt bij aan een goede kwaliteit van leven en een sterke economische concurrentiepositie. Duurzame ontwikkeling en klimaatbestendigheid zijn belangrijke pijlers.
Figuur 3.1 Uitsnede functiekaart Visie op Zuid-Holland. (bron: structuurvisie Zuid-Holland)
De functiekaart, zie figuur 3.1, geeft de gewenste ruimtelijke functies weer die in de structuurvisie zijn geordend, begrensd en vastgelegd als ruimtelijk beleid tot 2020. Op de functiekaart van Visie op Zuid-Holland is het plangebied aangeduid als 'Stads- en dorpsgebied'. Binnen de functie 'stads- en dorpsgebied' streeft de provincie naar gedifferentieerdheid van gebruik om een prettig woon- en vestigingsklimaat te realiseren. De hoofdfunctie is wonen, maar ook functies als bedrijvigheid, kantoren en andere stedelijke voorzieningen vinden hierin plaats. Om het plangebied heen liggen andere functies als 'Stedelijk groen buiten de contour', 'Recreatiegebied' en 'Bedrijventerrein'. De blauwe arcering (vierkantjes) ten zuiden van Zuidland staat voor een zoeklocatie voor een zoetwaterkanaal.
Bestemmingsplan Zuidland
23 - 82
Figuur 3.2 Uitsnede kwaliteitskaart Visie op Zuid-Holland. (bron: structuurvisie Zuid-Holland)
Naast het sturen op functies, 'wat en waar', wil de provincie ook sturen op kwaliteit, 'waar en welke'. Op de kwaliteitskaart, zie uitsnede in figuur 3.2, zijn zowel de bestaande als de gewenste kwaliteiten benoemd op een globale, regionale schaal. Op de kwaliteitskaart van Visie op Zuid-Holland is het plangebied aangeduid als 'dorpskern' met water en een dijken met (cultuurhistorisch waardevol) bebouwingslint, Stationsweg / Molendijk. De bruine arcering (vierkantjes) geeft aan dat Zuidland en omgeving een kroonjuweel zijn op het gebied van cultuurhistorisch erfgoed.
Beide kaarten duiden de bestaande situatie en hiermee is Zuidland ook in de toekomst passend in de provinciale visie. Tot 2020 staan voor het stedelijk netwerk de volgende provinciale belangen centraal:
versterken van het stedelijk netwerk en versterken van vitaliteit en diversiteit van stedelijke centra;
optimaal benutten van bestaande ruimte voor economische clusters;
verbeteren interne en externe bereikbaarheid;
voldoende aanbod van verschillende woonmilieus;
voorzien in een gezonde leefomgeving.
Conclusie Zuidland is op de functie- en kwaliteitskaart aangewezen als stads- en dorpsgebied met een kroonjuweel op het gebied van cultuurhistorisch erfgoed. De historische dorpskern is opgenomen binnen het beschermd dorpsgezicht en heeft op de verbeelding een passende dubbelbescherming gekregen. Met dit bestemmingsplan worden geen directe ontwikkelingen mogelijk gemaakt, alleen drie wijzigingsbevoegdheden, die niet in strijd zijn met het provinciale beleid. Er is derhalve geen sprake van strijdigheid met het provinciale beleid.
Bestemmingsplan Zuidland
24 - 82
3.3.2
Provinciale Verordening Ruimte
De Ruimtelijke Provinciale Verordening is vastgesteld door Provinciale staten op 2 juli 2010. In de Verordening ruimte zijn regels opgenomen waaraan gemeentelijke bestemmingsplannen moeten voldoen. Op basis van de provinciale belangen, zoals benoemd in de structuurvisie, zijn in de verordening voor diverse aspecten regels opgenomen. Er gelden onder meer regels voor de nieuwbouw van woningen, kantoren, bedrijventerreinen en detailhandel, voor agrarische bedrijven, voor de ecologische hoofdstructuur en voor molenbiotopen.
