2022.07.06 Jaarstukken 2021 DEF

Jaarstukken 2021 Gemeente Nissewaard

1

Inhoudsopgave Jaarverslag Algemeen................................................................................................................................................. 3 Beleidsmatige samenvatting ................................................................................................................... 5 Financiële samenvatting........................................................................................................................ 16 College van B&W ................................................................................................................................... 25 Programma’s ......................................................................................................................................... 31 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Bestuur en dienstverlening ...................................................................................................... 31 Schoon, heel en veilig ............................................................................................................... 39 Duurzaam ontwikkelen en wonen ........................................................................................... 53 Ondernemen en ontspannen ................................................................................................... 69 Leren, participeren en ondersteunen ...................................................................................... 83 Overzichten ............................................................................................................................ 110

Paragrafen……………………………………………………………………………………………………………………………………..121 1. Lokale heffingen ...................................................................................................................... 121 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................. 137 3. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 145 4. Financiering ............................................................................................................................. 153 5. Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 159 6. Verbonden partijen ................................................................................................................. 169 7. Grondbeleid ............................................................................................................................. 200 8. Corona ..................................................................................................................................... 206 Jaarrekening

Balans ..................................................................................................................................... 220 Grondslagen voor resultaatbepaling ...................................................................................... 223 Toelichting op de balans - activa ............................................................................................ 227 Toelichting op de balans - passiva.......................................................................................... 240 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten ......................................................... 249 Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................................................... 251 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................ 252 Financiele toelichtingen per programma ............................................................................... 254 Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................... 298 Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen ................................................................... 303 Overzicht restantkredieten ....................................................................................................

305 Overzicht baten en lasten per wettelijk taakveld .................................................................. 307 Bijlage SiSa .............................................................................................................................. 309 Staat van garantieverplichtingen ........................................................................................... 321 Overige gegevens ................................................................................................................... 324

2

Algemeen Leeswijzer Dit zijn de jaarstukken 2021 van de gemeente Nissewaard. Met deze jaarstukken legt het college verantwoording af over het jaar 2021. De begroting 2021 en de bijstellingen die hierop gedurende 2021 hebben plaatsgevonden, vormen hiervoor de basis. De jaarstukken 2021 bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Alle verplichte onderdelen van het Besluit Begroting en Verantwoording staan er in. Daarnaast is aanvullende informatie opgenomen. Met de jaarstukken eindigt de planning- en controlcyclus 2021. De jaarstukken 2021 bestaan uit zes programma’s waarvan vijf beleidsprogramma's en één programma "overzichten", acht paragrafen en het deel financiën. De paragraaf Corona is toegevoegd. De website van de jaarstukken 2021 bestaat uit de volgende vier delen: 1. Algemeen Dit deel bestaat uit:  Beleidsmatige samenvatting  Financiële samenvatting  Jaarrekening 2021 in één oogopslag  Leden college van Burgemeester en Wethouders  Disclaimer 2. Programma's Een (beleids)programma is een samenhangende verzameling van taken, activiteiten en geldmiddelen wat gericht is op het bereiken van vooraf bepaalde maatschappelijke effecten. Elk programma bestaat uit diverse thema's.

Per programma wordt voor elk thema ingegaan op de drie W-vragen:  Wat wilden we bereiken?  Wat hebben we daarvoor gedaan?  Wat heeft het gekost? De gemeente Nissewaard heeft de volgende zes programma's:  Bestuur en dienstverlening  Schoon, heel en veilig  Duurzaam ontwikkelen en wonen  Ondernemen en ontspannen  Leren, participeren en ondersteunen  Overzichten 3. Paragrafen Met de paragrafen wordt inzicht gegeven in de financiële positie van de gemeente. Eveneens wordt ingegaan op bedrijfsvoering, risico's, verbonden partijen en het grondbeleid. Het doel hiervan is om onderwerpen die versnipperd per programma in de begroting staan, te bundelen in één paragraaf. De paragrafen zijn dan ook programmaoverstijgend. De volgende acht paragrafen staan in de jaarstukken waarvan de eerste zeven verplicht zijn:  Lokale heffingen  Weerstandsvermogen en risicobeheer  Onderhoud kapitaalgoederen  Financiering 3

   

Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Corona

4. Financiën Dit deel bestaat uit:  Het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten en de toelichting.  De uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting.  De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

4

Beleidsmatige samenvatting Samen voor elkaar Nissewaard is een geweldige plek om te wonen. Het is een plek waar je je prettig en veilig voelt, waar je kunt ontspannen, waar de leefomgeving opgeruimd is, waar je tot rust komt en waar je sociale contacten hebt. Als gemeentebestuur willen we samen keuzes maken en nieuwe wegen inslaan om Nissewaard verder vooruit te brengen naar een aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon- en werkgemeente in 2040. Het is belangrijk dat inwoners dat zien en merken. Wat het bestuur doet draagt bij aan de buitenwereld. De prioriteit ligt daarom bij het realiseren: de handen uit de mouwen, schouders eronder en het uitvoeren. Via deze beleidsmatige samenvatting brengen we u op de hoogte van wat we het afgelopen jaar gedaan hebben om onze doelen die verwoord zijn in de begroting 2021 en in het coalitieakkoord te bereiken. In het eerste kwartaal van 2020 zijn we als samenleving geconfronteerd met het uitbreken van het coronavirus. Het Rijk heeft hiervoor diverse maatregelen getroffen waarbij de gezondheid van de mensen en de druk op de zorg voorop stond. Maatregelen die forse maatschappelijke en economische impact hadden en nog steeds hebben. Het Rijk heeft diverse financiële regelingen getroffen om de negatieve impact van het coronavirus zoveel mogelijk te beperken.

De coronacrisis heeft uiteraard ook zijn weerslag op de financiën van onze gemeente. De impact van de gevolgen op de middellange en lange termijn kunnen we nog niet overzien. In dat kader hebben we als gemeente een bestemmingsreserve Coronamaatregelen van € 3 miljoen ingesteld. Aanvullend op de getroffen rijksmaatregelen ondersteunen we hiermee onze lokale samenleving. Met de huidige mildere variant van het virus is er licht aan het eind van de tunnel. Onze ambitie om die aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon- en werkgemeente in 2040 te zijn, blijft in ieder geval overeind en daarom blijven wij investeren in onze mooie gemeente.

Financiën Het op orde hebben van de gemeentelijke financiën was een belangrijk speerpunt van dit gemeentebestuur. Zeker met de huidige economische ontwikkelingen, zoals de oplopende inflatie, willen we behoedzaam met onze financiële middelen omgaan zodat we kunnen blijven investeren in onze gemeente en haar inwoners. Om een goede balans te houden, tussen investeren in de gemeente en het zijn van een financieel gezonde gemeente, staan we soms voor belangrijke of moeilijke keuzes. Gelukkig is het weerstandsvermogen ruim voldoende om risico’s op te vangen. De weerstandscapaciteit is met de Eneco-opbrengsten aanzienlijk verbeterd. Ook is het wederom gelukt om de lokale belastingen slechts te laten stijgen met de landelijke loon-/prijsstijging.

