18. MRDH; Jaarstukken MRDH 2024, jaarstukken

Programma duurzame mobiliteit We ontwikkelen kennis en monitoren de effecten van duurzame mobiliteit op CO2-reductie en afname van stikstof en fijnstof. Daarvoor gebruiken we het al ontwikkelde digitale platform: www.mrdh.nl/duurzamemobiliteit. We helpen maatregelen te realiseren die een effectieve bijdrage leveren aan verduurzaming zoals deelmobiliteit en de werkgeversaanpak. Met deze activiteiten dragen we bij aan de Europese doelstelling, 55% reductie van de CO2-uitstoot in 2030, die in het Regeerakkoord is onderschreven. De MRDH is kennismakelaar, adviseert (gevraagd en ongevraagd) de individuele gemeenten over duurzame mobiliteit en stelt de vervoerders in staat om maatregelen voor duurzame mobiliteit uit te voeren. We agenderen uitdagingen en randvoorwaarden voor duurzame mobiliteit bij andere partijen zoals het Rijk en provincie Zuid-Holland. De individuele gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van de maatregelen voor duurzame mobiliteit. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Kennisontwikkeling en -deling van duurzame mobiliteit en monitoring van de effecten op de reductie van CO2, stikstof en fijnstof.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Door de verschillende thematische bijeenkomsten voor zowel ambtenaren als bestuurders over onderwerpen als regionale samenwerking op ZEzones en deelmobiliteit is kennis gedeeld en samenwerking aangejaagd.

24

Minimaal 250 emissievrije bussen laten instromen in de concessies.

In 2024 zijn nu 123 ZE bussen van de in totaal ca 535 bussen elektrisch aangedreven. Deze rijden bij EBS, RET en HTM. In 2024 zijn geen nieuwe ZE bussen in de dienstregeling genomen. CIrca 50 ZE bussen van HTM konden niet op tijd geleverd worden door de bussenfabrikant waardoor instroom in de dienstregeling nu gepland staat voor Q1 en Q2 2025. Ook de instroom van de 3e tranche van ZE bussen van de RET is vertraagd (juni 2027) waardoor er in 2024 circa 50 bussen minder instromen. Daardoor ontstaan in de loop van 2025 problemen rond de inzetbaarheid van een deel van de dieselvloot (betrouwbaarheid 27 stuks,16 jaar oude dieselbussen). RET lost dit op door versneld 27 ZE bussen te bestellen die in het 4e kwartaal 2025 beschikbaar zijn. Voor de restantopgave gaan we in 2025 in overleg met de RET om afspraken te maken over aantallen en instroomdata ZE bussen.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Programma Duurzame Mobiliteit Effectbepaling van het regionaal maatregelenpakket duurzame mobiliteit met gemeentelijke- en MRDH-maatregelen in relatie tot de Europese- en Nationale doelstelling 55% CO -reductie in 2030. Het delen van kennis (uit landelijke netwerken) over duurzame mobiliteit met de gemeenten via het bestuurlijk kernteam, het ambtelijk overleg duurzame mobiliteit en het digitale platform.

Voor het regionaal maatregelenpakket duurzame mobiliteit is een effectbepaling uitgevoerd. Met de maatregelen die gemeenten nu uitvoeren wordt in 2030 19% CO2 gereduceerd. Daarmee dragen we bij aan de Europese- en Nationale doelstelling 55% CO2-reductie. In 2025 voeren we een nieuwe effectbepaling uit. In 2024 hebben we een plan van aanpak regionale samenwerking op ZEzones opgeleverd, dat is vastgesteld door de bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Dit plan is in 2024 deels uitgevoerd. Hier gaan we samen met een werkgroep ZE-zones - in 2025 mee verder. We hebben contact onderhouden met gemeenten en provincies in de nationale netwerken van onder andere VNG en IPO en delen de kennis en ervaring die we daar hebben opgedaan uit de rest van het land met de gemeenten via het ambtelijk overleg en het digitaal platform over duurzame mobiliteit. We delen lokale en regionale kennis door middel van ambtelijke overleggen duurzame mobiliteit, waarin ambtenaren van de 21 gemeenten samenkomen om hun kennis en ervaring op het gebied van duurzame mobiliteitsprojecten met elkaar te delen. 25

Bestuurlijke betrokkenheid en ambassadeurschap organiseren via het bestuurlijk kernteam duurzame mobiliteit en de bestuurscommissie Vervoersautoriteit.

Inspiratie en advisering over duurzame mobiliteit door de denktank duurzame mobiliteit. Voortgang van de instroom van de emissievrije bussen in de concessies monitoren. In 2024 verwachten we een instroom van 100 emissievrije bussen.

Mogelijk vervolg van het onderzoek naar het terugwinnen van remenergie.

In het kader van het programma duurzame mobiliteit monitoren we jaarlijks de reductie van CO2, stikstof en fijnstof. Het regionaal maatregelenpakket is primair gericht op de reductie van CO2.

In een themabijeenkomst voor bestuurders werd de potentie van zero emissie stadslogistiek voor de regio besproken, waarin bestuurders de wens uitspraken regionaal te willen samenwerken op dit thema. Het in juli vastgestelde plan van aanpak voor regionale samenwerking op het gebied van ZE-zones is een direct resultaat van deze themabijeenkomst. In een 2e themabijeenkomst voor bestuurders bespraken we de regionale ambitie voor deelmobiliteit. Direct resultaat is een haalbaarheidsstudie naar de uitvoer van een pilot over een publiek regionaal deelfietsensysteem. De denktank heeft het bestuurlijk kernteam geïnspireerd met en het team uitgedaagd tot een strategisch gesprek over duurzame mobiliteit. Die inzichten worden meegenomen in de mobiliteitsvisie. In 2024 zijn nu 123 ZE bussen van de in totaal ca 535 bussen elektrisch aangedreven. Deze rijden bij EBS, RET en HTM. In 2024 zijn geen nieuwe ZE bussen in de dienstregeling genomen. CIrca 50 ZE bussen van HTM konden niet op tijd geleverd worden door de bussenfabrikant waardoor instroom in de dienstregeling nu gepland staat voor Q1 en Q2 2025. Ook de instroom van de 3e tranche van ZE bussen van de RET is vertraagd (juni 2027) waardoor er in 2024 circa 50 bussen minder instromen. Daardoor ontstaan in de loop van 2025 problemen rond de inzetbaarheid van een deel van de dieselvloot (betrouwbaarheid 27 stuks,16 jaar oude dieselbussen).

RET lost dit op door versneld 27 ZE bussen te bestellen die in het 4e kwartaal 2025 beschikbaar zijn. Voor de restantopgave gaan we in 2025 in overleg met de RET om afspraken te maken over aantallen en instroomdata ZE bussen. We hebben met de HTM en RET succesvol gewerkt aan het onderwerp netcongestie en OV, waar we een pilot bij de RET hebben opgeleverd begin 2025 (de Energiebank). Deze pilot, en nog enkele andere van de RET en de HTM, bieden grote kansen voor opschaalbaarheid. In 2025 zal dit een vervolg krijgen in een plan netcongestie en OV, inclusief het sluiten van een akkoord met het Rijk over netcongestie en OV. We voeren de effectbepaling voor duurzame mobiliteit tweejaarlijks uit. In 2023 is een effectbepaling gepubliceerd.

Deelmobiliteit in de regio We onderzoeken de potentie van deelmobiliteit in regionaal verband en in relatie tot de OV-concessies. We maken de koppeling met andere thema’s zoals ketenmobiliteit, verstedelijking en actieve, duurzame mobiliteit. We bieden de individuele gemeenten (als wegbeheerder) en andere partijen (grondeigenaren) de juiste handvatten om zelf aan de slag te gaan met deeldiensten. De MRDH ontwikkelt kennis, deelt kennis 26

en onderzoekt de potentie in relatie tot de OV-concessies. Wegbeheerders en de andere partijen (grondeigenaren, vervoerders en marktpartijen) voeren projecten uit. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Kennisontwikkeling en kennisdeling van deelmobiliteit.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Via het rijksprogramma Natuurlijk Deelmobiliteit hebben we actief informatie gedeeld met MRDH gemeenten. Daarnaast zijn er individuele gesprekken gevoerd met gemeenten, en gemeenten gezamenlijk. Tenslotte is een enquete gehouden over de wensen voor deelmobiliteit. Dit heeft geleid tot het toepassen van landelijke richtlijnen door gemeenten. Ook heeft dit geleid tot het inzicht dat deelmobiliteit gemeentegrensoverschrijdend moet worden opgepakt.

