2023.11.02 Woordelijk verslag raad windmolens

Verslag van de Raadsvergadering van gemeente Nissewaard op 2 november 2023 te Nissewaard, aanvang 19.00 uur

Aanwezig:

Mevrouw A.M. Van der Bend-Van Ammers Mevrouw V.E.R.A. Bik De heer J. Blakmoor De heer R. Van Bree De heer T.C. Den Daas De heer J.W. Van Dongen De heer H.M. Douma Mevrouw J.C. Grimm Mevrouw E.C. Van Halderen De heer W. Heijdacker Mevrouw A.H. Houps Mevrouw D. Kieboom Mevrouw N. Kiers-De Goei De heer V.R. Korbee De heer R. Masthoff Mevrouw E. Mensink-Boers Mevrouw G.M. Molenaar-Frances De heer M. Polder De heer R. Van Schijndel De heer F.P. Seker De heer K. Smeding De heer M. Van Soest De heer M. H. Spanjersberg De heer D. Speters De heer B. J. Tebrugge De heer S.A.W. Van Uden De heer J.V.A. Verhoeven De heer P.J. Verhoog Mevrouw A.T.M. Verweij-Talbot De heer R. Vis Mevrouw N. Vonk Noordegraaf-Van Dijk De heer G. De Vries De heer R.D. Van der Waal De heer S. Van der Weg

Afwezig:

De heer F.W.O. Van Boven De heer M.J.J.G. Huizenga De heer L.C.F. Soeterboek

Voorzitter:

De heer F. Van Oosten.

Notulen:

Mevrouw L. Verhoeks (Notuleerservice Nederland)

1. Opening De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur. De voorzitter: Beste mensen, graag open ik de vergadering van de gemeenteraad van Nissewaard van woensdag 2 november 2023. Dit is een extra vergadering met in feite één agendapunt: de ontwerpverklaring van geen bedenkingen op het Windparkproject Brielse

1

Maasdijk. Ik weet ik weet niet wie ik hoor spreken, maar u bent in de uitzending. Ondertussen meld ik dat de heren Van Boven en Soeterboek afwezig zijn vanavond. We hebben twee agendapunten. Het begint met het spreekrecht van burgers. 2. Spreekrecht burgers De voorzitter: Ik heb een drietal mensen zo-even ontmoet en met hen even doorgenomen hoe we gangbaar altijd het spreekrecht hier vormgeven. Te weten u krijgt vijf minuten de tijd. Die vijf minuten bewaak ik, maar het is aan u om uw bijdrage te geven. Na afloop inventariseer ik bij de leden van de raad of er vragen zijn aan de spreker die op dat ogenblik daar staat. Dan geef ik u ook de gelegenheid om die vragen van een antwoord te voorzien en daarna vraag ik u om terug te gaan naar uw plek, waarna de andere sprekers zullen volgen. Mochten er vragen zijn voor het college, die geef ik ook voor een antwoord natuurlijk, maar dat zal ik doen na de laatste spreker om alle vragen even geclusterd bij elkaar te houden. Dan begin ik bij wethouder Hottentot of bij andere portefeuillehouders als dat aan de orde zou zijn. Ik heb begrepen dat in elk geval de heer Van Kasteren aanwezig is en ik mag u uitnodigen om het woord te nemen. Tenslotte meldt ik voor de aanwezigen nog dat ook onze griffier vanavond afwezig is, maar gelukkig wordt hij goed vervangen door zijn plaatsvervanger. Dank je wel. Ga uw gang.

De heer Van Kasteren: Goedenavond. Ik ben Maarten Van Kasteren en ik heb al meerdere malen ingesproken bij de vergaderingen van de commissie Leefomgeving, mede namens de bewoners van Spijkenisse-Noord. Ook ben ik lid van het Bewonersplatform en de Omgeving Adviesraad. Ook vanavond sta ik weer voor u, want ik wil nogmaals met klem de zorgen van de inwoners van Spijkenisse-Noord over het toekomstige windpark Brielse Maasdijk op uw hart drukken. Niet om in herhaling te vallen, maar wel om er alles aan gedaan te hebben om u te laten luisteren naar de inwoners in de hoop dat u hun zorgen serieus neemt. Het Bewonersplatform heeft altijd medewerking verleend voor het plaatsen van drie windmolens op de Brielse Maasdijk voor het opwekken van achttien megawatt. Deze molens hadden al twee jaar kunnen draaien als HVC niet zo halsstarrig was geweest. Wij hebben ons echter wel altijd coöperatief opgesteld. De bewoners hebben ingestemd met plaatsing van drie molens aan de westzijde van de Hartelbrug. Daardoor kon er fors meer elektriciteit worden opgewekt dan dat de gemeente met de provincie had afgesproken. En zeker niet onbelangrijk, de overlast hierbij tot een minimum worden beperkt. Het kan toch niet zo zijn dat HVC bepaalt hoeveel windmolens er geplaatst gaan worden nabij Spijkenisse-Noord? HVC wist vooraf dat er maar achttien megawatt was.

Dus wat zij nu proberen is om een foute breking van de exploitatie op de bewoners af te wentelen. Helaas, net zoals bij onder andere kaartspelen: overvragen en je gaat nat. Jammer, maar dat ligt dan niet aan ons. Lange tijd leek het erop dat we ook consensus zouden kunnen krijgen met HVC omtrent de drie windmolens. De gesprekken met de heer Rolf Korsuize waren prettig en constructief. Sinds dat hij vervangen is door de heer André ‘…’ zijn de zaken verhard en wordt er een vreemd spel gespeeld met dubieuze persoonlijke benaderingen. Dit alles maakt ons nog eens extra ongerust. Gelukkig wordt landelijk steeds meer de nadelige invloed van windmolens op de woonomgeving herkend en dat uit zich onder andere in de voorgenomen wetgeving van een lagere geluidsnorm en afstandsnorm van tenminste twee keer de tiphoogte. Strikt genomen bestaat deze wetgeving nog niet, maar het is struisvogelpolitiek om de komst hiervan te negeren. Deze normen zouden ook nu als uitgangspunt genomen kunnen worden, waarmee de aanvraag van HVC niet meer voldoet. Wellicht is dit de zilveren bullet waar wethouder Hottentot naar zoekt. Beste gemeenteraad, u vertegenwoordigt met elkaar de inwoners van Nissewaard. Diverse partijen hebben de keuze voor geen windmolens ten oosten van de Hartelbrug in hun verkiezingsprogramma opgenomen.

Het zou het college en de raad sieren dat zij dat vertrouwen van de burger in de politiek niet schenden, maar juist versterken door de aanvraag af te wijzen. Dan laat u zien dat u echt naar de inwoners van Spijkenisse-Noord heeft geluisterd. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van Kasteren. Ik kijk naar de leden van de raad of er vragen voor u zijn, die inventariseer ik dan. Ik zie nu geen vragen. Dan dank ik u voor uw aandacht. Dan wil ik het woord geven aan mevrouw Barendrecht. Ga uw gang, mevrouw.

2

Mevrouw Barendrecht: Goedenavond burgemeester, voorzitter, wethouders en raadsleden. Ik wil beginnen op te merken blij verrast te zijn om te zien dat de wind aan het draaien is. Dat er binnen verschillende fracties kritische kanttekeningen geplaatst worden. Dat er afgevraagd wordt hoe het college ervoor kan zorgen dat de individuele belangen van inwoners aan beide zijden van de Hartelbrug gewaarborgd kunnen worden. Dat er diverse partijen zijn die op de 152 geheime stukken hebben gewezen die openbaar overzichtelijk en toegankelijk gemaakt zouden moeten worden voor de geïnteresseerde burgers, belanghebbenden, die een zienswijze willen schrijven. Dat 8 december hier vrij laat voor is in dit verband. Dat er vragen en onvolledigheden, onbeantwoorde vragen zijn met betrekking tot de informatieverstrekking door HVC. Dat er rapportages zijn die elkaar tegenspreken. Dat er partijen zijn die zich afvragen hoe het normenkader hier binnen de gemeente zich verhoudt tot de landelijke kaders en wijzen opnieuw de voorgenomen afstandsnorm van twee keer de tiphoogte. Dat er partijen geweest zijn die erom gevraagd hebben de adviezen van de heer De Laat en mevrouw Sylvia Van Manen te delen. Hiervoor voel ik mij gehoord, gesteund, en spreek bij deze mijn dank uit. Vanavond herhaal ik wat ik de vorige keer ook heb gedeeld.

