35. Raadsinformatiebrief Gebiedsplan Voorne-Putten; Bijlage 2 - Projectportfolio Gebiedsplan Voorne-Putten 1.0 - 2025

Concrete output project max ½ A4)

Type project Onderzoeksproject Inhoud & activiteiten • •

• • • • •

Inventarisatie van technieken voor diepe ondergrondse waterberging (zoals ASR, Gesloten infiltratie, hydrologische buffers). Onderzoek naar geschiktheid van geologische lagen op Voorne-Putten voor zoetwateropslag. Als mogelijk aansluiting bij bestaande projecten (b.v. Freshem) Modellering van waterbalans en interactie tussen grond- en oppervlaktewater. Onderzoek naar geschikte kwaliteitsparameters, normen en hun haalbaarheid. Analyse van gebruiksmogelijkheden van opgeslagen water voor landbouw, industrie en stedelijk gebied. Economische en ecologische haalbaarheidsanalyse. Formulering van ontwerpprincipes en aanbevelingen voor pilotlocaties.

Beoogd resultaat • • • •

Overzicht van kansrijke vormen van diepe ondergrondse waterberging. Geografische kaart van geschikte locaties op Voorne-Putten. Inzicht in de bijdrage aan verziltingsbestrijding, waterzekerheid en landbouwbestendigheid. Onderbouwing voor vervolgproject (pilot of uitvoeringstraject).

Schaalniveau Lokaal: Voorne-Putten. De resultaten kunnen ook toegepast worden op andere eilanden in de Zuid-Hollandse Delta. Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Waterkwantiteit Doelbereik: Een watersysteem wat zelfs in lange periodes van droogte genoeg zoet water kan bieden aan alle watergebruikers Toekomst landbouw Doelbereik: Betere risicobeheersing wateroverlast en -tekort. Versterkte economische concurrentiekracht

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s • •

Extra waterverlies door brak 1e watervoerende pakket onder Voorne-Putten Financieringsonzekerheid bij opschaling naar pilots.

Beheersmaatregelen • •

Samenwerking met Deltares, TNO en waterschap voor dataverzameling en modellering. Tijdige afstemming met financieringsprogramma’s (zoals Klimaatadaptatie of Regiodeals) en provincie.

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken •

Toelaatbare parameters voor opkomende stoffen (bijvoorbeeld PFAS)

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering WSHD, Gemeente Voorne aan Zee & Nissewaard, Provincie Zuid-Holland, LTO Noord: opdracht delegeren naar programmamanagement. Partners en hun rol • Waterschap Hollandse Delta: kennis watersysteem, afstemmen beleid en vergunningverlening a.d.h.v. onderzoeksuitkomsten • LTO Voorne-Putten: link met agrariërs, input geven m.b.t. waterbehoefte agrariërs, input m.b.t. agrarische toepasbaarheid • Agrariërs: aanbieden pilotlocaties en in gebruikname van waterberging • Gemeente Voorne aan Zee: afstemmen beleid en vergunningverlening a.d.h.v. onderzoeksuitkomsten • Gemeente Nissewaard: afstemmen beleid en vergunningverlening a.d.h.v. onderzoeksuitkomsten • DCMR: n.t.b. • Provincie Zuid-Holland: eventueel subsidiëring project en pilots Externe organisatie & belanghebbenden • Natuurorganisaties Planning en mijlpalen (max ½ A4)

2026 Q1: Opstart project, selectie onderzoekspartij en afstemmen scope, voorwaarden, samenwerkingsstructuur met partners, en tijdlijn 2026 Q2-3: Uitvoering onderzoek door onderzoekspartij, periodiek delen van deelresultaten en afstemming met gebiedspartners

2026 Q4: afstemming resultaten en toepasbaarheid in agrarische ondernemingen met gebiedspartners, toetsing haalbaarheid pilots 2027 Q1: Oplevering eindrapport en aanbevelingen voor vervolgpilot

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve begroting: € 80.000 Opdrachtgeverschap programma management (44 weken 4 uur € 140): € 24.640 Extern onderzoek: € 55.000 Financiering • Eenmalige subsidieaanvraag bij de provincie.

WB VP 04 - Onderzoek robuust watersysteem Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

WB VP - Onderzoek robuust watersysteem b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; Voorne-Putten Robuust watersysteem (Toekomstig) zoetwatertekort o.a. door verzilting WSHD, Gemeente Voorne aan Zee & Nissewaard, Provincie Zuid-Holland, LTO Noord Agrariërs Natuurorganisaties 03/11/2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden)

Vanuit verschillende waarden en verschillende uitdagingen werken we aan onderdelen van ons watersysteem. Maar uiteindelijk zoeken we het antwoord op de vraag: hoe maken we ons watersysteem zo robuust dat het bestand is tegen overlast, tekort en tegelijkertijd chemisch en ecologisch gezond is? Dat antwoord vergt een integrale studie met alle partners naar wat wij onder een robuust watersysteem verstaan en wat we daarvoor fysiek en op welke plaats moeten doen. De opdracht is te breed en complex om binnen de bevoegdheden en mogelijkheden van het Waterschap Hollandse Delta of de provincie te worden uitgevoerd. . De uitkomsten leiden tot nieuwe inzichten die in beheerplannen kunnen worden verwerkt, maar het kan ook nieuwe projecten opleveren. Aanleiding van het project (max ½ A4)

Probleem/opgave: De huidige watergangen zijn op veel plaatsen te smal en te ondiep, waardoor het watersysteem kwetsbaar is voor extreme neerslag en droogte. Dit leidt tot risico’s voor waterkwaliteit, landbouwproductie en ecologische waarden. Een robuust systeem wat meerdere functies dient kan worden bereikt door: watergangen te verbreden, capaciteit van kunstwerken zoals duikers en gemalen te vergroten en Groenblauwe dooradering (GBDA) te versterken (natuurvriendelijke oevers, kruidenrijke akkerranden, houtopstanden. Hierdoor draagt het watersysteem bij aan waterberging, vasthouden van water, afvoer, ecologische verbindingen en landschappelijke kwaliteit. Gemiste kans bij uitblijven actie: Als dit project niet wordt uitgevoerd, gaat belangrijke synergie verloren. De synergiekansen met de GBDA, aquatische ecologie, recreatie en

landschapsontwikkeling kunnen dan minder worden benut. Bovendien blijft het watersysteem kwetsbaar, waardoor toekomstige kosten voor schadeherstel en aanvullende maatregelen mogelijk oplopen. Concrete output project max ½ A4)

Type project Kennisontwikkeling en planvorming Inhoud & activiteiten • Procesbegeleiding per deelgebied/polder, inclusief gesprekken met grondeigenaren en betrokken partijen. • In kaart brengen van knelpunten in watergangen en prioritering per gebied. • Uitwerken van ontwerpvarianten voor verbreding watergangen en aanleg natuurvriendelijke oevers en kruidenrijke akkerranden naast watergangen. • Mogelijke vergoeding of compensatie voor grondeigenaren bij verlies van landbouwgrond. • Uitvoering van fysieke maatregelen: verbreden en uitgraven van watergangen en aanleg van oevers. Randvoorwaarden • Eerst helderheid vanuit het watergebiedsplan over de exacte knelpunten. • Bereidheid van grondeigenaren om grond beschikbaar te stellen. • Duidelijkheid over kostenverdeling en eigenaarschap van maatregelen. Plan van Aanpak 1. Definitie van een “robuust watersysteem” vaststellen met partners en draagvlak creëren. Voorbeeld WSHD als voorbeeld hoe dit eruit kan zien. 2. Betere duiding van wat Groenblauwe Dooradering betekent in de praktijk 3. Vaststellen van kwantitatieve parameters 4. Systeem doorrekenen en toetsen aan parameters 5. Dialoog met gebiedspartners waar het systeem niet aan voldoet en wat je er aan kan doen 6. Onderzoek naar kosten en uitvoerbaarheid van verschillende maatregelen. 7. Gesprekken met partners over prioritering en eigenaarschap. 8.