Wat deden we daardoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Deelmobiliteit in de regio Het verder vormgeven van de (kennis)makelaarsrol. Onderwerp breder trekken en koppeling maken tussen deelmobiliteit, MaaS en Hubs.

Verbinding leggen met landelijk programma deelmobiliteit (Natuurlijk Deelmobiliteit) voor harmonisatie van beleid en eisen aan deelmobiliteit.

HUBS / overstappunten: Door deelname aan xcarcity kijkt MRDH samen met TU Delft, gemeente Barendrecht en Rotterdam naar hub ontwikkelingen bij nieuwbouw. Mobility as a service: Samen met Amsterdamse regio en het ministerie is gebrainstormd tijdens het MRA smart mobility congres over Maas: hoe nu verder. Deelmobiliteit: Op initiatief van de gemeente Den Haag, Rijswijk, Leidschendam Voorburg en Pijnacker Nootdorp , Zoetermeer is er gezamenlijkoverleg overhet beleid voor deelmobilteit. Gesprek gaat tevens over de nieuwbouw voor een regionale pilot voor een publiek deelfietsensysteem. In 2025 wordt hierover Samen met Delft, Den Haag en Rotterdam volgden we de ontwikkelingen en participeren we in werkgroepen zoals marktordening, data, gebruikersonderzoeken Veel kennisvragen. Daarnaast zorgt harmonisering van regelgeving voor duidelijkheid voor gemeenten en leveranciers. Opgeleverde producten: rapport marktordening deelmobiliteit, landelijke monitor deelmobiliteit Deze rapporten zijn input voor het beleid van MRDH en gemeenten. 27

Nauw contact en inzet landelijke kwartiermaker deelmobiliteit voor de harmonisatie van beleid en eisen deelmobiliteit.

Organiseren regionaal overleg deelmobiliteit, MaaS en Hubs (4x per jaar).

Toewerken naar een nationale kennisbank deelmobiliteit.

Met besluit van de bestuurscommissie vervoersautoriteit in juni 2024 is de actie over harmonisatie vergunningen deelmobiliteit afgerond. MRDH gemeenten hebben aangegeven de landelijke conceptverordening te gaan gebruiken voor de uitwerking van eisen aan deelmobiliteitsaanbieders. Gemeente Delft, Rotterdam en Den Haag doen dit nu al. Periodiek zijn er bijeenkomsten met gemeenten voor kennisdeling en actuele ontwikkelingen op het gebied van Mobility as a service, deelmobiliteit en hubs / overstappunten georganiseerd. V oor Deelmobiliteit staat het dashboard deelmobiliteit hier : https://dashboarddeelmobiliteit.nl/ Via het nationaal programma deelmobiliteit (Natuurlijk! Deelmobiliteit is er een website met kennisbank: https://natuurlijkdeelmobiliteit.nl/ De afgeronde kennisproducten van de MRDH worden hier ook op geplaatst.

Mobiliteitsmanagement via Zuid-Holland Bereikbaar De MRDH is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar, een samenwerkings- en uitvoeringsorganisatie die als doel heeft de bereikbaarheid (acceptabele hinder) in de regio te borgen gedurende de vele infrastructurele beheer-, onderhouds- en aanlegprojecten die in de komende decennia zijn gepland en te komen tot mobiliteitstransitie (duurzame gedragsverandering). Dat doen we door in te zetten op maatregelen die mobiliteitstransitie ondersteunen met de ambitie voor duurzame gedragsverandering. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Realiseren duurzame gedragsverandering van reizigers.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Met de verschillende aanpakken (gedrag, logistiek, werkgeversaanpak) en in de verschillende gebieden (Haaglanden, Rotterdam en Zuid-Hollandse eilanden geeft Zuid-Holland Bereikbaar uitvoering aan mobiliteitsmanagement voor duurzame gedragsverandering van reizigers. Inzet is om de tijdelijke beheer- en onderhoudswerkzaamheden te benutten en de aanpakken zo in te zetten dat rezigers worden gestimuleerd ook na afronding van de werkzaamheden een duurzaam alternatief kiezen.

28

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Mobiliteitsmanagement via Zuid-Holland Bereikbaar Zuid-Holland Bereikbaar opdracht geven om mobiliteitsmanagement in de regio nader uit te werken en uit te voeren.

We zijn opdrachtgever van Zuid-Holland Bereikbaar (ZHB) samen met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, ProRail B.V., Provincie Zuid-Holland, gemeente Den Haag, gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam N.V. Het gezamenlijke programma ZuidHolland Bereikbaar heeft als doel de bereikbaarheid te borgen (acceptabele hinder) en bij te dragen aan de mobiliteitstransitie (duurzame gedragsverandering) in de provincie Zuid-Holland. Zuid-Holland Bereikbaar heeft een start gemaakt met het opstellen van een ontwikkelagenda mobiliteitsmanagement. Hierbinnen valt de gedragsaanpak, werkgeversaanpak en de logistieke aanpak. MRDH stelt in dit kader haar kennis beschikbaar.

Samenwerken met de uitvoeringsorganisatie Zuid-Holland Bereikbaar bij het realiseren van duurzame gedragsveranderingen, hetgeen mede bijdraagt aan de klimaatdoelen.

Actief deelnemen aan de werkgroepen Mobiliteitsmanagement en Logistiek en de gebiedsteams in de metropoolregio Rotterdam Den Haag.

In het jaarplan 2024 heeft ZHB voor de MRDH een aanvullend budget opgenomen van € 177.126. ZHB gaat hiervoor fietsprobeerpools uitvoeren. ZHB kan de opdracht echter niet meer geheel in 2024 uitvoeren. In de samenwerking met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, ProRail B.V., Provincie Zuid-Holland, gemeente Den Haag, gemeente Rotterdam, het Havenbedrijf Rotterdam N.V en ZuidHolland Bereikbaar zijn de accounthoudersoverleggen, regiegroepoverleggen en stuurgroepoverleggen van belang. Een belangrijk product was het jaarplan 2024 dat door de bestuurscommissie Vervoersautoriteit is goedgekeurd. In het jaarplan heeft ZHB beschreven welke activiteiten zij doen op het gebied van onder andere duurzame gedragsverandering (mobiliteitsmanagement). Concreet werkt ZHB aan het verder uitbouwen van het werkgeversnetwerk en het uitvoeren van mobiliteitsscans bij werkgevers. In 2024 heeft de bestuurscommissie Vervoersautoriteit ook het jaarplan 2025 vastgesteld. We participeren in drie gebiedstafels binnen de metropoolregio (Rotterdam en omgeving, Haaglanden inclusief Westland en ZuidHollandse Eilanden en havengebied). Samen met de gebiedspartners werken we aan de invulling van de gebiedsgerichte aanpakken. Ook nemen we deel aan klankbordgroepen over de inzet van mobiliteitsmanagement en logistiek, waarin gezamenlijk wordt gewerkt 29

aan een ontwikkelagenda voor mobiliteitsmanagement (incl. Logistieke) als input voor het op te stellen meerjarig werkplan 2026-2030 Kanttekening: ZHB heeft, als gevolg van personele wisselingen, in 2024 geen gebiedstafel ‘Haaglanden inclusief Westland’ georganiseerd. Om die reden staat deze actie op oranje. Wel hebben enkele overleggen met het voorbereidend kernteam Haaglanden inclusief Westland plaatsgevonden, waarin wij hebben meegedacht over de procesmatige en inhoudelijke invulling van de gebiedstafel. Inmiddels pakt MRDH een stevigere rol in de genoemde gebiedsaanpakken waarbij de inzet zich richt op het verbinden van partijen rondom de hoofdopgave om beleid en uitvoering te koppelen