Ik heb, misschien als enige hier in de zaal, ervaren hoe het is om te leven in de directe nabijheid van een windmolen en welke klachten dit bij mij veroorzaakt heeft. Hoe mijn kwetsbaarheid in de vorm van winddepressie zich evolueerde in onrust, angst en paniekaanvallen en hier antidepressiva heb moeten slikken gedurende exact dezelfde periode dat de vorige paal hier heeft gestaan, namelijk van 2004 tot en met 2017. Sedert 20achttien ben ik medicatievrij. De desbetreffende paal stond rond de 500 meter vanaf onze woning en was slechts 160 meter hoog. Volgens het normenkader, zoals in het begin bij ons aan de keukentafel met HVC en projectleider Simons besproken is, is er toentertijd nog gesproken over een cirkel van 400 meter waar wij binnenvielen. Dat er nu door de gemeente voor een afwijkend normenkader gekozen is, waar de afstand buiten beschouwing valt, valt voor ons zeer nadelig uit. Als er echter met het nieuwe landelijke voorgestelde normenkader gewerkt gaat worden, zou er in ieder geval 460 meter afstand gehouden moeten worden, uitgaande van een tiphoogte van 230 meter hoog. Wethouder Hottentot hoopt door mitigerende maatregelen te treffen onze problemen hierdoor opgelost zullen worden. Dit zou isolatie inhouden, wat voor ons niet zinvol is en dus geen oplossing biedt.

Het enige wat het ons brengt, is levensinperking, vrijheidsbelemmering, welke ten koste gaat van onze kwaliteit van leven. Ik refereer aan mijn Fort Knox vergelijking. Daarnaast heb ik de bevestiging van dokter Sylvia Van Manen gekregen van aannemelijkheid op terugkeer van mijn psychische klachten, aangezien de geplande windmolens groter en dichter bij onze woning komen te staan, namelijk 364 meter. Dit betreft één van dezelfde deskundigen aan wie wethouder Hottentot advies heeft gevraagd in verband met de te verwachten gezondheidseffecten in relatie tot het wonen in de nabijheid van windmolens. Heeft u inmiddels al die adviezen gedeeld met fractieleden? Ook wil ik nogmaals benadrukken hoe bizar het laatste contact met de heer ‘…’ van HVC is verlopen. Ik bedoel hiermee het psychiaterverhaal waarin ik bevraagd werd uitleg te geven omtrent mijn psychische problematiek en hij erin voorstelde om met een bevriende psychiater mij te beoordelen, want zo komt het bij mij tenminste over, en of deze arts met mijn huisarts over mij in overleg mocht gaan. Ik vind het heel jammer en onbegrijpelijk dat de wethouder Hottentot aangeeft hier niet van op de hoogte te zijn. Ik heb een gespreksverslag, gemaakt door projectleider Simons, waarin ik hiervan melding heb gedaan. Heb ik trouwens wel meerdere keren om moeten vragen om dat erin te krijgen.

Als laatste hoop ik echt dat wij niet bij die 8 procent zullen gaan behoren waar geen rekening mee hoeft gehouden te worden, omdat dit nu eenmaal collateral damage is. Zij die vallen onder de categorie die ernstige hinder zullen ervaren, want voor mijn gezin is dit meer dan ernstig. Ik heb u al gewezen op het feit dat wij met de rug tegen de muur staan en niet weg kunnen gaan, de woning niet mogen verkopen of onderverhuren, omdat het officieel een bedrijfswoning betreft. Ook hoop ik dat indien u toch gaat beslissen tot het verstrekken van de verklaring van geen bedenkingen, dat de inzage van de 152 geheime stukken ook direct samenloopt met het moment dat de termijn ingaat van de start in dien datum zienswijze, opdat ik daar toch voldoende tijd voor ga krijgen om mij met externen daarover te buigen. Bedankt voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Barendrecht. Ik kijk ook of uw bijdrage vragen oplevert van de zijde van de raad in de richting van het college. Dat is niet het geval. Dan mag ik u danken voor uw … O toch, de heer Van Uden. Ga uw gang.

3

De heer Van Uden: Ja, dank u wel voorzitter. Bedankt voor het inspreken, mevrouw Barendrecht. Ik heb alleen even één vraag aan de wethouder. Wat mevrouw Barendrecht aangeeft is dat u wel op de hoogte moest zijn van dat overleg waarnaar verwezen wordt in de verslaglegging. Is dat zo, ja of nee? Bent u ervan op de hoogte, bent u betrokken geweest bij het overleg? Kent u het verslag? De voorzitter: Als er vragen zijn voor de wethouder, doe ik aan het einde even, inventariseer ik even het totale pakket. Dank, mevrouw Barendrecht voor uw bijdrage vanavond. En de heer Hottentot onthoudt ongetwijfeld ook deze vraag en ik kom dadelijk nog even terug. Dan heb ik op mijn lijstje staan de heer Breedveld als inspreker en ik werd ingefluisterd dat mijnheer Breedveld net binnenkwam. Dus ik wil u wel even de gelegenheid geven om even adem te halen. Dan ga ik eerst naar mevrouw Van Willigen. Is zij aanwezig? Niet. Nou mijnheer Breedveld, dan moet u misschien toch of wel? O, u komt ook net binnen. Ga ik eerst door naar mevrouw Vermeulen, want die was er wel want die heb ik gesproken net. Ga uw gang. Mevrouw Vermeulen: Geacht college, leden van de gemeenteraad. Mijn naam is Mariska Vermeulen en ik sta hier namens mijn vader Leen Vermeulen die op 445 meter afstand woont van beoogde windmolen 4A.

Vandaag besluit u over het afgeven van een ontwerpverklaring van geen bedenkingen voor de bouw van windpark Brielse Maasdijk. U bent inmiddels niet meer bezig met de vraag of het windpark er komt, want dat besluit lijkt op voorhand al genomen. U bent slechts nog bezig met de vraag hoeveel windmolens er moeten komen, drie of vijf. Niet alleen het college, maar ook u, raadsleden, verschuilt zich achter het feit dat drie windmolens voldoende zijn om aan de beloofde achttien megawatt te voldoen. Drie windmolens ten westen van de Hartelbrug, daar is draagvlak voor. Drie windmolens ten westen van de Hartelbrug, daarmee voldoet de gemeente Nissewaard aan de eisen van de provincie. Drie windmolens ten westen van de Hartelbrug. Daar is toch geen bebouwing. Dat is toch geen woongebied. Artikel 1 van de grondwet gaat over het gelijkheidsbeginsel. Dit beginsel geeft aan wetgever, bestuur en rechters de opdracht om bij het stellen van regels of het nemen van beslissingen mensen in gelijke gevallen op een gelijke manier te behandelen. Waar de angst en onzekerheid van direct omwonenden van windmolen 4A in dit hele traject wordt gebagatelliseerd en genegeerd, wordt wel rekening gehouden met de belangen van de bewoners in het woongebied ten oosten van de Hartelbrug en gedetineerden in de Hartelborgt. Begrijp me niet verkeerd, dat vind ik echt heel fijn voor hen.

Maar u geeft ons daarmee wel het gevoel dat wij er niet toe doen. Tijdens een gesprek op 15 november 2022 heeft HVC bij ons aangegeven dat het voor de projectplanning belangrijk is dat eventuele suggesties ten aanzien van de vergunningsaanvraag uiterlijk op zes december 2022 ontvangen moesten zijn. Op onze schriftelijke vraag of er mogelijkheden zijn voor compenserende maatregelen is tot op heden niet inhoudelijk gereageerd. Resultaten van beloofde onderzoeken door experts op het gebied van laagfrequent geluid worden niet gedeeld. Over een profijtplan voor direct omwonenden wordt nog gesproken. Een omgevingsconvenant is nog in voorbereiding en alle stakeholders wijzen naar elkaar. Aan het verzoek om ons op de hoogte te houden wordt geen gehoor gegeven. Na het vertrek van de projectleider Windenergie van de gemeente Nissewaard hebben wij noch van HVC, noch van de gemeente Nissewaard, noch van VPE iets vernomen en is de krant onze informatiebron geworden. In de vergaderstukken van deze raadsvergadering heb ik gelezen dat er een aanwonendenregeling is, maar kent u de details? In de motivering van het ontwerpbesluit staat ook dat isolatie van de drie dichtstbijzijnde woningen uit het gebiedsfonds zal worden bekostigd indien de betreffende eigenaren het aanbod daartoe mochten accepteren.