In de verordening is vastgelegd dat er in principe geen verstedelijking buiten bebouwingscontouren (geen nieuwe vestiging of uitbreiding van stedelijke functies, intensieve recreatieve functies of bebouwing voor extensieve recreatieve functies) mag plaatsvinden. Alleen onder bepaalde voorwaarden kunnen bebouwingscontouren worden aangepast. De bebouwingscontouren voor Zuidland liggen om de bestaande kern heen, de wijzigingsbevoegdheden liggen binnen deze contour. In de bebouwingscontouren voor Zuidland is in het noordwesten van de kern ruimte gelaten voor uitbreidingsmogelijkheden, de ontwikkeling ‘Kreken van Nibbeland’. Deze ontwikkeling valt buiten het plangebied van dit bestemmingsplan, hiervoor wordt op dit moment een separaat bestemmingsplan opgesteld. Daarnaast is ten behoeve van de molen ‘De Arend' een molenbiotoop opgenomen die binnen het plangebied ligt, zie figuur 3.4, ter bescherming van de windvang en het vrije zicht op de molen (zie paragraaf 4.7.3).
Figuur 3.3 Rode contour Zuidland. (bron: Geo atlas Zuid-
Figuur 3.4 Molenbiotoop van ‘De Arend’. (bron: Geo atlas Zuid-
Holland)
Holland)
Conclusie Het onderhavige bestemmingsplan is niet in strijd met de provinciale belangen, kaarten en bepalingen uit de provinciale verordening. Ook de wijzigingsbevoegdheden liggen binnen de rode contouren. Binnen het plangebied is voor de molen ‘De Arend’ een regeling opgenomen ter bescherming van de windvang en het vrije zicht.
Bestemmingsplan Zuidland
25 - 82
3.4 Gemeentelijk beleid 3.4.1
Toekomstvisie
Op 18 september 2007 is de Toekomstvisie Bernisse vastgelegd door de gemeenteraad. De toekomstvisie is tot stand gekomen in interactief proces tussen de gemeente en de samenleving van Bernisse. In deze visie zijn per thema beleidsuitgangspunten geformuleerd.
Wonen In het kader van de Woonvisie zijn diverse beleidsuitgangspunten geformuleerd. Het uitgangspunt van de visie is om woningen te bouwen naar de behoefte. Het saldo van vertrekkers en vestigers binnen de gemeente Bernisse wordt hierbij op nul gehouden. Daarnaast wordt er belang aan gehecht om de diverse woonwensen van inwoners te respecteren. Met enige regelmaat vindt een inventarisatie plaats naar de woonwensen en de resultaten hiervan worden binnen de beleidsmatige en fysieke mogelijkheden zoveel mogelijk gerespecteerd. Voorts is het bevorderen van doorstroming op de woningmarkt van belang. Tot slot zoekt de gemeente aansluiting bij de 'natuurlijke verhuismomenten'. Met een actieve benadering van diverse leeftijdsgroepen wordt beoogd de doorstroming verder op gang te brengen. Op basis van het voorgaande zijn de volgende bestuurlijke keuzes gemaakt:
kerngewijze ontwikkeling: spreiding van woningbouw over alle kernen;
gebruik van de bestaande voorraad: doel is een gedifferentieerde woningvoorraad;
dorps bouwen: behoud en versterking van het dorpse karakter is een uitgangspunt;
openstaan voor initiatieven van derde partijen.
Werken Binnen de gemeente Bernisse worden momenteel geen nieuwe bedrijventerreinen meer beoogd. Er wordt terughoudend omgegaan met de uitbreiding van de bestaande bedrijventerreinen. Als binnen het bestaande areaal aan bedrijventerreinen geen ruimte meer is, kan uitbreiding alsnog plaatsvinden. Bedrijvigheid binnen de kernen zelf wordt vanuit het oogpunt van levendigheid wel wenselijk geacht, wanneer deze zich voegt naar de woonfunctie. Kantoren en kleinschalige ambachtelijke en dienstverlenende bedrijvigheid in en rond de historische dorpskernen is goed mogelijk en gewenst.
Recreatie en sport De gemeente Bernisse wil zich profileren als gemeente met de aantrekkelijke landschappen, fraaie dorpskernen van
cultuurhistorische
waarde,
beleefbare
natuurgebieden
en
een
beheersbare
diversiteit
van
recreatiemogelijkheden. Met name in het gebied rond de Bernisse wordt een uitbreiding van dagrecreatieve activiteiten voorgestaan. Door een versterking van de relatie tussen de Bernisse en de historische kernen kan de
Bestemmingsplan Zuidland
26 - 82
recreatieve aantrekkingskracht van het gebied worden vergroot. Horeca hoort met name thuis in de historische dorpscentra. De sportvoorzieningen, zowel voor veldsport als voor zaalsport worden geclusterd op één of enkele locaties, waarbij een zo groot mogelijke cross-over tussen de diverse sporten en een gemeenschappelijk gebruik door meer verenigingen in de rede ligt.