OV-concessies: Rail Rotterdam, Rail Haaglanden, Bus Rotterdam en omstreken, Bus Voorne-Putten en Rozenburg, Bus HaaglandenStad en Bus Haaglanden Streek en jaarlijkse vervoersplannen Via de OV-concessies en de daarbinnen afgesproken jaarlijkse vervoerplannen kunnen wij de OV-maatregelen ‘op straatniveau’ invoeren. De MRDH verleent en managet de concessies voor het OV (per bus, tram en metro). We houden toezicht op de uitvoering en sturen op de uitvoeringskwaliteit en reizigerstevredenheid. De vervoerders stellen jaarlijkse vervoerplannen op voor verbeteringen aan het OV en voeren de verbeteringen uit. De vervoerders doen, conform de afgesloten concessies, voorstellen en gemeenten adviseren vanuit lokaal perspectief op de vervoerplannen. De besluiten over de (randvoorwaarden voor de) concessies worden genomen in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Vervolgens wordt een gedragen vervoerplan na consultatie van gemeenten en consumentenorganisaties goedgekeurd. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Een verbeterd OV-systeem zodat het makkelijker en aantrekkelijk wordt voor de reiziger om het OV te gebruiken en een OV-systeem dat is afgestemd op lopen en fietsen en past in de buitenruimte.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? De vervoerders hebben de vervoerkundige voorstellen uitgevoerd waarover de gemeenten hebben besloten tijdens de herijkingsmomenten OV en Corona. Daarbij waren vraag en aanbod zoveel mogelijk op elkaar afgestemd, met de kanttekening dat personeelsproblemen hebben geleid tot een lager aanbod dan contractueel afgesproken door MRDH. Om de capaciteitsknelpunten op enkele ritten in de spits op lijn 43, 44 en 45 op te lossen heeft EBS geleed materieel ingezet. We gaven subsidie aan de gemeente Rotterdam voor het project HOV Maastunnel; in april 2024 kon RET hierdoor starten met de vernieuwde, nu hoogwaardige, buslijn 44.

30

Ook heeft RET in 2024 de bediening van Rotterdam The Hague Airport verbeterd. Buslijn 33 ging in het weekeinde weer elk kwartier naar en van metrostation Meijersplein/Airport rijden (uitgezonderd zondagochtend). Daarmee verdubbelde de frequentie naar en van het vliegveld. Daarnaast werden enkele ritten aan het begin en einde van de dag die voorheen begonnen of eindigden bij de Airport, verlengd naar metrostation Meijersplein/Airport. Omdat de personeelstekorten afnamen was HTM in 2024 in staat om de dienstregeling met enkele stappen te verbeteren richting de beoogde situatie. In 2024 onderzochten HTM, Zoetermeer en MRDH de vervoerontwikkeling op de Krakeling Zoetermeer (lijn 3). Er zijn oplossingsrichtingen in beeld gebracht om vervoerwaarde in balans te brengen met de inzet.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024 OV-concessies: Rail Rotterdam, Rail Haaglanden, Bus Rotterdam en omstreken, Bus Voorne-Putten en Rozenburg, Bus Haaglanden-Stad en Bus Haaglanden Streek en jaarlijkse vervoersplannen Het vergroten van de vervoercapaciteit waar de reizigersgroei dat op korte termijn noodzaakt.

Status

Toelichting

We hebben in 2024 gemonitord of het noodzakelijk was om de vervoercapaciteit te vergroten. In 2024 was het in relatie tot de vervoerkundige voorstellen nog niet nodig om de vervoercapaciteit structureel te vergroten. In 2024 werd door MRDH aan diverse projecten met de gemeente Den Haag en HTM (INTHR) en met de gemeente Rotterdam en RET (Metronet/Gekoppeld Rijden) gewerkt om de vervoercapaciteit op termijn te vergroten. In 2024 is de keervoorziening bij Pijnacker Zuid gereed gekomen waarmee een frequentieverdubbeling op metrolijn E in de spitsen tussen Pijnacker Zuid en Rotterdam mogelijk is geworden. Doordat er in 2024 nog onvoldoende personeel en materieel beschikbaar was bij de RET, is in 2024 de frequentieverdubbeling/verhoging nog niet ingevoerd.

31

De MRDH startte in 2024 met het opstellen van de mobiliteitsvisie. In deze mobiliteitsvisie heeft deze activiteit een plek gekregen in de vorm van het thema ‘publieke mobiliteit’. Voortzetten van de samenwerking tussen vervoerders en MRDH in de InnOVatieroute met praktische innovatie voor reizigers.

In 2024 werkten we met RET, HTM en EBS samen in de InnOVatieroute. Er is ingezet op het uitdagen van start-ups om te komen met innovatieve oplossingen en concrete pilots om het OV verder te verbeteren. We organiseerden daartoe een Matchmakingsdag. Denk aan apps om reizigersbeleving te meten, vergroten van reizigersbeleving op tramhaltes en het werven van buschauffeurs onder statushouders. Ook pictogramseinen voor de tram zijn getest. Met HTM, RET, EBS kwamen we in 2024 een voorzetting van de InnOVatieroute overeen voor de periode 2025-2027.

2.1.1.3 Opdracht 5: versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk e 21 gemeenten verbeteren de kwaliteit van het bestaande mobiliteitsnetwerk inclusief de knooppunten van verschillende vervoerssystemen zodat meer mensen het netwerk gebruiken en hoger waarderen. Zo verbeteren we de bereikbaarheid van de metropoolregio vanuit kwalitatief oogpunt en benutten we het bestaande netwerk beter. Een robuust, betrouwbaar, veilig en samenhangend netwerk in de metropoolregio is en blijft noodzakelijk. In het bijzonder voor de Mainport en de Greenport. Het vrachtverkeer maakt immers gebruik van hetzelfde autonetwerk. De aankomende decennia worden grootschalige werkzaamheden uitgevoerd in het kader van beheer en onderhoud van de infrastructuur. Dit is noodzakelijk om de kwaliteit van het huidige netwerk op orde te houden. Maar dit betekent structurele (forse) hinder als gevolg van verminderde capaciteit op het wegennetwerk. Daarom werken we met acht partners samen in Zuid-Holland Bereikbaar om de hinder te beperken en om duurzame gedragsverandering te realiseren (zie opdracht 3). Regionaal basisnetwerk fiets Het regionale basisnetwerk fiets bestaat uit ongeveer 1.400 km fietspad. Op basis van het regionale basisnetwerk fiets kunnen gemeenten de komende jaren subsidie tot maximaal 50% subsidie aanvragen om fietspaden in het netwerk te verbeteren.

Daarbij maken we de koppeling met het programma verkeersveiligheid en gaat het om verbeteringen die de kwaliteit en de verkeersveiligheid verhogen. De MRDH verleent subsidie voor verbeteringen op het regionale basisnetwerk fiets op basis van de samen afgesproken inhoudelijke randvoorwaarden. Daarnaast is de MRDH kennismakelaar. Wegbeheerders voeren de verbeteringen aan de fietspaden uit. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 100 km fietspad op het regionaal basisnetwerk fiets is verbeterd in 2026 (incl. verkeersveilige inrichting).

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Met het verlenen van 23 subsidies in 2024 aan de verschillende wegbeheerders is een deel van de regionale fietspaden kwalitatief verbeterd.

32

Vaststellen van een Regionale fietsagenda en daaruit voorvloeiende uitvoeringagenda.

De MRDH heeft geen regionale fietsagenda en uitvoeringsagenda opgesteld:  We constateerden dat er geen extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar komen voor de uitvoering van fietsmaatregelen. Het opstellen van een fietsagenda naast het reeds bestaand regionaal fietsbeleid heeft daarom geen toegevoegde waarde.  Daarnaast hebben veel gemeenten maar weinig capaciteit beschikbaar om naast de lopende fietsprojecten nieuwe projecten in voorbereiding te nemen.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Regionaal Basisnetwerk fiets Het mogelijk maken van het uitbreiden van het regionale fietsnetwerk door overzicht en inzicht te verschaffen en advies te geven aan wegbeheerders.