Weet u of er inmiddels al een gebiedsfonds is opgericht? Welke participatie-eisen daaraan zijn gesteld? En wie welke besteding gaat coördineren en toewijzen? Ik weet alleen dat de eigenaren die het betreft hierover alleen geruchten hebben gehoord, maar inhoudelijk nog van niets weten. Ik begrijp het belang van de energietransitie en ik ben voorstander van duurzame energie. Ik ben ook niet tegen windenergie en windparken, maar ik ben wel tegen de plaatsing van een windpark indien de locatie zich op zo'n korte afstand van woningen bevindt, met alle nodige negatieve effecten voor omwonenden van dien. In de nieuwe landelijke milieunormen, die momenteel ter inzage liggen bij het ministerie van IenW, staat niet voor niets een afstandsnorm van minimaal twee keer de tiphoogte. Bij

4

windmolens met een tiphoogte van 235,5 meter betekent dat een minimale afstand van 471 meter vanaf woningen. En je hoeft geen rekenwonder te zijn om te weten dat 354 en 445 meter afstand minder is dan 471. Burgers hebben rechtvaardigheid en goede informatie nodig om ambtenaren, politici en de overheid te kunnen vertrouwen en overheidsbesluiten te kunnen aanvaarden. In de aanloop naar deze raadsvergadering, waarin u een belangrijk besluit neemt, heeft noch de gemeente Nissewaard, noch projectontwikkelaar HVC laten blijken dat er sprake is van een transparant proces, een eerlijke afweging en voldoende draagvlak. U, beste raadsleden, stellen de kaders en controleren de burgemeester en wethouders. U houdt toezicht op de uitvoering van het gemeentelijk beleid en de werking van de lokale overheid. Ik vraag u vanavond om met dat in uw achterhoofd een besluit te nemen, zoals een goede en betrouwbare volksvertegenwoordiger dat behoort te doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Vermeulen. Dan kijken we of dit vragen oplevert in de raad. Dat is niet het geval. Dan dank u voor uw bijdrage. U bent welkom om de vergadering te volgen. De heer Breedveld, bent u gereed? Ik heb u vooraf niet kunnen spreken, maar ik geef iedereen vijf minuten de gelegenheid, inventariseer of er vragen zijn en mochten die er zijn, dan vraag ik u die van een antwoord te voorzien.

Uw bril, ja die kan cruciaal zijn. Ga uw gang. De heer Breedveld: Goedenavond, nogmaals. Ik heb mijn betoog onderverdeeld in zeven punten. Eerste punt is een gewonnen rechtszaak in Frankrijk. Nummer twee is de invloed van de windturbines op de gezondheid. Nummer drie is: windturbines zijn absoluut niet milieuvriendelijk. Windturbines verminderen, dat is nummer vier, de uitstoot van CO2 helemaal niet, maar vergroten die. Als er vragen zijn, kan ik daarop ingaan. Het is financieel helemaal niet haalbaar, dat is punt vijf. Dan punt zes is dat het RIVM de aangehaalde studies, dat die niet onafhankelijk waren of zijn. Nummer zeven is: er is een heel interessant onderzoek dat laat zien dat de zon de grootste veroorzaker is van opwarming van de aarde. Oké, dus nummer één. Dat is de rechtszaak van 8 juli 2021 in Frankrijk die gewonnen is door de burgers. De rechter heeft in de uitspraak het windturbinesyndroom erkend. Wie nog heeft gedacht dat mevrouw Barendrecht uit Geervliet zich aanstelde: er zijn wel degelijk onderzoeken op dieren die aantonen dat er zowel in de hersenen als in de rest van het lichaam op cellulair niveau veranderingen plaatsvinden door laagfrequent en infrasoon, en dat wil zeggen: onhoorbaar geluid. Of je dat nu bewust waarneemt of niet. Tegen laagfrequent geluid en infrasoon geluid kun je niet beschermen door isolatie bijvoorbeeld.

Gebouwen zullen meetrillen, net zoals een huis meetrilt als er een zware vrachtwagen door de straat gaat, maar natuurlijk veel subtieler. Laagfrequent geluid draagt wel negen keer verder dan hoorbaar geluid en infrasoon geluid kan wel reiken tot 50 kilometer, omdat niets deze lage frequenties hindert. Kamers en ruimtes worden tot klankkasten, die de trillingen nog weer eens zullen versterken. Langdurige studies over de invloed van de effecten van de windturbines op mensen zijn nog nooit gedaan en die kunnen natuurlijk ook niet worden gedaan. De windmolensvluchtelingen, zoals die tegenwoordig worden genoemd, die er in steeds grotere getale zijn en gewoon uit de omgeving wegvluchten, bewijzen echter dat er gewoon niet te leven valt met windmolens die zo groot zijn en zo dichtbij staan. Het gevoel van de mensen is het meetinstrument en dat is niet in decibel uit te drukken. Hersenonderzoek heeft uitgewezen dat ook subtiele onhoorbare frequenties de hersenfuncties beïnvloeden en dus, zij het onbewust, worden waargenomen. Artikel 191 van het verdrag over de werking van de Europese Unie legt de lidstaten op om het voorbeginsel te hanteren. Dit is trouwens dezelfde organisatie die windmolens stimuleert, maar goed.

Dit betekent dat er ten alle tijden de bescherming van de burger dient te prevaleren, zolang de exacte ernst van de schade, het windturbinesyndroom, medisch gezien niet MPA is en met onvoldoende wetenschappelijke zekerheid is onderbouwd, dient de overheid en in haar regelgeving ervan uit te gaan dat laagfrequent geluid schadelijk is. De voorzitter: Mijnheer Breedveld, mag ik u waarschuwen? U heeft vijf minuten gekregen en ik heb u alleen nog maar punt één horen benoemen. Tenzij u ze heeft verwerkt? Dus ik leg bij u de uitdaging om in anderhalve minuut die andere vijf punten verwerken. De heer Breedveld: Anderhalve minuut. De aarde draait te snel, weet u?

5

De voorzitter: Nee, maar ik meen het serieus, want ik probeer dat bij iedereen te doen. Dus ik daag u echt uit om in anderhalf, twee minuten de overige punten af te maken. Ga uw gang. De heer Breedveld: Daarom wil ik ook met uitdagen om vragen te stellen over de vijf punten. De voorzitter: Daar gaat de raad over, maar u moet echt uw bijdrage doen. Ga uw gang. De heer Breedveld: Oké, nou dan slecht voor de gezondheid. Ik heb de belangrijkste punten eigenlijk al genoemd, maar slecht voor de gezondheid. Even kijken hoor, dan ga ik even wat sneller hier doorheen. Dat zijn natuurlijk de verschillende frequenties. Er zijn namelijk drie vormen van hoorbaar en onhoorbaar geluid en over de onhoorbaar geluid, daar wordt nooit iets over gezegd. Dan is er natuurlijk het bisfenol A, wat wel degelijk vrijkomt. En dat is ook helemaal geen discussie, niet bij de bedrijven die ze maken. Er is alleen een discussie over hoeveel er vrijkomt. De Europese Unie, die verklaart dat we met veel te veel bisfenol A in aanraking komen en de toxische normwaarde werd dit jaar met een factor van 20.000 verstrengd. Dan. Het is absoluut niet milieuvriendelijk. Er zijn duizenden kilo's beton die erin gaan die nooit meer de grond uit kunnen. De levensduur van de molen is in de praktijk twaalf tot vijftien jaar, niet twintig tot dertig, zoals wordt beweerd.