Verkennen uitvoering en kostendragers (wie wordt de eigenaar?) Beoogd resultaat • Kwalitatief: robuuster watersysteem dat meerdere functies vervult (water, ecologie, recreatie). • Kwantitatief: Rapport met onderzoeksresultaten, prioritering van vervolgprojecten en uitvoeringsplan Schaalniveau Per poldergebied binnen het landbouwgebied van het Voorne-Putten. Bijdrage doelbereik (max ½ A4)

Biodiversiteit watersysteem Doelbereik: Meer ruimte creëren voor aquatische ecologie Landbouwemissies Doelbereik: Vermindering van uitspoeling van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen , betere waterkwaliteit Biodiversiteit Landschap Doelbereik: Synergie met Groenblauwe dooradering en aquatische ecologie, verhogen van landschappelijke kwaliteit Wateroverlast Doelbereik: robuust watersysteem, verbeteren bergend en vasthoudend vermogen en betere afvoer Toekomst landbouw Doelbereik: Betere risicobeheersing wateroverlast en -tekort. Versterkte economische concurrentiekracht Robuustheid tegen exoten Doelbereik: stabiele ecosystemen beter bestand tegen invasieve exoten bv. rivierkreeften Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s 1. Onvoldoende capaciteit bij het waterschap 2. Onvoldoende bereidheid bij agrariërs om grond in te zetten 3. Taxateurs/rentmeesters zijn niet of nauwelijks beschikbaar 4. Archeologie doordat BOOR in de ruilverkaveling is meegelopen en daardoor nagenoeg voor heel Voorne-Putten onderzoek noodzakelijk is 5. Beheersmaatregelen • Ateliervorm om inzet waterschap efficiënt te maken • Agrarische sector goed betrekken in het onderzoek en van tevoren afspreken met welke randvoorwaarden men aan de slag wil gaan • Strategisch kiezen waar je gaat graven (percelen met lagere waarde) • Archeoloog/landschapsdeskundige van de gemeente betrekken Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • NVT Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering Opdrachtgeverschap bij programmamanagement, zodat technische inhoudelijke kennis door het waterschap zo goed mogelijk ingezet kan worden. Partners en hun rol

• • • • • •

Waterschap Hollandse Delta: kennis watergangen Grondeigenaren Provincie Zuid-Holland (GBDA) Gemeente Voorne aan Zee: input leveren m.b.t. belangen, meelezen met resultaten Gemeente Nissewaard: input leveren m.b.t. belangen, meelezen met resultaten Natuurorganisaties: input leveren m.b.t. belangen, meelezen met resultaten

Externe organisatie & belanghebbenden • Archeologen

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

Indicatieve planning 2026 Q1: Start voorbereidend onderzoek en gebiedsproces. Afspraken maken m.b.t. randvoorwaarden 2026 Q2: Definitie en parameters robuust watersysteem vaststellen 2026 Q3: Systeemanalyse en doorrekening 2026 Q4: Uitwerking ontwerpvarianten en kostenraming, oplevering eindrapport en besluitvorming partners Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve begroting: € 125.000 Opdrachtgeverschap programma management (44 weken 7 uur € 140): € 43.120 • Onderzoek en systeemanalyse: € 60.000 • Ontwerpvarianten en participatie: € 20.000 Financiering • Eenmalige subsidieaanvraag bij de provincie en WSHD.

DL VP 01 - Onderzoek subsidieregeling wateropslag en beregening Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

DL VP - Onderzoek subsidieregeling wateropslag en beregening b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; Voorne-Putten Robuust watersysteem Toekomstbestendige landbouw Provincie Zuid-Holland LTO Voorne-Putten Agrarische Ondernemers Waterschap Hollandse Delta Agrarische Organisaties 03/11/2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden)

Door (dreigende) verzilting en langere droge periodes als gevolg van klimaatverandering dreigt een zoetwatertekort op Voorne-Putten. Naast het voorkomen van verzilting moet ook de watervraag verminderd of de toename hiernaar beperkt worden. Door aanleg van waterbassins voor regenwateropslag en inzet van efficiëntere beregening zoals beregeningsbomen en druppelirrigatie, wordt de waterbehoefte tijdens droge periodes verlaagd. Door de juiste subsidie instrumenten in te zetten kunnen agrarische ondernemers investeringen doen die voor lange tijd een grote impact hebben op het eiland. Door middel van kennisdeling, demonstraties en dataverzameling worden agrariërs en het waterschap meegenomen in dit project. Aanleiding van het project (max ½ A4)

Door klimaatverandering worden de zomers op Voorne-Putten langer en droger, terwijl verzilting en beperkte externe zoetwateraanvoer de beschikbaarheid van zoet water steeds verder onder druk zetten. In waterbassins kan in natte periodes water worden opgeslagen die in droge periode benut worden. Dit in combinatie met efficiënt watergebruik is essentieel voor de continuïteit van landbouw en landschapskwaliteit. Probleem/opgave • • •

Toenemende droogte en waterstress; beperkte mogelijkheden tot aanvoer van zoet water Hoger risico op verzilting van grond- en oppervlaktewater Bassins en duurzame irrigatietechnieken zijn een te grote investering voor agrarische ondernemers zonder financiële steun

Gemiste kans bij uitblijven actie • • • • •

Lagere opbrengsten en grotere faalkans teelten in droge perioden Verslechtering bodemstructuur en uitputting watervoorraad Grotere kans op verzilting in landbouwgronden Uitholling van de vitaliteit van het agrarisch landschap van Voorne-Putten Onvoldoende benutting van lokale waterberging en efficiënte irrigatie

Concrete output project max ½ A4)

Type project Onderzoek subsidiemogelijkheid Inhoud & activiteiten • •

Optuigen van subsidiemogelijkheid voor agrarische ondernemers voor het (collectief) aanschaffen van waterbassins en/of duurzame irrigatiesystemen Communicatie en ondersteuning aan agrarische ondernemers bij aanvraag subsidie