We geven invulling aan het uitbreiden van het regionale fietsnetwerk door advisering en het verstrekken van subsidies aan wegbeheerders voor ontbrekende schakels van het in 2023 vastgestelde basisnetwerk fiets en de metropolitane fietsroutes.

Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid We werken vanuit de aanpak ‘Maak een punt van Nul’ aan het verminderen van het aantal slachtoffers in het verkeer. De vastgestelde verkeersveiligheidsagenda geeft een beeld van de risico’s van de infrastructuur, risico-gedragingen en risicogroepen in het verkeer. Vanuit dit beeld is duidelijk, waarop de komende jaren wordt ingezet. De MRDH ondersteunt de individuele gemeenten met kennis, accountmanagement en financiële middelen om gedragsinterventies en infrastructurele maatregelen tot uitvoering te brengen. De MRDH is gesprekspartner van het Rijk over het nationale verkeersveiligheidsbeleid en de rijksinzet in nationale kaders en (financiële) middelen. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 160 projecten gerealiseerd voor verbetering van de verkeersveiligheid van het regionale mobiliteitsnetwerk.

Hoe hebben de activiteiten bijgedragen aan de resultaten? Voor 2024 zijn door wegbeheerders 49 subsidieaanmeldingen in de categorie Verkeersveiligheid gedaan. Dit aantal is in lijn met de doelstelling van 160 projecten in vier jaar. Omdat een aanmelding vaak betrekking heeft op meerdere locaties of over meerdere campagnes is het totaal aantal maatregelen 215.

33

Een toename van het aantal deelnemende basisscholen aan SCHOOL op SEEF van 33% naar 62%.

Een toename van het aandeel deelnemende voortgezet onderwijs-scholen aan Totally Traffic van 38% naar 49%.

De onderderverdeling zijn als volgt: er zijn 140 infrastructurele maatregelen aangevraagd en 75 verkeersveiligheidsmaatregelen hadden betrekking op communicatie en/of voorlichting om het gedrag te veranderen. Alle MRDH-gemeenten hebben één of meerdere infra- of gedragsprojecten in de categorie Verkeersveiligheid aangemeld. Het programmamanagement zet in op het informeren en activeren van scholen om deel te nemen aan het programma SCHOOL op SEEF. Het totaal aantal deelnemende scholen aan SCHOOL op SEEF is gelijk gebleven en is 44%. Het aantal deelnemende scholen aan Totally Traffic is gestegen naar 102 scholen (42%), dankzij de acquistitie door de accountmanager Totally Traffic.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid Programmamanagement rond het Regionaal Programma Gedragsbeïnvloeding 2022-2025

De gemeenten stimuleren en faciliteren in de ontwikkeling, uitvoering en monitoring van (risico-gestuurd) verkeersveiligheidsbeleid.

Het programmamanagement rond het Regionale Programma Gedragsbeïnvloeding 2022-2025 leidde tot meer inzet van gemeenten op verkeerseducatieprojecten en campagnes. Het aantal actieve gemeenten was 16 ten opzichte van 6 in 2023. De reeds actieve gemeenten vergrootten hun aantal activiteiten. Een voorbeeld van afstemming en een gezamenlijke aanpak; de gemeenten Voorne aan Zee, Nissewaard en het Waterschap Hollandse Delta verzorgen samen de campagnes op Voorne-Putten. De gemeenten hebben tools als VIA-ongevallenstatistiek en MoviMapssnelheden ter beschikking om verkeersveiligheidsbeleid te ontwikkelen, uitvoeren en monitoren. Daarnaast ondersteunen we de gemeenten met de inzet op programmamanagement om projecten gericht op verkeersveilig gedrag uit te voeren. En leverden we input op concept beleidsplannen van de gemeenten, om verkeersveiligheidsaspect voldoende te verankeren. In 2024 zijn vijf goed bezochte bijeenkomsten van het MRDH (thema)overleg Verkeersveiligheid georganiseerd.

34

Gedurende het jaar is 6 maal de MRDH-nieuwsbrief Verkeersveiligheid verspreid. . Periodieke terugkoppeling van de ontwikkeling van de verkeersslachtoffers aan de bestuurscommissie Vervoersautoriteit.

We informeerden de bestuurscommissie op 23 oktober over de ontwikkeling van de ongevalscijfers in de metropoolregio. In aanvulling daarop verspreidden we onder de ambtenaren een viewer die per gemeente inzicht geeft in de aantallen en ontwikkelingen van verkeersslachtoffers in de periode 2021 t/m 2023.

Afronden van de pilots optimalisering Verkeershandhaving.

De pilots in gemeenten Westland en Pijnacker-Nootdorp zijn afgerond en zorgden voor meer interne afstemming en afstemming van activiteiten. Het optimaliseren van de verkeerhandhaving vergroot de kennisdeling tussen en het integraal uitvoeren van verkeersveiligheidsacties door de Regionaal Verkeershandhavingsteams en Basisteams van de politie en de gemeenten. MRDH participeerde in de landelijke Werkgroep Propositie verkeershandhaving. Naar aanleiding van de propositie van de G4 voor extra mogelijkheden voor handhaving door gemeenten wordt gezocht naar meer en/of andere inzet op verkeershandhaving.

Monitoring Streefwaarden Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid 2025.

MRDH monitorde de regionale streefwaarden van de Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid. Hieruit blijkt dat de streefwaarden niet gehaald worden. Samen met de gemeenten onderzoeken we de oorzaken hiervan en komen in 2025 tot voorstel om de doelen te behalen.

Met partners ontwikkelen en uitvoeren van meer gedragscampagnes onder meer gericht op jongeren en risicogedragingen.

In 2024 voerde het Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland het programma #impact voor jonge bestuurders uit. De aanleiding voor "#impact, veilig verkeer begint bij jou" zijn de hoge ongevalscijfers onder jongeren van 16 tot en met 24 jaar. De campagne Houdt rekening met elkaar is samen met het ROV Z-H ontwikkeld. De gemeenten Rijswijk, Westland en Capelle aan den IJssel zetten de campagne in. De regionale aftrap van de campagne volgt in het eerste kwartaal van 2025.

Autonetwerk en verkeersmanagement Met oog op optimalisatie van het bestaande wegennetwerk adviseren wij wegbeheerders bij infrastructurele ingrepen in het netwerk. Daarbij zoeken we naar aanvullende kansen (zoals fietsverbindingen) en mobiliteitsoplossingen gericht op duurzame gedragsverandering. Bij de 35

doorstromings - maatregelen openbaar vervoer wordt samen met de wegbeheerders gekeken waar bus en tram sneller door het netwerk kunnen rijden. We geven opdracht aan Zuid-Holland Bereikbaar voor het verkeersmanagement (monitoring en informatievoorziening bij ongevallen) en om de programmering van beheer- en onderhoudsprojecten tijdig op elkaar af te stemmen. De MRDH is adviseur voor de wegbeheerders bij infrastructurele ingrepen en is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar. De gemeenten, provincie Zuid-Holland en het Rijk (als wegbeheerders) zijn verantwoordelijk voor de realisatie van infrastructurele ingrepen en de afstemming van de wegwerkzaamheden met Zuid-Holland Bereikbaar als helpende schakel. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Advisering bij infrastructurele ingrepen en subsidiering voor optimalisatie in het wegennetwerk door wegbeheerders.

Via Zuid-Holland Bereikbaar wordt het verkeersmanagement uitgevoerd en afstemming multimodale programmering werkzaamheden spoor & weg georganiseerd.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? We adviseerden bij diverse wegenprojecten & studies. (N209 Lansingerland, A20 Coldenhovenlaan). Daarnaast stelden we samen met de provincie Zuid-Holland en de betrokken gemeenten een mitigerend maatregelpakket op voor het gepauzeerde project A4 Haaglanden-N14. In het BO-MIRT 2024 honoreerde het Rijk deels dit maatregelpakket en stelde hiervoor € 16 mln inclusief BTW ter beschikking. Doordat wegbeheerders de wegwerkzaamheden op elkaar afstemmen worden conflicten voorkomen. Een conflict is een situatie waarbij een mobilist op de omleidingsroute ook in wegwerkzaamheden beland. Daarnaast is er succesvol opgeschaald bij wegwerkzaamheden die dreigden fout te gaan zoals bij Spijkenissebrug. Dit heeft geleid tot extra maatregelen om de hinder te verminderen. Dus hinder waar mogelijk voorkomen of verminderen.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Autonetwerk en verkeersmanagement Uitvoeren knelpuntenanalyse metropolitaan wegennet over het jaar 2022 en deze toetsen aan de eisen van de Strategische Agenda. Met de uitkomsten van deze knelpuntenanalyse zal in overleg met de wegbeheerders gekeken worden of er wegen zijn waar maatregelen/(vervolg)onderzoeken noodzakelijk zijn. Overzicht hebben van de betrouwbaarheid en reistijd op het wegennetwerk.