Bestuur en dienstverlening Regionale samenwerking Samenwerken is in deze netwerksamenleving noodzakelijk om onze gemeentelijke doelen te bereiken. De uitdagingen van Nissewaard noodzaken ons tot meer samenwerking in het netwerk waar we deel van uitmaken, maar ook tot samenwerking met nieuwe partners. Daarom kijken we over onze grenzen heen. Door het bundelen van krachten kunnen we met elkaar meer bereiken en pakken we opgaven samen op. Dit blijkt ook uit de nieuwe regionale samenwerking van de Zuid-Hollandse Delta waaraan we in 2021 verdere uitwerking hebben gegeven aan de regiodeal. Hierdoor versterken we onze economische 5

structuur en verbeteren we ons woon- en leefklimaat op de onderdelen agrifood, toerisme & recreatie, duurzaamheid en innovatie. Onze arbeidsmarkt verdient regionale aandacht. Die houdt immers niet op bij de Haringvlietbrug of de Botlektunnel. Het aansluiten van het onderwijs bij de arbeidsmarkt is een landelijke ambitie. Maar hier laten we zien dat het niet bij mooie plannen hoeft te blijven. We hebben deze samenwerking in 2021 verder verstevigd en hebben als nieuw samenwerkingsverband meer positie verworven. Daarnaast blijven we actief zoeken naar nieuwe partners, maar kijken we ook naar creatieve mogelijkheden en oplossingen om (financiële) opgaven op meerdere schouders te leggen, want samen staan we sterker. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf 2023 dient het college van B&W een rechtmatigheidsverantwoording af te geven in de jaarstukken. Dat is dan wettelijk verplicht. Het college moet dan zelf een uitspraak doen over de rechtmatigheid van de lasten en de baten in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording stelt hoge eisen aan de (verbijzonderde) interne controles van de organisatie. Nissewaard leert door! Wij werken elke dag aan een eigentijdse organisatie die, samen met de inwoner, van Nissewaard een mooiere plek maakt om te leven. Dat is onze missie. De buitenwereld verandert echter en daarmee ook onze rol en onze organisatie.

Het gedrag van onze medewerkers wordt beïnvloed door de organisatiecultuur en structuur. Per 1 juli 2020 is de organisatiestructuur gewijzigd. We hebben gekozen voor een nieuwe organisatiestructuur om het mogelijk te maken dat er adaptief, flexibeler en minder hiërarchisch gewerkt kan worden. Om beter te kunnen voorzien in de behoefte van onze inwoners menen wij dat wij meer zelforganiserend moeten werken met minder management en met verantwoordelijkheden laag in de organisatie. Nu er een nieuwe structuur is vastgesteld werken we verder aan een verdere uitbouw van de organisatiecultuur waarin resultaat- en zaakgericht werken centraal staat. Hybride werken en renovatie In 2021 werkten we in verband met de corona pandemie bijna volledig thuis. Alleen het werk in een kritisch proces, met persoonsgegevens en bijzondere applicaties of omstandigheden werden vanaf een fysieke werkplek gedaan. We worden beter in het werken op afstand en het online overleggen, alleen missen medewerkers steeds meer de verbinding met de organisatie en elkaar. Het project ‘Hybride werken’ is gestart om enerzijds de renovatie van het stadhuis in goede banen te leiden en anderzijds het hybride werken vorm te geven. We gaan dus hybride werken. Daarbij kiezen we aan de hand van het type werk de tijd, locatie en de manier waarop het werk wordt gedaan.

Als team werken we regelmatig fysiek samen en ontmoeten we elkaar op kantoor. Zo werken we elke dag aan een eigentijdse organisatie. Servicenormen We bieden dienstverlening waarop inwoners ons kunnen aanspreken. Er daarom ook een visie op dienstverlening vastgesteld, waarin is vastgelegd hoe de medewerkers van de gemeente Nissewaard wil omgaan met haar klanten. Dit zijn niet alleen de inwoners van Nissewaard, maar ook ondernemers of medewerkers van instellingen binnen onze gemeente. We willen niet alleen aan wettelijke eisen voldoen: we willen bovendien onze klanten snel, goed en vriendelijk helpen. Hiervoor zijn dan ook servicenormen opgesteld waaraan alle medewerkers zich dienen te houden. ICT en Syntrophos ICT is de technische ondersteuning van de gemeentelijke functionaliteiten op het gebied van informatievoorziening en digitalisering. Dit deel van de gehele keten is ondergebracht bij het SSC Syntrophos en wordt afgestemd via het demand supply overleg. Door de snelle digitalisering en de ontwikkelingen in de markt heeft IV een steeds grotere rol binnen de primaire processen. Doordat het team IV de regierol richting Syntrophos steeds beter kan invullen is men in staat om op 6

strategisch, tactisch en operationeel niveau meer sturing te geven aan deze ontwikkelingen. Vooral de marktontwikkelingen van de clouddiensten vragen om een goede afstemming tussen functionaliteit en techniek en een doorontwikkeling van de samenwerking in de regio. I-visie In 2020 is de nieuwe I-visie vastgesteld, waarmee het accent is verlegd van het hebben van een digitale infrastructuur voor de interne processen, naar een digitale samenleving en de rol van de gemeentelijke overheid daarin. In 2021 is een uitvoeringsagenda vastgesteld met de belangrijkste ontwikkelingen voor 2021 en 2022, gecategoriseerd aan de hand van de pijlers uit de visie. Vanuit het team IV is de start gemaakt met portfoliomanagement om het management beter in staat te stellen integrale keuzes te maken in de projecten die kunnen bijdragen aan de ambities vanuit de i-visie.

Schoon, heel en veilig Vervangingsopgave De grootste opgave waar we voor staan is het herstraten van de jaren negentig wijken en de reconstructies van de eerste wijken uit de groeikernperiode. In 2021 is er gewerkt aan ruim 20 grootschalige onderhoudsprojecten waaronder het Winkelcentrum Akkerhof, reconstructie van de Vondelsingel in Schiekamp, Skatepark Groenewoud en het fietspad Hekelingseweg. In 2021 zijn op basis van het uitvoeringsplan beheer openbare ruimte onder andere zeventien speelplekken, negen grote gemalen en 104 mini-gemalen gerenoveerd. Er is gestart met de voorbereiding voor de vervanging van 53 bruggen en er heeft een grootschalige vervanging plaatsgevonden van de openbare verlichting in de wijken Sterrenkwartier, Maaswijk, Schenkel en Akkers. Ook zijn de eerste deelprojecten in het vervangen van beschoeiingen in beheer van de gemeente langs particuliere terreinen uitgevoerd. Vooraf zijn participatietrajecten doorlopen met direct omwonenden. Bij het renoveren van de speelplekken zijn ook de kinderen betrokken die gebruik maken van de speelplekken. Bij al deze vervangingen worden maatregelen in het kader van klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie zoveel mogelijk toegepast.

Denk hierbij aan meer waterbergingscapaciteit, meer bomen en biodiversiteit, het aanbrengen van LED-verlichting in de openbare ruimte en het hergebruiken van grond en bagger. Onderhoud accommodaties Het onderhoud van de vastgoedobjecten levert een belangrijke bijdrage aan de dynamiek van de vastgoedportefeuille. Volgens planning zou in 2021 het Onderhoudskwaliteitsbeleid en het Integrale beheerplan in de besluitvorming worden gebracht. De complexiteit en dynamiek van de vastgoedportefeuille vroeg meer focus voor een toekomstbestendige meerjaren Onderhoudsbegroting (MJOB). We geven op deze manier inhoudelijk een meerjaren doorkijk op de uit te voeren onderhoudswerkzaamheden en de financiële gevolgen daarvan op objectniveau. Vanaf de tweede helft 2022 worden vanuit het beleidsmatige ambitieniveau de beheerplannen per object gedifferentieerd ingeregeld. In de vastgestelde duurzaamheidsagenda heeft het college en de gemeenteraad de ambitie vastgelegd om voor de gemeentelijke accommodaties tien procent energie te besparen en de energie prestatie advies labels (EPA) met twee stappen te verbeteren, ten opzichte van het huidige label. Hiervoor is in 2019 een verduurzamingsplan gemeentelijke accommodaties opgesteld. Fase 1: verduurzaming van 23 accommodaties is in 2019 vastgesteld, waarna in 2020 de uitvoering van de duurzaamheidsmaatregelen uit deze fase zijn opgestart.