Beoogd resultaat • • • •

Bassins geïnstalleerd op agrarische bedrijven Efficiënte irrigatiesystemen operationeel op agrarische bedrijven Meetbare verlaging van het oppervlaktewatergebruik door efficiënte irrigatie en waterbassins Verhoogde waterzelfvoorziening en weerbaarheid van agrarische bedrijven

Schaalniveau •

Lokaal (Voorne-Putten)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Wateroverlast Doelbereik: robuuste watersysteem, bergend en vasthoudend vermogen en betere afvoer Toekomst landbouw Doelbereik: Betere risicobeheersing wateroverlast en -tekort. Versterkte economische concurrentiekracht Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s • •

Het niet mogelijk blijken van de aanpassing van de subsidievoorwaarden voor de aanleg van bassins en investeringen in efficiënte irrigatiesystemen. Beperkte fysieke ruimte/wetgeving voor aanleg bassins

•

Lage interesse vanuit agrarische ondernemers omdat noodzaak niet duidelijk is

Beheersmaatregelen • • • •

Stimuleren van subsidie- en cofinancieringsmogelijkheden vanuit waterschap en provincie Zuid-Holland Betrekken van waterschap en omgevingsdiensten in ontwerpfase Aanpassing subsidieregelingen op basis van praktijkdata Informeren agrarische ondernemers over noodzaak en de risico's die naar voren komen bij uitblijven van waterbassins en efficiënte irrigatiesystemen

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • •

Precieze waterbesparing beregeningsbomen vs. kanonsystemen Juridische ruimte (vergunningen, bestemmingsplannen) voor collectieve oplossingen

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering Provincie Zuid-Holland: penvoerder, onderzoek naar mogelijkheid tot aanpassing GLB subsidie productieve investeringen, indien mogelijk aanpassen en openstellen nieuwe subsidieronde, voorlichting en ondersteuning m.b.t. indienen subsidieaanvragen Partners en hun rol • LTO Voorne-Putten: expertise m.b.t. irrigatiesystemen en aanleg bassins verspreiden onder agrariërs, bijeenkomsten en kennisuitwisseling faciliteren, koppeling tussen aanbieders en agrariërs, ondersteuning van agrariërs bij implementatie • Agrariërs: aanvragen subsidie, aanleg en implementatie bassins en irrigatiesystemen, delen van ervaringen en kennis • Waterschap Hollandse Delta: Data delen m.b.t. wateronttrekking door agrariërs voor en na implementatie. • Gemeenten Voorne-Putten en Nissewaard: vergunningverlening • DCMR: vergunningverlening Externe organisatie & belanghebbenden • Nvt

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

Indicatieve planning

2026 Q1: Onderzoek en aanpassen GLB subsidie productieve investeringen 2026 Q2-3: Openstellen subsidie, voorlichting en ondersteuning aan agrariërs m.b.t. indienen subsidievoorstel 2026 Q4: Start aanleg eerste bassins en aanschaf efficiënte irrigatiesystemen Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: NVT Financieringsroutes Budgetten via GLB of provinciale subsidieregeling

DL VP 02 - Meer aanschaf en gebruik van emissiebeperkende machines Naam project Maatregelcategorie

DL VP - Meer aanschaf en gebruik van emissiebeperkende machines c) Relevante maatregelen in het gebied voor de opgaven en toekomstperspectief, die ingrijpend en/of complex zijn en/of veel middelen vragen.

Gebied Opgave(n) in gebied

Voorne-Putten Robuust watersysteem Biodiversiteit watersysteem Balans vinden tussen landbouwproductie en natuurdoelen

Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s)

LTO Voorne-Putten

Datum Versie

Provincie Zuid-Holland Agrariërs Waterschap Hollandse-Delta 01/11/2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden)

Dit project stimuleert agrarische ondernemers op Voorne-Putten om meer emissiebeperkende machines aan te schaffen en te gebruiken, zoals precisiebemesters, mestscheiders, regelbare drainage en spotbestrijders. Hoewel eerder via GLB-subsidies investeringen zijn gedaan, blijven de emissies van stikstof, fosfaat en gewasbeschermingsmiddelen te hoog. Met een nieuwe openstelling van GLB-subsidies voor productieve investeringen wordt de ambitie ondersteund om de chemische waterkwaliteit te verbeteren en de milieu-impact van de landbouw te verminderen Aanleiding van het project (max ½ A4)

Agrarische emissies op Voorne-Putten beperken de waterkwaliteit en dragen bij aan milieu-uitdagingen. Huidige investeringen in emissiebeperkende technologie zijn onvoldoende om de gestelde doelen te halen. Versnelling en verbreding van investeringen in innovatieve en emissie reducerende machines zijn noodzakelijk. Probleem/opgave • • •

Emissies van stikstof, fosfaat en bestrijdingsmiddelen blijven te hoog Huidige toegekende GLB subsidies zijn ontoereikend om de emissies te verlagen Agrarische ondernemers hebben behoefte aan meer bekendheid met en ondersteuning bij het aanvragen van subsidie

•

Hogere emissies bedreigen natuurkwaliteit en watersystemen voldoen niet aan KWR-richtlijn

Gemiste kans bij uitblijven actie • • •

Verslechtering chemische waterkwaliteit op Voorne-Putten Verslechtering aquatische ecologie op Voorne-Putten Lagere kosten voor agrarische ondernemers door besparing gewasbeschermingsmiddelen en (kunst)meststoffen

Concrete output project max ½ A4)

Type project Subsidie en fysieke maatregelen Inhoud & activiteiten • • • • •

Openstellen van GLB-subsidie voor niet-productieve investeringen Organiseren van voorlichtingssessies voor agrarische ondernemers over emissiebeperkende machines en subsidie Uitwisselen en demonstreren van technologieën via praktijkdagen Monitoren van impact op emissiereductie en waterkwaliteit Samenwerking zoeken met leveranciers, adviesbureaus en agrarische collectieven

Beoogd resultaat • • • •

Toename van het aantal emissiebeperkende machines/systemen in gebruik Daling in emissies van gewasbeschermingsmiddelen, stikstof en fosfaat Verbeterde chemische waterkwaliteit Verbeterde aquatische ecologie

Schaalniveau • Lokaal (Voorne-Putten) Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit watersysteem Doelbereik: Meer ruimte creëren voor aquatische ecologie Landbouwemissies Doelbereik: Vermindering van nutriëntenbelasting, betere waterkwaliteit Biodiversiteit Landschap Doelbereik: Synergie met Groenblauwe dooradering en aquatische ecologie Robuustheid tegen exoten

Doelbereik: stabiele ecosystemen beter bestand tegen invasieve exoten bv. rivierkreeften

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s • •

Technische problemen of inefficiënties in praktijkgebruik Te ingewikkelde subsidieprocedures waardoor agrariërs afzien van indienen subsidievoorstel

Beheersmaatregelen • •

Samenwerking met leveranciers voor service en training Voorlichting en ondersteuning bij subsidieaanvragen

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • • • •

Effectiviteit van verschillende machines/systemen op emissiereductie Optimale combinaties van technologieën binnen agrarisch bedrijfstype Financieringsmodellen en alternatieve subsidies naast GLB Lange termijn werking en onderhoudsvereisten machines