We hebben begin 2024 de knelpuntenanalyse metropolitaan wegennet over het jaar 2023 opgeleverd. Deze knelpuntenanalyse hebben we gedeeld met de diverse wegbeheerders. Met het opleveren van de knelpuntenanalyse wegen hebben we een overzicht van de betrouwbaarheid en reistijd op het metropolitane wegennet. Ten opzichte van de vorige knelpuntenanalyse over het jaar 36

Nader inzicht in oorzaak en mogelijke maatregelen op wegen die niet voldoen aan de netwerkeisen.

Adviseren bij infrastructurele ingrepen.

Actief deelnemen aan de werkgroep Programmering en Verkeersmanagement van Zuid-Holland Bereikbaar.

Het beheren van het verkeersmodel, zodanig dat het verkeersmodel actueel/beschikbaar is om te gebruiken voor de MRDH en gemeenten.

2019 zijn er meer knelpunten (Verminderde doorstroming/betrouwbaarheid) bijgekomen. Duidelijk is dat op veel knelpunten op het metropolitane wegennet maatregelen worden uitgevoerd of studies lopen. We hebben echter nog geen gedetailleerd overzicht of er structurele knelpunten zijn waar nog geen maatregelen worden uitgevoerd of studies lopen. We stellen dit op in Q1 2025 en bespreken dit met de wegbeheerders. We adviseerden bij diverse wegenprojecten & studies. (N209 Lansingerland, A20 Coldenhovenlaan). Daarnaast stelden we samen met de provincie Zuid-Holland en de betrokken gemeenten een mitigerend maatregelpakket op voor het gepauzeerde project A4 Haaglanden-N14. In het BO-MIRT 2024 honoreerde het Rijk deels dit maatregelpakket en stelde hiervoor € 16 mln. inclusief BTW ter beschikking. Vier keer per jaar stemden wegbeheerders in drie overleggen de wegwerkzaamheden op elkaar af. Wel zien we dat de afstemming in sommige gevallen nog niet optimaal loopt en er niet of te laat wordt opgeschaald. Sommige infrabeheerders komen laat met conflicterende planningen Het vigerende verkeersmodel (3.0.) kreeg nieuwe tussenjaren ten behoeve van milieudoeleinden (V-MRDH 3.0.2). We leverden informatie uit het verkeersmodel aan gemeenten voor diverse studies en bestemmingplannen. Ook hielpen we gemeenten bij vragen over het verkeersmodel.

Eind 2024 besloten we over hoe we het verkeersmodel vernieuwen naar een 4.0 versie (V-MRDH 4.0.)

Programma Knooppunten De MRDH, stationsbeheerders en de individuele gemeente(n) zetten gezamenlijk in op een kwaliteitsverbetering van bestaande knooppunten hebben samen onderzocht en bepaald welke knooppunten worden aangepakt. De MRDH helpt vervolgens samen met betrokken partijen om de opgave uit te werken, de raakvlakken tussen modaliteiten onderling en met de ruimtelijke omgeving (onder meer de verstedelijking) te bespreken en de oplossingsrichtingen te verkennen. De MRDH helpt de gemeenten en andere partijen met de planvorming en het opstellen van een zogenaamd startdocument. Daarnaast verstrekt de MRDH subsidie voor de verbetering van het OV-knooppunt. De gemeente (als wegbeheerder) of de stationsbeheerder is verantwoordelijk voor de realisatie van de verbetering.

37

Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 18 OV-knooppunten zijn verbeterd in 2026. Op de planning staan: Capelsebrug, Delft Campus, Den Haag Hoornwijck, Den Haag Ypenburg, Pijnacker Zuid, Nootdorp, Lansingerland Westpolder, Schiedam Vijfsluizen, Maassluis West, Rhoon, Poortugaal, Barendrecht, Zoetermeer Station, Schiedam Centrum, Den Haag Laan van NOI, Rotterdam Beurs, Rotterdam Alexander en Rijswijk Station.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? De activiteiten in 2024 leiden er toe dat een aantal knooppunten in 2026 door gemeenten worden verbeterd. Voor een aantal knooppunten vraagt dat meer tijd. Dat neemt niet weg dat er wel activiteiten zijn uitgevoerd gericht op verbetering. Zoals het opstellen van startnotities en handelingsperspectieven en het toewerken door gemeenten naar een subsidieaanvraag. Voor 4 knooppunten zijn aanmeldingen gedaan voor opname in het IPVa kleine projecten 2025.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Programma Knooppunten Het opstellen en laten vaststellen van verschillende startnotities.

De rol van kennismakelaar vervullen.

Het deelnemen aan werkgroepen van verschillende knopen (Laan van NOI, Den Haag Moerwijk en Rotterdam Lombardije).

Zorgdragen voor een goede afstemming met beleidsontwikkeling op het gebied van fiets, waaronder actualisatie basisnet fiets.

In 2024 hebben we de startnotitie voor knooppunt De Terp in Capelle aan den IJssel vastgesteld met de RET en Capelle aan den IJssel. Daarnaast hebben we gewerkt aan startnotities voor de knooppunten Schollevaar in Capelle aan den IJssel, De Uithof in Den Haag, Rijnhaven in Rotterdam, Maassluis centrum. Voor 4 knooppunten hebben gemeenten een aanmelding gedaan voor opname in het IPVa kleine projecten 2025. In 2024 hebben we de kennismakelaarsrol vervuld via de bilaterale contacten met gemeenten en vervoerders en via het delen van de resultaten van het jaarlijkse onderzoek naar P+R en fietsparkeren. Dit hebben we gedeeld met gemeenten en via het MRDH journaal. Uit deze onderzoeken kan bijvoorbeeld blijken dat een fietsenstalling of een P+R structureel vol staat. Of dat er veel weesfietsen in een stalling staan. In dit jaar hebben we deelgenomen aan verschillende werkgroepen voor de knopen bij Den Haag Laan van NOI (MIRT-verkenning), Rotterdam Lombardije en Schiedam Vijfsluizen. Hierin komen we gezamenlijk met alle belanghebbenden tot een gedeelde opgave voor de knoop. We stemmen continu af tussen beleidsontwikkeling op het gebied van fiets en op het gebied van ketenmobiliteit, om elkaar op de hoogte te houden en te voorkomen dat activiteiten op de verschillende gebieden strijdig met elkaar zijn.

38

OV-concessies, onderdeel assets Binnen de railconcessies HTM en RET maken wij afspraken over het beheer en onderhoud van de gehele portefeuille voor het financiële langere termijnperspectief. Daarnaast maken we afspraken over de raakvakken met lopen, fietsen, deelmobiliteit, vervoer over water, kwaliteit buitenruimte en verkeersveiligheid. We faciliteren verbeteringen aan het OV-netwerk door de komende jaren extra remisecapaciteit toe te voegen, zowel in Den Haag als Rotterdam en omstreken voor metro en tram. Onder meer op de locaties GAVI Den Haag, ’s Gravenweg en Waalhaven-Zuid Rotterdam. De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en maakt financiële afspraken met HTM en RET over het benodigde beheer en onderhoud van de assets (incl. remises) op basis van de kaders die in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit worden vastgesteld. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 We geven in de aankomende vier jaar opdracht voor beheer- en onderhoudsprojecten van het regionaal OV.