Eind 2021 zijn nagenoeg alle maatregelen uitgevoerd. In 2022 gaan we verder aan de slag met fase 2: 7

 

Het uitvoeren van energiebesparende maatregelen bij het deel van de vastgoedportefeuille waar in 2021 energiescans hebben plaatsgevonden; Het ondersteunen en stimuleren van sportverenigingen bij nemen van energiebesparende maatregelen aan de hand van de energiescans.

De energiescans voor fase 2 zijn in Q4 2021 afgerond. Vanuit de doelstellingen van de Routekaart Duurzaam Voorne-Putten 2040, de Klimaatadaptatiestrategie Voorne-Putten en het Programmaplan Duurzaamheid zijn de belangrijkste uitgangspunten met betrekking tot duurzaamheid van de gemeente Nissewaard verder uitgewerkt, waarbij wordt gestreefd naar een energie neutrale, CO2-arme, klimaatbestendige en circulaire samenleving. Veiligheid Het afgelopen jaar is veel capaciteit ingezet op de bestrijding van de corona pandemie. De gemeentelijke BOA’s hebben dit naast hun reguliere taken uitgevoerd. Ook van de politie is veel inzet gevraagd. Ter ondersteuning is in 2021 gestart met het inzetten van horeca-stewards, dat heeft bijgedragen aan veiligere horeca weekenden. In samenwerking met het Sociaal Domein is een aanpak opgezet ter bestrijding van het geweld onder jeugdigen en jongeren waarbij het gebruik van messen niet werd geschuwd. Dit volgt uit het landelijk actieprogramma Wapens en Jongeren. Onderdeel daarvan is bijvoorbeeld bestuurlijk optreden met een last onder dwangsom en de wapeninleveractie. Met het preventief fouilleren, voor de veiligheid van onze inwoners en reizigers van het openbaar vervoer, zijn al veel wapens door de politie van straat gehaald. Uit de cijfers van de politie blijkt dat de corona-crisis invloed heeft op de High Impact Crimes.

Vooral de woninginbraken zijn gedaald. Echter is er onverminderd ingezet op de aanpak van ondermijnende criminaliteit. De samenwerking met partners is geïntensiveerd en de informatiepositie verstevigd. Dat heeft een aantal mooie resultaten opgeleverd door het sluiten van diverse panden, voor een veilig woon- en leefklimaat. Zo wordt op diverse fronten gewerkt aan het programma Nissewaard Veilig.

Duurzaam ontwikkelen en wonen Nissewaard naar 2040 De ambitie van Nissewaard naar 2040 is het zijn van een aantrekkelijke gemeente, waar het plezierig is om te wonen, werken, ontmoeten en recreëren. Dit willen we realiseren door te blijven werken aan de vier pijlers: Wonen, Werken en onderwijs, Mobiliteit en bereikbaarheid, Groen en recreatie. Door goede verbinding en afstemming binnen deze pijlers komen we tot een verrassende veerkrachtige, vitale en verbindende gemeente. Bij nieuwe ontwikkelingen is gewerkt met het ontwikkelraamwerk; een werkwijze die voor de gehele gemeente toegepast kan worden. Dit ontwikkelraamwerk is een belangrijke bron geweest voor de omgevingsvisie van het centrum van Spijkenisse. Qua wonen streeft Nissewaard naar een woningvoorraad die meer in balans is. Door woningen toe te voegen in onderbelichte woningsegmenten, moet meer doorstroming kunnen plaatsvinden en moet een meer gedifferentieerde woningvoorraad ontstaan. De fysieke en sociale leefomgeving lopen hierbij samen op.

8

De voorbereidingen voor de aanpak van het gebied rondom het metro- busstation Spijkenisse Centrum en de planontwikkeling van het scholengebied aan de Heijwegenlaan zijn gestart en de eerste concrete stappen zijn gezet met de ontwikkeling van het Kolkplein en de transformatie naar wonen op het Kolkplein en Blok 45. Het metro- busstation is een belangrijk regionaal OV knooppunt voor de inwoners van Nissewaard en voor de inwoners van geheel Voorne-Putten. Het draagt bij aan een goede bereikbaarheid van onze stad. Ook in 2021 is er een economisch tweesporenbeleid geweest. Enerzijds is er de aandacht voor de effecten van de corona-crisis en anderzijds is - met vertraging door de coronamaatregelen vastgehouden aan een langere termijn visie. Met (vastgoed-)ondernemers en onderwijsinstellingen is ingezet op de verbetering van het economisch- en verblijfsklimaat in het stadscentrum, een handelingsperspectief voor bedrijventerreinen en het MBO/HBO-onderwijs met een link naar het Havengebied en de zorg. Duurzaamheid De gemeente Nissewaard onderschrijft het belang van een duurzame samenleving en daarvoor is in 2021 het programmaplan Duurzaamheid 2021-2022 vastgesteld.

In lijn met het landelijk klimaatbeleid, de Regionale Energiestrategie (RES), de klimaatadaptatiestrategie van Voorne-Putten en ons lokale programmaplan Duurzaamheid is het onze ambitie om in 2050 energieneutraal, circulair en bestand te zijn tegen veranderingen in het klimaat. De focus voor 2021 lag op het besluitvormingsproces van Regionale Energiestrategie 1.0, het starten van het proces om te komen tot wijkwarmteplannen en het bewust maken van de inwoners van het belang van het hebben van een klimaatadaptieve tuin. Verder hebben we ons gericht op de activiteiten zoals opgenomen in het programmaplan Duurzaamheid 2021-2022. Ook hebben we hebben aandacht gehad voor de bewustwording van inwoners en ondernemers op het gebied van duurzaamheid. Dit hebben we onder andere gedaan door laagdrempelige acties zoals de duurzaamheidslening, subsidie groene daken, collectieve inkoop zonnepanelen en workshops in de klimaatweek. Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is inmiddels weer uitgesteld, de exacte datum is nog niet bekend. Desalniettemin gaan we onverminderd door om de Omgevingswet te implementeren. We richten ons daarbij in eerste instantie op de minimale acties om te voldoen aan de wet en tegelijkertijd werken we aan de hogere ambities die wij met de komst van de Omgevingswet hebben. Daarbij zijn wij concreet aan de slag gegaan met de instrumenten die de wet biedt.

Ook zijn de koppelingen met de landelijke voorziening van het digitaal stelsel Omgevingswet gerealiseerd. Dat betekent dat wij de nieuwe manier van werken kunnen gaan testen en in de praktijk kunnen gaan brengen. Bereikbaarheid en mobiliteit Nissewaard kent een sterke geografische ligging ten opzichte van diverse werkgelegenheidslocaties binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en in de nabije omgeving, zoals het havenindustrieel gebied. Nissewaard is ook gunstig gelegen ten opzichte van recreatieve gebieden, zoals de nabij gelegen duinen en stranden. Dat maakt Nissewaard uniek! Om prettig te kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren is een goede bereikbaarheid voor ons allen van groot belang. Vanwege de ligging van Nissewaard op Voorne-Putten geeft dit ons regelmatig (nieuwe) uitdagingen. De gemeente Nissewaard blijft een belangrijke trekkersrol vervullen om samen met de regio een verbetering in de gebiedsontsluiting tot stand te brengen. Naast de externe ontsluiting van Nissewaard zijn er ook lokale opgaven waar wij ons de komende jaren op richten, zoals verkeersveiligheid, fietsgebruik, openbaar vervoer en parkeren.