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering LTO Voorne-Putten: Penvoerder, expertise m.b.t. emissiebeperkende machines verspreiden onder agrariërs, bijeenkomsten en kennisuitwisseling faciliteren, koppeling tussen aanbieders en agrariërs, ondersteuning van agrariërs bij implementatie Partners en hun rol • Provincie Zuid-Holland: Aanpassen en openstellen nieuwe subsidieronde, voorlichting en ondersteuning m.b.t. indienen subsidieaanvragen • Agrariërs: aanvragen indienen en maatregelen implementeren • Waterschap Hollandse Delta: Data delen m.b.t. waterverontreiniging in gebieden van deelnemers voor en na implementatie. Externe organisatie & belanghebbenden nvt Planning en mijlpalen (max ½ A4)

Indicatieve planning 2026 Q1: Aanpassingen/verbeteringen GLB subsidie productieve investeringen 2026 Q2-3: Voorlichtingscampagnes en opstart subsidieaanvragen, doorlopende beoordeling subsidieaanvragen 2026 Q4-2027 Q2: Start aanschaf emissie besparende machines/systemen 2027 Q2-Q3: Eerste demonstratiebijeenkomsten, kennisuitwisseling onder agrariërs 2027 Q2-Q3: Dataverzameling door waterschap in gebieden met maatregelen, rapportage tussentijdse resultaten, verbeteringen subsidievoorwaarden n.a.v. eerste resultaten 2027 Q3-Q4: Evaluatie voortgang emissiereductie en advies openstellen eventuele volgende ronde Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: NVT Financieringsroutes Provinciale budgetten

DL VP 03 – Analyse regionale nutriëntenbalans Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

DL VP – Analyse regionale nutriëntenbalans b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; Voorne-Putten Verminderen landbouwemmissies Robuust watersysteem Versterken regionale samenwerkingen LTO Voorne-Putten Provincie Zuid-Holland 03/11/2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden)

Dit project analyseert de regionale nutriëntenbalans op Voorne-Putten en brengt de stikstof- en fosfaatstromen in kaart. Door inzicht te krijgen in mestverplaatsingen, bemestingsbehoefte en mogelijke overschotten of tekorten, kunnen heldere doelen gesteld worden voor verdere kringlooplandbouw. De uitkomsten dienen als basis voor pilots die bodemvruchtbaarheid, zelfvoorziening en het reduceren van de milieubelasting op natuur en watersysteem duurzaam versterken. Aanleiding van het project (max ½ A4)

Een duurzame landbouw vraagt om inzicht in de regionale nutriëntenkringloop. Op Voorne-Putten is nog onduidelijk hoe het saldo uitvalt van dierlijke mest, kunstmest, aanvoer en afvoer van nutriënten, terwijl er sterke ambities zijn rond bodemvruchtbaarheid, circulariteit en vermindering van de milieudruk richting natuur, water en klimaat. Probleem/opgave • • • •

Onvoldoende zicht op actuele nutriëntenstromen (binnen/uit/naar het eiland) Onbekendheid met benuttingsgraad van eigen meststoffen versus externe aanvoer Geen duidelijkheid over actuele overschotten of tekorten in akkerbouw en veeteelt Onvoldoende zicht maakt sturing richting kringlooplandbouw moeilijk

Gemiste kans bij uitblijven actie •

Geen gericht beleid of pilots gericht op kringlooplandbouw

• • •

Voortduren (of vergroting) van overschotten of verliezen naar milieu en water Blijvende afhankelijkheid van kunstmest en externe input Onbenutte kansen voor reductie van stikstofbelasting en verbetering bodemkwaliteit

Concrete output project max ½ A4)

Type project Onderzoeksopdracht Inhoud & activiteiten • • • • •

Deskundige analyse van mest- en nutriëntenstromen, van en naar het eiland Interviews en dataverzameling onder agrariërs en mesthandel Balansberekening stikstof, fosfaat en kalium voor de akkerbouw en veeteelt Kansenkaart voor optimalisatie van returns, kringloopsluiting en bodemkwaliteit Bepalen van praktische pilots en actiepunten op basis van de analyse

Beoogd resultaat • • • •

Inzicht in nutriëntenoverschot/-tekort en kringlooppotentie per sector Handvatten voor het opstellen en meten van doelen voor kringlooplandbouw Basis voor gerichte pilots richting circulaire mest- en bodemstrategie Reduceren van milieubelasting op natuur, water en klimaat op lange termijn

Schaalniveau • Lokaal (Voorne-Putten) Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Landbouwemissies Doelbereik: Vermindering van nutriëntenbelasting, betere waterkwaliteit Biodiversiteit watersysteem Doelbereik: Meer ruimte creëren voor aquatische ecologie Biodiversiteit Landschap Doelbereik: Synergie met Groenblauwe dooradering en aquatische ecologie Toekomst landbouw Doelbereik: Betere risicobeheersing wateroverlast en -tekort. Versterkte economische concurrentiekracht Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s

• • •

Onvolledige of onjuiste data-inventarisatie Beperkte bereidheid tot samenwerking of datadeling onder agrarische ondernemers (met name voor het achterhalen van informele meststromen) Complexiteit in het onderscheiden van interne en externe stromen

Beheersmaatregelen • • •

Neutraal en deskundig onderzoeksbureau als uitvoerder Transparante werkwijze en vertrouwelijke dataverwerking Gebruik maken van bestaande bronnen (mestboekhouding, CBS, waterschap)

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • • •

Actuele omvang en routes van informele meststromen Inpasbaarheid van alternatieve mestverwaarding of reststromen Juridische en beleidsmatige kaders bij het sturen op stromen

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering LTO Voorne-Putten: penvoerder, link met agrarische organisaties en ondernemers, communicatie resultaten en mede-definiëren pilotmogelijkeden Partners en hun rol • Agrariërs: inzicht geven in huidige gang van zaken en kansen die ze zien m.b.t. meststromen Externe organisatie & belanghebbenden Provincie Zuid-Holland

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

Indicatieve planning 2026 Q1: Opstart project en opdrachtverlening analyse 2026 Q2: Inventarisatie data, interviews/metingen op bedrijven 2026 Q3: Opstellen nutriëntenbalans en consultatieronde met stakeholders 2026 Q4: Publicatie kansenkaart en definiëring van pilotprojecten Buiten scope: (2027 Q1: Als nodig: opstarten eerste pilots kringlooplandbouw) Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: 100.000

€98.560 (gem. €140,- per uur x 44 weken x 0.2 fte) Financieringsroutes • Provincie Zuid-Holland (innovatie en duurzaamheid landbouw) • EU-programma’s (bijv. Horizon, LIFE).