De concessiehouders voegen de komende jaren extra remisecapaciteit toe voor metro en tram.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? De beheer- en onderhoudsprogramma’s van de HTM en RET lopen volgens plan en worden ieder jaar geactualiseerd. Er vindt bijsturing plaats op de prioritering voor de opvolgende jaren. Door tekort aan organisatiecapaciteit komt de RET niet altijd toe aan het realiseren van alle werken, waardoor werk naar een opvolgende periode doorschuift. Hierbij wordt door ons gemonitord of dit de veiligheid of goede exploitatie niet in deweg staat. De plannen voor extra remisecapaciteit in verband met de komst van nieuwe voertuigen bij de HTM op locatie Scheveningen zijn in 2024 in uitvoering.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

OV-concessies, onderdeel assets Het actualiseren van de beheervisie van de MRDH.

Het beoordelen van het beheerplan Rail assets (vloot en infrastructuur) van de MRDH

We zijn in de zomer van 2024 gestart met de actualisatie van de beheervisie. In nauwe samenspraak met RET en HTM, onze beheerders en concessiehouders, is geconcludeerd dat er meer tijd nodig is om de aanscherping van de beheervisie definitief te bepalen. Naar verwachting wordt deze medio 2025 vastgesteld in de BcVa. MRDH beoordeelde de beheerplannen Rail assets (vloot en infrastructuur) van de RET en HTM en gaf een subsidiebeschikking voor 2024. Daarbij hebben we in beide gevallen de oorspronkelijk 39

Eerste stallingsmogelijkheden in verbouwde remise Harstenhoekplein mogelijk, totaal gereed in 2025. Doorlopen planologische procedures remise GAVI-terrein.

aangevraagde subsidiebedragen niet volledig gehonoreerd, maar het passend gemaakt aan de in de concessie afgesproken beschikbare middelen en de beheeropgave. De uitvoering heeft beperkt vertraging opgelopen waardoor de verwachting nu is dat het totaal in 2025 gereed is. De planologische procedure voor de realisatie van de remise Guldenpad is door de gemeente Den Haag gestart en loopt nog door in 2025.

40

2.1.2 Wat heeft het gekost? Programma 1 Exploitatie verkeer en openbaar vervoer (euro's)

Realisatie

Verschil gewijzigde begroting en realisatie 2024

2024

Gewijzigde begroting 2024

Primaire begroting 2024

Realisatie 2023

Lasten: Beleid en programmering Verkeer

6.109.325

-352.955

6.462.280

4.712.280

6.820.843

Openbaar vervoer

4.310.314

-276.554

4.586.868

4.586.868

3.390.081

900.000

0

900.000

900.000

0

11.319.639

-629.509

11.949.148

10.199.148

10.210.924

504.367.601

-63.677.521

568.045.122

435.533.270

406.456.673

7.287.788

436.536

6.851.252

5.462.901

7.038.179

511.655.389

-63.240.985

574.896.374

440.996.171

413.494.851

2.956.888

-636.016

3.592.904

3.515.195

2.735.378

2.956.888

-636.016

3.592.904

3.515.195

2.735.378

14.830.174

-204.411

15.034.585

22.157.857

12.540.376

14.830.174

-204.411

15.034.585

22.157.857

12.540.376

242

-133

375

375

278

242

-133

375

375

278

540.762.332

-64.711.054

605.473.386

476.868.746

438.981.808

Onttrekking fonds BDU

433.721.923

-45.677.241

479.399.164

448.277.475

424.378.974

Marktconformiteits-opslag

6.919.529

531.242

6.388.287

8.152.654

6.577.128

Rente

14.831.500

-203.085

15.034.585

22.157.857

12.516.238

Overige inkomsten

91.289.380

-19.361.970

110.651.350

5.927.798

-2.490.532

Totaal baten

546.762.332

-64.711.054

611.473.386

484.515.784

440.981.808

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

6.000.000

0

6.000.000

7.647.038

2.000.000

Toevoeging risicoreserve financiering

6.000.000

0

6.000.000

7.647.038

2.000.000

0

0

0

0

0

Subsidie CROW-KpVV Subtotaal Beleid en programmering Exploitatie openbaar vervoer Concessies Beheer en onderhoud infra Subtotaal Exploitatie OV Apparaatslasten Directe kosten personeel Subtotaal Apparaatslasten Financiering Rente Subtotaal Financiering Vennootschapsbelasting Heffing vennootschapsbelasting Subtotaal vennootschapsbelasting Totaal lasten Baten:

Gerealiseerd resultaat

41

Lasten Lasten beleid en programmering Verkeer (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,4 miljoen voordelig) Het budget is nagenoeg conform begroting gerealiseerd. De lagere lasten van € 0,4 miljoen bestaan uit: ● De kosten voor het Verkeersmodel MRDH waren € 0,2 miljoen lager dan verwacht. In 2024 zou de ontwikkeling van het nieuwe verkeersmodel V-MRDH 4.0 starten, maar de voorbereidingsfase richting de aanbesteding duurde langer dan vooraf ingeschat vanwege extra mogelijke ontwikkelscenario’s die beschouwd moesten worden. Voor de tussentijdse update van het huidige model (VMRDH 3.2) diende eerst nog aanvullend onderzoek naar OV-modellering te worden gedaan, waardoor deze update niet meer in 2024 plaats kon vinden. Deze update zal in 2025 plaatsvinden al dan niet in combinatie met ontwikkeling V-MRDH 4.0. ● Te verrekenen btw Samenwerkingsovereenkomst Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) € 0,1 miljoen. Deze post is afhankelijk van de btw die binnen het samenwerkingsverband wordt gemaakt en wordt doorgeschoven naar de partners. Vanwege onzekerheid over het precieze bedrag was met deze teruggaaf geen rekening gehouden in de begroting. ● In de begroting was rekening gehouden met een post onvoorzien van € 0,1 miljoen. Die post is uiteindelijk niet nodig gebleken.

Grootste bestedingen in 2024 waren: ● bijdrage aan het exploitatiebudget in het kader van de samenwerkingsovereenkomst Zuid-Holland Bereikbaar (MRDH bijdrage € 0,8 miljoen en Rijksbijdrage via BDU € 2,45 miljoen); ● bijdrage aan de uitvoeringsorganisatie op het gebied van verkeersveiligheid ROV Zuid-Holland van € 0,8 miljoen; ● jaarbijdrage en aanvullende opdrachten op basis van de Samenwerkingsovereenkomst Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) in het kader van verkeersmanagement € 0,6 miljoen; ● kosten voor het ontwikkelen en het beheer van het Verkeersmodel MRDH 3.0 van € 0,2 miljoen. Met het verkeers- en vervoermodel kunnen verschillende verkeerskundige of ruimtelijke scenario’s, planalternatieven en varianten worden doorgerekend op mobiliteitseffecten en met elkaar worden vergeleken; ● programmamanagement metropolitane fietsroutes € 0,2 miljoen. De realisatie binnen Beleid en programmering Verkeer in 2024 is € 0,7 miljoen lager dan in 2023. Dat heeft voornamelijk te maken met de subsidie aan CROW. In 2023 betrof dat een opdracht die voor € 0,5 miljoen onderdeel uitmaakte van de begrotingspost Beleid en programmering Verkeer. Vanaf 2024 wordt deze besteding als aparte begrotingspostsubsidie verantwoord (50% Verkeer en 50% Openbaar vervoer.