9

Ontwikkeling kleine kernen In 2021 heeft de gemeenteraad het ontwikkelperspectief Vitale kernen vastgesteld. In het ontwikkelperspectief is omschreven hoe nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen kunnen bijdragen aan de vitaliteit van de kernen en tegelijkertijd de kwaliteiten van de kernen kunnen worden behouden. In vitale kernen kun je, van jong tot oud, fijn wonen en zijn werk en dagelijkse voorzieningen goed bereikbaar. Complexe ruimtelijke ontwikkelingen in de kernen worden op basis van dit ontwikkelperspectief beoordeeld. Het ontwikkelperspectief Vitale wordt net als het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 gebruikt als input voor de Omgevingsvisie.

Ondernemen en ontspannen Ontwikkelingen centrum en bedrijventerreinen Om het hart van Spijkenisse meer kloppend te maken en een compacter centrum met meer samenhang te creëren, is met vastgoedondernemers en BIZ Stadscentrum Spijkenisse toegewerkt naar aanscherping van de meerjarenvisie in een Koersdocument. Hiervoor zijn alle voorbereidende werkzaamheden verricht en informatiebijeenkomsten gehouden om de besluitvorming begin 2022 te kunnen laten plaatsvinden. Ondanks de Corona-crisis kon de draagvlakmeting voor de BIZ Stadscentrum voor de zomer van 2021 uitgevoerd worden met het mooie resultaat dat de BIZ Stadscentrum verlengd is met een periode van vijf jaar. Hierbij is voor 2021 een financiële bijdrage geleverd vanuit het Coronaherstelbudget aan de BIZ. Het herstelbudget voor ondernemers is voor geheel 2021 ingezet. Tenslotte is met ondernemers en stakeholders een handelingsperspectief voor bedrijventerreinen opgesteld om het economische profiel vanuit het concept Service Valley concreet uit te kunnen gaan werken vanaf 2022. Recreatie Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn zonder dat de rust en de natuurbeleving van het gebied worden aangetast.

In samenwerking met diverse partijen hebben we ingezet op de ontwikkelkansen van het Bernissegebied, meer specifiek op het gebied rondom de locatie Oud-Hoenderhoek. Dit hebben we gedaan door het inzetten van een placemakingstraject, hierdoor konden belanghebbenden meedenken over de kansen en ambities voor het gebied. Samen maken we het Bernissegebied meer bekend en beleefbaar. Daarnaast versterkten we de natuurwaarden en de recreatieve functies. De oever langs de Oude Maas is een belangrijke landschappelijke kwaliteit aan de rand van Spijkenisse die we meer willen benutten. We zien kansen voor intensivering van sportief en recreatief gebruik in combinatie met landschappelijke kwaliteit. Aan de hand van een landschappelijke studie worden mogelijke (haalbare) toekomstscenario’s voor dit gebied onderzocht. Bewoners zijn vertegenwoordigd in een zogenaamde klankbordgroep en kunnen meedenken en input leveren bij het opstellen van de verschillende scenario’s. In verband met corona worden de klankbordgroep bijeenkomsten in het 1e kwartaal van 2022 hervat. Waarna een aantal deelprojecten gerealiseerd wordt om nieuwe recreatieve activiteiten in het gebied te faciliteren. Sport We vinden het belangrijk dat elke inwoner toegang heeft tot sport en beweging. Dit is een van de ambities van de in 2020 vastgestelde kadernota Sport en bewegen.

In 2021 is verder uitvoering gegeven aan de ambities in deze nota. Daarnaast is uitvoering gegeven aan het lokaal sportakkoord dat is gesloten tussen sportaanbieders, gemeente en andere betrokken/geïnteresseerde organisaties zoals het onderwijs, bedrijfsleven en zorg- en welzijnsorganisaties. Er is veel gerealiseerd op het gebied van bewegen in de buitenruimte (zoals Fitnisse), naschools sport- en beweegaanbod (wijksportverenging is uitgebreid), inclusief sporten en bewegen 10

(inzichtelijk maken van het aanbod) en het ondersteunen van sportverenigingen (overeind blijven in coronatijd). Kunst en cultuur Kunst en cultuur zijn van belang vanwege de bijdrage aan het leefklimaat in de kernen en wijken, de mogelijkheden voor ontspannen en recreëren en de kansen op ontwikkeling en ontplooiing voor de inwoners van Nissewaard. Structurele speerpunten daarbij zijn talentontwikkeling, cultuureducatie en cultuurparticipatie. In 2021 hebben we verder uitvoering gegeven aan de doelstellingen en ambities uit de cultuurnota met de vaststelling van het uitvoeringsprogramma, het afronden van het positioneringsvraagstuk over theater De Stoep en het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoek naar een poppodium. Verder is een nieuwe stadsdichter verkozen voor een periode van twee jaar. 5G Het Rijk heeft de ambitie om 5G gefaseerd uit te rollen. Dit kan ons land helpen een ‘smart region’ te worden en is belangrijk voor de verdere ontwikkeling van de informatiesamenleving. De komende periode bereiden we ons voor op de nieuwe generatie mobiele telefonie (5G) binnen de gemeente Nissewaard. Dit doen we al dan niet in regioverband. We zullen faciliteren en helpen implementeren. Onze insteek is om een goede uitgangspositie te hebben voor wanneer de uitrol van de 5G plaats vindt.

High Five Met High Five hebben we ingezet het ontwikkelen en verbeteren van de fysieke, mentale en sociale gezondheid. Door de wisselende mogelijkheden omtrent de corona beperkingen zijn er geplande activiteiten rondom sport (b.v. Wijksport, kick-off, kerstprogramma) soms uitgesteld of in aangepaste vorm uitgevoerd. Met High Five is ondanks deze omstandigheden breed ingezet op het beschikbaar maken van sport, cultuur en natuureducatie voor een brede doelgroep, ongeacht het inkomen.

Leren, participeren en ondersteunen Toekomstbestendig Sociaal Domein Iedereen kan meedoen en wie dit niet kan, ook niet met ondersteuning uit de omgeving, helpen we daarmee. Zodanig dat een ieder zich zo goed mogelijk redt, samen met zijn of haar omgeving. Ieder krijgt de zorg die nodig is. Tegelijkertijd willen we de zorg ook betaalbaar houden: goede lokale zorg tegen minder kosten. Het goed vormgeven van het sociaal domein is ingewikkeld en ook in 2021 waren er beperkingen als gevolg van Corona waarop we ons hebben moeten aanpassen. Er is in 2021 op verschillende manieren gewerkt aan het effectief besteden van gemeentelijke middelen, het grip houden op de kosten en op transformatie van hulp en ondersteuning. Zo ontwikkelen we samen met onze partners in Thuis in de Wijk, een integrale ingang tot hulp en ondersteuning. Hierbij hebben we ons in 2021 gericht op een gezamenlijke telefonische ingang voor informatie en advies, welke in januari 2022 is gestart. Ook de gemeentelijke toegang tot persoonsgebonden voorzieningen wordt opnieuw ingericht, waarvoor in 2021 voorbereidingen zijn getroffen. Door gezamenlijke inspanning van onder andere accountmanagement, kwaliteitsfuncties en datascientists zijn tarieven onderzocht, is onderzoek gedaan naar samenloop met andere voorzieningen, is data onderzocht en zijn dashboards ontwikkeld.