DL VP 04 – Verbreding verdienmodellen landbouw Naam project Maatregelcategorie

DL VP – Verbreding verdienmodellen landbouw b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen;

Gebied Opgave(n) in gebied

Voorne-Putten Versterken economische concurrentiekracht agrarische ondernemers Balans vinden tussen landbouwproductie en natuurdoelen LTO Voorne-Putten

Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s)

Datum Versie

Agrariërs Gemeente Nissewaard Gemeente Voorne aan Zee Provincie Zuid-Holland 03/11/2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden)

Dit project stimuleert agrarische ondernemers op Voorne-Putten om hun verdienmodellen te verbreden door integratie van natuur, recreatie, zorg en landschapsdiensten op het bedrijf. Door nieuwe samenwerkingen en de ontwikkeling van diverse nevenactiviteiten versterken ondernemers hun economische positie, leveren zij een positieve bijdrage aan biodiversiteit en klimaatdoelen, en ontstaat er meer maatschappelijke waardering voor het landelijke gebied. Aanleiding van het project (max ½ A4)

De druk op traditionele agrarische verdienmodellen neemt toe door klimaatverandering, maatschappelijke eisen aan natuur en landschapsbehoud, en veranderende economische omstandigheden. Door verbreding van het verdienmodel kunnen agrariërs bijdragen aan een robuuster watersysteem, herstel van biodiversiteit én hun eigen economische perspectief vergroten. Probleem/opgave • • • •

Krimpende marges in traditionele landbouw Verlies van biodiversiteit, versnippering van landschap Beperkte kennis over alternatieve bedrijfsvoeringen Onvoldoende samenwerking met recreatie- en zorgsector

Gemiste kans bij uitblijven actie • • • •

Onbenutte potentie van agrotoerisme, zorgfuncties en landgoedvorming Mindere maatschappelijke waardering voor het landelijke gebied Achteruitgang van natuurwaarden en landschap Verdergaande economische onzekerheid onder agrariërs

Concrete output project max ½ A4)

Type project Kennisontwikkeling en planvorming Inhoud & activiteiten • • • • •

Voorlichtingssessies over verdienmogelijkheden, subsidies en samenwerkingen Opzetten van pilots rond recreatie (bijv. openstelling paden, boerderijwinkels, agrotoerisme) Ondersteunen bij aanvraag en inrichting NSW-landgoederen Verkennen en stimuleren van zorgactiviteiten (zorgboerderij) Organiseren van netwerkbijeenkomsten met relevante partners

Beoogd resultaat • • • •

Verhoogde kennis van ondernemers over verdienmogelijkheden Agrarische bedrijven die recreatie, zorg of natuur integreren in het verdienmodel Vergroot maatschappelijk draagvlak voor landbouwtransitie Toename van landschapselementen en biodiversiteit op agrarische bedrijven

Schaalniveau • Lokaal (Voorne-Putten) • 3 deelprojecten per thema: recreatie, zorg, NSW landgoederen Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Biodiversiteit Landschap Doelbereik: Synergie met Groenblauwe dooradering en aquatische ecologie Toekomst landbouw Doelbereik: Versterkte economische concurrentiekracht Recreatie in balans Doelbereik: Een recreatiesector die bijdraagt aan een gezonde natuur, landbouw en leefomgeving op Voorne-Putten

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s • • • •

Onvoldoende enthousiasme/kennis bij ondernemers Complexe regelgeving en administratieve lasten Beperkte samenwerkingsbereidheid met externe partijen Onzekere opbrengsten en langzame uitrol pilots

Beheersmaatregelen • • • •

Praktijkgerichte voorlichting en coaching Lokale netwerkvorming en ambassadeurs inzetten Juridische en financiële ondersteuning bij aanvragen/subsidies Stapsgewijze opschaling met begeleiding en monitoring

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • • • •

Concrete fiscale en juridische eisen NSW-landgoed voor Voorne-Putten Benutting en subsidiepotentieel nieuwe samenwerkingsverbanden Marktpotentie agrotoerisme en zorgfuncties per type bedrijf Het effect op financiële resultaten en biodiversiteit per uitgewerkte optie

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering • LTO Voorne-Putten: penvoerder, input expertise verbreden verdienmodellen, organiseren van bijeenkomsten voor en communicatie met geïnteresseerde agrariërs, koppelen van adviseurs in de drie deelthema's (recreatie, NSWlandgoederen, zorg) met geïnteresseerde agrariërs. Partners en hun rol • Agrariërs: plannen maken voor aanpassing bedrijfsvoering o.b.v. adviessessies • Gemeente Nissewaard: input leveren m.b.t. beleidsruimte, als nodig beleid aanpassen aan wensen agrariërs, verlenen vergunningen, RO • Gemeente Voorne aan Zee: input leveren m.b.t. beleidsruimte, als nodig beleid aanpassen aan wensen agrariërs, verlenen vergunningen, RO • Provincie Zuid-Holland: vanuit uitvoeringprogramma landbouw stimuleren van landbouwbedrijven middels IKA, KPI’s, subsidies, grondinstrumenten en innovatie en het versterken van het agrarisch landschap middels NIL, GBaanpak en grondstromen. Externe organisatie & belanghebbenden Recreanten

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

2026 Q1-Q2: Start project, deskstudie, workshop met kernteampartners, inventarisatie mogelijkheden binnen drie deelthema's en betrekken relevante experts. Ontwikkeling van informatiepakketten (brochures, presentaties, etc.) 2026 Q3: Delen informatiepakketten. Uitvoeren voorlichtingssessies en inventarisatie van geïnteresseerde agrariërs i.s.m. agrarische organisaties 2026 Q4 – 2027 Q2: Koppelen agrariërs met experts waar nodig, ondersteuning bij vragen en implementatie 2027 Q3-4: Blijvende ondersteuning aan agrariërs. Monitoring van impact: aantal agrariërs dat hun verdienmodel heeft verbreed n.a.v. het project 2028 Q1: Rapportage van project met aanbevelingen voor de toekomst Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: 40.000 Deskstudie: 15.000 Workshop met kernteampartners: 5,000 Voorlichtingsbijeenkomsten 3: 10.000 Rapportage en folder ontwikkelen: 10.000 Financiering •

Eenmalige subsidieaanvraag bij de provincie en LTO Noord.

RT VP 01 - Educatie bezoekers Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s)

Datum Versie

RT VP - Educatie bezoekers b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; Voorne-Putten Recreatie in balans met natuur en landbouw Nader te bepalen recreatiepartij (bijvoorbeeld Recreatieschap Voorne-Putten, TOP Voorne, IVN Voorne Putten of Natuurvereniging Hollandse Delta) Natuurorganisaties (natuurmonumenten, Zuid-Hollands landschap, Staatsbosbeheer) LTO Voorne-Putten Gemeente Voorne aan Zee Gemeente Nissewaard 01/11/2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden)

Recreatie en toerisme zijn economische dragers onder de toekomst van het landelijk gebied. Echter leidt recreatie soms en op sommige plaatsen tot overlast op de natuur en landbouw. De verwachting is dat de behoefte aan ruimte voor recreatie zal groeien. Om de recreatiedruk voor landbouw en natuur te beperken moeten er voorlichtingsen educatieprogramma's opgezet worden voor bezoekers. Door bewustwording te creëren en educatie onderdeel te maken van recreatie kan deze sector een bijdrage leveren aan de landbouw en natuur. Aanleiding van het project (max ½ A4)