Lasten beleid en programmering Openbaar Vervoer (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,3 miljoen voordelig) Het beschikbare budget is vrijwel geheel besteed zoals was gepland. De € 0,3 miljoen lagere lasten is ontstaan daar het lager afsluiten van lopende opdrachten. Lasten subtotaal exploitatie concessies (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 63,7 miljoen voordelig) 42

De MRDH is concessieverlener voor acht concessies. In onderstaande tabel zijn de concessies en de overige kosten weergegeven met de begrote cijfers en de realisatie. De verschillen worden onder de tabel nader verklaard. Omschrijving concessies

Begroting 2024 Realisatie 2024

Verschil

OV Railconcessie Rotterdam

247.892.355

202.434.804

45.457.551

OV Railconcessie Haaglanden

170.509.976

167.278.907

3.231.069

OV Busconcessie Rotterdam eo

45.891.733

42.952.226

2.939.507

OV Busconcessie Haaglanden stad

31.246.587

31.630.484

-383.897

OV Busconcessie Haaglanden streek

36.788.048

34.223.935

2.564.113

OV Busconcessie Voorne Putten en Rozenburg

16.346.583

14.958.089

1.388.494

OV concessie Personenvervoer over Water

2.424.940

1.906.770

518.170

851.100

921.453

-70.353

551.951.322

496.306.668

55.644.654

Regiotaxi en maatwerkvervoer

3.016.855

3.245.591

-228.736

Overige kosten

13.076.945

4.815.342

8.261.603

Totaal Exploitatie

568.045.122

504.367.601

63.677.521

Parkshuttle Subtotaal concessies Overige k osten:

Algemeen Bij de concessieafspraken is afgesproken dat vrijval in enig jaar bij de railconcessies (onderdeel Assets) beschikbaar blijft voor de desbetreffende concessie. Dit geldt ook voor vrijval uit aanvullende verleningen voor het behalen van een nulresultaat, omdat deze verleningen zijn gebaseerd op bezuinigingen die de vervoerders zelf hebben gerealiseerd. Daarnaast hebben de vervoerders de vrijheid om binnen de assetssubsidies, met uitzondering van de kapitaallasten van de voertuigen, te schuiven binnen het toegestane totaalbudget. OV Railconcessie Rotterdam Het verschil van € 45,5 miljoen aan lagere kosten kunnen we als volgt verklaren. - Binnen de exploitatie vallen de verwachte lasten € 11,8 miljoen lager uit ten opzichte van de verlening op basis van de voortgangsrapportage van de vervoerder. Dit komt door de verwachte lagere lasten voor sociale veiligheid in 2024 van € 6,8 miljoen. Daarnaast is sprake van verwacht minderwerk van € 5 miljoen door minder gereden tramkilometers. Dit komt beide door het personeelstekort en hoog ziekteverzuim. - Bij de assets vallen de verwachte lasten € 18,4 miljoen lager uit ten opzichte van de verlening op basis van de voortgangsrapportage van de vervoerder. De verwachte lagere lasten komen vooral door lagere lasten in 2024 voor vervangingsonderhoud infrastructuur.

Dit komt door vertraging bij het opstarten en uitvoeren van de projecten in het kader vervangingsonderhoud als gevolg van personeelstekort. 43

-

-

Uiteindelijk leidt dit tot een verschuiving van lasten over de jaren heen, maar niet tot een verlaging van de lasten binnen het totale meerjarige assetbudget. Verder leidt de lagere vaststelling van de subsidieverlening 2023 tot € 6,8 mln. aan lagere lasten. Dit komt vooral door lagere lasten voor vervangingsonderhoud infrastructuur. Uiteindelijk leidt dit tot een verschuiving van lasten over de jaren heen, maar niet tot een verlaging van de lasten binnen het totale meerjarige assetbudget. Verder is binnen assets een reservering vanuit vaststellingen uit eerdere jaren ter hoogte van 3 miljoen niet ingezet. In 2024 is geen aanspraak gemaakt op het vangnet voor tegenvallende reizigersgroei, dit leidt € 3,3 miljoen aan lagere lasten. Deze middelen blijven wel beschikbaar tot de definitieve afrekening van het vangnet eind 2026, dus is er geen sprake van vrijval. In 2024 is geen bonus uitgekeerd, waardoor € 2 miljoen vrijvalt. Het resterende verschil € 0,2 miljoen aan lagere lasten wordt veroorzaakt door een aantal kleinere mutaties.

OV Railconcessie Haaglanden Het verschil van € 3,2 miljoen aan lagere kosten kunnen we als volgt verklaren. - De verleende subsidie voor de Transitievergoeding Openbaar Vervoer 2023 valt naar verwachting € 3,3 miljoen lager uit, op basis van verantwoordingsinformatie van de HTM, dan begroot voor de Railconcessie, omdat deze lasten al waren genomen in 2023 leidt de terugboeking tot lagere lasten in 2024. - In 2024 is geen bonus uitgekeerd, waardoor € 1,4 miljoen vrijvalt. - Verder is vanuit de kosten voor dagelijks beheer en onderhoud € 2 miljoen doorbelast aan de abri concessie en €1,1 miljoen aan de Gemeente Den Haag voor o.a. haltebeheer. Dit leidt tot lagere kosten voor de Railconcessie. - De verwachte lasten voor 2024 vallen op basis van de voortgangsrapportage van de vervoerder € 3,9 miljoen hoger uit. Dit komt vooral door hogere kosten voor het onderhoud van de railvoertuigen binnen het asset budget. Uiteindelijk leidt dit tot een verschuiving van lasten over de jaren heen, maar niet tot een stijging van de lasten binnen het totale meerjarige assetbudget. - Voor de 6 extra TINA trams is 2024 € 0,9 miljoen meer besteed dan begroot. Dit betekent voor 2024 extra lasten, maar in totaal blijft het beschikbare budget voor de 6 extra trams ongewijzigd. - Het resterende verschil € 0,2 miljoen aan lagere lasten wordt veroorzaakt door een aantal kleinere mutaties.

OV Busconcessie Rotterdam e.o. De RET heeft besloten geen aanspraak te maken op de verleende subsidie voor de Transitievergoeding Openbaar Vervoer 2023 waarvoor € 1,6 miljoen stond gereserveerd, omdat deze lasten al waren genomen in 2023 leidt de terugboeking tot lagere lasten in 2024. Verder zijn de lasten lager door het niet uitkeren van een bonus van € 0,3 miljoen en € 0,2 miljoen aan door het toepassen van de definitieve indexcijfers. Tevens ontvangt de MRDH een specifieke uitkering voor Zero Emissie Bussen van het RVO van € 0,7 miljoen die nog niet was begroot. OV Busconcessie Haaglanden stad De stijgende lasten komen door twee kleine aanvullende subsidies voor totaal € 0,2 miljoen. Verder stijgen de lasten voor de verlening van 2024 met € 0,2 miljoen door het toepassen van de definitieve indexcijfers. 44

OV Busconcessie Haaglanden Streek Op basis van de vaststelling van 2023 vallen de lasten 1,5 miljoen lager uit, dit wordt gecorrigeerd in 2024. Tevens ontvangt de MRDH een specifieke uitkering voor Zero Emissie Bussen van het RVO van € 0,6 miljoen die nog niet was begroot. In 2024 is geen bonus uitgekeerd, waardoor € 0,4 miljoen vrijvalt. OV Busconcessie Voorne Putten en Rozenburg EBS heeft besloten geen aanspraak te maken op de verleende subsidie voor de Transitievergoeding Openbaar Vervoer 2023 waarvoor € 0,5 miljoen stond gereserveerd, omdat deze lasten al waren genomen in 2023 leidt de terugboeking tot lagere lasten in 2024. Op basis van de vaststelling van 2023 vallen de lasten € 0,9 miljoen lager uit, dit wordt gecorrigeerd in 2024. OV concessie Personenvervoer over water De € 0,5 miljoen aan lagere lasten zijn het gevolg van een verrekening met EBS voor meer- en minderwerk in 2023 en 2024. Parkshuttle De extra lasten in 2024 zijn het gevolg van het hoger vaststellen van het jaar 2022. De vaststelling valt hoger uit omdat de definitieve index aanzienlijk hoger is dan bij de verlening gehanteerde voorlopige index. Regiotaxi en maatwerkvervoer Voor regiotaxi moet de MRDH net als de andere partijen ook € 0,1 miljoen van de beheerkosten betalen, deze waren nog niet bekend bij het opstellen van begroting, dus leidt dit tot extra lasten in 2024.