Recyclen is vrijwel onmogelijk, omdat het veel te kostbaar is. In Amerika was er in 2020 al meer dan 720.000 ton rotorbladen begraven die in honderden jaren niet zullen vergaan en dat was alleen in de staat Wyoming. Dan even kijken. Dan vermindert het ook de uitstoot van CO2 helemaal niet. Er zijn namelijk fossiele brandstoffen nodig om de molens te maken. Hoogovens voor het staal, ovens voor de rotorbladen, het vervoer, het winnen enzovoort enzovoort. De voorzitter: Komt u tot een afronding. De heer Breedveld: Ja. Dan, het is helemaal niet financieel haalbaar en dat zegt HVC zelf als die zegt dat drie windmolens niet genoeg zijn, maar dat het er vijf moeten zijn. En dan wat betreft milieu. Wie gaat de … Er zijn al verschillende bedrijven, waaronder het grootste bedrijf Siemens in Duitsland, is al failliet. Er is een bedrijf in Denemarken is failliet. De voorzitter: Mijnheer, dit punt moet u afronden en dan stop ik uw bijdrage, ga ik kijken naar de raad of er vragen zijn. Laatste zin. De heer Breedveld: Ja, is goed. En dan is de vraag: wie ruimt dan die windmolens op als bedrijven failliet gaan? Dus we zitten met een heel groot probleem. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Breedveld. Ik kijk naar de raad of er leden zijn die vragen aan u hebben.

En ik heb begrepen dat u ook de vorige keer heeft kunnen inspreken, dus ik ga er toch vanuit dat in combinatie u uw totale bijdrage heeft kunnen doen. Ik zie geen vragen van leden van de raad, dus ik wil u danken voor uw aanwezigheid. U bent welkom om de vergadering verder te volgen. Dan mevrouw Van Willigen ten slotte. Ook u heeft vijf minuten spreektijd. Nou, u heeft kunnen zien hoe het gaat. Ik bewaak die tijd ook, maar ik inventariseer bij de leden van de raad of er vragen zijn en die zijn ook aan u om te beantwoorden mochten ze gesteld worden. Aan u het woord. Mevrouw Van Willigen: Ik dacht dat ik geen spreektijd zou krijgen, dus ik moet een beetje improviseren. De ontwikkelaar wil wel meewerken aan mitigerende maatregelen, maatregelen die de negatieve effecten verminderen. De vraag is dan: wat zijn de negatieve effecten en welke maatregelen zouden daarbij passen? Er zijn geen normen vastgesteld aan laagfrequent geluid en infrasoon geluid. Laagfrequent geluid van 20 tot 125 Hertz en infrasoon geluid 0 tot 20 Hertz. Dat zijn nu juist de frequenties waar mensen ziek van worden, het windturbinesyndroom. Denemarken heeft de suggestie van de EU om tot een laagfrequente norm te komen wel ter harte genomen. De Raad van State stelde in 2010 al dat een laagfrequente norm zeker in overweging kan worden genomen.

Verder wees de GGD al in 2002 in het document GGD Richtlijn Laagfrequent Geluid op rapporten van vóór

6

2000, waarin op het gezondheidsrisico van laagfrequent geluid wordt gewezen. Ze stellen: er is weinig bekend over directe effecten van blootstelling en laagfrequent geluid op de gezondheid. Er is geen dosis-responsrelatie. Het waarnemen van dat geluid brengt de reactie al dan niet teweeg. Mensen die laagfrequent geluid waarnemen hebben vaak slaapproblemen. Uit ervaringen van mensen blijkt dat er allerlei indirecte effecten op kunnen treden, zoals stress, hartkloppingen, onbehagelijk gevoel. Het is niet duidelijk in hoeverre deze klachten veroorzaakt worden door slapeloosheid en oververmoeidheid of door het geluid zelf. Dat er schade aan de gezondheid is bij minimaal een deel van de omwonenden staat hiermee vast. Of dat directe schade of indirecte schade is door slaapgebrek, dat doet niet ter zake. Dan is, ja hiervoor ook al genoemd, over dat de rechtbank in Toulouse op 8-7-2020 in hoger beroep een schadevergoeding heeft toegekend waarbij het windturbinesyndroom is erkend. De motivering was dat er een hiaat was in de Franse wetgeving, in de zin dat laagfrequent geluid geen expliciete plaats heeft en dat dat zwaar doorweegt. Bij Kamervragen over deze uitspraak, reageert de minister op 21 januari 2022 als volgt. Ik sla een klein stukje over. Door de overheid wordt erkend dat omwonenden ernstige hinder kunnen ondervinden van windturbines.

Per situatie moet dan worden gekeken wat passende maatregelen zijn. Door de overheid wordt erkend dat omwonenden ernstige hinder kunnen ondervinden van windturbines. Bij het inpassen van windturbines wordt ervoor gezorgd dat het aantal ernstig gehinderden beperkt is. Dat er alsnog mensen ernstig hinder ondervinden, is heel vervelend. Waar dit zich kan voordoen, moeten passende maatregelen worden genomen om de hinderbeleving te beperken. Dit is maatwerk, omdat elke casus anders is. De minister erkent hiermee dat voor een beperkt aantal inwoners van Nederland gezondheidsschade bestaat, maar dit wordt sterk gebagatelliseerd door termen te gebruiken zoals vervelend en beleving. Ik heb gewoon een paar dingen bij elkaar, omdat we het vorige keer hadden over het schot hagel en over zilveren bullet. Dus ja, ik heb geprobeerd wat dingen te zoeken die misschien wat gewicht leggen in de zaak. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw. Blijf nog even staan, want ik kijk nog even of er vragen zijn aan de raad, want dan stel ik u in de gelegenheid om die van een antwoord te voorzien. Dat lijkt niet zo te zijn. Maar ook u bent welkom om de vergadering verder te volgen. Neemt u weer plaats. Dank u wel. 3.

Ontwerpverklaring van geen bedenkingen op het Windparkproject Brielse Maasdijk, Vvgb WBM De voorzitter: Dan hebben we agendapunt twee, het spreekrecht van burgers zoals we dat dan noemen als agendapunt behandeld en gaan we over naar de behandeling van het agendapunt dat voorligt: de ontwerpverklaring van geen bedenkingen op het Windparkproject Brielse Maasdijk. We hebben met elkaar afgesproken dat ik dadelijk eerst de heer Van der Waal het woord geef om een verklaring voor te dragen, ik zeg het maar even zo, namens een aantal fracties. Ik ga ervan uit en anders verzoek ik u dat u ook even kenbaar maakt namens wie u dat allemaal doet. Daarna is mijn voornemen dat ik alle fracties die door de heer Van der Waal in die verklaring zijn meegenomen, dat ik die in volgorde van grootte, maar ik eindig bij de fractie van de heer Van der Waal, langsga om eventueel van de zijde van die bewuste fractie een toelichting nog aanvullend te geven en daarna ga ik, en ook dan hanteer ik gewoon maar even de volgorde in omvang van de fracties, de overige fracties langs, voor zover die nog een bijdrage in de eerste termijn willen geven.

Dus het is een iets andere gang van zaken dan normaal, maar we hebben daar aan de voorkant afspraken over gemaakt en na die behandeling ga ik naar de eerste termijn van de zijde van het college om te reageren op eventuele vragen die er zijn gesteld en wellicht ook om een reactie te geven op mocht er een motie zijn, om daar ook een gedachte over te geven en dan komen we in de tweede termijn, die ik dan weer gewoon in de volgorde van alle fracties zou willen hanteren. En u bent er zelf bij of u een tweede termijn ook wenst of niet. Dan is het ook voor de mensen die hier aanwezig zijn enigszins overzichtelijk hoe het geheel loopt. De heer Van der Waal, ik mag u uitnodigen om, in dit geval dus namens een aantal fracties en u gaat zelf aangeven welke, een verklaring af te leggen. Ga uw gang.

7

De heer Van der Waal: Ja, dank u wel voorzitter en dat neem ik mee in het betoog. Voorzitter, collega's, inwoners op de tribune, maar ook de inwoners thuis. Vanavond wordt een belangrijke stap genomen in het vergunningstraject van de windmolens. Vorige week woensdag was er een gelegenheid voor raadsleden en inwoners om technische en kritische vragen te stellen aan het college of de raad, maar vanavond staat in het teken van de besluitvorming op vier punten. Het eerste punt is het afgeven van een voorlopige verklaring van geen bedenkingen. Dit kunt u zien als een soort voorlopig goedkeuren van de vergunningaanvraag door de raad, maar dit is nog geen definitief besluit, want deze staat pas gepland in februari. Het tweede besluit gaat over het normenkader wat de gemeente heeft opgesteld, omdat er op dit moment geen geldig landelijk normenkader is die iets zegt over geluid, slagschaduw, lichtschittering, of externe veiligheid. En het derde besluit gaat over de wijziging van een ontwerpbestemmingsplan van Plaatweg nummer 1, een pand dat zich dicht bevindt bij een mogelijke windmolen en waarvan de bestemming omgezet wenst te worden van wonen naar groen.