Recreatie en toerisme vormen een belangrijke economische pijler in het landelijk gebied. De sector draagt substantieel bij aan regionale werkgelegenheid en welvaart. Tegelijkertijd groeit de recreatiedruk, wat leidt tot conflicten met natuur en landbouw. Om deze balans te behouden is het noodzakelijk om bezoekers bewust te maken van hun impact. Voorlichtings- en educatieprogramma’s kunnen ervoor zorgen dat recreatie duurzaam bijdraagt aan natuur en landbouw in plaats van schade veroorzaakt. Probleem/opgave •

Toename van recreatiedruk leidt tot verstoring van natuur en landbouwactiviteiten (zoals verstoring van flora en fauna, conflicten met agrarische ondernemers, toename zwerfafval)

• •

Beperkte kennis en bewustwording bij bezoekers over kwetsbaarheid gebied en gewenst gedrag Toename recreatie vraagt om proactief beheer en educatie over gedragsregels

Gemiste kans bij uitblijven actie • • • •

Verslechtering van natuurkwaliteit en biodiversiteit in kwetsbare gebieden Afname van recreatiebeleving en betrokkenheid bij landschap en omgevingskwaliteit Toenemende conflicten tussen recreanten, natuurbeheerders en boeren zonder duidelijke richtlijnen Gemiste kans om recreatiesector als partner te betrekken bij duurzaamheidsdoelen

Concrete output project max ½ A4)

Type project Educatie-, bewustzijns- en communicatieproject Inhoud & activiteiten • Ontwikkelen van voorlichtings- en educatieprogramma’s voor recreanten • Communicatiecampagnes gericht op bewustwording over natuur, landbouw en duurzaam recreatief gedrag • Organiseren van workshops, excursies en thematische routes waarbij recreatie en natuur elkaar versterken • Monitoren van recreatie-effecten op natuur en landbouw grondgebied • Evalueren en bijsturen van activiteiten op basis van feedback en milieuindicatoren • Creëren van laagdrempelige informatiepunten en digitale platforms met educatieve content Beoogd resultaat • Vermindering van recreatieoverlast en conflicten tussen recreanten, landgebruikers en natuurbeheer • Verhoogde bewustwording en gedragsverandering bij bezoekers over bescherming van landbouw en natuur • Betere samenwerking en draagvlak tussen recreatiesector, agrarische ondernemers en natuurbeheerders • Duurzame integratie van recreatie als economische drager in landelijk gebied • Verbeterde leefomgeving en behoud van biodiversiteit ondanks toenemende recreatiedruk Schaalniveau

•

Lokaal (Voorne-Putten)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Recreatie in balans Doelbereik: Een recreatiesector die bijdraagt aan een gezonde natuur, landbouw en leefomgeving op Voorne-Putten

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico's • Onvoldoende effectiviteit van communicatie waardoor gedragsverandering uitblijft • Informatie bereikt niet alle recreanten • Slechte medewerking private recreatieaanbieders • Tekort aan middelen en capaciteit voor effectieve uitvoering van educatieprogramma's Beheersmaatregelen • Gerichte voorlichting en educatie om bewustwording te vergroten • Samenwerking met recreatiesector, boeren, natuurbeheerders en gemeenten voor gedeelde doelen • Monitoring van recreatie-effecten en aangepast beheer op basis van resultaten • Ontwikkeling en inzet van heldere gedragsregels en bezoekersmanagement Onduidelijkheden om verder uit te zoeken •

Mogelijkheden voor innovatieve technologieën in bezoekersmanagement

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering Nader te bepalen recreatieorganisatie: penvoerder, ontwikkelen educatie/voorlichtingsmateriaal, verspreiden materiaal, afstemming met recreatieondernemers, organiseren voorlichtingsworkshops/bijeenkomsten, borgen duurzaamheid educatie/voorlichting Partners en hun rol • Gemeentes Voorne aan Zee en Nissewaard: Input leveren m.b.t. recreatiebeleid en strategie, middelen en communicatiekanalen bieden die gebruikt kunnen worden in het project • Natuurmonumenten: input leveren m.b.t. inhoud en praktische informatie

• • •

Natuurvereninging Hollandse Delta: input leveren m.b.t. natuurvriendelijk recreatief gedrag, uitvoering educatieprogramma's/workshops Zuid-Hollands Landschap: input leveren m.b.t. natuurvriendelijk recreatief gedrag, uitvoering educatieprogramma's/workshops LTO Voorne-Putten: input leveren m.b.t. landbouwvriendelijk recreatief gedrag en bestaande/verwachtte problemen die leven bij agrariërs

Externe organisatie & belanghebbenden • Recreanten • Agrariërs

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

2026 Q1: Afstemming doel, inhoud, en kernboodschappen educatie en communicatieprogramma's met alle betrokken partijen. Communicatie/educatie methoden en kanalen worden gekozen. 2026 Q2: Ontwikkeling van educatie en communicatiemateriaal 2026 Q3-4: Gefaseerde implementatie van educatie een communicatiemateriaal/workshops/programma's Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: €20.000 Personele inzet: • Projectleider: 140 uur (gem. €140,- per uur) Financieringsroutes • Met gebiedspartners onderling afstemmen

RT VP 02 - Recreatieonderzoek in N2000 gebieden Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s)

Datum Versie

RT VP – Recreatieonderzoek in N2000 gebieden b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; Voorne-Putten Recreatie in balans met natuur Provincie Zuid-Holland Nader te bepalen recreatieorganisatie(s) (bijvoorbeeld Recreatieschap Voorne-Putten) Natuurvereniging Hollandse Delta Gemeente Voorne aan Zee Gemeente Nissewaard 03/11/2025 Update 25/11/2025

Samenvatting project (max 100 woorden)

Het recreatieonderzoek richt zich op het verkrijgen van inzicht in het gebruik van natuurgebieden op Voorne-Putten door recreanten. Het onderzoekt bezoekersaantallen, verspreiding, motieven en belevingen, evenals de effecten op natuurwaarden. De resultaten vormen een basis voor maatregelen en beleid om natuur en recreatie beter in balans te brengen en de natuur te beschermen. Aanleiding van het project (max ½ A4)

Voorne-Putten kent unieke en kwetsbare natuurgebieden, waarvan Voornes Duin, als Natura 2000-gebied nationaal beschermd is. De vraag naar recreatie en toerisme in het landelijke gebied groeit, met risico op overbelasting van deze natuur. De hoge recreatiedruk leidt tot spanningen tussen natuurdoelen en recreatief gebruik. Zonder gerichte kennis over bezoekersstromen, motieven en effecten blijft het moeilijk om effectief beleid te voeren en maatregelen te treffen. Het project speelt in op de behoefte aan actuele, gebiedsgerichte data om keuzes te onderbouwen die zowel natuurdoelen als recreatieve beleving dienen. Daarmee draagt het bij aan een duurzaam evenwicht tussen toegankelijkheid, rust en ecologische kwaliteit in deze waardevolle natuurgebieden. Probleem/opgave • • •

Toenemende recreatiedruk binnen Natura 2000-gebieden Beperking van natuurbehoud door frequente bezoekers Onvoldoende aanbod van alternatieve routes en bestemmingen

•

Onbalans tussen toeristische kansen en natuurwaarden

Gemiste kans bij uitblijven actie • • • •

Verslechtering biodiversiteit en natuurwaarden N2000 gebieden Negatieve impact op beleving en kwaliteit van natuurgebieden Beperkte groei van het recreatieve toerisme buiten kwetsbare gebieden Gemiste economische kansen in het buitengebied van Voorne-Putten

Concrete output project max ½ A4)

Type project Onderzoeksopdracht/beleidsverkenning Inhoud & activiteiten • • • •

Analyse van bezoekersaantallen, profielen en verspreiding over het jaar; Onderzoek naar beleving, tevredenheid en gebruikspatronen van recreanten; Analyse van draagkracht en effecten van recreatie op natuurwaarden; Verkenning van maatregelen voor bezoekersmanagement en spreiding.