Dit heeft geleid tot lagere tarieven (minderuitgaven op die onderdelen), kortere wachttijden voor inwoners en beter inzicht in ontwikkelingen en concrete (onderzoeks)acties om ongewenste ontwikkelingen ten goede te keren. Cliëntervaringsonderzoeken zijn uitgebreid naar minimabeleid en schuldhulpverlening, naast de verplichte onderzoeken voor de Wmo en Jeugdwet. Ten behoeve van een sterkere samenleving wordt geïnvesteerd in vrijwilligerswerk. De in oktober gehouden vrijwilligersdag is een uiting van waardering, maar ook een manier om meer organisaties 11

en vrijwilligers beter te leren kennen. Nader onderzoek en versterking van deze samenwerking moet richting geven aan het beleid voor de komende jaren. Hiervoor ontwikkelen we diverse (digitale) instrumenten die deze netwerksamenwerking kunnen versterken. In 2021 werd door een onafhankelijke arbitragecommissie geoordeeld dat gemeenten daadwerkelijk te weinig geld krijgen om de Jeugdwet uit te voeren. Deze conclusie sterkt ons in de gedachte dat een toekomstbestendig sociaal domein niet alleen mogelijk is door inzet van gemeenten, maar dat hierin ook andere overheden en partijen uit andere beleidsdomeinen noodzakelijk zijn. Hieronder wordt op specifieke thema's van het sociaal domein verder ingegaan. Doorontwikkeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang Op het gebied van Beschermd wonen is in 2021 vol ingezet op een tijdige afronding van het inkooptraject en implementatie van de daaruit voortkomende veranderingen in o.a. indicatiestelling. Op het gebied van Maatschappelijke opvang is geïnvesteerd in het opzetten en/of monitoren van diverse projecten in het kader van het landelijke programma ‘Een (t)huis, een toekomst’, gericht op het creëren van (woon)plekken voor dak- en thuisloze mensen. Nieuwe inburgeringswet De nieuwe Wet Inburgering is in werking getreden op 1 januari 2022.

Deze nieuwe wet heet de Wet inburgering 2021 en geldt voor iedereen die vanaf 1 januari 2022 inburgeringsplichtig is. Als gemeente zijn we verantwoordelijk om statushouders een sluitend inburgeringsaanbod te doen zoals dat in het beleidskader, dat in april 2021 is vastgesteld door de raad, wordt benoemd. Dit houdt in: een brede intake afnemen door middel van de inzet van de Startklas Voorne Putten Werkt, het opstellen van Persoonlijk plan inburgering en participatie, het inzetten van een leerroute, etc. Jeugdzorg en de aansluiting zorg-onderwijs In 2021 hebben we gewerkt aan regionaal meer grip krijgen op de kosten van de jeugdzorg. Dit hebben we gedaan door een regiovisie vast te stellen met doel beïnvloeding mogelijkheden te inventariseren en vanuit de Gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond de transformatie aan te jagen. We hebben in 2021 dan ook de eerste stappen gezet samen met onze ketenpartners (lokaal en regionaal) om op langere termijn de jeugdhulp toekomstbestendig te maken. Tegelijkertijd hebben we gewerkt aan versterking tussen (passend) onderwijs en onze lokale jeugdhulp met als resultaat het programma kinderogen waarin meerdere programmalijnen worden uitgewerkt en doorloopt in 2022, versterking van de JOT’s en aandacht voor de rol van leerplicht. We hebben in 2021 uitvoering gegeven aan de regionale ontwikkelagenda van CJG Rijnmond.

Met als resultaat vanuit de deelopdracht op- en afschalen een handreiking t.b.v. verbetering samenwerking CJG RIjnmond en de wijkteams. Verder hebben we in 2021 de regionale inkoop van specialistische jeugdhulp voortgezet. Dit met extra aandacht voor de taakstellende begroting met gerichte maatregelen om het zorggebruik in de jeugdhulp om te buigen. Er is door het programmateam jeugd van Voorne-Putten en Goeree Overflakkee (VPG) een gezamenlijk actieplan ingediend bij de GR JR. De taakstelling geldt voor de periode van 2021 tot 2024. Met het programmateam jeugd VPG hebben we gewerkt aan 3 grote projecten: de invoering van een gezamenlijk afsprakenkader voor de praktijkondersteuners jeugd van de huisartsen (POH-project), de verbinding van jeugdhulp met onderwijs (Onderwijszorg project) en de verbinding van de JOT'S met de jeugdbescherming (Drangproject en lokale instroom). We hebben het lokale preventieprogramma jeugd en onderwijs uitgevoerd, vanuit de visie van Thuis in de Wijk. Door de focus op een gezamenlijke aanpak per wijk, versterkten we de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp. Om de keuzevrijheid van cliënten bij de toewijzing van zorg te ondersteunen is een digitale applicatie ontwikkeld waarmee jeugd- en gezincoaches en cliënten passende zorg bij hun beschikking kunnen vinden. Het accountmanagement is na positieve resultaten verder geprofessionaliseerd door 12

uitbreiding en aanvulling met contractbeheer. Hierdoor kan meer aandacht besteed worden aan met name kleinere accounts die ook belangrijk zijn voor de gemeentelijke doelstellingen. Jongerenparticipatie Jeugdparticipatie blijft belangrijk. In 2021 is het jongerenpanel betrokken bij de ontwikkeling van meerdere visies en beleidsplannen, zoals de Cultuurnota en Omgevingsvisie centrum. Samen met het panel en het lokaal akkoord Sport en Bewegen is de ideeëncompetitie Young Nissewaard ontwikkeld. Dit heeft 18 initiatieven opgeleverd, waarvan het winnende idee in 2022 gerealiseerd wordt. Ook de Kindergemeenteraad is actief geweest. Eind 2021 is een nieuwe raad geïnstalleerd. Deze kinderen gaan de komende 2 jaar onder begeleiding van de Kleine Ambassade in gesprek met de gemeente en ons proactief adviseren. Eenzaamheidsproblematiek In 2021 speelde de Corona-crisis voor het tweede opeenvolgende jaar een grote rol in het leven van inwoners. Mogelijkheden om elkaar te ontmoeten, samen activiteiten te ondernemen of contacten met naasten en familie te onderhouden werden van overheidswege beperkt. Voorzieningen om eenzaamheid te verminderen konden dus moeizaam doorgang vinden. Er is wel specifiek ingezet op extra aandacht voor eenzaamheid onder jongeren en op het versterken van digitale voorzieningen.

Het proces om AutoMaatje op te starten is ondanks de pandemie toch ingezet en dit zal begin 2022 definitief starten. Tenslotte is aandacht besteed aan de week van de eenzaamheid die is vormgegeven binnen de toen geldende maatregelen. Verward gedrag en Wet verplichte GGZ In 2021 is het Uitvoeringsplan Sluitende aanpak personen verward gedrag ontwikkeld. Dit betreft een domein overstijgende aanpak om mensen met verward gedrag en hun naasten beter te kunnen helpen. De implementatie van het uitvoeringsplan vindt in 2022 plaats. Eind 2021 is de nadruk gelegd op GGZ regisseurs in plaats van Wvggz regisseurs. De capaciteit is tijdelijk met een halve fte uitgebreid om meldingen rondom verward gedrag op te pakken. Onderwijshuisvesting Nissewaard staat voor een grote vervangingsopgave met betrekking tot onderwijshuisvesting. In het ontwikkelperspectief ‘Nissewaard naar 2040’ zijn bredere opgaven geformuleerd voor een toekomstbestendig Nissewaard, waarin onder andere de ontwikkelkansen van kinderen worden vergroot. Dit vraagt om een bredere blik dan alleen de aanpak van onderwijsgebouwen. In 2021 is gestart met het ontwikkelen van een vernieuwd Integraal huisvestingsplan (IHP), waarin deze bredere blik een plek krijgt.