En het laatste besluit luidt dat als er vanavond geen bedenkingen zijn en later ook geen zienswijzes vanuit de inwoners of andere betrokken organisaties voortkomen, deze voorlopige verklaring van geen bedenkingen omgezet wordt naar een definitieve verklaring. Ik doe hier het woord namens een ruime meerderheid van de raad. Want PvdA, Nissewaard Lokaal, VOOR Nissewaard, CDA, PVV, Jong Nissewaard, Belang van Nissewaard, Lijst Verweij en ONS willen hier als 31 van de 37 raadsleden een punt maken. Vorige week zijn er een flink aantal kritische vragen gesteld waar het college antwoord op heeft gegeven. Vanavond delen wij met u en met het college en de mensen thuis onze bedenkingen en ons gevoel over deze vergunningaanvraag van vijf windmolens. Vanaf 2012 is in deze gemeente al het besef dat er op Nissewaards grondgebied windmolens moeten komen. In 2012 was er sprake van twaalf megawatt, wat neerkwam op de plaatsing van vier windmolens van ongeveer 140 meter hoog en gaandeweg het proces heeft de gemeente in 2017 aan de provincie aangeboden dit op te hogen naar achttien megawatt. Hiermee liet de gemeente een inspanningsverplichting zien in de realisatie van de windenergie. Maar let wel, deze verhoging is de helft meer dan de oorspronkelijke opgave van de provincie en daarmee ook belangrijk voor mijn verdere betoog.

De gemeente Nissewaard kreeg van de provincie de regie over de realisatie van dit windpark. Dat is een logische stap, want de gemeente weet beter welke locatie het meest geschikt is en welke locatie kan rekenen op een draagvlak onder de inwoners. Het college ging verder met HVC Landwind. Let op, dit is een energieproducent zonder winstoogmerk met gemeentes en waterschappen als aandeelhouder en naar eigen zeggen graag samenwerkt met gemeentes en inwoners. HVC had de taak om de mogelijkheden van windenergie te onderzoeken op de Brielse Maasdijk en de Plaatweg en ook werd er een bewonersplatform opgericht voor het vergroten van het draagvlak onder de inwoners, die moesten fungeren als een klankbord. In december ‘22 werden de bevindingen van het onderzoek en het plan voor de vijf windmolens gepresenteerd door een heel andere HVC dan wij daarvoor hadden ontmoet. Geen overleg met de raad en het advies van het bewonersplatform en de omgevingsadviesraad opzij gelegd. En dan geen windmolens van 140 meter hoog, maar 240 meter, die bij elkaar meer dan 30 megawatt moeten opbrengen. Dat is tweeënhalf keer zoveel als de oorspronkelijke opgave. Dus van die originele doelstelling om te zoeken naar de beste plek voor windmolens is HVC in één keer overgegaan naar het halen van maximaal rendement. En dat is toch gek als je een onderneming bent zonder winstoogmerk.

De belangrijkste reden van HVC om te kiezen voor vijf windmolens zijn niet de inwoners of de gemeenteraad, met wie ze gezegd hebben graag samen te werken. Nee, HVC noemt zelf in de vergadering hier de businesscase. Met andere woorden, er zou niet genoeg geld verdiend kunnen worden met minder molens. Voorzitter, een meerderheid van deze gemeenteraad gaat hier niet mee akkoord. Want op deze manier wordt de gemeente, die bereidwillig is om de verantwoordelijkheid te nemen, door een marktpartij gedwongen om meer voor haar rekening te nemen. Dit ten koste van het woongenot van inwoners en ten gunste van de winst van HVC. En hierbij gaat het natuurlijk niet alleen om geluid, wat je kan reduceren met allerlei mitigerende maatregelen, maar het gaat ook gewoon om de hoogte van de windmolens die te dicht bij woonwijken of losse woningen staan. Dat verzinnen we niet zelf, maar dat komt uit dat nieuwe voorstel van minister Jetten dat hij op 12 oktober heeft gepresenteerd. Deze meerderheid heeft dus wel degelijk bedenkingen bij deze vergunningaanvraag. Laat deze gemeenteraad dan maar ook eens zien dat drie windmolens niet rendabel zijn voor een bedrijf zonder winstoogmerk. Laat ons

8

zien hoe HVC rekening houdt met bijvoorbeeld twee keer de tiphoogte, want die nieuwe normen van de minister, die liggen nu ter inzage en zijn strenger dan het normenkader wat de gemeente hier presenteert. En ook zien wij graag een reactie van HVC op de aantijgingen van bewoners, die spreken van onfatsoenlijke gesprekken en gedragingen van medewerkers van HVC. Wat de 31 raadsleden betreft, geven we geen voorlopige verklaring van geen bedenking af, stellen we geen normenkader vast en veranderen we geen bestemmingsplan. O, en voorzitter, gisteren kregen we een dreigbrief van de provincie. De provincie dacht waarschijnlijk dat deze 31 raadsleden een sprookje aan het lezen waren in plaats van 150 documenten van de vergunningaanvraag en vond het nodig om deze democratisch gekozen gemeenteraad de les te lezen over één enkel scenario, namelijk dat wij geen punten over de ruimtelijke ordening naar voren zouden brengen. Beste provincie, wij hebben wel degelijk bedenkingen op de goede ruimtelijke ordening en het zou u sieren om de argumenten eerst te beluisteren en serieus te nemen voordat u uw spierballen toont. Als laatste zou ik de provincie mee willen geven dat het meestal toch wel de dwerg is in de sprookjes die een conflict met de reus simpelweg wint omdat de reus te groot is om te begrijpen wat er gebeurt. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Waal.

Dit is uw bijdrage namens een aantal fracties. Ik meld even voor we verder gaan dat ook afwezig zijn vanavond mevrouw Vonk Noordegraaf en de heer Huizenga. Ik heb even niet scherp of beide leden wellicht nog later vanavond aanschuiven, maar ik meld het voor de orde wel even. Dan ga ik nu, zoals ik net heb aangegeven, met u de fracties langs om de bijdrage van de leden op te halen. Ik begin bij de PvdA en ga dan vervolgens de rij af. Ik heb uit de opmerking van de heer Van der Waal opgemerkt dat ik dus aan het einde langs de fracties van VVD, GroenLinks, ChristenUnie-SGP en Lijst Spanjersberg ga en dat klopt ook zo. Ja. Nee, de heer Van der Waal? De heer Van der Waal: Nee voorzitter, nee want ChristenUnie-SGP heeft zich aangesloten bij het verbond. Volgens mij heb ik het genoemd, maar excuses. Bij deze: ChristenUnieSGP is een duidelijk voorstander van het betoog wat ik nu net heb voorgedragen. De voorzitter: Maar daarom heb ik het ook even zo genoteerd, want wij hoorden dat ook niet. Maar bij deze is het helder. Dat betekent dat ik aan het einde dus langsga bij de fracties VVD, GroenLinks en lijst Spanjersberg. Ik ga beginnen bij de fractie van de PvdA. Dat is denk ik de heer De Vries, ga uw gang. Ja. De heer De Vries: Dank u wel, mijnheer de voorzitter.

Mijnheer de voorzitter, ook dank aan de heer Van der Waal voor de gedegen voorbereiding in deze en dank aan de collega's die gezamenlijk het standpunt delen. Want hoe bijzonder is het dat in een zo ingewikkeld dossier met zoveel belangen zo bijna eensgezind stelling wordt genomen. Mijnheer de voorzitter, in de commissie hebben wij als Partij van de Arbeid de rol van HVC al bekritiseerd. Wij hebben ook een dringend beroep op deze organisatie gedaan om de aanvraag nog eens tegen het licht te houden en de exploitatie nog eens goed door te rekenen, met als uitgangspunt het realiseren van drie turbines. Want, mijnheer de voorzitter, het kan toch niet bestaan dat wij een inspraakprocedure optuigen en een ruim draagvlak hebben voor drie turbines, maar dat regelgeving blijkbaar zodanig is ingericht dat we met dit draagvlak geen rekening kunnen houden. Mijnheer de voorzitter, zwaarwegende ‘…’ argumenten zouden alleen nog tellen. Voor ons gaan mensen boven regelgeving, vandaar onze stellingname. Hier verandert overigens de brief van de provincie niets aan. Wij willen onze afspraken nakomen. Leveren wat ons betreft achttien megawatt door in te stemmen met drie turbines. Wij zijn dan ook benieuwd naar de brief van de provincie aan HVC voor nadere uitleg. Dank u wel. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Bik. Ga uw gang, mevrouw Bik.