Beoogd resultaat •

Een onderzoeksrapport met gebiedsgerichte analyses, knelpunten, en aanbevelingen voor beleid en maatregelen. De resultaten worden gedeeld met gebiedspartners en kunnen dienen als basis voor recreatie- en natuurbeheer.

Schaalniveau •

Lokaal (Voorne-Putten)

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) N2000 Doelbereik: ontlasting N2000 gebieden voor een gezonde natuur en hoge biodiversiteit Recreatie in balans Doelbereik: Een recreatiesector die bijdraagt aan een gezonde natuur, landbouw en leefomgeving op Voorne-Putten Ruimtelijk beleid: Doelbereik: Levert kennis voor integrale afweging tussen natuur, recreatie en ruimtelijke inrichting;

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s • • •

Onvoldoende of onvolledige bezoekersdata; Beperkte betrokkenheid van recreatieondernemers of bezoekers; Onzekerheid over financiering of uitvoering.

Beheersmaatregelen • • •

Aanvullen data met veldonderzoek en digitale tellingen; Actieve communicatie met ondernemers en gebruikers; Vroegtijdige afstemming over financiering en rolverdeling.

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken •

Verdere afbakening van onderzoeksgebied en aanpak volgt bij offertefase.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering Provincie Zuid-Holland Partners en hun rol • Recreatieorganisaties: Delen van beschikbare data, kennisdeling, afstemming en gezamenlijke interpretatie van resultaten • Natuurorganisaties: Delen van beschikbare data, kennisdeling, afstemming en gezamenlijke interpretatie van resultaten • Gemeente Voorne aan Zee: Delen van beschikbare data, kennisdeling, afstemming en gezamenlijke interpretatie van resultaten • Gemeente Nissewaard: Delen van beschikbare data, kennisdeling, afstemming en gezamenlijke interpretatie van resultaten Externe organisatie & belanghebbenden • Recreanten

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

Planning en mijlpalen • 2026: Voorbereiding, partners betrekken, onderzoeksopzet en offertefase; • 2027: Uitvoering van veldonderzoek en dataverzameling; • 2028: Analyse, rapportage en presentatie van resultaten aan gebiedspartners.

Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: €150.000

Onderverdeling: o Onderzoeksbureau en veldwerk: € 120.000 o Coördinatie, bijeenkomsten en communicatie: € 20.000 o Onvoorzien en indexatie: € 10.000 Financieringsroutes • Provincie Zuid-Holland

Procesondersteuning gebiedsproces Voorne-Putten Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s)

Datum Versie

Procesondersteuning gebiedsproces Voorne-Putten b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; Voorne-Putten Organisatie van de uitvoering van het programma Provincie Zuid-Holland Waterschap Hollandse Delta Gemeente Voorne aan Zee Gemeente Nissewaard LTO Voorne-Putten BoerenNatuur Zuid-Hollandse Delta Natuurorganisaties Recreatieorganisaties 03/11/2025 Concept (versie 1.0)

Samenvatting project (max 100 woorden)

Willen we het Gebiedsplan tot uitvoering brengen dan is een vorm van programma management nodig om projecten aan te jagen, samenhang tussen projecten te bewaken, de omgeving rond het programma te managen en ambtelijk en bestuurlijk de voortgang te bewaken. Dit project behelst alle kosten voor het programma management, inclusief gedelegeerd opdrachtgeverschap voor projecten die onder het programma worden uitgevoerd.

Aanleiding van het project (max ½ A4)

Afgelopen jaren hebben we gezamenlijk met alle gebiedspartijen het gebiedsplan voor het landelijkgebied Voorne-Putten opgesteld. Dit is een document wat we jaarlijks updaten. Daarbij gaan we ook gezamenlijk invulling geven aan dit plan. Hiervoor is procesondersteuning nodig om het gebiedsproces in goede banen te leiden. Waar mogelijk worden projecten binnen het gebiedsproces belegd bij de daarvoor meest geschikte gebiedspartner. Een aantal projecten zijn echter expertise- of domeinoverschreidend en kunnen niet makkelijk belegd worden bij één gebiedspartner. Hiervoor is nagedacht over gedelegeerd opdrachtgeverschap.

Probleem/opgave: Voortgang van het gebiedsproces benodigd om de uitdagingen in het landelijk gebied aan te pakken. Gemiste kans bij uitblijven actie: •

Zonder programmamanagement is het risico op falen in projecten, samenhang en omgeving te hoog.

Concrete output project max ½ A4)

Type project Divers - Uitvoering gebiedsplannen Inhoud & activiteiten • • • • •

• •

Begeleiden ambtelijk kernteam (12 keer per jaar) Voorbereiden en begeleiden bestuurlijk overleg (2 keer per jaar) Evaluatie en bijstelling Gebiedsplan (1 keer per jaar) Omgevingsmanagement (doorlopend) Gedelegeerd opdrachtgever namens kernteam voor: o Projectleider project onderzoeksagenda verzilting o Projectleider project communicatie over verziltingsrisico's o Projectleider project onderzoek robuust watersysteem Projectleider project innovatieve waterbergingCheck voortgang alle projecten en projecten aanjagen. Hierin gebiedspartners ondersteunen, Periodieke evaluatie en communicatie PZH en gebiedspartners over voortgang projecten

Beoogd resultaat •

Succesvolle, tijdige, en effectieve uitvoering van bovengenoemde projecten

Schaalniveau •

Voorne-Putten

Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Effectiviteit van het gebiedsproces Doelbereik: Zie doelbereik van alle projecten binnen het gebiedsproces Voorne-Putten

Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s • • •

Niet voldoende budget voor de uitvoering van de projecten Verlies draagvlak Obstakels in projecten

Beheersmaatregelen • •

Nauw en regelmatig contact met opdrachtgever Provincie Zuid-Holland en gebiedspartners Inzet van kennis,kunde en capaciteit van gebiedspartners waar mogelijk

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • •

Bij niet voldoende budget: prioritisering van projecten Opstellen meerjarenbegroting