Conclusie Omdat middels dit bestemmingsplan geen nieuwe ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt, kan er geen verdere invulling worden gegeven aan de toekomstvisie, met uitzondering van de wijzigingsbevoegdheid aan de Mr. P.J. Oudweg. Deze wijziging maakt de afronding van het centrumbeeld langs de Mr. P.J. Oudweg mogelijk.
3.4.2
Structuurvisie 2025 Gemeente Bernisse
De structuurvisie 2025 is vastgesteld op 21 september 2010. Deze visie is te beschouwen als een ruimtelijke doorvertaling van de toekomstvisie van Bernisse. De structuurvisie geeft richting aan de gewenste ruimtelijke inrichting van een gebied waardoor voor iedereen in algemene zin duidelijk is of bepaalde initiatieven daar binnen passen of niet. De structuurvisie gaat daarnaast in op hoe het gemeentebestuur van Bernisse het voor ogen heeft om voorgenomen ontwikkelingen te verwezenlijken. In de structuurvisie is voor alle kernen binnen de gemeente een strategie op kernniveau opgenomen.
Huidige situatie Zuidland is de grootste kern binnen de gemeente. Net als de andere dorpen is zij ontstaan als havendorp aan de Bernisse. De oorspronkelijke opzet van het ringdorp is nog duidelijk zichtbaar en herbergt in tegenstelling tot de andere dorpen een aantal winkels en horecavoorzieningen. De historische kern is aangeduid als beschermd dorpsgezicht en herbergt een aantal Rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. De eigenlijke relatie met de Bernisse is niet meer aanwezig, de verbinding met het water bestaat niet meer. Zuidland is met name richting het noorden en zuiden ontwikkeld.
Duurzaam ruimtelijke structuurbeeld (DRS) In het DRS voor de kern is het beschermde dorpsgezicht en de monumenten verankerd. Voorgesteld wordt om de oorspronkelijke verbinding met de Bernisse te herstellen. Daarnaast geldt voor het gehele gebied dat is opgespannen tussen de Bernisse en de Stationsweg / Molendijk dat daar waar mogelijk de relatie met de Bernisse wordt versterkt. Voor Zuidland geldt dat een gedeelte van de Bernisse op termijn nog ontwikkeld kan worden mits het de Bernisse-zone versterkt en het bijdraagt aan het vergroten van de toegankelijkheid ervan. De Drogendijk en de Kerkweg bepalen aan de zuidzijde de ligging van de groene contour. De contour is vervolgens om het
Bestemmingsplan Zuidland
27 - 82
bedrijventerrein Harregat gelegd. Richting het noorden is er nog mogelijkheden voor uitbreiding van Zuidland. Hier ligt de contour globaal ter hoogte van de Haasdijk. De voormalige kreek, nu verworden tot watersloot, zal bij toekomstige ontwikkelingen worden ingezet als ruimtelijke drager en biedt mogelijkheden om middels langzaam verkeersverbindingen het krekenstelsel en de Bernisse te verbinden.