In dit vernieuwde IHP (periode 2023-2040) zal de focus vooral op het primair onderwijs zijn, inclusief de verbinding met de voorschoolse periode (kinderopvang en voorschoolse educatie). Afgelopen jaar is hard gewerkt aan de uitvoering van het huidige IHP. De renovatie van het schoolgebouw in De Hoek is afgerond. Tevens is gestart met de voorbereidingen voor de nieuwbouw van samengestelde basisscholen (IKC’s) in de wijken Sterrenkwartier en de Elementen/Schenkel. Voor het IKC Sterrenkwartier is in december 2021 de aanbesteding van de aannemer afgerond en zal naar verwachting in de loop van het 1e halfjaar van 2022 de realisatie starten. Voor het IKC Elementen/Schenkel is de architect bekend en hebben de eerste ontwerpsessies plaatsgevonden. Vanuit Nissewaard naar 2040 zijn er plannen voor herinrichting van het gebied rondom de Heijwegenlaan in Spijkenisse. Onderdeel hiervan is de herhuisvesting van het Voortgezet Onderwijs. Dit is ook opgenomen in het Bestuurlijk Akkoord Voortgezet Onderwijs. Zowel MY college als de samenvoeging van de beide mavo’s van Scala Rietvelden en Charles de Foucauld (werknaam van de gezamenlijke mavo’s is de Penta mavo) zullen worden verplaatst richting de groene strook aan de Groene Kruijsweg. MY college is al ver gevorderd in de ontwerpfase.

De Penta mavo heeft haar programma van eisen afgerond en is in voorbereiding met de aanbesteding van het ontwerpteam. 13

Acute zorg Bereikbare zorg voor alle inwoners in Nissewaard is van groot belang voor de gezondheid van onze inwoners. We hebben ons in 2021 daarom ingespannen voor een goed acuut zorgsysteem op Voorne-Putten. Dit hebben we samen met partners in de regio gedaan om zo onze positie in deze discussie te verstevigen. Eveneens willen we in de gemeente komen tot een dekkend netwerk met AED’s en voldoende burgerhulpverleners. Er is gestart met het maken van een dekkend AED netwerk in Nissewaard welke in 2022 gerealiseerd zal worden, waarna we burgers zullen stimuleren om een reanimatiecursus te volgen bij een van de lokale EHBO verenigingen. Toeslagenaffaire De gemeente heeft een projectteam Toeslagenaffaire opgestart. Gedupeerde ouders zijn daar terechtgekomen voor ondersteuning in de afwikkeling en het herstel rondom alle voorkomende problemen die ontstaan zijn ten gevolge van de kinderopvangtoeslagaffaire. Veelal gaat dit om problematiek rondom financiën (schulden en inkomen), wonen, werk/dagbesteding, gezondheid en gezinssituatie. Het herstel is vanuit het Rijk geïndiceerd en in samenwerking met gemeenten hebben we in 2021 (mogelijk) gedupeerde ouders in de volle breedte ondersteuning geboden. De gemeente heeft voor de gedupeerde ouders een lotgenotenavond georganiseerd in bibliotheek de Boekenberg.

Ook heeft de gemeente symbolisch voor de feestdagen een hart onder de riem gestoken bij de inwoners die getroffen zijn bij de toeslagenaffaire. Daarnaast hebben we hiermee ook alle gedupeerde ouders uit Nissewaard aangemoedigd om hulp en ondersteuning te vragen bij de gemeente. Armoedebeleid Voorspelde effecten van de coronacrisis (bijvoorbeeld stijging van armoede en schulden) hebben we niet terug gezien in de cijfers. Er hebben in 2021 goede ontwikkelingen plaatsgevonden binnen het armoede- en schuldenbeleid. We zien dat inzet op preventie en vroegsignalering in schuldhulpverlening de vruchten heeft afgeworpen. We hebben positieve ontwikkelingen gezien, zoals afname van het aantal klanten dat gebruik moeten maken van onze schuldhulpverlening. Ook het aantal klanten van de Voedselbank Nissewaard is teruggelopen en er zijn minder recidieven terug te zien in de schuldhulpverlening. De aanpak op het signaleren en voorkomen van armoede en schulden is doorontwikkeld, zoals vroegsignalering, het preventieproject met CZ. We hebben onze aanpak op preventie van schulden en armoede geïntensiveerd, onze aandacht is in 2021 uitgegaan naar kansenongelijkheid en het vergroten van het bereik van onze minimavoorzieningen. Hiervoor zijn we op steeds meer locaties geweest waar het thema armoede en schulden onder de aandacht wordt gebracht, zoals het onderwijs en wijkcentra.

De audit NVVK is uitgevoerd op het gebied van schuldhulpverlening en Nissewaard heeft een goede beoordeling gekregen. In april 2021 is Stichting Urgente Noden Nissewaard (Sun Nissewaard) van start gegaan met het verlenen van noodhulp in Nissewaard. Ondanks dat door Corona veel uitjes en activiteiten gesloten waren, is de totale verkoop van de Rotterdampas nog vrij hoog geweest. Door alternatieven aan te bieden, zoals het volgen van een digitale workshop of korting op afhaalmaaltijden. Alle kinderen, ongeacht het gezinsinkomen, hebben toegang gekregen tot sport-, cultuur- en educatieve activiteiten. Via het Jeugdfonds Sport & Cultuur zijn er 146 aanvragen voor sport en 23 aanvragen voor cultuur toegekend. Stichting Leergeld heeft 72 kinderen kunnen helpen. Er zijn gesprekken gevoerd met Volwassenfonds Sport & Cultuur om dit ook voor volwassenen aan te bieden om daarmee invulling gaan geven aan de inhoud van de motie Gezond Leven. We zijn als gemeente aangesloten bij de Alliantie Kinderarmoede. Er is daarnaast onderzoek gedaan naar de meerwaarde en mogelijkheden voor een ANWB Kinderfietsplan in Nissewaard. Uit het onderzoek bleek dat veel verschillende partijen zich op verschillend niveau bezighouden met (kinder)fietsen. Alle scholen in Zuid-West maken gebruik van het naschools-aanbod via de Jeugdeducatiefonds.

Momenteel worden deze activiteiten verzorgd door JOZ en de bibliotheek. Tot slot is het beleid in 14

oktober 2021 geëvalueerd. Daarin is voorgesteld om het huidige armoedebeleid te continueren, aan te scherpen met een aantal (nieuwe) adviezen c.q. aanbevelingen. Emancipatie In 2021 is er een goede start gemaakt met het realiseren van de ambities en het voldoen aan de wettelijke verplichtingen in het kader van Inclusie en Diversiteit, maar gelet op de vele uitdagingen in het sociale domein, is dat minder planmatig gebeurd dan aanvankelijk het voornemen was. Er is hiertoe een eerste aanzet gegeven met het startdocument “Inclusief Nissewaard”. We hebben uitgebreide uitvoering gegeven aan het zijn van een Regenbooggemeente. De groep LHBTNissewaard heeft inmiddels 130 leden en is online actief geweest. Er hebben verschillende bijeenkomsten plaatsgevonden voor deze groep in Wijkcentrum ’t Centrum. Met als doel: een veilige ontmoetingsplek te bieden, om zichzelf en elkaar empoweren en gehoord, gezien en erkend te voelen binnen een veilige omgeving. Daarnaast zijn er verschillende activiteiten georganiseerd door de groep, zoals het Pride zwemmen en LHBTI+ picknick. Er is daarnaast een samenwerking op gang gekomen met de groep en het Jongerenwerk en de Boekenberg. In 2021 heeft de oprichtster van de groep LHBT-Nissewaard de Jillis Bruggeman penning gewonnen.