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering Provincie Zuid-Holland: samen met kernteam delegeren van opdrachtgeverschap Partners en hun rol • LTO Voorne-Putten • Gemeente Voorne aan Zee • Gemeente Nissewaard • Waterschap Hollandse Delta • Natuurorganisaties • BoerenNatuur Zuid-Hollandse Delta • Recreatieorganisaties Alle partners hebben dezelfde rol: penvoerder toegewezen projecten en medewerking aan andere projecten Externe organisatie & belanghebbenden • •

Bewoners Recreanten

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

Indicatieve planning 2026 Q1: Opstart verschillende projecten 2026 Q2 - 3: Check voortgang alle projecten, projecten aanjagen, gebiedspartners ondersteunen, kernteam en bestuurlijke overleggen, periodieke evaluatie en communicatie PZH en gebiedspartners over voortgang projecten 2026 Q4: Evaluatie voortgang, definiëren vervolgstappen Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: 12 keer kernteam overleg * 8 uur * € 140 = € 13.440 2 keer bestuurlijk overleg * 20 uur * € 140 = € 5.600 Omgevingsmanagement 44 weken * 8 uur * € 140 = € 49.280 Evaluatie en bijstellen gebiedsplan = € 10.000 Gedelegeerd opdrachtgeverschap names het kernteam (11 uur per week x 44 weken x 140 euro) = € 67,760 (kosten al reeds opgenomen in projectvoorstellen) • • • •

Robuust Watersysteem Onderzoeksagenda verzilting Communicatie over verziltingsrisico's Innovatieve waterberging

Totaal € 145.000

Financiering •

Eenmalige aanvraag bij de provincie.

Ondersteuning secretariaat agrarische sector Voorne-Putten Naam project Maatregelcategorie

Gebied Opgave(n) in gebied Initiatief nemende partner (penvoerder) Deelnemende partner(s) Datum Versie

Ondersteuning secretariaat agrarische sector VoornePutten b) Projecten die beperkte aanvullende middelen vragen of met lichte hulp, bijvoorbeeld door het wegnemen van barrières in regelgeving, het uitvoeren van onderzoek etc., tot uitvoering kunnen komen; Voorne-Putten Toekomstbestendige landbouw LTO Noord NVT 03/11/2025 Definitief

Samenvatting project (max 100 woorden)

Het project richt zich op het professionaliseren en versterken van de organisatie, communicatie en samenwerking binnen de agrarische sector van Voorne-Putten. Door structurele secretariële ondersteuning wordt de afstemming tussen agrariërs, overheden en ketenpartners verbeterd. De inzet draagt bij aan de voortgang van lopende projecten rond kringlooplandbouw, bodem- en waterbeheer en de regionale transitie naar een toekomstbestendige agrarische sector. Aanleiding van het project (max ½ A4)

De agrarische sector speelt een grote rol in het halen van de doelen van het ZH-PLG op Voorne-Putten. Deze sector is drager van het landelijk gebied en beschikt ook over kennis en ervaring om tot effectieve oplossingen voor de opgaven te komen. Hun inbreng in de diverse processen, waaronder ZHPLG, is meer dan wenselijk. Probleem/opgave Met meer dan 230 agrariërs op het eiland Voorne Putten is het leveren van input in deze processen erg lastig. Het vraagt de betrokken agrariërs erg/te veel tijd en inzet, naast hun boeren bedrijf, om op een goede manier aangehaakt te zijn en input te leveren die ook afgestemd is met de andere agrariërs op het eiland. De betrokken agrariërs hebben hun behoefte aan een secretaris om hen te ondersteunen en faciliteren gedeeld. Gemiste kans bij uitblijven actie • •

Behoeftes van agrariërs worden niet voldoende meegenomen in besluitvorming. Verminderde betrokkenheid van agrariërs bij regionale besluitvorming.

•

Gemiste mogelijkheid om de overgang naar toekomstbestendige landbouw versneld vorm te geven.

Concrete output project max ½ A4)

Type project Ondersteuning agrarische sector Inhoud & activiteiten De secretaris helpt de agrariërs op Voorne-Putten bij het leveren van inhoudelijke, afgestemde input voor de processen, hetgeen wat hier (bestuurlijk) nodig is en de communicatie hierover. Een belangrijk onderdeel is het ontwikkelen van eigen organisatiecapaciteit van de agrariërs op het eiland. Zodat ook op lange termijn vanuit agrariërs input kan worden geleverd in diverse processen. Ook dit is onderdeel van de opdracht van de secretaris. • •

Inzet van secretariële ondersteuning voor agrarisch overleg en projectcoördinatie. Ontwikkelen van eigen organisatiecapaciteit voor de borging van effectiviteit op lange termijn

Beoogd resultaat • • • •

Structureel functionerend secretariaat voor agrarische sector Voorne-Putten. Betere afstemming tussen sector, overheden en kennisinstellingen. Efficiëntere projectuitvoering en verhoogde continuïteit in samenwerking. Versterking van de organisatiekracht binnen de agrarische gemeenschap.

Schaalniveau Lokaal: Voorne-Putten. Bijdrage doelbereik (max ½ A4) Dit project draagt bij aan alle thema's waar de agrarische sector impact op heeft binnen het ZHPLG Voorne-Putten, maar met name: Toekomst landbouw Doelbereik: een gezonde natuur, landbouw en leefomgeving op Voorne-Putten Risico’s: wat is nog onduidelijk (max ½ A4)

Belangrijkste risico’s • •

Onvoldoende structurele financiering voor de secretariaatsfunctie. Agrarische ondernemers voelen zich niet vertegenwoordigd door het nieuwe secretariaat

•

Onduidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden van het secretariaat.

Beheersmaatregelen • • •

Afspraken over structurele cofinanciering met betrokken organisaties en borging als onderdeel van opdracht secretariaat. Projectstart op initiatief van bestaande agrarische partijen. Opstellen van duidelijke functieomschrijving en jaarplan.

Onduidelijkheden om verder uit te zoeken • •

Langetermijnpositionering van de secretariaatsfunctie binnen regionale organisatie. Financiële dekking na afloop van de eerste projectperiode.

Governance, samenwerking en participatie (max ½ A4)

Verantwoordelijkheid uitvoering LTO Noord: penvoerder, aansturing van de secretaris. Partners en hun rol •

NVT

Externe organisatie & belanghebbenden •

Agrariërs

Planning en mijlpalen (max ½ A4)

2026 Q1: Start secretariaatsfunctie en inrichten werkstructuur 2026 Q4: Evaluatie eerste werkjaar en bijstelling takenpakket, 2027 Q3: Voorstel voor structurele inbedding en financiering secretariaat, besluitvorming over voortzetting en borging in regionale samenwerking 2027 Q4: Afsluiting project, overdracht naar agrariërs Kosten en begroting inclusief personele inzet (max ½ A4)

Indicatieve kosten: 50.000 0,1 fte: 4 uur * 88 weken * € 140 = € 49.280 Totaal voor 2 jaar € 49.280 Financiering •

Eenmalige aanvraag bij de provincie.

• •

Eventueel subsidie regiodeal Eigen financiering door LTO Noord