Mevrouw Bik: Ja, ik hoor van de PvdA, dat zij zich graag aan hun afspraken willen houden, maar volgens mij ligt er een getekende overeenkomst met HVC. Wat betekent dat als we ons aan de afspraken houden, wil u de getekende overeenkomst in ere houden? De voorzitter: De heer De Vries.

9

De heer De Vries: Wij zijn per definitie tegen vijf, dus wat dat betreft ligt er wat mij betreft ook nog geen overeenkomst met vijf en er is ook duidelijk aangetoond, en de heer Van der Waal heeft dat nog eens een keer uitgezocht, dat daar waar de provincie uitgaat van dat er wellicht zes turbines zouden komen in het voorontwerp totaal geen sprake is van een aantal. Dus hoe mevrouw Bik dan op vijf komt, ik heb geen idee. De voorzitter: Vervolgvraag mevrouw Bik? Mevrouw Bik: Nou, bij mijn weten is er een overeenkomst voor minimaal achttien megawatt en daar wordt keurig netjes aan voldaan, want dat wordt minimaal gedaan. Alleen, ze gaan er ook overheen. Wij hebben nooit zelf ergens vastgelegd dat het niet meer mocht zijn dan twintig of zo. Dus dat betekent dat er een overeenkomst is waarin vijf of zes mogelijk is, of vier. De voorzitter: Helder. Afrondend de heer De Vries nog en dan gaan we naar de volgende spreker. Ga uw gang. De heer De Vries: Ja, dank u wel mijnheer de voorzitter. Ja goed dat u naar de volgende spreker gaat, want dit blijft heen en weer gaan natuurlijk. Kijk, minimaal achttien is voor ons, achttien is prima. Dus wij hoeven niet meer wat dat betreft, omdat als wij minimaal achttien realiseren voldoen wij aan de afspraak. En ik meende dat mevrouw Bik net suggereerde dat wij ons niet aan de afspraak hielden, maar minimaal achttien is echt achttien. Dank u wel.

De voorzitter: Dan gaan we naar de spreker van Nissewaard Lokaal. Dat is de heer Smeding in dit geval. Ga uw gang. De heer Smeding: Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan alle collega's voor de samenwerking en de voorbereiding. Nissewaard Lokaal heeft ooit voor het zoekgebied gestemd vanwege de argumentatie wegvallen tegen de industrie en ter behoud van onze polders. In de jaren erna zijn wij op basis van voortschrijdende inzichten met betrekking tot gezondheidsrisico's en ervaren overlast wanneer windturbines te dicht bij huizen van onze inwoners worden geplaatst, de afgelopen raadsperiode voortdurend een kritisch geluid gaan laten horen op dit dossier. We hebben voortdurend gewezen op risico's. In januari 2021 riepen wij toenmalig wethouder Bal van de VVD bij herhaling op om zich niet vast te houden aan oude normen, maar strengere normen te gaan hanteren. Dit wordt nu landelijk onderbouwd met nieuwe landelijke milieunormen voor windturbines, waaronder afstandsnormen die sinds begin oktober bekend zijn. Normen waar Nissewaard Lokaal eigenlijk al jarenlang voor pleit en dus aanstaande afstandsnormen waar we ons minimaal aan willen houden. Ga er maar eens aanstaan, een langlopend dossier waarin voorgangers de businesscase van de ontwikkelaar geen strobreed in de weg gelegd lijken te hebben.

Wij zijn ervan overtuigd dat onze wethouder zich binnen zijn mogelijkheden en met zijn energie maximaal heeft ingespannen, maar hierin tegen de juridische onmogelijkheden die hem worden voorgehouden is opgelopen en begrijpen dat de gemeente geen onrechtmatig besluit kan plegen. Vorige week was opnieuw goed te zien welke zorgen er onder onze inwoners zijn. Jong en oud waren afgereisd naar de publieke tribune en we schrokken van de verhalen over de gedragingen van de ontwikkelaar in het voortraject naar inwoners. Dit lijkt illustratief voor een cultuur waarin regelgeving en marktpartijen de kleine inwoner en burger kunnen vermorzelen zonder hiervoor verantwoording af te hoeven leggen. We gaan er eigenlijk van uit dat HVC naar aanleiding van de behandeling bij de commissie vorige week en de stuitende verhalen over de gedragingen direct contact op hebben genomen met de wethouder. Opnieuw horen we vanavond signalen van gebrekkige communicatie of geen enkele communicatie meer naar inwoners. Zou de wethouder kunnen aangeven of er na de commissievergadering met HVC contact is geweest? Indien dit het geval is, wat hierin is verteld? Indien dit niet het geval is, wat ons buitengewoon zou verbazen, zijn we benieuwd wat het college hierin had verwacht en misschien heeft gemist van deze ontwikkelaar.

Mijn collega Van der Waal haalde het al aan in ons gezamenlijk betoog: de wonderlijke brief van de provincie met onjuistheden en eenzijdige informatie. Zou de provincie tijdens het opstellen van deze brief het eigen coalitieakkoord 2023-2027 vergeten

10

zijn? Een akkoord waarin ze beschrijven te geloven dat ons beleid en besluiten beter worden door het betrekken van inwoners en ondernemers. De reden waarom ze werk zeggen te gaan maken van participatie en vragen om betrokkenheid van inwoners bij politiek besluit en planvorming, alsook uitvoering. De provincie zegt: in onze planvorming en besluiten houden we rekening met participatie door inwoners. En het bewonersplatform liet zich vorige week opnieuw duidelijk horen en zojuist opnieuw en vandaag laat ook de democratische meerderheid van de raad zich horen. Vanuit dit coalitieakkoord geredeneerd zouden wij de provincie eigenlijk aan onze zijde moeten hebben, dus het verbaast ons dat wij deze brief hebben ontvangen. Ook zegt de provincie letterlijk in de paragraaf Veilig en Gezond: we beschermen inwoners tegen negatieve invloeden en verminderen deze waar mogelijk, zoals bescherming tegen geluidsoverlast. Met het nieuwe voorliggende landelijke ontwerpvoorstel op de ruimtelijke ordening zouden wij door in te stemmen deze afstandsbepalingen negeren en onze inwoners jarenlang opzadelen met gezondheidsrisico's. In het licht van het coalitieakkoord vanuit de provincie verwachten we eigenlijk juist steun van ze, nu er een landelijk ontwerpvoorstel ligt vanuit de minister en wij willen ons gewoon houden aan de genoemde afstandsnormen in het voorstel. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smeding. Ik ga naar de fractie van VOOR Nissewaard en dat is de heer Van Uden. Ga uw gang. De heer Van Uden: Dank u wel, voorzitter en ook dank aan de betreffende fracties voor de samenwerking tot nu toe in het dossier. Voorzitter, het betoog dat onze collega Van der Waal zojuist hield was ook namens VOOR Nissewaard. Wij zijn één van de fracties die ernstige bedenkingen heeft bij de hele gang van zaken, de legitimiteit en zuiverheid rondom de omgevingsvergunningaanvraag die voorligt vanuit HVC Landwind om aan de Brielse Maasdijk vijf windturbines te willen bouwen. Op 25 oktober jongstleden, vorige week, is het onderwerp uitvoerig besproken in de commissievergadering, is er geluisterd naar insprekers en zijn aanvullende vragen aan de verantwoordelijk wethouder gesteld. Het standpunt van VOOR Nissewaard is ongewijzigd gebleven. De keuze ligt nu voor, vanavond, om akkoord te gaan met het plaatsen van vijf windmolens, ondanks aandringen vanuit de gemeente bij windmolenbouw HVC Landwind om achttien megawatt opwekking van windenergie te realiseren met maximaal drie windmolens, omdat ook wij begrijpen dat we een opgave hebben. Bij een keuze tussen vijf of nul windmolens is de keuze nul.