Figuur 3.5 Structuurvisie Gemeente Bernisse, strategiekaart Zuidland
Strategie De strategie “verbetering” is van toepassing verklaard op de woongebieden aan de zuidzijde van de kern. Hier zijn op termijn ingrepen in de verkavelingsopzet noodzakelijk om de parkeerproblemen op te lossen en de openbare ruimte te upgraden. Als ontwikkelingslocaties zijn Harregat (bedrijventerrein) en ‘Kreken van Nibbeland’ (woongebied) aangeduid. Binnen ‘Kreken van Nibbeland’ is een voorzieningenstrip opgenomen, waarnaar de bestaande scholen in Zuidland verplaatst kunnen worden. De vrijkomende gronden kunnen dan in samenhang met de naastgelegen bejaardenwoningen Julianastraat / Emmastraat als nieuw woonmilieu worden ontwikkeld. Een programma waarin nultrede woningen een belangrijk onderdeel vormen, ligt gelet op de nabijheid van Bernissesteijn (zorg) en de opgave uit het woonbeleidsplan voor de hand. In de noordelijke rand van de ‘Kreken van Nibbeland’ wordt de bestaande kreek verbreed en als locatie voor landelijk wonen landschappelijk ingericht. Het gebied, waar zich thans de tennisbanen, de ijsbaan en de Drenkwaard bevinden, zal getransformeerd worden op het moment dat het sportcomplex Bernisse-Zuid tot ontwikkeling wordt gebracht. Bij een transformatie tot hoofdzakelijk woongebied kan ook de ontsluiting van de woongebieden aan de zuidzijde van de kern op de
Bestemmingsplan Zuidland
28 - 82
hoofdverkeersader om het beschermd dorpsgezicht gelegd worden, waardoor met name de omgeving van de Ring ontlast wordt. Het gebied waar zich thans de sportvelden van Zuidland bevinden, is één van de mogelijke locaties voor Bernisse-Zuid. Daar is een koppeling denkbaar met de voorzieningenstrip. Bij een keuze voor een andere locatie voor Bernisse-Zuid, kunnen de gronden van de bestaande sportvelden geschikt gemaakt worden voor afronding van het woongebied ‘Kreken van Nibbeland’.
Conclusie In het bestemmingsplan 'Zuidland' wordt enkel de bestaande situatie vastgelegd, daarbij is het beschermde dorpsgezicht opgenomen en zijn cultuurhistorische waarden als zodanig aangeduid op de verbeelding. De ontwikkelingen die voorzien zijn voor Zuidland en omgeving worden in een later stadium planologisch vastgelegd, met uitzondering van de wijzigingsbevoegdheid aan de Mr. P.J. Oudweg. Daarnaast kan dit bestemmingsplan geen verdere invulling geven aan de structuurvisie.
3.4.3
Voorzieningennota en accommodatiebeleid
In september 2007 heeft de gemeenteraad een wenselijk toekomstbeeld vastgesteld van de gemeente voor 2025. Door een wijziging van de financieel-economische omstandigheden, is er een noodzaak om een nieuw balans vast te stellen tussen de sociale en fysieke structuur, om zo de sociale cohesie binnen de kernen te behouden. In de Voorzieningennota is een visie neergezet als voorstel voor de gewijzigde toekomstkoers, waarbij wordt gekozen voor behoud van een minimale basisstructuur per kern, met als kapstok de Brede School gedachte. De gemeente formuleert in de voorzieningennota de volgende doelstellingen:
gemeenschapszin is kracht lokale samenleving;
Brede school als vliegwiel van de lokale samenleving.
De gemeente wil dit bereiken door:
Clusteren en afstoten voorzieningen;
Vastgoed afstoten en beheer op afstand;
Sobere inrichting van en partners zoeken voor beheer openbare ruimte;
Stimuleren bedrijvigheid;
Versobering Wmo-voorzieningen;
Bezuiniging op subsidies.
Zuidland is vrij breed voorzien van de meeste voorzieningen. De Brede Schoolgedachte wordt gedragen; er ligt nabij Zuidland al een initiatief. Dat er bepaalde voorzieningen zullen moeten verdwijnen (mogelijk de bibliotheek) wordt als onvermijdelijk gezien, er wordt daarbij wel gelet op de behoefte van jongeren en ouderen.
Bestemmingsplan Zuidland
29 - 82
Sportaccommodaties centraliseren is niet op voorhand afgewezen, maar het beleid laat wel de ruimte om eigen middelen te vinden. Daarnaast wordt gewezen op het openhouden van het zwembad. De gemeente wil ook meer mogelijk maken voor initiatieven in bijvoorbeeld recreatie en toerisme. Dat zijn kansen om meer ontwikkeling en dynamiek in het gebied te brengen.
Conclusie Omdat met dit bestemmingsplan geen nieuwe ontwikkelingen op het gebied van voorzieningen mogelijk worden gemaakt, kan er geen verdere invulling worden gegeven aan de voorzieningennota.