Verder is door gemeenten € 0,1 miljoen meer aan maatwerk vervoer ingekocht in 2024 dan begroot. Overige kosten De lager lasten worden hoofdzakelijk veroorzaakt dat voor in het instandhoudingsgedeelte van de Bikker-gelden nog € 9 miljoen stond gereserveerd voor 2024, maar deze uiteindelijk niet meer in 2024 zijn ingevuld. De lasten van de stimuleringsmaatregelen uit het transitieprogramma zijn € 0.9 miljoen hoger dan begroot. Het gaat hier om een budget neutrale verschuiving tussen lasten over de jaren heen binnen het programma. Het resterende verschil komt door diverse kleine mutaties. Lasten subtotaal exploitatie Beheer en Onderhoud Infra (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,4 miljoen nadelig) De hogere lasten komen doordat de bij het opstellen van de definitieve afrekening voor de Abri-concessie de werkelijke kosten voor 2024 € 0,5 miljoen hoger waren dan begroot. Daartegenover staat € 0,1 miljoen aan lagere lasten voor assets die de MRDH in eigen beheer heeft. Apparaatslasten Aan directe salariskosten is € 0,6 miljoen minder besteed dan begroot. Dit is veroorzaakt door lagere inschalingen dan begroot en de niet volledige invulling van vacatureruimte binnen de afdeling. Invulling van vacatures duurt langer dan verwacht door de krappe arbeidsmarkt. Financiering 45

De rente heeft betrekking op de rentelasten van de door de MRDH aangetrokken leningen voor de investeringen in railvoertuigen en infrastructuur. Deze leningen zijn aangetrokken om door te kunnen lenen aan de regionale OV-bedrijven.

Baten Marktconformiteitsopslag/Risico-opslag De marktconformiteitsopslag van € 6,9 miljoen betreft een opslag van een aantal basispunten op het rentepercentage van de leningen die de Metropoolregio Rotterdam Den Haag aan regionale OV-bedrijven versterkte. Voor het jaar 2024 is van de ontvangen marktconformiteitsopslag een bedrag van € 6,0 miljoen toegevoegd aan de risicoreserve financieringen. Hiermee is de ondergrens van € 36 miljoen voor het jaar 2024 bereikt. De overige € 0,9 miljoen wordt ingezet als baat binnen het programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer. Rente Deze post heeft betrekking op de ontvangen rente op de leningen die verstrekt zijn aan regionale OV-bedrijven voor bussen, railvoertuigen en railinfrastructuur. Overige inkomsten (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 19,6 miljoen nadelig) Het verschil komt hoofzakelijk doordat 18,5 miljoen van de ontvangen vanuit het instandhoudingsgedeelte van de Bikker-gelden niet 2024 zijn besteed. Deze middelen zullen naar verwachting (grotendeels) in 2025 worden besteed. De middelen blijven beschikbaar om te besteden, er is alleen sprake van een verschuiving in tijd. Daarnaast zal er naar verwachting € 3,6 miljoen minder worden uitgekeerd door het Rijk als gevolg van lagere vaststellingen van de TVOV. Deze baten waren in 2023 al genomen, dus deze correctie een nadelig effect in 2024.

Daartegenover staan hogere inkomsten uit rente op de rekening-courant van € 1,8 miljoen. Op basis van de begroting wordt 80% van de werkelijke rente inkomsten verantwoord binnen dit programma. De totale rente inkomsten rekening-courant bedragen € 20,5 miljoen en waren € 2,2 miljoen hoger dan begroot. Het resterende verschil van € 0,7 miljoen kan worden verklaard door een aantal kleinere onverwachte baten, zoals inkomsten voor de weekendmetro en regiotaxi van de gemeenten die via de MRDH lopen die niet waren begroot. Risicoreserve financiering Dit betreft de aan het verslagjaar toe te rekenen marktconformiteitsopslag wegens de aan de HTM, RET en EBS verstrekte geldleningen (zie ook de paragraaf financiering en treasury, hoofdstuk 3.3). Om de benodigde stand van de reserve te bereiken wordt € 6 miljoen toegevoegd aan de risicoreserve financieringen. Zie verder de toelichting in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing, hoofdstuk 3.1). -0-0-0-

46

2.2 Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer Het programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer is opgezet langs de opdrachten uit de Strategische Agenda voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Het gaat voor dit programma om de volgende drie opdrachten. Opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren. Opdracht 3 - Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren. Opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk. 2.2.1 Wat wilden we bereiken en wat is ervoor gedaan? De voortgang van de in de begroting 2024 geformuleerde concrete acties is samengevat in onderstaande tabel. Project loopt volgens begroting Project loopt niet volgens begroting

2.2.1.1 Opdracht 1: investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe) In dit programma werken regionale partners (provincie Zuid-Holland (PZH), gemeenten Rotterdam en Den Haag en de MRDH) samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) aan de opgave om verstedelijking en mobiliteit in samenhang op te pakken. We bepalen samen met Rijk en regio welke investeringen op de (middel)lange termijn nodig zijn om de bereikbaarheid in de regio te garanderen en dragen daar financieel aan bij. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Realisatie van Viersporigheid bij Schiedam Centrum (emplacement).

No-regret-maatregelen CID-Binckhorst voor de ontsluiting woningbouw.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Met de realisatie van de viersporigheid bij Schiedam worden de treinsporen tussen Rotterdam CS en Schiedam dusdanig aangepast dat het station Schiedam Centrum ook bij invoering van hoog frequent spoorgebruik door Intercity's kan worden aangedaan. De projecten waaraan gewerkt wordt dragen bij aan een bereikbare gebiedsontwikkeling van de CID Binckhorst en de directe omgeving.

47

Fietsmaatregelen realiseren in het kader van Westland Greenport 3.0.

Vanuit het programma Metropolitane Fietsroutes (MFR’s) is gewerkt aan de verkenning van twee routes: Delft-Westland en Den Haag HS-Westland. De 3e route is getemporiseerd: Den Haag CS-Westland.

Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking (MOVV): Metronet vaker en sneller rijden.

Diverse studies naar nieuwe metrovoertuigen, renovatie Waalhavenremise en omgeving metrolijn C en E zijn gestart en moeten in 2025 leiden tot een realisatiebesluit.

Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking (MOVV): ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail.

Voor het gekoppeld rijden is een inpassingsvisie voor de haltes opgesteld ten behoeve van de besluitvorming binnen de gemeente Den Haag in 2025.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024 Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe) Viersporigheid Emplacement: Samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincie Zuid-Holland invulling geven aan de rol van opdrachtgever. Op basis van voortgangsrapportages plantoetsing om te waarborgen dat de middelen van de MRDH doelmatig worden besteed.

No Regret Binckhorst: het realiseren van een No Regret-pakket aan maatregelen in het CID-gebied op het gebied van fiets, hubs en OV-doorstroming.

Fietsmaatregelen Westland: De wegbeheerders starten met de planuitwerking voor de drie Metropolitane fietsroutes en op basis van subsidieaanvragen van wegbeheerders verlenen wij subsidies.

Status

Toelichting MRDH en Provincie Zuid-Holland voeren twee keer per jaar voortgangsoverleggen met ProRail op basis van ontvangen voortgangsrapportages. Deze rapportages geven inzicht in de planning van de werkzaamheden, inzet van financiële middelen en risico's. De werkzaamheden zijn vertraagd als gevolg van personele capaciteit bij de uitvoering. De afronding van de werkzaamheden vindt in 2025 plaats en de financiële afronding begin 2026. In 2024 besloten we in samenwerking met de andere betrokken overheden tot realisatie van de fietsonderdoorgang Trekvlietbrug door Leidschendam-Voorburg, Den Haag, het Rijk en MRDH. De kruising Binckhorstlaan – Zonweg is aangepast ter verbetering van de verkeersveiligheid. Ook werkten de partijen ook andere maatregelen verder uit. De partijen werken aan verlenging van de samenwerking na 2024. 1. Voor de route Westland -Delft is de planuitwerking door gemeente Westland, Midden-Delfland en Delft nog niet gestart omdat wegbeheerders het voorkeurstracé ter hoogte van de Buitenwatersloot (grensgebied gemeente Midden-Delfland en Delft) opnieuw onderzoeken. 2. Gemeente Den Haag, Westland en MRDH treffen voorbereidingen voor het tekenen van de 48

Een realisatiebesluit nemen voor het project MOVV Metronet.

MOVV ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail: opstarten Definitief Ontwerp perron verlening gekoppeld rijden lijn 4 (fase 1).