20. Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden; Meerjarenbeleidsplan

eisen stelt de gebruiker aan de inrichting, de werkplekken?

2025 hebben we een investeringsbegroting opgesteld

Wat zijn wensen met betrekking tot de toegankelijkheid en

voor de komende vier jaar. Die is al verwerkt in de

de openingstijden? Hoe ervaar je de veiligheid? Dat gaan we

meerjarenbegroting.

de gebruiker de komende jaren stelselmatig vragen, in alle vestigingen.

Doel 2

Voor wat betreft de digitale transformatie staan we voor nog

Governance, Risk en Compliance

grotere uitdagingen. Denk alleen al aan de ontwikkelingen rondom AI. We stellen AI-beleid op, waarin we niet alleen

Van bibliotheken wordt in toenemende mate verwacht dat

ingaan op de kansen en mogelijkheden, maar vooral ook

wij ons ‘verantwoordelijk’ gedragen. Het gaat hierbij in de

stil staan bij de gevaren van nepnieuws, desinformatie en

kern om het hebben en houden van vertrouwen bij alle

cyberveiligheid. En we maken duidelijke werkafspraken hoe

stakeholders, door:

we omgaan met AI in de dagelijkse praktijk.

• de organisatie goed en transparant te besturen > Governance • bewust en verantwoordelijk om te gaan met risico’s > Risk

Bibliotheek Hellevoetsluis, De Struytse Hoeck Onze nieuwste vestiging, Bibliotheek Hellevoetsluis, De Struytse Hoeck is in mei 2025 officieel geopend. Een kleinschalige, laagdrempelige en goed bereikbare bibliotheek in het hart van het winkelcentrum in Hellevoetsluis. Hier komen ontmoeting, leren en maatschappelijke dienstverlening samen: een plek om de krant te lezen, boeken op te halen, cursussen te volgen of een vraag te stellen. Samen met lokale partners bieden we spreekuren en activiteiten die zelfredzaamheid en participatie stimuleren. Ruime openingstijden, een professioneel team en een warme, uitnodigende sfeer maken de Bibliotheek tot een huiskamer van Hellevoetsluis. Een vooruitgeschoven post van de grote vestiging in de vesting van Hellevoetsluis, maar met een eigen gezicht en grote maatschappelijke impact. Ons doel voor de komende jaren is duidelijk: het succes uitbouwen en onze dienstverlening nog beter maken voor zoveel mogelijk inwoners van Voorne aan Zee.

30

Meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden 2026-2029

Doel 3

Een belangrijk onderwerp van ICT-beleid is de informatieveiligheid en cyberweerbaarheid. In deze doen we

• te voldoen aan wet- en regelgeving en

actief mee aan ‘Operatie Zandzakken’ en ‘Operatie Dijk’.

de interne gedragsregels > Compliance

Dat zijn afspraken en doelstellingen die de bibliotheken in Noord-Holland en Zuid-Holland met elkaar gemaakt hebben

Wat betreft de governance hanteren we de Governance

om gezamenlijk te werken aan een veilig en weerbaar ICT-

Code Cultuur, de Practice Code en de code Diversiteit &

beheer.

Inclusie. Op dit terrein hebben wij de regie. Dat geldt al helemaal voor de jaarlijkse risicoanalyse en voor een actueel compliance beleid.

ICT-beheer en digitale transformatie

Horeca en verhuur We hebben de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met horeca en verhuur in eigen beheer en exploitatie. Van die

Op het gebied van ICT en de digitale transformatie staan

keuze hebben we geen moment spijt gehad en de redenen

we voor grote uitdagingen. De technologische en digitale

van toen staan nog steeds recht overeind. We hebben

ontwikkelingen gaan razendsnel. De verwachtingen die

zelf de touwtjes in handen, dat zorgt voor continuïteit en

31

Maatschappelijk ondernemerschap We zijn een publieke voorziening, gefinancierd met gemeenschapsgeld. Daar verandert niets aan. Dat ontslaat ons niet van de plicht te streven naar méér eigen inkomsten. Als je ons al langer volgt dan weet je dat we continu werken aan vernieuwing van ons verdienmodel. De dromen en ideeën op de volgende pagina hebben niet zelden verhoging van de eigen inkomsten als uitgangspunt. Met onze horecavoorzieningen zorgen we voor meer eigen inkomsten en we gaan actief de boer op met de verhuurmogelijkheden in onze vestigingen. Komende jaren introduceren we een gebruiksvriendelijk vrienden- en donateursprogramma. En we gaan de markt van sponsoren en fondsen leren kennen én actief benaderen. Ons uiteindelijke doel is een betere balans tussen subsidie en eigen inkomsten, wat ons op den duur meer financiële armslag en zekerheid biedt. Komende beleidsperiode willen we ieder jaar 1% meer eigen inkomsten genereren.