3.4.4
Woonbeleidsplan 2009
In het woonbeleidsplan is het gemeentelijk beleid op het gebied van wonen geformuleerd. Het woonbeleidsplan werkt de gemaakte keuzes uit de Toekomstvisie 2025 verder uit. Uitgangspunt is het vinden van een balans tussen de toekomstige woningvoorraad en de wensen van de inwoners. Binnen de gemeente Bernisse bestaat de behoefte om tot aan 2020 circa 1.000 nieuwe woningen te realiseren. Voor de kern Zuidland zijn meerdere harde nieuwbouwplannen opgenomen. De grootste plannen betreft de ‘Kreken van Nibbeland’. Daar wordt in totaal de realisatie van 640 woningen beoogd. Daarnaast wordt op de locatie verenigingsgebouw de realisatie van 46 woningen beoogd en zijn er aan de Krommedijk respectievelijk 14 woningen gerealiseerd. In de kern staan op dit moment circa 2070 woningen. Het streefbeeld voor de kern is om een woningaantal te bereiken van 2560 – 2770 woningen. De verhouding koop- en huurwoningen bedraagt binnen de gemeente Bernisse circa 70% om 30%, en de verhouding in Zuidland sluit hier in grote lijnen op aan.
Zuidland kent als gevolg van het concentratiebeleid een relatief jonge woningvoorraad. Het grootste nieuwbouwplan van de gemeente, ‘Kreken van Nibbeland’ is ook in Zuidland geprojecteerd. Deze is gekoppeld aan een voorzieningenniveau die boven dat van de andere kernen uitstijgt, zowel in termen van zorg als in termen van detailhandel. Voor de woningbouw betekent dit dat meer dan gemiddelde aandacht besteed moet worden aan de realisatie van voldoende woningen voor senioren met diverse gradaties van zorgbehoefte. Invulling van de woonzorgzone met geschikte woningen is daarvoor een vereiste. Herstructurering is op termijn te verwachten voor de wijk Kerckhoek, mede op grond van de geringe woontevredenheid die daar gemeten is.
Conclusie De voorziene herstructureringen en ontwikkelingen uit de woonvisie in Zuidland worden met dit bestemmingsplan nog niet mogelijk gemaakt. De behoeften zoals beschreven in het woonbeleidsplan dienen wel in acht te worden genomen bij nieuwe ontwikkelingen.
Bestemmingsplan Zuidland
30 - 82
3.4.5
Welstandsnota gemeente Bernisse
In de welstandsnota van gemeente Bernisse, d.d. mei 2004, is voor ieder bepaald gebied binnen de gemeente een beoordelingskader vastgelegd waaraan bouwplannen getoetst dienen te worden. De gemeentelijke welstandsnota richt zich op de lokale karakteristieken in het stedelijk gebied en in het buitengebied. Aan welke criteria een bouwplan getoetst wordt, hangt af van het soort gebied en het type bouwwerk. In het welstandsbeleid worden de volgende typen criteria onderscheiden:
algemene criteria;
gebiedsgerichte criteria;
sneltoetscriteria (algemeen);
gebiedsgerichte sneltoetscriteria;
thematische criteria.
In de welstandsnota is het volgende opgenomen over Zuidland. De oude dorpskern heeft een hoge stedenbouwkundige kwaliteit. Met name door de herkenbare hoogteverschillen en de spannende opeenvolging van de dorpsruimten, welke alle verschillend van karakter zijn. Zowel qua aard als qua opzet. Anders dan in andere kernen van Bernisse is hier sprake van compleet met bebouwing omgeven stedelijke ruimte. Deze bebouwing bestaat uit veelal aaneengesloten woonhuizen geplaatst op smalle, diepe percelen. Deze woningen zijn als afzonderlijke elementen te beleven door de sterke afwisseling van nok- en goothoogtes en variatie in klokgevels, tuitgevels en lijstgevels. Ook het materiaal- en kleurgebruik verschilt per woning, er zijn namelijk diverse soorten bakstenen toegepast en het pleisterwerk is uitgevoerd in verschillende lichtgekleurde tinten. Overeenkomst is er wel in het overwegende gebruik van oranje keramische dakpannen, de nadrukkelijke verticale geleding en de kaprichting die overwegend haaks op de weg ligt. Ook de kapvorm is in het gehele gebied gelijk: zadeldaken al dan niet met wolfseind. De bebouwing langs de open ruimtes onderscheidt zich van de bebouwing langs de straten door de forsere bouwmassa’s en –hoogtes. Langs de straten reikt de bebouwing tot maximaal anderhalve laag met kap, in de pleinwanden komt bebouwing voor met twee hoge bouwlagen plus kap.