Wij zullen als fractie niet meewerken aan het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen en de fractie van VOOR Nissewaard noemt al langer de verklaring van bedenkingen, is vorige week ook al gezegd. Die bedenkingen nemen met de dag toe, want gisteren nog ontvingen de raadsfracties een opmerkelijke brief vanuit het provinciebestuur. Hij werd zojuist al kort even aangehaald. Een zeer ongepaste, slecht getimede, intimiderende brief. Zo hebben wij hem ervaren. Alles doet vermoeden dat de provincie ons als lokale overheid niet tegemoet treedt om te ondersteunen in het feit dat we alternatieven willen bespreken, maar geen gehoor vinden bij de inmiddels in onze ogen arrogante windmolenbouwer die er, blijkt nu, ook dubieuze handelswijzen op na te houden om doelen te bereiken. De provincie laat ons op voorhand vallen, zo is onze beleving. Dat vinden wij. De provincie komt op voor een windmolenbouwer die inwoners van onze gemeente en dus ook die van de provincie schoffeert, kleineert en intimideert. Een vastgoedobject in het plangebied stiekem opkoopt tegen een hogere prijs dan de getaxeerde marktwaarde op dat moment, met in het achterhoofd wellicht, naar onze mening, het idee: de bestemming wordt toch al gewijzigd en we disconteren de extra koopkosten wel in de businesscase. De businesscase, de black box. Wij werken mee aan een opgave van achttien megawatt energieopwekking.

Dat is onze businesscase. Maar we werken niet mee aan de businesscase van HVC. Eentje van het bedrijfsresultaat in euro's, een ordinaire winstmarge van een profitorganisatie om hun aandeelhouders te pleasen. En dat terwijl op de website van HVC valt te lezen: samen doen, is net ook al gerefereerd aan, met gemeenten en inwoners. Mooie tekst voor op een tegeltje, alleen in de praktijk ervaren wij dat anders. En dan die brief. Het fanatisme waarmee gedupeerde Potjer van GroenLinks vanuit de provincie aan de slag is om een windmolenbouwer alle ruimte te verschaffen om toch vijf windturbines te laten bouwen … Mevrouw Bik: Voorzitter?

11

De voorzitter: Interruptie van mevrouw Bik. Mevrouw Bik: Volgens mij was de brief niet ondertekend door Berend Potjer van GroenLinks, maar door de Commissaris van de Koning. De voorzitter: Ik veronderstel dat het een brief is van Gedeputeerde Staten, maar ik laat het de griffier even nakijken en dan wordt hij getekend door de Commissaris van de Koning, maar de gedeputeerde in kwestie is bij mijn weten gedeputeerde Potjer. Overigens, ik zou in uw allen richting willen zeggen, ook in de richting van de heer Van Uden: iedereen is vrij over zijn bijdrage, maar laten we proberen de discussie zoveel te beperken tot dat wat voorligt en niet over personen et cetera die hier niet zijn. Maar ik begrijp heel goed dat u refereert naar een brief van de provincie die de provincie ook hier heeft toegezonden. De griffier kijkt ondertussen even na, wat is het? Gedeputeerde Staten en we weten allemaal welke portefeuille. De heer Van Uden, gaat u door. De heer Van Uden: Dank u wel. Waar waren we gebleven? O ja. Een windmolenbouwer alle ruimte verschaffen om toch vijf windturbines te laten bouwen geeft een vreemde nasmaak. In een brief van hem aan voormalig wethouder Bal van de VVD, ja voormalig wethouder van de VVD, gedateerd 11 oktober 2021 die wij in afschrift in het bezit kregen van een lid van het bewonersplatform lazen we toch iets anders over de opstelling vanuit de provincie.

Hierin werd ondersteuning aangeboden en was er begrip voor de situatie rondom nieuwe normering voor windmolens. Ik citeer: ‘we snappen dat gemeenten zich de vraag stellen of het verstandig is om door te gaan met de realisatie van een windpark.’ Einde citaat. Echter, de toegezegde ondersteuning is in onze optiek ongeslagen in ondermijning. Wie heeft de provincie gevraagd deze intimiderende dreigbrief aan onze raad te sturen via ons college? Op wiens initiatief is dat gebeurd? En voor welk karretje heeft Provinciale Staten zich laten spannen? Steun je gemeente, je democratisch gekozen bestuursorgaan en wees geen loopjongen van vriendjes in het bedrijfsleven. Onze mening. Wel een vraag nog aan het college. Kunt u aangeven hoe u de brief zelf hebt gelezen? Herkent u de kwalificaties vanuit de raad die aan de brief worden toegedicht? En is er vanuit het college contact geweest met Provinciale Staten over de brief voorafgaand aan deze vergadering? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Uden. Dan kom ik bij de fractie van de PVV. Mevrouw Molenaar, mag ik u het woord geven? Ga uw gang. Mevrouw Molenaar-Frances: Dank u voorzitter. Dank ook aan mijn collega van ONS voor het mooie betoog. Spreek heel en hij zegt heel veel, maar spreekt voor zich. De PVV is uiteraard tegen de komst van de windmolens. Dit is altijd zo geweest en zal altijd blijven.

Ook is het achttien, vijf, drie, maakt niet uit. Men zegt de voordelen van het zetten van windmolens. Geen CO2-uitstoot, raakt nooit op, goedkope vorm van energie. Maar wat denkt u van de nadelen voor onze inwoners? De opbrengst is onbetrouwbaar. Landschap en horizon wordt vervuild. Wat denkt u van de geluidsoverlast? De windmolens geven in nabijheid van hinderlijk geluid, wat gezondheid en kwaliteit van de mens en dier kan schaden. Volgens de norm zou deze maximaal DB mogen zijn, eigenlijk al te veel te veel is voor de nacht en de nachtrust zelf van de mens. Bouwen en afbreken kost energie. Over de CO2 gesproken hebben we meerdere maanden nodig, misschien jaren om dit te herstellen. Om de wieken te verwerken is men nog volop in ontwikkeling om de chemische samenstelling van de bladen zo te krijgen dat alle bestanddelen kunnen worden gescheiden en eventueel kunnen worden herbruikt. Dit kost alleen heel veel intensieve arbeid en dat betekent weer CO2-uitstoot. Windmolens zijn gevaarlijk. Maar goed, ik ga ook refereren aan de brief die wij kregen van Provinciale Staten. Ik zit echt werkelijk mond vol tanden. Ik las het en ik dacht: hoe? We zijn gewoon schaakmat gezet door de Provinciale Staten. Dit getuigt echt van dergelijk democratie, niet dus.

Het is dan een groot toneelstuk wat hier wordt uitgeoefend, want ten alle tijden wordt verwacht dat de gemeente Nissewaard hiermee akkoord zou zijn. Dan doen we dat niet, dan wordt de regie weer opgepakt of afgepakt en neem de Provinciale Staten alles weer over. Dus kunnen we stellen dat er hoe dan ook de windmolens door onze strot geduwd krijgen en dat er is geen tegenspraak van ons. Nogmaals, de PVV blijft en zal altijd blijven tegen de windmolens. Dank u.

12

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Molenaar. Dan ga ik naar het CDA. De heer Verhoog, ga uw gang. De heer Verhoog: Ja, dank u wel voorzitter. Ook dank aan de collega's voor de constructieve samenwerking die verwoord zijn in het betoog van de heer Van der Waal van ONS. Het dossier windmolens is een dossier wat onze raad al sinds 2017 intensief bezighoudt en daarvoor in de fase van planvorming en zoekopdracht naar een geschikte locatie vanaf 2012. Het is een complex dossier waar veel partijen bij betrokken zijn, maar waar gelukkig in onze lokale democratie de gemeenteraad van Nissewaard uiteindelijk het laatste woord heeft en bevoegd is om zelfstandig een beslissing te nemen of afspraken, zoals ze nu voorliggen, voldoen aan de criteria die de raad, maar ook het huidige college van B&W, hebben gemaakt. Om bij die laatste te beginnen, stellen we vast dat in het coalitieprogramma is vastgelegd dat dit college bij de start heeft bepaald dat er geen windmolens komen achter Spijkenisse-Noord. Deze logische conclusie was de gevolgtrekking van het feit dat Nissewaard Lokaal met vijf zetels in de raad kwam, deel uit is gaan maken van de coalitie, vijf zetels, naar verwachting mede te danken aan de steun van veel inwoners uit Spijkenisse-Noord, waar Nissewaard Lokaal actief campagne heeft gevoerd.