We hebben als gemeente gewerkt aan de zichtbaarheid van de LHBTI+ gemeenschap, door de regenboogvlag te hijsen op speciale dagen, deel te nemen aan activiteiten op de Paarse Vrijdag, een gender neutrale toilet te plaatsen in Wijkcentrum Waterland en op de Ring van Putten. Daarnaast is er ook inzet geweest op de middelbare scholen en basisscholen, zoals theatervoorstellingen over homo en christen zijn op Scala Rietvelden door Theater Aan Z en er zijn workshops gegeven voor intern begeleiders. Verder zijn er LEF kisten uitgedeeld over diversiteit voor de groepen 1 t/m 8. Er hebben gastlessen en docenttraining plaatsgevonden op het voortgezet onderwijs. Met toolkits en een lokale film. Er hebben onlinebijeenkomsten plaatsgevonden met netwerkpartners in de zorg. Er is een event voor jongeren georganiseerd samen met de Boekenberg en Dona Daria. Binnen het lokaal sportakkoord is het thema veilig sportklimaat en inclusief sporten opgenomen en daar activiteiten op ingezet, zoals een training uitgezet via John Blankenstein foundation over diversiteit in de club en een buurtcoach inclusief sporten. We hebben een Diversity Day georganiseerd met workshops over discriminatie en lezing over autisme. Werk en inkomen Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderdeel van een samenleving waarin iedereen mee kan doen.

Wij vinden het belangrijk dat men voor een eigen inkomen kan zorgen en ondersteunen hierbij waar nodig. In 2021 is een start gemaakt met het intensiveren van de inzet van het instrument Loonkostensubsidie. Hiernaast is het uitvoeringsplan SUWI, inclusief bijlagen, in gezamenlijkheid met de arbeidsmarktregio Rijnmond opgesteld. Het koersdocument Voorne-Putten Werkt is formeel afgerond. Ondanks Corona en de bijbehorende problematiek voor het ondersteunen van bijstandsgerechtigden richting de arbeidsmarkt is het uitkeringsbestand substantieel gedaald. Het einddoel van een bestand onder de 2200 is behaald. Tevens is het gelukt om meer leerlijnen te starten dan oorspronkelijk begroot. Indien nodig verstrekken wij een inkomensvoorziening ter (tijdelijke) ondersteuning. In het jaar 2021 is hiernaast uitvoering gegeven aan diverse regelingen in het kader van het steun- en herstelpakket van het Rijk in het kader van Corona. Denk aan de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten.

15

Financiële samenvatting In de programma's zijn de inhoudelijke ambities vertaald in concrete doelstellingen. In deze samenvatting worden de financiën op hoofdlijnen toegelicht. Het gaat daarbij om wijzigingen die verwerkt zijn ten opzichte van de vorige begroting en de Perspectiefnota 2021. Dit wordt afgerond met een voorstel voor een sluitende begroting 2021 - 2024. Het financieel perspectief wordt vervolgens gecompleteerd met de verwachte ontwikkeling van de financiële positie. Daarbij wordt aandacht besteed aan het beschikbare weerstandsvermogen en de benodigde weerstandscapaciteit, het verloop van de Algemene reserve, het verloop van bezittingen (activa) en schulden (passiva) en de belangrijkste financiële ratio's.

Gerealiseerd resultaat op hoofdlijnen Analyse gerealiseerd resultaat Resultaat 2021 De jaarrekening 2021 van de gemeente Nissewaard sluit met een voordelig saldo van € 1,9 miljoen. Dit resultaat is enerzijds een voordelig resultaat op de algemene dienst van € 5,2 miljoen en een nadelig resultaat op de grondexploitaties van € 3,3 miljoen. Meer gedetailleerd bestaat het rekeningresultaat 2021 uit de volgende posten.

Omschrijving Overheveling Algemene uitkering Verkoop blote eigendommen Grondverkopen Precario OZB Mobiliteitsbeleid Algemeen beheer Erfpacht Treasury rente Syntrophos Personele lasten Huisvesting Diversen Resultaat gewone dienst Winstneming Kreken van Nibbeland Winstneming Heenvliet Toename voorziening Heer & Meester Toename voorziening Elementen Resultaat grondexploitaties Totaal resultaat

X € 1.000 Bedrag V/N I/S 2.633 V I 1.918 V I 495 V I 327 V I 197 V I 190 V I 121 V I 70 V I -94 N I -506 N I -150 N I -267 N I -180 N I 435 V I 5.189 487 V I 30 V I -136 N I -3.673 N I -3.291 N I 1.898 V

16

Toelichtingen 1. Overheveling Conform de besluitvorming van de overheveling 2021 -> 2022 in de raad van , is het saldo van categorie 3 "activiteiten ten laste van resultaat jaarrekening - overig" (€ 855.425) en categorie 2 "activiteiten ten laste van resultaat jaarrekening - reeds bestuurlijk besloten" (€ 1.777.563) in totaal € 2.632.988. 2. Algemene uitkering In 2021 zijn in mei, september en december circulaires door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gepubliceerd met daarin de meest recente ontwikkelingen van het gemeentefonds. Daarnaast is er een maartbrief verschenen met daarin opgenomen het vierde pakket steunmaatregelen Corona. Het college en de raad zijn hierover separaat geadviseerd. Vanwege de Coronacrisis zijn de accressen in 2020 en 2021 vastgezet en zijn er op dat vlak geen verrassingen geweest. Na 31 december 2021 kunnen geen begrotingswijzigingen meer verwerkt worden voor dat jaar. Dit houdt in dat de mutaties n.a.v. de decembercirculaire 2021 met daarin opgenomen het 6 de steunpakket in verband met de Coronacrisis niet meer in de begroting 2021 verwerkt kunnen worden. Vandaar dat de onderstaande analyse is gebaseerd op de stand van de septembercirculaire 2021. Realisatie vs Begroting septembercirculaire 2021 Realisatie Coda incl. regiodeal Septembercirculaire 2021

182.535.000 179.898.000

Verschil Regiodeals Saldo gemeentefonds Specificatie 2021-9 Nabetaling voorgaand boekjaren Resultaat

2.637.000 -719.000 1.918.000 -1.166.000 -182.000 570.000

Analyse Coronamiddelen Maartbrief 2021 Mutaties decembercirculaire 2021: Beschermd wonen (IU) Participatie (IU) Einde lening inburgeringsplicht Mantelzorgbeleid Versterken aanbod dementie Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Vrouwenopvang (DU) Inburgering (IU) Maatstaven (P en Q): OZB-waarden Leerlingen (V)SO Langdurig psychisch medicijngebruik

-106.000 73.000 210.000 16.000 50.000 50.000 596.000 4.000 17.000 -30.000 -91.000 -134.000 17

Uitkeringen minus bijstandsontvangers Overige maatstaven Totaal

-60.000 -25.000 570.000

Toelichting Correcties vóór resultaat Regiodeal (-€ 719.000) De regiodeals zijn geen onderdeel van het gemeentefonds. Daarom deze correctie van de middelen die zijn ontvangen in het kader van de regiodeals. Specificatie 2021 – 9 (-€ 1.166.000) Het saldo van de jaarrekening 2021 is gebaseerd op de voorgaande betaalspecificatie 2021 – 8 van het ministerie van BZK. Het voordeel van specificatie 2021 – 9 is nog wel geboekt in 2021. Voor een juiste analyse van 2021 wordt dit voordeel daarom geëlimineerd. Nabetaling voorgaande boekjaren (-€ 182.000) Deze baten hebben geen betrekking op het boekjaar 2021 maar op voorgaande jaren. Ten behoeve van een juiste analyse van het jaar 2021 worden deze baten geëlimineerd. Coronamiddelen Maartbrief 2021 Met de Maartbrief 2021 werden er middelen 'Perspectief Jeugd en Jongeren' toegekend. Deze middelen hadden echter betrekking op 2020 maar konden niet meer worden verwerkt in 2020 maar in 2021. Vandaar deze correctie van € 106.000. Beschermd wonen (IU) Vanwege de situatie rond covid-19 wordt aan de integratie-uitkering Beschermd wonen € 8 miljoen toegevoegd. Nissewaard heeft ontvangen € 73.000. Participatie (IU) Voor de periode van 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021 is de rijksbijdrage Wsw met € 45 miljoen verhoogd en beschikbaar gesteld via de IU Participatie voor het opvangen van exploitatietekorten bij de Sociale Werkbedrijven.