Doel 2

Bouwen aan relaties lukt niet zonder inzicht in de klant. Wat

We voeren kleine verbouwingswerkzaamheden door in ons

beweegt hem, waar ligt zijn belangstelling, wat vindt hij van

café in De Boekenberg, zodat het beter toegerust is voor de

onze dienstverlening, van welke dienstverlening maakt hij

toegenomen drukte in het café en nog beter gaat voldoen

gebruik? Dat zijn vragen die er toe doen in een relatie. En die

aan de eisen op het gebied van Arbo en Hygiëne.

gegevens gaan we verzamelen om er vervolgens mee aan de slag te gaan. Dat doen we stelselmatig, systematisch en

Marketing, communicatie en ondernemerschap

uiteraard met inachtneming van de privacywetgeving (AVG). De basis daarvoor vinden we in ons CRM-systeem, waar we de eerste ervaringen mee hebben opgedaan.

De basis van ons marketing- en communicatiebeleid staat. Daar bouwen we nu voortvarend op door. Uitdagingen genoeg, want de ontwikkelingen gaan snel en de klant heeft

Doel 3

In 2018 waren we binnen de sector de voorloper met een

hoge verwachtingen. Internal branding, positionering, web-

gratis (basis)lidmaatschap voor de groep 18-30 jarigen. De

marketing, community building, customer journeys, CRM,

invoering van gratis lidmaatschappen voor volwassenen

stakeholderscommunicatie, marketing automation, het komt

vindt breed navolging in de sector, in welke vorm en onder

allemaal voorbij de komende vier jaar. Daarbij maken we

welke voorwaarden dan ook. Wij gaan komende beleidspe-

goed gebruik van de kennis en de tools vanuit de sector. De

riode ook weer een stap zetten, op weg naar ons uiteinde-

volgende ambities voor de komende beleidsperiode lichten

lijke doel: een gratis lidmaatschap voor alle inwoners in ons

we uit.

werkgebied. Welke stap we gaan zetten zal mede afhangen van de financiële analyses en de keuzes die we maken.

Doel 1

We werken continu en campagnematig aan méér bereik,

Daarbij zullen we goed kijken naar verschillende aspecten van het freemium businessmodel. (*)

flexibiliteit van onze horecadienstverlening. En het doet een

deze activiteiten als waardevol voor het verblijfscomfort en

extra beroep op onze gastvrijheid en klantgerichtheid.

daarmee voor de sfeer in huis. Daarnaast zijn de horeca- en

lees meer bezoekers, en méér gebruik van onze dienstver-

huuractiviteiten belangrijke componenten van ons ‘eigen’

lening. Denk bij meer bereik ook aan nieuwe doelgroepen.

(*) Het freemium model is een bedrijfsmodel waarbij de

verdienmodel.

Dat doen we uiteraard met z’n allen binnen de organisatie,

basisversie van een product of dienst (vaak software, apps,

maar het marketing & communicatieteam initieert, stimuleert

of online diensten) gratis wordt aangeboden, terwijl geavan-

Doel 1

en begeleidt. Oók in die zin ontwikkelen onze marketing-

ceerde functies of extra diensten beschikbaar zijn in een

Onder andere met een gericht acquisitie- en salesplan

en communicatiespecialisten zich steeds meer tot interne

betaalde premium versie. De gratis versie moet in dit model

streven wij naar kleinschalige horecavoorzieningen. Om te

werken wij aan meer bereik, meer gebruik en een hogere

adviseurs. Gevraagd en ongevraagd staan zij andere teams

aantrekkelijk genoeg zijn om te gebruiken, maar tegelijker-

beginnen in Bibliotheek Middelharnis. In onze grootste ves-

omzet van onze verhuurbare ruimten, in de eerste plaats

terzijde met data, advies en ondersteuning en introduceren

tijd beperkt genoeg om te motiveren extra diensten tegen

tigingen, Bibliotheek de Boekenberg en Bibliotheek Helle-

in De Boekenberg. Tegelijkertijd werken we aan meer

zij nieuwe marketingtools en digitale toepassingen.

betaling af te nemen.

voetsluis, Cultuurhuis Nieuwe Veste, hebben wij uitstekende

harmonisatie, afstemming en transparantie van de horeca-

verhuurbare ruimten met prima faciliteiten, w.o. een goede

en verhuuractiviteiten in de verschillende locaties, zowel

catering. De komende jaren investeren wij gericht met tijd,

wat betreft de feitelijke dienstverlening als de (financiële)

aandacht en beperkte financiële middelen in de dooront-

bedrijfsvoering.