De VVD verloor een zetel, viel uit het college en daarmee was duidelijk dat er een andere wind was gaan waaien. Andere wind mag u zowel letterlijk als figuurlijk nemen. In onze fractie hebben we diverse verontruste inwoners gesproken, waarvan sommige foto's hebben laten zien van het uitzicht vanuit hun woning, waarin was aangegeven welk effect de hoge windmolens in Spijkenisse-Noord zullen hebben op hun wooncomfort. We spraken inwoners die letterlijk wakker liggen van de plaatsing en serieus overwegen om te gaan verhuizen. Ook in de genoemde commissievergadering vorige week was dat zichtbaar en vanavond ook vanuit de insprekers en dat is ook de reden waarom we niet specifiek vragen hebben gesteld, omdat die in dit betoog ook verwerkt zijn. De wethouder reageerde op voorstellen om het dossier eerder te bespreken steeds dat de dossiers nog niet compleet waren. Binnen het CDA rijst de vraag hoeveel prioriteit er vanuit HVC gegeven is om tijdig alles gereed te hebben voor de vergunningaanvraag.

Heeft HVC ons niet aan het lijntje gehouden om zo de druk op de besluitvorming in een voor hen positieve richting te sturen? Of zou de achtergrond meespelen dat HVC voorziet dat deze gemeenteraad de verklaring van geen bedenkingen niet gaat afgeven en er dan op rekent dat de provincie hen te hulp schiet en de bouw van zelfs zes windmolens afdwingt? Gisteren nog ontvingen wij een kopie van een brief van Zuid-Holland gericht aan het college waarin verwezen wordt naar de opgave die de gemeente heeft om achttien megawatt schone stroom op te wekken. De omvang van het dossier is enorm. We zijn als raadsleden de afgelopen maanden overladen met vertrouwelijke documenten. Meer dan 150 in onze Notubox, met vaak meer dan 50 pagina's tellende omvang. Zoals ook al genoemd in de commissie Leefomgeving vorige week hebben we er steeds voor gepleit de stukken openbaar te maken, zodat ook inwoners de gelegenheid hebben om zich voor te bereiden op hun bedenkingen en bezwaren. Als voorbeeld in dit verband noem ik een milieueffectrapportage, de zogenaamde MER. Waarom zou die niet beschikbaar kunnen zijn voor onze inwoners? Het onderzoek is er toch juist voor bedoeld om duidelijk te maken wat de effecten zijn op het milieu, dus waarom dit niet publiekelijk delen met alle inwoners? Onze zorgen over geluidsoverlast zijn ook groot.

We hebben eerder gewezen op de mogelijkheid dat windmolens als een soort megafoon het lawaai van de industrie gaan versterken. De simulatie van het geluidsniveau vorige week overtuigt ons niet, maar maakt wel duidelijk dat windmolens een enorme impact hebben op de directe leefomgeving als je kijkt naar de omvang en de grootte van de molens. Dan wilde ik het advies van DCRM noemen. Verbaasd waren we dat het advies eigenlijk onvoldoende serieus wordt genomen. DCRM waarschuwt voor extra geluidsoverlast bij acht molens en meer. Waarom is er een aanvullend advies gevraagd of het advies van DCRM wel klopt? We zouden als raad een advies van DCRM, dat er sprake is van extra geluidsoverlast, serieus moeten nemen en niet af moeten vragen of het wel klopt. DCRM laat ons inziens terecht weten dat ze geen verdere behoefte hebben aan een reactie op de conclusies van MMP en herbevestigen hun eerder afgegeven advies. Nou vanavond, dat is al gezegd, betreft het advies voor het afgeven van geen bedenkingen. Het CDA stelt zich op het standpunt dat de afweging hiervoor ligt bij de raad. Ook al komt het college tot de conclusie dat windmolens er mogen komen, want ik heb in mijn herinnering dat dat voorligt, moeten wij uiteindelijk bepalen wat

13

de uitkomst is. Het CDA is er ook trots op dat de overgrote meerderheid van de raad op één lijn zit en vanavond zal besluiten om de verklaring van geen bedenkingen niet af te geven. Ik rond af. De wethouder is er helaas tot nu toe niet in geslaagd om de wensen van de raad en het college over te brengen aan HVC. Wij missen ook in de stukken die constatering dat mogelijk dat tot gevolg zou kunnen hebben dat dat nu wel gaat gebeuren. Tot slot voorzitter, wil ik nog vermelden dat gegeven de inspanningsverplichting die we als gemeente hebben, het niet nodig is om meer dan drie windmolens te plaatsen. Met drie molens kunnen we achttien megawatt opwekken en voldoen we aan de afspraken die erover zijn gemaakt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Verhoog. Dan ga ik naar mevrouw Houps, Belang van Nissewaard. Ga uw gang. Mevrouw Houps: Ja, dank u wel voorzitter en dank aan collega's voor de samenwerking tot nu toe. Het is geen geheim dat wij van Belang van Nissewaard in de vorige raadsperiode ernstige bezwaren hadden tegen de komst van de windmolens op de nu beoogde locatie. Wij van Belang van Nissewaard scharen ons achter de argumenten die hier al door meerdere partijen zijn genoemd, die de keuze om de verklaring van geen bedenkingen niet te steunen rechtvaardigt.

Het is wat ons betreft pijnlijk om te constateren dat de vergunningaanvrager HVC voorbijgaat aan andere opties die voor wat betreft de opgave van onze gemeente, het opwekken van ten minste achttien megawatt, om te voldoen aan de gemaakte afspraken, voldoende zouden zijn. Daarmee doelen wij dan ook het plaatsen van drie in plaats van vijf windmolens, eigenlijk liever niet eens. Iets dat wel breed gedragen wordt binnen de gemeente Nissewaard. Ook wij van Belang van Nissewaard roepen HVC op dit alsnog als optie te beschouwen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Houps. Dan ga ik naar de heer Korbee, Jong Nissewaard. De heer Korbee: Ja, dank u wel voorzitter. Ook dank aan de heer Van der Waal voor het voordragen van het gezamenlijke standpunt. En ik zou daar graag nog wat extra kracht bijzetten. Mijn lot, ons lot ligt in uw handen. Ik vertrouw u op uw wijsheid, stel mij, stel ons niet teleur. Dat waren de woorden van mevrouw Snijder vorige week woensdag tijdens de commissiebehandeling en bij mijn fractie hebben die woorden, samen met die van de andere insprekers, er aardig ingehakt. En voor die inwoners zal ik vanavond spreken. Vanavond heeft Jong Nissewaard één duidelijke boodschap, namelijk: nee tegen HVC. Dit college gaat van ons geen steun krijgen voor hun voorstel om geen verklaring van geen bedenkingen af te geven, want bedenkingen die hebben wij absoluut wel.

Op ruimtelijke gronden kan dit college de vergunningaanvraag van HVC niet afwijzen, maar er is zeker wel een relevante ruimtelijke grond wat ons betreft. De Rijksoverheid is naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State over het activiteitenbesluit aan de slag gegaan met de PlanMER, die volgens de Raad van State ontbrak. Het ontwerpbesluit PlanMER is laatst uitgekomen en hierin staan de ruimtelijke normen waar we landelijk bij windmolens mee te maken gaan hebben. Veel punten volgen we met ons lokaal normenkader al, maar er komt ook een landelijke afstandsnorm, waar al een aantal keer naar gerefereerd is, namelijk twee keer de tiphoogte van de molen. En bij het project van HVC zijn er een aantal woningen waar dan niet aan voldaan wordt en dat betekent dat we hoogstwaarschijnlijk in de toekomst te maken gaan hebben met een windpark dat niet voldoet aan de landelijke normen als we akkoord gaan met het plan van HVC. En op deze ruimtelijke grond kunnen we de aanvraag al afschieten wat ons betreft. Want als gemeentebestuur moet je ook kijken naar de toekomst in het maken van besluiten. Maar beste mensen, als raadslid kijk ik niet alleen naar de ruimtelijke gronden. Als raadslid is het mijn taak naar alle belangen te kijken en op basis daarvan een afweging te maken. En ook die zal ik vanavond aan u voorleggen.