In de septembercirculaire 2021 was € 35 miljoen aangekondigd. Daar is de gereserveerde € 10 miljoen aan toegevoegd. Nissewaard heeft € 210.000 ontvangen. Einde lening inburgeringsplicht (DU) Via bestuurlijk overleg zijn afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde Einde lening inburgeringsplichtig (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Gemeenten zullen inburgeraars die tot deze doelgroep behoren begeleiden. Gemeenten gaan zelf over de wijze van invulling van de begeleiding. Voor Nissewaard in 2021 een plus van € 16.000. Mantelzorgbeleid (DU) Voor het aanvragen van zorg en ondersteuning ervaren mantelzorgers problemen in de toegang ervan: er is grote onbekendheid bij hen over bestaande regelingen en zij ervaren administratieve rompslomp bij aanvragen. Vaak wordt door instanties die verantwoordelijk zijn voor een regeling (zoals de gemeente of de woningcorporatie) gevraagd om een bewijs van mantelzorg (“mantelzorgverklaring”). 80 gemeenten ontvangen financiële ondersteuning om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen. Nissewaard heeft € 50.000 in 2021 ontvangen.

18

Versterken aanbod dementie (DU) Versterken van aanbod voor thuiswonende mensen met dementie is een belangrijk onderdeel van de Nationale Dementiestrategie. Via een decentralisatie-uitkering worden 34 gemeenten gefaciliteerd om het aanbod voor thuiswonende mensen met dementie lokaal te versterken. Voor Nissewaard een voordeel van € 50.000 in 2021. Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Door de perikelen rond covid-19 wordt er € 80,8 miljoen aan de DU Maatschappelijke opvang / OGGz toegevoegd. De maatstaf uitkeringsontvangers is eveneens geactualiseerd. Dit resulteert voor Nissewaard in 2021 in een plus van € 596.000. Vrouwenopvang (DU) Aan de DU Vrouwenopvang wordt vanwege covid-19 in 2021 € 0,3 miljoen toegevoegd. Voor Nissewaard betekent dit een bescheiden plus van € 4.000. Inburgering (IU) Voor de informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel, wordt er in 2021 ruim € 6 miljoen toegevoegd aan de integratie-uitkering Inburgering. Voor Nissewaard een positieve mutatie van € 17.000. Het betreft een incidentele vergoeding voor ICT-voorzieningen zoals:  Inrichting ICT-landschap;  Opleiding medewerkers;  Aanpassing werkprocessen;  Aanpassing / aanschaf software. Maatstaven (P en Q) Dit betreffen verschillen in hoeveelheid en waarde van diverse maatstaven. De belangrijkste zijn opgenomen in de tabel.

Onder 'Overige maatstaven' zijn diverse kleine verschillen opgenomen. Vooruitblik ontwikkelingen gemeentefonds Herijking verdeling gemeentefonds Op 19 oktober jl. heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) geadviseerd over de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. De ROB constateert een verbetering ten opzichte van de huidige verdeling maar stelt dat de nieuwe verdeling niet ongeclausuleerd kan worden ingevoerd. De fondsbeheerders stellen daarop een stapsgewijze invoering voor en een maximum van het bedrag van de herverdeeleffecten. Ook onderzoek naar en monitoring van de herverdeeleffecten vindt steun bij de fondsbeheerders. Echter, tijdens de extra algemene ledenvergadering van de VNG op 13 januari jl. kreeg de resolutie van het bestuur van de VNG om van het ministerie BZK een ander verdeelmodel te eisen bijna 90 procent van de stemmen. Invoering van het nieuwe model kan pas als het in lijn is met het ROBadvies en ‘de koek is vergroot’, zo luidt de mening van de meerderheid. De bal ligt nu bij de fondsbeheerders. Stand van zaken evaluatie normeringssystematiek De normeringsmethodiek is meer bekend als ‘samen de trap op en samen de trap af’. Aan het eind van elke kabinetsperiode wordt de methodiek geëvalueerd. Hiervoor is een interdepartementale werkgroep ingesteld en tevens heeft de VNG zijn mening gegeven.

Pijnpunt is vooral de stabiliteit van accressen, binnen een jaar, over de circulaires heen en tussen jaren. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft in juni jl. een rapport gepubliceerd. In het rapport is het volgende advies opgenomen: ▪ Eerst basis op orde, de middelen moeten toereikend zijn; ▪ Herstel van de bestuurlijke verhoudingen; 19

▪ Splitsing basisfonds (voor autonomie, beleidsvrijheid) en medebewindsfonds (ook sociaal domein); ▪ Basisfonds: brede koppeling aan meerjarig rijksuitgavenkader, inclusief Nationaal Groeifonds. De volumecomponent voor 4 jaar vast maar wel actualisatie in circulaires van inflatie; ▪ Medebewindsfonds met eigen volumeontwikkeling en indexatie; ▪ Gezamenlijke fondsen voor grote opgaven als energietransitie, klimaat, woningbouw. 3. Verkoop blote eigendommen In 2021 stonden geen opbrengsten en kosten meer geraamd voor de verkoop van blote eigendommen. Deze vinden echter nog wel plaats. In 2021 is o.a. de blote eigendom verkocht van de Newtonweg, winkelcentrum Vlinderveen en de Voorstraat. 4. Grondverkopen De verkoop van de vrije sector kavels is het afgelopen jaar heel hard gegaan. De opbrengst van deze vrije sector kavels van de Invullocaties stonden niet geraamd in de begroting. 5. Precario Het aantal meters kabels en leidingen dat in rekening is gebracht bij de nutsbedrijven is hoger dan de oorspronkelijke raming. Daarnaast is er iets minder precario gecompenseerd dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. 6. OZB Ondanks de Corona-crisis verliepen de nieuwbouwprojecten mbt tot woningbouw voortvarend en werden tijdig of zelfs sneller opgeleverd.

Daarnaast was er een grote toename van het aantal bouwkavels en zijn er een aantal grote verbouwingen/uitbreidingen op bedrijventerrein Halfweg geweest. 7. Mobiliteitsbeleid Door vertraging in de opstart van het strategische beleid voor verkeersveiligheid vanuit Rijk, heeft dit ook tot vertraging bij de gemeente geleid. Het plan van aanpak voor de gedragsaanpak is samen met de regio opgesteld en gereed. In 2022 zal een campagne opgestart worden. 8. Algemeen beheer Het budget voor algemeen beheer (budget voor o.a. dienstreizen, gratificaties, teamactiviteiten en werklunches) is mede door de Corona-maatregelen in 2021 niet in zijn geheel besteed. 9. Erfpacht Door het verkopen van blote eigendommen is er minder erfpachtcanon binnengekomen dan geraamd. 11. Syntrophos Dit nadeel op de lasten van het DVO Syntrophos valt grotendeels weg tegen voordelen op de lasten op diverse andere thema's. Per saldo is er sprake van een nadeel van € 150.000. Dit nadeel wordt veroorzaakt door correctieboekingen van facturen die op het laatste moment alsnog in 2021 zijn verantwoord maar waar ook al een nog te betalen (balanspost) voor is opgenomen. Kosten zijn dubbel opgenomen. 12. Personele lasten

13. Huisvesting Op de huisvesting is een nadeel te zien van € 180.000. Deze post heeft betrekking op een groot aantal panden en kostensoorten. Met name is er sprake van een nadeel op de energiekosten € 20