Inmiddels zijn Café Zinnig in Bibliotheek de Boekenberg en Café de Nieuwe Veste in Bibliotheek Hellevoetsluis een klein begrip geworden in respectievelijk Spijkenisse en Hellevoetsluis. Ook in andere vestigingen, waar dat mogelijk is,

wikkeling van onze horeca- en huuractiviteiten. Wij zien

32

Meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden 2026-2029

Doel 2

Klanten worden relaties, die worden uitgenodigd zelf iets te komen brengen (informatie, kennis, actieve betrokkenheid) en op die manier onze bibliotheek mede vormgeven.

33

9. Durven dromen En dan nog dit… we hebben het er eerder over gehad. We innoveren liever dan we verankeren, met als valkuil dat we onszelf voorbij kunnen lopen en dat we mogelijk te weinig aandacht besteden aan interne processen en controlemechanismen.

In dit plan hebben we onze innovatiedrang in toom weten

nieuwe markten te zoeken. Kunnen wij onze kennis, ervaring

Bibliotheek Zuid-Hollandse Delta. Die fusie brengt ons veel.

te houden. Dat wil niet zeggen dat we niet vernieuwen, dat

en netwerken niet inzetten om met een professioneel cursus

In efficiëntie, vooral ook in kennis- en kwaliteitswaarborgen

doen we wel degelijk. Denk bijvoorbeeld aan de keuze voor

en trainingsaanbod ‘basisvaardigheden’ richting grote

en in organisatiekracht en het vermogen in te spelen op

de community library of de introductie van het meerjarenpro-

maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven te gaan?

maatschappelijke ontwikkelingen. En toch, nog steeds

gramma rondom democratisch burgerschap. Maar com-

Kunnen we daar een PPS over aangaan met een landelijke

laten we kansen liggen en moeten we soms beslissen

plexe productinnovatie, verregaande beleidsvernieuwing of

opererend opleidingsinstituut of misschien met de vakbewe-

nieuwe ontwikkelingen aan ons voorbij te laten gaan. Dat

organisatie-innovaties doen we niet.

ging of werkgeversvereniging, of met UWV?

roept bij ons de vraag op: wat is de optimale grootte van een bibliotheekorganisatie? En op welke manier speelt de

Er zijn genoeg redenen te bedenken onderstaande ge-

Kunnen we een dienstverleningspakket samenstellen voor

financiering van ons stelsel daarin een rol? Dat zouden we

dachten weg te schuiven in het vakje ‘schoenmaker hou je

de oudere medemens in zorginstellingen? Hoe ziet die markt

eens willen onderzoeken. Wellicht kunnen we leren van

bij je leest’, ‘we zijn bibliothecarissen, geen ondernemers’,

er eigenlijk uit? En kunnen we daar dan niet de bouwstenen

andere sectoren.

‘het gaat toch goed, we hebben het nu al druk genoeg’.

van de Bibliotheek op school voor gebruiken? Is samenwer-

Toch delen wij onderstaande ideeën graag. Omdat het wat

king met een zorgverzekeraar in deze denkbaar?

zegt over onze organisatie en omdat we graag het gesprek erover aangaan.

“Innovatie vraagt zowel durf

Wij komen dagelijks in bijna alle basisscholen in Nederland.

als reflectie. We dromen groot,

En vooral, wij hebben verstand van boeken en weten wat

maar realiseren ons dat niet

Publiek - privaat

de doelgroep kinderen leuk en boeiend vindt. Zullen we een

De Bibliotheek is een hoofdzakelijk met publiek geld gefinan-

uitgeverij van kinderboeken opzetten? Of een PPS starten?

cierde instelling. Dat is goed en moet vooral zo blijven. Toch

Afzet via de duizenden Bibliotheken op school gegaran-

is het een spannende gedachte of structurele publiek-pri-

deerd.

alles tegelijk kan.” Tot slot

Innovatie vraagt zowel durf als reflectie. We dromen groot,

vate samenwerking (PPS) kan leiden tot meer balans in de

Organisatie

maar realiseren ons dat niet alles tegelijk kan. Wat we

Niet zelden is de Bibliotheek een partij in een ecosysteem

wél kunnen doen, is gericht experimenteren met nieuwe

sectoren voorbeelden van PPS: in het onderwijs, de bouw,

sociale innovatie. Een ecosysteem is een infrastructuur die

diensten, markten en samenwerkingen, voortbouwend

de media, de zorg en het sociaal domein. Wat kunnen wij

de samenwerking tussen uiteenlopende partijen rondom

op onze kernwaarden, kennis en ervaring. Door kansen

van die voorbeelden leren? Waarom zouden wij een aantrek-

een sociaal vraagstuk vergemakkelijkt. Een ecosysteem kan

te onderzoeken, pilots te starten en lessen te trekken

kelijke partner zijn voor private partijen? Speelt de ontwikke-

partijen stimuleren stappen te zetten die nodig zijn om te

uit succes én mislukking, versterken we onze rol als

ling in de samenleving op het gebied van maatschappelijk

komen tot de gewenste vernieuwing of sociale innovaties.

vernieuwende en maatschappelijk relevante bibliotheek.

verantwoord ondernemen hierin mogelijk een rol?

Zijn we ons bewust van de rol die we kunnen spelen in

Zo kunnen we stap voor stap ontdekken welke innovaties

dergelijke ecosystemen? Moeten we daar niet meer mee?

daadwerkelijk waarde toevoegen voor onze gebruikers,

Markt en innovatie

Wordt dat (straks) van ons verwacht?

partners en de samenleving. Innovatie is geen doel op zich,

scheidende waarden en krachten wij als sector zouden kun-

Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden is op 1 januari 2025

nen inzetten om met onze bestaande producten en diensten

ontstaan uit een fusie van Bibliotheek de Boekenberg en

financiering van ons stelsel en daarmee tot een duurzamere en weerbaardere sector. Er zijn in Nederland in verschillende

In het verlengde hiervan is de vraag interessant welke onder-

34

maar een continu proces dat onze organisatie wendbaar,

Meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden 2026-2029

toekomstbestendig en inspirerend houdt.

35

Verschil maken = impact maken Onze impact wordt zichtbaar in de manier waarop mensen onze bibliotheek ervaren: als een toegankelijke plek voor ontmoeting, ontwikkeling en ondersteuning. De uitspraken op deze pagina geven een beeld van de waarde die wij vandaag toevoegen voor bezoekers, leden, vrijwilligers, docenten en medewerkers. In de komende jaren blijven wij deze impact volgen en benutten als onderdeel van onze kwaliteitsontwikkeling en maatschappelijke verantwoording.

Uitspraken van medewerkers, vrijwilligers & docenten "Het is geweldig om een verschil te kunnen maken in het leven van mensen door er gewoon te zijn en een praatje te maken. Zo ontstaan de leukste gesprekken!"

"Eerlijk is eerlijk, ik leer als vrijwilliger ook veel van dit werk. Het mes snijdt aan twee kanten en dat geeft een heel voldaan gevoel."

"Ik ben blij dat ik zoveel inwoners op verschillende vlakken kan helpen. Heel boeiend, inspirerend en afwisselend om hier te werken."

Uitspraken van bezoekers en deelnemers aan activiteiten & cursussen “In deze bibliotheek word je als bezoeker echt gezien! Ze staan hier voor je klaar en maken een praatje. Voor mij reden om vaker de deur uit te gaan!”

"In de bibliotheek word ik goed geholpen met vragen over digitale zaken! En ik hoef er niet eens voor te betalen. Binnenkort start ik met een computercursus, zodat ik het nog beter begrijp.”

36

Meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden 2026-2029

"De maandelijkse bezoekjes aan de bibliotheek met onze kleinkinderen zijn als een uitje! Ook de persoonlijke hulp bij het uitzoeken van leuke kinderboeken is heel waardevol: duizendmaal dank."

"Bedankt voor de leuke activiteiten die jullie mij adviseerden. Ik heb mij gesteund gevoeld uit onverwachte hoek nu ik als weduwe mijn leven wil herpakken. Ik ga een kaartje kopen voor een aantal leuke activiteiten."

37

Nawoord Bedankt voor het lezen van ons plan. Spreekt het je aan? Zie je kansen, wil je meedoen? Klop bij ons aan of loop binnen. Misschien kom je ons tegen op school, bij een evenement, op straat. Wij gaan graag het gesprek aan en kijken er naar uit om samen met jou te bouwen aan de toekomst van Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden.

Colofon

Tekst en redactie: Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden Beeld en vormgeving: Chris Versteeg, Projekt C Hellevoetsluis, maart 2026

www.bibliotheekzhe.nl

38

Meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden 2026-2029

39

40

Meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden 2026-2029